cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
pacuayay adidi'ay a talastas ayam
u lecuh niya talastas
mahicaay hakya u labii tu culal sa i Sung san tapiingan  pihalhalan tu kazinge ya i Jinshanay a talastas tulu bataan kuli ku pibahel, teban tu nu labi dadawa mahapingan tu uyni talastas tatenga u Jinshanay a talastas, nanizakepan hawsa pacena’ itini hantu, midiputay tu aadupan itini cay pikaen sa, mabiyalaw tu ku tiniay a tademaw a mitatengil tu, hicaen kya akapah sa, mahiza sa panukasen tuwaca sami ku katuuday, mamin mikingsa tuya uzip niza tatenga nai’ ku imelang, patayza hantu i kitizaan niza i Jinshan, katukuh i Jinshan tulu ademiad cay kapikaen tizeng sa itiza caay tu pisaungay, satawiktawik satepaltepal han niya babalaki, haymaw satu kapah ku culil haymaw satu mikilul, malingatu tu mikilim tu kakanan.
Cyprus
u hata nu Cyprus(國旗)
(u kamu nu Hulam sa: 賽普勒斯共和國（希臘語：Κυπριακή Δημοκρατία；土耳其語：Kıbrıs Cumhuriyeti），通稱賽普勒斯（希臘語：Κύπρος；土耳其語：Kıbrıs），是位於位於歐亞大陸交匯處地中海東部的一個島國，面積9,251平方公里. )
pacuayay adidi'ay a talastas ayam
u lecuh niya talastas
Katukuhan tu kasienawan Siberia talastas a mabulaw katukuh i “Poyang Lake southeast China, i Poyang Lake u kitizaan nu kasienawan nu talastas, mahiza sa u kakitizaan katahkalan nu kalihenawanay a ayam. u zuma tulu maluyalu tu masakapu, talastas uyza itapiingan nu taku masengetay a lala’ u i namumay mauzipay a mulangaway ku kaenengan. uyza u i hekalay masazuma tu ku demiad atu akutitu aca ku demiad, mala talakaw tu ku namu nu kitizaan atu makelah, satu talastas cay tu pakatepa tanengay ku lutuk sapibecul tu bili, maluyaluyay a talastas a mikilim tu kakanan laliwasa satu tacuwacuwa likut nu pienengan, masasualaw tu tadema, ku mahiniay a kawaw.
kuyni tusa a mihcaan pabaluhay tuni sulitan i lipun muculal, katukuh tu sadingsing ya saluyalu sanay a talastas, malingatu tu namakay satip mubahel, miliyas kuheni tu Shen yang hu kitizaan tu kasienawan, makay timul nutipan mubahe tu tusa malebut a kungli, katukuh i “Momoge Nature Peserve China” mumu a pidiputan tini izaw ku tusa malebu ka katuud ku talastas, itini pacena’ mihibang tu cacay a bulad mubahel aca tulis satu pananukas i nutipan, saluyalu sa mubahel kahemekan mahiniay azihen. Si pu liya ahebalay ku masemetay, miawaw tu masaluyaluyay a talastas tayi akutiay a luma’, Jinshan Taywan uyzaan a demiad adidiay a talastas i Jinshan, saayaway babiyalaw tu, u icelang u sitineng mabulaw miawaw tu aca tu adidiay a talastas, a talumatu sa, tumahiza ayawa tu 521 a demiad culal sa tayni i Cin san, ayza sunuk satu miliyas,
Cyprus
u hata nu Cyprus(國旗)
(u kamu nu Hulam sa: 已知人類在賽普勒斯的活動足跡最早可以追溯至西元前10,000年，此一時期的遺址有喬伊魯科蒂亞，為新石器時代保存至今依然完好的建築群. 賽普勒斯因地處地中海進入西亞地區的要衝，從古至今已被西臺、亞述、埃及、波斯、阿拉伯哈里發王朝、烏邁耶王朝、威尼斯及土耳其鄂圖曼帝國等外來勢力侵略或佔領過. )
ayaw nu celacan (西元) tu 333 a mihcaan, Alexander tabakiay a hung-ti (亞歷山大大帝) namakay Persia (Po-se, 波斯) a tademaw na i lima milayap (接管) mikuwan tunian a subal, 1878 a mihcaan malingatu u UK (英國) ku mikuwanay, katukuh i 1960 a mihcaan pakalatu(獲得) tu misateket, tucila a mihcaan mala u tabakiay a UK (大英國) kanatal nu mapulungay a kanatal (會員國), Cyprus(賽普勒斯) namisakeket hawsa u angangaan u binacadan Greece (希臘) a tadenmaw atu cayay kakatuud nu binacadan Turkey (土耳其) a tademaw haymaw satu makacukah a malasawat, katukuh i 1974 a mihcaan, mapuwah pihaceng satu kunicacukah maizang tuni kawaw nu banacadan, angangan mueneng  tunian a subal, nuwamisan nu Turkey (土耳其) a tademaw, micalap atu micukep tu i tiniay izaw kuni zuma a patizeng tu sapikuwan tu nuwamisanay a Cyprus atu Turkey mapulungnay masakaputay a kanatal(賽普勒斯土耳其共和國).
pacuayay adidi'ay a talastas ayam
namakayniay a nasulitanuyniukan
kakuniza:Sabak Tutuy
Cyprus
u hata nu Cyprus(國旗)
(u kamu nu Hulam sa: 西元前333年，亞歷山大大帝從波斯人手中接管了此島. 1878年起，為英國所管理，直至於1960年獲得獨立，隔年成為大英國協會員國. 賽普勒斯獨立後的主體民族希臘人和少數民族土耳其人零星衝突不斷，直至1974年爆發嚴重的種族流血衝突. 主要居住於該島北部的土耳其人在土耳其的干預和支持下於當地另立政權北賽普勒斯土耳其共和國. )
ayaw i 58 a mihcaan linga’tu, Roma ti-kuo (羅馬帝國) itini patizeng tu Cyprus(賽普勒斯) a kanatal, palalit tu 400 a mihcaan, 395 a mihcaan u ni Byzantine (拜占庭) a kanatal, 1489 a mihcaan Venice (威尼斯) mapulungnay masakaputay a kanatal mataemut, 1571 a mihcaan nu Turkey Ottoman ti-kuo (土耳其鄂圖曼帝國) pakaseneng tuway, 1573 a mihcaan makakelac.1878 a mihcaan nu UK a kamatal pakaseneng tu Cyprus, u UK(英國) malinga'tu tu Cyprus makala tu 82 a mihcaan a mikuwan. 1925 a mihcaan namakay UK u kakitizaan nu midebengay.
(u kamu nu Hulam sa: 前58年起，Lma-di-ku(羅馬帝國)在這裡建立賽普勒斯行省，持續400年. 395年歸屬拜占庭帝國. 1489年被威尼斯共和國吞併. 1571年由土耳其鄂圖曼帝國占領，1573年正式割讓. 1878年由英國吞併賽普勒斯，英國開始對賽普勒斯長達82年的管理. 1925年為英國的直轄殖民地. )
ngangan nu kanatal (國名)
Greece (希臘) a sulit “Κυπριακή Δημοκρατία” La-ding a sulit tuni kaniyulan a sulit (文字轉寫) “Kypriakí Demokratía”, ngangan「Κύπρος」, Turkey (土耳其) sulit “Kıbrıs Cumhuriyeti”, ngangan “Kıbrıs” han, China (中國) Ta-lu ( 大陸) a kanatal u imi u Cyprus mapulungnay masakaputay a kanatal (賽普勒斯共和國) i cen-ce a nizatengan atu nuamisan Cyprus (北賽普勒斯) masasuayaw,nutimulan Cyprus(南賽普勒斯).
