cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
utalakaw duma ku sienaw
後來就用成語「木人石心」來形容意志堅定，不為外物所動.
Kim Go-eun
u sapuyaay a kakuniza
thumb|606x606px|160603 백상 김고은
kungku nu te-ku
duba satu ci pite tsyda i kilakilangan, palasul amiayamali tu adidi'ay a dadinguay a tademaw.
utalakaw duma ku sienaw
makadungdungay tu aniwyiw, kiya mapulu’ ku kapah. 耐得住寂寞，才能守得住芳華.
kungku nu te-ku
彼得只好又跑進樹林，準備向小玻璃人道歉.
Kim Go-eun
u sulit nu Hulam
金高銀﻿（韓語：김고은，1991年7月2日－），韓國女演員. 四歲時曾跟著父母到中國北京市密雲區生活了十年左右並接受華語教育（幼稚園到初中一年級），因此能說一口流利的中文. 2010年進入韓國藝術綜合大學演劇院演技系就讀. 2012年，在電影《蘿莉塔：情陷謬思》（另譯：銀嬌）中以新人之姿擔任女主角，展現突出的演技，獲得了大鐘獎、青龍獎等多座電影獎項的新人女演員獎. 2016年，首次出演電視劇《奶酪陷阱》. 2016年底，以作品《孤單又燦爛的神－鬼怪》再創事業巔峰，實力備受肯定.
u sulit nu Amilika
Kim Go-eun (born July 2, 1991) is a South Korean actress. She debuted in the critically acclaimed film A Muse (2012) where she won several Best New Actress awards in South Korea. She next appeared in the crime thrillers Monster (2014), Coin Locker Girl (2015) and Memories of the Sword (2015). Kim then extended her filmography to television where she played leading roles in the tvN dramas Cheese in the Trap (2016) and Guardian: The Lonely and Great God (2016-2017).
utalakaw duma ku sienaw
makadungdungay tu aniwyiw, kiya masadep ku balucu’ kaydihan sawacun cay kabahaw, sisa idaw ku kapah.
Kim Go-eun
u sulit nu Lipun
キム・ゴウン（김고은、Kim Go Eun、1991年7月2日 - ）は韓国の俳優.
muazih tu tatengaay Hulam a kumu (簡介漢譯參考)
kakuniza:tademaw
utalakaw duma ku sienaw
耐得住寂寞，方能內心平靜、寵辱不驚，有所作為.
makadungdungay tu aniwyiw, kiya tatenga sakaydihan micekcek matenes, caypisaada tu tademaw, caay pipaseneg, cay kacalilaw nu hekal, 耐得住寂寞，才能對真正所愛好的事情專注持久，不怨天尤人，不妄自菲薄，不見異思遷，
masikuay a tademaw, kanca muculil tu caypaayawi nu taw, nayi ku miedapay lumeniay ku kaudip, tawya a tuki, utatudung nu kapah itawya, mahida u nu ayawn nu takelal salumeni’sa anu madungdung tu saw nitakelal tu.
但凡成功之人，往往都要經歷一段沒人支持、沒人幫助的黑暗歲月，而這段時光，恰恰是沉澱自我的關鍵階段，猶如黎明前的黑暗，捱過去，天也就亮了.
idaw ku palitaay tu biyu asaydan “u buting caypakalebut tu panan sa mihica tu ?”
有人問禪師：「鯉魚在沒有躍過龍門的時候做什麼？」
patubeli han nida saydan “ ilabuay nu banaw cueded itidami nanam tu sakalatademaw”.禪師回答：「在深潭寒水中修身養性. 」
palitaaca “ anu malakuwit mahicaaca ?.又問：「躍過龍門後又怎樣？」
palitasa ku saydan “malakuwit ku panan, mabahel tayda tapuku, ubuting caay pakalalaba.”
禪師回答：「躍過龍門後，騰飛天上，魚類難以追及. 」
palitaaca, “ mahica saw? . 又問：「那又怎樣？」
Ma-li-ya
u tataungan a sisiw
kina sisiw a cudad palunu kahemekan a Theotokkos “miduducay tu kakausan a tatayna” u nikaseneng a milatuh milunguc ci Maliyan. makayni i sabaw enem a se-ci hen, kiwkay nu tinsukiw u cacukaymasan mitaung a cudad sisa muawaw mipadan a mitaung kya madem. milunguc tu mahicahicay a mililitay nanu sakacaay kalecadlecad, sisa hina paludadadiwan saansa.
mi-kuy a sisiw
mi-kuy a sisiw “la-tin a kamu：Rosarium Virginis Mariae”, i sabaw lima a se-ci malingatu tu pangiha ku mililita a wama, unu kiwkay nu tinsukiw a situ mibaung ci ina Maliya milungucay a cudad. “mi-kuy a sisiw” kinasulid namakayni i la-tin a kamu “Rosarium”, imi sa “balu nu hana” atu “mabalutay a hana”. “Rosa” imi u mi-kuy. u mahiniay a nipatinsu u lalitinlitin sananay a sapilunguc nu cudad mahida u bangsi nu mi-kuy kabangasi, a misuayaw sapibaung tu wama nu kakalayan atu ina ci Maliya.
lingatu atu lahed
“mi-kuy a sisiw” namakayni i kiwkay tu sananal a milungc tu cacay a lasubu idaw ku limaay a bataan namakayni i bancalay a dadiw kina lalunguc, misinciyay a sisu miduduc tu amalasibuay a miasip tu bancalay a lalungucan, i kiwkay anu miasip a kinacacay alasubu idaw ku limaay a bataan nipiasip tu “ saasip ci wama nu i pabaway”. dayhan, sakahini katuud ku tatabakiay a kiwkay tu demidemiad padasu tu tamelacay a ina’ ci Maliya mananam miasipan tu demidemiad, sisa i tantandawan kanca simiasipay tu cacay a lasubu idaw ku limaay a bataan ku asip “bancalay a sisiw” mibaung, i sananal, kalahukan, kalabian, kinatulu ku asip a milungc kya a malahci, kya malingatu mudikec tu cael nu malalitinay a miasip.
palilitay tu kilisitu
縮圖|miy-kuy a asipan nu udu'玫瑰念珠 palilitay a kilisitu “Christology” unu maliyutay a mililitay ci Ye-su kilisitu tu kiwkay a patukuh. “sisiw” i sulit ci Ya-su mipalita tu sisu: “sakamu sa tu henian cimakaku” ? yanipatukil niya situ malecadlecad ku nipatukil sakay ci Yesuan. nika palilitay a kilisitu u kiykay ku palahetay kiyu mahemek ku kiykay sakahini, u sakadademec tu sasakamuan a patukuh tu tuas, sikasan u malucekay atu micidekay midebung tu i lalaisan; sangalepan tu i sasayawan namakay i sawali satipay a kiwkay ku nikasulacus sisa malaliyas macinuwas. 縮圖|pilecuhan ni Ye-su kun-yan tulu a lasubu tusa a bataan idaw ku lima a mihca sakinacacay a mitatengil i ni-si-ya, sakay a mipenec tu micidekay a tuas pangiha: “u tuas kanca ci kilisitu”. nika i kiwkay caay ku nikahida a masatedep, i labuay sakay ci kilisituan nu tademaw atu tuas, sakay i tuas atu tademaw u mahiniay sisasakamuan tu ku katuuday a misakamu, sababelih sa i cen-ce madademec. hayni katukuh i kung-yen sepad a lasubu sabaw lima idaw ku cacay a mihca matatengil i ciy-ke-tun, palutatenga ku kiwkay “u tantandaw ci kilisitu”. u  tatengay paudipa a wama u tadatademaw ci kilisitu, u tuas hananay a tandaw “caay pacamulcamul, caay paliyun,caay kalaliyas, caay macanuwas”.
