cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
saungay nu binawlan-20170923 sapicudad a laylay nu mapalaway
muazih tu tatengaay belih nu Hulam a kumu (漢譯參考)
羅正心教授Panan、蘇羿如博士Simpi Adingu、嚴苡嘉祭師Dungy Sela、林湘渝祭師、李秀蘭祭師Lisin Cudad、巫曉涵祝禱司Dawa Kukuy、林美玲祝禱司Abas Kucya、歐沃兒法荖祝禱司Uul Balaw、暴牙珍(劉惠婷)祝禱司、篤固法荖Tuku Balaw、督固撒耘Tuku Sayun、耕莘撒耘Kulihuysin Sayun、飛亞飛丞Balah Huysin、李春蘭母子3人 kakuniza:mapalaway kakuniza:matatengil
bantek
鳥踏陷阱  bantek ku sapibihkac tu mubahelay a ayam.
siwkay nu bantek
u bantek sa, sapisanga' nu auk, ciid nu kiliang atu lait. maitekel ku ayam atu adidiay a aadupen. anu mazipa' kya telis nu auk, mabetil tu ku auk, masiket tu lait, maala tu ku ayam atu adidi'ay a aadupan.
tinaku a kamu
pabantek 放陷阱 pabantek ci Bunuk i buyubuyuan tu elielip.
u sulit nu Hulam atu Amilika
Animal trapping, or simply trapping, is the use of a device to remotely catch an animal. Animals may be trapped for a variety of purposes, including food, the fur trade, hunting, pest control, and wildlife management.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族語詞典
原住民族委員會線上字詞典
Wuylan-Sasepiya威廉•莎士比亞
kaudipan 早年生活
莎士比亞在亞芬河畔史特拉福出生長大，18歲時與安妮•哈瑟維結婚，兩人共生育了三個孩子：蘇珊娜、雙胞胎哈姆內特和朱迪思.
Sasepiya (kamu nu Hulam: 莎士比亞) itida i Yafuhepan’ Sete’lafu (吏特拉福) nilecuha a maudip, sabaw tu walu a mihcaan atu ci Anni. Hase’wia (安妮. 哈瑟維) maleacawa, tatulu kuni lecuhan nuheni tu wawa, Susanna’, maapiay ci Hamunete’ atu ci Cudise (朱迪思).
16世紀末到17世紀初的20多年期間莎士比亞在倫敦開始了成功的職業生涯，他不僅是演員、劇作家，還是宮內大臣劇團的合伙人之一，後來改名為國王劇團. hedek tu sabaw tu enem katukuh sabaw tu pitu nu tusa a bataan tu pina ci Sasepiya (莎士比亞) itida i Luntun (倫敦) malingatu malaheci kuni kasikawawan, caay kaw migikiay cinida, matinengay misulit tu gagikian, u kunnei taken cuntuno nu mikabuay a tademaw, nikudan sumad han tu Kuowan cituno.
1613年左右，莎士比亞退休回到雅芳河畔斯特拉特福，3年後逝世. 有關莎士比亞私人生活的記錄流傳下來很少，關於他的性取向、宗教信仰、以及他的著作是否出自他人之手都依然是謎.
cacay a malebut enem a lasubu cacay a bataan idaw ku tulu a mihcaan,ci Sasepiya (莎士比亞) mituasiw taluma cinida i Yafunhepan Sete’late’hu, nikudan nu tuluay a mihcaan mapatay. nika udipan ni Sasepiya (莎士比亞) anikilukan caay kahacica, nika udipan nida, palutatengaan tu kiwkay, atu natangahan nida nidaay hakiya anisulitan sa.
1590年到1613年是莎士比亞的創作的黃金時代. 他的早期劇本主要是喜劇和歷史劇，在16世紀末期達到了深度和藝術性的高峰.
cacay a malebut lima a lasubu siwa a bataan (1590) a mihcaan katukuh i cacay a malebut enem a lasubu cacay a bataan idaw ku tulu (1613) a mihcaan ci Sasepiya (莎士比亞) a natangahan a sakaadihan nu zitay. sayaway anisulitan nida u pakalaluwahluwahay a gikian atu nu likisi a gikian, i sabaw tu enem a hedek nu secian makatukuh tu i tunduh atu nalimaan a tuntunduhan.
接下來到1608年他主要創作悲劇，莎士比亞崇尚高尚情操，常常描寫犧牲與復仇，被認為屬於英語最佳範例.
kilul satu katukuh tu cacay a malebut enem a lasubu idaw ku walu a mihcaan u sakalaluman tu ku sulitan nida, Sasepiya (莎士比亞) nika siidaay anikaudip, hinasulit cinida tu kinabakah atu sakayedis, u sakapahay nu igu a cudadan.
在他人生最後階段，他開始創作悲喜劇，又稱為傳奇劇，並與其他劇作家合作. 在他有生之年，他的很多作品就以多種版本出版，水準和準確性參差不齊.
sadikuday tu nikaudipan, malingatu cinida misulit tu kanamuhan kalaluman a sasulitan, singangan naca tu mahicaay kiya a nisulitan, mapapaliw atu dumaay nu misulitay a tademaw. inika udipan nida, hatudaay tu nisulitan nida yadah ku mahicaay ku sakatahekal, caay namin ka hicahica.
莎士比亞在世時被尊為詩人和劇作家，但直到19世紀他的聲望才達到今日的高度. 並在20世紀盛名傳至亞、非、拉丁美洲三大地區，使更多人了解其盛名.
浪漫主義時期讚頌莎士比亞的才華，維多利亞時代像英雄一樣地尊敬他，被蕭伯納稱為莎士比亞崇拜.
lanmancui a zitay manamuh tu tineng ni Sasepiya (莎士比亞), Widuoliya (維多利亞) a zitay kasenengan kasikadan cinida, mahiya ci Ciwpuona (蕭伯納) kanamuhan ci Sasepiya (莎士比亞).
莎士比亞出生的房子，現改建為紀念館pilecuhan ni Sasepiya (莎士比亞).a luma’, sumaden mala ka kiningan
威廉•莎士比亞父親叫約翰•莎士比亞，是一個殷實的手套商人和市參議員，祖籍斯尼特菲爾德，母親瑪麗•阿登則是一個富裕地主的女兒.
Weylen. Sasepiya (莎士比亞) wama nida ci Yehan. Sasepiya (約翰•莎士比亞) mautunasiay a misiwbaya a tademaw atu cigiing, aenengan sa i Senite’ede (斯尼特菲爾德), wina ci Mali.aten (瑪麗•阿登) siidaay nu luma’ a wawa.
伊莉莎白時代的初級中學水準參差不齊，但是整個英格蘭的課程設置由法律規定，並且學校提供拉丁語和古典文學的強化教育.
Sasepiya (莎士比亞) a zitay picudadan caay kaw mahicaay ku nipicudad, nika hamin nu Ingkelan (英格蘭) anisikian tu sapicudad u fulic ku sipucay, cacudadan patideng tu Latingu atu kutinwensia pakaicelan tu micudaday. Saka tusa a demiad.
傳記作者試圖說明他這段時期的經歷，描述了很多虛構的故事. 18世紀的故事版本為莎士比亞成為倫敦的劇院合伙人從而開始他的戲劇生涯. cunci misulitay a tademaw musakamu tu nina zitayan a nikaydaan,yadah kunipatahkalkan tu pacebaay nu ka kungkuan. sabaw tu walu a secian a kungku ci Sasepiya (莎士比亞) mala Luntun (倫敦) a gagikian tademaw sa malingatu migiki cinida.476 約翰•奧布里則將莎士比亞描述為一個鄉村校長.
Yehan.Awpuli (約翰. 奧布里) masakamu ci Sasepiya (莎士比亞) u inakaay a saysaydan.