(u kamu nu Hulam sa: 希臘文為「Κυπριακή Δημοκρατία」（拉丁文字轉寫:「Kypriakí Demokratía」），簡稱「Κύπρος」；土耳其文為「Kıbrıs Cumhuriyeti」，簡稱「Kıbrıs」，中國大陸官方譯之為塞浦路斯共和國，台灣通常譯為Cyprus mapulungnay masakaputay a kanatal(賽普勒斯共和國)在政治意義上，與北賽普勒斯相對，又稱南賽普勒斯. )
laylay (歷史)
kasumamadan ayaw nu 8,000 a mihcaan, izaw tu ku mananelay (定居) tu i tiniay a nuyazu', ayaw nu 16 a mihcaan, Greece (希臘) a tademaw mabelaw nueneng. Cyprus(賽普勒斯) a subal i kasasumamadan pasu Assyria ti-ku (亞述帝國) a ziday pangangan han nu Jewish (Yu-tay, 猶太) a tademaw tu Kitty a subal ( 基提島, Kittim,כתים), ayaw nu 709 a mihcaan ayaw nu 525 a mihcaan a laed, kakilul mademec Assyria (Ya-su, 亞述) Egypt (埃及) atu Persia (波斯) a tademaw.
(u kamu nu Hulam sa: 早在8000年前就已有定居的村落. 前16世紀，希臘人移居. 賽普勒斯島在古時包括亞述帝國時期被猶太人稱為基提島(Kittim,כתים). 前709年－前525年間，先後被亞述、埃及和波斯人征服. )
ayaw i 58 a mihcaan linga’tu, Roma ti-kuo (羅馬帝國) itini patizeng tu Cyprus(賽普勒斯) a kanatal, palalit tu 400 a mihcaan, 395 a mihcaan u ni Byzantine a kanatal, 1489 a mihcaan Venice (威尼斯) mapulungnay masakaputay a kanatal mataemut, 1571 a mihcaan nu Turkey Ottoman ti-kuo (土耳其鄂圖曼帝國) pakaseneng tuway, 1573 a mihcaan makakelac.1878 a mihcaan nu UK a kamatal pakaseneng tu Cyprus(賽普勒斯), u UK malinga'tu tu Cyprus(賽普勒斯) makala tu 82 a mihcaan a mikuwan. 1925 a mihcaan namakay UK u kakitizaan nu midebengay.
(u kamu nu Hulam sa: 前58年起，Lma-di-ku(羅馬帝國)在這裡建立賽普勒斯行省，持續400年. 395年歸屬拜占庭帝國. 1489年被威尼斯共和國吞併. 1571年由土耳其鄂圖曼帝國占領，1573年正式割讓. 1878年由英國吞併賽普勒斯，英國開始對賽普勒斯長達82年的管理. 1925年為英國的直轄殖民地. )
Cyprus imahini malaliyas tusa ku sakuwan(賽普勒斯目前分裂為兩個政權)
Cyprus(賽普勒斯), nutumulan a Greece (希臘) a tademaw kupikuwan, atu Cyprus mapulungnay masakaputay a kanatal(賽普勒斯共和國)
ngangan nu Puyuma-Masikadr
ngangan
Masikadr
Cyprus
Cyprus imahini malaliyas tusa ku sakuwan(賽普勒斯目前分裂為兩個政權)
（kamu nu Greece: Κυπριακή Δημοκρατία）, pakala tu ni palatatenga nu kitakit a sayhuay, masakaputay a kanatal a tademaw atu EU(歐盟) masakaputay a kanatal.
ngangan nu Puyuma-Masikadr
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u petun a ngangan nu Puyuma a cidekay.
Cyprus
Cyprus imahini malaliyas tusa ku sakuwan(賽普勒斯目前分裂為兩個政權)
nuamisan Cyprus Tu-rl-si mapulungnay masakaputay a kanatal (賽普勒斯土耳其共和國), nuwamisanay a Turkey (土耳其) a tademaw mikuwan, atu  nuamisan Cyprus Tu-rl-si mapulungnay masakaputay a kanatal (賽普勒斯土耳其共和國), adidi’ ku nikala’ tu Turkey (土耳其) atu sakaku sa musakamu amisateleday a Azerbaijan (Ya-se-pay-dang 亞塞拜然) tu Naxçıvan (Na-si-cia-wan 納希切萬) misakaku tu palatatenga imahini u Turkey (土耳其) a tademaw malaheci kunipikelac.
(u kamu nu Hulam sa: 北賽普勒斯土耳其共和國.：北部的土耳其人政權，即北賽普勒斯土耳其共和國，僅得到土耳其和自行宣布獨立的亞塞拜然的納希切萬自治共和國的承認，目前由土耳其人有效控制. )
ngangan nu Puyuma-Masikadr
u siwkay nu ngangan
u Puyuma a niyazu' sa itiza i Pusun. cacay a bataan nu niyazu' ku Puyuma.
Cyprus
Cyprus a macu’賽普勒斯地圖
(u kamu nu Hulam sa: 賽普勒斯上共可分為四個分屬不同管轄實體的區域，包含賽普勒斯共和國實際掌控的領土，與名義上屬於賽普勒斯共和國、實際上卻是由北賽普勒斯土耳其共和國實際控制的區域，由聯合國暫管與統治權，仍在英國手上的小部分地區)
ngangan nu Puyuma-Masikadr
u siwkay nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13992 (2017.9). u luma' nu Puyuma a cidekay
Cyprus
hekal a lala’地理
Cyprus(賽普勒斯) i tini i  Asia (亞洲) a satipan, nu Mediterranean (地中海) sawalian a supal nu kanatal, Cyprus(賽普勒斯) a subal i tini i Mediterranean (地中海) u saka tulu tabakiay a subal, sakacacay i Sicily (西西里) a subal atu Sardinia (薩丁尼亞) a subal, u dadipasan katanayu’ 537 malebut a min, nuwamisan tanayu’ licecu’  ku buyu’, yadah ku apuyu’ay a buyu’,satipan nutimulan u buyu’, masatalakaw ku lala’, tepanay u May-su-li-ya(美索利亞) a enelay, subalay a sawuwac mahicatu uyza dada’ caay ka yadah ku macelahay a sauwac, tungusay u tanengay a akuti’ nu Mediterranean (地中海) a demiad, lalut akuti’ makelad, palalecad tu akuti’ 28－35℃, kasienawan tatutung ku kasienaw masumed u akuti’4－10℃.
ngangan nu Puyuma-Masikadr
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
Cyprus
hekal a lala’地理
(u kamu nu Hulam sa: 賽普勒斯位於亞洲西部，是地中海東部的島國. 賽普勒斯島是地中海第三大島，僅次於西西里島和薩丁尼亞島，海岸線長537千米. 北部為狹長山脈，多丘陵；西南部為山脈，地勢較高；中部是美索利亞平原. 島上無常流河，只有少數間歇河. 屬亞熱帶地中海型氣候，夏季炎熱乾燥，平均氣溫28－35℃，冬季溫和濕潤，氣溫4－10℃. )
ngangan nu Puyuma-Masikadr
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit 太魯閣族Taluku
Cyprus
sakikalisiw經濟
u Cyprus(賽普勒斯) nu kasumamadan nu malukay a kanatal, satu a palahat tu papiitangay a kawaw, u kakitaan tu ku binawlan, u palalecat nu tademaw i kanatal nilaculan pulung nu aca katalakawan ku nu EU(歐盟) malecat ku ni u tinsu.
ngangan nu Puyuma-Masikadr
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw 雅美族Tau/Yami
Cyprus
sakikalisiw經濟
(u kamu nu Hulam sa: 賽普勒斯為傳統的農業國，並著重旅遊業的發展. 人民相對富足，人均國內生產總值高於歐盟平均數. )
ngangan nu Puyuma-Masikadr
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
Cyprus
sakikalisiw經濟
2013 a mihcaan, malawlaw nu tadah Cyprus a cenbu maala’ ku EUR nidapan paketun pasayza i ing-hang (銀行) misuput i ging-ku misuput tu kalisiw miala tu siputan tu sugiti’, palekal tu tizaay a mapingkuay a ging-ku.
ngangan nu Puyuma-Masikadr
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:ngangan
Cyprus
sakikalisiw經濟
(u kamu nu Hulam sa: 2013年，受歐債危機困擾的賽普勒斯政府為獲得歐元區援助而決定向銀行儲戶收取存款稅，挽救當地面臨破產的銀行業. )
tademaw (人口)
2003 a mihcaan a tademaw pakala tu 80 a  mang, Greece (希臘) a iluc Cyprus(賽普勒斯) a tademaw pakala tu  85.2％, Cyprus(賽普勒斯) a iluc pakala tu 11.6％, namakay 2000 a mihcaan a linga'tu, katuud ku nu zumaay a kanatal misakakawaway a kuli’ namakay Philippines (菲律賓), Thailand (泰國), Sri Lanka (斯里蘭卡) tayni musakakawaw.