縮圖|ziwzika
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
ngangan ni Ma-li-ya
Ma-li-ya
kamu ni Ma-li-ya
sulid ni kilisitu
kakuniza:Hana Ating
utalakaw duma ku sienaw
patubelisa ku saydan “mubahel ku lung i ladem nu udad, palalemed tu kitakit. utademaw hanany idaw nami ku nikalikeluhan nu udip, anu masatedep sadep hank u aniwyiw, anu kapah tu palakalaki. Malabuting malalung nayay ku hica umahicaay a hekal u mahicaay ku kawaw.”
禪師回答：「龍行雲布雨，滋潤世界. 每個人都有自己的境遇，沉潛時要耐得住寂寞，成就後要福澤天下. 做魚做龍不重要，重要的是在什麼環境做什麼事. 」
Cuwang-ce
u sapuyuay a nasulitan (基本資料)
•	etul：tatama
•	nalecuhan a demiad：前369年
•	mabelecay a demiad：前286年
•	uzip：83 a mihcaan
u kamu niza
sakamu sa ci cuwang-ce “ maleacawaay sa u aniwyiw ku han, ucacan a maudipay malecad tu” 莊子說：「夫虛靜恬淡寂寞無為者，萬物之本也. 」
ci cuwan ce; satalakaway nikaudipsa u namuh, u aniwyiw 莊子：人生最高的享受，是寂寞
Sakamusa ci cuwang-ce; “ucacanan atu cacanan cay kauning” 莊子說：「物物而不物于物. 」
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:China
nipaluma-salusa, salosa
salusa, salosa
玲瓏冰水花
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p279
kakuniza:nipaluma
sabaw lima a zitay 15世紀
kina mikulitay yu mahida sa u satinengay a mikulid ci fo-lo-lun-s, won-pu-li-ya a tatusa. u padadanay tu patidengay tu nalimaan a misulid atu mikulitay ciyaw-to, ti, pan-tu-na ci fo-lo-lun-s, alese nida ku nu paytebanay a se-ci caayen kasalungaen kya nikulitanan, anu mahica kya nalimaan sa, unu sikulitay tu ku kuliden, kanca ihekal micidekay ku nalimaan nida.
15世紀 sabaw lima a zitay
這個時代的畫家仍在空間表現力上進行努力的探索. 15世紀義大利壁畫主要的繪畫形式是濕壁畫，這個時期也是油畫發明直至取代蛋彩畫的時期. 由於美蒂奇家族的贊助，以及上個世紀的藝術傳統之下，佛羅倫斯畫派成為這個世紀最鼎盛的畫派
palekalay tu naliman a misulit tu cudad atu mikulid. sabaw lima a seci u I’tali’a mikulitan angangan nu mikulitan i saliningay a nikulitanay tu mahida tu u baluhay a kulid, aydaay ayda ya mikulitay tu kakulitan sa unu tuuday a simal ku sakulid pacamelen tu tiku’mibilaw kya matenes salunga caay kahemekan dayhan idaw ku mipadangay tu luma’an mi-ti-ci,atu naayaway nu kasumamadan unu tuas kya nalimaan, malu nu aydaay kina kasumamadan a nikulidan saitunduc satu ku fo-lo-lun-s a kulid,
sabaw lima a zitay15世紀
'''palekalay tu naliman a misulit tu cudad atu mikulid. sabaw lima a seci u I’tali’a mikulitan angangan nu mikulitan i saliningay a nikulitanay tu mahida tu u baluhay a kulid, aydaay ayda ya mikulitay tu kakulitan sa unu tuuday a simal ku sakulid pacamelen tu tiku’mibilaw kya matenes salunga caay kahemekan dayhan idaw ku mipadangay tu luma’an mi-ti-ci,atu naayaway nu kasumamadan unu tuas kya nalimaan, malu nu aydaay kina  kasumamadan a nikulidan saitunduc satu ku fo-lo-lun-s a kulid,   paymikutitay nu satipanay'''
西方藝術或西洋美術（英語：Western art）以西方造形藝術為主，包含繪畫、雕刻和建築等. 歐洲史前藝術始於舊石器時代晚期的岩畫、洞穴繪畫以及岩刻藝術，是介於舊石器時代和鐵器時代之間時期的特色.
si-fuwan a nalimaan a tu si-yang a mikulitay ( in a kamu Western art ) u misakucungay tu nalimaan ku si-fuwan pasunu mahiniay u mikulitay, mituktukkay atu misangaay tu luma hamin. i Oco nu naayaway a nalimaan namakayda nu kasumamadan unu batu’u sasayaway ku demiad i babatuan tu mikulid, ancaay sa i labu nu punkang mikulid atu mituktuk i babatuan ku nalimaan, namakakayni ku salungan itawya unu batuay atu nu mukinay a zitay.
歐洲藝術的書面歷史通常以古以色列和愛琴文明的藝術為起點 ，可追溯到西元前3世紀. 不過，與這些重要文化無直接關聯的是，歐洲各地只要有人類足跡，就會留下雕刻、裝飾文物和巨大立石等標誌的各種藝術形式.
u nalimaan nu Oco tu namekan a cudad unu ayaway nu i-se-li atu nu kasumamadanay miduduc tu ayway dipas nu batu, makakilul tu naayaway nu kasumamadan tuluay a se-ci. Nika, kina kahenulan a nanulangaw caay kasasulitin kuyni, i kitidaan nu Oco anu idaw tu ku tademaw kanca sinadipaan aca, idaw ku naliwanan tu nituktukan, u misa kazalian a tuud atu nipatideng tu tabakiay a ba’tuay tu mahicahicaay a nalimaan.
cakenuh
cakenuh
急性子 cakenuh sa ci Kacaw tu demidemiad.
sabaw lima a zitay 15世紀
歐洲內部藝術發展的一致模式到了古希臘藝術出現後才變得清晰，古希臘藝術被羅馬採用並改造，隨著羅馬帝國建立，這種藝術傳遍歐洲、北非和西亞的大部分地區. 在接下來的兩千年裡，古典時代藝術的影響力起伏不定.
cakenuh
siwkay nu cakenuh
makalah ku balucu' a tademaw. caay kaikes ku wayway. misaungay sa kalamkam sa inayi' ku laheci.
sabaw lima a zitay 15世紀
Katukuh nu kasumamadan ku-si-la muculal ku malcacaday tu sapalahat a nalimaan nu paylabuay kya masawantantu a dihen ku nalimaan nu Oco, ku-si-la a nalimaan sa sumaden nu Loma a patikay, kilul sanay tu nipatiden nu Loma a kanatal, inamahiniay a nalimaan sa mamin tu katinengan i Oco, pi-fuy atu siya maminay tu a kitidaan. u sakilul tu tusaay a malebud hantusa, caay katatudung kya nu kasumamadanay mapalatit a nalimaan.
cakenuh
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族語詞典
原住民族委員會線上字詞典
sabaw lima a zitay 15世紀
nu maytebanay a se-ci sa unu kasumamadan a nalimaan hen, u masadumaay a kitidanay sa yu mahida ibaat kya ku nidatengan dada, katukuh mapalatit a misabaluhay palekalay tu naliman a misulit tu cudad, kilul satu ku pa-lo-ke namakakayda i sasayaway yumahida hina mipulacay palakabi tu namisulitay atu nalimaan namekanay, katukuh tu misabaluhay paliyung tu malumanay nu sumamadanay a namekan misulid mikulid atu salungayay a patahkal, i nadikudan tu nu kasumamadan masabaluhay tu tahkal.
