cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dawu
sakay nu likisi (歷史)
i mahida sa u mabelecay nu hitay sa sipitadem i masayiyungan a papadengan a kitidaan. i dikudikudan nu masahungtiay a nipikuwan sa, kaylabu nu ya Patongguanay kasumamaday a dadan pasu kiyadahay nudumaay a dadan, mamin kasenun sa siales caay tu sikaydaan, uyda satu ya San-tyaw-lun cacunmudan a dadan ku sikayda i Pusung, macaluay ku nipicaliway nu kalalacalan. u sikatinengan a tademaw ci Hu-te-huwa wama ni Hu-se hananay, iti ya kuwang-si sabaw walu a mihcaan sa, na i Taywan Pusung malamikeliday a tapang, kutusi sa uynian kasumamaday a dadan ku sikatayda i Pusung a musakawaw.
日治時期，日本人亦六次修建清朝的三條崙道，使之成為理番道路，用來控制當地原住民排灣族，也因為道路經過的最高警備據點浸水營駐在所於1901年設立，此後路名改稱為浸水營越嶺道. 經拓建的浸水營越嶺道路徑大致與三條崙道相同，當時是東部水牛、黃牛向西部輸出的唯一通道，同時也是東、西部往來的電報及郵遞路線.
i kaDipunan a ziday nipikuwanan sa, u Dipun a tademaw nakinaenem a misakapah a misanga’, tu niya kahulamanay a San-tyaw-lun a sasebengan nu hitay a sikayda nu dadan, sikayda a mamikuwan tu binacadan nu yin-cu-min, u sapikelec tu kacaay pisulul nu balucu’ nu Paiwanay a binacadan, na u kakaydaan a maycaliway tiya satalakaway a picekulan a sasebengan, ya nu hitayay a kitidaan i 1901 a mihcaan a mapatideng, nudikudan sa pasumad han a muliyaw a sipangangan, tu ya Cing-shuy-ing sikayakayan tu buyu’ a dadan, na nikayzuan saahebalan kiya dadan sa, u nikayda sa sikalecad tu nu ayaway a sapicaliway tu masatuluay a dadan, i mahida sa u nu walianay a katalalan atu kaduh sipatayda i nutipan a kitidaan, mala sacacayay a kalalcay nu pisiwbay a dadan, kutusi sa masa nu walianay, nutipanay kalalacal nu tengpu, atu nu yubinay a pakatukuh a sikay nu caculilan.
1945年後，古道一度成為陸軍野戰訓練場所. 1968年，國防部為了在大漢山頂建立雷達站，而將從水底寮至中央山脈主脊的路線開發為軍用車道，也就是現在的大漢林道，古道西段的路線大部分被新路取代，東段則乏人行走而逐漸荒廢. 直至1990年代，在進行古道調查時，才又重新受到重視.
Buner
thumb|Ji’an thumb|Amis Malikuda
Buner
u sulit nu Hulam: 宜昌部落
u siwkay nu niyazu'
i Hualien Kilayking a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Buner. u kasalumaluma’ nu Buner sa, 1,710 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 4,775 ku tademawan. kasabinawlan nu yincumin sa, 1,133 ku tademaw, pakalatu 24%.
u zuma sa, cay ku yincumin, 3,642 ku tademaw, pakalatu 76%.
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 21%, Taluku(Truku) 1%, Yuwatan(Bunun) 1%.
u Pangcah(Amis) a niyazu'
u Pangcah(Amis) a niyazu' kuyni, katuud ku Pangcah(Amis) a tademaw itini, u zuma a tademaw sa u Taluku atu Yuwatan,.
u Sakizaya a tadeamaw
izawtu ku Sakizaya itini, cayay henay misumad ku ngangan nu Sakizaya. katuud ku iluc nu Sakizaya a tademaw itini.
u cidekay nu Taywan yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Dawu
sakay nu likisi (歷史)
nadikudan iti 1945 a mihcaan sa, ina kasumamadan a dadan sanisani a mala nu muculilay a hitay a sipiecaw mitesekay a kakitidaan. iti 1968 a mihcaan ya satalakaway a mamikuwanay tu hitay sa, ku maydih a itini i Ta-han hananay a masatukunay a kitidaan, a misaketun tu a patideng itida ya Ta-han hananay a kitidaan tu Liy-ta hananay a micekul tu nisaungayan nu ada, sipakay i kasadihepan a sauwac katukuh i cung-yang a buyubuyu’an masatungusay a buyu’, musakapah a milusimet tu sikayda a dadan nu hitay, sakusaan sa mala nu aydaay ya Ta-han hananay a kilakilanhan a dadan, nu mukasiay makay nutipanay a cacaliwayan a dadan, kiyadahan nu sipakutay nu baluhayay a dadan, nuwalianay a sikayda a dadan sa matenes matenes a caay kaidaw nu maycaliwayay, kiyu haymaw satu a mapaales a sikapawan mabakah. katukuh i 1990 a mihcaan a ziday, a muliyaw a mikingsa tu kasumamadan a sikayda a dadan, muliyaw aca a sibalucu’ a misuayaw tu pakakumeced nu nidateng tu a maylayap tu sikasa’timan.
dayday
縮圖
satangahan (主題)
dayday (kamu nu Hulam: 蟬)
u zuma a kamu (其他語言)
nu Zipun(日語):セミ（蟬・蝉)thumb|dayday
【學名】蟬：Cicadidae
【mitesekay a nipangangan】Cicadidae
【俗稱】知了或借落子
【tada ngangan】celiw (知了) atu cie-luo-ce (借落子)
kaliwasak a maudip (分部環境)
廣泛分布於全球溫帶至熱帶地區（已知紀錄約2500種蟬）.
mamin ku kitakit kitidaan nu dayday pasu kadihkuwan katukuh tu kacaledesan a kakitizaan (katinengan i nacudadan han makaala tu tusa a malebut lima a lasubu ku dayday hananay).
一些分布於沙漠地區的種類，當體溫過熱時，會從背板排出多餘的水分，進而達到冷卻及散熱的效果（原理與人類流汗類似）.
Mkmatuy
thumb|Jianshi
Eritrea
thumb|u hata nu Eritrea (厄利垂亞)|alt=Flag of Eritrea.svg
Mkmatuy
Mkmatuy
u sulit nu Hulam: 馬胎部落
u siwkay nu niyazu'
i Hsinchu a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Mkmatuy. u kasalumaluma’ nu Mkmatuy sa, 163 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 452 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 384 ku tademaw, pakalatu 85%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 68 ku tademaw, pakalatu 15%.
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 82%, Yuwatan(Bunun)1%, Saysia(SaySiyat) 1%, zumazuma 1%.
u Tayan a niyazu'
u Tayan(Tayal) a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan(Tayal) a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis), u Yuwatan(Bunun), u Taluku(Truku), inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
Eritrea
Eritrea (厄利垂亞)
dayday
kaliwasak a maudip (分部環境)
idaw kui likelikenan nanay a dayday, anu tada akuti’sa ku udip sa, makayda i kulul a patahekal tu tada yadahay nu nanum, sa kalamkan amabasaw atu mabulasak ku caledas. (mahiniay mahida u tademaw kini kasitanengan).
Hacining
thumb|Ji’an
Hacining
u sulit nu Hulam: 干城部落
dayday
picidekan (特徵)
大多數蟬的體型通常不大，成蟲體長多在2至5公分之間，少數種類，例如世界最大的帝王蟬（Megapomponia imperatoria）翼展就達20公分，體長約7公分.
Hacining
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Hacining. u kasalumaluma’ nu Hacining sa, 319 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 573 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 225 ku tademaw, pakalatu 39%.
dayday
picidekan (特徵)
hatidaay tu nu dayday caay namin ka tabaki, mala cilekay henay tanayu ku udip maka alatu tusa katukuh tu lima a kufun, pinaay kiya ku, patinaku tu satabakiay nu kitaki a dayday han u diwan-dayday（Megapomponia imperatoria）cebal han ku sakubad maka ala’ tu tusa a bataan a kunfun, tanayu nu udip han maka ala’ tu pitu a kunfunan.