(u kamu nu Hulam sa: 2003年，人口已超過80萬，希臘裔賽普勒斯人約占85.2％，土耳其裔賽普勒斯人約占11.6％. 自2000年起，大量外籍勞工從菲律賓、泰國、斯里蘭卡等地前來工作. )
mamilatlatay (體育)
Pavlos Kontides (Pa-bu-lu-se-kang-ti-de-se 帕夫洛斯·康蒂德斯) i 2012 a mihcaan tu lalud i Olympic ( Aw-ling-pi-ke 奧林匹克) a kadupaan payapay a balunga madatemec tu adidi’ay a pabesut a balunga u kakademec pakala tu ging a paya’ u Cyprus(賽普勒斯) u saayaway a Olympics (奧運) a kawlah a paya’, u Uang-ciw(網球) miwatawatay a tademaw ci Baghdatis (Pa-ce-ta-ti-se 巴格達蒂斯) u Cyprus(賽普勒斯) aca a tademaw.
(u kamu nu Hulam sa: 帕夫洛斯·康蒂德斯在2012年夏季奧林匹克運動會帆船比賽小艇雷射型項目奪得銀牌，為賽普勒斯的首面奧運獎牌. 網球運動員巴格達蒂斯也是賽普勒斯人. )
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan(外部連結)
kakuniza:Sabak Nubu
u kamu nu binacadan a demiad i kitakit
tatangahan
縮圖 paymihcaan tusa a bulad tusa bataan izaw ku cacay a demiad, u kamu nu binacadan a demiad i kitakit (國際母語日).
Pazik
satangahan(主題):
Pazik
u kamu nu binacadan a demiad i kitakit
nakiliman
縮圖 paymihcaan tusa a bulad tusa bataan izaw ku cacay a demiad, i kitakit u kamu nu binacadan ayza, pulung ami misubelit tu kapahay kamu nu binacadan ayza a demiad mihanu Sakizaya kamu.
Pazik
u zuma a kamu(其他語言):
nu Hulam(中文):巴吉克部落(花蓮市美崙山、美崙山腳尚志路至府前路之舊部落)
u kamu nu binacadan a demiad i kitakit
nakiliman
i kitakit u kamu nu binacadan a demiad saka: izaw 1948 a mihcaan, “Pakistan” unikaliwasak izaw ku nuwaliyan “Pakistan” atu nutipan Pakistan satu “Pakistan” awizaan, “Wuldu” a kamu amala nu kanatalay nu heni a kamu, caay kamamuh ku nuwalianay a Pakistan,masasa debec tu mahiniay a kawaw, satu katuud ku milihizaay a tademaw mapatayay, katukuh satu i 1956 a mihcaan, palatatenga’ tu amilayat tu kamu nu “Mengciyala” amalecat tu kamu nu “Wuldu”. 縮圖 u tungusay u uzip nu mita mipuput u binacadan a kawaw, ita satu u tademaw amin, anu canacanan a binacadan, u lisin,u laylay, u nikauzip, situngus kita musa kamu tu binacadan a kamu, sisa 1999 a mihcaan, kukupulun nu kanatal, tu pasubana t5u cudad u nisakaput "UNESCO", a patahkal pay mihcaan tusa a bulad tusa bataan izaw ku cacay a demiad mala u kamu a demiad nu kitaki, panikal, patiyak i kitaki, u kahenulan mipuput tu kamu nu binacadan a pacakat apatiyak tu kamu nu binacadan a midiput tu zumazumaay a kamu mapulung kita amliwan tu kapahay nu kamu nu binacadan.
Pazik
u canan ku Pazik(Pazik是什麼?)ː
u buyu' i tiza i Kalinku, caay ka talakaw, caay ka tabakiay a buyu'.
u kamu nu binacadan a demiad i kitakit
nakiliman
palekal tu kamu nu binacadan, u kahenulay nu Yin-min-huy a kawaw kuyni, nayay ku kamu nu binacadan a nayay tu ku lisin, kilulu satu a malawpes ku lalangawan, pakaawas tuni cuduhan nu Yin-min-huy, ami sakamu tu kamu tu binacadan, amisubet tu kamu a haywaw a satu apakatengil kutuuday a binawlan, pakatengilay, musakamu miasip, misulit, izaw ku kamu nu binacadan, izaw henay ku kamu nu binacadan, a izaw henay a lalangawan mapulung kita a min, amisubelid tu kapahay a kamu nu binacadan.
Pazik
u canan ku Pazik(Pazik是什麼?)ː
uniyan a buyu' mahiza ku buting u pazik sananayay a buting, kyu u pangangangan ku "Pazik".
u kamu nu binacadan a demiad i kitakit
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
世界母語日 kakuniza:Sabak Nubu
Pazik
u canan ku Pazik(Pazik是什麼?)ː
izaw ku niyazu' itiza, izaw ku Pazik、Cikep、Ciku、Tuapun a niyazu' i tiza.
malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan(外部連結)ː
kakuniza:niyazu'
Fernando Chui Sai On
Fernando Chui Sai-on
1 bulad 13 demiad, Fernando Chui Sai-on, u misingkiway. 1957 a mihca nalecuhan)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Macau ayza sa ci Fernando Chui Sai-on, micakat a demiad sa i 2009 a mihca 12 bulad 20 demiad.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:Chinese
namahidatu
Me Too
Harvy Weinstein
ayaw i tusa a malebut izaw ku sabaw pitu a mihcaan, cacay a bataan a bulad, lima a demiad, misulitay nu 紐約 singbun, saayaway nisuliten ku la’cusay a wayway nu Harvy Weinstein. itini i nasulitan, i ayaw tulu a bataan a mihcaan, mitebing ciniza tu uzip nu tatayna a misakakaway atu milinziay niza; namakayda sa, malaheci nika sasakamuan u saka nga ayay (sakapahay) izaw ku walu sapabaysyu a kawaw. kakuniza:Padakaw Lami'
micu a kapulungan a kanatal
kamu nu hulam: 民主共和國
nipaluma-cinglikwang-1
pasubana i cacudadan a lacul
u cudad a ngangan:
u sapamat a ngangan:
u Amilika a ngangan:
u zuma a cidekay a kamu
Pangcha:
Tayan:
Sejek:
Paywan:
Taluku:
Yuwatan: pisial mata tu ismud
Rukay:
Cou: taparo sinang
Kabalan:
Kanakanabu:
Laaluwa:
Saysia:
Puyuma:
Saw:
Tau: mangnem do aep
saungay misapayu' a cidekay
Yuwatan, Sakizaya, Tau, Rukay, paywan, Cou
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p15
花序數位典藏國家型科技計畫/應用服務分項計畫
kakuniza:nipaluma
la'cusay
la'cusay (不好的)
demiad
(kamu nu hulam：日子、白天、白晝、氣候)
misakakawaw kaku tu demiad.
我白天去上班.
nipadingkianay
(u kamu nu Hulam:電力)
tabaki
(kamu nu hulam：長大)
tabaki ku udu nu limecedan.
小姐的屁股很大.
Thurl Bailey
Thurl Bailey 4 bulad 7 demiad, 1961 a mihca, Thurl Bailey, miunduay. thumb|Thurl Bailey and Matt Henrich play one on one|alt=Thurl Bailey and Matt Henrich play one on one.jpg
Thgahan
u sulit nu Hulam
大加汗部落
u asip nu tademaw
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Thgahan. u kasalumaluma’ nu Thgahan sa, 49 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 117 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 114 ku tademaw, pakalatu 97%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 3 ku tademaw, pakalatu 3%.