一些20世紀的學者提出莎士比亞可能被蘭開夏郡的亞歷山大•霍頓僱傭為校長，霍頓是一位信仰天主教的地主，在他的遺囑中提到了某一位「威廉•莎士比亞」. saan i tusa a bataan a secian musakamu ku siace ci Sasepiya (莎士比亞)an amala Lankai siacun (蘭開夏郡) a Yalisanta.huotun (亞歷山大.霍頓) malasaysaydan, ci Huotun (霍頓) palutatengaan nida tu tapang han u tincuciw, itida i nipadikudan nida a nakamuan patahekalan nida kina tademaw ci 「Wilen, Sasepiya」.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan (外部連結)
https://zh.wikipedia.org/zh-tw/%E5%A8%81%E5%BB%89%C2%B7%E8%8E%8E%E5%A3%AB%E6%AF%94%E4%BA%9A kakuniza:Habayiing
zumaay a kungku i bali
zumaay a kungku i bali (kamu nu Hulam: 風中奇緣)
kakungkuan a kamu (劇情)
故事背景為17世紀的1607年，殖民主義快速發展的競爭時代.
kungku nu nikuda sa i sabaw tu pitu (17) a seci nu cacay a malebut enem a lasubu idaw ku pitu (1607) a mihcaan, cemin cui (殖民主義) kalamkan amapatiden ku kasasedsedan a zitay.
一艘船，載著來自維吉尼亞公司的英國探險家們，正前往北美洲，準備尋找金礦和其它值錢的資源.
cacay a babalungaan, idaw ku nitupin tu namaka Wi-ci-ni-ya kuse (維吉尼亞公司) a Iing kuo (英國) mitahaway a tademaw, pasayda i Pey-mey-cuo (北美洲), milasul mikilim tu kin atu duma ka sikalisiwan a tuud.
船上的領導者有上尉約翰·史密斯（John Smith）以及總督約翰·雷利夫（John Ratcliffe）兩人.
balungaay a mililiday a tademaw idaw ku sakakaay nu san-wi ci Ye-han Se-mi-se (John Smith 約翰·史密斯) atu cong-tu ci Ye-han lai-li-hu (John Ratcliffe 約翰·雷利夫) tatusa.
途中，這艘船遭遇了一場暴風雨，就在一名菜鳥水手湯瑪斯（Thomas）意外地落水時，史密斯也跳入了水中，救了湯瑪斯一命，他們兩人也成為了好朋友.
此時，在「新大陸」上，印第安包華頓酋長（Chief Powhatan）的女兒寶嘉康蒂（Pocahontas）聽說了她父親希望她能夠嫁給部落中最強壯的戰士——高剛（Kocoum）的消息.
tawya, itini i “sin-ta-lu (新大陸)” sa, i I'tian (印第安) ci Paw-hutun tumuk (Chief Powhatan) a tataynaan a limucedan ci Paw-cia-kan-ti (Pocahontas 寶嘉康蒂) 頓) makatengil tu kamu ni ama nida mangalay pakasiacawa tu niyaduay satabakiay saicelangay a tademaw ci Kaw-kan (Kocoum, 高剛) sa.
不過寶嘉康蒂認為高剛太過於嚴肅而不想嫁給他，於是就去向森林中一棵會說話的樹靈——柳樹婆婆（Grandmother Willow）請求建議. 而柳樹婆婆則告訴了寶嘉康蒂，要她聆聽自己的心.
nika ci Paw-cia-kan-ti (Pocahontas 寶嘉康蒂) saan ci Kaw-kan ( Kocoum 高剛) tada caay kaw mapelukay a tademaw cinida makai asiacawa cinidaan, kyu pasayda i kilakilangan mikilim tu matinengay musakamuay a kilang ci Badic bai (Grandmother Willow 柳樹婆婆) mangalay patuduan. ci Badic bai (Grandmother Willow 柳樹婆婆) sakamusa ci Paw-cia-kan-ti (Pocahontas 寶嘉康蒂) an, tengil ku namaka balucuay numisu.
那艘載滿了英國人的船在維吉尼亞州登陸後，總督雷利夫就下令所有的船員都開始挖掘金礦.
niya balunga idaw ku matumesay nuni pitupin tu Iingkuo (英國) a tademaw nu balunga makatukuh i Wi-ci-ni-ya cuo (維吉尼亞州), Cuodu ci Lai-lihu (Ratcliffe雷利夫) sakamusa tayniay a tademaw malinga tu tu mikudkud tu kim han.
ci Semi-se (Smith, 史密斯) sacacay sa micumud muculil i kilakilangan mitahaw, malitemuh nida ci Paw-cia-kan-ti (Pocahontas 寶嘉康蒂).
寶嘉康蒂在她和史密斯相處的期間教導了他要以一種和之前完全不同的角度來觀看這個世界，萬物都充滿了靈性、處處是美、俯拾皆是，而不要將寶嘉康蒂的族人們當成「野蠻人」來看待.
ci Paw-cia-kan-ti (Pocahontas寶嘉康蒂) atu ci Semi-se (Smith, 史密斯) ni kalecabayan yadah kunipasubana nida tu sakacaay kalecad nu naayaway a kawaw nu kitakitan, cancanan idaw namin ku adingu, bangacal namin, kanamuhan namin, amana pisanai tu Paw-cia-kan-ti (Pocahontas寶嘉康蒂) a binacadan pala micidekay a tademaw.
但此時，在挖掘金礦的地點，包華頓的戰士和英國人發生了一場衝突，其中一名印第安戰士中了槍.
i mahini sa, ka kudkudan nu kitidan, Pawhua-tun (Powhatan包華頓) a tademaw atu Iingkuo (英國) a tademaw alaw masasuada’, u cacaay a Intian (印地安) a tademaw masikeda’ nu kuwan.
於是戰士們就決定撤退，此舉使得酋長認為白人們非常危險，不允許族人靠近他們，並決定召集附近的邦交部落聯合起來對抗白人.
mahinisa ya hitay pabalucu satu tadikud, mahiniay a kawaw sa ci tumuk satu sanglacay a tademaw sakalihanawan sa, acaay pitepal tu nuheni a binacadan, pabalucu sa ku nuheni mikilim tu capaay a tademaw mapulung misuayaw tu sanglacay a tademawan.
幾天後，當寶嘉康蒂又遇見史密斯時，她就告訴史密斯這附近的土地並沒有金礦，兩人也相約好當天晚上要在柳樹婆婆下再見面.
pina a demiadan, ci Paw-cia-kan-ti (Pocahontas 寶嘉康蒂) malitemuh aca nida ci Semi-se (Smith, 史密斯), sakamu han nida ci Semi-se (Smith 史密斯) inai ku kakudkudan tu kim i tini, nika sasuwalan nuheni tatusa tu labii a tayda i ci Badic bai (Grandmother Willow 柳樹婆婆) masasuadih.
ledek
ledek (kamu nu Hulam: 毒性、毒物）
zumaay a kungku i bali
kakungkuan a kamu (劇情)
但是，當寶嘉康蒂回到了部落中，卻發現附近邦交部落的戰士已經抵達了，準備幫助包華頓部落一起對抗白人.
ledek
miduka tu uzip u tuud.
zumaay a kungku i bali
kakungkuan a kamu (劇情)
nika, ci Paw-cia-kan-ti (Pocahontas, 寶嘉康蒂) katukuh sa i niyadu', maadih nida ku cabay nuheni makatukuh tu i niyadu, milasul mipadang ci Pawhua-tun (Powhatan, 包華頓) a niyaduan misuayaw tu sanglacay a tademaw.
ledek
kakuniza:LamiHung
zumaay a kungku i bali
kakungkuan a kamu (劇情)
另一方面，史密斯回到營地後，告訴了總督這附近沒有金礦，但總督卻不相信他，認為印第安人私底下藏著許多金礦.
dumasa tu, ci Semi-se (Smith, 史密斯) katukuh sa iluma nu hitay, sakamuen nida ku Cuntu itini inai ku kakutkutan tu kim, nika ci Cuntu caay palutatengan cinidaan, saan tina Iingtian a tademaw (印地安人) yadah ku nipiculimeken nuheni i sasa nu lala’ ku’kim.