Eritrea
u Eritrea (厄利垂亞) sa i labu nu Feico, itiza i 15 00 N, 39 00 E u ahebal nu lala’ mapulung sa izaw ku 117,600 km2, u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 101,000 km2, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 16,600 km2 hamin nu tademawan sa 5,869,869.縮圖 kakalukan umah sa 75.10%, kilakilangan umah sa 15.10%, zumaay henay umah sa 9.80%.
dayday
picidekan (特徵)
一樣棲息於南亞地區的一種大型蟬（Tacua speciosa），有「青襟油蟬」或「婆羅洲巨蟬」等名稱）翼展也有18公分，其體長則約4至5公分.
Hacining
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 348 ku tademaw, pakalatu 61%.
dayday
picidekan (特徵)
sakalacad tu i Nan-ya kitidaan idaw ku tabakiay a daydaycan (Tacua speciosa),  “idaw ku Cing-cin-yu dayday atu Puo-luo-cu tabakiay a dayday a nganganan”, cabal han ku sakibad maka ala’tu sabaw tu walu a kunfun, tanayu’ nu udip han maka ala’tu sepat katukuh tu lima a kun-fun (公分).
Eritrea
Er-li-cyu-ya u pu a kamu : (Yin a kamu: State of Eritrea, Ti-ke-lei-ni-ya a kamu : ሃገረ ኤርትራ，a-liدولة إرتريا), pulung nu ngangan Er-li-cyu-ya, na i Fuy-cul sawali nu amisay a kanatal mitepal tu sumanahay a bayu, u ahebal nu lala' sabaw tusa idaw ku lima a mang nu pin-fang-kung-li, u tademaw sa 5,750,433 (2018 a mihcaan), u eneng nu tatanghan i A-si-ma-la, u binacadan sa u Ti-ke-li-ni-yaay a tademaw, u Ti-ke-lei a tademaw ku situngusay hawsa. u cacukaymasan tu kalisiw nu nay-ke-fa. tada yadah ku caay katatudung a tademaw tayni mikawaw mamin i Er-li-cyu-ya, u sihu ku misakakuay mikuwan tu tademaw makuwan nu sihu pihaceng  milisapen, sikasa u hamin nu kitakit i sinbung  salihalay sa misaliyud ku kawaw u sanayi’ay a kakitidaan ku mahiniay, kyu katuud ku tademaw hina sakamu tu u ‘’fuy-culay a pei-han’’.
Hacining
u niyazu' nu Truku
u Truku a niyazu' kuyni. tuud ku Truku itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis) u Tayan(Tayal) atu Puyuma. yadah ku cidekay a tademaw itini.
dayday
picidekan (特徵)
蟬的外骨骼很堅硬，雙翅相當發達，多為透明或半透明，上面有明顯的翅脈.
Hacining
u siwkay nu yuncumin adYincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal. u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan. u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis). situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
dayday
picidekan (特徵)
u pudac nu dayday han atekak, icelang ku sakubad, u tangsep atu pangkiw a tangsepan, i pabaw han maadih ita ku nika tansepan nu sakubat.
Guyana
縮圖|Guyana (蓋亞那) Guyana (蓋亞那)
dayday
udip (身體結構)
【頭】蟬的頭部寬而短，具有明顯突出的額唇基（clypeus）.
Eritrea
(u kamu nu Hulam: 厄利垂亞國伯語：（英語：State of Eritrea，提格雷尼亞語：ሃገረ ኤርትራ，阿拉دولة إرتريا‎）， 通稱厄利垂亞，是位於非洲東北部的國家，瀕臨紅海，面積12.5萬平方公里，人口約5,750,433人（2018年），首都為阿斯瑪拉，民族以提格利尼亞人、提格雷人等為主. 貨幣通用奈克法.
Mkmatuy
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
Hacining
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw, Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw, Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw, Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw, Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw, Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
Guyana
Guyana (蓋亞那)
u Guyana (u sulit nu Hulam: 蓋亞那) sa i labu nu teban-timulan nu Amilika, itiza i 5 00 N, 59 00 W.
Hacining
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Mkmatuy
u cidekay nu Taywan yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan.
Guyana
Guyana (蓋亞那)
u ahebal nu lala’(國土面積) mapulung sa izaw ku 214,969 km2
kakalukan umah sa 8.40%, kilakilangan umah sa 77.40%, zumaay henay umah sa 14.20%.
蓋亞那合作共和國（英語：Cooperative Republic of Guyana），通稱蓋亞那，位於南美洲北部，是南美洲唯一以英語為官方語言的國家，也是大英國協成員國.
Cooperative Republic of Guyana (蓋亞那合作共和國, kamu nu UK: Cooperative Republic of Guyana), tadangangan han u Kaya-na (Guyana (蓋亞那), itida i Nanmei-cuo (南美洲) amisan, Nanmei-cuo (南美洲) u Igu acacay ku kamu nu kanatal nuheni, u United Kingdom (大英國協) a tademawan a kanatal.
Panital
u sulit nu Hulam
縮圖 卓溪部落
Guyana
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Georgetown (喬治市).
dayday
udip (身體結構)
【tangah】tangah nu dayday han ahebal apuyu, katinengan kuni picidek tu angangan nu lilis a bilbil（clypeus）.
Guyana
kakinginan nu kanatal demiad (國家紀念日)
kakinging nu kanatal demiad sa 23 bulad 2 demiad.
Mkmatuy
u cidekay nu Taywan yincumin
satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
Eritrea
由於厄利垂亞存在普遍的非法勞役、政府的獨裁以及人權被政府嚴重打壓，亦是全球新聞自由指數排名最低的地方之一，因此很多人經常稱之為「非洲版北韓」)
Mkmatuy
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
Eritrea
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Asmara.
Chris Babb
siwkay nizaː
unu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, u mikilac zikuzay mimaliay.
Guyana
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Irfaan Ali (Yielban．Ali 伊爾凡·阿里), 1980 a mihca 4 a bulad 25 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Guyana (蓋亞那) ayza, micakat a demiad sa i 2020 a mihca 8 bulad 2 demiad.
Eritrea
kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)
kakining nu kanatal demiad sa 24 bulad 5 demiad.
Guyana
cunli (總理)
u cunli nu Guyana (蓋亞那) ayza sa ci Mark Anthony Phillips, micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 8 bulad 2 demiad.
Chris Babb
siwkay nizaː
nalecuhan niza sa i 2 a bulad 14 a demiad, 1990 a mihcaan, Chris Babb, miunduay.
Eritrea
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Isaias Afwerki, micakat a demiad sa i 1993 a mihca 5 bulad 24 demiad.
Ira Bowman
Ira Bowman nalecuhan i Newark, New Jersey, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza.
Guyana
likisi nu Guyana (蓋亞那歷史)
1498年克里斯多福·哥倫布發現蓋亞那及其鄰近地區後，歐洲移民紛至沓來.
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-U kakitaan matiya unanum azihen,
U kakitaan matiya unanum azihen,
Eritrea
laylay (歷史)
Er-li-cuy-ya naw u i Yi-sul-pi-ya a nikedalan patidengan, 1890 a mihcaan nidebungan nu Yi-ta-li, malu nu malimaday muenen Yi-ta-li tu a kakitidaan, nadikudan nu sakatusa a nikalpacaw i kitakit u malkaputay a kanatal masasulul satu sa, atu i-su-pi-ya malaheci ku nisakaputan tu Yi-sul-pi-ya atu Er-li cuy-ya malcabayay a masakaput. 1962 a mihcaan maalaw nu Yi-sul-pi-ya, malu nu sabaw sepad a kididaan nu nian tu a kanatal.
mipitulikan ni Yu Ku Tipus Sayun-paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
寄不出的一封信
Guyana
likisi nu Guyana (蓋亞那歷史)
cacay a malebut sepat a lasubu siwa a bataan idaw ku walu (1498) a mihcaan Cristoforo Colombo (Keli-seduo-fu.kelun-pu' 克里斯多福．哥倫布) makaadih ku Kaya-na (Guyana (蓋亞那) atu biyaw a niyadu’sa, Europe (O-cuo 歐洲) a tademaw mabulawtu a tayni i tini..