在19世紀之前，基督教會對歐洲藝術影響重大，教會的委託包括建築、繪畫和雕塑，為藝術家主要的作品來源，此期間的藝術史很大程度反映了教會歷史.
ugang
縮圖|ugang ugang (kamu nu Hulam: 癌症)
sabaw lima a zitay 15世紀
ayaw nu sabaw siwa a se-ci, u kiwkay nu ciwlu sakay nalimaan u satabakiay mapalatit ku Oco, u kiykay pasu mikilin tu mamisanga tu luma’, mikulid atu mituktuk, u sakahenulan nu nalimaan ku mahiniay a tuud, namahida satu u nalimaanay tabaki ku nikababelih tiya namekan nu kiykay.
ugang
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:ugang
sabaw lima a zitay 15世紀
yu mahida malecaleca hen, masatatamay atu masatatanay u mata nu tademaw nipiadah caay kasasutungus tu   kiwkay, u kunku nu paudipay unu paudipay atu nu tataynan a paudipay, malpacaway atu micidekay a tuud.i naaya tusa a lasubu nu mihca yadah ku tuud nu nalimaan nayay ku pangihaay tu kiwkay,u mahiniay nai’ku situdung tu tatudung caay kalecadlecad ku kawaw nu daten, nika mapalatit ku nalimaan nu misacen-ciay a kawaw, anu mahicahica ku patukuhay nu nipadang sa nuudip tu mikucungay ku situngun.
歐洲藝術被劃分為多個風格時期，歷史上不同地區蓬勃發展的風格有別，但會相互重疊. 大致分為古典、拜占庭、中世紀、哥德式、文藝復興、巴洛克、洛可可、新古典、現代、後現代和新歐洲繪畫.
mababesien ku yadahay hen salunganay a nalimaan nu Oco, caayay kalecad ku kitidaan nu sapalahet caay kalecad ku salungan sakay namekan, nika matatungduh ku litemuh. u nikababesi sa idaw ku kasumamadan a tuud, malumanay a kitidaan, paytebanay nu kasumamadan, u madicenay a nisangan tu luma’, palekal tu nalimaan a sulid tu cudad, salungayay a nisangan tu tuud, nu nalimaan a nisangan tu masadumaay u salungan a kazali, nisabaluhay a nipalekal tu masadumaay a nalimaan, nu aydaay a ze-tay, nu nadidutan a zitay atu baluhay a Oco nu mikulitay.
Li-el wang
Li-el wang (nu Hulam a kamu: 李爾王)
李爾王（King Lear）是威廉·莎士比亞著名的悲劇之一.
由於兩位女兒阿諛奉承，李爾王將自己的產業分給了她們，造成了悲慘的後果.
Lie-el wang (李爾王)（King Lear）hananay u singanganay sakalaluman cacayay a kacud kyuni ni Wey-lien Sa-se-pi-ya (威廉·莎士比亞).
ya kungku nina Lie-el wang (李爾王), namakayni ya tatusaay tatayna a wawa niza. kina tatusaay a wawa sa matinengay milimula’, ci Lie-el wang (李爾王) han han sa paepunen niza kiya zaysang atu lacul nida tu henian, alaw han sadikuday sa sakadihian, sakalaluman tu ku nikauzip sananay.
sapigiki kaku a cudad (戲劇版本)
莎士比亞的早期版本《李爾王生平的真實歷史和他的三位女兒》於1608年以四開本的形式出版.
ina sapigiki a cuda i 1605 a mihcaan a nisulitan, ina kungku musakamu tu cacay  nakamuan i  kiya Lu-ma(羅馬) a tademaw ayawan nu zi-day(時代), u ni Bu-li-tien(不列顛) a ku-wan (國王) Lie-el wang (李爾王) a kungku, namakayni tina ku-wan (國王) a nisulitan tu likisi, dadiw atu sapigiki, I ayaw nu Sa-se-pi-ya(莎士比亞) a zi-day(時代) idaw tu.
nu sayaway nu Sa-se-pi-ya(莎士比亞) a nisulitan tu “Lie-el wang (李爾王) nikaudipan a kawaw atu tatuluay tatayna a wawa niza,  na i 1608 a mihcaan u sepatay mabuhatay a kaku a cudad patahekal.
另一更加適合演出的版本則在1623年出現在《第一對開本》上.
今天，編輯們常常就將兩者進行對比，有人則認為每一版本都有自己獨特的完整性，應當得到保護.
u duma u tanengay sakapahay a sapisakasu a kaku a cudad, na i 1623 a mihcaan mapatahekal i labu nu“sakacacay masasupangkiw mabuhat kaku a cuda.
ayda,ya misulitay naming hina macacubelis maaazih, u kamu niheni sa, mahiniay kasasizuma kaku a cudad  idaw ku micidekay aca tu matatudungay, kiyu sakapahen a mudiput musikul.
sakasenengan nu Sa-se-pi-ya (莎士比亞) a nisulitan (莎士比亞最偉大的創作)
清教徒革命後劇院往往不喜歡這部作品中虛無主義的味道，因此一般在上演時對它改編. 但第二次世界大戰後這部作品被普遍公認為莎士比亞最偉大的創作許多有名的演員扮演過李爾王，但一般認為只有上了年紀的演員才能真正體現這個角色.
nadikuda malapacaw nu cing-ciyaw-tu(清教徒), makai ku misakacuduay  tu mahiniay a nisulitan tu inayiay ku azi saan, sisa alahican yu misakasu sa sumaden ku nipisulit.
nika nazikizan namamin tu sakatusaay a kalalais sa, kina Lie-el wang (李爾王) a nisulitan a cudad palutatenga’ tu ku piazih, Sa-se-pi-ya(莎士比亞) a nisulitan tu “Lie-el wang (李爾王) u sakasenengan a nisulitan.
tu yadah kida singanganay a misakasuay a tademaw namisakasu tu ci Lie-el wang (李爾王), a u simihcaay tu a balakiay ku misakasuay ku kapahay sa, u heni kiya matineng tu mahiniay a nipisakasu.
micidekay nu sakalaluman a giki (悲劇的特色)
悲劇的特色在於探究人類的不幸和親屬之間的關係. 蕭伯納曾寫道說：「沒有人可以寫出比『李爾』更加悲慘的戲劇了. 」
ci Siyaw-puna(蕭伯納) hananay namisulit sakamu sa inayay tu ku makasulitay tu pikilaluman nu Lie-el wang (李爾王) a giki sa.
u tademaw (人物)
1.李爾王：不列顛國王，他是一位很專制的人物，他對他的女兒們錯誤的判斷導致了他的失敗.
Lie-el wang (李爾王): Bu-li-tien(不列顛) a ku-wan (國王), u maniketay atekakay ku balucu’ a tademaw cinida, nika payza tu i tataynaay a wawa nida sa caay kalucuk ku tudawa niza kiyu u masepayay a wama cinida.
2.高納里爾（Goneril或Gonerill）：李爾的長女，奧本尼公爵的妻子
Kaw-na-li-el (高納里爾): u sakakaay tatayna a wawa ni Lie-el wang (李爾王), u acawa ni Aaw-peng-ni-kung-cey(奧本尼公爵).
3.里根（Regan）：李爾的次女，康華爾公爵的妻子
Ri-ken(里根): sakatusaay nu  tatayna a wawa ni Lie-el wang (李爾王), u acawa ni  Kang-hwa-l kung-cey(康華爾公爵).
4.寇蒂莉亞（Cordelia）：李爾的三女，也是李爾最疼愛的女兒.
Ku-ti-li-ya (寇蒂莉亞) : sakatuluay nu tatayna a wawa ni Lie-el wang (李爾王), atu u sakanamuhan nida a wawa.
5.奧本尼公爵（The Duke of Albany）：高納里爾的丈夫，高納里爾對他的「牛奶似的禮貌」不滿，得知高納里爾有意害死他後起來反對高納里爾.
ci Aaw-peng-ni-kung-cey(奧本尼公爵)（The Duke of Albany）： u acawa ni Kaw-na-li-el (高納里爾), pasayda i “mahidaay u mili-ku(牛奶) a limaw caay pisulul ci Kaw-na-li-el (高納里爾) cinizaan, tu maydih mupatay cinizaan, yu matineng tu ci Aaw-peng-ni-kung-cey(奧本尼公爵) sa, mibabeluh tu ci Kaw-na-li-elan (高納里爾).