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Taluku(Truku) 59%, Pangcah(Amis) 1%, Tayan(Tayal) 12%, Sejek(Seediq) 14%, zumazuma 12%.
u Taluku a niyazu'
u Taluku a niyazu' kuyni, katuud ku Taluku a tademaw itini, u zuma sa u Pangcha Tayal atu Bunun.
iniyan a niyazu', katuud ku misaydang, matineng micudad winiyanay a micudaday. sisa'wac i tepal nu niyazu', u ngangan nuni sa'wac u "Lawsi" sananay nu Hulam a kamu.
u niyazu’ nu Taluku kuyni, katuud ku Taluku itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Tayan atu Sejek. inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Cilakesay
縮圖|Cilakesay (花蓮縣玉里鎮泰昌里吉拉格賽部落) Cilakesay (花蓮縣玉里鎮泰昌里吉拉格賽部落)
Cilakesay
u sulit nu Hulam: 吉拉格賽部落
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Cilakesay. u kasalumaluma’ nu Cilakesay sa, 216 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 519 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 152 ku tademaw, pakalatu 29%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 367 ku tademaw, pakalatu 71%.
u sausi nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 17%, Yuwatan(Bunun) 8%, Tayan(Tayal) 2%, Taluku(Truku) 1%, zumazuma 1%.
u Pangcah a niyazu'
u pangca sa, u cidekay nu Taywan Incumin. tusa a bataan a mang ku tademaw. mueneng i Kalinku i Pusung atu i dadipasan nu bayu'an. satuuday a cidekay u Pangcah.
u Sakizaya a tademaw
izaw tu ku Sakizaya a tademaw itini, namabulaw i 1878 tayni milimek. siiluc tu tina niyazu'. nasulitan ni Liaw Socen.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Dominica
Dominica (多米尼克)thumb|u hata nu Dominica (多米尼克)|alt=Flag of Dominica
nasulitan nu Dominica
thumb|Dominica u Dominica (多米尼克) sa i labu nu Congnanmeico, itiza i 15 25 N, 61 20 W,u ahebal nu lala’ mapulung sa izaw ku 751 km2, u ahebal nu lalaay sa 751 izaw ku km2, u ahebal nu nanumay sa ti'kuk ku km2, hamin nu tademawan sa 73,757.
kakalukan umah sa 34.70%, kilakilangan umah sa 59.20%, zumaay henay umah sa 6.10%.
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Roseau(羅索).
kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)
kakining nu kanatal demiad sa bulad 8 demiad.
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Charles Savarin, micakat a demiad sa i 2013 a mihca 10 bulad 2 demiad.u cunli nu Dominica (多米尼克) ayza sa ci Roosevelt Skerrit, micakat a demiad sa i 2004 a mihcaan 1 bulad 8 demiad.
u sapasubana tu hata' (國旗說明)
namicukaymas tu hata' i 1978 a mihcaan sabaw cacay bulad idaw ku tulu a demiad masacacayay tu, yu i 1981, 1988 atu 1990 a mihcaan misumad tu kulit nu hata’ sumilaway, sikalawlaway, lumeniay, salengacay a tulu ku kulit masaciuzika mibesul i hata', u i tebannay a ciuzika nikasasungaliwayay u sumanahay a nikasamulu nu i labu idaw ku cacay a takelulu atu i liwliw idaw kya cacay bataanay u kalawlawan nu masakalimucuay a bunas. ya sumilaway mahida u hami nu subal malu padapadaan atu macebetay nu kilangkilangan, u kalawlawan sa kalu ni-mungan kama keke sinayasay amin aheci, u salengcay sa mahida u nanum nu sauwas cacas atu tamelacay nu balucu’ a tademaw u lumeniay sa malukayda i lumeniay a tademaw atu malanlanay tu lumeniay salengcay a tademaw atu kasitayhi’ nu lala’. u ciwzika sa mahida u sinciya nu tademaw- tu tin-sukiw. u sumanahay sa mahida u kina kanatal mikawaw tu nu siykaya a sapalahad, kya cacay bataan masakalimucuan a bunas mahida tu kina subalan nu muketepay a kakitidaan.
國旗啟用於1978年11月3日獨立日，並在1981、1988和1990年稍作修改. 旗地綠色，黃、黑、白三色的十字貫穿旗面，中央的十字交叉處為紅色圓地，內有1隻鸚鵡及周圍有十顆黃色五角星. 綠色象徵遍及全島的香蕉園和茂密的森林，黃色代表檸檬、柑橘、可可、椰子等水果，白色象徵河流、瀑布和人民的純潔，黑色代表當地主要為黑人和黑白混血種人及肥沃的土地. 十字形代表人民的宗教信仰-天主教. 紅色圓地象徵該國所執行的社會發展計畫，10顆五角星代表該國的10個地區.
kalimulakan nu subal a demiad: sabaw cacay a bulad tulu a demiad
milabu tu malcapuay a kanatal nu demiad: 1978 a mihcaan sabaw tusa a bulad idaw ku sabaw walu a demiad.
tatangahan nu niyadu': Roseau(羅梭)
liwliw nu kanatal: 751 km2.
國慶日：11月 3日
加入聯合國日期：1978年12月18日
首都：羅梭(Roseau)
kaladikudan
(u kamu nu Hulam:落後)
Dominica
u sapasubana tu hata' (國旗說明)
面積：751 平方公里
enal nu kakitidaan (地理位置)
Dominica(多米尼克) i sawali nu Caribbean a bayu (加勒比海) misuayaw tu bali nu subal i teban nu kakitidaan, i saamisan u nu Guadeloupe(瓜地洛普) a subal “Guadeloupe’’, u satimulan sa nu Martinique (馬丁尼克) a subal “Martinigue’’, nu Ciya-le-pi-hay u sadikuday mala nu O-co a malimatayay tu a subal, nanu In-kul nu malimatay a lala’, i 1978 a mihcaan masacacay kyu milabu i tu In-kul-siye(大英國協).
多米尼克地處東加勒比海向風群島中間位置，北面為法屬瓜地洛普島(Guadeloupe)，南面為法屬馬丁尼克島(Martinique)，是加勒比海最後成為歐洲殖民地的島，原係英國殖民地，於 1978 年獨立並加入大英國協.
tademaw (人口)
hatida 74,243 ku tademaw, u sayadahay nu malimatay tu mihcaan mabuliyas ku enen i Unite States (美國), Canada(加拿大), United Kingdom(英國) atu Tung-ciya-le-pi-hay(東加勒比海) a kenis nu subal. “2020 a mihcaan nu sapiasipan, ce-liyaw-lay-yin: The World Factbook’’.
約74,243人，歷年來外移人口散居美國、加拿大、英國及東加勒比海地區各島. (2020年預估數,資料來源:The World Factbook)
kiwkay (宗教)
u Roma (羅馬) tinsukiw ku sinciya tu 61.4 a bayhunpi, u baluhay a sinciya sa 28.6 a bayhunpi, La-se-te-huw-li-an(拉斯特法理安) 1.3 a bayhunpi, u Jehovah paazihay (耶和華見證人) 1.2 a bayhunpi, nu duma sa 0.3 a bayhunpi, caay kasiwatanay sa 1.6 a bayhunpi, nu caayay kasisinciya sa 6.1 a bayhunpi. “ 2001 a mihcaan nu sapiasipan ce-liyaw-lay-yin: The World Factbook”.
