cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
baluhay a dikuc nu kuo-wang
ina kungku sa u i sabaw-sepatay a siy-ki(世紀), u sasakamuen i Si-pang-ya Ka-se-ti(西班牙-卡斯提) a kakitizaan. ya kungku sakamu sa: izaw kya cacay a kuo-wang(國王) nu mul(摩爾) hananay a tademaw, masabana’ pacebaan masamsam nu tuluay pacebaay a tademaw ku kuo-wang(國王) nuheni.
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
lacul-3
u niyan u selal nu niyazu' yu mahiza henay muliwliw tu a paluma tu liwliw tuyniyan (年齡階級依據古訓，在部落周遭密植刺竹)
baluhay a dikuc nu kuo-wang
ya tuluay pacebaay a tademaw misamsam kuheni tu kuo-wang(國王) sakamu sa: ya nitenunan nuheni bangecalay a dikuc sa, kanahatu paazhen ku bucud a wawa, cacaay pakaadih tiya bangecalay a dikuc saan, hang han sa patatenga’kiza kuo-wang(國王) tu mahiniay misabana’ay a kamu, malawlaw kiya kuo-wang(國王).
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
lacul-3
u tungawen itini i liwliw nu niyazu' nu mita yu mahiza henay (刺竹林有效保護著部落四周)
baluhay a dikuc nu kuo-wang
nadikudan sa makakadideng kina kuo-wang(國王), tayda i nabakuwaw pakaazih tu katuuday a patinankay atu midateng tina baluhay a dikuc. nika izaw kya cacay Af-ri-ka(非洲) a tademaw, yu makadih niza kya baluhay a dikuc nu kuo-wang(國王), caay ka sizikuz kya kuo-wang(國王), misamsamay u pacebaayay amin kuheni sa ku balucu’niza pasu ya kuo-wang(國王), u maydihay a pakakalat ciniza, u maydih mupuelac ciniza.
miliyaw aca misulit ci An-tu-seng tu kungku (安徒生重寫故事)
5個世紀後，安徒生重寫故事，使之成為一個家喻戶曉的故事.
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
lacul-3
maliwliw nu niyan u tungawen (四周都是茂密的刺竹林)
baluhay a dikuc nu kuo-wang
miliyaw aca misulit ci An-tu-seng tu kungku (安徒生重寫故事)
安徒生基本完整保留了原作者堂胡安·馬努埃爾（Don Juan Manuel）《盧卡諾爾伯爵》中一則故事的情節，只是將看不見布料的人從私生子改為愚蠢的人，將揭發者從一個非洲人改為一個天真的小孩，並經過潤色和文字加工.
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
lacul-4
u niyan u niyazu' nu mita i takubuwan sa masakimulu kuni u niyazu' nu mita haw (過去的部落達固湖灣部落亦呈圓形)
baluhay a dikuc nu kuo-wang
miliyaw aca misulit ci An-tu-seng tu kungku (安徒生重寫故事)
malakuwit tu ku limaay a si-ki(世紀), miliyaw aca misulit ci An-tu-seng(安徒生) tu kungku.
malakakatinengan tu nu luma’luma’an a kungku kya nisulitan amin niza.
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
lacul-4
kina cacay masaselal kiniyan u niyazu' nu mita (年齡階級每一次的晉級)
baluhay a dikuc nu kuo-wang
miliyaw aca misulit ci An-tu-seng tu kungku (安徒生重寫故事)
ci An-tu-seng(安徒生),  sakapahen niza a miliwan tiya nisulitan nu sayaway misulitay ci Dan-u-an Ma-nu-ay-le(堂胡安-馬努埃爾) masuped ku i lalabuay a kungku ni Lu-ka Nu-le pu-ciy (盧卡諾爾伯爵). nika ayaw nisulitan tu bucud a wawa hananay, sumaden ku nisulitan mabelilihay han tu; zuma a nisulitan tu Af-ri-ka(非洲) a tademaw sa, sumaden u tingalaway  a wa han tu, imahini pakayda nipisumad tu nisulidan tu kungkuay a tademaw miliyaw aca misulit micunus  tu nisulitan, malakapahayay tu a aazihen nu wawa tu.
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
lacul-4
paluma tu tiniyan u tungawen haw u tungawen u niyazu' nu mita yu mahiza henay (都由新進階級青年，在部落的周圍種植一圈刺竹)
baluhay a dikuc nu kuo-wang
mahini kina kungku (故事概要)
在很久以前，有一個很愛打扮的國王，經常都要穿新衣裳. 有一天，城裡來了兩個騙子，他們自稱是織工並對國王保證他們能織出既美麗又奇特的衣裳. 他們自稱這種布，凡是愚蠢和不稱職的人都看不見. 國王聘用了他們，兩個騙子也在空空如也的織機上忙碌起來.
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
lacul-4
hanaku kuniyan kiw masakimulu ku niyazu' nu mita (自然而然形成一個完美飽滿的圓形)
baluhay a dikuc nu kuo-wang
mahini kina kungku (故事概要)
yu sumamadsumamad henay, idaw kiya hina siyangsiyangay a kuo-wang(國王), hina sicaedung  tu baluhay a dikuc.
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan nu Tiway Sayiun kalisiw putiput(帝瓦伊撒耘基金會)
cudad nu katineng tu Sakizaya Palamal(認識火神祭)
baluhay a dikuc nu kuo-wang
mahini kina kungku (故事概要)
musakamu aca kuheni u mahiniay a dawa, u maapaay atu nayiay ku laheci a tademaw caay pakaadih sa.
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan ni Tuki Sayiun
baluhay a dikuc nu kuo-wang
mahini kina kungku (故事概要)
alaw patatenga’kiya kuo-wang(國王) tu henian, mitakus patayni musakawaw, mitenunen tu dikuc nu kuo-wang(國王). satu sa ina tatusaay pacebaay a tademaw, i tida inayinayiay ku cacanan a pitenunnan malingatu sanayinayi saku lawad, pacebaceba sa musakawaw mitenun.
pacebaay namin a ta-cen (大臣們的欺騙)
不久，國王派出大臣視察衣服的製作情況. 大臣們見自己甚麼也沒看到而害怕起來，紛紛向國王欺騙說自己看到了極其美妙的布料.
malahciay ani palamal i 2018 a mihcan
cacay a lasubu a mihcaan cacay a bataan a bulad siwaay a demiad
baluhay a dikuc nu kuo-wang
pacebaay namin a ta-cen (大臣們的欺騙)
caay katenes, ya  kuo-wang(國王) muculcul tu ta-cen(大臣) milidu tu nipisanga’ tu dikuc anu mahica tu sa.
malahciay ani palamal i 2018 a mihcan
u tada malahciay ani palamal ku aydaay, u sakatuuday ku tayniyay milhiday a tademaw.
baluhay a dikuc nu kuo-wang
pacebaay namin a ta-cen (大臣們的欺騙)
adih sa kida ta-cen(大臣) naming, nayinayi ku maadihay, matalaw ku heni tu nika nayinayi ku maadiha, mipaceba naming i kuo-wang(國王) kuheni, sakamu sa maadih nuheni ku mahicahicaay a dawa sa.
malahciay ani palamal i 2018 a mihcan
namaka cuwacuwaay tu, idaw ku namaka posungay、namaka tuyngay，u namaka nyadu`ay sa u sinsyay、u namaka luluwan、u namaka ciwydiyan、cilakayan、i maibulay、takubuwan、i hupuway、wyniyan ani palamal, u namaka cuwacuway tu a tademaw.
u kakahemekan nu maku miadih sa, u tayniyay nu labang.
baluhay a dikuc nu kuo-wang
mipuelac (揭穿)
sadikuday ya  tusaay pacebaay a tademaw, patayda pabeli tu mahizaay caayay ka idaway a dikuc tu kuo-wang(國王)sa, kanahatu caay pakaadih kida kuo-wang(國王) tu cacanan. nika kayi sa pisuayaw tu kaapaapa nu balucu’niza, kiyu duduc han nida ku nitudu a mucaedung tina nayinayiay maazih a“dikuc”hananay.
