cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ciluciluk
icuwa a maudip ku ciluciluk (麻雀生活在哪裡)
ciluciluk han u micacapiay tu tademawan a ayaman, manamuh i katuuday nu tademawan a maudip, kadabuan nuhen atu kakanen nuheni sa itinitu i lumaluman.
anu maudip itida i masaenalay a kitidaan, i buyu'buyu' caay ka hinaadih kita tu cilucilukan. tada micapitu tu tademawan ku ciluciluk, itini sa i tademawan a maudip, sisa idaw ku panganganay nu tademaw han u “mabahelay nu edu”.
麻雀廣泛分布於歐亞大陸，歐洲、中東、東南亞、東亞均可見到本物種，中國全境有本物種分布. 在歐洲這種麻雀居住在鄉間.
ciluciluk nika udipan han itini i Ou-cou atu Ya-cuo, Ou-cuou, Cong-dong (inutebanan nu wali), Dong-nan-ya, Dong-ya maadih namin numita ku ciluciluk, Cong-guo kitakidan idaw ku kina ciluciluk. nu Ou-cou a cilucilukan han itida i umaumahan maudip.
在部份亞洲地區，這種麻雀則是城市常見的鳥類. 在東南亞則在都會，鄉村，和野外都可發現它的蹤影，它們常成群棲息在電線上，特別是在清晨時. 在澳洲它們分布在野外和人口不密集的地區，在都市中則沒有發現.
itiniay i Ya-cou (亞洲) a niyaduan, itiniay a cilucilukan i tukayan hina adih kita tu cilucilukan. itini i Dong-nan-ya nu tukayan, niyaduan, atu hekal maadih nimita ku ciluciluk, masaupu'tu i telaytelayan mucekaw, micidek tu sananal. i Aw-cou han itida i hekal atu inaiay nu tademawan a maudip, i tukay han caay kita pakaadih tu cilucilukan.
有時可以發現它們在個別的樹上築巢，然而麻雀在一年的四個季節中都是成群的.
alahican maadih numita i kilakilanga a sidibu, sisa u ciluciluk nu cacaya a mihcaan nu puu'an maluyaluuytu kunuheni a maudip.
u yadahay nu buhang a kilang, u kanamuhan nu ciluciluk kasidibuan a kitidaan. u dibu nuheni caay kaw masiluday, yadah ku sapisanga nuheni tu dibuan, idaw ku lutuk, maacakay nu lutuk, banuh nu sidi/sizi, banuh nu ayam. alahican itida i ba'ba'tuan asidibu, i lamit nu kilang, atu lumalumaan, suluan nu salinignan. tunikasi ti'kukan han sepat~ enem ku ti'kuk, lima sa ku yadahay.
kiya caay pakaadih ku tademaw tu kidu nu ciluciluk (人類為什麼很少見到麻雀遺骸)
除了被天敵捕食以外，一些自然死亡的麻雀也很難被人們發現.
kanen nu ada nuhen, idaw henay ku patay sananay a cilucilukan caay ka adih nu tepai nu tademaw.
因為麻雀個頭非常小，而它們又生性機警，喜歡在灌木叢、草地等遠離人的地方生活，一旦死亡，它們的遺骸也將會留在那裡，很容易被植物或者是落葉遮擋.
tada adidi' tu ku ciluciluk, matineng mihamaw, manamuh i kilakilangan, i lutuklutukan mibatad tu tademawan maudip, anu mapatay satu, u kidu nuheni itida satu, hina telap nu langaw nu lutuk atu mahetikay nu papah.
其次是因為死亡的麻雀也是一份能量，對於食肉動物們來說，死亡的麻雀就相當於免費的午餐，許多動物都願意吃掉它們，消滅它們的遺骸.
dumasatu anu mapatay ku ciluciluk u sadamekan tu, numukanay tu hecian a aadupansa, namapatay tu nu cilucilu han u kakanen nuheni tu. sakalahuk, manamuh ku aadupan mukan tu mapataya nu cilucilukan, milawpes tu kidu nuheni.
cacay ku tatama cacay ku tatayna a taleacawaan (一夫一妻制的麻雀)
和人類一樣，麻雀執行的也是一夫一妻制，只有少部分一夫多妻制. 這是因為麻雀幼崽實在是太難養育了.
malacad atu tademaw, ciluciluk han malecad tu cacay ku sakalacawa, pinaykya ku yadahay nu acawaan. uynihan wawa nu ciluciluk utiih a pahabayan.
麻雀幼崽需要以昆蟲為食，並且對食物的需求量很高，以至於麻雀夫婦必須要一刻不停地為它們尋找食物，否則它們的幼崽就會被餓死.
wawa nu ciluciluk u cilekay ku kanen, yadah kunikan, sisa caay pisengal ku wina atu wama mikilim tu kakanen wawa, anu caay ka laluk mikilim tu kakanen nu wawa han pataysatu nu ngalay.
但也有少數雄性麻雀會保持一夫多妻制，它們通常會將兩個家庭安置在非常近的地方，方便它同時照顧兩個家庭. 不過有時它們也會因撫養後代的任務過於艱鉅，而導致兩個家庭的幼崽成活率都不高.
idaw ku tamaan nu ciluciluk han yadahay ku acawa, numahidaay a lumaan han macacapi kunuheni a tusa nu lalumaan, sakalihalay midiput tu tusaay a tunuhenian, alahican mangeluen tu kunuheni a pahabay tu wawa nuheni, sisa caay kaw madiputay caaytu ka kapah nu nikaudipan.
sadikuda nu sasakamuen (總結)
麻雀雖然隨處可見，並且數量也非常多，但是它們的天敵也非常多，在野外有許多麻雀命喪蛇、猛禽、貓等食肉動物之口，難以留下遺骸.
amica hinaadih kita tu ciluculuk, yadahtu ku ciluciluk, nika u ada' nuheni han yadah tu u edu, tulakuk, nani' mukanay tu heci a aadupan, mukansa caay piliwan tu kiduan nuheni.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (資料來源)
[1] 中文維基-麻雀： https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%BA%BB%E9%9B%80
[2] Wikijunior:鳥/麻雀： https://zh.m.wikibooks.org/zh-tw/Wikijunior:%E9%B8%9F/%E9%BA%BB%E9%9B%80
[3] 隨處可見的麻雀壽命有多長？： https://www.gushiciku.cn/dl/028vv/zh-tw thumb|ciluciluk kakuniza:Habayiing
Jim Barnes
Jim Barnes nalecuhan i Tuckerman, Arkansas, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. Jim Barnes i 1964 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 1 ku uwac atu silsil 1, namapili’ tu nu New York Knicks putiput.