羅馬天主教徒61.4%、新教徒28.6%、拉斯特法理安1.3%、耶和華見證人1.2%、其他0.3%、未指定1.6%、無信仰佔6.1%. (2001年預估 資料來源:The World Factbook).
tatudung nu kalisiw (幣制)
Dominica(多米尼克) nicukaymasay u Tung-ciya-le-pi-hay(東加勒比海) a kalisiw “kantan han nu Tonga (Tung-ciya東加) a kalisiw nu EC’’ “Eastern Caribbean Dollars, XCD’’. pina tu a mihcaan u Tonga (Tung-ciya東加) a kalisiw mikelec tu Amilika a kalisiw, u kalisiw caay hen kasumadsumad, nu i tidaay tu a kingku ku micakayay tu sukiti nu Amilika a kalisiw tu cacay a Amilika a kalisiw nu 2.6882 EC “masalimengay a kalisiw’’. u dumaay a kingku sa mapacakay nu sukiti nu Amilika a kalisiw nikasasikalisiw nu cacay a Amilika a kalisiw tu 2.7169 EC. micumud pacumud tu nicakayan nu Amilika a kalisiw tu nu cacay a Amilika a kalisiw nu 2.67 EC. mapacakayay nu Amilika a kalisiw palakalisiwen sa cacay a Amilika a kalisiw nu 2.7169 EC nikapapidek a niasipan sa, IEC asip han tu nikapidek nu kalisiw tu nu Taywan a kalisiw sabaw tusa nu kalisiw.
多米尼克當地使用東加勒比海幣（簡稱東加幣 EC) (Eastern Caribbean Dollars, XCD). 多年來東加幣緊盯美元，匯率從未變動，即當地銀行買入美元支票為 1 美元對 2.6882 EC（固定匯率）. 另銀行賣出美金支票之匯率為 1 美元對 2.7169 EC，買入美元現金為 1 美元對 2.67 EC，賣出美元現金為 1 美元對 2.7169 EC經折算後，1 EC約折合新臺幣 12 元.
sacelak tu kalisiw 匯率
masalimengay a sacakad tu kalisiw: cacay a Amilika a kalisiw nu 2.7 Tung-ciya-le-pi-hay(東加勒比海) a kalisiw “XCD’’.
固定匯率：1美元= 2.7東加勒比海元(XCD)
pulika u sapadingki 電壓
u sakaidaw nu dingki a tungus u 220-240 ku pulika icelang, 50HZ. u sapacucuk nu mapipiay amin u masatuluay ku sapacucuk, malecad tu nu United Kingdom(英國), idaw ku nu lumaay atu nu pikanan a kakitidaan atu nu idaway tu nisanga’ 220-240 a pulika sapacucukan.
電壓規格為220-240伏特，50Hz. 插座一般為扁型三插座，與英國相同，亦有住家及飯店或同時設有220-240伏特及110伏特之插座.
u kahenulan a pangiha 主要媒體
tusa kya kahenulan a sinbung, u nu cilalay a sinbung “cacay a demiad kina cacay patahkal’’ atu misulitay a sinbung “paylimaay sa patahkal’’. u kahenulan a tilibi atu nu cen-hu a tilibi, u satesekay a tilibi. nu dumaan a tilibi sa, idaw ku Dominica(多米尼克) u pamuwaay a kusi, Q95 atu Kay-zuy(凱瑞) tu lalinengan a mipiled. u sinbung wang-can ku nu “Dominica(多米尼克) i labu’’ u kahenulan a wang-cang ku mahiniay.
主要報紙計有2家，太陽報(每週一發行)與記事報(每週五發行). 重要電視台則有政府新聞電視台、薩特有線電視台. 另主要電台則有多米尼克廣播公司、 Q95及凱瑞調頻. 新聞網站則以 “多米尼克在線” 為主要網站.
cen-ci-ci-tu (政治制度)
namakayni nu hulic nikelecan, milihida tu nu United Kingdom(英國) a hulic ku nipikuwan tu nikaykian a masatademaw, mikayki atu cung-tung masakaputay a kanatalay, u sakakaay nu sihu u cung-li han, u tatungus namakayni i nikaykian. duma a cung-tung nu kanatal a sakakaay, u cung-li atu mibabelihay a mikelitay a nipangangan tu nikaykian kya tahekal ku nipaingnaan kyu idaw lima sa ku kawaw. cung-li ku midikecay tu kawaw nu kanatal, i nikaykian nipaingna maala nu kaduutay ku saenen a cen-tang nikelitay namakayni u cung-tung ku situngusay mala cung-li.
根據憲法規定，實行英國憲政模式採議會民主制，議會和總統組成國會. 總理為政府首腦，權力來自議會. 另總統為國家元首，由總理和反對黨領袖提名後經議會投票選舉產生，任期5年. 總理掌握國家行政權，在議會選舉獲多數席位的政黨領袖經總統任命後出任總理.
u kawaw nu cen-hu makayni ku pangangan kya u cung-tung ku palaheciay tu kawaw kyu makumud, lima a mihcaan ku nikawaw. nu dumaay a kul-huy palucek tu tatudung a yi-cang, tusa a bataan idaw ku cacay nu tademaw a nisinkiw tu kiing atu siwaay a tademaw nu ci-cen-tang atu mibabelihay a cen-tang tu nipatudung can-yi-yun nikakumudan, lima tu ku nikawawan. ayda u cung-li ci RooseveIt Skerrit, cung-tung ci CharIes Savarin.
政府內閣經總理提名後再由總統任命組成，任期5年. 另國會由性質中立之議長、21 位民選議員及 9 位由執政黨與反對黨分別任命之參議員組成，任期五年. 現任總理為羅斯福.斯凱里特(Roosevelt Skerrit)，總統為查爾斯.薩瓦林(Charles Savarin).
nalaylayan (建國簡史/歷史概況)
Tu-mi-ni-kek(多米尼克) naw u Ke-lung-pu(哥倫布) i 1493 a mihcaan tu pilipayan makadih kyu makaala tu ngangan. sabaw pitu, sabaw walu a ziday nu yin, fa tusaay a kanatal kinapina malalaw tina subalan, 1763 a mihcaan pasukaydaan tu nu sulit atu nikasukamuan niciwkaan panukas i yin-ku a nikuwanay. nika u huw-ku i 1778 a mihcaan midebung tina subal, 1783 a mihcaan panukasen tu yin-ku. 1805 a mihcaan u huw-ku kinacacay aca midebung mituduh palawpes tu su-hu-lu-cin, u nikahini nu yin-ku paaca tu huw-ku cacay a mang idaw ku tusaay a malebud nu kalisiw hawsa u huw-ahitay kya tadikuden ku nipiliyas. 1958 a mihcaan cacay a bulad katuuday a subal milabu mamin tu si-in-tu malkapukaputay “Federation of the West Indies’’,kina makaputay hini satu i 1962 a mihecaan lima a bulad tusa idaw ku tulu a demiad muliyas kiyu mulaliw. 1967 a mihcaan tulu idaw ku cacay a demiad, yakatuuday a subal malu nu tabakiay tu nu yin-ku nu tademaw, nu labuay tu ku misakakuay, nikasacabay i hekal atu nu ku-huwng u yin-ku tu ku midayliay. 1978 a mihcaan sabaw cacay a bulad tulu a demiad malu tatengaay tu masacacay tu a kanatal.
多米尼克係因哥倫布於1493年星期日發現而得名. 17、18世紀英、法兩國曾數度爭奪該島，1763年依照巴黎條約規定劃歸英國管轄. 但法國於1778年攻佔該島，1783年始歸還英國. 1805年法國再度入侵並焚毀首府羅梭，嗣經英國支付法國一萬二千鎊後法軍始告撤退. 1958年1月多島加入西印度聯邦（Federation of the West Indies），一直至該聯邦於1962年5月23日解體後脫離. 1967年3月1日，多島成為大英國協成員，內政自主，外交及國防由英國代理. 1978年11月3日正式成為一主權獨立國家.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan (外部連結)
kakuniza:kanatal
kakuniza: Hana Ating kakuniza: Lisin Kubung
lawpes
lawpes (消失)
talakawtalakaw
(u kamu nu Hulam:提高)
mikeliday
mikeliday (領袖)
Payuwan
Payuwan
u sulit nu Hulam: 排灣部落
屏東縣瑪家鄉排灣村. 排灣部落是瑪家鄉遷村最晚的部落.
本村發源於隘寮溪上游兩岸大武山山腰，標高約1000公尺，昔時分成「斯排灣」、「巴大原」、「茶利西」等三個村社組成，各設頭目統治日治時期設置警察駐在所管理，台灣光復後改名為筏灣，現由政府補助移住現居地.