6.康華爾公爵（The Duke of Cornwall）：里根的丈夫，在一次風暴中他將肯特伯爵推上了柴堆，將李爾放在一個火爐上，刺瞎了葛羅斯特伯爵. 此後葛羅斯特伯爵的一個侍者攻擊他並使他負致命傷.
ci Kang-hwa-l kung-cey(康華爾公爵): u acawaw ni Ri-ken(里根), nakinacacay baliyusan a demiad cuduhen nida ci Ken-te pu-cey (肯特伯爵)  i kasukasuyan, padengen niza ci Lie-el wang (李爾王) i pabaw nu silamalay a banangah, cucuk mimenu’ ku mata ni Ke-lu-s-te pu-cey(葛羅斯特伯爵). nadikudan satu sacaculculen ni Ke-lu-s-te pu-cey(葛羅斯特伯爵) a tademaw alaw han misetul ci Kang-hwa-l kung-cey(康華爾公爵) kyu maduka ciniza.
7.葛羅斯特伯爵（The Earl of Gloucester）：愛德伽和愛德蒙的父親，愛德蒙欺騙他,反對愛德伽，後來愛德伽扮裝逃亡.
ci Ke-lu-s-te pu-cey(葛羅斯特伯爵): u wama ni Ayte-ciya(愛德伽) atu Ay-te-mung(愛德蒙), masasulaecu’kina malekakaay tatusa, paceba ci Ay-te-mung(愛德蒙) ci amaan niza, u mibabelihay ciniza ci Ay-te-cya (愛德伽), sadikuday sa ci Ay-te-cya (愛德伽) sumaden nida ku dikuc tu milaliw.
8.肯特伯爵（The Earl of Kent）：李爾的忠臣，他反對李爾對寇蒂莉亞的態度後被李爾驅逐，但他扮裝為僕人繼續為李爾服務，只是不讓李爾知道他是誰.
micudaday tau saydan 2018
u micudaday atu saydan nu pallkal tu kalihanawan a kamu nu Yuan-Min-Huey 2018
Li-el wang
u tademaw (人物)
ci Ken-te pu-cey (肯特伯爵): u kuli ni Lie-el wang (李爾王), mihangtay cinida  ci Liel-wangan(李爾王), tu pisuayaw ci Ku-ti-li-ya (寇蒂莉亞)  a wayway, sisa bahbahen ni Lie-el wang (李爾王) ciniza, nika sumaden nida ku nikasidikuc pacici han tayza tu musakakawaw malacaculculen a tademaw, nika caay pakatinengaw ci Lie-el wang (李爾王).
micudaday tau saydan 2018
saydan:
Li-el wang
u tademaw (人物)
9.愛德蒙（Edmund或Edmond）：葛羅斯特伯爵的私生子，他為高納里爾和里根服務來使得自己不斷向上爬，三人之間關係曖昧.
ci Ay-te-mung(愛德蒙) : u bucud ni Ke-lu-s-te pu-cey(葛羅斯特伯爵), mikuliay cinida ci Kaw-na-li-el (高納里爾) atu ci Ri-ken(里根)  itida musakakawaw maydih macakat sa cinida, tu idaw ku masasukaydih nuheni tatalu.
micudaday tau saydan 2018
micudaday:
Li-el wang
u tademaw (人物)
10.愛德伽（Edgar）：葛羅斯特伯爵的兒子，他改裝後化名為「湯姆·白德蘭 (Tom Bedlam)」，繼續服侍他的父親，最後成為國王.
micudaday tau saydan 2018
kakuniza:Padakaw Lami'
Li-el wang
u tademaw (人物)
Ay-te-cya (愛德伽): u tatamaay a wawa ni Ke-lu-s-te pu-cey(葛羅斯特伯爵), sumaden nida ku udip pasaduma tu ngangan ci“Tangmu-paytelan (湯姆·白德蘭)(Tom Bedlam)”，duducen nida musikul ku wama niza, sadikuday sa mala ku-wan (國王)cinida.
11.奧斯華德（Oswald）：高納里爾的侍者，被稱為「有效的壞蛋」. 他試圖刺殺葛羅斯特伯爵，但被愛德伽所殺.
Aw-se-hwa-te (奧斯華德): u caculculen ni Kaw-na-li-el (高納里爾), panganganan tu “u tatenga’ay a makatalay”. mitanam cinida maydih mupatay ci Ke-lu-s-te pu-cey(葛羅斯特伯爵),nika pacuken ni Ay-te-cya (愛德伽) ciniza.
ci nung-zen(弄人): u pasaydaay ci Lie-el wang (李爾王)  atu ciKu-ti-li-ya (寇蒂莉亞) u pakatawa a tademaw.
kungku nu giki (劇情)
年事已高的李爾王打算退位，將自己的國度交由三位女兒來統治，並稱自己將會把最大部分領地賞賜給最愛他的人.
balaki tu kaku sa ci Lie-el wang (李爾王) maydih cinida a miales, ya kawaw nu kanatal maydih pabi papikuwanen tiya tuluay tatayna a wawa nida, sakamu sa ya satabakiay a lala’niza sa a pabelien niza tu sakanamuhay cinizaan a tademaw.
malimula’ ku wayway (獻媚)
高納里爾、里根紛紛獻媚，稱自己愛他勝於世上的一切. 寇蒂莉亞不願阿諛奉承，認為她的愛不可以用言辭表達，結果激怒了國王. 李爾王在盛怒中取消了寇蒂莉亞的繼承權，將國度分割給了高納里爾和里根.
ci Kaw-na-li-el (高納里爾) atu ci Ri-ken(里根)  imahini sa sawsawni milinula’ku wayway, sakamu sa: i kitakit u sakanamuhay sakaydihan nuheni sa ci Lie-el wang (李爾王) saan atu malakuwit ku kaydih nuheni i kitakit aca. nika ci Ku-ti-li-ya (寇蒂莉亞)  kayi sa milimula’ ku wayway,sakamusa ya namuhay atu kaydih niza tu ci Lie-el wang (李爾王), caay kaw nu kamu ku sapalilid tu wayway, imahini sa mabalucu’ kiya ku-wan (國王), kyu lawpes han tu nida ku sapakilul tu  ki-kung(繼承)  ni Ku-ti-li-ya (寇蒂莉亞),alaw palatusaen nida ku kanatal sipabeli ci Kaw-na-li-el (高納里爾) atu ci Ri-ken(里根).
sakatulu a wawa ci Ku-ti-li-ya (寇蒂莉亞) atu ci Ken-te pu-cey (肯特伯爵)
肯特認為此舉不公，表示反對. 李爾大怒，將其流放. 李爾召見了勃艮第公爵和法蘭西國王，兩人都向寇蒂莉亞求婚. 當得知寇蒂莉亞被剝奪了繼承權，勃艮第公爵撤銷了婚約，法蘭西國王則因對她真心的愛所以將其迎娶.
ci Ken-te pu-cey (肯特伯爵) sakamu sa, mahini a nipabeli caay kaw kapahay, malinges mabalucu’ ci Lie-el wang (李爾王),  tu bahbahen ci Ken-te pu-cey (肯特伯爵).
sakakaatay a wawa atu sakatusaay a wawa tu tatayna (大女兒與二女兒)
李爾宣布自己將會在高納里爾、里根兩家輪流居住，並為自己預留了一百名騎士作為隨從. 高納里爾、里根私下對話，揭示了她倆的虛偽，稱李爾不過是個老朽而已. 愛德蒙痛恨自己的私生子名分，設計陷害哥哥愛德伽. 他向父親葛羅斯特伯爵寄去假信，稱愛德伽想私吞財產.
mihapiy ci Lie-el wang (李爾王) a itida kaku ci Kaw-na-li-el (高納里爾) atu ci Ri-ken(里根),  a luma’an makakutay itida mueneng sa, miladay ciniza tu cacay a lasubu a hitay caculculan nida. ci Kaw-na-li-el (高納里爾) atu ci Ri-ken(里根) masasukamu, kina tatusaay malekakaay a tatayna, u pacebaay a kuheni, musakamu sa: ci Lie-el wang (李爾王) u ama nuheni u tadababalakiay u nayinayi tu a  babalaki sa.
imahinisa malinges ci ci Ay-te-mung(愛德蒙)  tu u bucud a wawa ciniza, pakaluwaluway palulaetus maydih a miduka ci kakaan niza ci Ay-te-cya (愛德伽).
patigami ci  amaan nuheni ci Ke-lu-s-te pu-cey(葛羅斯特伯爵) tu pacebaay a nisuliten a tigami. sakamu sa ci Ay-te-cya (愛德伽) maydih mikidum  tu zaysang sa.
cakeb
cakeb(巨浪)
波浪、波濤是發生在各種水體（海水上的又叫海浪）表面上的表面波，
laying atu cakeb tahkal ipabaw nu nanum, ihekal nu nanum.
