cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ulic-nu uzip a tilid u kaayaw nu kamu
nu uzip a tilid u kaayaw nu kamu
paka ayza demiad milingatu kaku, u nu Sakizaya ku sapitilid tu uzip aku tu demidemiad, anu izaw ku maalaway, pakatengilan atu mahizatengan, tiliden aku.paisal tu kaput nu maku.
hitay nu misebengay tu labii
kakuniza:Padakaw Lami' hitay nu misebengay tu labii(u Amilika a kumu: Night's Watch, u Hulam a kamu:守夜人軍團) sa, u nisangaan nu misulitay ci George Raymond Richard Martin, u cacay a kaput nu misebengay tu caay kau nu tahed a maudipay.
talabu i kilakilangan nu buyu'
sakatinusa 第二小段
pasangaan kami tu / 為我們開出
hitay nu misebengay tu labii
nadipaan nu heni
misebeng ku heni tu satabakiay a lilin i nu amisan, milawa' tu caay kau taheday a aadupen medebung tu Westelo a lala'.
talabu i kilakilangan nu buyu'
sakatinusa 第二小段
kapah maenapay a zazan / 平坦安全的路
ulic-nu uzip a tilid u kaayaw nu kamu
uyza patusukan (目的) :
1.minanam tu kamu nu Sakizaya.
hitay nu misebengay tu labii
nadipaan nu heni
yu i kasumamadan sa, u sasatanaya'ay a tabii nanutawya, idaw ku cacayay a hitay nu wawa nu kilakilangan atu saayaway a tademaw, namalpacaw ku heni tu salengacay a di'tu. ahayni sadikud milawa' tu selengacay a di'tu mudebeng tu pituway a kanatal. mukeliday tu katuuday ci Pulanden Stak ku misanga'ay, malingatu patideng tu satabakiay a lilin(malilinay a luma').
talabu i kilakilangan nu buyu'
sakatinacay 第一小段
1. cikatalaw / 不怕
hitay nu misebengay tu labii
aenengan nu heni
namakaytipan tu nuwalian, idaw ku malilinay a luma' nu aydaay.
talabu i kilakilangan nu buyu'
sakatinacay 第一小段
2. utiih / 艱難
hitay nu misebengay tu labii
malalitin tu ihekaay atu zumaay a natinengan
u nisulitan ni Padakaw Lami' 2019
kakuniza:dadiw nu salda atu lamal
talabu i kilakilangan nu buyu'
sakatinacay 第一小段
4. la'cusay / 不好的
5. piwaniki / 讓開
6. talahaday / 邪惡的
7. piliyasi / 離開、迴避
8. tabuyu' / 進山
9. misikul / 照顧
10. labades / 侵害
11. cipaka/ 不受
12. talabu / 進入
13. kilakilangan / 森林
14. palubicen / 收穫豐富
sakatinusa 第二小段
2. nemnem / 泉水
3. bukebukelalan / 大地
5. ngabul / 鹿
7. buyubuyuan / 山林
8. kiyuma / 野豬
9. baluwang / 胸部
10. mabi' / 睡
11. malabali / 化成風
ulic-nu uzip a tilid u kaayaw nu kamu
uyza patusukan (目的) :
3.misulit tu uzip nu demidemiad.
malenu
malenu 漲潮
ulic-nu uzip a tilid u kaayaw nu kamu
uyza patusukan (目的) :
4.micudad tu cudad nu Sakizaya.
Tuwa a tademaw
kakiliman
縮圖|tuwa a tademaw Tuwa a tademaw “u kamu Тывалар nu e akamu Тувинцы mungku a kamu ᠲᠤᠸᠠ u silila sulit Тува) u tucyi a binacadan, yu mahida henay uliyangha a niyadu’, i nuayawan nu kahulaman u aelcululiyanghay, atu tangnuuliyanghay, inakitidaan u elus mapulungay ku mikuwanay, tu tuwa a kanatal, aydaay a tuwabinacadan tatelungan mueneng i elus nu tuwa a kanatal. 圖瓦人（圖瓦語：Тывалар；俄語：Тувинцы；蒙古語：ᠲᠤᠸᠠ，西里爾字母：Тува)，為突厥語民族之一，明代時為兀良哈部落，清朝時被稱作阿爾泰淖爾烏梁海或唐努烏梁海，該地區現歸屬於俄羅斯聯邦的圖瓦共和國. 現代圖瓦民族的主要聚居地也在俄羅斯的圖瓦共和國.
ulic-nu uzip a tilid u kaayaw nu kamu
uyza patusukan (目的) :
5.micuzuh(推廣) tu kamu nu Sakizaya.
Tuwa a tademaw
lalaculan
縮圖|kasienawan nu heni Idaw tu adidi’ milakalak i tayliwku siniyang ul a kitidaan nuamisan kenasehu atu mungku a kanatal.i cungkuay a tuwa atademaw u cayay henay kasingangan a binacadan, patucek nu mikuwanay u mungku a binacadan.
ulic-nu uzip a tilid u kaayaw nu kamu
uyza patusukan (目的) :
6.nanay mahiza ku kawaw nu mita mapulung.
Tuwa a tademaw
lalaculan
亦有少量族群分布於中華人民共和國新疆維吾爾自治區北部喀納斯湖區域與蒙古國. 中國的圖瓦人是中國未識別民族，被官方登記為蒙古族.
ulic-nu uzip a tilid u kaayaw nu kamu
u zuma a kamu
u wawa nu Sakizaya kaku, anu caay kakapah ku tineng aku tu kamu nu Sakizaya, malecaday kaku tu misabalucu’an nu salikaka mapulung, amahica kita saicelangen mipatizeng, mipauzip ku nanutuas a kamu nu Sakizaya, u tadamaan kuyza kawaw tu nyan, acasa, aka ka patayen ku kamu nu Sakizaya i huming nu mita.
Tuwa a tademaw
lalaculan
uheni a binacadan sakaudip sa “sidi’, katalan, ngabul, sukunulay a katalan” eneg sa misaluma’ sa u kilang a luma “sayaway nu heni a kawawsa nu mibutingay miadup sakaudip, u kakawsan sa miselic tu suela atu mikacaw tu kelakela paculil I sulsuldaan” u kikungsa nuheni tu atademaw kusasaacawaen.
他們是半游牧民族（養山羊、綿羊、牛、氂牛、馴鹿、駱駝），住樺樹木屋（早期從事漁獵，風俗有滑雪以及乘木馬馳冰上），多與同族結婚.
ulic-nu uzip a tilid u kaayaw nu kamu
u zuma a kamu
u tabaungen, u aalayen ita ku masamamaay a saydang, mahiniay ci Tiway Sayun, ci Talul, ci Tuba’…, alumanay aca. Izaw ku mitilidan kuheni a cudad, mipasubana’ haca kuheni tu micudaday, katuud ku mipainian kuhini, u tatuulen ita kuheni.
talabu i kilakilangan nu buyu'
sakatinusa 第二小段
12. tabuyuan / 進山
Tuwa a tademaw
lalaculan
Tuwa a tademaw.u upu a tademaw han, kiluku u mungku ku kamu idaw ku nisulitan u upu atademaw.
圖瓦人稱為都播人，記錄古代蒙古語的惠斯陶勒蓋碑文記載了都播人的大汗.
yu mahida henay atu tawyaay a ziday, idaw ku papinanay a tademaw tayni itini, kyu tuwa a tademaw nu niyadu’.
唐朝統治漠北時期和回鶻汗國時代，有部分回紇人被派到這裡，因此圖瓦人也有回紇人的部落.