4 bulad 13 demiad, 1941 a mihca, Jim Barnes, miunduay. (mapatay i 2002 a mihca)
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika. kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
nipaluma-bunacucu, bonacoco
bunacucu, bonacoco
刺芫荽
(俗名：莞荽、胡荽、香菜、香荽、延荽)
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
Hulam talakaway a nipaluma nalunasulitan a sulu pulungamin a sulu. Hulam kagak a yuan adidiay a mauzipay migankiway a suo《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p129
kakuniza:nipaluma
Minse
u sulit nu Hulam
民生部落
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 42 ku tademaw, pakalatu 61%.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u cidekay nu Taywan Incumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah, saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
Pucunug
thumb|Laiyi
i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Pucunug (文樂部落). u kasalumaluma’ nu Pucunug sa, 293 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 1,033 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 1,007 ku tademaw, pakalatu 97%.
u kasabinacadan, Paiwan 93%, Amis 1%, zumazuma 2%.
Fulaw-tatama a ngangan nu Pangcah
ngangan nu tatama
Fulaw
Pucunug
1 ku cacudadan i Pucunug niyzau’.
Fulaw-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.
Pucunug
3 ku kyukay i Pucunugy niyzau’.
Fulaw-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.
Pucunug
1 ku pakincalan i Pucunug niyazu’.
Fulaw-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
Pucunug
inayay ku pacudacudadan i Pucunug niyazu’.
Fulaw-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
Pucunug
inayay ku padekuan i Pucunug niyazu’.
Fulaw-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
Pucunug
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw, Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw, Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw, Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw, Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw, Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
Belize
Belize (貝里斯)
縮圖|u hata nu Belize (貝里斯)
Pucunug
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Belize
u siwkay niza(簡介)
u duma nipanganga sa ya Po-li-ce han, kaayawan nu tideng sa nau yin-kuo a nipikuwan ya Hon-tu-la-se han, i tini i kalatebanan nu Mey-cuo iti kawalianay a dadipasan kunidaay a kanatal. Belize kaamisan sa kacapian tu Mexico hananay a kanatal, nu timulan atu nu tipan sa macacapi tu Guatemala, nu wali a nipicapi tu ya Ciya-le-pi a bayu.
Fulaw-tatama a ngangan nu Pangcah
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
thumb|Formosan
Belize
u siwkay niza(簡介)
貝里斯，又稱伯利茲，前身為英屬宏都拉斯，是中美洲東海岸的一個獨立國家. 貝里斯北部與墨西哥接壤，南部和西部與瓜地馬拉接壤，東部瀕臨加勒比海.
Fulaw-tatama a ngangan nu Pangcah
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:ngangan
Belize
u siwkay niza(簡介)
u kitidaan nikatanayu' nu lala' sa makaala tu 290 a kung-li, nikaahebalan sa makaala tu 110 kung-li, u masacacayay a kanatal nayiay ku Taypingyan a dadipasan a kanatal.
它的領土長約290公里，寬約110公里，是中美洲唯一沒有太平洋海岸線的國家.
貝里斯的面積為22,800平方公里，人口為408,487（2019年）. 它是人口和人口密度最低的中美洲國家. 該國人口增長率每年為1.87％（2015年），人口增長率是該地區的第二高，也是西半球人口增長率最高的國家之一.
貝里斯擁有由多種文化和語言組成的多元化的社會，這反映了其豐富的歷史. 英語是貝里斯的官方語言，而貝里斯克里奧爾語是當地人非官方的母語. 超過一半的人口能夠掌握多種語言，西班牙語同樣是常見的非官方語言.
Belize sipaheci nu sakay i kalatebanan nu Mey-cuo a kanatal atu sakay i Ciya-le-pi a bayu i nu lilisan a kanatal, kapulunganay i Ciya-le-pi (CARICOM), mala nu Lating Mey-cuo atu nu le-pi a kapulungan a kanatal (CELAC), atu nu kalatebanan nu Mey-cuo nipalcadan tiya (SICA) a kaput sa.
ina Belize u sanu ta-ying nu masakanatalay a masakaputay a kanatal, ci I-li-sa-pay el-se u mala nu mamukeliday nu kanatalay a tapang.
貝里斯是一個大英國協國家，英國女王伊莉莎白二世是其君主和國家元首.
u Belize i ti siwaay a bulad kalimulakan a nikaidaw, kiyadahay a tukusay nu baba'tuan ku sakasingangan, atu nu timakuayay a masadadiway ku sakasitineng nu labang.
貝里斯以其九月慶典，廣泛的礁石珊瑚礁和蓬塔音樂而聞名.
thumb|Belize thumb|hata nu Belize|alt=Flag of Belize.svg thumb|Belize map
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Belmopan (貝爾莫潘).
kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)
kakining nu kanatal demiad sa 10 bulad 9 demiad.
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Elizabeth II, micakat a demiad sa i 1952 a mihca 2 bulad 6 demiad.
cunli (總理)
u cunli nu Belize ayza sa ci Juan Briceño, micakat a demiad sa i 2020 a mihca 11 bulad 12 demiad.
u hata (國旗)
u kulit nu hata nu kanatal sa, yadah ku kulit.
ngangan nu kanatal (國名)
nipangangan nu Amuhuwan sa ya "Belize" han, sakay nu Spain a nipangangan sa u "Belice".
ya Belize malumanay a nipangangan sa "u tungus nu United kingdom ku Hun-tu-la-se" (British Honduras), 1973 a mihcaan sipasumad han tu nu aydaay a ngangan katukuh ayda. u mahiniay a nipangangan sa nayay tu kalalubangan, idaw aca ku nakamuan nu makay i cuwacuwa, nu aydaay a ngangan sa namakay i Spain sa nipangiha, picapian a nakamuan sa idaw tu ku masakamuay ina Belize sa, namakay nipatudu' tu ya Ma-ya a kamu sa "bel ltza", nipatudu' sa "micumuday i Yi-ca (nu Amuhuwan a kamu: Itza) a dadan han".
