cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Folalacay
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
Xiulin
nikasakuwakuwan
全境99%為山地及丘陵地，僅1%左右為立霧溪及和平溪的沖積平原，鄉內人口多分布於此. 以太魯閣國家公園的河蝕地形及台8線中橫公路橫貫穿越而名聞遐邇.
Folalacay
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
Lamuan
u siwkay nu niyazu'
malumanay a ngangan tina niyazu' ku "Namuan". kuizaway sanay ku "sumanahay a lala'". natayni tu ku Minkoku pangangan tu ku 南安. u kuizaway nu "Namuan" sanay, laup ku buyu' i liwliw nu niyazu'. tina niyazu' mikitinay Luanse luyaluy. maka 140 a mihcan, izaw cacay a luma' 18 a tademaw, namakay Siukuluan sa'wac mabulaw tayni. patizeng 南安 niyazu'. Minkoku 13 a mihcaan, Lipun kincal mibuhad zazan nu Patungkuan, midebung niyazu' nu Yuwatan(Bunun). macalmel tu ku niyazu'.
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Lamuan. u kasalumaluma’ nu Lamuan sa, 34 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 146 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 144 ku tademaw, pakalatu 99%.
Folalacay
u siwkay nu Yincumin
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
Lamuan
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin,  2 ku tademaw, pakalatu 1%.
Folalacay
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
Lance Allred
Lance Allred nalecuhan i Pinesdale, Montana, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza.
Aljungic
thumb|Daren (Taitung) thumb|Paiwan in Taiwan
pakawlah tu micudaday
惡-kakasenengan ayda a demiad, nipatidengan nu ngangan nu sakidaya,katukuh ayda sayaway numita anipa kawlah tu wadiwawa, nanu kusumamadankatukuh aydasa, caay henay pidadiu tusapakawlah adadiu, usayway ayda sa ahica caay kahemek ku balucu' nu binawlan numita amin, ayda makatengil kita tina sapakawlah ababiu, malevad tuitiniyay tu kutuas numita i liuliu mi ttuddawaa, maleca tupangiha’ay i kitaan, tunika” u hi la luy sa “ saicelangenn wawa u sananaytapalan numita, malleca tuni lihud i tangila numita tukamu” a mana kapawan kamu tu tuad “usananay i kitaan,
ttukus nulimulak
hatiniyay a limulak nu sakidaya awcimamin kucikanamuh, milikeluh timahiyay a demiad, anu caay kalawpes kusakidaya itawya
kaw, kuma hinihini ku binacadan nu sakidaya kya haw. ayda misabaluhay aca kuwawa nu sakidaya mulekal, a pasayni amin ku
balucu’ita, a inayi’ ku misiwatiday numita, amabalud amin ku balucu’ numita, anu cacay ku miliyasay ini kabalud numita sa, cay
caykaw kasi ngalihan nunyadu’ kyalu, unumaku tu sakay tini i nyadusa, i nayi’ ku sakalaliyas ita a sapaaca, anu malaliyas aca kita, ulawlawpes tu kyai nu sakidaya.
umi cucacay tu numita
patideng kita tu sapicuddad nuwawa numita, u sakasaan kalihanawan tu kukamu numita u sakidaya ayda, anu pakeda han numita sa caaytu katenes ku sakidaya, anu halhalaw anusa tu cacay abataan amihcan,sa amalawpes tu kukamu numita u
Aljungic
Aljungic
u sulit nu Hulam: 安朔部落
Xiulin
nikasakuwakuwan
kakitizaan (地理)
Folalacay
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Taitung kakuniza:Pangcah
Aljungic
u siwkay nu niyazu'
i Taitung a kuwan ku niyazu’ nu Aljungic. u kasalumaluma’ nu Aljungic sa, izaw ku 332 a luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 732 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, izaw ku 625 a tademaw, pakalatu 85%.
Lance Allred
2 bulad 2 demiad, 1981 a mihca, Lance Allred, miunduay.
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika. kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
Lamuan
u Yuwatan a niyazu'
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunan) kuyni, katuud ku Yuwatan(Bunan) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis) u Paywan(Paiwan) atu Cou. inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.
Ayong-tatama a ngangan nu Pangcah
ngangan nu tatama
Asing
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.
Xiulin
nikasakuwakuwan
秀林鄉地處中央山脈東側，地勢高聳陡峭，氣候亦隨高度有所變化，鄉境有一半被劃入太魯閣國家公園的範圍，鄉內居民以台灣原住民太魯閣族為主，觀光業甚為發達. 主要流經本鄉的河流有和平溪、立霧溪、清水溪、木瓜溪為主，山嶽的方面，台灣百岳的南湖大山、中央尖山、奇萊山、無名山、合歡東峰均位於本鄉.
Bsuling-syang mueneng i walian nu Cung-yun-san-may, katizaan nu Bsuling sa talakaway, sa pazen(sa dangkay), u hamhaman mikelul tu katalakaw masumad, u lala’ sa pangkiw tu kaahebal nu Tay-lu-ku-kul-cya-kung-yen pisausi. u binawlan sa u Tay-lu-keay a binacadaan, u sapaazihan mabitelak. u makayzaay a sau’wac i Bsuling izaw ku Li-u-si, He-pin-si, Cing-suey-si, Mu-kua-si ku kahenawlan, u buyu’ sa, u Taiwanay a buyu’ sa Nan-he-ta-san, Cung-yan-ta-san, Ci-lay-san, U-min-san, i waliay a He-huwan-san, i tiza amin i Bsuling-suaing.