Capi nu kahulaman, itiniay alalangawan, dikuc nikaudip ananam malamungku tu, u mungku kumikuwanay tu henian nayi 19 a siki nudikudan tu napaculi tu tumungku maydih malasakakaay kimisaebet maydih palekal tu nu heni a binacadan.
清朝的唐努烏梁海，並在這段時期在文化、服飾、生活習慣上蒙古化. 蒙古人曾統治過他們，他們曾在19世紀末舉行過反抗蒙古封建王公的起義.
Duma a tademaw sakamusa tuwa atademaw tada malakuwit ku ni katayda I mungku sa milihida tu itiniay a binacadan. itawyi u tuwaatademaw tulu ku daduducen nuheni idaw ku cacay tahinaay ku tademaw u tuwalal a tademaw, makaala tu lasubu ku tademaw milakalak i ielkuceke a subal, u kamu nu hen isa nu kutupu a kamu misiteked.
一些人認為圖瓦是一個由突厥過渡到蒙古的過渡民族. [來源請求]當時圖瓦人有三支，其中一支是人數極少的圖法拉爾人，有數百人分布在伊爾庫茨克州，他們的語言有古都波語的特色.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Uuy411110
talabu i kilakilangan nu buyu'
sakatinusa 第二小段
13. tulakuk / 雞
14. sapacukat / 提醒
15. patungnus / 準備
16. maenapay / 安全
kakuniza:ulic kakuniza:2018-cacay kakuniza:dadiw
ulic-nu uzip a tilid u kaayaw nu kamu
u zuma a kamu
u zuma satu, misulit kaku tu nananamen nu minanamay a sulit tu cecay a lipay, izaw ku sulit, sasing, iga atu ngiha, yadah ku tayalen nu ninian, pademiaden tu pina a demiad, patelien aku i wanglu(calay-zazan). pakaazih(使觀賞) tu katuuday minanam, kya maedap ku katuuday tu kamu nu Sakizaya.
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- u niyazu' i Pangcahay
lacul-1
i nazikuzan tu mihca sa (西元1878年之後)
ulic-nu uzip a tilid u kaayaw nu kamu
u zuma a kamu
kakuniza:ulic
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- u niyazu' i Pangcahay
lacul-1
miliyas tu bukelal nu kilay ku sakizayaay (撒奇萊雅族人退出了奇萊平原的舞台)
i tini nabakuwan atu pusung a niyazu’an iyadah ku nipatizeng tu niyzau’ (在花蓮、台東兩縣建立了許多的小部落)
sabadatay sa katukuh i cekun nu pusung a kenis (最遠的甚至到達了台東縣成功鎮) thumb|1930 Taito Cho
lacul-2
ayzasa, sayadah ku tademaw nu Sakizaya a niyazu' sa, izaw ku(目前，撒奇萊雅族人口較為集中的部落有)
hupu(北埔)、sakul(撒固兒)、cipawkan(吉寶竿)、cikep(幾可普)、cibalbalan(幾巴而巴蘭)、tuapun(大笨)、takubuwan(達固湖灣)、kasiusiuwan(茄苳腳)、kenuy(北昌)、takubuwan(達固湖灣)、sinsia(豐川)        、pazik(巴吉克)、ciwidiyan(水璉)、apalu(月眉)、cihabayan(米棧)、cilakayan(山興)、mulisaka(林田山)、maibul(馬立雲)、naluwan(自強新村)、sapat(掃叭頂)、kalala’(加納納)、kaluluwan(加路蘭)
lacul-3
i katuuday a niyazu’ nu pangcah atu kaliyawan a niyazu’ sa (在許多阿美族的部落，以及噶瑪蘭族的部落裡) thumb|Women of Kebalan 20150626 izatuway ku sakizaya a tademaw micamul i tuhniyan (都有許多撒奇萊雅族人默默的隱身在其中)
takubuwan sa i tepal nu suwi kawcung (達固湖灣部落位於花蓮市四維中學附近) thumb|Karenko 1 7500 1945 nanu tabakiyay a niyazu’ nu sakizaya ku takubuwan (達固湖灣曾經是撒奇萊雅族最大的部落)
naw ayzaay a lalangawan nu sakizaya (也是近代撒奇萊族的發源地)
ayza sa cayay tu kapapina ku muenengay i tini (目前，僅有少數的撒奇萊雅族人居住於此)
izikuz nu ngayaw madebun nu hulam kina lala’ (戰敗之後，此地被清軍侵佔)
u adingu nu dietu ni kumad pazik (火神kumud pazik的英靈)
midiput tu muenengay i tiniay a tademaw (仍人眷顧著這裡的居民)
lacul-4
yi tatenga' isaw itini i sakul (位居撒固兒部落裡有)
ku nieneng nu babalaki nu mita (我們祖先留下的生活足跡 )
kiw saayaway ayza haw itini i niyazu' nu mita ku (故此次(2009年)是首次於我們的部落)
nipihiya nu mita kuni palamal ayza haw (舉辦火神祭典)
makasimsim kita tuni u babalaki nu mita (我們思念我們的祖先)
lacul-5
na makayni i takubuwan kita (我們是來自達固湖灣)
hican u luma' nu mita nay tini takubuwan hananay (是的，我們世居於達固湖灣)
ya:za i sawaliyan haw kuni u niyazu' nu mita (位居於東方處是我們的部落)
yu mahiza henay hanaku ku niyan haw (我在此聲明過去)
yi uniyan u palamal hananay yi cayka kina cacay henay haw (此火神祭典不只舉辦過一次)
naayaw kita namipalamal kita (去年我們也舉辦火神祭)
u hicanan asa:tu kita tu nipalamal (或許有人不明白火神祭之意)
u canan ku nipalamal nu mita (火神祭的意義是什麼)
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan nu Tiway Sayiun kalisiw putiput(帝瓦伊撒耘基金會)
cudad nu katineng tu Sakizaya Palamal(認識火神祭)
nasulitan ni Tuki Sayiun
台東縣成功鎮
噶瑪蘭族
花蓮市
sibutulay
sibutulay 有種；有氣概
buheci tu kamu(說明)
sibutulay a angangan a masatekeday-sulit(單字) sa u " butul" (sibutulay的字根是butul).
u babalaki i niyazu' sakamusa, sibutulay sa, u matalulay a tatama. anu miseneng ku babalaki tu kapah, sakamu "sibutulay" satu.
maydih tu sibutulay a tatama ku binawlan, taneng misaungay, matalul, sitabakiay a zateng.
a laylay nu Ing-kuo
在當今英國境內，人類存在的最早證據可追溯至大約78萬年前的英格蘭，在英格蘭發現的最古老的原始人類骨骼則可以追溯到50萬年前.
ayda nu Ing-kuo (UK (英國), tademaw nu satabalay nuni idawan tatenga talaayaw kunipikilim tu siwmia kya pitu a bataan idaw ku walu (78) a mang a mihcaan nu Ingke-lan (England (英格蘭), itini i Ingke-lan (England (英格蘭) katepaan tu nu mukasiay a tademaw nu ukak taneng mikilim tu lima a bataan (50) a mang.
現代人類在舊石器時代晚期居住在該地區，而永久定居點僅在過去6000年內建立.
aydaay a tademaw nu ciuseci (舊石器時) a zitay tu maudang idawtu ku muenenga itida, eneng sanany itida nu naayaway a enem a malebut (6000) a mihcaan anipatidengan.
現今不列顛南部，包括英格蘭大部與威爾斯，也曾是羅馬帝國的一個行省.
nu aydaay a Pule-tin (Britain (不列顛) timulan, maala ku Ingke-lan (England (英格蘭) niyadu'an atu Wi-else (Wales (威爾斯), naw Luo-mati-kuo (Roma (羅馬帝國) nu cacay a kenis.