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
刺竹
baluhay a dikuc nu kuo-wang
mipuelac (揭穿)
nadikuda sa sadikuzan nida kida nayinayi maazih a“dikuc”hananay,tacucuwa mizizaw, miliwliw i luma’luma’an nu binawlan, namahida sa pakatawaan nu adiwawa puelacen inayay ku dikuc nu kuo-wang(國王) han sa, katawaan han tu nu binawlan kiza kuo-wang(國王).
sadikuday (結局)
原著的結局是國王明知自己沒有穿衣服，也要繼續出巡. 但在後期有時會被改成國王在事後嘉許那天真的小孩，從而決定做個好的統治者，改善人民的生活；有些結局會有騙子把在國王騙到的錢分給窮人的說法.
saayaway ya nisulitan tu sadikuday a kungku, u kuo-wang(國王) matineng tu nayinayiay ku dikuc, pacici sa tayda a mididaw.
nika i nadikudan sumaden ku sulit, ya kuo-wang(國王) pakawlahan nida kida matawaay a adiwawa, nanutawya patucek satu a malakapahay a mikuwanay a kuo-wang(國王) ciniza sa, misumad tu nikauzip nu binawlan. atu izaw aca ku duma a nisulitan i sadikuday, ya tusaay pacebaay a tademaw tu kuo-wang(國王), ya nisabana’an a kalisiw sa sipabilien nuheni tu pakuyucay sa,u dumaay a kamu kyuni.
patinaku tu kungku (故事寓意)
故事教訓我們無論什麼事都要自己親手去做和觀察，不能盲目的相信別人，同時間，我們一定要說實話，做個誠實的人.
ina kungku mitudawa titaan anu mahicahica ku kawaw, a u udip numita ku mikawaway atu mikinsa tu kawaw ita, amana palemang sa palutatenga’ tu tawan, ka u tingalaway a balucu’ ku sapisuayaw tu tademaw.
misanu hulamen a misulit (中文翻譯)
《國王的新衣》較早的譯文有劉半農的《洋迷小影》（發表於《中華小說界》，1914年）及周作人的《皇帝之新衣》（收入於《域外小說集》再版，1920年）. 而最早的譯文為日治台灣的〈某侯好衣〉（發表於《台灣教育會雜誌》「漢文報」，1906年），也是首篇譯為中文的安徒生童話.
baluhay a dikuc nu kuo-wang(國王)”  ya saayaway henay idaw ku ni Liw-pan-nung(劉半農)  a “Ying-mi-siyaw-ing”(洋迷小影) mihapiy i “nu Cung-huwa-siyaw-su-ciy”(中華小說界).
i 1914 a mihcaan atu ci Cu-ce-zen(周作人)  a “u dikuc nu Hung-ti”(皇帝之新衣), suluten i Ceng-yuy-siyaw-su-ci(域外小說集) miliyaw nisulitan aca, i c1920 a mihcaan.
saayaway nipicuyaku na i Dipun Tay-wanay(日治台灣) a Mu-hu-haw-i(某侯好衣), namihapiy i Tay-wanay ciyaw-yu-huey-ca-ce(台灣教育會雜誌), Hang-uen-paw(漢文報), 1906 a mihcaan .u saayaway a micuyaku sanu hulamen ku ni sulitan tina An-tu-seng(安徒生) adiwawa a kungku(kungku nu adiwawa).
sakasu atu tilibi a kacudu (動畫片和電視劇)
該故事是安徒生著名的童話故事之一，常常出現在安徒生作品的選集以及兒童故事書中，也曾被改編成動畫片和電視劇等.
ina baluhay a dikuc nu Ku-wa(國王) sa, u cacayay katinengan singanganay adiwawa a kungku(kungku nu adiwawa) a nisulitan ni An-tu-seng(安徒生), sisa hinatahekal i zumaay nisulitan ni An-tu-seng(安徒生) a cudad atu tahekal aca i lalabu nu wawaay a kungku, izaw aca mapasumad malasakasu atu aazihen i ti-li-bi(電視) a kacudu.
An-tu-sengg (安徒生)
漢斯·克里斯汀·安徒生（丹麥語：Hans Christian Andersen，1805年4月2日－1875年8月4日），統稱安徒生.
Han-se Ke-li-se-tin An-tu-sengg (漢斯·克里斯汀·安徒生) (kamu nu Tan-may [丹麥]: Hans Christian Andersen, i 1805 a mihcaan 4 a bulad 2 a demiad a nilecuhan ciniza, kapatay niza sa i 1875 a mihcaan 8 a bulad 4 a demiad). kananaman ci An-tu-seng(安徒生) han ku ngangan niza.
丹麥作家暨詩人，因為其童話作品而聞名於世，童話中帶出含義，哲學家.
u  singanganay nu Tan-may(丹麥) a misulitay atu miasipay a tademaw ciniza. zayhan katinengan aca kya nisulitan niza tu adiwawa a kungku (kungku nu adiwawa), sisakaicelang nu sakauzip nu tatademaw a imi labu nu nisulitan niza, kiyu singangan aca tu ce-siy ciya(哲學家) ciniza.
singanganay a nisulitan (著名的童話故事)
其筆下著名的童話故事包括《冰雪女王》、《拇指姑娘》、《賣火柴的小女孩》、《醜小鴨》和《國王的新衣》等.
ya katinengan singanganay a nisulitan niza a adiwawa a kungku(kungku nu adiwawa) sa, tinaku: “sulsuledaan a ni-wan(女王)”, “taludu’ a limecedan”, “pacakayay tu anahuy a wawa”, “salacu’say a taduk” atu“baluhay a dikuc nu kuo-wang(國王)” hatida.
kasenengan ni An-tu-sengg (安徒生的榮耀)
安徒生生前獲得皇家致敬，被高度讚揚為給予全歐洲的一代孩子帶來了歡樂.
ci An-tu-sengg (安徒生)sa yu maudip henay mapakawlah mapakasikazaw nu Hung-ca(皇家) ciniza, u masenengay ku nipipakawlah tuya nisulitan niza a adiwawa a kungku(kungku nu adiwawa), u mipatayniay tu yadayadah kanamuhan nu adiwawa i U-cuo (歐洲) mamin a kakitizaan.
他的作品他的作品被翻譯為超過150種語言，成千上萬冊童話書在全球陸續發行出版. 他的童話故事還激發了大量電影、舞台劇、芭蕾舞劇及動畫的創作.
u nisulitan nida mamin sanu canacanan a kamu makaala tu cacay lasubu izaw ku lima a bataan ku masasizumaay a kamu, izaw aca ku malebut ,emeng ku sausi a nisulitan nu adiwawa a kungku(kungku nu adiwawa) mapatahekal i kitakit.
u  adiwawa a kungku (kungku nu adiwawa) nida mapacekil ku balucu’nu tatademaw, kiyu yayadah satu ku maydihay pisakacudu, malusapigiki, malapaliy a lukiyaw atu misakasu a patadas misanga’.
namakayiniay a nisulitan (參考資料)
[1]中文維基網站-國王的新衣： https://zh.wikipedia.org/wiki/國王的新衣
[2] 中文維基網站-安徒生： https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%AE%89%E5%BE%92%E7%94%9F
kakuniza:Mahitakassabak
malahciay ani palamal i 2018 a mihcan
kakuniza:Miku Kumud
kalahay
u kalahay nu Sakizaya yu kaliumahan maluk i umah, mukunuy tu kalahay u sakasaan sapalidung tu kulul sakacaaykapacilal atu sapabanihiw tu udip.
kakuniza:Miku Kumud
Sasepiya giki ka kunkuen莎士比亞戲劇故事集
莎士比亞的創作生涯通常被分成四個階段. 到1590年代中期之前，他主要創作喜劇，其風格受羅馬和義大利影響，同時按照流行的編年史傳統創作歷史劇. malasepat ku natangahan nisulitan nida. katukuh i cacay amalebut lima a lasubu siwa a bataan a mihcaan nu aayaw a teban, nisulitan nida u sakalaluwahluwahay a sulitan, wayway nida malalid nu Luoma (羅馬) atu I’tali (義大利), nutawyaay anikasilusidan ni sulitan tu daduducan natangahan nu likisi a sasulitan.