Ayong-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.
Xiulin
nadipa’an/ likisi (歷史)
秀林在清朝隸屬於台東直隸州蓮鄉地，在日治時代稱為「蕃地」，由研海支廳與花蓮港廳的蕃務課管理，戰後初期，原屬於新城鄉管轄，1946年在政府積極提高原住民的民族平等地位以及扶助山地地區，在政治上廢除山地部落組織及頭目制度，又改制為「鄉」，實施地方自治，來提高其政治地位，設鄉治中心於「武士林」也就是現在的秀林村，最初訂定鄉名為「士林鄉」，但是因為和台北「士林」同名，因此取其當地山明水秀林木蒼薈的優雅環境之意，改意為現在的鄉名「秀林鄉」.
Bsuling i Cing-caw nu Tay-dun-ze-li-cu Lyen-syang-ti, i Dipun namikuwan sa( hun-ti) han pangangan, u An-hay-ce-ting atu Ha-lang-kuan-tingay a Hun-u-ke ku mikuwanay, ayaw nu ngayaw sa, nanu Sing-ceng-syaing ku mikuwanay sa,1946 a mihecaan u ceng-hu sa kalamkam sa patalakaw tu yincumin a min-cu palecadan atu padama tu i buyu’ay a kenis, i ceng-ze-sean mibakah, a miales ku Santi zu-ze a niyacu’ atu nu Tumuk a ce-tu, tuzuma sa sumaden mala(suaing), micutuh ku pakuniza han kakitizaan, maydih a patalakaw ku ceng-ze  tadungusan, nu palekal tu syang-ze-cung-sing i (u-se-cuing), sa ayzaay a Siw-ling-cuing. nu saayaway pangangaan sa u Se-ling-syang, zayhan misengi tu nu tay-hu-kuay Se-ling a ngangaan, sisa pangangaan hantu itizaay a ngangan a u salungay tingalaway a buyu’, a madacan a nanum, ku liwliw nu hekalay, manay pangangaan hantu Bsuling-syang.
Lamuan
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
Ayong-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
Xiulin
nadipa’an/ likisi (歷史)
目前秀林鄉有更名太魯閣鄉的計畫，將續嘉義縣阿里山鄉、屏東縣三地門鄉、高雄市那瑪夏區後，第四個恢復傳統名稱的原住民鄉.
Lamuan
u siwkay nu Yincumin
u Bunun a cidekay sa, sakamu nu Sakizaya sa u "Yuwatan". u Taywan yincumin cacay a cidekay. i Chin kanatal a nasulitan sa u " Wulun" cidekay sananay. mueneng i buyu' ipabaw 1500m. maka lima a mang ku tademaw.
u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu 原住民.
u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal (島嶼) a ngangan sa ku Taywan, u Hulam a sulit sa ku 台灣.
u sasubana'ay (學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay (有關) "Timul Subal kamu cidekay (南島語族) saan.
Ayong-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
Lamuan
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
Xiulin
nadipa’an/ likisi (歷史)
ayza sa izaw aca kumadihay a sumaden mala Tay-lu-ke-syang pabalucu’, militing tu Ca-i A-li-san-syang, Ping-tung-syen San-ti-men-syang, iT akaway Na-ma-sya a kenis,u sasepatay miliyaway ku ngangaan a yincumin-syang.
nasimadan nu tademaw a likisi(歷年人口變化)
Ayong-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)
Lamuan
u siwkay nu Yincumin
silecaday (相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan (Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
Xiulin
nadipa’an/ likisi (歷史)
累積五年(2015年底～2020年底)人口增加477人，折合成長率3.04%，增加量在花蓮縣13鄉鎮市、東台灣所有三級行政區中皆為最多，成長率則居花蓮縣第一、東台灣第四.
Ayong-tatama a ngangan nu Pangcah
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
Aljungic
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Yingcumin, izaw ku 107 a tademaw, pakalatu 15%.
pakawlah tu micudaday
umi cucacay tu numita
binacadan, usakasaan u enemay abataan numihcann nuwawa numita, maliyuhtu musakamu tukamu numita usakidaya, anu
Ayong-tatama a ngangan nu Pangcah
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:ngangan kakuniza:Pangcah kakuniza:tatama
Xiulin
nadipa’an/ likisi (歷史)
lima a mihecaan ku misamtek (2015 i sasa tu nu mihecaan latukuh tu 2020 i tu nu mihecaan) macunus 47 a tademaw, sausi han ku cilak 3.04%, ina mucilak i ti Hwakyenay a 13 syang, ceng, se, i waliay-Taywan mamim ku sakatuluay a cing-ceng-ciyu sa, katuuday ku nuheni sa mucilak sa u saayaway ku Bsiwling  i waliay nuTaywan sa sepatay ku Bsiwling.
pakawlah tu micudaday
umi cucacay tu numita
halhal halaw anusa amahida kyai, mulawlawpes tu kukamu nusakidaya, nika matabal henay ayda, macalud henay ayda pa
Xiulin
nikakawawan(產業)
秀林鄉全境多山及河蝕景觀，故鄉內產業多以屬第三級產業的觀光旅遊業為主，根據花蓮縣政府統計，太魯閣國家公園及台8線景觀區每月平均有30~40萬的旅遊人口，為當地所帶來的經濟效益不容小覷，而相對的，外部性效果也相對來的強. 因當地盛產大理石，鄉內的第二級產業以水泥加工產業及和平工業區為主. 第一級產業的方面，根據花蓮縣政府主計處的統計，秀林鄉的農特產為甘藷和南瓜，截至2014年底，秀林鄉約有30.73公頃的農地栽植南瓜，產量約佔全縣的7.3%. 另有24.92公頃的農地栽植甘藷，約佔全縣產業的13%，另有少部分的玉米田，但產量極少.