在羅馬帝國的統治結束後，日耳曼諸民族開始遷入不列顛群島，英格蘭進入盎格魯-撒克遜時期，基督教在這一時期開始傳入英國.
itini i Luo-mati-kuo (Roma (羅馬帝國) hedek anikuwan, u Ze-elman (Germanic (日耳曼) abinacadan malingatu malimad taydan i Pule-tin (Britain (不列顛) a subalan, Ingke-lan (英格蘭) micumud tu yng-kelu-sake-sun (Anglo-Saxon (盎格魯-撒克遜) a ztay, kilisetu a kiwkay han itida amalingatu midindu tu UK (英國).
1066年，法國諾曼第公爵威廉入侵英格蘭，並陸續征服不列顛群島各地，史稱「諾曼征服」，歐陸文化逐漸傳入英國. 與此同時，不列顛北部的蘇格蘭王國也逐漸成型.
cacay a malebut enem a bataan idaw ku enem (1066) a mihcaan, Fa-kuo (France (法國) Numan-ti (諾曼第) kun-cue Wey-lan (威廉) midebung tu Ing-ke-lan (英格蘭), haymaw sa mibenis tu Pule-tin (Britain (不列顛) a niyaduan, likisi nipangangan han "Nuo-man midebung" (諾曼征服), O-lu (Europe (歐陸) a lalangawan hamawsa micumud i Ing-kuo (英國), itawya, Pule-tin (Britain (不列顛) amisan a Su-kelan (Scotland wan-kuo (蘇格蘭王國) haymasa mala niyadu’.
現在的英國領土是過去的幾百年中多次合併的結果. 在10世紀時，蘇格蘭和英格蘭各自是獨立的國家.
ayda nu Ing-kuo (UK (英國) a lala nu naayaway a pina nu lasubu a mihcaan tunika pulungan anikasilahecian. itini i cacay a bataan a se-ci, Su-kelan (Scotland (蘇格蘭) atu (Ing-ke-lan England (英格蘭) numi siteked a kanatal kunuheni.
1284年，威爾斯公國被英格蘭控制，直至1535年成為英格蘭的一部分.
cacay a malebut tusa a lasubu walu a bataan idaw ku sepat (1284) a mihcaan, Wilan-se (Wells (威爾斯) kunkuo siluden nu Ing-ke-lan (England (英格蘭) amikuwan, katukuh tu cacay a malebut lima a lasubu tulu a bataan idaw ku lima (1535) a mihcaan mala Ing-ke-lan (England (英格蘭).
1603年，英格蘭王國和蘇格蘭王國兩國成為共主邦聯，1707年正式合併為大不列顛王國.
cacay a malebut enem a lasubu idaw ku tulu (1603) a mihcaan, Ing-ke-lan (英格蘭) wan-kuo atu Su-kelan (蘇格蘭) wan-kuo nina tusaay a kanatal mala kuncu panlan (共主邦聯), cacay a malebut pitu a lasubu idaw ku pitu (1707) a mahcaan tatenga mapulung mala Tapu-letin (Britain wan-kuo (大不列顛王國).
1801年，大不列顛王國和愛爾蘭王國合併，組成大不列顛與愛爾蘭聯合王國.
cacay a malebut walu a lasubu idaw ku cacay (1801) a mihcaan, Tapu-letin wankuo (大不列顛王國) atu Ay-ellan wan-kuo (愛爾蘭王國) mapulung, misakaput tu Tapu-letin (大不列顛) atu  Ay-ellan (愛爾蘭) mala len-he wan-kuo (聯合王國).
1922年，愛爾蘭自由邦成立，而北愛爾蘭則仍由英國政府控制，英國國名也在1927年改為大不列顛暨北愛爾蘭聯合王國.
cacay a malebut siwa a lasubu tusa a bataan idaw ku tusa (1922) a mihcaan, Ay-ellan (愛爾蘭) misalihadaya a pan mapatideng, u Amisay a Ay-ellan (北愛爾蘭) u Ing-kuo (英國) sifu kumikuwanay, Ing-kuo (英國) kanatal a ngangan itini i cacay a malebut siwa a lasubu tusa a bataan idaw ku pitu (1927) a mahcaan a misumad tu Ta-pule-tin (大不列顛) u Amisay Ay-ellan (北愛爾蘭) len-he wan-kuo.
英國是19世紀遙遙領先的世界大國和海上霸主，當時有著「世界工廠」的稱號，亦是世界上第一個工業革命和工業化的國家，西方資本主義的倡導者，並且是早期議會民主制的誕生地.
Ing-kuo (英國) i sabaw tu siwa (19) a se-ci mikiayaw tu tabakiay a kitakit atu bayuay nu sakakaay, tawya idaw ku "kitakitay a kakulian" nu nganganan, u kitakiday a misatadasay a kuniy kemin (工業革命) atu kuniy hua (工業化) a kanatal, nu nutipanay a cepencui milingtuay, u samatabalay nu i-wey (議會) sunida-ce (民主制) mapatidengay a kitidaan.
itiniay nu kesua gigicu (科學技術) atu wunsei isu' (文學藝術) malacad idaw kuni kaadihan. sakapahay sa, i Taing-tikuo (British Empire (大英帝國) namisilud tu kitakit tu lasubu nu tusa a bataan idaw ku tusa (22%) a lala' atu kitakit nu lasubu a tusa nu bataan (20%) a tademaw, tadayadah tu kunipisiludan tu lala matahaptu nu cintu, u cilal sawsawni mapacilal mapa ading ku Ing-kuo (英國) a lala, sisa pangangan han “caay ka celem nu cilal a kanatal han”, u tademaw itini i likisi satabakiay nu kanatal.
即使到現在，太陽在英國海外領地或以伊莉莎白二世為國家元首的大英國協王國上空至今仍然不落.
到二十世紀前半葉，經歷了兩次世界大戰的英國國力減退. 而在後半個世紀中，這個龐大的殖民帝國的殖民地紛紛開始獨立.
在處理殖民地獨立問題時，英國利用「分而治之」的手段，在謀求本國最大利益的同時，給原殖民地帶來了極大的不安定因素.
最後一個脫離英國的殖民地，是在1997年7月1日將主權移交給中華人民共和國的香港.
sadikuday numialesay tu Ing-kuo (英國) kabulawan a lala', itini i cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan idaw ku pitu (1997) a mihcaan pitu a bulad cacay a demiad pabeli tu cudad i Cuohua-znmin-kunhe-kuo (中華人民共和國) a Singkun (香港).
雖然英國在第二次世界大戰後國力下降和經濟不景氣，但是保守黨領導人「鐵娘子」柴契爾夫人在1979年當選為首相後，便大力推行改革，倡議「柴契爾主義」(Thatcherism)，成功削減部分福利開支和削弱工會的力量，同時，壓縮政府公共開支，降低稅收.
amica ku Ing-kuo (英國) itini sakatusa nu nika lepacawan mawada ku tademaw atu caay kakapah nu sakaudip, nika u pawsuotan (保守黨) mililiday a tademaw "atekakay nu tatayna" ci Margaret Thatcher (柴契爾) a tademaw itini i cacay a malebut siwa a lasubu pitu a bataan idaw ku siwa (1979) a mihcaan maalamala susing (首相), sumad hantu nida ku cacanan a kawawan, patideng tu “Thatcherism” (柴契爾主義), malaheci nida mawada’ku sapatah’kal tu sapalipida' atu mawada’ tu kunhua a icelang, tawya, mawada’ nu sifu ku sapatahkal tu lipida',mawada’ ku aalan tu kalisiw i binawlan.