即沿著水與空氣界面間傳行的一種波動，
uyniay sa, mililis tu nanum atu bali, musaungayay a kawaw mahiza ku tapelik,
屬於重力波的一種類型.
u zong-li-po(重力波) a kakuniza(類型).
當風吹起時，
yu sibalitu sa,
風所帶來的壓力及摩擦力對海洋表面的平衡態產生擾動，
一些能量自風轉移到水上. 水能夠自風得到能量是因為兩者間的摩擦力，使得表面粒子以橢圓式運動移動著，這種橢圓式運動是縱波（往覆運動）與橫波（上下運動）所合成. 波浪的波動有隨機性；因為海面的風速、風向隨時隨地變化，所以波浪通常是雜亂無章的，其波高、波長和周期都為隨機量. thumb|laying
Cuwang-cu a tademaw
kakaliman
縮圖 Cuwan a binacadan (malumanay a nipangangan tung a binacadan, cuwang cudad), nu cung-huwa-zen-min masakaputay kapulungan a kanatal atu ya-nan kinatusay a kanatal sakatuuday a tademaw u cayaykatuud nu tademaw a binacadan, unu kasumamadan  masacacay nu pay-ya a binacadan (si-ceng), angangan nu kitidan I kuwang-si cuwang masakakuay tu a kenis nu  binacadan, yin-nan, kuwang-tung, kuy-co atu saamisan akakitidaan nu ya-nan. 縮圖 壯族（舊稱族，壯文：Bouxcuengh），是中華人民共和國以及越南兩國人口最多的少數民族，為古代百越族的一支（西甌），主要分佈在廣西壯族自治區、雲南、廣東、貴州以及越南北部地區.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Sabak Nubu
kacaledesan a maudaday a kilangkilangan
kacaledesan a maudaday a kilangkilangan (kamu nu Hulam: 熱帶雨林)
kakuniza: LamiHung
yincumin paliw ti
"yincumin paliw ti' " 原住民保留地
tatangahan
"yincumin paliw ti' " 原住民保留地
上稿編輯： RayPeng整理：彭瑞祥（環境資訊中心記者）
山坡地保育利用條例修法三讀 原住民保留地規定鬆綁
kakiliman
santi paui' uyza nu hulic ku misumad tu tuluay ni dulitan, "yincumin paliw ti' " (山坡地保育利用條例)
mahula' tu ku lekec. paulicay tusa bataan izaw ku walu ademiad maawas tu kuni sumadan tuluay ni sutitan, "nu buyu' a lala' a hulic", saka tulu bataan izaw ku pitu a sulit, masipu tuni panutekan nu ayzaay ni palekalan tu limaay a mihecaan palalid sa a maluk hawsa amakelec kuni piala tu tantuwa, mahiniay a kamu hawsa, yincumin miala tunu tuas nisubelidan alala', acacay tu patengan, tu situngnas a lala', tungus tuni kalukan atu tungus mluk pahabayay madem ku limaay a mihecaan hawsa, kya taneng maala ku tantuwa.
nauyaan a sulitan tu"nu buyu' a lala' "hananay, pazumanen tu "yincumin paliw ti' ", ayza nu buyu' a lala' paui' uyza misaulic saka tulu izaw ku pitu tu pilekec, i lalabi liwliw nu buyu' a lala', tu binacadan a lala', pasubaa' tu yincumin patadasen kya a maala ku tungus sakaluk, tungua a lala' atu tungus micaliway tu lala'.
uzuma satu tungus tu sakalu, tungusay tu lala' palalid maluk madem ku lima a mihcaan hawsa, nai' ku aca pabeli hantu, nauyzaan ni panukekan nu Cenhu kuw uyzaan tu, anu milimad sa u yincum dada', u zuma patada mikuwanay, u satalakaway ku patengay.
midebun
kakuniza:Padakaw Lami' u mitebunay, tatenga' midebun tutu'ud tu tademaw, mahida ku palebades tu balucu' atu uzip.
u la 'cusay a wayway a kawaw. mananamay nu midebunay a tademaw, han sa ku babalaki,'' sa la' cusay a tademaw ku mahiniay. '' a hahemeken nu tademaw ku mahiniay.
yincumin paliw ti
kakiliman
Cening liwi micunus saheci sa,ayzaay alekec, "yincumin paliw ti' " misinsisi tu ni paliwan a lala', kanca namakay i 1988 a mihecaan, tusa bulad cacay a demiad, namikaluk katukuh ayza cay pialesntuya lala', kya tatungus ku ni sulit a kawaw, sananay a kamu,anu lalid makaluk tabesiw tu tulu bataan a mihcaan hawsa,kya kapah makaawas tuni nitadasan ami sinsiy nu "yincumin paliw ti' " ,nika maawas kuni sinsiyan hawsa a lacus henay pakala tu tantuwa, uyzasaca nau izaway "nitadasan nu babalaki a lala' " mita cacay u binacadan ku situngusay, matulin maluk madem tu lima a mihcaan, kya a taneng a izaw ku tantuwa, katukuh ayza, uyni limaay a mihecaan "misuzikusay tu hulic tu nisulitan" muliyaw patizengn tunu paulicay masiputu tuluay nisulitan.
midebun
性侵犯泛指一切種類與性相關、且違反他人意願，對他人做出與性有關的行為. 可包括強制性交（肛交或口交）、強迫親吻、色狼的性騷擾、非禮、性虐待等，露體、窺淫在司法判例上也可能被算是性侵犯 kakuniza:Lami' Kulang
yuncumin ad
yincumin a demiad
lacul
waluay a bulad cacay a demiad ayza – yuncumin ad,sapakatulu,macilal ku demiad ayza,
yincumin paliw ti
kakiliman
pakalisiw a sinbun pakatineng, kumintang liwiy ci SuFin Siluko,ci Sra Kacaw liwiy, ci rosi Taku liwiy, mincing tang liwiy, ci Asunai Daliyarep, setay liyang liwiy ci kawlo lyon pacidal, utang liwiy ci Ciwas Ali, mapabaliw ku henimin, yincumin nikalukan a lala' nanutuas min a lala', i ayawtu "sanputi pawi' pahulican tu misulit" ayaw tu.
yuncumin ad
lacul
tayda ipangiduwan（火車站） atu yubinkui （郵局）kami，patinak tu yuncumin ad atu sakalalikid nu
sakul，maydih kami tayniyan nu katuuday miyadih tupalaw,tudawaen tu kukatuuday tayni i niyadu’, amana
yincumin paliw ti
kakiliman
musakamu misanga',ayzasatu nilekac a misalunguc aca tu yincumin huntu a ayaw miala tungus tu sakaluk atu tungus tunu lala' madem tu lima a mihecaan, kya kapah maala ku tantuwa,tangasa ayza duducan tu, tada cay katatungus, kyu paayaw a misumad tu tuni sulitan.
yuncumin ad
lacul
pibulibul tu palaw nu binacadan，sateptep han i tabiyingan miadih,nika caay kaw pidangan a palaw (觀光活動)，
u puu’numihecan kalalikidan nu pinacadan，mahica edabang(配合;幫助) namu kami.