他的第二個階段開始於大約1595年的悲劇《羅密歐與朱麗葉》，結束於1599年的悲劇《朱利葉斯•凱撒》.
sakatusa nida nikalingatu i cacay a malebut lima a lasubu siwa a bataan idaw ku lima a mihcaan tu kalaluman 《Luomio atu Culiye羅密歐與朱麗葉》, hedek i cacay a malebut lima a lasubu siwa a bataan idaw ku siwa a mihcaan nu lalum《Culiye.Kaysa’ 朱利葉斯•凱撒》
在這段時期，他創作了他最著名的喜劇和歷史劇. 從大約1600年到大約1608年為他的「悲劇時期」，莎士比亞創作以悲劇為主. 從大約1608年到1613年，他主要創作悲喜劇，被稱為莎士比亞晚期傳奇劇.
i tawya sa, natangahan nida sakasingangan u sakalaluwahluwah atu likisi a nisulitan. namakayda i cacay a malebut enem a mihcaan katukuh i cacay a malebut enem a lasubu idaw ku walu a mihcaan u kalaluman a zitayan, ci Sasepiya’ (沙士比亞) natangahan nisulitan u kalaluman ku ngangangan. namakayda i cacay a malebut enem a lasubu idaw ku walu a mihcaan katukuh i cacay a malebut enem a lasubu cacay a bataan idaw ku tulu a mihcaan, natangaah nisulitan tu kalaluman nida, pangangan han tu mautangay ni Sasepiya’ (沙士比亞) kahicaan a gikian.
最早的流傳下來的莎士比亞作品是《理查三世》和《亨利六世》三部曲，創作於1590年代早期，當時歷史劇風靡一時.
sayaway a dadaydayan u Sasepiya’ (沙士比亞) anisulitan u《Licasanse理查三世》atu《Hnliliuse亨利六世》tulu a dadadiwan, nisulitan i cacay a malebut lima a lasubu siwa a bataan nu matabalay a mihcaan, tawya nu likisi a gikian mapalekal.
然而，莎士比亞的作品很難確定創作時期，原文的分析研究表明《泰特斯•安特洛尼克斯》、《錯誤的喜劇》、《馴悍記》《維洛那二紳士》可能也是莎士比亞早期作品.
sisa, Sasepiya’ (沙士比亞) nisulitan utiih palutatengaan nayaan hakiya anisulitan sa, tada nikababenisan nikinkiwan sakamusa《Tayte’se.ante’luonike’se泰特斯•安特洛尼克斯》、《patelacay a kalaluwahluwa錯誤的喜劇》、《kunlin tu madesay馴悍記》atu《Wiluonae’sense’維洛那二紳士》nanutawyaay ni Sasepiya’ (沙士比亞) nu lingatu anisulitan.
他的第一部歷史劇，從拉斐爾•霍林斯赫德1587年版本的《英格蘭、蘇格蘭和愛爾蘭編年史》中汲取很多素材，將腐敗統治的破壞性結果戲劇化，並被解釋為都鐸王朝起源的證明.
sayaway nida a likisi ni sulitan a gikian, namakayda i Lapaee.Huoe.Huolinsehe’de (拉斐爾•霍林斯赫德) cacay a malebut lima a lasubu walu a bataan idaw ku pitu a mihcaan nisulitan《Iingkelan, (英格蘭)、Sukelan (蘇格蘭) atu Ayelan (愛爾蘭) mihcaan nisulitan tu likisi》yadah kuniyala tu sasulitan, alaen nida ku palula’cusay tu kitakit palagikian nida, pasubana’ u Yiwan (鐸王) nu sakasisiwmian.
它們的構成受其他伊莉莎白時期劇作家的作品影響，尤其是托馬斯•基德和克里斯托夫•馬洛，還受到中世紀戲劇的傳統和塞內卡劇作的影響.
nipalekalan nu heni mapalalid ni Yilisapay (伊莉莎白) a zitay nu misulitay a tadmecaw, micidek ci Tuomase.Cide (托馬斯•基德) atu ci Ke’lesetuo. Maluo (克里斯托夫•馬洛), mapalalit henay nu cuoseci giki a dayday atu Saynaika (塞內卡) a gikian.
《錯誤的喜劇》也是基於傳統故事，但是沒有找到《馴悍記》的來源，儘管這部作品的名稱和另一個根據民間傳說改編的劇本名字一樣.
《patelacay a kalaluwahluwa錯誤的喜劇》nu dayday a kunkuan, nika caay ka tepa ku《Wiluonae’sense’維洛那二紳士》nu tatapangan, amica kuni kasingangan ninanisulitan atu duma nu makay niyaduay a dayday nisumadan a nibabelihan anisulitan malecad ku ngangan.
如同《維洛那二紳士》中兩位好朋友贊同強姦一樣，《馴悍記》的故事中男子培養女子的獨立精神有時候使現代的評論家和導演陷入困惑.
milecad tu《Wiluonae’sense’維洛那二紳士》nina tusaay masasungaaya a cabay milalebuay,《Wiluonae’sense’維洛那二紳士》a kunkuan tatama minanam tiya tataynaan pakaicelan cinidaan sa nu aydaay a misupeday a tademaw atu pasubana’ migikiay a tademaw mahicaay kiya mitapal.
威廉•布萊克描繪的《仲夏夜之夢》，大約創作於1786年莎士比亞早期古典和義大利風格的喜劇，包含了緊湊的情節和精確的喜劇順序，在1590時代中期後轉向他成功的浪漫喜劇風格. ci Wilen.Pu’layke’ (威廉•布萊克)《tahsepian tu lalud仲夏夜之夢》
itida i cacay a malebut pitu a lasubu walu a bataan idaw ku enem (1786) a mihcaan Sasepiya’ (沙士比亞) nu mukasi atu I’tali (義大利) nu kalaluwahluwahay a gikian, mapulung tu makelecay a wayway atu malucekay nu kalaluwahluwahan a laylay, itini i cacay a malebut lima a lasubu siwa a bataan a zitay nu teban misudikud malaheci tu kalalawlawan katatawaan a gikian.
《仲夏夜之夢》是浪漫、仙女魔力、不過分誇張滑稽的綜合. 他的下一部戲劇，同樣浪漫的《威尼斯商人》，描繪了報復心重的放高利貸的猶太商人夏洛克，反映了伊莉莎白時期觀念.
《tahsepian tu lalud仲夏夜之夢》u kalawlawan, sennimuoli, micidek ku kakatawaan nikapulungan. Nikudan nisa a gikian, sakalecad tu malawlaway《Winise misiwbaya威尼斯商人》, idaw ku sapaculi nida tu Yutay (猶太) misiwbaya ci Sialuoke’ (夏洛克) tu talakaway nu lisuku, nu tawyaay ni Yilisapay (伊莉莎白) a zitayan.
理察•維斯托爾創作的《朱利葉斯•凱撒》中的油畫，凱撒的鬼魂出現來告知布魯特斯的命運，莎士比亞偉大的悲劇作品代表了他的藝術高峰.