那天晚上，寶嘉康蒂最好的朋友妮可曼（Nakoma）發現她又偷偷地離開部落，於是就去通知了高剛.
同時，史密斯也悄悄地離開了營地，卻被湯瑪斯和總督發現了，於是總督就命令湯瑪斯去跟蹤史密斯.
dayhan, ci Semi-se (Smith, 史密斯) hamaw satu ci nida miliyas tina hitayan, kaadih ni Tan-ma-se (Thomas, 湯瑪斯) atu Cuntu(總督), kyu ci Cuntu(總督) mihapu ci Tan-ma-se (Thomas, 湯瑪斯) an kilulen ci Semi-se (Smith, 史密斯) han.
寶嘉康蒂和史密斯在相遇後，柳樹婆婆就說服史密斯去和包華頓酋長談一談，盡量避免戰爭的發生.
ci Paw-cia-kan-ti (Pocahontas, 寶嘉康蒂) atu ci Semi-se (Smith, 史密斯) malalitemuh satu, ci Badic-bai (Grandmother Willow (柳樹婆婆) misadawmi' ci Semi-se (Smith, 史密斯) an atu ci Pawhua-tun (Powhatan包華頓) kasasakamu kamu han, amana sakamu tu sakalepacawan a kamuan.
當史密斯答應去見酋長後，寶嘉康蒂就感到非常高興，緊緊地抱住了史密斯.
ci Semi-se (Smith, 史密斯) mihang tayda miadih ci tumukan, tanunamuh sa ci Paw-cia-kan-ti (Pocahontas, 寶嘉康蒂), takec han nida ci Semi-se (Smith, 史密斯).
在湯瑪斯和高剛兩人暗地的監視下，他們兩人親吻了.
ci Tan-ma-se (Thomas, 湯瑪斯) atu ci Kaw-kan (Kocoum 高剛) tatusa hamaw sa mikantu tu nu henian, kakisu satu ku nuheni tatusa.
高剛由於心生嫉妒，就跳了出來向史密斯撲了上去，打算用小刀殺死他，而湯瑪斯見到此狀後，就開槍射殺了高剛.
ci Kaw-kan (Kocoum 高剛) namaka balucuay a imap, halebut satu pasayda ci Semi-se (Smith, 史密斯)an mitahep, mangalay mipacuk cinidaan, ci Tan-ma-se (Thomas 湯瑪斯) makaadih tiya waywayan, kuwan han tu ci Kaw-kan (Kocoum 高剛)mipatay.
槍聲引起了一些印第安人的注意，於是史密斯就叫湯瑪斯趕快逃離現場.
masuni ku kuwan micuyi ku Iin-ti-an (印第安人) a tademaw, kyu ci Semi-se (Smith史密斯) miawaw ci Tan-ma-se (Thomas, 湯瑪斯) kalamkamen milaliw tina kitidaan.
但當印第安人抵達後，認為在場的史密斯就是射殺高剛的兇手，於是就將史密斯抓了起來，帶回部落，包華頓酋長就下令隔天一早在戰爭開始之前就將史密斯處決.
katukuh sa ku Iin-ti-an tademaw (印第安人), saan itiniay a tademaw ci Semi-se (Smith, 史密斯) u mipataya tu ci Kaw-kan (Kocoum, 高剛) sa, kya dakep han ci Semi-se (Smith, 史密斯), patayda i niyadu’, ci Pawhua-tun (Powhatan, 包華頓) tumuk sakamu sa anucila tu sananal malinga tu tu lepacaw kiayawen ci Semi-se (Smith, 史密斯)mipatay.
湯瑪斯回到了營地，並告訴大家史密斯被抓走的消息. 總督就趁著這個機會，打算隔天早上就出發攻擊印第安人，同時解救史密斯.
隔天早晨，就在史密斯要被處決時，總督的軍隊抵達了現場.
kanihalan tu sananal, ku patayen ci Semi-se (Smith 史密斯) sa, Cuntu (總督) a hitay katukuh sa i kitidaan.
就在包華頓酋長要殺死史密斯的那一刻，寶嘉康蒂撲了上去，抱住史密斯，並告訴她的父親，如果他非得要殺掉史密斯，他就必須先殺死自己的女兒. 酋長命令她離開，但寶嘉康蒂拒絕了，並告訴了她的父親，她愛上了史密斯.
ci Pawhua-tun (Powhatan, 包華頓) tumuk ku patay sahenay ci Semi-se (Smith史密斯), ci Paw-cia-kan-ti (Pocahontas 寶嘉康蒂) takec han nida, miabibi ci Semi-se (Smith 史密斯) an, sakamu hanida ci ama nida, anu manglay mipatay kisu ci Semi-se (Smith 史密斯), patayen henay ku tataynaan nu misu a wawaan han. sakamusa ku tumuk piliyasi kisu, nika ci Paw-cia-kan-ti (Pocahontas 寶嘉康蒂) kaian nida miliyas, sakamu han nida ci ama nida, manamuh kaku ci Semi-se (Smith 史密斯).
namakayniay a nisulitan (參考資料)
kakuniza:Habayiing kakuniza:Iing Habay
Sagaran
縮圖 Sagaran（口社部落）
i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Sagaran. u kasalumaluma’ nu Sagaran sa, 195 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 698 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 662 ku tademaw, pakalatu 95%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 36 ku tademaw, pakalatu 5%.
u kasabinacadan, Paiwan 89%, Rukai 2%, Bunun 1%, Amis 1%, zumazuma 1%.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
mabulahay a likelikenan (2)
想念的沙漠                                        mabulahay a likelikean
你知道嗎？                                      matineng kisu haw?
我相信沙漠一直都在那裡. mapatatenga’ kaku, itiza sa kya likelikenan.
沙子已經沈睡，                               mabi’ay tu ku liken.
一切都靜止了. masatezep tu ku tu’udtu’ud.
然而，只要風打個噴嚏，                 nika, beksing asa kya bali,
廣大的沙漠就換上新的臉孔. mapabaluhay kya ahbalay a likelikenan.
其實，沙漠一直都在那裡，             ya liken itiza: tu.
只是你不認得他了！                       sisa, caay katineng kisu tya likenan!
我去看你的石牆還在不在. miazih kaku tu ba’tuway a cabeng nu misu, iza henay.
他有點歪歪斜斜，                          mangiwitngiwit sa kya cabeng.
佇立在沙漠裡，                             tizeng sa i likelikenan.
隨著沙塵向星空飛去. kilul sa kya balian pahel i tapukuwan.
這座石牆，好堅固啊. tanektek sa kina cabeng.
我坐在上頭，                               mieneng kaku i pabaw nu cabeng.
等你. mihalhal kaku i tisuwanan.
媽媽說你去遠方旅行了，            tayza kisu i mabataday a midang sa ci ina.
爸爸說不可以掉眼淚. amana kacilusa’ sa ci ama.
我，我從來不哭. nahacuwa muwangic kaku.
除非，                     nika,
有沙子飛進我的眼睛. talabuwan ku liken i mata.
你交代的事，我都做到了. sakamuwan nu misu, matutung tu nu maku.