(u sulit nu hulam: 英語名稱為「Belize」，西班牙語名稱為「Belice」. 貝里斯舊稱「英屬宏都拉斯」（British Honduras），1973年後改稱今名. 國名名稱已不可考，有一說法指出貝里斯此名稱來自於西班牙語發音，近年來有一說法指出此名稱來自瑪雅語「bel Itza」，指「進入伊察（英語：Itza）的路」. )
likisi (歷史)
(u sulit nu hulam: 1502年，哥倫布曾沿貝里斯海岸行駛，可是他不曾登陸貝里斯. )
1511 a mihcaan sayaway a nikataynian nu O-cuoay a tademaw nu Spainay pabalungaay a tademaw tayni i Belize, zayhan u katuuday a tademaw sa tangsul han nu i tiniay tu a binacadan, ya Ma-ya hananay a tademaw dakepen palasatudud atu palatubangen. nika idaw ku masacacayay a madakepay ci Kung-sa-lu ke-ley-lo, nu dikudan sa alaw mala kadabu nu ya Ciye-tuh-ma-le mamikeliday a limecedan ku sikaacawa, hida satu milihida a maudip. tulu ku nikasiwawa nu heni, mala u nu katabalanay a May-se-ti-so hananay a binacadan.
(u sulit nu hulam: 1511年，首批登陸貝里斯的歐洲人是西班牙船員，但大多數人隨即被當地的馬雅人捉去當祭品或奴隸. 其中一名犯人貢薩洛·格雷羅（英語：Gonzalo Guerrero）後來和切圖馬爾的領導人納參坎（Nachankan）的女兒結婚，過瑪雅式的生活. 他們有三個孩子，成為早期的麥士蒂索人. )
(u sulit nu hulam: 1638年，開始有歐洲人居住，但1670年代前都沒有居住超過一年的記錄. 這些人大規模伐木，因為某些木材（如墨水樹、巴西紅木）可運往歐洲作染料. 1700年代早期，大葉桃花心木成為備受歡迎的輸出品. 這段期間亦有不少海盜出沒此地，有西班牙人定居，也有些零星的印第安人攻擊. )
i mahida sa ya Spain hananay a hungtiay a tapang maysulul tu British a tademaw i tida muletek tu kilangkilang, nika caay pisulul tu misakaku patideng tu masa nuudipay a kakitidaan. 1798 a mihcaan, ya British atu Spain a kanatal malalais, ya muenengay i Yucatánay a mamikuwanay nu Sipan, miucul tu tuluay a bataan idaw ku tusa nu balunga tayda i tida maycebis tu tuudtuud. siwaay a bulad tulu katukuh i cacay a bataan a demiad, uyni sa nikalpacawan sa caay tu kaputun, katukuh i nu dikudan sa ales satu kya Spain. uyni sa "Battle of St. George's Caye". i tini i siwaay a bulad cacay a bataan nu demiadan mala u pikiningan a demiadan sa, mikining tu "Battle of St. George's Caye".
(u sulit nu hulam: 當時西班牙帝國容許英國人在當地伐木但不許他們建立殖民地. 1798年，英西開戰，駐尤卡坦的西班牙官員派32艘船搶奪當地. 9月3日至9月10日，貝里斯海岸戰爭不斷，直到西班牙放棄當地. 這就是「Battle of St. George's Caye」. 9月10日是貝里斯的國定假日，以紀念「Battle of St. George's Caye」. )
i ti 18 seci i nu dikudan tu a mihcaan, u British sayaway a nipaucul ku mamikeliday nu tapatapang taydaen i tida. 1840 a mihcaan sa, pabalucu’ ku British a kanatal palutubangan ku Belize hananay a kitidaan nu heni. 1862 a mihcaan sa pacumud hantu nu hungtiay a kalatubangan sa maykuwan, sakaidaw nu ngangan sa ya nu British Honduras sa.
(u sulit nu hulam: 18世紀末，英國首次派官員駐留當地. 1840年，英國正式將貝里斯視為殖民地. 1862年劃入王家殖民地，稱為「英屬宏都拉斯」. )
nikaidaw nu masulitay sa ya sakay nu British Honduras hananay sa, i ti 1904 a mihcaan nipikinsaan tu sakay nu tademawan a kawaw, i mahida sa u sakahenulan a tuse kaidaw nu tademaw a nisausian mahini:
(u sulit nu hulam: 根據英屬宏都拉斯1904年人口普查，當時主要城市的人口是：)
1964 a mihcaan 1 a bulad, sipakay nu kalalubangan a sakelec tu tatatengilan kunida sananay a nipatideng a cenhu. 1973 a mihcaan 6 a bulad, ina kenisay a malatatenga'ay a ngangan sa u "British Honduras" pasumaden tu u "Belize" han.