Lice.Wisetuoe (理察•維斯托爾) natangahan《Culiyese.kaysa朱利葉斯•凱撒》ni kulitan tu sisimalay a kulit, Kaysa (凱撒) tahekal ku adigu nida pasubana’ ci Pulute’se (布魯特斯) tu unmin nida, Sasepiya (莎士比亞) sakakaay a kalaluman nu giki ni sulitan tawya nida tada i tungduh tu.
第一位英雄當屬哈姆雷特王子，內向的哈姆雷特，接下來的悲劇英雄們奧賽羅和李爾王，失敗的原因是做決定時犯下輕率的錯誤. sayaway nu kakasenengan a tademaw ci Hamuleate’ wance (哈姆雷特王子), nika, caay kaw mapelukay ci Hamuleate’ (哈姆雷特), kilul sa u kalaluman nu kasenengan a tademaw ci Sayluo (賽羅) atu ci Liewan (李爾王), kya mahini mademec u pabalucuay cinida tu patelac. 莎士比亞悲劇的情節通常結合了這類致命的錯誤和缺點，破壞了原有的計劃並毀滅了英雄和英雄的愛人們.
Sasepiya (莎士比亞) kalaluman a kunkuan milihida tu tada’ patelac, milawpesa tu kiyaku milawpes tu kasenengan a tademaw atu kanamuhan nu kasenengan a tademawan.
在《奧賽羅》中，壞蛋埃古挑起了奧賽羅的性妒忌，導致他殺死了深愛他的無辜的妻子.
itini i《Awsayluo奧賽羅》sa, la’cusay a tademaw ci Ayku (埃古) mikinawel ci Awsayluo (奧賽羅) tu ina’p, sisa patay han nida ku kangalayan nida a acawa.
在《李爾王》中，老國王放棄了他的權利，從而犯下了悲劇性的錯誤，導致他女兒的被害以及格洛思特公爵遭受酷刑並失明.
itini i《Liewan李爾王》, alesen ni kuowan ku kinli nida, hida satu a patelac ku kawaw, sisa u tataynaan nida a wawa atu ci keluosete’ (格洛思特) kuncea e’dis han tu nutaw malaw mamenu’.
《馬克白》是莎士比亞最短最緊湊的悲劇，無法控制的野心刺激著馬克白和他的太太馬克白夫人，謀殺了正直的國王，並篡奪了王位，直到他們的罪行反過來毀滅了他們自己.
《Make’pai馬克白》saapuyuay ni Sasepiya (莎士比亞) a kalaluman nu gikian, caay ka hemhem ku nabalucuan micucuk i balucu ni Make’pai (馬克白) atu acawa nida, patayen nida ku aydaay a kuowan, alawen nida ku aenengan nida, katukuh tu patelac nu cumi nuheni mibabelih tu nuhenian tu.
在他最後的創作時期，莎士比亞轉向傳奇劇，又稱為悲喜劇.
imahini tulu ku gagikian ni sulitan nida:《Sinpailin辛白林》、《Tuotin a kunukuan冬天的故事》atu《Pawfuoyi暴風雨》, atu mapapaliw atu taw《Tayecinwanpaelikese泰爾親王佩力克爾斯》. sadikuday itini i kalaluman nu patelac atu nika sudangan atu nipisululan amahedek.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan(外部連結
https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E5%A8%81%E5%BB%89%C2%B7%E8%8E%8E%E5%A3%AB%E6%AF%94%E4%BA%9A kakuniza:Habayiing
Kacaw Lalapa
kakuniza:Nuwatan O Kumud kakuniza:Nuwatan o Kumud kakuniza:u kakasenengan nu Sakul a niyazu’ kakuniza:u kakasenengan a tademaw nu Sakizaya ci Kacaw Lalapa u wawa nu Sakidaya, u i sakulay lecuhen a tademaw u saicelangay nu i nyadu’ay, u kakasenengan nu katuuday.
namaka i sumamadan ku Sakidaya, hatida ka katuud nu sipunu’ay atu siicelangay, masahicahicaay ku kawaw a tademaw, nika
inayi’ hanay ku hatidaay uci Kacaw u Lalapa ku icelang. u sasakaanun Wutan o Kumud a ay daa  ,u taydaay i nutawan a kanatal misets tay a tademaw ku hanay u ayda.
misetset milale bu tukatuuday a nyadu’, yu i tini henay i nyad u’ num ita usakul sa,papi ktkutten nu Dipun tu l ebungsa, sayaway tu kunida a mahamin mikutkut, kyu pebaliu ku sakakaay nu Dipun tu iceling nuda, u  dum atu ademiad sa ma kadihaca ku, pu n tuni tamudung nida tu kelakela’ mulakuwyt tu cilis, ma ekek amin ku makaadihay tuicelang nida, kyusa awda hatu nusakakaay nu Dipun a papi nanam mi lalebu tu katuuday nuDipun, nanutawya ka lingatuwan caycaay tu piuwac milalebu, padeng hantu ku
sakakawawen nulama’ sa demidemiad satu milalemu cinida.
kunningen nu Dipun milalebu
nanu niala nu Dipun munanam mi lalebu ciKaca u Lalapa sa, sansani satu mi setset tuicuwacuwa ay amilalebuway, sali ngatu tu cinida mala milalebuway nui Taywanay, uwawa nu i Sakulay a nyadu’ nu Sakidaya a tademaw, yu iatini henau i Kilay(花蓮,
caay kanamuh ku bunawlan tu milalebuay a tademaw, sakasaan itini inuSakidayaan anyadu’, u latusay ku milalebuway adihan
u cacyumungen nu binawla mumuku tu tipus milacul i kelakela’, mu tengtent tu kakela’ atu patalaku tu kikay milangec, inyadu’ pala bantien nu nyadu’ay palayungen nu Dipun, u kakasenengan nu sakakaay nuDipun atu Sakidaya kunika udipnida.ihekal.
tayda i nyadu’nuDipun mi setse
mahida matenes twaca nanamen ni Dipun ci Kacaw u Lalapa, patayda hantu nuDipun iTaypak mi setset, i tiniyay i Taypak anipi setsetsa, unu iTaywanay amin ami setsetay, masasetset satu sipabelet sipabelat han ni Kacaw, kunutaywan atu iTaywanay a Dipun, mausaw habelut han, kyu ma alanida ku sapisetset i Tukyu nuDipun, caykatenes namaka Taypak ci Kacaw u Lalapa, inywtu ku satakus nu namaka Dipunay, a patada ici Kacawan i Tukyu nuDipun mi setset saan, caay kangadah ku babalaki nu i luma’ay, papilyas tayda i Dipun namahida satu, ki tatungitungih hatu nu Tumuk atu sakakaay nu Dipun, pasu kincal tu a tayni mi tungih tu babalaki nu luma’,sadakadakayan apacici tawya sa misulul ku wama nida ci Damay, alahatu nu kadideng mutupin
uni pisetse niKacaw si pabelet han
i tini ini pisetset ni Kacaw nLalapa i bipun, ma ekek amin ku miadihay tunipi lalebu ni Kacaw, cay kawcanan ku kaekekan nu Dipun uni pabelet nida tu ayti, mu sakamu kuyni una taytaydaay i Dipun mi cudad, a babalaki, namakadih kuheni tu huylimu i Dipun saan, habelut habelut han niKacaw ku ayti saan musakamu, sakamusaan: ( yuy sahenay ku sinbang sa unika pisatepi’tu
nu ayti saan, dadikec sahenay sa keba’satu mahetik ku ayti saan ), hatida kanika icelang nu ulat niKacaw u Lalapa, alaci’aca pa nganganan nu binawlan tu ciLalapa hananay, ( u tada ngangan nida sa, uci Kacaw u Damay ) ahicanaca piki icelangan aca
ku katalalan kyu pakilul hatu nu binawlan pa nganga tuci Lalapa. ( u duma ani pangangan nudaw sa ciKacawtepi’ ) sakasaan mi setset cinida sa satepi’satepi’ saku aytinida kyuci Kacaw tepi’ han nudaw pangangan cinida.