Aljungic
u asip nu tademaw
u kasabinacadan, Paywan(Paiwan) 78%, Pangcah(Amis) 2%, Yuwatan(Bunun) 1%, Puyuma 1%, zumazuma 1%.
pakawlah tu micudaday
umi cucacay tu numita
lekal tukamu kital tu micudaday numita ayda, nika caayhen kataneng qmi saicelang henaay kita.
Xiulin
nikakawawan(產業)
Bsuling i buyubuyu’an atu i sauwac mabesul nu nanuman u sapaazih, u sa palacul nu heni sa, katuluay amim ku sapilacul tu sapiazihay u sapidang a satangahan. malusulit nu Hwalyen-syen-ceng-hu nu sausi, ya Tay-lu-ke-kul-cya-kung-yun,Tay-8-seng u aazihan may bulad i zaw tu 30-40 a emang tayniay midang a tademaw. patayni i Bsuling ku kalisiw mipadang tu key-zay caay kaselep. tatapal sa, nu makazumaay a paheciaysiicelang sa. si Ta-li-se aca, i labuay sapilacul sa u sakatusa a laculan u nusanga’an tu Amutu atu He-pin-kung-ye-cyu sapatahekal. i sakacacay a palacul sa, malasulit nu sing-cing-hu a sapisausi, Bsuling nikalukan sa u tubah, tamulak, katukuh i 2014 a mihcaan sa nu zikuzay tu mihecaan, bsuling 30.73 ku-cing a umah paluma tu tamulak, u sapatahekal 7.3% nu Hwalyen kina Bsuling. zumaay sa 24.92 ku-cing a uma paluma tu tubah, 13% nu Hwalyen, izaw henay ku adidi’ a ngatu paluma tu kubkub, adidi’ay tu ku sapatahekal.
Aljungic
u paywan a niyazu'
u Paywan a niyazu' kuyni, tuud ku Paywan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcha(Amis) u Yuwatan(Bunun) atu Puyuma.
pakawlah tu micudaday
hanca miliyas ku iimulaay
hanca caay tu kataluma’ ku itimulay” 南勢阿美族“ anyadu’ itini i nyadu’nusakidaya, malapancah tu ayda usasahican, amanaa
Xiulin
Tay-lu-ke-kul-cya-kung-yun (太魯閣國家公園)
太魯閣國家公園（太魯閣語：Rngayan qmita kana klwaan Truku[2]）是台灣第四座成立的國家公園，前身為日治時期成立之次高太魯閣國立公園（1937～1945）. 第二次世界大戰後為國家級風景區，1986年11月12日公告計畫，1986年11月28日成立管理處. 位於台灣東部，地跨花蓮縣、臺中市、南投縣三個行政區. 園內有台灣第一條東西橫貫公路通過，稱為中橫公路系統.
Tay-lu-ke-kul-cya-kung-yun sa u sakasepat malaheciay a kul-cya-kun-yun, nuayaway paheci sa i kalipunan henay  tu ct-kaw-Tay-lu-ke-kul-li-kun-yun (1937-1945). nu sakatusaay a palcawaw malaKul-cya-ci a aazihan,1986 a mihcaan 11 a bulad 12 a demiad, pabinawlan pabalucu’,1986 a mihecaan 11a bulad 28 a demiad malaheci tu mikuwanay. i tiza i waliay nu Taywan, maawas tu Hwalyen a sing, Tay-cung, Nan-tul-sing, tulu a ceng-cing-cyu.i labuay nu kung-yun izaw ku mabalatay a zazan, besul sa tu,Cung-hen-kung-lu a ngangan.
Qmocyan
thumb|Fuxing (Taoyuan)
Lamuan
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw.
Xiulin
Tay-lu-ke-kul-cya-kung-yun (太魯閣國家公園)
太魯閣國家公園的特色為峽谷和斷崖，崖壁峭立，景緻清幽，「太魯閣幽峽」因而名列台灣八景之一. 另外，園內的高山地帶保留了許多冰河時期的孑遺生物，如山椒魚等.
pakawlah tu micudaday
hanca miliyas ku iimulaay
kataluma’ hanmihica, nikaykaynahan hanmihica, nuheni kuydaan anidatengan, ayda amisa balucu’ tukita tu sakay nyadu’ numita, sasahican tu kunihalhal tu itimulay, ucayaytu kataluma’ kuheni, ami saicelang tukita tu sapalekal tunyadu’ anu caay pi
Aljungic
u paywan a niyazu'
台東縣達仁鄉安朔村. 位於安朔溪下游沖積扇平地
pakawlah tu micudaday
hanca miliyas ku iimulaay
sa icelang kiraayda awnimatu, han kunidateng kya acayka lawpes kulalangawen nu sakidaya .y
u lalangawan nu itimulay “ 南勢阿美 “
uma adihay numita tu lalangawen nu itimulay, an u nattawlantu an u lifawtu an u cikasuwan acasa, u  itiniyay a nyadu’ namaka
timul i kalutungan taamis katukuh i kiku, tu ataamis anyadu’ ktukuh i hupu, unusakidaya amin apilas, umalcaday amin kukakaw
san numita, caay kaw pancah ku ngangan numita, ahicanaca itawya tani kudipun sa, hamin han kui enalay a binacadan, mi
Aljungic
u Sakizaya a tademaw
i Taytung a kuwan, caay katuud ku Sakizaya. inayi' ku Sakizaya a tademaw itini.