我仔細照顧花園裡的花，    pihaymaw han aku mulimuut tu putahay a balu.
每一天早晨，               caay kapawan aku,
也會記得微笑. minguhit i sananal a demidemiad.
只是，                     nika,
我弄丟了你畫給我的飛機，   mahetaw nu maku tu nikulitan nu misu a pabelbel.
就是有暴風雨的那張，       u nikulitan izaway ku baliyus.
這真的不能怪我，           a paaway kisu i takuwan.
是那張紙自己飛走的……      mahiza hakiya, pahel sa ciniza….
大家都說                   han sa ku katuuday,
「你總是迷迷糊糊，        「maapale: tu,
不知道在想什麼，           hicanan ku simsiman,
醒醒吧，別老是在雲端做夢！」kasamatatu, amana kacisimpiay i baatay.
我很聽話，照他們的話做了， mitengilay kaku tu kumu nu heni.
可是你的話還是沒有回來！   nika, caay kataluma’ kisu.
媽媽說你從牆上摔了下來，   madepay kisu i cabeng sa ci ina.
爸爸說你只是想躺在沙子上. han sa ci ama, kanamuhan isu milikelik i likelikenan.
而我，以為你想曬黑一點. nika, pisimsim nu maku, maydih kisu pacidal a lumeni’ ku banges.
雖然我知道，你並不喜歡曬太陽. sisa, matineng kaku tu caay kanamuh pacidal kisu.
你知道嗎，                    matineng haw ?
沒說再見就走，是很不禮貌的. caay pisakamu a talacuwacuwa, nayay ku sikaz.
所以，我生氣了！              sisa, maucung kaku.
我整天不停地挖沙子，          mikutkut tu liken kaku sademiad,
我想，                        misimsim sa kaku,
只要看不見，就可以遺忘. ancaay kaazih, mapawanay tu.
我幾乎把它埋起來了，          amatadem sa tu kaku.
kakuniza:Padakaw Lami' kakuniza:Lami' Kulang kakuniza:kungku
Sado
thumb|Guangfu
Sado
u sulit nu Hulam: 砂荖部落
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Sado. u kasalumaluma’ nu Sado sa, 98 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 272 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 246 ku tademaw, pakalatu 90%. u zuma sa, cay ku Ingcumin, 26 ku tademaw, pakalatu 10%.
u sausi nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 85%, Kevelan(Kebalan) 1%, zumazuma 3%.
u Pangcah a niyazu'
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 50%, Tayan(Tayal) 1%, Taluku(Truku) 1%, zumazuma 2%.
阿美族是臺灣原住民的一個族群. 主要分布於花東縱谷平原與海岸平原地區，少數分布於屏東縣牡丹、滿州鄉一帶. 總人口數約二十萬餘人，是台灣原住民中人數最多的族群.
u pangca sa, u cidekay nu Taywan Incumin. tusa a bataan a mang ku tademaw. mueneng i Kalinku i Pusung atu i dadipasan nu bayu'an. satuuday a cidekay u Pangcah.
u Sakizaya a tademaw
izaw tu ku Sakizaya a tademaw itini, namabulaw i 1878 tayni milimek. siiluc tu tina niyazu'. nasulitan ni Liaw Socen.
u cidekay nu Taywan Yincumin:
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis). u Pangcah cidekay a tademaw si207940, katukuh 2017-9.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 5 a bulad
pulung sausi (561,916),  Pangcah (209,668),  Tayan (90,185),  Paywan (100,775),  Yuwatan (58,465),  Rukay (13,319),  Puyuma (14,170),  Cou (6,635),
Saysiat (6,630), Yami (4,612),  Saw (790),  Kabalan (1,470),  Taluku (31,530),  Sakizaya (940),  Sejek (10,023),  Laaluwa (401),  Kanakanabu (335), zuma (11,985)
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Pangcah kakuniza:Kalingku kakuniza:Yincumin
sin-ci kasaetiman
sin-ci kasaetiman (kamu nu Hulam: 星際寶貝)
kakungkuan a kamu (劇情)
故事開始於強霸博士（Dr. Jumba Jookiba）的實驗，它製造了626個非法的基因實驗生物，因而遭到監禁.
lingatu nina kungku ni kinkiwan ni Cun-pa' puo-se (Dr. Jumba Jookiba 強霸博士), misangan cinida tu enem a lasubu tusa a bataan idaw ku enem (626) a caaya ka kapahay nu ni kinkiwan tu cilekay, sisa pululen cinida.
當強霸所製造的實驗生物正透過鋼圖艦長（Captain Gantu）運送到一個廢棄的星球時，第626號實驗品，一個外貌類似狗的生物逃離至了外太空，並前往地球.
ci Cun-pa '(強霸) ni kinkiwan tu cilekay sipakayda nida ci Kan-tu cian-cen (Captain Gantu, 鋼圖艦長) patayidan nida i nibakahan tu damutan i bunacan, saka enem a lasubu tusa a bataan idaw ku enem (626) a nipikinkiwan, idaw ku cacayay mahida u wacu a cilekayan milaliw pasayida i tapukuan, pasaidan i ti-ciw.
星際議長（The Grand Councilwoman）知道後，就派出了強霸博士和獨眼霹靂（Agent Pleakley）一起合作，前往地球捕捉626.
sin-ci iy-cen (The Grand Councilwoman (星際議長) matineng satu, patahekalen nida ci Cun-pa' puo-se (Dr. Jumba Jookiba, 強霸博士) atu ci Cacay a mata Pi-li (Agent Pleakley, 獨眼霹靂) makakadun kunuheni, pasayda i ti-ciw midakep tu saka enem a lasubu tusa a bataan idaw ku enem (626).
626在太空船逃離的過程中墜落在夏威夷，雖然存活下來但是卻被一台卡車輾過而失去意識，於是被誤認為一種狗，送到動物收容所.
enem a lasubu tusa a bataan idaw ku enem (626) milaliw tu tapukuwana balungan seday sa mahetik i Sia-wi-iy (夏威夷), amica kuni kaudip nika kaydaan miepin nu kadideng caay katineng tu nu tademawan, kyu u wacu han, patayda han i aadupan a kitidaan.
住在夏威夷，一位19歲的蘭莉（Nani）和其妹妹莉蘿（Lilo）的父母親在不久以前因為車禍而喪生了，這樣導致蘭莉必須要照顧自己的妹妹.
但是，社工人員光頭先生（Cobra Bubbles）認為蘭莉還沒有足夠的能力來獨自撫養小孩長大，所以就想要將莉蘿送至孤兒院.
nika, u se-kun a tademaw ci Kunah (Cobra Bubbles, 光頭先生) saan ci Lan-li (蘭莉) an inai' henay ku laheci nida midiput mibalaki tu saba nida, sisa mangalay papataydaen ci Li-luo (莉蘿) i ku-e-yung.
蘭莉非常反對這個決定，因為莉蘿是她僅剩的家人了.
ci Lan-li (蘭莉) caay kanamuh mibabelih cinida tina nipabalucuan', dayhan ci Li-luo (莉蘿) cinida tu a cacay ku tada laluma'an nu maku.
蘭莉在聽到莉蘿祈禱自己能夠擁有一個朋友之後（莉蘿並沒有「真正的」朋友，因為她的同學都很排擠她），就答應讓莉蘿領養一隻狗.
ci Lan-li (蘭莉) makatengil tu nipilunguc ni ni Li-luo (莉蘿) aku han tu a idaw ku cacaya nu cabayan nu maku sa (ci Li-luo inai ku "tatengaay" a cabay, dayhan micudaday nida caay namin kanamuh cinidaan), sisa mihang ci Li-luo (莉蘿) an pahabay tu cacaya a wacuan.