u belih nu Hulam
今天8月1日-原住民族日，星期三，太陽很大，我們去火車站及郵局快閃活動，宣傳原住民族日及撒固兒豐年祭，希望大家能來參與這個盛會，但還是要提醒大家來到部落時，不要打擾族人們的活動，請在一旁靜靜的觀看，因爲這不是什麽觀光活動，而是族人們一年一度慶祝豐收的日子，希望大家能夠配合哦！
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:demiad kakuniza:Yincumin
yincumin paliw ti
kakiliman
sakamu satu ci SnFin Siliko, micuduh tuynian nisumadan pinaay tu a mihcaan, ayzasatu taneng makaawas tu tuluay ni sulitan,u kakeseman nu balucu', usakahenulan sa "pakaawas". Ci Sela Kcaw sakamu sa, nauyaan ni sulitan u "cay ku tatengaay, caay ka tatungus" a sadaduducan. zikuzan ni sumadan, tineng aca mapatadu ku yincumin misanga' tu nungpaw, a mala nunghuy a huyyen, atu zay kakapah ku ni kalukan hawsa kapah misinsi tu sadap.
kakuniza:Sabak Nubu
Yasu-zen
Yasu-zen亞述人
Yasu-zen “ Yala-mu-yi “ܥܡܐ ܐܬܘܪܝܐ, Sipulay-ye “אשורים, Alapuo-yi “ الآشوريون‎, pangangan han tu Siliya-zen “Syriaca”, itida maudip i Siya nu tusaay a sawacan amisan nu binacadan, u Alade-zen a kakenihan. i sumamad, kamu nuheni u Akate-yi ku tade kamu nuheni, dikudan sa u Alami-yi. Yasu-zen itida i Siya makaala tu sepat a malebutan nu mahcaan nuheni. nu sumamaday a zitay nu Yasu-zen u hitay ku kaadihan, hina pacaw ku nuheni, milauyt tu Yahua a Yasu-tikuo kaadihan i tawya. nikudan idawtu ku midebungay tu nuhenian sisa haymaw satu caay pisatahaw ku nuheni.
亞述人（亞拉姆語：ܥܡܐ ܐܬܘܪܝܐ ‎；希伯來語：אשורים‎；阿拉伯語：الآشوريون‎），又稱敘利亞人（Syriacs），是主要生活在西亞兩河流域北部的一個民族集團，屬於阿卡德人的分支. 在古代，他們使用阿卡德語亞述方言，後來則改用阿拉米語. 亞述人在西亞擁有近4000年的悠久歷史. 上古時代的亞述人軍國主義盛行，戰爭頻繁，地跨亞非的亞述帝國盛極一時. 後來亞述人在外族的入侵下逐漸失去獨立.
sakaetiman概要
kunyun nu ayawan a caysip nu sici atu nu ayawan a cacay a bataan nu seci, mikuwanay nu Miesu-puta-miya a Yasu-zen a lalangawan atu palutatengaan tu tidaay a tademaw patina. namaka kunyun nu ayawan tu nemsep-siw mihcaan malawpes tu ku Siyasu-di’kuo, nikudan satu u Yasu-zen kuwanen tu nu katuuday a kanatalan sayaway sa u Sinpapi-lundi-kuo, Puose-dikuo, Sila-zen atu Luoma-dikuo. itini ayawan nu tulu a secian, Yasu-zen palutatengaan nu heni u Asue-sen “ Ashur”, nikudan sumad han nuheni tu Citu-ciw.
公元前十四世紀至前十世紀，統治美索不達米亞的亞述帝國使亞述人的文化與認同在當地廣為傳播. 自從公元前609年新亞述帝國滅亡後，亞述人先後被新巴比倫帝國、波斯帝國、希臘人與羅馬帝國所統治. 在三世紀以前，亞述人信仰亞述主神阿蘇爾神(Ashur)，之後改信基督教.
cun seci Alapuo-dikuo misaahebal katukuh i Minsuputa-miya amisa sa, caay palutatengan tu Yiselan-ciw a Yasu-zen u sasawacuen ku nuehni. ayda a Tue-ci E’tuman-dikuo mikuwan tu nikudan, muenengay i tidaay nu Yasu-zen palutatengan tu cituciw, malecad atu Yamin Niya-zen, patayen nu Tueci E’tuman ku hatidaay nu tademawan, katuud ku tademaw nu Yasu-zen malingatu tu mihinang misatadas aca tu kakitidaan, idaw ku adidiay nu Yasiya “ aydaay nu Tue’-ci” a Yasu-zin haymaw sa mawada ku tademaw. maedis ku Yasu-zen atu malepacaw, namaka caysiw a seci tu hedek katukuh tu tusep nu linatu a secian nu kitakidan mapabulasak tu namin.
中世紀阿拉伯帝國擴張至美索不達米亞北部以後，沒有改信伊斯蘭教的亞述人成為受壓迫的對象. 在近代的土耳其鄂圖曼帝國統治末期，居住在其疆域內的亞述人由於信奉基督教，同亞美尼亞人一樣，也遭到了土耳其鄂圖曼當局的大規模屠殺，許多亞述人被迫離開故土開始流亡，其中小亞細亞地區（現在的土耳其）的亞述人數量銳減. 亞述人由於迫害和戰亂，從19世紀末至20世紀初開始了世界範圍的大流散.
aydaay nu Yasu-zen當代亞述人 aydaay nu Yasu-zen i Cuntun kitidaan a tademaw u iluc nu Ku-Yasu-zen a Citu-tu, ayda, pulung nu kanatal makaala tu tusep-sep nu pinaay a wan nu Yasu-zen. Yasu-zen itini i siya kitidaan a Yila-ke’ amisan, Sili-ya, Yilan nutipan atu Lipa-nen atu Yedan idaw henay ku katuuday nu tademawan. itida i Tue-ci wali nutipan idaw henay ku pinaay a tademawan nu Yasu-zen. Yela-ke’ u Yasu-zen a tatapangan nu kitidaan, sayadahay nu pulung nu kitakidan a Yasu-zen kitidaan.
當代亞述人主要為中東一帶宣稱為古亞述人後代的基督徒. 目前，全世界約有300多萬亞述人. 亞述人在西亞地區的伊拉克北部、敘利亞、伊朗西部和黎巴嫩以及約旦仍有大量人口. 而在土耳其東南部仍有少量亞述人. 伊拉克是亞述人的祖居地，也一直是全世界亞述人最多最集中的區域.
nika itini i tusep-seplu mihcaan palekal ku Amilika tu sakalepacawan tu Yila-ke’ kilul sa malawlaw tu namin ku katuuday, hatudaaytu nu Yasu-zen hida satu mabulaw, mabulaw taydan i biyaw a kanatalan atu tayda i nu dumaan a kanatalan, Yila-ke’ nu Yasu-zen mawada’ tu pankiw nu tademawan, i Sili-ya, Yedan, Amilika atu Zuydin a kanatalan ayda nu pina nu mihcaan yadahyadah ku tademaw nu Yasu-zen. Amilika a Dite’liu atu Zuydin a Nantayli-ya idaw ku namaka Cuntun a Yasu-zen nu namaka tabakiay a niyaduan, idaw ku nipatideng nuheni tu kiwkay, patiyamay, tataydaan midang a kitidaan.