(u sulit nu hulam: 1964年1月，採用議會制度的完全自治政府成立. 1973年6月，這個地區的正式名字從「英屬宏都拉斯」改為「貝里斯」. )
u nu kitidaan (地理)
u kitidaan nu Belize sa sakay nu kalatebanan nu Mey-cuo i wawalian nu bayu, nu tipan saamisan mabiyaw tu ya Mexico hananay a kanatal, nu tipan satimulan sa malalitin atu ya Guatemala a kanatal, masawalian sa micapi tu ya Honduras hananay a kanatal a masakikulay a dadipasan. ya nikatanayu' nu sadipasan sa makaala tu 320 kung-li, lilis nu dadipasan sa yadah ku subal; i labu nu kitidaan sa u subal ku sayadahay, lanulanuan atu kalaakuti'ay a kilakilangan. u masaenalay nu kenis sa palukaamisan atu satimulan tusa a nikahida. nu timulan a buyu' sa ya Ma-ya hananay a buyubuyu'an ku sakakidukidung malalitinay nu buyu' sa, makay nutipan pasatimulen -atu pasay nuwalian kalaamisan a sikakaydaan, u masaciiday nu buyu' sa, ya Ke-ke-se-ke-mu a buyu'ay ya uy-tu-li-ya nikatalakawan makaala tu 1121.97 a depah, i ti kanatal nuheni sa u satalakaway a tadungduh, makaamis nu lilis nu sadipasan sa kawahelulan ku enal, nikapasilacan sa pulung han sa 61 a depah ku nikaidaw, maadihay sa u lanulanuan amin ku yadahay.
nikalalacal atu Cung-huwa-min-ku (與 中華民國關係)
Belize nisakunida sananay i nu ayawan, u kanatal nu Cung-huwa-min-ku atu ya Guatemala namapatideng tu ku kalecabayan a nikasasiketan.
(u sulit nu hulam: 貝里斯獨立前，中華民國已與瓜地馬拉建立外交關係. )
1981 a mihcaan Belize kunida sa masakanatal, idaw kya nikaidaw tu nu Hulamay a idang a tademaw, nu Belize musiwbayay a tademaw ci U-yun-ciyen (伍永泉), atu nu Belizeay nu binawlanay a masakaputay a nipacukedan, miteka a maydih pakasacabay tu nu kanatal nu cung-huwa-min-ku patideng tu kalalacal tu masakiketay a kawaw, ci Said Musa hananay milunguc tiya Belize a mamikeliday ci Ciyawce．Kateel．Pulayse(喬治·卡德爾·蒲萊士) hananay.
(u sulit nu hulam: 1981年貝里斯獨立之後，一位具有中國血統的貝里斯商人伍永泉與貝里斯人民聯合黨的支持者，開始透過賽義德·穆薩（英語：Said Musa）遊說當時的貝里斯總理喬治·卡德爾·蒲萊士，與中華民國建立關係. )
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:Miku Kumud kakuniza:Buting Nukay
Su’aci
u sulit nu Hulam
美蘭部落
u siwkay nu niyazu'
i Kaohsiung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Su’aci. u kasalumaluma’ nu Su’aci sa, 22 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 84 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 74 ku tademaw, pakalatu 88%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 10 ku tademaw, pakalatu 12%.
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunun)
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunun) kuyni, katuud ku Yuwatan(Bunun) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Rukay, u Cou, u Laaluwa atu Pangcah. inayi' tu ku zuma a cidekay a tademaw.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u cidekay nu Taywan Yincumin
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihcan 11 a bulad
inayay ku cacudadan i Su’aci niyazu’.
inayay ku pakincalan i Su’aci niyazu’.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
Kalito'od
Kalito'od
u sulit nu Hulam: 山里部落
u siwkay nu niyazu
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kalito'od. u kasalumaluma’ nu Kalito'od sa, 97 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 276 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 251 ku tademaw, pakalatu 91%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 25 ku tademaw, pakalatu 9%.
阿美族稱此地為Kanatolan，其意不明. 光復之後，因為聚落位於山腳下，故名「山里」，亦即「山裡的聚落」.
u asip nu tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis)79%, Yuwatan(Bunun) 1%, Puyuma 7%, zumazuma 3%.
u niyzau' nu Pangcah
u Pangcah a niyazu' kyuni, katuud ku Pangcah itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Yuwatan(Bunun) atu Puyuma.
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw itini mueneng. caay kaw nu Sakizaya a niyazu' kuyni. haykay izawtu ku Sakizaya a tademaw, caay henay misumad ku ngangan nu cikdekay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihca 01 a bulad
u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan.
si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu "原住民".
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
culen
misanga ku culen(陀螺):
thumb|Lipun a culen sapisanga a tuud：lalidec、datay、zakes、laudaw.
sakapet tu sapisaanga：bakan、takini’、salusasuls.
u kanamuhan nu wawa nu Sakizaya ku culen a sasalamaan. i tawiya 1878 a mihecaan sa, bulawan nu Kuwaping ku Sakizaya nay Takubuwan a maliwasak tayza niyazu’ nu Pangpangcahan a mauzip. nika, mazu’ay i Takubuwan, Kazuzuwan a babalaki miasekaytu tu culen a sasalamaan.
u culuk nu hican：balaten ku nipiketun tu kilang.sawantanen ku dicem nu disdis.malu tangah nu culen. mahiza i nabacu u takini’ ku sapisadimel misakimulu’. sipakayza nu zumaan sapidisdis ami palat. mahiza i nabacu. haymaw han a midicem. namahiza isasa tulu sinci amiketun. naniketunan sa mahiza i nabacu. i makasasa’ nina kilang sa disdisen misa dicem. malu tatizengan nu culen a malinen. masangay tu paheci atu pahalhal：u kamu nu sakizayaay sa iza ku cacayhina balakay tu culen a tademaw. sasi ngangan sa ci butung. u canacanan ku nipasubana’ ni butung tu niyazu’u sakaluk atu sakilisin a kawaw. mala 「taneng a dietu」、「pakakanay a dietu」atu 「pataungay a dietu」nu sakizayaay. 縮圖|bangcalay a culen 縮圖|culen nu amuhuan
製作
u tapang nu kamaya, lalidec, zakes, datay ku icelangay sipisanga’ tu culen. u heci nu datay matiya u culen, maliyuh ku wawa misanga’ tu celen. sisa, kalaculen han nu wawa ku heci nu datay a misalama. u heci sa nu datay cacay a miheci kiyu siheci, nayi’tu ku heci sa, nayi’ ku culen sasalamaan nu wawa. sisa, mitudung ku babalaki tu heci nu datay a misanga’ tu culen a pasalama tu wawa. tangasa sa anini malasasalamaantu nu wawa nu Sakizaya ku culen.