Ira Bowman
6 bulad 11 demiad, 1973 a mihca, Ira Bowman, miunduay.
Panital
u sulit nu Hulam
布農族語舊稱「巴內大」. 布農族前輩遷入此地時，因見滿山長滿粗又高的大樹，布農語叫Banita，族人以此種大樹為地名. 光復後，因本村之河流有颱風大雨才有流濁水，平時無水，甚至終年無水而成乾溪，取漢名為濁溪或乾溪均不宜，最後漢語取「卓」溪為地名民國23年後，八通關道拉古拉古溪上游的內山居民，遷到平地建社，稱為卓溪.
mipitulikan ni Yu Ku Tipus Sayun-paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
bulatu kaku i disuwan.mahicatukisu hani !,nademiad a
Guyana
likisi nu Guyana (蓋亞那歷史)
隨後三個世紀該地區輪流由英國、荷蘭、法國佔領，直到19世紀初1814年英、法、荷三國訂立界約，蓋亞那地區正式由英國殖民統治，稱為英屬蓋亞那.
Ira Bowman
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika. kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
dayday
udip (身體結構)
觸角短，呈鬚狀. 口器細長，口器內有食管與唾液管，屬於刺吸式.
Panital
u sulit nu Hulam
'''布農族 (布農語:Bunan)，撒奇萊雅語：Yuwatan. '''是臺灣原住民的一個族群. 清代文獻稱為武崙族，台灣原住民的一個族群，主要居住在海拔1,500公尺以上的高山上，現在的人口約五萬餘人.
Guyana
likisi nu Guyana (蓋亞那歷史)
nikudan satu nu tuluay a se-ci nina kitidaan makakutay kunuheni naw Ing-kuo (United Kingdom (英國),He-lan (Netherlands (荷蘭), Fa-kuo (France (法國) a debung, katukuh tu sabaw tu siwa (19) a se-ci, cacay a malebut walu a lasubu cacay a bataan idaw ku sepat (1814) a mihcaan Ing-kuo (United Kingdom (英國), He-lan Netherlands (荷蘭), Fa-kuo (France (法國) nina tuluay a kanatal masasulit tu sakabenisan a kiyaku, Kaya-na (Guyana (蓋亞那) a niyaduan tatenga u Ing-kuo( United Kingdom (英國) mabulaway a tademaw kumi kuwanay, sisa pangangan han u Ing-kuo (United Kingdom (英國) Guyana (蓋亞那) han.
Chris Babb
siwkay nizaː
namimali ciniza u pueneng nu mali kakitizaan sa i mikilac zikuzay.
Guyana
likisi nu Guyana (蓋亞那歷史)
1961年獲得自治，改稱蓋亞那(Guyana)，1966年5月26日獨立，1970年2月23日成立蓋亞那合作共和國.
cacay a malebut siwa a lasubu enem a bataan idaw ku cacay (1961) a mihcaan unuheni tu kumikuwanay, samad han nuheni u Kaya-na (Guyana (蓋亞那) han. cacay a malebut siwa a lasubu enem a bataan idaw ku enem (1966) a mihcaan lima (5) a bulad tusa a bataan idaw ku enem (26) a demiad misiteked, cacay a malebut siwa a lasubu pitu a bataan (1970) a mihcaan tusa (2) a bulad tusa a bataan idaw ku tulu (23) a demiad patideng tu Kaya-na (Guyana (蓋亞那) kapulungan a kanatal (蓋亞那合作共合國).
dayday
udip (身體結構)
apuyu ku ngawa’, mahida u sapisaneng. tanayu ku tuwa’ .u tuwa’ nida, i labu idaw ku ta’nucan atu ta’supaan, milacaday tu sicekaay a tacepcepan.
mipitulikan ni Yu Ku Tipus Sayun-paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
'''salityadah ku mazatengay i tisuwan. kanca'bimelaw witu'''
Adrian Branch
縮圖|NBA
Chris Babb
siwkay nizaː
tatama ciniza, lumeniay ku banges. talakaway a tademaw, izaw 192 kunggen atu 102 kungcin.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:NBA
mipitulikan ni Yu Ku Tipus Sayun-paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
itizaay atademaw.haw. u tademaw hany kay.
DeJuan Blair
DeJuan Blair unu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, u p’agal tins’ tay suruw.
dayday
udip (身體結構)
【baluwang】baluwang han idaw ku nu aywan a baluwang, teban a baluwang atu nikudan a baluwan, micidek ku nuaywan a baluwang atu tabanay a baluwang tanayu sa. tuluay a baluwang idaw namin ku mahtatusaay a kuku’, cepi’ nu batac han tabaki icelang.
【腹部】蟬的腹部呈長錐形，總共有10個腹節，第9腹節成為尾節. 雄蟬第1、第2腹節具發音器，第10腹節形成肛門；雌蟬第10腹節形成產卵管，且較為膨大.
【bili】bili nu dayday satanayu sa madicem, pulung han amiasip pulu’ku malalitinay i bili nu batac, saka siwa a batacan mala sadikuday. tamaan nu dayday saka cacay atu saka tusa a batacan u saka sisuni, saka pulu’ a batac han u tatai’an, tayna a dayday can nu saka pulu’ a batac han u laliwawaan, mabuwah tabaki.
【眼晴】蟬的視力相當良好，有五隻眼睛，兩隻複眼和三隻單眼. 複眼不大，位於頭部兩側且分得很開.
【mata】mata nu dayday kapah, lima ku mata, tusa ku nika pulungan nu adidiay a mata atu tulu ku masa cacaya a mata, aadidi’ ku mata caay ka tabaki, itida i tangah nu tepal masasu batad ku mata.
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-U kakitaan matiya unanum azihen,
anu halipaayaw tu
mipitulikan ni Yu Ku Tipus Sayun-paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
malaheci u caayka sizuma.nika misabalucu'tu i  nanudawya.haw !
Guyana
tademaw (人口)
蓋亞那山深林密，人口稀少約80萬人，英國殖民者最初利用由非洲購得之奴隸來開墾，1834年奴隸制度廢除.
Panital
u sulit nu Hulam
u Bunun a cidekay sa, sakamu nu Sakizaya sa u "Yuwatan". u Taywan yincumin cacay a cidekay. i Chin kanatal a nasulitan sa u " Wulun" cidekay sananay. mueneng i buyu' ipabaw 1500m. maka lima a mang ku tademaw.
dayday
sakasisuni (發聲)
雄性蟬身體兩側有能夠發出很大聲響的發聲構造，主要包括背瓣、腹瓣、鼓膜、發音肌、腱盤、腱突起、腹面調節肌、鏡膜、褶膜、第三氣門、共鳴室等.
tama nu dayday itepalay nu udip taneng misa tabaki tu suni a patideng, tada angangan han i kulul, bili, tatuktukan nu banges, sakasuni nu heci, ulad, heci mutiyung ku ulad, sapikelul tu suni a bili, duhepicay a heci, nika tatepikan nu duhepicaay a heci, saka tulu nu hahanhanan, saka pulun nu sasunian.
tahkal satu ku suni, idanamin i kilangkilangan, tanu ayawan atu pasayda i kawili kawanan misa tiyuntiyun tu bili mangalay paka sisuni, masuni satu mahida mudadiwau, caay kalecad tunu dumaan anika sasipasip nu suni (mahida’ u pidaduhay) sacaay kalecad. tayna nu dayday nai’ ku sunian.
sakaudip nu dayday (蟬的一生)
tikuk nu dayday sanglacay namin, satanayu’sa, tuni kasi ti’kukan makaala tu tuluay a bataan a demiadan kya matiti’ u matasa ku ayaw amaadih.
Guyana
tademaw (人口)
Kaya-na (Guyana (蓋亞那) cebedcebetan ku buyu'buyu'an, tada adiditu ku tademaw nuheni walu a mang ku tademaw, Ing-kuo (United Kingdom (英國) mahka mabulaw kunuheni namaka Fai-cuo ( Africa (非洲) micakay tu kalung a tademaw tatayni mikaykun, cacay a malebut walu a lasubu tulu a bataan idaw ku sepat (1834) a mihcaan malapes ku kalung a kawawan.