pakawlah tu micudaday
hanca miliyas ku iimulaay
mipulung palapancah, pasu” kabalan atu sakidaya “alan amin palapancah, katukuh ayda mananam tu kui timula anyadu’ mala
Aljungic
u siwkay nu Yincumin
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
pakawlah tu micudaday
hanca miliyas ku iimulaay
pangcah kyusa hidahida satu katukuh ayda,
Lamuan
u siwkay nu Yincumin
satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
pakawlah tu micudaday
u pacah hananay
anu pataynin aca i kasumamadan, yu wydaay henay u tadahulam kumikwanay i Taywan, nawydaan ahulam ku pangangay tu
Lamuan
u siwkay nu Yincumin
u tabakiayay a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah (Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangabulanay (平埔族).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu’ kakuniza:niyazu' kakuniza:niyazu'
pakawlah tu micudaday
u pacah hananay
pangcah angangan, isasahaway tayni kuhitay nuhulla ci ti si ku” 鄭成功 ”katukuh kuhitay nuhulam sa, makadih tu binacadan nu
tangabulan “ 西拉雅族 ” u “ hwa na”. han nuheni pangangan, unu taywan ku hacuung musakamu tu”huwana”(番仔), tayni satu
tadahulam sa kaykayda hantu kita panganga tu (番仔) hananay.
u ngangan tu pangcah hananay
u ngangan nu mita caay kaw panncah(番仔) tadaw uni pangangan nu hulam i titaan, ahican naca caay katineng ku babalaki
tinaimi nu pangcah(番仔) hananay, anu matinengay tunipi sapuenel i titaansa caaytukya pihang a panganganan tupancah(番仔)han nanay a ngangan, itawya matawa tu kuhulam mi auaue i titaan itawya, nika hatu amatineng tineng kyahaw ku babalaki mitengil, nanu kadipunan i kahulaman makatukuh ayda,hidahida satu kita malapancah.
simsimen numita
u i timulay kaikaisa panganganan tu pancah, i matiya henay u amis kamisasaan kaisa malapancah(番仔) aydatu i nayi’tu ku
babalaki kyu miki hatyatu misapancah, tadaw kakadihiyan kita u binacadan, hinihan nutawsa hangsa anyaan satu misakaku
maudip, idaw kunganga nu udipsa alrsan, pa nganganan nutaw tu sapi pueneel a ngangasa hangsa, anyaan satu balaki an
yaan satu maikes kupalucu’, kakuniza:saydan atu micudaday 2018 kakuniza:Nuwatan o Kumud
Xiulin
Tay-lu-ke-kul-cya-kung-yun (太魯閣國家公園)
ina Tay-lu-ke-kul-cya-kung-yun u helun atu dangkay (pazeng) sacidek ku aazihan, ya dangkay satalakaw sa ku liling, a azihan nikabangcal, (Tay-lu-ke sabangcalay a helun), papisatiidang tu Taywan waluay u nikaseneng a azihan nu cecay. u zuma, i labuay nu kung-yun talakaway a buyu’ sa izaw han namakay kuliay a ziday katenes sa siliwanen tu Ciay-i mauzipay, mahiza u San-caw-yu.
Aljungic
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
Xiulin
ngangan(名稱)
「太魯閣」或「大魯閣」一詞原為太魯閣族之自稱「Truku」. 16世紀前後，太魯閣族人由南投越過中央山脈遷居花蓮的立霧溪、木瓜溪流域，後居住在花蓮的族人產生自我認同，遂自稱為「太魯閣族」. 其原音為「Truku」（德路固），日治時期被稱為「Taroko」（太魯閣），「太魯閣」的名稱，也因為太魯閣族人居住於此而得名.
Aljungic
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw,
Xiulin
ngangan(名稱)
Tay-lu-ke atu Ta-lu-ke, ina ngangan namakaTay-lu-ke a binazadan a sakaku sa “Tluku”. i 16a se-ci sa ,Tay-lu-ke binawlawan namakay Nan-tul awasen ku Cung-yan-san-may a buyu’ mabulaw tayni i Hwalyen micapi tu Li-u-si, Mu-kua-si mauzip, i zikuz sa nu mueneng i Hwalyen a binacadan misakakuay a zateng sa, u Tay-lu-ke-cu kami sa. nu “Truku” ku ngangan, nu pikuwan nu Dipun sa u “Taroku” ku ngangan, ina Ta-lu-ku a ngangan sa, namakaza  tu pieneng nu Ta-lu-ku i tiza sa a pangangan.