”Culen ni Butung”(福通上天梯)
i tawiya, micudad ci Tiway. sayun tu nikauzip nu laylay nu babalaki sa, iza ku ”u Culen ku sapitadas(墾荒) ni Butung a Paluma tu tananuman” sanay a kungku. masulit i ”kungku nu Pangcah a cudad”, anini sa mapangangantu ku Sakizaya i Kitakit nu Taywan sa. Balicen ni Tubah. Kumud tu kamu nu Sakizaya ku kungku ni Tiway. sayun iza masulit ku, ”Culen ni Butung” a kungku.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
童玩學族語-財團法人花蓮縣帝瓦伊撒耘文化藝術基金會
wikipitiya nu Hulam- 陀螺
香菇陀螺
mipitulikan ni Yu Ku Tipus Sayun-matinengay mi sangaay tu luma'mahamintu niza.amuliays i .
'''matinengay mi sangaay tu luma'mahamintu niza.amuliays i .將要離開時， culal老闆出現satukaytawki. '''
'''kunibikuli.numisu. amiliyastu haw. Kunisazi:kuzay.anisangaan numisu. cacay a luma'kunipabeli tisuwan.'''
'''han nay dawki. kaysasayhu'木匠. '''
kasenuhan numisu.
'''hubaw ! cacay a demiad. mahamintu.'''
hang han nay dawki.
satukay dawki
kan u kabanaan kanca caay kahatinien kuni
sabisangasa .ka haymaw.han kay  "zizawhan"
matiay u luma' nu mi a a may ku ni sangaan.
kakuniza:Yuku Tipus Sayun.
Dawas-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.
yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:ngangan
ngangan nu Puyuma-Aputayan
ngangan
Aputayan
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Puyuma a cidekay.
yadah ku ngangan nu Puyuma. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 23, tatayna 23. namakay Ranchanruy sa, tatama 995, tatayna 868, petun 223. namakay Lipunan sa, tatama 5354, tatayna 4109. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 291, tatayna 784, petun 56.
u Puyuma a niyazu' sa itiza i Pusun. cacay a bataan nu niyazu' ku Puyuma.
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13992 (2017.9).
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p82
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan 布農族
魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit 太魯閣族Taluku
賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw 雅美族Tau/Yami
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
Uwe Blab
Uwe Blab 3 bulad 26 demiad, 1962 a mihca, Uwe Blab, miunduay.
Bgurah branaw
thumb|300x300 px|Mokka and their house
u sulit nu Hulam
三笠山部落
u siwkay nu niyazu'
本社區多為太魯閣族人，因通婚及遷入，逐漸有漢族、阿美族、布農族人. 社區居民大多以務農為生，所種植的經濟作物有水稻、玉米、文旦柚、苦茶油、檳榔、及紅龍果. 在農忙時節，居民返鄉從事農作物整地、種植、收成. 非農忙期間，則遠赴台北或都會區做模板工、鐵工等工作，以賺取足夠的薪資，貼補家用.
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Bgurah branaw. u kasalumaluma’ nu Bgurah branaw sa, 31 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 106 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 104 ku tademaw, pakalatu 98%.
u asip nu cidekay a tadamaw
u zuma sa, cay ku Ingcumin,  2 ku tademaw, pakalatu 2%.
u kasabinacadan, Taluku(Truku) 82%, Yuwatan(Bunun) 2%, Tayan(Tayal) 4%, Pangcah(Amis) 2%, Sejek(Seediq) 2%, Paywan(Paiwan) 1%, Cou 1%, zumazuma 5%.
u Taluku a niyazu'
u Taluku a niyazu' kuyni, tuud ku Taluku a tademaw itini. u zuma a tademaw cayka tuud. u Yuwatan u Tayan u Pangcah u Seediq u Paywan atu Cou, yadah ku cidekay itini.
u niyazu’ nu Taluku(Truku) kuyni, katuud ku Taluku(Truku)  itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Yuwatan(Bunun) u Tayan(Tayal) u Pangcah(Amis) atu Sejek(Seediq). inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
izaw tu ku Sakizaya itini, nasiacawaay mueneng tu itini.
u cidekay nu Taywan yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu "原住民".
u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw.
satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
situlu ku kakuniza nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangabulanay(平埔族
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Incumin a cudad
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Yincumin a cudad
thumb|600x600px|蔡英文官方元首肖像照
ngatu-cacay
ayaw nu tusa bataan izau ku tusa a mihcaan ayza a demiad, i tini i hulic tu 「sanpaw」 hananay balican tu「Incumin」hantu. nipangangan tuyni, u mibakahay tu misawacuay a piawaw, katinengan u Incumin i Taywan「i tinitiniay aca a tademaw」 sananay.
u angangan nu kamu kuyni, ayza, taayawen ku awas nu mita. midayhiw kaku tu Syifu, misuayaw tu pulung nu Incumin a tademaw, patahkal tu naybalucu’ay a piuyamali. namakayza ayaw nu sepat lasubu a mihcaan, u pisamsam pisepen pisawacu sakalabades namu, midayhiw kaku tu Syifu, miuyamali i tamuwan
pulekal nu likisi sa, debungan nu tau, alawan kiya itiniay a tademaw. sakainaynayi' nu sakauzip atu aenengan malupisak tu kuheni, mahiza tu u palabangay, nayi’ tu ku hahuhahul a mauzip.