palitemuh tuni ka taluma’ niKacaw
makatengil ku babalaki nu inyadu’ay tu mahiniyay, u kakanamuhan akawaw sa kasenun sa, paaala tu sakamun i cuwacuwa, ma katengil kuTumuk ciKumad u Tangah sa, pa saupu tu Banti nunyadu’ patatengil, tu ahican ku kawaw u sananay, tatenga’ makala tu cacayay a lalipayan kya, inyutu ku Kincal patakus tu Tumuk ci Tanahan, papi lasutu tu sapi palitemuh ici Kawan ta luma’ inyadu’, namahida takusen tu nutumuk ku selal pasaupu, mahina hantu niTumuk ku selal kyu, bilil satu mitakus tu mami
salukyaw nu limecedan, tucila nuyda matabal tu sananal, maluyaluy tu amin ku limecedan atu kapah nunyadu’, tayda i tida i pangiduwan militemuh ici Kacaw u Lalapa an, mi kacaw tu zipu ci Kacaw, papi saliyut hatu kuheni pasu nydu’ay amin, i nabakuwan, linuken tu nu katuuday a tademaw i dadan, patelatela’ hantu nu tademaw pasu pampawa tu misa telatela’, katuku tu namalahuk kunipi saliyut i nabakuwan.
mi pacuk tu katalalan palitemuh
pakucila nuyda a demiad matabal caayhanay kahmuwac kucilal, muwala tuamin tu sadikec ku masakapahay, idaw kumikididis say tu bakan, idaw kumudikecay tu layic u unuc utancun maluyaluy tu tayda i luma’ nu Tumuk, alaw umi pacukay tu katalalan,
cacay a sananal mamin tu mu latuh tukatalalan, kila lawlawp han mu latuh mucikcik kumu cikcikkay, mu salami’ kumu salami’ ay da damadama saansa kasenun sa mamin ku kawaw, kalahukan tu inyutwamin ku binawlan tayni kasaupuwan, silacen tu
nu banti ku papitifaan tutiti nu paylumaluma’, hacacay hatu nu selal paatal tu titi nu katalalan, haminsatu ku kawaw muculu’ tu amin tutiti nu katalalan ku katuuday, tu apapelu ku Tumuk ci Kumud uTangah, pa tideng hatu ci Kacaw u Lalapa i nuayawan nu
binawlan, sakamu satuway kuTumuk; ayda a demiad u kaka namuhan numita u sakul a nyadu’an, satuway papelu inuayawan nu katuuday, ayda u tungus nu sapalitemuh tu wawa numita u sakul a nyadu’an, u kasenenga u kakanamuhan ayda a demiad,
satu ci Tumuk makatengil ku binawlan, caaytu ka satedep kuni patelatela’ nubinawlan.
mapalikat ku pising nu nyadu’
nanutawya ma piseng tu kungangan nu Sakul a nyadu’, tahekal tuamin i sinbung ku ngangan ni Kacaw u Lalapa, inayi’ tu ku
maliyuhay tu sakul anyaduan, sa ngaleben tu kunu panpancahan a tademaw, annu malidemuh tu i dadan sa musakamu tu
tungangan ni Kacaw u Lalapa, matineng tuamin kui cuwacuwaay a nyadu’ tunika idaw ku sakul hananay a nyadu’an, iaeyasa
Sakul sa, muliyuh mi tengil tu kamu numita saan, sakamu sansa u pancah tuway kuhenisa, ka ubuma ku kamu nu henisaw
saan mi hanuDipun mi palita tu katuuday.
malalitin tu i hekalay atu dumaay a natinengan
nisulitan ni Nuwatan O Kumud 2019
makademecay nipatalu ayaw a kamu ni Haley
makademecay nipatalu ayaw a kamu ni Haley (哈雷預言) thumb|ci Haley a sasing
ngatu cacay
kapulungan a ngadcan i 1758 a mihcan sabaw tusa a mihcan, sapicekul u payniyaniyazu’ tu tapuku mamin mabilbil ku balucu’, u sinmung amin miazih amin tu tapuku, muhalhal tu cacayay「kakaliwhan a labang｣ tu nikatayni. iniyan「kakaliwhan a labang ｣ sa u cacayay a pauliday a bunac流星. nu ingkuk u sinmung ci Haley pata luayaw tu kanu：「ina pauliday nu bunac ancay kay 1758 a mihcan hakya 1759 a mihcan ｣ a tahekal sa, u zuma sa tu a sinmung pakelid tu nipatalu ayaw ni Haley tu kamu, mangaleb twaca kuni kalucek nu ni, mapanutekay i 1759 a mihcan tuway abulal katukuh i limaay a mihcan tya tahekal. thumb|u lunem ni Haley
ngatu tusa
tatenga’(真實的), 1759 a mihcan tuluway a bulad sabaw tulu a demiad, ina sata kelalay a pauliday a bunac, mutengteng tu tu tadaya’ay malecad tu saasik akikul, tahekal i tapuku. mabuaw amin ku payniyaniyazu'. malupasubana’bana’ tu：ci Haley u tatenga ‘ay matineng musausi, tatenga’ malucek ku nisausi niza！ina pauliday a bunac sa uni Haley a nikadihan, sapikining nu tamtemdemaw cinizaan, pangangan hantu kina bunac tu ci「Haley a pauliday nu bunac ｣, sapazateng sa, ci Haley tu ni Haley sa caay pakadih tu nikatahekal nina pauliday a bunac, iayaw nu pitway ku sabaw a mihcan mapatay ciniza 1742 a mihcan mabelec tu miliyas tu hekal. kamatineng ci Haley「musausi saw｣ hani ?
ngatu tulu
nika iaayaw waca namakaydih twamin tu paulidaya bunac. u nikasa, i katenesan a mihcan maliyuh amin ku tademaw tu culil nina bunac, ina pauliday a bunac sa u culil sananay a kakaliw han a labang. ci Haley tuni Haley cucekhan niza ku nadipa’an natayniyay tusaay a bataan daw ku sepat ya a paulidy nu bunac palsipadac miazih, maazih niza i 1456、1531、1607、1682 a mihcan kina sepat tahkal ku pauliday a bunac, ni culilan a zazan malecalecad, kyasa sametek satu musakamu tina sasepatay uidaantu a bunac, hanu niniwtun a zazan musausi, kinacacay muliut tu cilal muculil sa 76 a mihcan, sipakaynihan niza musausi, sausi han niza anu muliyaw tayni aca tayni kina bunac saay 1758 a mihcan sabaw tusa a bulad sazikuz. mapatay tu ci Haley nika yanipatalu ayaw niza a kamu sa malucek amin, malakaka sikadan twaca nu payniyaniyazu’ ciniza. thumb|ci Haley 1705年，愛德蒙·哈雷發表論文，指出1456年、1531年、1607年和1682年出現的彗星其實是同一顆彗星，並預言這顆彗星將於1758年重返. 當這顆彗星於1758年重返後被命名為哈雷彗星，而這時哈雷已經去世17年了.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
愛德蒙·哈雷
Edmond Halley Biography (SEDS)
sema'
sema' 舌頭 thumb|sema'
makademecay nipatalu ayaw a kamu ni Haley
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
The National Portrait Gallery (London) has several portraits of Halley: Search the collection
Halley, Edmond, An Estimate of the Degrees of the Mortality of Mankind (1693)
Material on Halley's life table for Breslau on the Life & Work of Statisticians site: Halley, Edmond
Halley, Edmund, Considerations on the Changes of the Latitudes of Some of the Principal Fixed Stars (1718) - Reprinted in R. G. Aitken, Edmund Halley and Stellar Proper Motions (1942)
Halley, Edmund, A Synopsis of the Astronomy of Comets (1715) annexed on pages 881 to 905 of volume 2 of The Elements of Astronomy by David Gregory
Online catalogue of Halley's working papers (part of the Royal Greenwich Observatory Archives held at Cambridge University Library)
nasulitan nay pabalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1<span title="ctx_ver=Z39.88-2004&rfr_id=info%3Asid%2Fzh.wikipedia.org%3A%E6%84%9B%E5%BE%B7%E8%92%99+%B7%E5%93%88%E9%9B%B7&rft.atitle=Halley&rft.au=Robertson%2C+Edmund+F.&rft.aufirst=John+J.&rft.aulast=O%27Connor&rft.btitle=MacTutor+History+of+Mathematics+archive&rft.genre=bookitem&rft_id=http%3A%2F%2Fwww-history.mcs.st-andrews.ac.uk%2FBiographies%2FHalley.html&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook" class="Z3988"> kakuniza:ulic kakuniza:sakasitangah
Yuwhbun raka
thumb|Fuxing (Taoyuan)
Yuwhbun raka
u sulit nu Hulam: 優霞雲部落
u siwkay nu niyazu'
i Taoyuan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Yuwhbun raka. u kasalumaluma’ nu Yuwhbun raka sa, 43 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 117 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 105 ku tademaw, pakalatu 90%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 12 ku tademaw, pakalatu 10%.