但是由於2003年美國發動的伊拉克戰爭和隨之而來的動盪，許多亞述人被迫離開伊拉克，遷到鄰國或西方國家，伊拉克的亞述人數量已減少了一半，而敘利亞、約旦、美國和瑞典等國的亞述人數量近幾年來明顯增多. 美國的底特律和瑞典的南泰利耶等地有來自中東的亞述人的大型聚居區，他們在那裡建有自己的教堂、商店、俱樂部等.
palutatengaan u kilisetu信仰基督教 ayda palutatengan nu Yasu-zen u Tunha-yasu-kiwkay, Ciasedin-li-tencuciw atu Siliya-cenciw-huy. idaw henay ku caayay ka hacica nu tademawan musakamu tu Kuala-miyi nisumadan tu aydaay nu sasakamuen tu Aalmiyi “ Neo-Aramaic”, sakamusa ku nuheni u Sinya-suyi “Neo-Assyrian”. ayda nina Yasu-zen idaw henay ku nipiliwan tu lisi nu sumamaday a sasalisinan. hata nu Yasu-zen uhenitu ku patucekay tu hata nuheni, uyda a hataan u mabulasakay nu Yasu-zen a kanatal nu hataan.
sisiw
u kamu nu layak
Yasu-zen
sakaetiman概要
當今的亞述人主要信仰基督教的東方亞述教會、加色丁禮天主教會和敘利亞正教會. 相當一部分人仍然使用由古阿拉米語演變而來的現代阿拉米語（Neo-Aramaic），他們稱為新亞述語（Neo-Assyrian）. 現代亞述人仍然保留了一些從古時候傳下來的風俗習慣. 亞述人旗幟是亞述人選定的、代表離散的亞述人的國家的旗幟.
idaw ku miduducay Yasu-zen nu ilucan tu palutatengaan tu Yeselan-ciw, nganganan u Muhala-mizin “ Mhallami”. i Siliya atu Liapnen kitidaan, itidaay a tademaw idaw henay ku iluc nu Alami-zen “ si nganganan tu Yalin-zen”, palutatengaan nuheni tu u Citu-ciw, sakay kiwkay nu sasakamuen nuheni u Alami-yi. ayda iluc nu Alami-zen atu aydaay nu Yasu-zen matinengay hakiya u malecaday ku nuheni a binacadan. kinlaw henay tu nuhenian ayda.
也有一部分亞述人後裔信仰伊斯蘭教，稱為穆哈拉米人（Mhallami）. 在敘利亞和黎巴嫩一帶，當地仍有一些古代阿拉米人（又譯為亞蘭人）的後裔，他們也信仰基督教，並把阿拉米語作為教會語言使用. 當今的古代阿拉米人後裔與當今亞述人是否可以看做同一個民族，這仍然存在爭議.
yu a diding henay ku mihecan aku
yu wawahenay manamuh milakalak tayda I nutawan anyadu`，miadih tu limulak nunutaw anyadu`，I tawya caayhanay pi siked kungngan nu sakidaya a binacadan，u amis henay ku kakawsan nungngan nu sakidaya,yu adiding nayi`henay kusikad nu balucu`， malecad tunika I nyadu`ay tu alimulak tapalan nuudip i balucu` sakasaan：
1、sakasaan、katuud henay ku matinengay musakamu tu kamu nu sakidaya. saka.
2、malecad henkusaka lalikid a dadiu、malcad aca ku lukiuSaka
Katukuh ayda, malalikeluh kuni pahecekan tu ngangan nu sakidaya aydasa, malecapicapi’ malalaba’ amin ku tademaw atayni pangangan tu sapicangad pangangan. sipanganganay sa i cacangdan, makatukuh tu enem a malebut ku tademaw panganganay kakatuud. maedem satu kina cacangdayan a kawaw, awsapisiked tu kusapa hansa,  talbelu belut tu mulaliw, yanu sayaway pangangan itawya, u sitangahay amin ci Cangwenlyang(張文良)、ci Wucuensen(吳春生)、ci Liwencen(李文成), katuud henay, u mahicaay kamulaliw kapasubelu tu katuuday, cikaw hica ku sapiliyas nu heni. tayni mihidahida tu sakidaya sa, wyca ku mamaala wydamin u puwatang saan, makayi milhida tu puwatang pangangan, matalaw amalalid amalpuwatang sa.nika caaykahida！unipa hemul dada’nuheni, matalaw a wa niken nu katuuday I nyadu’. makatukuh ayda nipa nganganan nu sakidaya sa, makala tu sabaw tusa tu kumihcan, hanca tahini ku tademaw nu sakidaya, mahica adihan ayda, mangaleb ku nikabalud nu balucu’ nu wawa nu sakidaya, masadep minanam tu kamu nu sakidaya i cacudadan, mihicahica u aadihan nu katuudday kumi cudaday numita usakidaya hananay.
tadaw ni siwasiwan nu tuas, nipili’an nu paudipay kita amin, u panganganay nu binacadan, lecalecad sa ku balucu’, nayi’ ku misiwatiday, amisaicelang amin mucuduh palekal tu tuud a kawawan, nayi’ kumi idaay tusa kakawawen, simu adadday tulalangawan、sipa peluay pasubana’tu lalangawan imi cudaday nu adiwawa icacudadan、simi sanga’ay tu dikuc、sipatidengay tu mapalaway、atu pasubana’ tu tuud amin nu lalangawen. musaungay amin padadutudutus, tunu makayniyay i tuas nu sakidaya.
ayda maadih tu ku nipisiked nu sakidaya, pasusun tu makatukuh tu, i cuwacuwa a nyadu’an ku ngangan nu sakidaya, nayi’tu ku maliwhay, malakakaymawan tuwaca ku binacadan nu sakidaya ayda, wyniya a heci unanaicelangan nu mita amin kinaheci, nayi’tu ku maliyuhay tu sakidaya hananay ayda. kakuniza:Nuwatan U Kumud kakuniza:Nuwatan o Kumud kakuniza:kungku kakuniza:Padakaw Lami'
salengacay a bayu
縮圖|salengacay a bayu salengacay a bayu (kamu nu Hulam: 白令海峽), mutules tu Cu-ke-ci a bayu (nuamis a cuedetay a dawhang” atu salengacay a bayu “Tay-ping-yang”).
Suncen-kanpu
pitu a seci, Suncen-kanpu palecaden tu Cincen buyuan, patideng tu Tulu-dikuo. kunyun caycay, caytu a seci, hamawsa malingatu ku Cencu a binacadan. Cencu nakamuan u Cenyi, milecad tu Cenwen. angangan nu kakawawan u sapahutin tu katala, sakayliwmah. Palutatengaan nuheni a lisin u mipaypaya, micidek ku sasinzaan nuheni.
salengacay a bayu
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:bayu
sapiseking nu kamu nu binacadan
sapiseking nu kamu nu binacadan (kamu nu Hulam: 族語認證考試)
sakay binacadanay nikaawasan tu talakaway a seking (針對族語認證高級程度)
使用說明
1.以下題目，是為協助考前準備，增加個人思考，形成個人看法，而非猜題.
2.族語認證為「官方」考試，所以出題時不會有過多「政治和權力爭議性」的題目，避免自己打臉自己的官方政策. 但是回答問題時，可先判斷題目所關於的「大議題」，回答與那個議題相關的看法.
3.「大議題」有以下幾種：土地、語言、教育、就業.......
原住民族基本法
原基法條文
（一）涵蓋的「土地」問題
1.【問】在國土開發時，有哪些方面可以援引原基法？
【參考】水利、礦業、土石採取、野生動物保育、國家公園、海域......
2. 第21條第一項「''政府或私人於原住民族土地或部落及其周邊一定範圍內之公有土地從事土地開發、資源利用、生態保育及學術研究，應諮商並取得原住民族或部落同意或參與，原住民得分享相關利益. ''」
【問】上文所謂的「原住民族土地或部落」，法律定義應參考2017年2月18日公告《原住民族土地或部落範圍土地劃設辦法》，但這項辦法，將「原住民族傳統領域土地」及「部落範圍」限定在只談論「公有土地」，也就是不針對已由個人和財團所取得的私人土地，因而才有2017年「反亞泥」之「還我土地運動」. 這項定義，在字面上，並不違背原基法目前仍限保障「公有土地」的事實.