Sakasilahci nu cacay a binacadan, hakay namakayzaay i pisawacu tu zuma a binacadan. caay pikamu tu kau mutelekay a kanatal kami asa, tabakien ku piazih tina likisi itawya, patahkalen misakamu ku tatenga'ay a likisi. Zikuz sa, u matatungusay, u Syifu kanca pisazatezateng tu itawyaay a kawaw, wini ku saputizeng aku itini ayza a demiad.
ngatu-tusa
patatenga' kaku, katukuh ayza, i labu nu mita, izau henay ku sapihica miuyamali sananay a tademaw. wini sa, izayhan u saka pidayhiw nu maku tu Syifu miuyamali.mahica u mamahinihini ku itawyaay sananay, saca atu, u labades nu zuma a binacadan, mahinihini aca ku nikauzip nu tademaw sananay, wini ku saputizeng nu maku ayza i tini, maydih a pasasiyul mibalic tu mahiniay a nizateng.
pakayzaen aku i aludayay a kamu, kiya patahkal tu nabalucu'an aku miuyamali. Ina lala' i Taywan, ayaw nu sepat a lasubu nu mihcaan izau tu ku tademaw. tademaw itini nakapah ku nikauzip, izau ku nu teked a kamu, bunka, aluday, sakauzip.kilul sa, caay patubeli kuheni sa, ina aenengan debungan nu zuma a tademaw.
Amuhwan atu ci Cencenkung kawaw nu heni tu Pinpucu a binacadan mipacuk tu tademaw atu mialaw tu kalisiw, nu Kukung pikuwan u satabakiay a kawaw mipatay atu misawacu, kaLipunan mitesek ku pikuwan tu Incumin, katukuh nazikuzan malalais i kaHulaman mikawaw tu buyu'ay saenalen ku pikawan. sepat lasubu a mihcaan, kahacacay nu tayniay i Taywan a mikuwanay, pakayzaen i kuwang mibulibul, mialaw tu lala', tadamalawlaw ku kawaw nu Incumin. wini sa, midayhiw kaku tu Syifu miuyamali tu Incumin.
ngatu-tulu
aluday nu laylay i niyazu' malalid ku kawaw nu Incumin, atu malalid kapah ku taneng mikuwan tu kalutuud. nika, imahini teban nu pipatizeng nu kanatal tu likec, malawpes ku nizateng nu Incumin tu kawaw, atu teked nu Incumin a pikuwan. lalay nu niyazu' sakalawpes, tungus akawaw nu binacadan caay ka pisulul. wini sa, midayhiw kaku tu Syifu miuyamali tu Incumin
na izau ku kamu nu Incumin, milakec tu pikuwan nu hungti nu kaLipunan, atu 1945 a mihcaan sa, la'cus musakamu tu kamu namu han nu Syifu, masa pihaceng ku nika lawpes nu kamu. yadah tu ku malawpesay a kamu nu Pinpucu. hatiniay tu a Syifu, makayza i nu bunka a laylay nu Incumin caay kataneng ku pidiput, wini sa, midayhiw kaku tu Syifu miuyamali tu Incumin
sumamad, maliyuh ku Butud a tademaw tu kawaw nu Syifu, tu pipazeng i Butud tu kinabakah nu misadingkiay a hefyiliaw. i Butuday a tademaw mihadidi tu misawacu nu kinabakah nu misadingkiay a hefyiliaw. wini sa, midayhiw kaku tu Syifu miuyamali tu Butuday a tademaw
ngatu-sepat
yudebungan nu tauku Taywan sa, maluay aayaw kusa'tipay a Pinpucu abinacadan masamsam. palawpesan nu tayniay mikuwan ku Pinpucu a tademaw, wini sa, a midayhiw kaku tu Syifu, miuyamali tu Pinpucu.
yu mabalic tu ku sakibinacadan a kawaw, napatubeli ku kanatal tu pilunguc nu Incumin. paluayaw tu ku Syifu patubeli, namisaicelang tu tu kawaw. imahini, izau tu ku kapahay 《angangan nu hulic nu Incumin》, nika, inahulic, caay kaimata nu Syifu. caay kakalamkam ku kawaw niyam, caay kahamin, caay kataneng. wini sa, midayhiw kaku tu Syifu, miuyamali tu Incumin.
sikamu ku Taywan 「yadahay kasasizuma nu bunka」 a binacadan. nika, katukuh ayza, payni i sakatanektek nu uzip nu Incumin, pasubana', sakauzip a kalisiw, atu pilihiza tu cence a kawaw, caay kahiza u nu layak. atu wiza henay tawyaay ku nipiazih tu Incumin, uzuma misawacu henay, caay henay kalawpes. caay kataneng ku kawaw nu Syifu tu saki Incumin, caay henay pilakec ku zumaay a binacadan tu malitemuhay nu Incumin a kawaw, atu malitemuhay a labades atu ngelu’. wini sa, midayhiw kaku tu Syifu, miuyamali tu Incumin.
pasakamuen aku tu sitanengay a kamu nu Incumin, ayzaay a saupu. kamu nu Tayalu,「tatenga'ay」, Balay han nuheni. u「masasulul」Sbalay han, cunusen i nuayawan nu Balay ku S a ngiha'. tatenga'ay atu masasunga’ay u malecaday i nizateng. zuma satu sa, tatenga'ay a masasulul, payni i tatenga'ay nabalucu'an misuayaw a dada', itawya taneng malaheci ku kawaw.
caay kataneng ku pisaicelang niyam, nanu sumamad katukuh ayza, caay kakalamkam a katinengan caay kataneng ku pisaicelang niyam, sisa u ngelu' namu, katukuh imahini. tatenga' hicaen naca haw.
ngatu-lima
ayzaay a piuyamali, anu matenetenes ku nikautang, nika u piteka kuyni. caay pizateng kaku sepat lasubuay tu a mihcaan ku labades nu Incumin, wini a nicudadan tu sasakamuen aku, piuyamali hakay caay pakalupay tu balucu namu. nika mihalhal kaku, ayzaay piuyamali, lalabu nu kanatal a tademaw ita mitekaay pasayza i kasasusulul.
wini ku nihalhalan nu maku a saupu, u nu Syifu atu Incumia a Sbalay. u ngangaw i sumamad, tatenga'ay a kawaw i sumamad, hamin han nu maku patahkal musakamu. anu sawni, Incamin a salikaka, a pasakamu tu nabalucu'an. matalaw kaku milunguc tu pisulul namu ayza, nika, milunguc kaku tu pihalhal nu binawlan, caay tu piliyaw ku nu samamaday ngangaw, wini a kanatal, hakay anu yaan tu a demiad, tanengay a masasulul.