DeJuan Blair
DeJuan Blair i 2009 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 2 ku uwac atu silsil 37, namapili’ tu nu San Antonio Spurs putiput.
Guyana
tademaw (人口)
殖民當局轉由南亞的印度與東南亞地區，以契約模式引進廉價勞工，使蓋亞那的農業及礦業能持續發展，此舉也使蓋亞那成為多民族地區.
nipaluma-hingliw
hingliw
u sulit nu Hulam: 三白草
Guyana
sakaudip (經濟)
蓋亞那挖到石油，經濟成長4.4%狂飆到86%
Eritrea
laylay (歷史)
(u kamu nu Hulam: 厄利垂亞原為衣索比亞所建立的屯墾區，1890年為義大利所佔領，並成為義大利的殖民地，第二次世界大戰後在聯合國的同意之下，與衣索比亞組成衣索比亞和厄利垂亞聯邦. 1962年遭衣索比亞兼併，成為該國第14個省. )
Panital
siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Panital. u kasalumaluma’ nu Panital sa, 127 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 427 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 406 ku tademaw, pakalatu 95%.
dayday
sakaudip nu dayday (蟬的一生)
孵化後的若蟲掉落地面後會鑽入土中，並在土中活動很長一段時間（期間稱為幼蟲期）.
Guyana
sakaudip (經濟)
Kaya-na (Guyana (蓋亞那) maka kutkut tu simal, sakaudip han macakat tu sepat.sepat (4.4%) a kilac, kasenusa macakat tu walu a bataan idaw ku enem a kilac (86%)
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-U kakitaan matiya unanum azihen,
tademaw hananay
DeJuan Blair
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:NBA kakuniza:miunduay
dayday
sakaudip nu dayday (蟬的一生)
matiti’ satu ku dayday mahetik i lala’ sa mucumud i lala’an, matenes i lala’ amaudip (u lutungay a dacdac han).
Guyana
sakaudip (經濟)
南美洲北部的委內瑞拉，是全球最大石油儲量的地區，與其相鄰的國家蓋亞那 (Guyana).
Eritrea
laylay (歷史)
mihulakay masakaputay i 1960 a mihcaan u ziday napatideng tu Er-li-cuy-ya, u nikadademec mialaw tu Er-li-cuy-ya kyu miliyas ku Yi-su-pi-ya. Er-li-cuy-ya a tademaw mahulaka kina masakaputay i 1970 a mihcaan nu ziday i Yi-sa-ya-si-a-fui-wo-er-ci ya mikelidan u nikasa tu Er-li-cuy-ya mihulakay masakaputay malaliyas tahkal, haymaw sa tu maday-li nu dikudan alaw malu nu Yi-sul-pi-ya nu maylabuay tu u kahenulan ku Er-li-cuy-ya u misataeday a paculi nu hitay. Yi-sul-pi-ya u men-ke-si-tu nipikuwan i 1991 a mihcaan mapabelin satu sa, Mi-lay-si-ce-na-wya a nisabaluhay tu sihu masasulit i Er-li-cuy-ya pasakawaw tu tademaw a paina, palucek tina kenisan tatenga' haw sa miliyas tu Yi-sul-pi-ya. 1993 a mihcaan sepatay a bulad hebek satu i masacabaay a kanatal u matatudungay ku mikawaw atu u mikantukay malingatu tu paina ku tademaw, namahida u siwa a bataan idaw ku siwa nu walu pay-hun-pi ya paliliday makaawas tu miliyas ku Yi-sul-pi-ya, sakay wida tu a mihcaan i limaay a bulad tusa a bataan idaw ku sepatay a demiad pacudad masacacaay kunida sa. 1994 a mihcaan, u Er-li-cuy-ya a tademaw mihulakay masakaputay misumad tu nu tademawan a nu binawlan misakaku atu palucekay tu sakay kawaw nu niyadu.
dayday
sakaudip nu dayday (蟬的一生)
蟬的一生，極大部分時間是在黑暗的泥土裡生存，此時間少則三年，五年，多則十三、更長則有十七年，若蟲在地下完成四次蛻殼，最後一次是在鑽出泥土，爬到樹上蛻殼.
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-U kakitaan matiya unanum azihen,
Itangasa'macaked tu nuilucnita.
dayday
sakaudip nu dayday (蟬的一生)
sakaudip nu dayday han, itida namin kunu heni i duu’tay a lalaan a maudip, i lala’ kuheni amaudip amaudip sa ,saadidiay han tulu a mihcaan, lima a mihcaan, sayadah sa sabaw tu tulu a mihcaan, anu tanayusa makaala tu sabaw tu pitu a mihcaan, masa cilekay henay i lala a kina sepat ku heni amapudac, sadikuday han namaka lala a tahekal, tayda i kilang a mipudac.
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-U kakitaan matiya unanum azihen,
matinetu misadem
dayday
sakaudip nu dayday (蟬的一生)
這個蛻殼過程在約一個小時，若在蛻殼過程中受到干擾，這隻蟬便會落殘不能飛行，並且無法發聲.
Eritrea
laylay (歷史)
(u kamu nu Hulam: 厄利垂亞解放陣線在1960年代成立，以武力爭取厄利垂亞脫離衣索比亞. 厄利垂亞人民解放陣線在1970年代於伊薩亞斯·阿費沃爾基領導下自厄利垂亞解放陣線分裂出來，逐漸取代後者成為衣索比亞境內的主要厄利垂亞反抗軍. 衣索比亞門格斯圖政權在1991年被推翻後，梅萊斯·澤納維的新政府同意在厄利垂亞舉行公民投票，以決定該地區是否脫離衣索比亞. 1993年4月終於在聯合國的斡旋與監督下舉行了公民投票，結果以99.8%贊成通過脫離衣索比亞，並於同年5月24日宣布獨立. 1994年，厄利垂亞人民解放陣線改組為人民民主與正義陣線. )
Guyana
sakaudip (經濟)
Namei-cuo (Amilikaan (南美洲) amisan u Winai-zuyla (Venezuela (委內瑞拉), u kitakit satabakiay nu suku nu simal a kakitidaan, atu mababiyaway a kanatal Kaya-na (Guyana (蓋亞那)，
mipitulikan ni Yu Ku Tipus Sayun-paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
cacaykaku patayza i
Panital
siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 21 ku tademaw, pakalatu 5%.
Eritrea
laylay (歷史)
2018 a mihcaan pitu a bulad, Yi-sul-pi-ya atu Er-li-cuy-ya madem tu ku nikasasuadan hawsa, Yi-sul-pi-ya u tatangahan ci A-pi-ay-ha-may-tu-a-li kilusa mididaw mipalita tu Er-li-cuy-ya masasulit tu sakakapah nikaudipan. kina tusaay a tatangahan, u satalakaway malingatu  mahtatusaay u sakasikalisiw, u manamec, u sapitupin atu masasungaay nu mapapaliyuh.
Adrian Branch
siwkay niza
tatama, nalecuhan i 11 a bulad 17 a demiad, 1963 a mihcan. talakaway a tademaw. miunduay. u kanas-mali a mimaliay nu Amilika NBA.
Guyana
sakaudip (經濟)
在2015年也發現石油，蓋亞那位於赤道附近，屬熱帶雨林氣候，森林占全境面積80%以上，有鋁土、金、鉭、鐵等礦藏，財政部長溫斯頓·喬丹（Winston Jordan）
itini i tusa a malabut cacay a bataan idaw ku lima (2015) a mihcaan makaadih tu simal, Kaya-na (Guyana (蓋亞那) itida i ce’taw (赤道) nu capiyan, kacaledesan a udatan a demiad, kilangkilangan ku labu makaalatu walu a bataan (80%) nu kilacan, idaw ku lui lala’, kim, tan, mukim atu ba’ba’tuwan, caycen pu'cen (財政部長) ci Winston Jordan (Wuen-se-tun．Ciyaw-dan 溫斯頓·喬丹).
nipaluma-hingliw
hingliw
俗名：水檳榔、水荖仔、水荖葉、水荖、水木通、三白根、三白根、五路葉白、五路白、塘邊藕、水茄苳、過山籠、白花蓮、白葉蓮、白舌骨、白面姑、水木通、白水雞、白花照水蓮、天性草、天三白、白黃腳
Adrian Branch
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:tademaw
Eritrea
laylay (歷史)
(u kamu nu Hulam: 2018年7月，衣索比亞與厄利垂亞結束敵對關係，衣索比亞總理阿比·艾哈邁德·阿里隨後訪問厄利垂亞簽署和平條約. 兩國總理、元首宣布重啟雙方貿易、經濟、交通和外交關係. )
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-U kakitaan matiya unanum azihen,
acaaytu piaam.