提倡自由經濟，在經濟上實行大規模私有化政策，減少對經濟活動的政府管制和干預.
patideng tu sakalihaday nu sakaudip, itini i sakaudip patideng tu nuudip tu a kawaw, miwada’ tu sakaudip a kawaw nu sifu mikuwan atu misilud.
於是，英國經濟最終走出了長期滯脹的局面. 自1981年以後，其年經濟成長率達3%以上，在主要已開發國家中僅次於日本.
sisa, Ing-kuo (英國) sakaudip sadikuday malaheci satu ku sakaudip nuheni. namaka cacay a malebut siwa a lasubu walu a bataan idaw ku cacay (1981) a mihcaan sa, nuuyda a mihcaan sakausip nuheni kapah satu mucelak tu tulu (3%) a kilac, itini i kapahay nu mabuwahan a kanatal mikilul tu Di-pun (Japan (日本).
但是柴契爾夫人在幫助英國經濟復甦和保持國際上的影響力的同時，國內的貧富差距也逐步加大，導致部分英國人的反對. 之後與瑪格利特·柴契爾同黨繼任者約翰·梅傑首相之任內英國經濟一直不振.
其後工黨領袖東尼·布萊爾於1997年當選為首相後，英國經濟慢慢才得以恢復. 2008年環球金融危機再次給英國經濟造成打擊.
satu nu kuntan mililitay ci Tony Blair (東尼·布萊爾) i cacay a malebut siwa a lasubu siwa a bataan idaw ku pitu (1997) a mihcaan mala malasusin satu (首相), Ing-kuo (英國) hamaw satu a kapah ku sakaudip. tusa a malebut idaw ku walu (2008)a mihcaan nu kanatal a ginku kabalihenawan makina masikeda' ku Ing-kuo (英國) cacaya satu ka kapah nu sakaudip.
現在，英國雖然為大國之一，在政治、外交、軍事及經濟上均有舉足輕重的地位，但是在國際政治和外交舞台上扮演的角色已大不如19世紀.
ayda, amica kuni ka tabaki nu Ing-kuo (英國), itini i cence, saka sicabay i putah, hitay atu sakaudip idawtu kuni kakapahan ayda, nika itini i kanatal nu cence atu sakay putah ani kalecabayan caay tu kahida nu sabaw tu siwa (19) a saci a kapah.
英國是大英國協成員，並在1973年正式加入歐盟. 2010年5月11日，戴維·卡麥隆正式接替戈登·布朗，出任英國首相.
Ing-kuo (英國) u tabakiyay a Ing-kuo (大英國) a tademaw, itini i cacay a malebut siwa a lasubu pitu a bataan idaw ku tulu (1973) a mihcaan tadengaay micumud tu O-mun (EU (歐盟). tusa a malebut cacay a bataan (2010) a mihcaan lima a bulad sabaw tu cacay a demiad, Taywi-kamaylun (戴維·卡麥隆) tatengaay makakutay tu ci Keten.pulang (Gordon Brown (戈登·布朗) mala Ing-kuo (英國) a suosin.
2016年6月23日，英國舉行脫歐公投，結果為52%同意、48%反對，因此英國政府決定脫離歐盟，開始協商達成退出歐盟協議.
蘇格蘭民族黨早前的宣言指出，假如環境跟2014年公投時有「顯著及實質的改變」—例如蘇格蘭被迫脫歐—將會嘗試重啟獨立公投.
Suke-lan (Scotland mincutan (蘇格蘭民族黨) namu sakamutu, anu sakaudip maheda tu tusa a malebut cacay a bataan idaw ku sepat a(2014) mihcaan nunipikuntuo “idaw kuni ka sumadan” tinaku Suke-lan (Scotland (蘇格蘭) pacicien miales tu O-mun, amitaneng aca malingatu misiteked mikuntuo.
而北愛爾蘭的新芬黨主席迪可蘭.柯尼（Declan Kearney）則措辭強硬，認為結果違反北愛人民的意願，英國政府亦無法代表他們的經濟及政治利益.
nu Peiay-ellan (北愛爾蘭) nu sinfuntan sakakaay ci Declan Kearney (席迪可蘭.柯尼) utiih asi kasasuwal, saan tunikasilahecian mibelih tu Peiay-ellan (北愛爾蘭) a tademaw, Ing-kuo (英國) sefu ahican nida midayhiw tu sakaudip atu cence nu sakakapa.
柯尼亦重申呼籲，認為北愛爾蘭應該啟動國界公投，決定是否脫離英國，「回歸」唯一接壤英國邊境的歐盟成員國——愛爾蘭
ci Ke-ni (柯尼) mikinacacay aca musakamu, saan tu Peiay-ellan (北愛爾蘭) amalingatu aca amisinkiw sa, tadenga' haw amiales tu Ing-kuo (英國), "taluma’aca" militemuh tu Ing-kuo (英國) lilisay a O-mun (EU (歐盟) a tademaw a kanatal Ayel-lan (Ireland (愛爾蘭).
batikal
batikal(自行車)
ayam
ayam (kamu nu Hulam: 鳥)
namakayniyan a nasulitan nasakamuwan atu natinengan
撒奇萊雅族鳥的名稱 多用叫聲取名 2015-08-10 Sakizaya TITV 原視族語新聞
Wikipayke paybalucu'ay pulungamin a cudad-鳥
nasulitan nay paybalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1, nasulitan ni Tuku Sayun
malebawa
malebawa
ngatu cacay
thumb|wukak nu tangah anu masetul tu atekakay a tuud ku tangah nu misa sa, namasetulay a tangah amalebawa.
izay malebawa saw? u kagak(科學) a sapuelac sakamusa, anu masetul, isasa' nu banges, amapela' ku siekuan(外來語:血管).izikuz sa, ilabu'ay a izang malusa' tuway.
anu masetul ku lima saca bilil, caay malebawa. izay ku tangah a cacay ku malebawa saw?
kapeten ku tangah nu mita, caay kalecad tu bilil(腹部), atekak ku tangah nu mita, dawmi(軟) ku bilil nu mita.
u lakelalan, usakasa isasa' nu banges, atekak ku wukak(骨頭) nu tangah. mazepit ku banges tu tangah a wukak.
caay kakiptul ku banges ipabaw nu tangah, sisa, masaupuay a izang tatizengan tehekal kya banges.
anu masetul tu pakamalan, patelaw saca bilil, dawmiay a kidu, kay izang makiwasak(散開) isasa' nu bangesm, matunatun(瘀血) tuway.
ilabu'ay a izang nu tunatun atu lebawa, maalaen tu nu banges, hamawsa inayi' tuway.
ngatu tusa
anu malebawa, pacuededen(冰敷), kalamkam mangaay tu. anu matunatun sa, paakutiay(熱敷), kalamkam mangaay tu. pacuededen tusa a demiad, mangay tu.
anu miluciluc tu lebawa, mangaleb(更加嚴重) mapela'(破裂) ku siekuan(外來語:血管), mangaleb tabaki tu kya lebawa. anu pacueded sa, mahepec(縮小) ku siekuan, adidi' tu ku lebawa.
anu adidi' tu ku lebawa, paakutiay tu, kapah tu ku zazan nu izang.
namakayniyan a nasulitan nasakamuan atu natinengan
維基百科，自由的百科全書-Wikipayek paybalucu'ay pulungamin a cudad-malebawa腫
nasulitan nay pabalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1, nasulitan ni Tuku Sayun.
Saiku
u siwkay nu niyazu'
Saiku布農語為「河川彎曲的地方」之意. 清水（Sisui）地區布農族人初遷於此後，原稱名為「Saiku」，意指本地溪水流成「S」大彎形，叫做Saiku. 此地每逢下大雨，洪水暴漲，翌日溪水必急速恢復清澈之貌，故稱之清水（Manias），意指清水. 日治時取族語之意義為「Sisui」. 光復後依溪水清澈而取名為「清水」.