i lalabu nu bunka nu Incumin, anu misala'cus tu niyazu'ay ku cacay a tademaw, maydih masasulul sa, pasaupuen nu kalas kuheni, masasuayaw caay pikasenun miuyamali, papipatahkalen henay tu i balucu’ay. mahamin pasakamu sa, papienipen nu kalas tu epah, itawyaay ku itawyaay satu. （masasulul）Sbalay han kuyni.
mitekaay tu ayza a demiad, a masasunga’ay hakiya, caay kai Incumin atu Pinpucu abinacadan, u Syifu ku sikawaway. matineng kaku, tanulaway sa miuyamali caay katatungus, mikawawan i Incumin, itini a katinengan ku nu kanatal a tatengay taneng masasulul asa.
itini kaku patahkal tu kamu, a patizeng ku Cungtungfu tu 「Incumicu mutelekay likisi atu masasiyul mutelekay sakakapah a Wyiyinhuyi. 」a u kaku u kakelidan nu kanatal, ku pasaupuay, atu dayhiw nu paybinacada mikilim tu tatenga’ay likisi, a pasepadacen ku katatengil tu kakawawen nu kanatal anu ayaw
ngatu-enem
paicelang kaku misakamu, Cungtungfu a Wiyinhuyi, takalawen ku piazih, u kanatal atu Incumin malecaday masepadacay. sakaizau nu paybinacadan a dayhiw, atu Pinpucu, a u binacadan atu niyazu'ay a piazih ku maluangangan nu kawaw. wini a kawaw, a u kalacacay nu piketun nu Incumin tu kawaw, kapah a patahkal ku binacadan tu tatenga’ay a nabalucu'an.
Uruw
thumb|Fuxing (Taoyuan)
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Incumin a cudad
ngatu-enem
ayzaay a hulic atu laylay nu bunka nu Incumin, yadah ku caay kalecad, patizeng kami tu izauay ku bunka a 「pipadangan tu hilic nu Incumin」, pakayzaen i hulic, milupay tu bunka nu Incumin atu lalabu nu hulic nu kanatal, yadah ku masasuadaay.
Uruw
Uruw
u sulit nu Hulam: 中高義部落
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Incumin a cudad
ngatu-enem
milunguc kami tu situngusay tu kawaw, kalamkamen milusimet, zayhan lalay a kawaw nu Incumin, i lalabu nu kauzipan a lala', caay kau idih pacakay, miadup caay ku mamalawpesay a aadupen ku niadupan, u mamalubu atu malubuay tu. mahiniay kawaw, masasakamu kita a hicaen mihulak.
Uruw
u siwkay nu niyazu'
i Taoyuan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Uruw. u kasalumaluma’ nu Uruw sa, 51 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 182 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 172 ku tademaw, pakalatu 95%.
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Incumin a cudad
ngatu-enem
uzuma sa tu, a milunguc kaku tu Sincenyin a pasaupu「micuzuhay tu Incumin angangan nu hulic a saupu.」u kalacacay nu sasakamuen nu Wiyanhuyi, anu ayaw u Syifu, a palacacay mikawaw tu kawaw. kawaw namin sa mikilim tu mazatengay likisi, micuzuh tu Incumin cece, malecad ku kasikalisiw, sapasubana’ atu palaylay tu bunka, atu sakatanektek tu uzip, sakakapah nu i tuseay a binacadan.
Uruw
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 10 ku tademaw, pakalatu 5%.
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Incumin a cudad
ngatu-enem
milunguc kaku tu situngusay tu kawaw, pipazen tu kinabakah nu misadinkiay tu hefyiliaw i Butud mahicaay ku piketun tu kawaw, patahkalen cimaay kuyza. ayaw nu pilimad tu kinabakah nu misadinkiay tu hefyiliaw, pabelien tu ku Yamiay a tademaw tu kalisiw.
Uruw
u siwkay nu niyazu'
u kasabinacadan, Tayan(Tayal)91%,Pangcha(Amis) 2%, zumazuma 2%.
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Incumin a cudad
ngatu-enem
atu kasikazen tu ku Pinpucu a binacadan tu pisakaku nuheni, Incumin kaku sananay, kami i ayaw nu siwa a bulad tulu bataan a demiad, a matatengil tu mahicaay a hulic, saka kapah nu Pinpucu a tanengay ku nuheni miteked.
Uruw
u Tayan a niyazu'
u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Yuwatan, u Taluku, inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Incumin a cudad
ngatu-pitu
ayza a mihca cacay bataan izau ku cacay a bulad cacay a demiad, miteka kami tu kawaw, patahkal tu nu Incumin a sakauzip a lala'.pakahulican tu ku saupu nu niyazu', malaheci tu masaungay niyam, anu ayaw, nabalucu’an nu Incumin a misateked, a hacacay asa malaheci. sakalamkamen niyam, kasimataan nu Incumin a《pisateked nu Incumin a hulic》,《nu lala’ay atu bayuay nu Incumi a hulic》、《sapalekal tu kamu nu Incumin a hulic》a kawaw, patayzaen i Lifayin papiazih.
Uruw
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Incumin a cudad
ngatu-pitu
ayza namalahuk, a masaupu kami tu pakayzaay i nu Incumin a kaygi. labu nu kaygi, pasakamu tu yadahay a kawaw nu Syifu. paymihca waluay bulad cacay demiad, pasakamuen nu Syifu ku pulung nu Incumin tu nikawawan tu binacadan likisi atu misumad tu la’cusay palakapah a nakawawan. milahci mikawaw tu tatenga’ay a likisi, patizeng tu angangan nu piteked nu Incumin, u Syifu Incumin tuluay a sasuayawen a kawaw
Uruw
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Incumin a cudad
ngatu-pitu
mikukay kaku tu pulung nu Incamin a salikaka, kamu ku pacekilay tina kanatal a tademaw, nipasazipa'an a lala', atu sumamaday a laylay, inayi' ku pakademecay. u mahiniay, kuna pabelien tu kakasikazan, tungusay u aca.