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 86%,Pangcha(Amis) 2%, zumazuma 2%.
u Tayan a niyazu'
u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Yuwatan, u Taluku, inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw,
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,
Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw,
Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu' kakuniza:Taoyuan kakuniza:Tayan kakuniza:Yincumin
Zaid Abdul-Aziz
sukay niza
Amilika a tademaw, tatama, nalecuhan i 4 a bulad 7 a demiad, 1946 a mihcan.
ngangan niza ci Zaid Abdul-Aziz, u miunduay ciniza. u kanas-mali mimaliay.
Zaid Abdul-Aziz i 1968 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 1 ku uwac atu silsil 5, namapili’ tu nu Cincinnati Royals putiput.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:mimaliay
Ay-li-se tasepian tacuwacuwa misatiwatiway i kakalayan
縮圖|Ay-li-se tasepian tacuwacuwa misatiwatiway i kakalayan 縮圖 Ay-li-se tasepian tacuwacuwa misatiwatiway i kakalayan (kamu nu Hulam: 愛麗絲夢遊仙境)
黃金文
Pa sukas tayni i kasa opuwan nu nyadu’. O babalaki hantusa mikilul tu i nudikudan mulalaba’ ，a nuidau kuma ludikuday sa. Sapadecen tu lidateng（咬人狗）ancay sa kalusen tu kuku’ nu a yam ku kulul. sakamusa cyama ancaay hiday pacekilsa cay pisa I celang ma duba`，anu macabi’ ku tawsa，o macapi`aytu ku nanu odi pan saan.
Ay-li-se tasepian tacuwacuwa misatiwatiway i kakalayan
《愛麗絲夢遊仙境》（英語：Alice's Adventures in Wonderland，簡稱Alice in Wonderland），或稱《愛麗絲漫遊奇境記》，是英國數學家查爾斯·路特維奇·道奇森以筆名路易斯·卡羅出版的兒童文學作品. 故事的主角愛麗絲，從兔子洞掉進充滿擬人化動物的夢幻世界，遇到各種懂得說話的動物. 1865年出版以來一直深受老少讀者喜愛. 《愛麗絲夢遊仙境》是典型的奇幻文學，亦是極具影響力的童話故事. 已被翻譯為174種語言出版.
黃金文
Sa kamusa cyama, o nami saseralay haw o tada tatama tu. O tatama hananay i nay’ Kuma likutay miki hatya tu saselar nu udip, i dawamin ku nipa ngangan tu selar，uyniyan Kya iy Ku kaka si ngalihan nuheni o selar hannanay.
Ay-li-se tasepian tacuwacuwa misatiwatiway i kakalayan
"Ay-li-se tasepian tacuwacuwa misatiwatiway i kakalayan" (Inggu a kamu: Alice's Adventures in Wonderland), atu hinien a pangangan "ci Ay-li-semisatiwatiway micidekay a kakitidaan", u nu Ingguay a kanatal pasubanaay tu sasausian a saydan ci Ca-el-se Lu-te-uye-ci Taw-sen, sanu sasulitan pangangan sa ci Lu-i-se Ka-lo a nipatahkalan sakay nu adiwaway a ulic sasamanggaan. u sitatungusay tina kungkuan sa ci Ay-li-se, namakay i pawalilan a buhang sikahtik i tanu kapabaliwan tu tademaw atu nu aadupanay i simpiay a kitakit, sikalitemuhan kuyu matinengay musakamu a aadupan. iti 1865 a mihcaan nipatahkal a papiadih tu mamimelaway sa idaw ku babalakian atu masawawaay mamina sikanamuhan. "Ay-li-se tasepian tacuwacuwa misatiwatiway i kakalayan" u nu masametekay a picidek a bunkang cudad, masa u nu kaidawan nu lawilawan kasiicelang nu wawaay a kungku. mapabelih tu kaidawan 174 masadumaay kamu padidaw tina kungkuan.
黃金文
Ma silac ku kakama i nu ayawan nu dabek milayap tuni paini nuwama nu nyad’ （tumuk）tu sapa pugec I tangah tu sasubin, pacungan tubanuh nuayam，o tungus nika minatu ma ta neng ku sausi，taneng tu apa dihing tu nyadu’ a kapah. Ma adiadih i sasa nu cilal o duma Ku nika seneng manamuh，o waku tunu maku maydih tu a balaki, ngay milabu tu nipa saselalNu niyadu'.
Ay-li-se tasepian tacuwacuwa misatiwatiway i kakalayan
nu likisi (歷史)
《愛麗絲夢遊仙境》於1865年出版. 故事原形乃是1862年7月4日，作者與魯賓遜·達克華斯（Reverend Robinson Duckworth）及三位女孩於泰晤士河同遊. 三位女孩當中，有一位名叫愛麗絲·李德爾；她們的父親正是牛津大學及威斯敏斯特學校（Westminster School）的校長亨利·喬治·李德爾（Henry George Liddell）.
黃金文
kakuniza:Nuwatan o Kumud
Ay-li-se tasepian tacuwacuwa misatiwatiway i kakalayan
nu likisi (歷史)
"Ay-li-se tasepian tacuwacuwa misatiwatiway i kakalayan" iti 1865 a mihcaan mapatahkal padih tu binawlan. ina kungku sa sipakay i 1862 a mihcaan 7 a bulad 4 a demiadan, miulicay atu ci Lu-pin-sun Ta-ke-hwa-se (Reverend Robinson Duckworth) atu tatuluay a tatayna iti Tay-u-se a sauwac maladay miidang. tuluway a tatayna sa idaw kya ci Ay-li-se.lite-el hananay: u wama nida sa tulcek sa u sasaydan nu ya Niw-cin tabakiay a cacudadanay atu ya nu Uy-se-mi-se-te a cacudadan (Westminster School), ci Hen-li Ciyaw-ce Li-te-el (Henry George Liddell).
他們由牛津附近的Folly Bridge開始，划船到五哩外一條名叫Godstow的村莊. 途中，他們為了消磨時間，道奇森就在船上向三位女孩講了一個應她們要求「越荒誕越好」的幻想冒險故事，而故事的主角正好就是他最疼愛的三姊妹之中的二女兒愛麗絲.
u yuheni sa namakay i Niw-cin a tapiingan ya “Folly Bridge” a kakitidaan malingatu, sipacuna i baatay limaay nu kungli masacacayay ya Godstow hananay a niyadu. ini caliwayan iteban nu pipabalunga sa sikaydih a palawpes tu tatukian, ya ci Tawci-sen sa iti balunga pakungku tu nilungucan nu cabay tiya (sikaungan ku sakapahay sananay) a nisepian tu mitanam tu sakatalawan a kungku, ina kungku u sitatungusay sa tulcek sa ya sakanamuhan nida tuluway a tataynaan a wawa sakatatusa ci Ay-li-se.