Qmocyan
Qmocyan
u sulit nu Hulam: 下奎輝部落
Xiulin
nilaculan nu hekal(地形、水文)
國家公園東臨太平洋，中央山脈北段通過園區，園區最高點為海拔3,742公尺的南湖大山[6]. 海拔三千公尺以上之高山寒帶地區面積約占國家公園範圍的7.2%，列名台灣百岳的山峰共27座. 一千公尺至三千公尺之溫帶山地地區約占全區78.4%，坡度55%以上地區約占園區面積44.7%.
i wali mibelaw tu Tay-pin-yan, i amisay nu Cung-yan-san-may mabesul tuTay-lu-ke-kung-yan, nu i labuay a kung-yan satalakaway nu buyu’ sa 3742 a kung-ce  katalakaw i Nan-hu-ta-san. u 3000 a kung-ce katalakaw nu cu’detay ahebal sa 7.2% kaahebal, i nu Taywan-bay-yay a buyu’ sa 27 cecay ku buyu’. 1000 a lung-ci makatukuh tu i tulu a malebu a lung-ce lingahaway a buyubuyu’an 78.4%, u masaluluay 55% tapabaw sa 44.7% kaahebal.
水系大致以中央山脈為分水嶺，東側主要屬於立霧溪集水區，占國家公園面積的65.7%，少部分屬於木瓜溪或三棧溪流域；西側則分屬大甲溪或濁水溪上游，兩集水區占國家公園面積的20%.
u nanum sa makay Cung-yan-san-may a malapica’ ku nanum, i waliay sa nu Li-u-si a nanum ku pisaupuan, kul-cya-kung-yan kaahebal 65.7%, nu Mu-kua-si atu San-zan-si sa caay kayadah. i edipay sa u Ta-cay-si atu zwo-suey-si nu pabaway, sa upu han misanat sa 20% kaahebal.
全區南、北地勢均高，中央地帶因位於歐亞大陸板塊和菲律賓板塊的碰撞交界以及太平洋西岸亞熱帶颱風豪雨區，產生複雜的地質現象. 持續進行的極速造山運動，以及立霧溪的極速下切作用，形成奇特之高山、峽谷地形. 太魯閣狹窄呈V字型的大理岩峽谷，深度超過1,000公尺，大理岩岩層厚度達千餘公尺以上，分布範圍廣達十餘公里.
i timul, i amis u saenengan palecad ku talakaw, ina Cung-yan-ti-day i o-ya-ta-lu ngapan atu Filipin ngapan masasetulay atu Tay-pin-yan i edipay Ya-ze-day mabaliyus a sangsangay nu udad, malalibutan a nu i sasaay a punday. matuling tu sakalamkamay musakakawaw tu nu buyu’ a kawaw, atu nu Li-u-siay. a kalamkam sa ketun sa i sasaay, malacitekay a buyu’, helun a di-sin. Tay-lu-ke helun mahiza u “V” a sulit a ta-li-seay a helun. paisasa sa mangasiw tu cacay a malebu a kung-ce kai labu, matahepu nu Ta-li-yin kakupetulay tu cacay a melebut malakit, liwasak sa katukuh tu sabaway a kung-li.
Qmocyan
u siwkay nu niyazu'
i Taoyuan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Qmocyan. u kasalumaluma’ nu Qmocyan sa, 28 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 77 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 72 ku tademaw, pakalatu 94%.
Xiulin
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza: Padakaw Lami' kakuniza:Lami' Kulang
Qmocyan
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 5 ku tademaw, pakalatu 6%.
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 92%, Pangcha(Amis) 1%, zumazuma 1%.
u Tayan a niyazu'
u Tayan(Tayal) a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan(Tayal) a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis), u Yuwatan, u Taluku(Truku), inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
Aljungic
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,
Qmocyan
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
Aljungic
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw,
Qmocyan
u siwkay nu Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
Aljungic
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,
Qmocyan
u siwkay nu Yincumin
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
Aljungic
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
Qmocyan
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
Aljungic
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Qmocyan
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw,
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,
landaway
縮圖 sulit nu hulam：綠色的
ngangan nu Puyuma-Pakesiya
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u petun a ngangan nu Puyuma a cidekay.
yadah ku ngangan nu Puyuma. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 23, tatayna 23. namakay Ranchanruy sa, tatama 995, tatayna 868, petun 223. namakay Lipunan sa, tatama 5354, tatayna 4109. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 291, tatayna 784, petun 56.
Qmocyan
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw,
Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
ngangan nu Puyuma-Pakesiya
u siwkay nu ngangan
u Puyuma a niyazu' sa itiza i Pusun. cacay a bataan nu niyazu' ku Puyuma.
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13992 (2017.9). u luma' nu Puyuma a cidekay
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
Qmocyan
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
原住民族委員會全球資訊網統計資料
ngangan nu Puyuma-Pakesiya
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p81
Qmocyan
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
ngangan nu Puyuma-Pakesiya
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan 布農族
魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit 太魯閣族Taluku
賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw 雅美族Tau/Yami
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
takuliyaway
(kamu nu hulam：黃色的)
Tisilan
thumb|Fengbin
Kawabata
Kawabata
u sulit nu Hulam: 河頭部落
Tisilan
Tisilan
u sulit nu Hulam: 靜安部落
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Tisilan. u kasalumaluma’ nu Tisilan sa, 87 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 239 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 190 ku tademaw, pakalatu 79%.
takuliyaway
takuliyaway ku banges nu ci imelangay tu atay.
Kawabata
u siwkay nu niyazu'
i Hsinchu a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kawabata. u kasalumaluma’ nu Kawabata sa, 54 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 174 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 164 ku tademaw, pakalatu 94%.
takuliyaway
患有肝病的人皮膚泛黃.
Kawabata
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 10 ku tademaw, pakalatu 6%.