她們到了收容所後，莉蘿就馬上挑中了626.
tayda sa kunuheni i midiputay tu wacuan, ci Li-luo (莉蘿) han mapili' nida ku saka enem a lasubu tusa a bataan idaw ku enem (626).
雖然蘭莉和收容所的主管都很反對莉蘿領養這隻奇怪的「狗」，但莉蘿還是堅持要帶走牠，並給牠取名叫史迪奇（Stitch）.
kanaha tu ci Lan-li (蘭莉) atu midiputay tu wacu a sakakaay mibabelih tu ci Li-luo (莉蘿) an midiput tina mahicaay a "wacuan", nika ci Li-luo (莉蘿) pacicisa mangaly miladay tina wacuan, pangangan han nida ci Se-di-ci (史迪奇).
莉蘿帶著史迪奇參觀了她所居住的小島，而史迪奇也發現牠是不可能逃離的，因為牠無法在水中行動.
ci Li-luo (莉蘿) ladayen nida ci Se-di-ci (史迪奇) mihaliyud tu liwliw nu luma' a kitidaan
adidiay a subal, ci Se-di-ci (史迪奇) matineng cinida ahican kiya haw amilaliw, dayhan cinida maliyuh i nanum muculil.
ci Lan-li (蘭莉) latayen nida ci Li-luo (莉蘿) atu ci Se-di-ci (史迪奇) tayda i kakanen mikilim tu kukuliyan, ci Cun-pa'puo-se (強霸博士) atu ci cacay a mata Pi-li (獨眼霹靂) mangalay midakep ci Se-di-ci (史迪奇) an a kawawan milawpes sa tu kawaw ni Lan-li (蘭莉) a kakulian.
而之後，莉蘿就想要控制史迪奇頑皮的行為，於是就讓牠表現得像貓王一樣.
satu, ci Li-luo (莉蘿) mangalay mikuwan tu ci Se-di-ci (史迪奇) caayen kapitengil nu wayway nida, kyu pahuting han cinida mahida u nani' ku wayway nida.
後來，蘭莉的男朋友大衛（David）在海灘上看到了蘭莉正在應徵救生員的工作(蘭莉應徵工作原因是她要扶養莉蘿而支撐家庭經濟來源).
sisa, mamidang ni Lan-li (蘭莉) ci Da-wia (David大衛) i bayu ni likenlikenan maadih nida ci Lan-li (蘭莉) tayda mikilim tu sapiala tu tademaw a kakulian (ci Lan-li (蘭莉) mikilim tina kakulian u sapahabay nida tu saba nida ci Li-luo (莉蘿) atu sakaudip nuheni).
大衛於是建議他們一起來衝浪，因為他們過了很不順利的一天. 但是，莉蘿、蘭莉和史迪奇在迎接一個大浪時，強霸又打算從水裡捕捉史迪奇，而莉蘿差一點就要溺水了.
ci Da-wia (大衛) sakamusa mapulung kita misalama tu miwawie'say tu laying a sasalamaan, caay kakapah ku nika udipan nu cacaya a demiadan. nika ci Li-luo (莉蘿), Lan-li (蘭莉) atu ci Se-di-ci (史迪奇) malitemuh tu tabakiay a laying henay, ci Cun-pa' (強霸) ku mangalay makayda i nanum midakep ci Se-di-ci (史迪可) an, ci Li-luo (莉蘿) ku adidi' tu maenem nu nanum.
這時，光頭先生看到了整件事，雖然大家都平安到達岸上，但光頭先生還是決定隔天早上就要來帶走莉蘿.
tinisa tu, ci Kunah (光頭先生) makaadih tina kawawan, amicu mapinan namin ku nuheni tayda i dadipasan, nika ci Kunah (光頭先生) pabalucu ci nida anucila tu sanaanl aladayen numaku ci Li-luo (莉蘿) sa.
史迪奇看到牠造成的問題後，就打算離開她們，莉蘿則和牠說：「我不會忘記你的，我會記得所有離開我的人. 」
ci Se-di-ci (史迪奇) maadih nida tina kawaw naw cinida kusikawaway, mangalay miliyas tu nuhenian, Li-luo (莉蘿) sakamuen hanida "caay ka pawan kaku tisuwan, amadateng nu makau ku miliyasay i takuwan a tademaw."
隔天早上，蘭莉正在等光頭先生的到來，但是大衛卻來通知她有一個很適合她的工作機會，請她一定要去應徵，於是蘭莉就告訴請莉蘿在她回來前先自己待在家.
tucila a kanihalan, ci Lan-li (蘭莉) mihalhal tu nikatayni ni Kunah (光頭先生), nika ci Ta-wia (大衛) taynimitakuh ci nidaan idaw ku matatungusay nu kakulian, kanca katayda milihida mituki, sisa ci Lan-li (蘭莉) sakamu hanida ci Li-luo (莉蘿) anu caay henay ka taluma kaku kay tini tu i labu nu iluma' han.
史迪奇躲在附近的叢林中，而遇見了強霸. 強霸告訴牠，說牠永遠也沒有辦法擁有一個家庭或一個歸屬，因為牠只是626號實驗品，只是為了實驗的目的而製造出來的生物.
ci Se-di-ci (史迪奇) miculimek i liwliw nu kilakilangan, malitemuh nida ci Cun-pa'(強霸). ci Cun-pa'(強霸) sakamu han cinida, acaay kasilahci cinida tu tadaluma'an atu kitidaan, cinida u saka enem a lasubu tusa a bataan idaw ku enem (626) a banggu nu kakinkiwan, uyni u kakinkiwan a nisangaan tu cilekay sa.
ci Cun-pa'(強霸) kumangalay midakep ci Se-di-ci (史迪奇) an, kyu ci Se-di-ci (史迪奇) milaliw taydan nida i ci Li-luo (莉蘿) an, sisa malingatu sa ku nuheni malalaba' malalebu.
莉蘿看到後馬上打電話找光頭先生求救，而結果是強霸的雷射槍摧毀了莉蘿的房子，而蘭莉和光頭先生剛好一起回到那裡.
ci Li-luo (莉蘿) makaadih satu patelay han nida ci Kunah (光頭先生) katayni miala i takuwan, alaw malahci ni Cun-pa'(強霸) kuwanngen ku luma' maluyuh kuluma' ni Li-luo (莉蘿), ci Lan-li (蘭莉) atu ci Kunah (光頭先生) tumian makatukuh itida.
在蘭莉和光頭先生在說話時，莉蘿跑到了樹叢裡去追史迪奇.
ci lan-li (蘭莉) atu ci Kunah (光頭先生) masasakamu sa henay ku nuheni, ci Li-luo (莉蘿) taydan nida i kilakilangan milalaba' ci Se-di-ci (史迪奇) an.
這時，史迪奇就告訴了莉蘿牠是一個外星生物的事情.
itini sa, ci Se-di-ci (史迪奇) sakamuen nida ci Li-luo (莉蘿) cinida han u tapukuwan a cilekay nu kawaw.
當史迪奇正在告訴莉蘿說牠毀了一切時，鋼圖艦長就出現並把他們兩個都抓走了.
ci Se-di-ci (史迪奇) mahka musakamu i ci Li-luoan malawpes nida ku cancanan sa, ci Kan-tu cian-cen (鋼圖艦長) tahekal sa henay cebis nida ku nuheni tatusa a midakep.
此時，蘭莉跑到現場，並驚訝的看見鋼圖正在將莉蘿和史迪奇放進一個玻璃罐中並將他們放上太空船，並起飛離開.
tawya satu, ci Lan-li (蘭莉) tayda itida, mapaaw makaadih ci Kan-tu　(鋼圖)an mahka pacumud ci Li-luo (莉蘿) atu ci Se-di-ci (史迪奇) an pacumud i langdaway pataydan ku nuheni i tapukuwan nu balunga, mubahel satu miliyas.