三位女孩都很喜歡這個奇妙的故事，事後同船的友人，以及與故事主角同名的愛麗絲更希望道奇森能把故事寫下來. 道奇森雖然當晚就把故事記錄下來，但之後又拖延超過二年，增補新情節與多首詩，才終於完成該作品. 他於1864年11月26日把手寫原稿連同親手繪畫的插圖，一併送給愛麗絲·李德爾.
tuluay tataynaan a limecedan manamuh tuynian kabiyalawan a kungku, nudikudan mapulungay a pabalunga nu cabay, atu ya sikalcad nu ngangan sitatungusay tu kungku, ci Ay-li-se, sihedek ci Tawci-senan taneng a suliten kya kungku. kanahatu tuya labi mucebang tusasulitan. nika i nu dikudan sa mabayac nu tusaay a mihcaan nikaetelan, sinicunusan tu baluhayay a nadatungan a kalalacalan atu pinaay a nayatay a ulic, itawya kademan nu pisulit tiya sapaadih nu kungku. cinida sa iti 1864 a mihcaan 11 a bulad 26 a demiadan, sipabelien ci Ay-li-se tu nasulitan atu ya pikulitan nida tiya cudad, hamin han sani Ay-li-se. Lite-uyan.
最初，他的原稿命名為《愛麗絲地底之旅》（Alice's Adventures Under Ground）. 一些愛麗斯故事的研究者如馬丁·嘉德納（Martin Gardner）估計，道奇森可能還有較早的手稿，但他抄了更完整的版本之後，便將初稿毀掉. 不過，此推斷仍未得到初步的證實.
sayaway sa, ya nisulitan nida a sipangangan u ya "Ay-li-se makasasaay nu lala’ a piidang" (Alice's Adventures Under Ground). u mamikingkiway tu ci Ay-li-se a kungku nu tademaw ci Ma-ting Ciya-te-na (Martin Gardner) nitapalan a maysausi sa, ci Taw-ci-sen idaw henay ku nu kalatalan nu pisulit a ulic sa, nika iti muliyaw a misahamin tu kademan a milisimet sa, i nu dikudan cilitan nida ku sayaway a nasulitan. zayhan, aydaay a nisaketunan sa nayay henay ku sikadih tu palahecian nu patuduay.
sikahtik i lebung nu pawalilan
白兔先生. salengacay a syensye.
一天，悶悶不樂的愛麗絲跟姊姊同坐於河畔. 忽見一隻古怪的白兔走過──牠穿戴打扮，手持懷錶，自言自語，行色匆匆. 好奇的愛麗絲跟著牠跑，跳進兔子洞裡去. 這個洞簡直是個深淵，過了很久，愛麗絲終於著地. 她驚覺自己身處奇怪的大廳，四周儘是大大小小的門，而所有門都被上了鎖.
cacay a demiad, halemheman ku balucu’ niAy-li-se atu kakana nida mueneng i lilis nu sauwac. tangsul sa makadih tuya kabiyalawan salngacay a pawalilay micaliway, kasidikuc atu nu pibihunan sidikec tu udipay a tuki, kunida sa papelu atu mulaliwngiw, ya wayway sa malawmaw sa. hinapabaliwan ku balucu’ ni Ay-li-se kilul sa nu dikudan maduba’, mulebut micumud tuya buhang niya pawalilan. ina buhang sa mahida u nayay ku tatidengan kayilabu, matenes sa ci Ay-li-sesikatukuhan tu ku sakatasasa nu lebung. mapacekil cinida kya taynien tina sakabiyalawan a tumunaw, i kasaliyutan nu luma’ tabakian sa atu sasingalan a panan, nika idaway nu panan atu sasingalan sa mamin a sipacukcuk.
二天，她撿到一條門匙，卻僅能開啟一道小門. 由於這道門實在太小了，她只能望過去，卻發現那邊有個標緻的花園. 她把門匙放在桌上，並在大廳別處找到一瓶寫著「喝我」的飲料. 愛麗絲不由分說把它喝完，發現自己縮小了，當能穿過小門，卻拿不回桌上的門匙. 慌亂之際，她撿到一件寫著「吃我」的蛋糕. 這一次，愛麗絲吃掉它後竟又急速變大，大得連頭頂也貼著天花板了.
sakatusa a demiadan, makatepa cinida tu cacayay a sapibuhat tu sacukcuk. pasu ina panan tada adiditu, uyda sa pisuninip miadih a pasayda, sinakadihan itida idaw ku tanektekay a balu’ nu bawbi’. padeng jan nida kya sapiwawah tu panan a sacukcuk, tuwa taydaen nida nudumaay a tumunaw sikatepa tu ya, sisulitay tiya "enipen i takuwan" sananay a nananuman nu salang. ci Ay-li-se sa nayay ku pidatengan hamin han nida a minanum, sikadih nida mahpec ku udip nida, taneng sa misamelic tuya pananan, nika caay pakaala tu sawawah niya sacukcuk. iti kalawilawan sa, makasaput cinida tu ya masulitay tu i pabaw niya tangkaw. ina cacay, makaen ni Ay-li-se kasenun sa mabesu tabaki, nikatabakian niya tangah nida sa matungduh tu ku badahung ku atudi tu a midepit.
namakayiniay a nisulitan (參考資料)
中文維基網站-愛麗絲夢遊仙境： https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%88%B1%E4%B8%BD%E4%B8%9D%E6%A2%A6%E6%B8%B8%E4%BB%99%E5%A2%83 kakuniza:Buting Nukay
八二三砲戰 nu Kinmung
ya 八二三砲戰 hananay a nikasungayaw mamabakudahg sa nu 中國 nakamuwan sa u kinmun a nikabakudang sa nu Siyakang(香港）a nisakamuwan sa u kinmungan a 八二三砲戰 saan pasusikamu tu sakatusaay nikalalais nu Taywanay i bayuway sakatalawan a sasungayawan.i ayaw ku hitay nu Hulam malingatu miteka tu sakalalais i Taywanay a hitay sa mikilutu pacukas mibakudanga tu nikahida inaayawan sa sipakayda i subalay a nipalamitan nu hitay ku nipibakudang nu Hulam a hitay nadikudan sa misaatekak maydih mitena tu sakay caliwayan nu balunga ku ngayawan miputun tu sapacunus nu tuudtuud kakadihan sakay icelang.mahida satu nacaay henay ku nu Taywanay a hitay ka nanam tunikahida mademecmademec adihan nika sikatenes nu nika
lalais sa misaicelang ku nipaculiyan nu hitay nu Taywan masamata cayay pakahamin mi tena tu nipipacunus nu balunga kya Hulam sisa i siwaay a bulad idaw ku tusaay a bataan idaw kuenem a demiad nikasayaway mitaneng pasayda i 廈門 hananay a kakitidaan mingayaw bakudangan tiya waluway a taluduan a tabakiyay a kuwang sipataydaan ku kamu tuhenian amahamim ku itidaay malaliwasak mapeci ku tuudtuud sa.dumasa amapulu ku sapacunusan nu Hulam sananay a mapatay nu ngalay kya ku hitay tu sakaydihan inakawaw sa i siwaay a bulad idaw ku sabaw cacay a demiadan namahida satu u numakay i bayuway a hitayan a nika sasungayawan pasu nu hikukiay a hitay sa mahidatu kinapinaay tu malacacebis a nikangayawankatukuh i cacayay a bataan nu bulad sa ya nu Hulamay a hitay miales tu caay pakadayumen tunipi bakudaan anikalalais caay pakatena tu micaliwayay a balunga nu Taywanay a balunga hidahan tu kinacacay mibakudang sa sakatusa a demiadan pahanhan sakatusa a demiadan sa u Taywanay kumi bakudangay selephan kunipibakudang zayhan sikalahecian nu Taywanay a hitay mikawa tuni kaydihan nu Hulamay mingayaw midebung kakayda satu maselepmaselep kuni pibakudang sikatukuh i 1979 a mihecaan sikalcabayan tu amuhuwan(美國）idaw ku nipababalican tu ya 台灣關係法 hananay a nilubangan u hitay nu Hulam sa laecus milakuwit tu itebanay nu sakatusay a bayu’ kunipacudadan sisa katukuh ayda sa cayay picalap ku Hulam tayni uyda satu mamadademec paseneng tu patelaw nu sakaicelang nu hitay sapatalaw adada sakapalawpes tu kalisiw.