Eritrea
kamu (語言)
nu aydaay yadah ku caay kalecad a kamu i Er-li-cuy-ya misakamu, namakayni i San-mi-te a kamu atu Ku-si-te a kamu. i Er-li-cuy-ya u kamu nu sakamuan nu binacadan idaw ku A-la-pul, Ti-ke-lei a kamu, Ti-ke-li-ni-ya a kamu atu nu aydaay a sakamuan tu Ta-li-ke a kamu(Dahlik), kina kanatal malakuid tu waluay tu a tademaw misakamu tu kamu(u kahenulin u Ti-ke-lei a kamu atu Ti-ke-li-ni-ya a kamu) u nu saayway a kamu. Yin-kul a kamu atu Yi-ta-li a kamu idaw tu ku misakamuay a tandaw. anu sakaykawaw sa u kahenulan tu Ti-ke-li-ni-ya atu a-li-pul a kamu. Ti-ke-li-ni-ya a kamu taneng musakamu tu Ci-ce a sulit tu sasulitan.
Panital
u Yuwatan a niyazu'
u kasabinacadan, Yuwatan(Bunun) 86%, Pangcah(Amis) 4%, Paywan(Paiwan) 1%, Taluku(Truku) 1%, Sejek(Seediq) 1%, zumazuma 1%.
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-U kakitaan matiya unanum azihen,
u tataneng henay
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-a mana pitungaan
a mana pitungaan
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-U kakitaan matiya unanum azihen,
kita a mutizeng muculil tumabataday azazan.
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-a mana pitungaan
tukatuuday
Guyana
sakaudip (經濟)
未來將會使用石油開採的特許權利金，興建從海岸線延伸到內陸的高速公路，以利開採礦藏.
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-a mana pitungaan
anu tanungabil  sa
Panital
u Yuwatan a niyazu'
u Yuwatan(Bunan) sa, u cidekay nu Taywan Yincumin. tusa a bataan a mang ku tademaw. mueneng i Kalinku i Pusung atu i dadipasan nu bayu'an. katuuday a cidekay u Yuwatan(Bunan).
dayday
sakaudip nu dayday (蟬的一生)
nina nika pudacan maka ala’ tu cacaya a tatukiyan a mapudac, anu mipudac satu mapa bulibul, nina dayday han namaka kilang maheti hida satu caay bahel, caay tu kasuni.
mipitulikan ni Yu Ku Tipus Sayun-paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
maketun nacaku nibisulit tu usi.
Chishang
thumb|Chihshang thumb|Chihshang Station thumb|300x300px|金城武樹 kilang nu Cincenwu
dayday
sakaudip nu dayday (蟬的一生)
終齡若蟲會在適合的時間爬出土壤，進行蛻皮.
Chishang
Chishang
u sulit nu Hulam: 池上鄉
mipitulikan ni Yu Ku Tipus Sayun-paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
maydih a cakaku a '''milimek adaiza milisu i tisuwan.hani ! ,'''
Chishang
Chishang
u sulit nu Lipun: 池上郷
Guyana
sakaudip (經濟)
anumahida awni kudkudan tu simal ku sapikeda tu cunlicen, patideng tu namaka lilis nu bayu besud sa katukuh i labu a dadan nu kawsu kunlu (高速公路), saka ngaay mikukud tu ba’tu.
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-a mana pitungaan
'''kuni kauzp. kasikaztu'''
Guyana
sakaudip (經濟)
不過，由於蓋亞那經濟體較小，IMF也提出警告，石油市場的波動會對蓋亞那的經濟造成較大的影響.
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-a mana pitungaan
may saieulang.
Guyana
sakaudip (經濟)
nika, adidi’ ku sakaudip nu Kaya-na (Guyana (蓋亞那), IMF patudu’an, simal itini i iciba' anika lawlawan misuayaw tu Kaya-na (Guyana (蓋亞那) nu sakaudip tabaki kunika lawilawan.
mipitulikan ni Yu Ku Tipus Sayun-paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
'''ayza ademiad u bilibayan. i tizatu hawkisu. a nuci:latu. i tangasatu. maykayni nu wama'an. ademiad. inayi kisu. sakapah hantu haw.'''
nipaluma-hingliw
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
Paongaongan
thumb|Chenggong (Taitung)
Del Beshore
Del Beshore nalecuhan i Mechanicsburg, Pennsylvania, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza.
Chishang
Chishang
u sulit nu Amilika: Chishang Township
Guyana
sakaudip (經濟)
蓋亞那政府預估，2022年第2座海上油井開始生產後，每年利潤分享和特許使用費也將翻倍，這些錢將為發展計畫提供資金，並用於國家建立的主權財富基金，以防止因油價波動造成國內經濟動盪.
Paongaongan
Paongaongan
u sulit nu Hulam: 八嗡嗡部落
「八嗡嗡部落」位於台東縣成功鎮的豐田社區，阿美族語為「Paong'ong」. 關於地名的由來，一說是阿美族語Paogaogan為高處之意，部落為附近的kanatoron 溪和chiinawan 溪所挾的山，阿美族人叫做paongowan；另一說則是因為部落種植許多阿美族名為Papaongay (八八嗡埃) 的植物，此其嫩芽有提神功能，燃燒後還可以驅蚊，據說小朋友吃了Papaongay 的嫩芽會更有精神學習.
dayday
sakaudip nu dayday (蟬的一生)
sadikuday nu cilekay aytida i tanengan a tatukian namaka lala’ muculal, sa malingatu mapudac.
Eritrea
demiad (氣候)
(u kamu nu Hulam: 高原地區氣候宜人，年平均氣溫為17℃，降水525毫米. 12月至2月平均氣溫最低，為15℃，5月到6月平均氣溫最高，為25℃；4月到5月為小雨季，6月到8月為大雨季，其餘為旱季. 東部和西部低地氣候炎熱乾燥，年平均氣溫分別為30℃和28℃，年均降水量不到400毫米. 紅海沿岸多沙漠，3月至10月間白天氣溫可達40℃以上. )
Panital
u Yuwatan a niyazu'
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunan) kuyni, katuud ku Yuwatan(Bunan) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Tayan(Tayal) u Pangcah(Amis) u Paywan(Paiwan) u Taluku(Truku) atu Sejek(Seediq). inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-U kakitaan matiya unanum azihen,
saicelangen nita.
dayday
sakaudip nu dayday (蟬的一生)
sadikuday nuni ka pudacan, pawali tu sakubat, nina masa cilekaya a kulit hamaw sa amasumad.
Paongaongan
Paongaongan
資料來源：http://okgo.tw/butyview.html?id=3880
Panital
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
Eritrea
Er-li-cuy-ya u liwliw nu likut masasuedes (厄利垂亞邊界衝突)
nasulitan nu wikipitiya, Er-li-cuy-ya i 1950 a mihcaan milabu tu i-su-pi-ya masakaputay; i 1962 a mihcaan, hungti nu Yi-su-pi-ya ci Say-li-si-i-se (Haile Selassie l) pakunida han tu mihulak kina malpadangay a kanatal a mikayki, lucek han mikumkum kina malpadangay a kanatal, u masacacay muawaw patayda tu tademaw palcapu tu “Er-li-cuy-ya mihulakay masakaputay” (the Eritrean Liberation Front), atu Yi-su-pi-ya malingatu makaali tu tuluay a mihcaan kuheni masasuayaw a malpacaw.