Guangfu
satangahan
thumb|Guangfu
Payuwan
Payuwan
資料來源：http://www.tipp.org.tw/tribe_detail3.asp?City_No=17&TA_No=9&T_ID=106
Guangfu
satangahan
Guangfu (光復鄉) a sakuwan ku Hualien. kumud nu kalesakan, 131.63 km². （kalesakan nu linpanti 28.44 km², kalesakan nu pawliwti 5.67 km²）, u kasabinawlan, 10,741 ku tademaw. u kasalumaluma’ sa, 3,865 ku luma’. ilabu nu kasaniyazu’ nu siyang sa, 6,982 ku ingcumin a tademaw. u kasabinawlan, Pakalatu 65%(Pangcah) ku kasabinawlan. u Pangcah ku sakalaniyazu’.
nikasakuwakuwan
Guangfu mala 14 a cuwen atu 9 ku niyazu’.
kina 9 a niyazu’sa, Tafalong （太巴塱部落）, Fata’ an（馬太鞍部落）, Laso‘ay （拉索艾部落）, Alolong （阿囉隆部落）, Sado（砂荖部落）, Kalotong（加里洞部落）, O kakay （烏卡蓋部落）, Atomo （阿陶模部落）, Fahol（馬佛部落）.
Payuwan
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 13 ku tademaw, pakalatu 2%.
Guangfu
nikasakuwakuwan
光復鄉，在未設治前名叫「馬太鞍」，昔日家家戶戶都種植樹豆，所以光復鄉又被稱為樹豆的故鄉，樹豆阿美族語叫珐太鞍﹝Fataan﹞，馬太鞍因而得名.
u Guangfu a kenis, i ayaw nacaay henay a patideng a nipangangan sa u "Bataan", i mahida sa payluma’an sa mamin a paluma tu daung ku itiniay, kyu ina Guangfu a kenis sa kaidaw nu singangan tu sibataanay a niyadu’ han a pangangan, u bataan sa sanu Pangcahen a imi sa u (Fataan). kyu na makayni kina sikatineng nu hekalay.
Payuwan
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Paywan(Paiwan) 91%, Rukay(Rukai) 1%, Tayan(Tayal) 2%, Pangcah(Amis) 1%, Yuwatan(Bunun) 1%, zumazuma 3%.
Guangfu
nikasakuwakuwan
台灣光復後，國民政府遷台，民國三十六年設治，為紀念台灣光復，正式易名為光復鄉. 另有一說，謂光復鄉馬錫山狀似馬鞍，因而得名叫馬太鞍，這可能是望字生義，想當然爾的說法，地方耆老及文史工作者不認同此說，一般咸認為應以前說較為正確. 日據時期則稱「上大和」. 據縣治記載，自「清」時即有「馬太鞍社」「馬佛社」「沙荖社」「太巴塱社」等原住民聚居，隸屬台東州，由秀姑巒撫墾分局管轄.
Payuwan
u niyazu' nu Paywan
u Paywan a niyazu' kuyni. tuud ku Paywan a tademaw itiniay a niyazu'.
Guangfu
nikasakuwakuwan
kademecan nu Taywan ku Dipun i nu dikudan sa, taynien nu siyehu nu kokomintu i Taywan, i tuluway a bataan idaw ku enem a mihcaan mapatideng, u sapikining tu mapanukas ku Taywan sananay, palucek a kasingangan tu Guangfu a kenis. kaidaw nu masadumaay a kamu ina ngangan nu Guangfu sa mahida ya Masisan hananay a buyu’ mahida u aenengan nu subayu’ ya bataan, kyu sipangangan han tu ya Bataan, hakay sakahini nina ngangan sa misasengi tu pitengil sulcad han tu a misulul tu sulit, sikatanay sananay a nakamuwan kuyni, nika u niyadu’ay a kalas atu u musakawaway tu sakay laylayay a tademaw, caay pisulul tu kasahini nu pipangangan, katenilan a nipidateng sa kau nu kasumamaday tu ku sapangangan sa a maylunguc tu sapalucek.i kaDipunan sa u "san-ta-he" han. masulitay i ulic nu pikuwan a likisi sa, namakay i nu hungtiay a ziday sa idaw tu ku "Bataan a kaysiya" "Ma-fu a kaysiya", "Salaw a kaysiya", "Tabalung a kaysiya" kayadah nu kasaupuan nu binawlan. sanu Pusungay a kenis, sanu Siw-ku-lu-wan a sauwacay mamikuwanay tu patadasayay a masakaputay i tida.
Payuwan
u Sakizaya a tademaw
inayay ku Sakizaya itini. u zuma a tademaw sa u Rukay u Pangcah atu Puyuma
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Sakizaya a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%92%92%E5%A5%87%E8%90%8A%E9%9B%85%E6%97%8F
Guangfu
nikasakuwakuwan
pidebungan nu Dipun kina Taywan sa, idaw ku nipatideng tu sikalecad tu Kalingku kingsehu a mamukelawsakaputay, ina Guangfu sa i labu tu a mapakuwan, masa nu Funglin atu ya Mizuhu a maci pulung han a mukuwan. mademec ku Dipun piliyasen tu sa, sayaway nu kyenciw ci Can-uwen-ceng taydaen misaliyut a zizaw tu kenikenisan sa, nu nadateng nida tu Guangfu mitapal tu kaidaw nu tademaw tada macacelcel tu sa, u sakay kikayay atu misiwbayay kalabangbangan, mahtaneng a masakenis tu kamukelaw, sakacaluway nu sikacakat tu silacul a paayaw. kyu i tuluway a bataan idaw ku enem a mihcaan i tuluway a bulad cacay a demiadan masulul a patideng tu daduducan a yakuba, sikaydih a pikining tu namapanukasay i nudikudan nu Dipun a kaidaw sa, sipangangan han tu ya "Guangfu", uyni sa nu sikaydaan nu cacaliwayan nu kawaw a lalekalan.
Payuwan
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Pangcah(Amis) a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%98%BF%E7%BE%8E%E6%97%8F
tapang
(kamu nu hulam：根本、根部、主人、長官)
Payuwan
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Tayal a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%B3%B0%E9%9B%85%E6%97%8F
Guangfu
nikasakuwakuwan
此後劃鳳林街之大安、大同、大平、大馬、大進、大全等以上六個村﹝屬太鞍社）、加上東富（舊名加里洞、阿多莫）、西富（舊名馬佛社）、南富（砂荖社）、北富（舊名溪州仔、智羅溪）等四個村（以上四村統屬太巴塱社）及屬瑞穗街之大富（舊名加禮彎）、大豐（舊名管真巷）、大農（舊名大農場）、大興等三個村（舊名岡界）（以上四村共稱大和）結合成為一個行政區，當時全鄉人口僅有13,758人，均屬光復鄉管轄.
tapang
u tapang aku ci Lami'
我的長官是Lami'
Guangfu
nikasakuwakuwan
i nu dikudan a nipaybalucu’ a kasikawaw sa pabacuen kya nu Hung-linay ya Taan, Tatung, Tapin, Tama, Tacin, Tciyen, enemay a niyadu’, (nu i Tayan a siyakay) cunus han tu ya Tung-hu (malumanay a ngangan Ciyali-tung, Atu-mo), nutipan ya Sihu (malumanay a ngangan Mafo-se), nutimulan sa Nan-fu (Salaw-se), kaamisan ya Pihu (malumanay a ngangan sa Sico-ce, Celo-si) sepat ku niyadu’ (ina sepatay a niyadu’ sa masa nu Tabalungay a nipikuwan) atu nu Mizehoay a maci ya Tahu hananay (malumanay a ngangan sa u Kaliya-wan han), Ta-hung( malumanay a ngangan sa u Kuwan-cen-siyang), nu Tanun (malumanay a ngangan sa u Tanun-cang han), Tasing tuluay a niyadu’ (malumanay a ngangan sa u Kang-ciye) (sakasepatay a niyadu’ sa pulung han a pangangan tu ya Tahe han) masakapud tu duducan a kubu, i mahida sa u pulung nu i labu nu kenis sa hamin han a maysausi kaidaw nu tademaw sa, kaidawan tu 13,758 katuud nu tademaw, masanu Bataanay a kakuwanan.