Fo-lu-lun-se
縮圖 Fo-lu-lun-se(佛羅倫斯)（拉丁語：Florentia；意大利文詩歌體：Fiorenza），19世紀時一位文學家（徐志摩）翻譯成翡冷翠（標準義大利語：Firenze）是義大利中部塔斯卡尼大區和佛羅倫斯省的首府，有366091人，是該地區面積最大、人口最多的城市，以及主要的歷史、文化和商業中心. 從該市延伸出去的佛羅倫斯-普拉托-皮斯托亞都會區共有1,506,098名居民.
八二三砲戰 nu Kinmung
ina likisi sa yadah ku maliyuhay kunikahica nika idawaca ku mikinkiway pasakamuwan i cacudadan mapulu nu Taywanay a kanatalay kuni kaydihan amidebung saan a nipasubana tumicudaday nikangayawan katukuh i sikasenengan ihekal palalucek tu kuni kalatusa nu mamikuwan tu kitakit nu udipan zayhan sayaway nu sakalingatu sa nimakayca katukuh ayda sa nayay ku tatengaay nakamuwan u nikasaan sa nu cacayay atu mahtatusaay a nikalalais sa tatenga haw caay pakademec ku Hulam tu hitay nu Taywan hakya tatenga tada icelang tu ku hitay nu Taywan cayay pakademec ku Hulam sisa masimaw nu hitay nu Taywanay ku kingmun(金門）a kakitidaan.
Fo-lu-lun-se
Folulunse ‘’ latinakamu ; florentia ; i’tali a cuda nu dadadiwan a suli’ ; fiorenza ‘’, 19 nu kasumamadanya misulitay a tademaw ci sicemo belihen palu pelecuw salucekay a kamu nu I tali ; fienze ; i teban nu itali tasekani satabakiay a kenis atu fololuse a kakitidaan nu angangngan , sitadebaw sa idaw ku 366091 nu tandaw , u ahebal nu lala’ u satabakiay a kenis , sayadahay nu tademaw i tukayakay , angangngan u laylay , lalangawan atu pisubayan , namakayni I tuse macunus katukuh I fololuse bulatu pisetuya a kenisan u tademaw idaw ku 1,506,098 nu tandaw.
八二三砲戰 nu Kinmung
sisa nayi 1949 a mihcaan malatusa tuku mamikuwanay tu 大陸 atu Taywan mademec ku hitay ni 將介石 hananay a tatapangan sisa milaliw taydaen i Taywan uyda saan ya Taywan kingmun(金門）atu （澎湖）pasu nutimulan a bayu’（南海） a adidiay a subal namahida satu niya tatusaay a mamikuwanay sa caay kaketun ku sasungayaw sawsawni idaw ku mamabakudangan ihekalay nika dadademec sa mahidatu ya sakatinengan nu kitakitay a nikamangayaw uyni 八二三 hananay a nikababakudangan.idaw ku malusulit imahida sa u nika ahebalan nu Kinmung(金門）sa cacay alasubu idaw ku limaay a bataan（公里）mahida u pangkiway nu Taypak a kakitidaan zahan nipibakudangan nu Hulam sa makaala tu enemay a bataan ku mang ku lacu’ nu bakudang.
Fo-lu-lun-se
佛羅倫斯曾經長期處於麥第奇家族控制之下，是歐洲中世紀重要的文化、商業和金融中心，並曾一度是義大利統一後的首都（1865－1871年）.
八二三砲戰 nu Kinmung
ina kasa sungayawan katukuh nu dikutan sa kya caay pakademec ku Hulam sikamu ku kitakitay hakay nipipatang nu amuhuwan(美國） sisa icelng ku hitay nu Taywanay sa nika katinengan nu Hulam amay padang ku amuhuwan sa nayay tu kubalucu nu Hulam amidademec mingayaw nipalawpes saan tu udip nu hitay imahida nayay tuaca ku laheci katukuh ayda patalaway sa nu sasakamuwan ku nikahida.
Fo-lu-lun-se
佛羅倫斯被認為是文藝復興運動的誕生地，藝術與建築的搖籃之一，擁有眾多的歷史建築，和藏品豐富的博物館（諸如烏菲茲美術館、學院美術館、巴傑羅美術館、碧提宮內的帕拉提那美術館等）.
Ci fololunse pala nu palekalay tu nalimaan a suli’ a kitidaan tu sasulitan, u sikawaway tu kucungay atu misaluma’ay ,yadah tu ku nisangan tu nu lalayay a luma’ , yadah ku tutuud i padenga tu aadihan ‘’ mahida ufuyce a kulidkuwan , i cudatan kulidkuwan pacilo kulidkuwan , i labuay nu pitikung palatinakulidkuwan ‘’.
歷史上有許多文化名人誕生、活動於此地，比較著名的有詩人但丁、畫家李奧納多·達·文西、米開朗基羅、科學家伽利略、政治理論家馬基雅維利、雕塑家多納太羅等. 佛羅倫斯歷史中心被列為世界文化遺產.
yu kasumamadan idaw tu ku katuud a singanganay tu lalangawan a tandaw, sakaudip itida tu pikawawan , u sakatinenga a singangan sa idaw ku misulit tu cudad ci tantin , u mikulitay ci liawnatutaunsi , mikaylangcilu , malakeseyay ci ciyliay , cengce musakamuay ci maciyauyli , mituktukay tunataylo hamin. i kasumamadan u fololungse palu nu lalangawan a nikaydan tu niculilan i kitaki. kakuniza:Hana Ating
laluma'an nu Matel
kakuniza:Padakaw Lami' 縮圖|u bayabay nu laluma'an nu Matel. laluma'an nu Matel i Tuen(Amilika a kamu: House Nymeros Martell of Sunspear , Hulan a kamu:陽戟城的馬泰爾家族 )
u cacay a laluma'an nu giki, dadiw nu sulda atu lamal(Amilika: A Song of Ice and Fire), u nisangaan nu misulitay ci George Raymond Richard Martin, u kungku nu nilalamelan nu laylay atu malawlaay nadatengan. izaw ku pituay a pu(部) nu ulic nu nida.
laylay nu laluma'an nu Matel
namakay i lekelikenan a bunga a sililinay a luma' ci Nameylos Matel, i nidebungan nu Antal a tedemaw tu Weystelo a lala'  tayda i Tuen cinida, ci Mukan Matel ku mukeliday, muladay tu hitay nida
Tulang Nameylos Matel
縮圖|u hayu nu Upelin Nameylos.
malalitin tu ihekaay atu zumaay a natinengan
nasulitan ni Padakaw Lami' 2020.
kakuniza:dadiw nu sulda atu lamal
Facebook
kakiliman
Facebook “sadayum han pangangan sa FB” han, u cuyaku sa kamu nu binawlan sa u cudad nu bihid sa, malecad tu bihid, sasulitan nu bihid.
nilaculan
縮圖|Facebook ipaluawtu a humbu.namakayni i Amilika nu mapulungay a pataduay nu katuuday atu siyakay nu pahusuay a malucalaycayay a kapulungan, u humbug i Amilika Ciyacu senmatiyawcinmen kungyunse.