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 91%, Pangcha(Amis) 1%, Paywan(Paiwan) 1%, Saysia(SaySiyat) 2%.
u Tayan a niyazu'
u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Yuwatan, u Taluku, inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u cidekay nu Taywan Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
nipaluma-alingul, alingol
alingul, alingol
楓香
(俗名：楓樹、楓仔樹)
楓香原產台灣與中國南方，分布海拔1600公尺以下，秋冬時常見，喜愛陽光的陽性樹種.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
kakuniza:nipaluma
Kawabata
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
原住民族委員會全球資訊網統計資料
Tisilan
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 49 ku tademaw, pakalatu 21%.
u sausi nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah (Amis) 75%, Paywan (Paiwan) 1%, zumazuma 2%.
u Pangcah (Amis) a niyazu'
katuud ku Pangcah (Amis) a tademaw itiniay a niyazu’.
u Sakizaya a tademaw
izaw tu ku Sakizaya a tademaw itini mueneng, namabulaw tayni, sisa mueneng tu itini. caay katuud ku tademaw itini.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan (Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah (Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw,
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,
Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw,
Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
Horacio Cartes
thumb|Horacio Cartes|alt=Horacio Cartes con banda.jpg thumb|u hata nu Paraguay|alt=Flag of Paraguay.svg
Horacio Cartes
7 bulad 5 demiad, Horacio Cartes, u misingkiway. 1956 a mihca nalecuhan)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Paraguay ayza sa ci Horacio Cartes, micakat a demiad sa i 2013 a mihca 8 bulad 15 demiad.
binacadan
(kamu nu hulam：族群)
yadah ku kasasizumazuma nu binacadan.
很多不同的族群.
Dan Anderson
Dan Anderson nalecuhan i Torrance, California, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. Dan Anderson i 1974 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 6 ku uwac atu silsil 92, namapili’ tu nu Portland Trail Blazers putiput.
1 bulad 1 demiad, 1951 a mihca, Dan Anderson, miunduay.
Fonga-tatama a ngangan nu Pangcah
ngangan nu tatama
Fonga
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.
yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
thumb|Formosan
kakuniza:ngangan
Armen Sarksyan
縮圖|Armen Sarksyan
u siwkay niza
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Armen Sarksyan (Aelmen．Saelkisiyan 阿爾緬．薩爾基相斯), 1953 a mihca 6 a bulad 23 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Armenia (亞美尼亞) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 4 bulad 9 demiad.
u ngangan niza
u ngangan nu Armenia：Armen Sarksyan
u ngangan nu hulam：阿爾緬．薩爾基相斯
u ngangan nu Sakizaya：Aelmen．Saelkisiyan
Tumay
u sulit nu Hulam
鹽寮部落
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Tumay. u kasalumaluma’ nu Tumay sa, 243 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 518 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 222 ku tademaw, pakalatu 43%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 296 ku tademaw, pakalatu 57%.
u sausi nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis)36%, Taluku(Truku)3%, Paywan(Paiwan)1%, zumazuma3%.
u Pangcah a niyazu'
u Pangcah a niyazu' kuyni, katuud ku Pangcah a tademaw itini.
uzuma a tademaw sa u Taluku(Truku) atu Paywan(Paiwan), tuud ku Hulalm intini.
u Sakizaya a tademaw
izawtu ku Sakizaya itini, caykatuud ku Sakizaya. caay henay misumad ku ngangan nu Sakizaya.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
biyaw
(kamu nu hulam：鄰居)
這老太婆對鄰居惡意中傷.
Lubas-Mapalaway-nazipaan nu uzip-He Ya Wen
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (參考資料)
Lubas-Mapalaway-aazihen a cudad (nay20170924)
Mapalaway-Lubas
yadah
(kamu nu hulam：很多)
yadah ku tademaw tayni miazih tu lalikid.
caay ka yadah ku asu'ay a lami' i luma'.
kitakitay
(u kamu nu hulam sa: 全球的、地球的、世界的)
yadah
家裡很少有好吃的菜.
likecu
u sulit nu hulam：窄、緊
tinaku a kamu
kizemu tu kaku sa, likecu tu ku zikuc aku.
因為我胖了，我的衣服都變緊了.
Iván Duque Márquez
Iván Duque Márquez
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Iván Duque Márquez, 1976 a mihcaan 8 a bulad 1 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Columbia(哥倫比亞) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 8 bulad 7 demiad.
u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Spain a kamu：Iván Duque Márquez
u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：伊萬·杜克·馬爾克斯
u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Yiwang．Tuke．Maelkese
Édouard Ngirente
micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Rwanda (盧安達) ayza sa ci Édouard Ngirente (愛德華·恩吉倫特), micakat a demiad sa i 2017 a mihcaan 8 a bulad 30 a demiad.
Allan Bristow
縮圖|Allan Bristow Allan Bristow
u siwkay niza
u etul(性別) niza sa, u tatama ciniza, nalecuhan ciniza i 1951 a mihcaan, 8 a bulad, 23 a demiad. u miunduay a kawaw niza, namimali i Amilika NBA. i 1973 a mihcaan, mapili' ciniza nu Feichen 79 tademaw.
u sulit nu Hulam atu Amilika
阿蘭·布里斯托，為美國NBA聯盟的職業籃球運動員. 他在1973年的NBA選秀中第2輪第3順位被費城76人選中.