Payuwan
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Paywan a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%8E%92%E7%81%A3%E6%97%8F
Guangfu
sakay nu kitidaanay papuhekalay (地理環境)
本鄉位於花蓮之中區，在東部的花東縱谷上，行政區轄屬花蓮縣，地處中央山脈與海岸山脈之間陝長的河谷平原之中部，
它北連鳳林鎮、萬榮鄉，南接瑞穗，東鄰豐濱.
Payuwan
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Bunun a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B8%83%E8%BE%B2%E6%97%8F
Guangfu
sakay nu kitidaanay papuhekalay (地理環境)
本鄉東近海岸山脈，西傍中央山脈，地處二大山脈之間，登上馬錫山遠眺，一片蔥綠田野，好一幅美麗的圖畫.
Payuwan
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Piyuma a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8D%91%E5%8D%97%E6%97%8F
Guangfu
sakay nu kitidaanay papuhekalay (地理環境)
u kenis nina Guangfu sa katanayaan nu kalingku sa iteban ku pieneng, iti Kalingkuay atu nu Pusungay a cacaliwayan a dihep, daduducan a pikuwan nu kalingku kingsihu, nikasadit sa iti Cung-yang a buyu’buyu’an atu nu dadipasanay a buyu’buyu’an i teban nu kailabu, ya masatanayaay a sauwac atu enal. malalitin atu nu Funglin a kenis, atu Wan-vieng, nu timulan sa malalitin atu Mizuhu, nuwalian sa malbiyaw atu Bakung. u kenis nu Guangfu sa sawalian micapi tu masabayuay a buyu’buyu’an, nutipan sa miida tu Cung-yang a buyu’buyu’an, kitidaan sa iteban nu tusaay katabakiay a buyu’buyu’an, pikayakay tuya Masisan hananay a buyu’ micukulay sa, langdaw saan ku kasaenal nu bukebukelalan, mahida u nu bangcalay a nikulitan a mapabacu.
Payuwan
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Rukay a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%AD%AF%E5%87%B1%E6%97%8F
Guangfu
kasaidaw nu katuud nu tademaw (人口結構 )
本鄉俗稱「馬太鞍」，早期僅有少數阿美族原住民聚居，阿美族是母系社會，男人入贅女方﹝阿美族語叫galabow﹞，男方在入贅前需在女方家裡義務工作一段時間，三個月或一年半載不等，有如觀察期，或稱試婚期，這段期間.
Payuwan
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Takuku a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A4%AA%E9%AD%AF%E9%96%A3%E6%97%8F
Guangfu
kasaidaw nu katuud nu tademaw (人口結構 )
ina kenis kasinganga sa "Bataan" han, i kasumamadan sa na u caay kapapinaay nu Pangcah ku muenengay a binacadan i tini, pasu u Pangcah a binacadan masa nu winaay a pikelid tu sakay siyakay, u tatama sa mamikadabu i kakadabuan (ina nu Pangcah a kamu sa u Galabow) sa, u tatamaan a tademaw anu i ayaw nu pikadabuwan sa, taydaen i luma’ nu tatayna maluk makaala tu cacayay a mihcaan katenes, atu tuluway caay sa pangkiw a mihcaan caay kalecad ku tatukian, mahida u pikantuk tu maytapal, nu duma a kamu sa u mitanamay tu kalacawaan sa, i kahinian a ngatu sa.
Payuwan
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Sejek a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%B3%BD%E5%BE%B7%E5%85%8B%E6%97%8F
Guangfu
kasaidaw nu katuud nu tademaw (人口結構 )
男方如好吃懶做，或有其他不良習性，馬上會被淘汰，所以男人必須身體強壯，能刻苦勤勞，有良好的表現，才會得到青睞，女主人是一家之主，男人負責農耕及較粗重之工作. 清咸豐七年開始有閩、客籍人士自本省西部陸陸續續東遷來此定居，以從事商業及農墾為主，漢人大多男婚女嫁，但也有入贅者.
Payuwan
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Saysia a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%B3%BD%E5%A4%8F%E6%97%8F
Guangfu
kasaidaw nu katuud nu tademaw (人口結構 )
anu makasic ku tatama sa, atu kaidaw nu caay katatudung nu nina, kasenun a han a mapaales. kyu u tatamaan a udip sa a tanuktuk sa kaidaw nu icelang, malalukay caay katalaw tu ngelu, mapaadih tu ku sakay hekalay, i tawya a sikaydih nu kakadabuan, u tatayna sa u sitatungusay i luma’, u tatama sa sakay umah ku dadimataen a kawaw, ba’ketay amin ku mamukuen. i kaHulaman Cing-siyen-hun hananay a ziday sa taynien tu nu Layak, Ngayngay a tademaw micumud, i nutipan nu Taywan kakilukilul sa taynien nuwalian mabulaw mueneng, u mamisiwbay atu maluk ku sasitungus nu heni, u Layak sa katuuday sa nikalacawaan, u tatayna ku micumuday i luma’ nu tatama, nika idaw tu ku mikadabuay a tademaw.
Payuwan
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Kabalan a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%99%B6%E7%91%AA%E8%98%AD%E6%97%8F
Guangfu
kasaidaw nu katuud nu tademaw (人口結構 )
台灣光復後，民國三十八年間國民政府播遷來台，始有大陸福建、廣東等地之大陸籍人士陸續遷入，大部份是退除役軍人，在此落腳成家立業，因而人口結構多元，可謂民族之大熔爐，民風樸實、勤儉奮發、彼此通婚，族群融洽.
Payuwan
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Laaluwa a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%8B%89%E9%98%BF%E9%AD%AF%E5%93%87%E6%97%8F
Guangfu
kasaidaw nu katuud nu tademaw (人口結構 )
mapanukas nu Dipun kina Taywan i nu dikudan sa, i kaHulaman tuluway a bataan idaw ku walu a mihcaan taynian nu kokomin a cenhu itini, kaidawan nu Taluay ya Huciyen hananay atu Kuwang-tung hananay a kitidaanay a tademaw mabulaw tayni mueneng, katuuday ku mitayguay nu hitay a tademaw, itini satu patideng tu misaluma’, kaidaw nu sasakawawan, kyu u nikalacukedan sa masaduma ku kalalacal, tatenga’ masa nu binacadanay a macacamul, u tineng tu sikad sa hida sa utunasi, maylay aca tu sakamukelaw, masasunamuh a kalacawaan, u kasaupu nu binacadan sa mangaay amin damsay amin.
Payuwan
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Saw a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%82%B5%E6%97%8F
u Chou a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%84%92%E6%97%8F
u Tau a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%81%94%E6%82%9F%E6%97%8F
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Thyakan
thumb|Jianshi
i Hsinchu a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Thyakan. u kasalumaluma’ nu Thyakan sa, 113 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 409 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 387 ku tademaw, pakalatu 95%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 22 ku tademaw, pakalatu 5%.
u kasabinacadan, Tayal 89%, Amis 2%, Rukai 1%, zumazuma 2%.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Pacidal
Pacidal 華陽部落
kakilimaan(摘要)
i Hualien(Kalingku) a kuwan ,u niyazu' nu Pangcah, u Pacidal ku ngangan tina niyazu'.