Saiku sananay, u lubiyaw(彎曲) nu sa'wac. Sisul a tademaw mabulaw tayni, pangangaen ku "Saiku", kuizaway saan kya sa'wac lubiyaw mahiza Amilika a sulit "S". anu musangsang ku udad, mabalad ku sa'wac, cacay a labi, tingalaw tu ku nanum nu sa'wac, sisa panganganen ku "Sisui". tayni tu ku Kuminku, pangangan tu ku "清水".
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Saiku. u kasalumaluma’ nu Saiku sa, 128 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 493 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 475 ku tademaw, pakalatu 96%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 18 ku tademaw, pakalatu 4%.
'''布農族 (布農語:Bunan)，撒奇萊雅語：Yuwatan. '''是臺灣原住民的一個族群. 清代文獻稱為武崙族，台灣原住民的一個族群，主要居住在海拔1,500公尺以上的高山上，現在的人口約五萬餘人.
u Bunun a cidekay sa, sakamu nu Sakizaya sa u "Yuwatan". u Taywan yincumin cacay a cidekay. i Chin kanatal a nasulitan sa u " Wulun" cidekay sananay. mueneng i buyu' ipabaw 1500m. maka lima a mang ku tademaw.
u Yuwatan a niyazu'
u kasabinacadan, Yuwatan(Bunun) 89%, Tayan(Tayal) 1%, Taluku(Truku) 1%, zumazuma 4%.
u Yuwatan(Bunan) sa, u cidekay nu Taywan Yincumin. tusa a bataan a mang ku tademaw. mueneng i Kalinku i Pusung atu i dadipasan nu bayu'an. katuuday a cidekay u Yuwatan(Bunan).
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunan) kuyni, katuud ku Yuwatan(Bunan) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis) u Tayan(Tayal) atu Tuluku(Truku).inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu "原住民".
u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay(有關) "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw.
satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiayay a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangabulanay(平埔族
1 ku cacudadan i Saiku niyzau’.
1 ku kyukay i Saiku niyzau’.
1 ku pakincalan i Saiku niyazu’.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu’ kakuniza:niyazu'
Na-pu-li 拿波里
縮圖 拿坡里（義大利語：Napoli [ˈnaːpoli] （ 聆聽）；拿坡里語：Napule [ˈnɑːpulə]），又譯那波利，是義大利南部的第一大城市，坎帕尼亞大區以及拿坡里廣域市的首府.
市鎮面積117平方公里，人口略低於100萬. 拿坡里都會區有大約380萬人口，是僅次於米蘭和羅馬的義大利第三大都會區和歐洲第15大都會區. 拿坡里地區也是義大利人口最稠密的地方之一.
u ahebal nu lala’ 117 pinhungkungli, caay kakatuud ku tademaw hatida cacay a lasubu a mang. tuse nu Napuli hakya idaw ku tulu a lasubu idaw ku waluay bataan a mang nu tademaw, unu mikilul tu Milan atu loma nu I’tali tu sakatuluay a kakenisan atu nu Oco cacay bataan idaw ku lima a nikatabaki niya kenis. kenia nu Napulun u nu I’taliay tu a tademaw ku sayadahay macapu itida a kitidaan.
拿坡里位於拿坡里灣的北岸，其東西兩側分別是兩個火山區域：維蘇威火山和坎皮佛萊格瑞火山區. 因此，該市自古至今不斷受到火山活動和地震的威脅.
拿坡里始於約西元前600年，以其豐富的歷史、文化、藝術和美食而著稱，拿坡里歷史中心被聯合國教科文組織列為世界文化遺產. 比薩餅起源於拿坡里.
iayaw nu kasumamadan i enemay a lasubu nu mihca idaw tu ku napuli, sakay nu sinilangec tu namehkan , nulangaw , kacungay atu asuay  a kakanan ku nikasingangan , namehkan nu napuli pala u paykanatal nu papasubanaan tu cudad a masakaputay kuyni kyu malu nu maliwanay nulangaw i kitaki. u lingatu niya pisa a piyang namakayda i napuli.
音樂是拿坡里文化中產生了廣泛影響的的一個重要組成部分，包括發明了浪漫吉他和曼陀林，以及對歌劇和拿坡里民謠的重大貢獻.
u kahenulan nu napuli kina masakaputay nulangaw ku ingyey sisa culal sa ku ahbal nu mapalalid kina masakaputay ku mahiniay, kiyu nisangay ku sitangahay tu dawmiay a kita atu mantulin , dayhan sakay nu ignki a dadiw atu Napulunli u tabakiay a kawaw nu pacuwahan a dadadiwan nu dadiw.
在其存在的2500餘年歷史中，大部分時間都扮演著重要角色. 該市為古希臘人所創建，在「大希臘」中扮演重要角色；後來，羅馬人、諾曼人和西班牙人都在該市留下了自己的印記，也曾經是波旁王朝統治的兩西西里王國的首都，直到義大利統一. 今天，拿坡里仍是繁榮的地中海港口和商業城市，高速鐵路和地鐵網伴隨著都會區的擴張.
cilal
縮圖|u likat nu cilal i Ing-Kuo (Dunstanburgh, Northumberland, UK). cilal (kamu nu Hulam: 太陽、陽光; patis: ） caledes ku cilal. izaw ku cilal, mulangaw ku kilang atu lutuk, balaki ku aadupen. anu pacilal, kabalakian ku uzip.
cilal mikukey kita nu kitakit.
kakuniza:LamiHung
buluku
buluku (kamu nu Hulam: 城堡)
u sapisaluma' nu kuo-wang atu wang-huo. kakuniza:LamiHung
sepat a puu'
sepat a puu' 四季
ngatu cacay
azihen ku demiad(氣候) nu mita, caay kalecad ku demiad nu mita, anu azihen kyami haw mala sepat(四個) kuni u puu'(季節,竹節). sa zayhan sa enengan nu mita kyami miliwliw isaw itini ita i liwliw uni u cilal, kyu masazuma isaw kuni ku demiad nu mita. uyzasa, miazih kuni u layan kyami hawsa, pay akatineng hen tinu tusa a bataan aku sepat sa kyami ku caykalecad nu demiad sa kuheni. uyzasa nu mita Sakizaya kyami sa caay kahini, cacay a mihcaan kyami hawsa a sepat tu babalaki(長輩,老人家) apiisaw piazih. anu uni tu u kasadingsingan tu, lalud tu, asaca balangbangan tu, atu kasienawan tu.
imelang
imelang 疾病
caay kakapah tu uzip. thumb|baykin (細菌)
sepat a puu'
ngatu tulu
uzuma satu kyami hawsa ayza kyami malecad ayza isaw, cueded tu ku demiad sa, mikilim tu ku kita upingizu'an nu mita. ini saku babalaki patinaku. u kasienawan tu ku demiad satu ku babalaki. mahini sa katineng nu babalaki, matineng miazih tu demiad nu mita. katinengen namin u adiwawa nu mita amipulung. amahiza pacemanay kita. amana kaliyuh miazih tu simbun ita.
u sulit nu kamu
sadingsing春天, lalud夏天, balangbangan秋天, kasienawan冬天thumb|puu' nu demiad
namakayniyan a nasulitan nasakamuwan atu natinengan
Wikipayke paybalucu'ay pulungamin a cudad-季節
撒奇萊雅族依生活經驗區分四季 2017-02-08 Sakizaya TITV 原視族語新聞
nasulitan nay paybalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1, nasulitan ni Tuku Sayun
kakuniza:demiad kakuniza:2018-cacay
kalaw
kalaw(眉毛)
u bacu nu kalaw atu tabaki sa, caay kalecad ku nu tademaw. izaw ku tademaw misanga' saca mikulit tu bacu nu kalaw. thumb|kalaw nu tademaw
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
puu' nu lacul
saka tinacay - pitekaan nu kawaw
pecu' nu lacul
nikauzip nu maku a makalitemuh ci nizaan tada u kazahkezan, mapawpaway tahkal i balucu’, tini i kasaluimeng nina cah nayay ku pahezekan
kalaw
kalaw(眉毛)
sakamu sa, kawanan atu kawili a kalaw pulung izaw ku cacay a malebut tulu a lasubu a banuh.