Guyana
sakaudip (經濟)
Kaya-na (Guyana (蓋亞那) nu sihu idaw kunipi sausisan, tusa a malebut tusa a bataan idaw ku tusa (2022) a mihcaan nu saka tusa i bayuay a simal tuni kalingatuan silacul han, tu mihmihcaan sipasimel atu sapi cidekaw nu cacukaymasen macunus macunus, nina kalisiw taneng ku sapalekalaw tuni kiyakuan a kalisiwan, sakay tini i kanatal nu sapatideng tu sakasilacul, saka talaw anu malawlaw ku nidang nu simal mawada' ku sakaudip nu binawlan.
dayday
sakaudip nu dayday (蟬的一生)
蛻殼後的蟬生命極其短暫，最長壽的蟬約60-70天.
Del Beshore
11 bulad 29 demiad, 1956 a mihca, Del Beshore, miunduay.
nipaluma-hingliw
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
花序數位典藏國家型科技計畫/應用服務分項計畫
Bhutan
thumb|hata nu Bhutan (不丹) |alt=Flag of Bhutan.svg thumb|Bhutan thumb|Bhutan thumb|Paro, Bhutan Bhutan (不丹)
Vajiralongkorn
thumb|HRH Vajiralongkorn (Cropped)|alt=HRH Vajiralongkorn (Cropped).jpg
Eritrea
Er-li-cuy-ya u liwliw nu likut masasuedes (厄利垂亞邊界衝突)
(u kamu nu Hulam: 根據維基百科，厄利垂亞於1950年加入衣索匹亞聯邦；1962年，衣索匹亞皇帝塞拉西一世（Haile Selassie I）解散厄邦議會，正式併吞該邦，獨派人士遂組成「厄利垂亞解放陣線」(the Eritrean Liberation Front)，與衣索匹亞展開長達30年的武裝對抗. )
dayday
sakaudip nu dayday (蟬的一生)
nunika pudacan tu a dayday apuyu ku saka udip nida, satanayuay amaudip han maka ala’ tu enemay a bataan katukuh tu pituay a bataan  kuni ka uipan nuheni.
mipitulikan ni Yu Ku Tipus Sayun-paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
今天是星期日
Paongaongan
u siwkay nu niyzau'
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Paongaongan. u kasalumaluma’ nu Paongaongan sa, 159 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 437 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 351 ku tademaw, pakalatu 80%.
Panital
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu "原住民".
nipaluma-hingliw
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:nipaluma
Chishang
u siwkay nu kakitizaan
Chishang a sakuwan ku Taitung. kumud nu kalesakan, 79.23 km². （kalesakan nu linpanti  12.44 km², kalesakan nu pawliwti 1.05 km²）, u kasabinawlan, 7,640 ku tademaw. u kasalumaluma’ sa, 2,901 ku luma’. ilabu nu kasaniyazu’ nu siyang sa, 2,162 ku ingcumin a tademaw. u kasabinawlan, Pakalatu 28%(Pangcah) ku kasabinawlan. u tademaw ilabu nu siyang u paylang ku alumanay.
dayday
sakaudip nu dayday (蟬的一生)
蟬用它尖尖的產卵管插於樹梢產卵，蟬卵到第二年春天才會孵化出幼蟲，也叫若蟲，若蟲潛入樹根處的泥中，開始它漫長的地下生活. 幾年，或十幾年.
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-a mana pitungaan
adasay但願acaasa.
mipitulikan ni Yu Ku Tipus Sayun-paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
mahicaay tu hakiya kunika uzip nina tina mihmihcaan.
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-U kakitaan matiya unanum azihen,
kakuniza:Yuku Tipus Sayun.
Paongaongan
u siwkay nu niyzau'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 86 ku tademaw, pakalatu 20%.
Bhutan
]
dayday
sakatalawan nu dayday (蟬的天敵)
蟬的天敵有鳥類、捕食性昆蟲、節肢動物、兩棲類、微生物等，當然最大的天敵還是人類.
sakatalawan nu dayday han u ayam, mukanay tu cilekay sisakubaytay, mahidaay u beded, mahidaay u balaud, mimuni’ay tu udipay a cilekay, satabakiay nu saka talawan nu dayday han u tademaw tu.
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-a mana pitungaan
pazazatukuheni，
Guyana
kitidaan (地理)
東鄰蘇利南，南臨巴西，西鄰委內瑞拉，北鄰大西洋. 蓋亞那與蘇利南和委內瑞拉有國界爭議.
dayday
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (參考來源)
thumb|Magicicada cassini female ovipositing
Panital
u siwkay nu Yincumin
u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣.
Vajiralongkorn
u tabakiay a angangan nu kanatal (congtung) nu Thailand ayza sa ci Vajiralongkorn, micakat a demiad sa i 2016 a mihcaan 10 a bulad 13 a demiad.
Bhutan
u siwkay nu kanatal (國家介紹)
u Bhutan (不丹) sa i labu nu Yaco, itiza i 27 30 N, 90 30 E, u eneng nu Bhutan kuyni. u ahebal nu lala' mapulung sa 38,394 km2, u ahebal nu lala'ay sa 38,394 km2, u ahebal nu nanumay sa 0 km2
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-a mana pitungaan
anu misahica
Taoyuan
Taoyuan a sakuwan ku Kaohsiung. kumud nu kalesakan, 969.43 km². （kalesakan nu linpanti 871.9 km², kalesakan nu pawliwti 86.77 km²）, u kasabinawlan sa, izaw ku 4,172 a tademaw. u kasalumaluma’ sa, izaw ku 1,320 a luma’. i labu nu kasaniyazu’ nu siyang sa, izau ku 3,872 a tademaw nu ingcumin. u kasabinawlan, Pakalatu 93%(Bunun, Hla’alua) ku kasabinawlan. u Bunun atu Hla’alua ku sakalaniyazu’.
dayday
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (參考來源)
kakuniza:Habayiing kakuniza:Iing Habay
Bhutan
u siwkay nu kanatal (國家介紹)
hamin nu tademaw sa 750,125. kakalukan umah sa 13.60%, kilakilangan umah sa 85.50%, zumaay henay umah sa 0.90%.
mipitulikan ni Yu Ku Tipus Sayun-paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
anu cila'tu may kay nitu pisulit tusay demiad day a sulit .
Eritrea
Er-li-cuy-ya u liwliw nu likut masasuedes (厄利垂亞邊界衝突)
nudaan tu masasuayaw malalaisan u Ti-ke-lei a tademaw a nihulakan tu masakaputay atu Er-li-cuy-ya a tademaw nu mahulakay u masakaputay a nikalcabacabayan. 1991 a mihcaan. nu i paykanatal miwananay sa, Er-li-cuy-ya a tademaw u mihulikay masakapud patideng tu tada malakuwid ku nisakakuan nu sihu, nu dikidan i tusa a mihcaan hamin nu niyadu’ namakaaaay i Yi-su-pi-ya ku nika sacacay a milapu tu masakaputay a kanatal.
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-a mana pitungaan
kanca ayaw i mitengil.
Taoyuan
nikasakuwakuwan
Taoyuan mala 8 a cuwen atu 14 ku niyazu’. kina 14 a niyazu’sa, Ciusinlun（寶山部落）, Husida（藤枝部落）, Tamahu（建山部落）, Sʉhlʉnganʉ/Sulungan（草水部落）, Rʉhlʉcʉ/Haising（高中部落）, Su'aci（美蘭部落）, Kalʉvʉnga/Ngani（桃源部落）, Tanguhla/Dinkam（四社部落）, Mizuhu（勤和部落）, Ua-asik（復興部落）, Lavulan（拉芙蘭部落）, Dakus（樟山部落）, Masuhuaz（梅山部落）, Dai-ni（二集團部落）.
mikuwanay a kenis a kitidan (行政區位置)
桃源區（郡群布農語：Ngani）位於中華民國高雄市東北部，北臨臺灣省南投縣信義鄉，東鄰臺灣省臺東縣海端鄉、花蓮縣卓溪鄉，西鄰那瑪夏區、甲仙區、六龜區、臺灣省嘉義縣阿里山鄉，南接茂林區.
桃源區為高雄市人口密度最低、面積最大的區，亦為全國面積次大的市轄區，在全國所有三級行政區之中，人口密度全國最低，面積則高居全國第六.