但是，史迪奇在起飛前逃離了太空船，並且也給蘭莉看到了牠的真面目，而蘭莉也終於明白了史迪奇並不是一隻狗.
namakayiniay a nisulitan (參考資料)
中文維基網站-星際寶貝： https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%98%9F%E9%99%85%E5%AE%9D%E8%B4%9D#%E5%8A%87%E6%83%85
nipaluma-sahala
sahala
肝炎草
(俗名：水竹葉、竹頭草、肺炎草、圍夾草、癌草、青竹殼草、青鴨拓草)
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p121
kakuniza:nipaluma kakuniza:mauzipay
takupuwan
u takubuwan hananay a nyadu`sa. kal capuwan nu namaka cuwacuwa ay asakidaya. ma talaw anu masiwatid ama lisapen nu alikakay u ananay kyu. saupu samin i
takubuwan. u takubuwan han nanay a nyadu`sa. ma liuliuway nu lanulanu`an. sa cacay sananay masatukus a pala ku takubuwan hananay. ilabu nu `sa. lima
annyadu`an. unuwaliyan sa ucipawkan. unu amisan sa u ciwydiyan. unu tipan sa u cibalbalan. taynisa inu timulan sa u sakul. i teban sa u takubuwan a nyadu`. limaay ana nyadu`an sa lalima ku tumuk. cacay ku satabakiyay a tumuk mamikuwan tu nyadu` nu takubuwan. anusi kawaw mi hicahica ku nyadu` u cinida amin kumu keliday tu takubuwan.
u takubuwan hananay a nyadu` liuliuwen tu tungawen ku lilis nu nyadu`. pedped han kuni palumaan. i nyadu`sa lima ku cacekulan sapi adih tu ada i hekal .tulu ku
panan tusapi cumud. inu waliyan cacay ku satabakiyay a panan. sakaliumah a panan. inu timulan cacay ku pidaduman a panan. saka tulu a panan inutipan. pakay labu nu nanum micumud talabu i nyadu`. wyniyan a panan u cacumudan numi laisay tu taluku. atu cacumudan nu tawmahay mi adup tu aadupen. anu lalaba`en nu adasa katukuh i tini cebung mi cumud i labu nu nanam sa talabu tu inyadu`.
kakuniza:takupuwan kakuniza:Nuwatan o Kumud
ulic- u sakamuwn nu Palaml -ngatu cacay- u niyazu' nu Sakizaya
lacul-1
na makayniyay i kaluluwan
na makayniyay i maibul
na mayniyay aca i Soufeng haw
atu nay sakulay yamin
ayza a demiad itini kita palamal haw palamal kita tu niyan
palamal kita tu niyan tu babalaki numita haw(點燃火把獻祭給我們的祖先)
lacul-2
i ayaw nu mihca ku sakizayaay (撒奇萊雅族在西元1878年之前)
i tiza ku eneng i bukelal nu nabakuwan (世居於花蓮(奇萊)平原)
u liwliw sa u sauwac nu sancan ku nisaamis nu singcen a kuwan (其範圍北起新城鄉三棧溪)
u beden nunatawlan ku nutimulan nu ciang a kuwan (南迄吉安鄉木瓜溪)
u nutipan sa u tulin nu buyu’ u kaliyawan、a buyu’ nu sabatu (西接中央山脈系統之加禮宛山、硰婆礑山)
u nuwaliyan sa u bayu tu (東臨太平洋)
basketball
basketball nu Amuhuwan a sasakama, lanciw nu Sakizaya a kamu.
ulic- u sakamuwn nu Palaml -ngatu cacay- u niyazu' nu Sakizaya
lacul-3
達固湖灣 takubuwan、拿巴國灣 nabakuwan、吉寶竿 cipawkan、達馬賽旦 tamasaydan、根奴伊 kenuy、基瓦瓦蘭 cibarbaran、基發俄岸cibawngan、巴吉克 pazik、基克布 cikep、大笨 tuwapun
i labu u satabakiyay a niyzau’ sa u takubuwan (其中，達固湖灣是最大的部落)
basketball
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Lisin Kubung
ulic- u sakamuwn nu Palaml -ngatu cacay- u niyazu' nu Sakizaya
lacul-3
u teban nu cidekay a pikuwanann (也是族群的政治中心)
i tini a mazih ku nu cidekan nipatizeng tu hecek nu binawlan atu saupu a nikuwan sa makelec (可見得其社會制度與政治組織十分健全)
lacul-4
kiyu kapah ku nipikuwan nu sakizayaay tu bukebukelalan nu kilay nayi’ ku cayi’ (撒奇萊雅族一直有效的統治著奇萊平原) thumb|荷蘭人 u kamu i sulit nu ulangdaay (根據荷蘭人的記載)
pinapinaay makuwan nu sakizayaay ku laculaculan nu bukelal a kilay (撒奇萊雅族掌握了奇萊平原多數的資源)
mala palalacalay tu yincumin atu ulangdaay a cidekay (成為代表原住民與荷蘭人互動的民族)
pawsa tu miekimay nu ulangdaay tu kakanen masu patiyam tu ulangdaay (提供荷蘭採金團食物，並與荷蘭人進行交易)
u lalusa tuwaca a buyu’ sa pangangan tu buyu’ a kilay (甚至台灣百岳之一的奇萊山亦以此為名)
malu mikuwanay ku sakizayaay tina lala’ i sumamad (就可知撒奇萊雅族曾經在這塊土地上雄霸一時)
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan nu Tiway Sayiun kalisiw putiput(帝瓦伊撒耘基金會)
cudad nu katineng tu Sakizaya Palamal(認識火神祭)
nasulitan ni Tuku Sayiun
荷蘭人
奇萊平原
natayni mizizaway
Toko, Lisin, Bala,
tawiy.puen
tawiy.puen
大衛·伯恩（英語：David Byrne，/bɜːrn/，1952年5月14日—）是蘇格蘭裔美國歌手、詞曲作家、音樂家、唱片製作人、藝術家、作家、演員以及電影製片人.
Ubaluhay nu Amilika masakaputay a midadiway, “cacay siwa pitu katukuh cacay siwa siwa lima” malingatu patelah misakaputu, utayungusan nu misangaay tu datuk a tademaw,mamudadiw alahican Migita.
他也是美國新浪潮樂團傳聲頭像（1975-1991）的創始成員、主要的作曲人、主唱兼吉他手.
早年人生[編輯原始碼]
Ci tawiy,puen nayi cacay siwa lima tusa a mihcaan a lecuhan, limaay abulad sabaw swpat a demiad i siten patun a tenpatun, u sakakaay a wawa. Nalecuhan tu sa a mihcaan, malimad kuheni tayda i Kanata, iantali hamiltun muenen. sa malimad tayda iamilika, siwaay kumihca nipuen eneng satu i malilan nu aputuse. Uwama ni puen ci （Tom Byrne）nayi siu amisangay tu dinci akusi mala kutisi, wina sa puen（Emma Byrne）malasaydan.
大衛·伯恩於1952年5月14日出生於西鄧巴頓郡的鄧巴頓，是家中長子. 他出生兩年後，他與父母搬到了加拿大，在安大略省哈密爾頓定居. 然後他們搬到了美國，在伯恩九歲時定居在馬里蘭州的阿布圖斯. 大衛的父親湯姆·伯恩（Tom Byrne）曾在西屋電子公司擔任電子工程師，母親艾瑪·伯恩（Emma Byrne）後來成了老師.