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(1)     i lilies nu sauwac nu Sintian a niyazu’, salangdaw sa ku lutuk, tanu balu sa tu takuliyaway a balu.
(2)     i lalud sabahebahel sa ku ayam.
kalaw
kalaw(眉毛)
mahiza tu banuh nu kidu izuma, haymaw tanaya'. maka tulu katukuh sepat a bulad mahetik tuway, miliyaw langaw macelak.
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(3)     pinapinaay a badakuwang mibalakas i sauwac, tatusaay a wawa aku mueneng i sakapitu a tundud nu luma’ i sasingalan matatawa, pacekcek sa i sasa miazih, mituzu’ a pasakamu i takuwan, caay ka hamin ku sasakamuen nu maku tu limulak nu balucu’.
(4)     i tawya a mihca, sakakaay a wawa nu maku ci Kabid Sayiun enemay ku mihcaan niza, sakatusa a wawa ci Kulihuisin Sayiun sepatay ku mihcaan niza, i balucu’ nu maku kuhni ,u kasaetiman u kanamuhan naku a kilay.
i cuwa tu ci Wyli?
i cuwa tu ci Wyli?
kalaw
kalaw(眉毛)
sisa, apuyu' tu ku kalaw.
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(6)     micekul tu bihid nuhni mabi’, tada salungan azihen.
i cuwa tu ci Wyli?
kakiliman
“i cuwa tu ci Wyli?”(Amuhuan a kamu:Where's Wally?, i Amuhuan mahida tu ci Where's Waldo?), “i cuwa tu ci Wyli”, ”makakilim amin tu ci Wylian？”, “sitangahay ci Wyli？”, i English u satinengay mikulitay Martin Handford tu nu wawaay a cudad. kina cudad mahida sa u buyu’ atu bayu a kulit mikilim tu dumaay a tademaw--Wyli. ci Wyli han tu sa sidikuc tu sumanahay kasikulitay tu salengacay a kulit situbel tu sibanuhay, sinilikec tu nu kilangay a cungkul, sibigani tu. sinikahedal aca tu tuud, mahida u cudad atu saka i hekalay tu kucu niza, micudad tu cudad tina sikulitay mipadang mikilim tina tuudan niza.
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(8)     mananamay takuwan a maninaay atu cabay, mabiyalaw tu piliyas nu maku, mizateng kaku, anu naynayi’ tu ku canan nu maku, anu izaw tu ku luma’, anu tanektek tu a kapah ku uzip nu wawa…….., cay katinengan, cacay henay a mihca milihiza tu ama niyam, misaydang ci Tiway Sayiun pahezek napapelu mapatay tu, wini sa u kabiyalawan naku atu pulung nu binacadan, u nikataluma’ nu maku itawya sa, malecad u pataliayaway pazazan nu nayay mazih.
kalaw
kalaw(眉毛)
nika, izay sikalaw ku tademaw saw?
i cuwa tu ci Wyli?
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Lisin Kubung
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(9)     nanu tawya katukuh ayza pitu tu a mihcaan, caay kapahay limulakay a luma’ dada’, izaw henay ku namalawpesay tu mihcaan a binacadan- sakizaya, nayi’ tu ku mikikakaay tu mahiniay.
(10)  makulahay tu a micudadan tatipelok i takal, wiza sa u nacudadan ni misaydang﹙帝瓦伊撒耘﹚.
tuluway ku mata a akak
kakuniza:Padakaw Lami' dadiw nu sulda atu lamal(Amilika: A Song of Ice and Fire), u nisangaan nu misulitay ci George Raymond Richard Martin, u kungku nu nilalamelay nu laylay atu malawlaay nadatengan. izaw ku pituay a pu(部) nu ulic nu nida.
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(11)  inacadad naming mapazeng i takal, malecad u makabaatay a nipatayni, malecad u sadingsing sakalaluman.
(12)  kapah ku nalimaan a cadad, malecad u miinsacan kakapah macudad i makulahay tu a tatipeluk, yu miasip kaku sa mahiza u makaazihay tu kanuneng niza micudad, malecad u nazikuzan muculil a nasazipa’an.
tuluway ku mata a akak
malagiki nu HBO i 2011 a mihcaan. 縮圖|u akak kuyni. natahekal tu spi ni Pulanten Stak, panganganan nu wawa nu kilakilangan tu "sadikuday langdaway a samatinengay" nida, i naayaw, namalahitayay nu misebengay a hitay tu labii. tengil sa,cacay a malebut idaw ku cacay ku mata kayadan sakyami. atu mamandaay a banges, cacayay ku sumanahay a mata.
kalaw
kalaw(眉毛)
nahemin miundu kami, sitanan kami i zais, tina tanan malesusu' tayza i mata nu mita.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
縮圖 palu (檳榔鞘葉)
tuluway ku mata a akak
i lalabu nu kungku "u palaw nu maidangay a Liw" hananay sa, u pucud nu laluma'an nu Takelian, ci Pulayten Libun ku "siidangay a akak a kakelidan".
kalaw
kalaw(眉毛)
caay katalabu nu mata.
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(13)  ayza kaku atu ci Tuku Sayiun(sakakaay a wawa ni Tiway Sayiun)haymaw han niyam milusimet ku nacudadan niza, u ngelu’ milusimet caay ka hamin ku kamu, saliyaliyaw han a miazih ku nacudadan niza, makek  talalusa’ ku balucu’ aku, unika sikaz, unika bulah, unika kek hakiza kaliyuhan tu.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
malalala'ay a lalaculan nu cungal"palu’"環保容器(檳榔鞘葉)
(二)mazateng nu maku cibayi patau tu i「palu’ay」a hemay bangsis sa kiya nitabu.
kalaw
kalaw(眉毛)
anu takelal ku cilal saan, makulebut ku kalaw kita, patalahekal ku kalaw.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
malalala'ay a lalaculan nu cungal"palu’"環保容器(檳榔鞘葉)
祖母留給我記憶深刻的味道是「palu’」
kalaw
kalaw(眉毛)
mahiza ku zuku nu mata, taneng mitena' tu cilal a edil. miading ku mata, caay nipacemcem tu mata.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
malalala'ay a lalaculan nu cungal"palu’"環保容器(檳榔鞘葉)
(三)i na 「palu’」 amakiyni i dadac nu ngngan a mihehel tu ni kalawlaway a ni kshetik kiya izaw ku sasangaan tu 「palu’」 「palu’」
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(15)  i naayaw, piazih nu maku tu binacadan atu niyazu’ay a tademaw, caay ka ba’ket ku nipizateng, i tuseay a yancumin kaku,kapah lihalay ku nikauzip nu maku.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
malalala'ay a lalaculan nu cungal"palu’"環保容器(檳榔鞘葉)
(四)cibayi matingn pakucukucu misanga tu sasangan cangcang a sasalamaan ,i na 「palu’」a sasangaan ku sasangaan
tuluway ku mata a akak
aadihan
idaw ku salengacay tanaya'ay a bukes, atu cacay dada a mata, maudip han nida i lalabu nu salegacay a kilang, sisa, mahida tatenga'ay a kilang; madukudukusay cinida, mahida u cacayay a mapatayay ku aadihan sa, idaw ku tabakiay, tanaya'ay a sumanahay a patusiyangay a kulit namaka liel katukuh i bihid. mabesud nu lamit nu salengacay a kilang ku cepi' makatukuh i abala hananay, kalalumelumeni'ay a sumanahay a papah mulangaw i ukak nida. izaw( idaw) ku budu' amin mulangaw i zais nida. idaw ku zumaay a ciid, mabesud tu zumaay a maluhacay a mata.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
malalala'ay a lalaculan nu cungal"palu’"環保容器(檳榔鞘葉)
祖母會加以利用, 「palu’」很多用途可做
saka cacay,"u saselidan"(玩具),
a nu muwangc tu wawa pasaselian manamutu misalama, yuwawaan kaku u sasalamaan nu maku ki na 「palu’」 拉車玩具:小孩哭鬧不停,將小孩放上去,拉檳榔葉尾,往前拉有了速度,小孩高興就不哭了,也是我小時候的玩具.