Uruw
u siwkay nu Yincumin
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
Uur Taywan
u siwkay niza
ngangan：Uur Taywan
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Incumin a cudad
ngatu-pitu
zikuz tu, pakayzaen niyam i picuzuh tu kawaw, teluc nu binacadan, laylay nu wawa wawa, atu Tawan a tadmaw amin nu binacadan, caay tu kalawpes ku kamu, caay tu kapawan, mangaleb a caay tu piliyas tu lalangawan nu uzip, caay tu kapilakalak i nu uzipan a lala'.
Uur Taywan
u siwkay niza
ngangan nu Hulam：張月娥
Uruw
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Incumin a cudad
ngatu-pitu
mitakus kaku ayza tu itiniay, i tilibiay atu wangluay Incumin a salikaka, mapulung pawacay. mitakus kaku titaan mikuking, caay ku pihusiw. miadasay tamuwanan paicelang mitudawa, pasubana', palahci tu nakamuan nu Syifu, hay masalub ku tawyaay a ngangaw
Uur Taywan
u siwkay niza
etul：tatayna
Uruw
u siwkay nu Yincumin
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
Uur Taywan
u siwkay niza
nalecuhan：1945.07.27
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Incumin a cudad
ngatu-pitu
milunguc kaku tu binawlan nu kanatal, ayza a demiad, misaicelang kita misakapah tu kanatal ita, tatenga'ay u malacacayay ku kasasizuma nu binacadan.
Uruw
u siwkay nu Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
Uur Taywan
u siwkay niza
niyazu'：Pukpuk
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Incumin a cudad
ngatu-pitu
salikaka mapulung kukay
Uur Taywan
u siwkay niza
matinengay a kamu：Sakizaya 、Hulam、Lipun、Pangcah
Uruw
u siwkay nu Yincumin
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Incumin a cudad
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan nay pabalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1
Jianshi
thumb|Jianshi thumb|那羅、嘉樂兩溪匯流處的尖石岩
Midayhiw tu Syifu ci Cayinwen Cungtung miuyamali tu Incumin a cudad
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:kanatal kakuniza:2018-cacay kakuniza:kapahay sapacelilan
Uruw
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
Uur Taywan
u siwkay niza
ngatu a nanam：tayhaku
Jianshi
Jianshi (尖石鄉)
Uruw
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw,
Uur Taywan
u siwkay niza
acawa：Tiway Sayiun
Jianshi
Jianshi (尖石鄉)
a sakuwan ku Hsinchu. kumud nu kalesakan, 522.98 km². （kalesakan nu linpanti 397.38 km², kalesakan nu pawliwti 114.53 km²）, u kasabinawlan, 9,456 ku tademaw. u kasalumaluma’ sa, 2,825 ku luma’. ilabu nu kasaniyazu’ nu siyang sa, 8,569 ku yincumin a tademaw. u kasabinawlan, pakalatu 91% (Tayal) ku kasabinawlan. u Tayal ku sakalaniyazu’.
Uruw
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,
Uur Taywan
u siwkay niza
wawa：Tuku Tiway Sayiun、Yiyang Tiway Sayiun
Jianshi
nikasakuwakuwan
Jianshi (尖石鄉) mala 7 a cuwen atu 49 ku niyazu’.
Uruw
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw,
Uur Taywan
u siwkay niza
ama：Taywan ina：Sabak
Uruw
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,
Jianshi
nikasakuwakuwan
kina 49 a niyazu’sa, Mkzihing（義興部落）, Mkmatuy（馬胎部落）, Piling（比麟部落）, Paqiy（吹上部落）, Yutak（小錦屏部落）, Kbaqeh（那羅一部落）, Cinbulan（那羅二、三部落）, Kuxan（那羅四部落）, Ageq（那羅五部落）, Micista（那羅六部落）, Mknahuy（拿互伊部落）, Mksuzing（麥樹仁部落）, Mklapay（加拉排部落）, Lkuxan（過水橋部落）, Hbun-Rangay（下水田部落）, Mkslaq（上水田部落）, Qwayux（武漢部落）, Hbun-Qramay（煤源部落）, Pololan（福祿灣部落）, Uraw（宇老部落）, Libu（李埔部落）, Llyung（馬里光部落）, Ulay（烏來部落）, Batul（泰平部落）, Mami（馬美部落）, Quri（石磊部落）, Plmwan（平論文部落）, Tayax（抬耀部落）, Ponaway（帛納外部落）, Smangus（司馬庫斯部落）, Thyakan（泰崗部落）, Smangus（斯馬庫斯部落）, Cinsbu（鎮西堡部落）, Yuluw（養老部落）, Gowryu（合流部落）, Rahaw（拉號部落）, Cyocuy（鳥嘴部落）, Hbun kramay（煤源中部落）, Hbun-tunan（控溪部落）, Kin lwan（錦路部落）, Qolu（上田埔部落）, Qyuws（下田埔部落）, Hbun-lesa（合汶壘上部落）, Metapay（梅達拜部落）, M’yutak（梅阿尤達克部落）, Mrmurak（梅拉姆拉克部落）, Spwan（司普萬部落）, Melukux（梅魯庫互部落）, Metuiy（梅杜依部落）.
Jim Barnett
Jim Barnett nalecuhan i Hopkinsville, Kentucky, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. Jim Barnett i 1966 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 1 ku uwac atu silsil 8, namapili’ tu nu Boston Celtics putiput.
Jianshi
kitidaan (地理)
'''尖石鄉（臺灣客家語海陸腔：ziamˋ shag˙ hiongˋ；泰雅語：Nahuy），位於臺灣新竹縣東南端，與五峰鄉同為新竹縣的山地鄉，面積約527.5795平方公里，為新竹縣面積最大的行政區. '''
Uruw
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
Uur Taywan
u siwkay niza
laylay nu putun：sakakaay
Jim Barnett
7 bulad 7 demiad, 1944 a mihca, Jim Barnett, miunduay.
Uruw
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
Uur Taywan
u siwkay niza
sabama：Bunga、Laliki