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku yincumin, 113 ku tademaw, pakalatu 28%.
u sausi nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 52%, Sakizaya 1%, Yuwatan(Bunun) 5%, Tayan(Tayal) 1%, Taluku(Truku) 9%, zumazuma 3%.
u Pangcah a niyazu'
u Pangcah(Amis) atu Sakizaya a niyazu' kuyni. u tumuk nu niyazu' u Sakizaya a tadamaw tu nuayaw katukuh ayza.
u zuma a tademaw sa u Taluku(Truku) atu Tayan(Tayal). yadah ku cidekay itini.
u Sakizaya a tademaw
izawtu ku Sakizaya itini mueneng, caykatuud ku Sakizaya a tademaw, uzuma a tademaw sa u Taluku, Tayan atu Yuwatan, katuud ku Hulalm intini mueneng.
ademaw nu Yuancumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi (560,820), Pangcah (209,203), Tayan (89,958), Paywan (100,591), Yuwatan (58,336), Rukay (13,303), Puyuma (14,118), Cou (6,635), Saysiat (6,601), Yami (4,599), Saw (780), Kabalan (1,466), Taluku (31,446), Sakizaya (930), Sejek (9,975), Laaluwa (398), Kanakanabu (330), zuma (12,320)
tademaw nu Yuancumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 6 a bulad
pulung sausi (562,395), Pangcah (209,851), Tayan (90,309), Paywan (100,872), Yuwatan (58,509), Rukay (13,326), Puyuma (14,199), Cou (6,632), Saysiat (6,624), Yami (4,615), Saw (788), Kabalan (1,471), Taluku (31,552), Sakizaya (944), Sejek (10,046), Laaluwa (401), Kanakanabu (338), zuma (11,918)
tademaw nu Yuancumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 10 a bulad
pulung sausi (564,603), Pangcah (210,658), Tayan (90,719), Paywan (101,346), Yuwatan (58,759), Rukay (13,373), Puyuma (14,303), Cou (6,659), Saysiat (6,648), Yami (4,625), Saw (792), Kabalan (1,478), Taluku (31,742), Sakizaya (952), Sejek (10,132), Laaluwa (405), Kanakanabu (342), zuma (11,670)
tademaw nu Yuancumin, pulung sausi katukuh 2019 a mihcan 1 a bulad
pulung sausi (566,129), Pangcah (211,279), Tayan (91,021), Paywan (101,560), Yuwatan (58,994), Rukay (13,390), Puyuma (14,358), Cou (6,668), Saysiat (6,676), Yami (4,635), Saw (803), Kabalan (1,482), Taluku (31,859), Sakizaya (961), Sejek (10,202), Laaluwa (405), Kanakanabu (345), zuma (11,541)
u siwkay nu yincumin
inayay ku cacudadan(學校) i Angcoh niyazu’.
Pedro Pablo Kuczynski
Pedro Pablo Kuczynski
siwkay niza
thumb|Pedro Pablo Kuczynski Godard|alt=Pedro Pablo Kuczynski Godard.jpg
milihida
(kamu nu hulam:參加)
Pedro Pablo Kuczynski
siwkay niza
tatama, salengacay ku banges, nalecuhan i 10 a bulad 3 a demiad, Pedro Pablo Kuczynski, u misingkiway. 1938 a mihca nalecuhan)
mulangaw
(kamu nu hulam:長芽了)
Pedro Pablo Kuczynski
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:misingkiway
Herb Bonn
Herb Bonn nalecuhan i Aliquippa, Pennsylvania, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput.
1 bulad 14 demiad, 1916 a mihca, Herb Bonn, miunduay. (mapatay i 1943 a mihca)
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika. kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
kaudaudatan
(u kamu nu hulam sa: 雨林區)
Katanka
Katanka
u sulit nu Hulam: 佳林部落
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Katanka. u kasalumaluma’ nu Katanka sa, 415 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 1,143 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 327 ku tademaw, pakalatu 29%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 816 ku tademaw, pakalatu 71%.
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 26%, Yuwatan(Bunun) 4%, Taluku(Truku) 15%, Tayan(Tayal) 2%.
u Pangcah a niyazu'
u Pangcah a niyazu' kuyni. tuud ku Pangcah itini. u zuma a tademaw sa u Yuwatan u Tayan atu Taluku. yadah ku cidekay a tademaw itini mueneng.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
kacaledesan
(u kamu nu Hulam sa: 熱帶) kakuniza:Sabak Nubu
paymihmihcaan
(u kamu nu hulam sa: 每年)
Greenland
縮圖|Greenland (格陵蘭) Greenland (格陵蘭)
Greenland (格陵蘭)
u Greenland (格陵蘭) sa i labu nu Europe (O-Cuo 歐洲), itiza i 72 00 N, 40 00 W.
u ahebal nu lala' mapulung sa izaw ku 2,166,086 km2.
u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 2,166,086 km2, u ahebal nu nanumay sa.
hamin nu tademawan sa 57,728.
kakalukan umah sa 0.60%, kilakilangan umah sa 0%, zumaay henay umah sa 99.40%.
satabakiya nu  kitakit a subal ku Greenland (格陵蘭), pitu a bataan nu pasintu matelep namin nu suleda ku lala’.
(u kamu nu Hulam sa: 格陵蘭是世界最大島， 80%的土地都被冰雪覆蓋. )
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Nuuk (努克).
sapadateng nu kanatal a demiad (國家紀念日)
sapadateng nu kanatal demiad sa 0 bulad 0 demiad.
tapang nu kanatal (元首)
格陵蘭名義上（具有頭銜、但沒有實際管理）的國家元首是丹麥君主，現任為「瑪格麗特二世」，丹麥政府會任命一位高級專員（Rigsombudsmand／High Commissioner）到格陵蘭，代表丹麥君主和政府.
kasi ngangan nu Greenland (格陵蘭) nakamuan sa (idaw ku sakasingangan, nika inai' ku kaka kuwana ) a kanatal nu sakakaay a Denmark (丹麥) cuncu, ayda han ci Margrethe E-Se (瑪格麗特二世), Denmark (丹麥) a siyfu idaw kunipa sikakawaay tu cacay a sakakaay sasinganganay nu talakaway a tademaw（Rigsombudsmand／High Commissioner）taydai Greenland (格陵蘭), mitayhiw tu Denmark (丹麥) cuncu atu siyhu.
kakitidaan (地理)
格陵蘭是世界最大的島嶼，屬於「大陸島」（原本和大陸相連，下降之後才變成島的土地），位於北美洲的東北方，在北冰洋和大西洋之間.
Greenland (格陵蘭) u kitakit satabakiya nu subal, nu "Talu a subal "(numa ltiinnay atu Talu, madebay satu mala subal a lalaan), itida i America (北美洲) nu wali amisan, itini i Beibingyang (北冰洋) atu Daxiyang (大西洋) nulaadan.
西邊隔巴芬灣和戴維斯海峽，與加拿大的北極島嶼（在北極圈內的島嶼）相望.
nutipan silaad tu Baffin-Wan (巴芬灣) atu Davishay-siya (戴維斯海峽) atu Ciasna-ta (加拿大) a Beiji (北極) a subal ( itini i labu nu Beiji (北極) a subal) masasu pa'ngaw.
東邊隔丹麥海峽，和冰島（Iceland）對望. 由於面積龐大，格陵蘭常被稱為格陵蘭「次大陸」（比較小的大陸）. 全島約4/5位在北極圈之內，為極地氣候.
Greenland (格陵蘭) naw Antarctica (南極洲) caay kawnumitaan, i Ta-lu (大陸) nu pinhe nu satabakiya a kakitidaan. matahpu namin nu suleda ku subal "nikatelepan nu suleda’ malalitin milakuud tu lima a wang nu pinfun kunli kuni" kunika tahepuan, itidasa i saamisan nu subal,wali nutipan satanayu sa nu kitidaan a lala’sa.
由於該等地區的空氣異常乾燥，難以形成積雪，所以地表才會暴露出來.
nina niyadu’ micidek kuni ka caledes halemhem nu demiadan, utiih amala suleda, sisa tahekalsa ku lala’.
因為中部地區長期受冰雪蓋壓，故中部地區，若去除冰，就會比島的邊緣地區低矮.
dayhan tebanay a niyadu’ mahida tu kuni ka tahepu nu suleda, sisa i teban nu kakitidaan, anu malawpes ku suleda', amiki apuyu tu subal nu lilisan.
Alexis Ajinça
thumb|Alexis Ajinça, 2014 |alt=20140101 Alexis Ajinça.JPG 縮圖|NBA
Greenland
likisi (歷史)
格陵蘭的原住民為「因紐特人」. 他們何時來到這裡、以及為何要選擇這個荒涼的島嶼，目前皆未有確定的說法.