saka tusa,"sapihpih"(扇子),
「環保」a sapihpih sa:pih:yu 「環保」扇子扇起來很涼快
tuluway ku mata a akak
palaw nu maidangay a Liw
Pulan atu Hoto atu Meyla, CyoCyen sa, tayda malakuit tu i baatay nu tabakiay a lilin, makatukuh i cacay a buhang. pasubana' ci tuluway ku mata a akak i Pulanan tu aadihan nu langdaway atu malazumaay a aadupen, ya tuluway a mata a akak, naci Palantan ku ngangan nida. pabeli han nida tu Pulanten tu nu salngacay a kilang a aam, apalekal tu langdaway a aadihan ni Pulanten, namakadih tu ama ci Etad Stak sa ci Pulanten i sibalucu'ay a kilang sa, sakamu sa ci tuluway ku mata a akak, lingitan nu adingu' i cinidaan, u cacayay kabidangan a calekakaan atu cacayay a maydihay a tatayna, nika, caay kasumad ku nu naayaway.
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(16)  kataluma’an nu maku a mihca i niyazu’, madimukus ku pililid ni misaydang takuwan, naumaliyuhay tu kawaw katukuh i katineng misaicelang tu kawaw, sadakadakay ku binacadan i tuse atu baeket nu uzip i siyakay, macuzuh kaku a masazuma mabalic ku nikauzip.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
saka sepat,"ngelab"(湯匙和湯鍋),
ngelab atu nabi masatatutuan 湯匙和湯鍋是一對寶
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(17)  sazikuzay a mihca niza a mauzip, caay ka hacica ku demiad milihiza cinizaan, mapawacay nu maku ku namuh niza tu binacadan atu dihi niza tu katuuday, hakay maliyuh ciniza tu pibuhat niza tu panan nu laylay nu binacadan, mapauzip niza ku malecaday i takuwan u cudetay tu a adingu.
(18)  yu talaayaw kaku atu ci tuku pangangan tu sakizaya sa, yu mangelu’ nayay tu ku icelang sa, mazateng nu maku u sakakaay niza a kadabu kaku atu mazateng aku ku pidiput niza.(19)  u namuh atu wayway niza, i uzip nu maku tada u kasatiman a kawaw.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
saka lima,"sapitahpu atu balungan"(面具,船),
sasangaan tu sapitahpu tu bihid a nu mamabalakas tapuhan ku bihid, caaykatinengan , kapah:tu sasangaan tu balunga , i na balunga patnghan i manumhan caaykacelem palisaan i baat. 面具遊戲,戴上面具猜一猜我是誰,也可以製成一艘船,這艘船有浮力決不會沉下去,流向遠方
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(22)  i labu nu uzip niza sakanamuhan sa,u tabakiay a pihima atu sapadaesu kitaan.
(23)  malecad tu katanektek nu tabakiay a kilang, mitena’ tu sienaway a bali, midihung tu binacadan.
kalaw
kalaw(眉毛)
sisa, u kalaw nu mita, izaw tu ku sasahicaan mitena' tu tanan atu cilal, palawacu' tu mata niyam.
buyu'
buyu' (kamu nu Hulam: 山)
malalala'ay a lalaculan nu cungal
saka enem,"misanga tu bakiya:katukuh han tu lalud"(環保托鞋)
,tayza i payu’payu’ nu ba’tu a kutisa culilen sisa sakucuhan kay palu nu ni sangaan a bakiya,caay tu ka akuti’ay a ba’tu, sakucuhan sapi’ sa muculil , a nu tiza I payu’ nu nanum mi kilim tu satipi atu lalacan u mikalang mibuting tu cana:cacan a kakanan , caay ka talah ku satipa’ nu kukuk , I bayu’ mi salama i bayu’ sa banihiwsaan.
buyu'
i buyu' ku pahutingan ni Kacaw. Kacaw 的牧場是在山上.
kalaw
kalaw(眉毛)
u sasahicaan nu kalaw sa, mitena' ku nanum tayza i mata. u lilis nu kalaw taneng patudu' ku nanum tayza i tabal nu bihid.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
saka enem,"misanga tu bakiya:katukuh han tu lalud"(環保托鞋)
「環保托鞋」夏天的海邊岩石被太陽晒燙到不易行走,穿上這雙環保托鞋,如步青雲,檢貝殼還有海螺螃蟹,也不怕被割傷,泡在海水裡涼爽一舉數得.
buyu'
tabuyu' 去山上
kalacukulen ni Dataw ku culay tabuyu'. Dataw 用竹竿當拐杖.
tuluway ku mata a akak
malalitin tu ihekaay atu zumaay a natinengan
kakuniza:dadiw nu sulda atu lamal
batbato’an
u sulit nu Hulam
二坪部落
u siwkay nu niyazu'
i Miaoli a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu batbato’an. u kasalumaluma’ nu batbato’an sa, 32 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 81 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 79 ku tademaw, pakalatu 98%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin,  2 ku tademaw, pakalatu 2%.
u kasabinacadan, Saysia(SaySiyat) 93%, Tayan(Tayal) 2%, Paywan(Paiwan) 1%, zumazuma1%.
u Saysia(SaySiyat) a niyazu'
u Saysia(SaySiyat) a niyazu' kuyni, katuud ku Saysia(SaySiyat) itini mueneng. u zuma cidikay a tadamaw sa, u Tayan(Tayal), u Paywan, inayi' tu ku zuma a cidekaya a tademaw itini muneng.
satipan tu mikulitay a nadipaan 西方美術史
kakuniza:Hana Ating 1.美索不達米亞藝術、
u caay kalecadlecad nu masacapaay a kitidaan ku nalimaan
batbato’an
u cidekay nu Taywan Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
buyu'
sakatabuyu' 上山用的…
ina bakan sa u sakatabuyu' ni Sinay. 這把刀是 Sinay 上山用的.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
saka pitu,"malalala’ay a tabu nu palu"(環保飯盒),
masisin ku cibai nu maku, 「malalala’ay a tabu nu palu」 bangsis ku tabu nu palu’ na makaluma’ tatacuwa a mikilin tu u canan:canan a aalaan a alaen a 「umaumahan a lami’」野菜ta za i sasa nu i Kalingku ku Pazik a buyu’ Paziki sauwacan(美崙溪) mi sizimi,kalahukn tu amalahuk , tangasa tu tabu nu palu’,bawahan bawahan bansisa kuhemay nu palu’nu hemay bawahan kina hemay ni palumaan niywama maku sisabansisa as:u
kalaw
kalaw(眉毛)
taneng mitena' ku adidi'ay a bunak, patena' macumud tu mata. anu matawa muwanic kita, miedap tu mizateng ku musakamuay.