整個家庭離開蘇格蘭的部分原因是因為父親工程技能的工作供不應求，除此以外還有父（天主教會）母（長老教會）雙方的「混合婚姻」引起的家庭緊張.
ci puen i tusamalebut sabaw walu a mihcaan iBBC a pahusuay a kamuku “Desert Island Discs”tayda musakamu tuynian akakawaw.
伯恩於2018年3月18日在BBC廣播四台的節目《Desert Island Discs》上時講述了這些事.
nanuadidi’ sa, ci pien manamih cinida tu ungga tabaki kukaydih nida. Micuda cinida tu kucung alesan nu masakaputay a mudadiway kayian cinida, sakamusa kuheni cakatatudung kudadiw “hina nida muciliw ,ungiha tada masatedep sa,.
從很小的時候起，伯恩就對音樂產生了濃厚的興趣. 他曾被中學的合唱團拒絕，因為他們聲稱他「常常唱走調，而且聲音太沉悶了」.
sakamusa ku wina tu wama yu tuleay henay ku mihca nida sa sawsawni milikat tu likudu patengil sa, yu limaay cinida sa matineng tu ahican midatuk tu hamunika. mihedek sa tu mikawcung mahedek nuayawan namicuda sa matineng tu Migita amipaadih tub inaw lan matineng tu nuluma aulugang atu bayuling.
他的父母說他會從三歲開始不斷播放他的留聲機，並且他在五歲時學會瞭如何演奏口琴. 高中畢業前，他已經知道如何演奏吉他、手風琴和小提琴.
sedeng
sedeng (kamu nu Hulam: 咬人貓)
u lutuk.
adada' atu calenget ku nikalatan nu sedeng.
makalat nu sedeng sa u tabayal ku sapaiyu.
kakuniza: LamiHung
Shavkat Mirziyoyev
Shavkat Mirziyoyev
thumb|Mirziyoyev cropped|alt=Mirziyoyev cropped.jpg
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Uzbekistan ayza sa ci Shavkat Mirziyoyev, micakat a demiad sa i 2016 a mihca 12 bulad 14 demiad.
malabi
Misalami' ku acawa nu maku tu asuay a lami'.ayda a demiad naw tabu ku kaneng nu maku
Shawn Bradley
Shawn Bradley
3 bulad 22 demiad, 1972 a mihca, Shawn Bradley, miunduay. thumb|Bradley, Shawn (2008) 2|alt=Bradley, Shawn (2008) 2.jpg
malac
malac 退潮 makelah
kalabaw
kalabaw(田鼠)
bataan misawanengay a kusiy
縮圖 Bataan misawanengay a kusiy
kakiliman (摘要)
nabakuwan piidangan misawanengay "Bataan misawanengay a kusiy".
nilacul (內容)
i kalipunan henay nipatizengan nu nabakuwan piidangan misawanengay kusi, aca sipangangan han Bataan misawanengay kusiy, katangasaan nu katuuday pabatikalay midangay atu pahanhannay a tademaw, i labu pacakay tucanancana tu mahicahicaay asu’ay a kyandi, bangsis sicedam dawmi’ay a pincilin cu’detay sisicedaman a kyandi, na cacay mutamud ku tademaw asu' sa zakec tu, nau kyandi ku nikana hawsa, ataneng henay mitanam tu DIY misanga’ hanu lima hanay ku pisangaan、pipabatikalan a zazan muazih tu liwliw nu pidangan, satu a pawasa tu labang tunu lipunay a luma’ papilabin, tayniay i nabakuan cayay kamalawitay tu nu piidangan a misawanengay kusiy.
1913 a mihcaan, "tungtay misangaay tu waneng a kusiy" i nabakuwan linahem patizeng tu "nabakuwan kang misangaay tu waneng a kusiy" 1921 a mihcaan i Bataan patizeng tu tahe kusiy "ayzaay i Bataan misawanengay kusiy" a patabaki pakayadah tu nisangaan a waneng, pawasa tu i tawyaay tunu hitay a pakulisiw, uyzasatu i sakatusa nu mangangayaw ku kitakit hawsa, uyni tusaay misawanengay kusiy mapeleng nu amilika a hitay sa matastas tu, satu uyza tu u Taywan ku mialaay tuya misawanengay a kusiy, kalamkam satu misanga misakapah, a pakutay tunu ayzaay a piidangan misawanengay kusi hantu. i tapiingan nuya misawanengay kusiy izaw kya silac siluc sanay nanu lipun kilangay a luma’ Taywan uyni dada’kuni liwanan tu nu lipun nisangaan tunu kilangay a luma’ uyni hinukiay a luma’ hatu nu kalipunanay nu misakakawaway a tademaw a pilabinan, tangasaayza kapah henay malawit tu pinaay a cacay lasubu a mihcaan, kutkuthan sa tahkal tu ku kanawalan tu nu sumamaday, tayniay milabinay a labang, a maazih tu salunganay nu lipun u kilangay a luma.’
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (參考資料)
kakuniza:Sabak Tutuy
『palamal』nu 『patuduay』atu『mapalaway』asakakaway
縮圖|palamal『palamal』nu 『patuduay』atu『mapalaway』asakakaway『火神祭』中『祝禱師』及『祭師』的任務
kakiliman
『palamal』nu 『patuduay』atu『mapalaway』asakakaway
『火神祭』中『祝禱師』及『祭師』的任務
nilaculn
(二)  2018 a mihecaan,hamisa malalais cacay alasubu izaw ku sepa apataan ademiad,Sakizaya a palamal,mahamin nu kalahukan tuiuay ku tuki malingatu tu misinamud (整理) a malingtu amisakakawaw,sizikus amin kami tu nu Sakizaya ,tangsa tizah sapisalisin ,misinanud tusapatata tu babaunge
140年2018年戰後140年撒奇萊雅族火神祭,下午3點工作開始,傳統婦女裝在家著裝完畢,到祭祀廣場,擺放祭品.
(三)  upapadenan tu sasalisinan sahayaway u 祭品
(1)「sanglacay sapasaksak」,kilul(跟著)sa
(2)「upapah nu paza’」 (saka cacay:u pasawaliay a papah un paza’,saka tusa:la’cus ku malepi’ay a papah)
(3)「da’dac」:kasumamadan caaykadayum sida’dac ,isumamadan u kahemekan (尊重),aduhmenan kya a nikatules ku  da’dac ,sa tabakiyay ateka’ kay sa ,iza hantusa tatakuwa azihan izawami kina da’dac, u ahemiay iza amin
(4)「bila’」:u kakaydihan nu babalaki ,ina bila’ pangcis saan ,caay kalecacd tunuduw
(5)「uepah」:uuzip anisangan a pah ku sapatata
(6)「tunuz」a cacay abicin ku tunuz
saungay nu binawlan-20170924 Palamal kakitizaan milingatuay a pataungay
20170924 Palamal kakitizaan milingatuay a pataungay
thumb|20170924-Palamal malingatuay a lisin 19 thumb|20170924-Palamal malingatuay a lisin 15 thumb|20170924-Ciwidiyan Palamal milingtu Pataungay 03
tatukian
2017 mihca 9 bulad 24 demiad (pilipayay)
『palamal』nu 『patuduay』atu『mapalaway』asakakaway
nilaculn
(8)「 nanum」u nanum sakauzip
(9)「tayu」:u sadikes u mapalaway
(10)「culan」
saungay nu binawlan-20170924 Palamal kakitizaan milingatuay a pataungay
tayni mitengilay:
Sakizaya mapalaway, Sakizaya patuduay, Lubas-kuwansaedap
『palamal』nu 『patuduay』atu『mapalaway』asakakaway
nilaculn
(11)「belbel」
(12)unamakaumahay amin a u kakahan
saungay nu binawlan-20170924 Palamal kakitizaan milingatuay a pataungay
natayniay
thumb|20170924-Ciwidiyan Palamal milingtu Pataungay -Balaw ci Balucu' sasaydang,Su Yi Ru sasaydang, Dungy Sela mapalaway, Lin Xing Yu mapalaway, Micyang Kuli mapalaway, Uul Balaw patuduay, Balah Huisin, Kulihusin Sayiun, Tuku Sayiun, Balaw, Caijinmu, Nuwatan o Kumud, Wukuomin, wukuoxiong, Kaoxiande, Liyiwei, Huangtefu, Huangchi, Caiwenjin
muazih tu tatengaay belih nu Hulam a kumu (漢譯參考)
祭師文化課程程序表
『palamal』nu 『patuduay』atu『mapalaway』asakakaway
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
https://en.wikipedia.org/wiki/Sakizaya_people
kakuniza:Sabak Nubu
selal
selal(年齡階級、青年)
u langat nu niyazu’ ku kasaselal nu Sakizaya, Taw:ya sa, paluma ku selal tu bitunay tu liklik malulangat nu niyazu’. siceka ku tapangan tatenga’ salangatan nu loma’. sisa, tatenga salangaten ku langaw nu bitunay saading tu niyazu’, malubacu nu kasaselal nu Sakizaya ku bitunay.