Malaysia
Malaysia（kamu nu Hulam: 馬來西亞）thumb|u hata nu Malaysia (馬來西亞)|alt=Flag of Malaysia.svg
Paongaongan
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis)76%, Yuwatan(Bunun) 1%, zumazuma 3%.
mipitulikan ni Yu Ku Tipus Sayun-paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
paydemiad misulitkaku tunademiad asulit.
'''i inwtu kubaliyus mahicatu hakiya kisu i nayinayitu. dekideki numisu'''
'''kamahizatu ! ,'''
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-a mana pitungaan
pacuay kumay
Guyana
kitidaan (地理)
walian mitepal tu Suli-nan (Suriname (蘇利南), timulan sibiyaw tu Pa-si (Brazil (巴西), nutipan mitepal tu Winai-zuila (Venezuela (委內瑞拉), amisan mitepal tu Tasi-yung (大西洋). Kaya-na (Guyana (蓋亞那) atu Suli-nan (Suriname (蘇利南) atu Winai-zuila (Venezuela (委內瑞拉) idaw kunika cinglaw tu babenisan nu kanatal a lala’.
Panital
u siwkay nu Yincumin
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay(有關) "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
Malaysia
馬來西亞在東南亞的中間，與新加玻、印尼、泰國、菲律賓相鄰. 因赤道線經過，天氣炎熱.
Paongaongan
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
Taoyuan
mikuwanay a kenis a kitidan (行政區位置)
Tao-Yuan a kenis i Takaw u tademaw nuheni cay kakatu’ud, u saahebalay ku kenis’, ina kanatal sakatusaay satabaki a kenis, i tini a kanatal u sakatuluay kakawawanan a kenis, cay kayadah ku tademaw nuheni, satalakaway sakaenem kina kanatal.
mipitulikan ni Yuku Tipus Sayun-a mana pitungaan
kakuniza:Yuku Tipus Sayun.
Guyana
kitidaan (地理)
尤其委內瑞拉一再聲稱埃塞奎博河以西的土地─西屬蓋亞那屬於委內瑞拉. 蓋亞那雖地處南美洲，為南美洲國家聯盟的成員國，但傳統上及歷史上與加勒比海諸島的關係較為密切.
micidek ku Winai-zuila (Venezuela (委內瑞拉) sakamusa i Essequibo (Ayse-kueypuo 埃塞奎博) sauwac nutipanay a lala’ - nutipan a Kaya-na Guyana (蓋亞那) nu Winai-zuila (Venezuela (委內瑞拉). Kaya-na (Guyana (蓋亞那) amica kuni kai Amilikaan (Nanmei-cuo 南美洲), u Nanmei-cuo (南美洲) kanatal a tademaw, nika i laylay nu likisi atu Caribbean (Ciale-pihay 加勒比海)  masasungaay kunuheni.
Guyanas a kakitidaan ( Kaya-na蓋亞那地區)
u Guyanas a kakitidaan caay ka Guyana a kanatal.
蓋亞那（西班牙語：Las Guayanas、英語：The Guianas、法語：Guyanes、荷蘭語：Guyana's、葡萄牙語：Guianas），是南美洲北部、西北部的一個地區，並被劃分為了數個主權國家和區域.
Taoyuan
mikuwanay a kenis a kitidan (行政區位置)
桃源區是直轄市山地原住民區，為具有公法人地位的地方自治團體，區內居民以布農族為主，亦有少數拉阿魯哇族及排灣族.
Panital
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
Paongaongan
u siwkay nu Yincumin
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
Panital
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw.
Guyana
Guyanas a kakitidaan ( Kaya-na蓋亞那地區)
Kaya-na (Guyana (蓋亞那) kamu nu Sipan-ya (Spain (西班牙): Las Guayanas, Igy (United Kingdom (英國): The Guianas, kamu nu Fa-iy (France (法國): Guyanes, kamu i nu He-lan (Netherlands (荷蘭): Guyana's, kamu nu putawya-iy (Portugal (葡萄牙): Guianas) u timulan nu Amilikaan (NanMei-cuo 南美洲) amisan, nutipan amisan a niyaduan, pababenis han tu pina a kanatal atu kitidaan.
Chishang
u siwkay nu kakitizaan
i Chishang sa, si kapahay a ngangan nu belac itini, paluma ku tipus ku binawlan amin itini. a'su ku belac nuheni.
Eritrea
Er-li-cuy-ya u liwliw nu likut masasuedes (厄利垂亞邊界衝突)
(u kamu nu Hulam: 在內戰中，提格雷人民解放陣線與厄利垂亞人民解放陣線是盟友. 1991年，在聯合國安排下，厄利垂亞人民解放陣線建立起過渡自治政府，2年後全民公決從衣索比亞獨立並加入聯合國. )
Panital
u siwkay nu Yincumin
u tabakiayay a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
Paongaongan
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
Guyana
Guyanas a kakitidaan ( Kaya-na蓋亞那地區)
前哥倫布時期，蓋亞那地區的主要居民為加勒比人和阿拉瓦克人，在17世紀後此地區逐漸被歐洲國家瓜分為殖民地，形成了如今的格局.
Paongaongan
u siwkay nu Yincumin
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
Panital
u siwkay nu Yincumin
situlu ku kakuniza nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangabulanay(平埔族
Paongaongan
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Panital
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Malaysia
itiza ku Malaysia i teban nu wali aca timul nu Asia (亞洲), belaw ku Singapore (Sin-cia-puo, 新加坡), Indonesia (印尼), Thailand (泰國) atu Philippines (菲律賓). usakasa belaw nu Equator line (赤道線), sisa caledes ku demiad iti.
Taoyuan
mikuwanay a kenis a kitidan (行政區位置)
u Tao-Yuan a kenis ku ce-sya-se (直轄市) puyu’ay a kenis nu yuan-cu-ming. kya kenis u kung-fa-zeng (公法人) kapulungan mikuwan tu naudipan. mue’nengay i niya’du u Pu-nun ku katuuday. caay kahacica ku tademaw nu La-A-Lu-Wa atu Pay-Wan.
Chishang
u siwkay nu kakitizaan
izaw ku tabakiay a banaw "Tapo" sananay. izaw ku singanganay a kilang "金城武 Cin-chen-wu" sananay.
Bhutan
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Thimphu (辛布).
Malaysia
u Malaysia sa i labu nu Asia (亞洲), itiza i 2 30 N, 112 30 E, u ahebal nu lala' mapulung sa izaw ku 329,847 km2. u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 328,657 km2, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 1,190 km2. hamin nu tademaw sa 30,949,962. kakalukan umah sa 23.20%, kilakilangan umah sa 62%, zumaay henay umah sa 14.80%.
馬來西亞全國共有13州和3個聯邦直轄區，即西馬11州，2個聯邦直轄區以及東馬2州，1個聯邦直轄區.
Taoyuan
laylay (歷史)
大約於二百多年前，拉阿魯哇族﹝hla'alua﹞原本居住在東部一處稱為hlasungag這個地方，因為遭到布農族的攻擊，遂逐漸遷往西方，由荖濃溪左岸現今寶來溪石洞溫泉的地方遷移於現今的桃源區，所以拉阿魯哇族 人是本區最早的住民，而布農族人是在一百八十年前陸續從南投及台東遷居到本鄉.
Bhutan
kakiningan nu kanatal demiad (國家紀念日)
kakining nu kanatal demiad sa 17 bulad 12 demiad.
Malaysia
izaw ku sabaw tulu a cu’(州) atu tulu ku kasaupuay cesya a kakitizaan nu Malaysia (馬來西亞), tapalen azihen sa, sabaw cacay ku cu’ (州) , tusa ku kasaupuay cesya kakitizaan nuetipanay a Malaysia (馬來西亞) a subal , zumasa i nuwalian a Malaysia (馬來西亞) a subal sa, tusa ku cu’, cacay ku kasaupuay cesya a kakitizaan.
demiad (氣候)
adihan ku caay ka lecat ku demiad i wali atu tipan nu Malaysi, malecat tu akuti' ku demiad i tiza, dalecacat ku utangenay a kaubti i inutebanan ku 22°C atu 32°C, uladulad ku palapatan i wali nu Malyasia (Sabah [ 沙巴], Sarawak [ 砂勞越]) paka i cacay a batan izau ku cacay a bulad izau ku tusaay a bulad tu zikuz a mihcaan, nika i tipan nu Malyasia i walu a bulad.