Allan Mercer Bristow, Jr. is a retired American professional basketball player, coach, and executive. Bristow played college basketball at Virginia Tech, and was selected by the Philadelphia 76ers in the second round of the 1973 NBA draft. A 6 ft 7 in, 210 lb (95 kg) forward, he had a 10-year career in both the NBA and the ABA, playing for the Sixers, the San Antonio Spurs (in both leagues), the Utah Jazz, and finishing his playing career with the Dallas Mavericks. His nickname was "Disco".
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:NBA kakuniza:miunduay
Damayan
u siwkay nu niyazu’
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Damayan. u kasalumaluma’ nu Damayan sa, 86 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 246 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 239 ku tademaw, pakalatu 97%.
u asip nu cidekay a tademaw
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 7 ku tademaw, pakalatu 3%. u kasabinacadan, Yuwatan (Bunun) 87%, Paywan (Paiwan) 2%, zumazuma 8%.
u niyazu' nu Yuwatan (Bunun)
u niyazu’ nu Yuwatan (Bunun) kuyni, katuud ku Yuwatan (Bunun) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Paywan. inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw,
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,
Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw,
Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,
Lance Blanks
Lance Blanks nalecuhan i Del Rio, Texas, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza.
Damayan
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Lance Blanks
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika. kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
langdaway
(kamu nu hulam：綠色的)
u langdaway ku tupel niya saydang. u langdaway ku tupel niya saydang.
老師帶綠色的帽子.
namakalat nu langdaway bawu kaku. namakalat nu langdaway bawu kaku.
我被青竹絲咬過.
Matang
Matang (u sulit nu Hulam：馬當部落)
u siwkay nu niyazu'
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Matang. u kasalumaluma’ nu Matang sa, 872 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 2,542 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 967 ku tademaw, pakalatu 38%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 1,575 ku tademaw, pakalatu 62%.
台東市馬當部落，是台東市14個阿美族部落中人口最多的部落. 全里的阿美族超過3000人
i Pusuung ku Matang niyazu', u sakatuutay a niyazu' ilabu' nu 14 Pangcahay a niyazu'. u asip nu tademaw sa maka 3000.
u asip nu tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 30%, Paywan(Paiwan) 3%, Yuwatan(Bunun) 1%, Puyuma 1%, zumazuma 3%.
u niyzau' nu Pangcah
u Pangcah(Amis) a niyazu' kyuni, tuud ku Pangcah(Amis) itini. inay ku Sakizaya itini. u zuma a tademaw sa u Paywan(Paiwan) atu Puyuma.
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw itini mueneng. caay kaw nu Sakizaya a niyazu' kuyni. haykay izawtu ku Sakizaya a tademaw, caay henay misumad ku ngangan nu cikdekay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihca 01 a bulad
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu "原住民".
u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan.
si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
Cinbulan
縮圖|Cinbulan (u kamu nu Hulam: 新竹縣尖石鄉錦屏村那羅二, 三部落) Cinbulan (u kamu nu Hulam: 新竹縣尖石鄉錦屏村那羅二, 三部落)
Cinbulan
u sulit nu Hulam: 那羅二, 三部落
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 29 ku tademaw, pakalatu 9%.
i kilaykuay a sapiculuk micucuk a kadideng
i kilaykuay a sapiculuk micucuk a kadideng tu 狂犬病疫苗 pituay a demiad sipa kayni i sakul malingatu tu muculil tu. wyniyan a kawaw pakayni i 7日 katukuh i 27 日 ku sadikuday.
Cinbulan
u siwkay nu niyazu'
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 85%, Pangcha(Amis) 2%, Saysia(SaySiyat) 1%, zumazuma 3%.
u Tayan a niyazu' kuyni. tuud ku Tayan a tademaw itiniay a niyazu', inayay ku Sakizaya itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah atu Saysiyat.
i kilaykuay a sapiculuk micucuk a kadideng
kilaysikusiu nu aadupen atu nu mulangaway a anika saked tumi tesekay a misaydan tayda i pay niyaniyadu`an a 活動中心. paayaw tu sibanuhay a wawa micucuk tu 狂犬病疫苗.
malawlaw
(kamu nu hulam：心急如焚)
Cinbulan
u Tayan(Tayal) a niyazu'
u Tayan(Tayal) a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan(Tayal) a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis), u Yuwatan(Bunun), u Taluku(Truku), inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
malawlaw
malawlaw nu heni kami a mapulung.
我們都被他們吵到.
Cinbulan
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
i kalabadesan makala tu heci ci Kaypulel
i kalabadesan makala tu heci ci Kaypulel(開普勒、克卜勒) thumb|Johannes Kepler 1610
i kilaykuay a sapiculuk micucuk a kadideng
u maydihay a naluwan ladayen tu kuni pahabayan tayni pacucuk.
i kalabadesan makala tu heci ci Kaypulel
ngatu cacay
nu duwycan sinbung tu sakay tapuku a cudadan ci Kaypulel, i nataw pitu a bulad i bili nwyna tabalan mulecuh, lecu han sa malalid kacy ungan：namakebing sa maka kulut ku pising, ma 猩紅熱 sa imelang ku mata. u wama atu ina sa malaluluhen kyu caykaymaw cinizaan atu paapek, pakalibut malu sasikulen sa. yu wawaay hanay sa, sakay dihaw tuway a matineng ci Kaypulel. uninanaman niza i ayaaywan tunu kaput. caykatenes, sitadah kwama kyu cay papicudadi, namaales satu namicudad sa iluma’ tu misimaw tu lyu kang mu awyt tu epah、misaasiasik. thumb|House of Johannes Kepler
i kilaykuay a sapiculuk micucuk a kadideng
ayda a mihcan cacay asasa paiuwan sa makaala tu 140 ku kalisiu. paladay tunu kilaykuay pakayniyay inu mulangaway atu aadupen anipi cucuk paya tuni pahabayan.