saungay nu binawlan-20170924 Palamal kakitizaan milingatuay a pataungay
muazih tu tatengaay belih nu Hulam a kumu (漢譯參考)
時間: 2017.9.24 星期日(14:00-16:30)
地點: 花蓮縣壽豐鄉水璉村放牛班操場
selal
selal(年齡階級、青年)
ci Bunga(楊仁煌) nu Sakizaya, u kungku niza, “ Taw:ya sa, iza ku Alikaka, Hadadaday, Lalimenah, Takenawan kaludietu atu zuma a binaccadan mibulibul tu niyazu’. sisa, u wina ku mitelungay i luma’, masaselal ku tatama misimaw tu lala’ nu niyazu’. u tatayna ku i luma’ay, u tatama ku situdungay tu binawlan, macacukel a misaniyazu’.”
授予階級
misaselaltu ku kapah i dabek a mabi’, midu’du tu kamu nu mililiday a kakasela. minanam tu sadiput tu niyazu’, kiyu pacakaten nu kalas a malabaluhay a selalan. macaktay miselal a kapah mailay ku laluma’an.
saungay nu binawlan-20170924 Palamal kakitizaan milingatuay a pataungay
muazih tu tatengaay belih nu Hulam a kumu (漢譯參考)
出席: 撒奇萊雅族祭師、撒奇萊雅族祝禱司、羅法思輔理官、火神祭籌備會
羅正心教授、蘇羿如博士、嚴苡嘉祭師、林湘渝祭師、李采芳祭師、歐沃兒法荖祝禱司、督固撒耘、耕莘撒耘、飛亞飛丞、宋德讓前頭目、蔡金木理事長、吳國民理事長、黃金文委員長、李逸偉、黃德富、黃琪、蔡文進、吳國雄前頭目、高賢德前頭目
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (參考資料)
thumb|20170924-Palamal malingatuay a lisin 03 thumb|20170924-Palamal malingatuay a lisin 10 napatizeng ni Tiway Sayiun kalisiw putiput(帝瓦伊撒耘基金會)
malaacawa
malaacawa(婚姻)
sapuelac
taw:ya mikadabu ku tatama nu Sakizaya, i luma’ nu tatayna a mazu’ ku tatana. kamu nu Hulam tu ”愛情” lemu’ han, ”嫁娶” kadabu han, ”娶妻” siacawana han nu Sakizaya. ci Tubah. Kumud u babalaki nu Linahem(壽豐), iza ku kamu niza, ”Ciacaw ku Sakizaya masumidang ku ayaw, mitapi’(幫工) ku tatama i luma’ nu tatayna. maladum ku tatayna, misacacak, mibaca’ tu sananal, pakasuy ku tatama tu luma’ nu tatayna. Tatenga’tu malakadabu ita sa ku babalaki nu tatayna, tayza i luma’ nu tatama a pasasungit, pataheka tu babalaki nu tatama, u malaacawaaytu a tatusa. caay piala tu nasebanan, u tatayna ku sitatungusay tu kawaw nu luma’. u niyazu’ay a tademaw ku saacawaan nu Sakizaya, anu nayi’ ku saacawaan i niyazu’ sa, ibelaway a niyazu’ nu pangcah a mikilim tu saacawaan, caay paceba siacaaw tu zuma a binacadan. Nay kazipenan macacumudtu zuma a binacadan ku uzip nu kasaniyaniyazu’, macacaluktu ku kasiacawaw nu Sakizaya. Ayza sa, tayza i maci misakuli, macacaluktu kasiacawaw nu Sakizaya, mikilul tu hulic cacaytu ka saacawawan.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
wikipayke 婚姻 kakuniza:sakasitangah
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
lacul-1
yumahiza henay tayniyan kita nu kukung hananay (當時，那裡被清軍所侵佔)
u kukung han nu mita kuniyan u 清兵haw u kukung hananay (族人稱清兵為kukung(強盜) )
lacul-2
pakamelaw tuniyan u niyazu' nu mita yu mahiza henay (當時，清軍對我們的部落 ) thumb|u tayling nu kukung tatenga' bangcalen makamelaw tu niyazu' nu mita (對於我們部落的美景及寬闊的土地)
u balucu' nuheni sa maydih a midebung i titaan (遭致清軍有計畫性的侵擾)
tatenga' isaw haw midebung satu kuheni i niyazu' nu mita (真槍實彈的侵擾我們的各個部落)
kina tulu a midebung kiniyan tu niyazu' nu mita (我們的部落至少被清軍侵佔了三次)
baluhay a dikuc nu kuo-wang
baluhay a dikuc nu kuo-wang (kamu nu Hulam: 國王的新衣)
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
lacul-2
kuheni u kukung haw u kukung han nu mita kuniyan 清兵 hananay sa (這些清軍也就是我們指的kukung(強盜))
baluhay a dikuc nu kuo-wang
國王的新衣（丹麥語：Kejserens nye Klæder，英語：The Emperor's New Clothes），也譯作《皇帝的新裝》. 安徒生童話系列中的故事，首次發表於1837年，收錄在《講給孩子們聽的故事》中.
baluhay a dikuc nu ku-wang(國王), (kamu nu Tan-may[丹麥]: Kejserens nye Klæder han, kamu nu Ing-yi[英語]: The Emperor's New Clothes) han, izaw aca ku zumaay a nisulit u“baluhay a dikuc nu hung-ti(皇帝)”han. maazih i lalabu nu "An-tu-sengg wawaay a kungku"(安徒生童話), aazihen nu adiwawa a kungku (kungku nu adiwawa) kina baluhay a dikuc nu kuo-wang(國王). saayaway a nipihapiy sa i 1837 a mihcaan, nisupedan i lalabu nu "sapatengilen tu adiwawaay a kungku".
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
lacul-3
yu mahizahenay u niyazu' nu mita sa (當時，我們的部落)
baluhay a dikuc nu kuo-wang
原型為流傳於14世紀西班牙卡斯提地區的一則故事，指一個摩爾人的國王被三名騙子愚弄，說他們為皇帝編織的一件華麗的衣裳是私生子看不到的，後來皇帝驅車到市集向眾人展示這件想像中的新衣服時，被一名有意挑釁的非洲人揭穿.
ulic- u sakamuwn nu Palaml ngatu tusa- tungawen a niyazu'
lacul-3
paliwliwen kiyami tu tungawen ku luma' niyan u niyazu' nu mita u mahiza henay (整個部落範圍以刺竹形成的圍籬所保護)