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(24)  u picudad nu maku tuyni sa, u mikilimay, masawantan tu pasayca ku culil niyam, atu mingaay tu cayay kaazih a duka, pacakat henay i kitaan a miazih micekul tu kitakit.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
saka pitu,"malalala’ay a tabu nu palu"(環保飯盒),
環保飯盒:想起小時候奶奶的味道,依稀還記得,檳榔環保飯盒的味道. 跟著奶奶從吉安火車站走路到美崙山忠烈祠橋底下,從檳榔樹掉下來後,截取要的部份去除,留軟軟的內層,左折右折上折下折,將熱飯放入這容器帶著,最期待中午,中午一到打開飯盒,好香的飯盒,裡面是爸爸種的稻子好甜好吃.
batbato’an
u cidekay nu Taywan Yincumin
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
kalaw
u kamu nu Hulam
眉毛的主要功能是防止水流入眼睛，大多是「汗」水和「雨」水. 眉毛邊緣彎曲的形狀和眉尖所指的方向， 可以確保水滴沿著臉的兩旁和鼻子上流過，而不會流入眼睛裡. 現在人類稍微突出的眉弓也仍然在此類功能上扮演著支援的角色.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
saka pitu,"malalala’ay a tabu nu palu"(環保飯盒),
「malalala’ay a palu」:nu ma kainyay i dadac nu ngngan u sasakamuan nu binacadan kina dadac
satipan tu mikulitay a nadipaan 西方美術史
埃及與波斯米底亞和托勒密藝術、
buyu'
sakatabuyu'an 想上山的
sakatabuyu'an sa ci Benel a misukuy. Benel 一直想上山採木鱉子.
batbato’an
u cidekay nu Taywan Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
kalaw
u kamu nu Hulam
和眉毛一樣，眉弓也為眼睛一起遮蔽過日光. 眉毛也阻擋了頭皮屑和其他微小的細屑，以防其掉入眼睛中；亦提供了一個更加敏感的感官來感覺在眼睛周圍的一些東西，如小昆蟲等. 眉毛在表情語言溝通上亦有著一種很重要的輔助作用，可加強如驚訝或生氣等情緒的表達.
buyu'
sakatabuyu'an 想上山的
kakuniza:LamiHung
batbato’an
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
kalaw
u kamu nu Amilika
The eyebrow is an area of thick, delicate hairs above the eye that follows the shape of the lower margin of the brow ridges of some mammals. Their main function is to prevent sweat, water, and other debris from falling down into the eye socket, but they are also important to human communication and facial expression. It is not uncommon for people to modify their eyebrows by means of hair addition, removal and makeup. According to the 2016 United States census, roughly 3% of the population suffers from a disease called madarosis, which is a deficiency where individuals cannot grow eyebrows or eyelashes.
satipan tu mikulitay a nadipaan 西方美術史
Ay-ci atu pu-se-mi-ti-ya atu nu to-le-mi’ u mituktukan unu niyaduay tu mamin a tuud ku nituktukkan tu nalimaan
silamalay
silamalay(火車)
satipan tu mikulitay a nadipaan 西方美術史
米諾斯藝術與邁錫尼藝術、
silamalay
thumb|silamalay
satipan tu mikulitay a nadipaan 西方美術史
i kasumama u mituktukay tu tademaw atu aadupan ku nalimaan nu mi-do-s atu mikulitay i cabeng tu salungayan a kulit tu lima’ nu hungtiay a nalimaan ku may-se-ni
希臘化與馬其頓藝術、
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(25)  cayay ka pahezek ku kakangelu’an, kaliyuhan, mitena’ay tu kawaw, u mahiniay sa u sakaicelang niyam, adasay u ngelu’ nu kawaw tu sakibinacadan, makadungdung tu pabekbek nu tau, maleku ku nabalucu’an nu misaydang, malalid a mulekal ku binacadan ita, mapaedil ku ngangan nu nababalaki.
malalala'ay a lalaculan nu cungal
saka pitu,"malalala’ay a tabu nu palu"(環保飯盒),
檳榔鞘葉彎折成傳統環保食器,台灣這塊土地也有一個充滿環保意識順應自然大地以及原住民文化的檳榔樹故事
batbato’an
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網
nipaluma-sakiatay
sakiatay
thumb|Andrographis paniculata (Kalpa) in Narshapur forest, AP W2 IMG 0867 穿心蓮
batbato’an
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
malalala'ay a lalaculan nu cungal
saka pitu,"malalala’ay a tabu nu palu"(環保飯盒),
i nakamuamin ma sinsim yu a didihen kaku, iyazu nu babalaki u sitangahay amin nu babalaki u mamikakelidan a aminaman tu patangasa tu maminanamay tu lalangawan
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(26)  ayza a mihca, cecay bataan izaw ku tulu a mihcaan nu wawa aku kilay, tanuhtuh ku uip niza ayza, u kataluma niyam miteka a patizeng tu laylay nu sakizaya, namakayni i nipabalucu’ nu wawa, mapabalucu’ kaku, tatenga’ u kapahay tu ku kataluma’ aku.
nipaluma-sakiatay
kagak kakuniza(科學分類)
subal(域)：真核域 Eukaryota
malalala'ay a lalaculan nu cungal
saka pitu,"malalala’ay a tabu nu palu"(環保飯盒),
以上這是我小時候的記憶,想想以前的老人還真有智慧,一級棒,都是我們要學習傳承文化學習對象.
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
ngatu
(27)  i nizateng aku uyza henay ililisay nu sauwac a wawa kuheni, kanamuhan naku a wawa ,  u pabalucu’ay kamu i takuwan tu sakaicelang nu maku a taayaw ku culil.
kalaw
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
<Hulam a kamu>眉毛
malalala'ay a lalaculan nu cungal
saka pitu,"malalala’ay a tabu nu palu"(環保飯盒),
kakuniza:Sabak Nubu
nipaluma-sakiatay
kagak kakuniza(科學分類)
salaedan(界)：植物界 Plantae
kalaw
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
<Amilika a kamu>eyebrow
ulic-patizeng ku ngangan nu Sakizaya-wawa nu kilay-1-pitekaan nu kawaw
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
u sulit nu Hulam, nasulitan ni Lisin Cudad. u sulit nu Sakizaya sa, nasulitan ni Imi 、Bunuk atu ci Tuku Sayiun.
u masatekeday a sulit(單字)
langdaway (綠色), takuliyaway (黃色), bahel (飛), balakas (逰戲), manengil (驚醒), pacena’ (暫時), tatenga’  (真的), misaydang (校長), saetim(可惜), midihung(遮蔽 )
nipaluma-sakiatay
kagak kakuniza(科學分類)
panan(門)：被子植物門 Magnoliophyta
satipan tu mikulitay a nadipaan 西方美術史
u mimecmecay a misangaan tu masahicahicaay a wayway nu tademaw atu misanga tu kuleng nu si-la-huw atu mikulitay tu masadumaay a tuud nu nimecmecan ku ma-si-tung
nipaluma-sakiatay
kagak kakuniza(科學分類)
upiz(綱)：雙子葉植物綱 Magnoliopsida
Nansutan
Nan sutan nu kanatal “Republic of South Sudan” pulung nu ngangan sa timulan a sutan “South Sudan” nu Huycu amisan tu nuwalian odaw kiya ienalay nusubal a kanatal, nayi tusa malebut sabaw cacay amihcaan u sutan patideng midacacay tu kanatal nu heni.