i kalabadesan makala tu heci ci Kaypulel
ngatu tusa
katukuhan tu kusapikikung a mihcan, nika ci Kaypulel tu niza sa tadaupakuwyc. sazikuday matepa niza kwda kina tusaay hen mal ci nuwas a tatayna. lalacawa satu, ci Kaypulel tunida sa masa dep tu misa i celang miking kyu tunu tapuku a cudadan. ya nisulitan niza tu nu tapukuway a cudad sipa tyada niza i mabaatay a Pulake ya sinbung tu nu tapukuway a cudadan ci tikuwan. pacudad hantu ni tiku ciniza a papatayda i Pulake布拉格. sakatada i pu la ke a dadan ma babatad, cayka kapah culi lan ku dadan, mabyalaw ku a cawa niza tu uzip niza, milalang tusa katayza niza. paketun salu ciniza musakamu：「anu mahicahica sa, a tayza tu kita satu.｣
i kilaykuay a sapiculuk micucuk a kadideng
u aca 400 ku kalisiu. u pahabayay kasi mibunsiu tu kya lihalay pacudad.
i kalabadesan makala tu heci ci Kaypulel
ngatu tulu
itelung nu zazan imelang tu ci Kaypulel, milabin kuheni itiza tu pina a lipayan, nizikecan tu kalisiw sa mahamin twaca malawpes. wa mukan tu sa paeiw ku imelangay, u sakan henay nu acawa, itini inay’ ku cacay aca nu laluma’an. inayi’ ku aidan, padangi aca kaku satu ci Kaypulel ici tikuwan. an inayi’ kaw ku cabay aw cima nu taw kumi pa dangay, tyasa mauzip cini Kaypulel cacay a laluma’an katukuh i luma’.
i kilaykuay a sapiculuk micucuk a kadideng
ngay saka simibunsiu tu ku banuhay a wawa. kya caay ka hedaw kuni pahabayan manamuh ka tayniyan nu katuuday.
i kalabadesan makala tu heci ci Kaypulel
ngatu sepat
katukuh i Pulake, masadep tu ci Kaypulel mi kingkyu tu 火星, mangalay matineng ni cizaan. kasatiman sa, cikatenes, mapatay twaca  ku cabay niza ci Tiku：namasa mapatay twaca ku acawa niza, sipadek tu tatusaay a wawa, ahican acasa acawa hantu niza ku wawa nu dayku apasikul tya tatusaay wadiwawa. baket tu kusapa habay ni Kaypulel tu sakauzip caytu pakahemhem. ta cuwacuwa ciniza, inay’itu ku nizikecan, pasuacawa atu wawa cay pakapahabay. i 59 ku mihcan niza, ina makadihay tuni kalineng nu ita pakuway tadu’ kepa’ saca iteban nu nipikingkyuwan, cacaay tu lekal.
i kilaykuay a sapiculuk micucuk a kadideng
hinisa ku siciu ci 魏嘉賢. kalam kamen tu patayni tuni pahabayan ini patudu`an pacucuk 疫苗. anu caay kayni panutekan a demiad tayni pacucuk sa. tayni hantu i kilayking 動植物防疫所 .telay 8227431 atu 8227433 anu caay sa kaytini i papacucukan tu apaisingan.
i kalabadesan makala tu heci ci Kaypulel
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
約翰尼斯·克卜勒
i kilaykuay a sapiculuk micucuk a kadideng
sakamu sa ci 魏嘉賢. iayaw na idaw tu ku manayatay a imelang. u kusiu samihmihcan sa mipapi cucuk 狂犬病疫苗 cacay a mihcan kunipi lalang(防護) tu imelang. pacekil tu pahabayay acay kanca tayni pacucuk tuni pahabayan. ha tanengen kuni paydang tu wacu. amana katayda i buyu` .matadebing tu aadupen atu midangay
i kalabadesan makala tu heci ci Kaypulel
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan nay pabalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1 kakuniza:ulic kakuniza:kagak kakuniza:2018-cacay
i kilaykuay a sapiculuk micucuk a kadideng
kakuniza:Miku Kumud
Luis Arce
Luis Arce
9 bulad 28 demiad 1963 a mihca nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Bolivia ayza sa ci Luis Alberto Arce Catacora, micakat a demiad sa i 2020 a mihca 11 bulad 20 demiad.
Kiwit
Kiwit
u sulit nu Hulam: 奇美部落
Luis Arce
u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Spain a kamu：Luis Alberto
Kiwit
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kiwit. u kasalumaluma’ nu Kiwit sa, 120 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 396 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 356 ku tademaw, pakalatu 90%.
Luis Arce
u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Hulam a kamu：路易斯·阿爾韋托
Kiwit
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 40 ku tademaw, pakalatu 10%.
Luis Arce
u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Luyise．Aelweytuw
Kiwit
u sausi nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 66%, Yuwatan(Bunun) 22%, zumazuma 1%.
u Pangcah a niyazu'
u niyazu’ nu Pangcah(Amis) kuyni, katuud ku Pangcah(Amis) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Yuwatan(Bunun). inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.