(東馬與西馬的氣候差異頗大，均屬於熱帶氣候，平均氣溫(utangenay a kabuti)介於(inutebanan)攝氏22至32度，白天氣溫較高，夜晚則相當涼爽(sa'pi'). 11月(cacay a batan izau ku cacay a bulad)到翌年(zikuz a miheca)2月(tusa a bulad)為東馬(Sabah沙巴、Sarawak砂勞越)的雨季(sadingsing)，西馬則八月為降雨高峰期.
Bhutan
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Jigme Khesar Namgyel Wangchuck, micakat a demiad sa i 2006 a mihca 12 bulad 14 demiad.
Guyana
Guyanas a kakitidaan ( Kaya-na蓋亞那地區)
nuayawan nu Columbus (Kelun-pu' 哥倫布) a zitay, Kaya-na (Guyana (蓋亞那) a niyaduan nu tademaw u Ciale-pi a tademaw (加勒比人) atu Alawa-ke’ a tademaw (阿拉瓦克人) itini i sabaw tu pitu (17) a se-ci nikudan nina niyadu’ hamaw han nu O-cuo kanatal (歐洲國家) mibenis u kabulawan a kitidaan, mahida aydaay a wayway.
Taoyuan
laylay (歷史)
itauya tusaapatekenan a miheca (拉阿魯哇族[hla'alua]) naiti i tawali i zau hlasungag uynikakitizaan,zyhan mabacekis nu bunung a tademaw. malimad i tip,makay Law-nong a sauwac, ikauyli, katukuh ayza sa Paw-lay a sauwac Se-tong unsinh a kitizaan malimad aca tyza i Tao-Yaun a kenis, sisa La-A-Lu-Wa a tademaw (阿拉嚕哇族人) nay tiniyai a kenis nuayauway a tademau, nay Po-nun a tademaw i cacay a patekenan walu a bataan a mihecaan namakay Nan-To atu Pusung a niyazu’.
Bhutan
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u cunli nu Bhutan ayza sa ci Lotay Tshering, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 11 bulad 7 demiad.
Guyana
Guyanas a kakitidaan ( Kaya-na蓋亞那地區)
nina niyadu’mibatad tu yadahay nu Amilikaan (Nanmei-cuo 南美洲) a kanatal (mitulinnay a kanatal u Winai-zuyla (Venezuela (委內瑞拉), Kelun-piya (Columbia (哥倫比亞) atu Pa-si Brazil (巴西), lalangawan, cence misiteked tu lilisay a Amazon Basin (Yama-sun penti (亞馬遜盆地), Amilikaan (Nanmei-cuo 南美洲) nu timulan, nutipan timulan a kanatal, micapiya tu Caile-pi (Caribbean (加勒比) a kakitidaan.
Gayyana buyu' (蓋亞那高原)
有「天空浮島」(Mount Roraima)之稱的蓋亞那高原，位於南美洲委內瑞拉的蓋亞那高原，是地球上最原古老的地表，山頂平坦，猶如一張四方型的大桌子.
idaw ku tankun fudaw (天空浮島) (Mount Roraima " pingangana nu Kaya-na buyu' (蓋亞那高原)，itida i Amilikaan (Nanmai-cuo 南美洲) Winai-zuyla (Venezuela (委內瑞拉) a Kaya-na Guyana a buyu' (蓋亞那高原), i kitakitay nu samukasiay a lala’, masa enal ku tungduh nu buyu’, mahida u masikakuay a tabakiay nu takalan.
擁有2億年歷史的蓋亞那高原，面積高達3萬平方公里，橫跨6個國家，原本只是地層變動隆起的一塊地表，但在長時間的暴雨侵襲後.
Bhutan
u hata (國旗)
u kulit nu hata nu kanatal sa, situlu ku kulit, u takuliway u salengacay atu kamakamaay.
Guyana
Gayyana buyu' (蓋亞那高原)
makaala’tu tusa (2) a walewalen a mihcaan nu laylay a Kaya-na (Guyana a buyu' (蓋亞那高原), makaalatu tulu (3) a mang nu pinfunkunli, milauyd tu enemay (6) a kanatalan, nuni kasa pucu'sa nu lala’an, nika sademiadan mapaudad mapabali.
Taoyuan
laylay (歷史)
本區的布農族屬於郡社群，郡社群人，稱為Isibukun，至今布農族人佔全鄉人口數約百分之九十，是人口數最多的族群，當時由布農族組織演進而成，計有中心崙社（寶山里）、玉穗社（建山里）、比蘭社及排剪社（高中里）、他拉魯社、雁爾社（桃源里）、瑞穗社（勤和里）、比比由社（復興里）、拉婆蘭社（拉芙蘭里）、拉庫斯社（樟山社區）、馬士娃兒社（梅山里）等蕃社.
Bhutan
u sulit nu zuma a kamu
u sulit nu Hulam: 不丹
Malaysia
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Kuala Lumpur (吉隆坡).
Eritrea
Er-li-cuy-ya u liwliw nu likut masasuedes (厄利垂亞邊界衝突)
1991 a mihcaan, kina tusaay masasulid tu cacay a wiy-yun-huy a mihalhal tu kapahay a kawaw anu u canan ku nika dademec tu sakay mungday, nika nikahini nu heni tu demidemiad sa mangalep ku nikasasulinges.
Chishang
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tadamaw itini mueneng.
Bhutan
u sulit nu zuma a kamu
u sulit nu Lipun: ブータン王国
Malaysia
tapang tusu nu kanatal (首都)
na u tapan a tuseu ulicay tapang a tusu nu Malyasia (馬來西亞) ku Ci-lung-pu (吉隆坡). mapaazih ku mahiniay nuwaliay-timulay a lalangawan, sapipasubana'an, atu masasizumaay nu kalisiway a kawaw mamin, u saicelangay a tusu i kitakit, atu u aenengan nu kuo-huy (國會) aca, u kakitizaan nu Hang-kung nu kanatal (國家皇宮) itini i Ci-lung-pu (吉隆坡).
吉隆坡曾經是聯邦中央政府行政中心和馬來西亞聯邦法院所在地，但已於1999年遷往吉隆坡以南20公里的布城（行政首都）. 2001年2月1日，馬來西亞政府宣布布城成為馬來西亞第三個聯邦直轄區，而本次宣布也確立了布城的行政首都地位.
Ci-lung-pu-(吉隆坡)
據Euromonitor於2017年的統計指出，吉隆坡每年擁有高達1230萬名外國遊客到訪，超越北京、羅馬、台北、上海等城市.
Kalokapuk
thumb|Chihshang
Chishang
nikasakuwakuwan
Chishang mala 8 a cuwen atu 9 ku niyazu’. kina 9 a niyazu’sa, Kalokapuk（大埔部落）, Muliyaw（振興部落）, Cikowa’ay（富興部落）, Dihekoay（陸安部落）, Ciataw（福原部落）, Cipuwa（慶豐部落）, Fangafangasan（新興部落）, Kawaliwali（大坡部落）, Cicala'ay（福文部落）.
Eritrea
Er-li-cuy-ya u liwliw nu likut masasuedes (厄利垂亞邊界衝突)
(u kamu nu Hulam: 1991年，雙方成立一個委員會以解決過渡期的任何爭議問題，但關係仍日益惡化. )
Malaysia
Pu-ceng (布城)
但因吉隆坡土地有限且面對過度擁擠的問題，已於1999年遷往吉隆坡以南20公里的布城（行政首都）. 2001年2月1日，馬來西亞政府宣布布城成為馬來西亞第三個聯邦直轄區，而本次宣布也確立了布城的行政首都地位.
Guyana
Gayyana buyu' (蓋亞那高原)
山頂鬆軟的土石掉落，只留下表面平整的堅硬岩塊，成為現在聳立雲端的「桌山」，而且在蓋亞那高原上，至少還有100座像這樣的桌山，其中一座最大的2560公尺桌山，目前已經被登錄為世界自然遺產.