因此，眼前來看，政府仍未正面回應原住民對土地承認的要求. 在此情況下，「原住民土地正義」似乎無解. 對此你有什麼建議，能跳脫僵局，使原民土地正義往前進步？
（二）涵蓋的「語言」問題
1. 第9條第一項「''政府應設置原住民語言研究發展專責單位，並辦理族語能力驗證制度，積極推動原住民族語言發展. ''」
【參考】
2. 第9條第二項「''政府提供原住民族優惠措施或辦理原住民族公務人員特種考試，得於相關法令規定受益人或應考人應通過前項之驗證或具備原住民族語言能力. ''」
【問】你認為教育部和原民會，將原住民籍學生的升學優待與「取考族語認證」綁在一起，即「有通過認證就能加分，沒有通過認證就不能加分」，此項規定，對「增加族語使用」的目的，有何幫助？有何傷害？
（三）涵蓋的「教育」問題
【問】將原住民籍學生的升學優待與「取考族語認證」綁在一起，即「有通過認證就能加分，沒有通過認證就不能加分」，此項規定，對「解決原住民升學弱勢」，有何幫助？有何傷害？
針對以上根本性問題，政府從歷史與社會角度，升學加分應該是「無條件」補償，而不是「有條件」的加分，是針對歷史不正義而做的補償. 現在看來，「升學加分」變成輔助「族語學習動機」而存在. 對於語言學習能力不佳的學生而言，「沒有通過族語認證」就會威脅到個人生活和未來工作......這反而變成是「剝奪」學生的教育機會，創造了另外一種的不公平.
政府若政府 真心 認為「升學優待」有必要，「語言推動」也有必要，則應該將兩者脫鉤，而不是掛鉤後，顧此傷彼.
（四）涵蓋的「就業」問題
【參考】
kakuniza: LamiHung
Cencu
Cencu藏族
Cencu tada sakaudip nuhein itida i Cincen buyuan, u Cenyi a kamu nu binacadan, saan tu kunuheni “ puopa” Cenyi བོད་པ་, sumaden nu Wili misulit “ bod pa, aasipen nu Cenyi Pöba. tadaangangan nika kenihan itida i Cunha-minkuo kunhekuo atu labutu nu kanatalan a Sicen, Cun, Cin, Kan, Din, kanatalay a tademaw makaala tu nemlisep a wangan ku tademaw, itida i Nipuoe, Intu’, Pudan, Pacise-tan sa i liwliw nu Cincen buyuan a kanatalan idaw nikakenihan tu tademaw, duma satu idaw ku namaka Cunkuo kanatalan mabulaway nu Cencu atu iluc makaala tu tusep a wangan, u ihekalay a Cen-zen han.
藏族是主要生活在青藏高原上、使用藏語的民族，自稱「博巴」（藏語：བོད་པ་，威利轉寫：bod pa，藏語拼音：Pöba）. 主要分布在中華人民共和國境內的西藏、川、青、甘、滇，境內人口650萬餘人；在尼泊爾、印度、不丹、巴基斯坦等青藏高原周邊國家亦有分布；另有從中國境內移民出境的藏族及其後代近20萬，即海外藏人.
pitu a seci, Suncen-kanpu palecaden tu Cincen buyuan, patideng tu Tulu-dikuo. kunyun caycay, caytu a seci, hamawsa malingatu ku Cencu a binacadan. Cencu nakamuan u Cenyi, milecad tu Cenwen. angangan nu kakawawan u sapahutin tu katala, sakayliwmah. Palutatengaan nuheni a lisin u mipaypaya, micidek ku sasinzaan nuheni.
7世紀，松贊干布統一青藏高原，建立吐蕃帝國. 公元11、12世紀，藏民族開始逐漸形成. 藏族使用藏語，通用藏文. 主要從事畜牧業、農業. 主要信奉藏傳佛教，宗教氣氛濃厚.
daduducan tu dikuc u Cencu a dikucan, u tengliw ku tatengaay. u tunuc ku kakanen, katalan atu sidi ku yadahay a nikanan, manamuh minanum tu suyuca, cinkuociw. papahutinan u dabek ku yadah, patiyamay han u nipatunduhan tu ba’tu ku luma’. pasayda han i tapukuwan ku tadem. pisiwgacuan u tada kanamuhan nu Cencu a demiadan. matenesay t uku lalangw nuheni, micidek ku balubaluan nu melitmelit, yadah ku nipaini nu taw, sasapayuen nu Cencu, kuyumi nu heni, lalalukiyawan, tanka, kimkimkiman nu tademaw nisangaan uyda ku picidekan. Sese, zekun nalimaan, papalawan caay kaw tatengaay a lalangawan nu laliwanan a nikilukan.
傳統服裝為藏服，又以藏袍為主. 以糌粑為主食，多吃牛羊肉，喜飲酥油茶、青稞酒. 牧區多住帳篷，城鎮多住碉房. 多行天葬. 藏曆新年為重要節日. 藏族文化悠久、燦爛而獨特，文獻眾多，藏醫藥、藏曆、歌舞、唐卡、金銅佛像等都獨具特色. 史詩、熱貢藝術、藏戲入選人類非物質文化遺產代表名錄.
nananaman a sasalisinan風俗習慣 kakikungan婚姻 yadah ku wayway nu nipikikungan. Hanaadih kita tu cacay ku tatama cacay ku tatayna anikaleacawaan, itida i mawmahay nu niyadu’an atu nika lamelan tu dumaan a tademawan nu niyadu’an makaala tu siwlim a lasubuan. Sakaadihan numita u mikadabu ku tataynaan tu tatamaan. anu inai’ay nu tatamaan a wawaan taneng mikadabu tu tataynaan.
藏族傳統婚姻形式多樣. 一夫一妻制最為常見，在農區和民族雜居區可達95%以上. 其中最普遍的是男子將女子娶進家中. 有女無男的家庭亦可給女兒招贅. katuuday nu tatamaan a acawa nu lumaan, sipakayda i tatamaan a malekakaay ku acawaw, mikikun sat uku sakakaay a tatamaan, kilul sat uku sabama milabu tida lumaan, siwawa satu u sakakaay a kakaan ku wama han, saba hantu u biki tu ku sausi. nu tatusaay a malekakaay nu tatamaan cacay ku tataynaan a acawaw mihniay hina adih kita. Dumasa idaw ku calekakaan nu tatamaan tu acawawan atu cabay milabutu kasiacawa.
toda
u sulit nu Hulam
平靜部落
u siwkay nu niyazu'
i Nantou a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu toda. u kasalumaluma’ nu toda sa, 252 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 795 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 773 ku tademaw, pakalatu 97%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 22 ku tademaw, pakalatu 3%.
u kasabinacadan, (人口數有出入.)
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u cidekay nu Taywan Incumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah, saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah.
caket
caket
thumb|Muntiacus reevesi Zoo Praha 2011-7 thumb 山羌
siwkay nu caket
u kidu nu caket mahiza u adidi'ay a ngabul, singawa i ayaw nu tangah, u kulit sa malecad tu. iayaw sa miadup tu caket ku Sakizaya a miadupay. ayzasa, caay kayadah tu ku caket i buyu, amana miadup satu ku sefu nu mita.
toda
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
原住民族委員會全球資訊網統計資料
Cencu
Cencu藏族
藏族的通婚範圍遵照嚴格的血緣外婚制和一定程度的等級內婚制. 同父系祖先嚴格禁止通婚，表親之間數代內也不許通婚.
caket
u sulit nu Hulam atu Amilika
山羌（學名：Muntiacus reevesi），又稱羌仔、麂、麂子、黄麂. 鹿科麂屬的草食性動物， 分布於華中、華南地區與臺灣. 該動物屬於珍貴稀有野生動物，面臨獵捕壓力.
toda
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
timu
縮圖|timu (飛魚) timu (飛魚)
caket
u sulit nu Hulam atu Amilika
The Reeves's muntjac (Muntiacus reevesi; Chinese: 山羌) is a muntjac species found widely in southeastern China (from Gansu to Yunnan) and Taiwan. It has also been introduced in Belgium, the Netherlands, the United Kingdom (south England, the Midlands,, east Wales), Ireland, and Japan. It takes its name from John Reeves, an employee of the British East India Company in the 19th century.
timu
misilsil tu nabalucu’an (科學分類)
飛魚屬輻鰭綱頜針魚目，在動物分類學上稱為飛魚科.
caket
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族語詞典
timu
misilsil tu nabalucu’an (科學分類)
timu hananay a buting caykalecad ku cekes nuheni sisa pangangan han tu u mubahelay a buting han kungangan.
caket
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會線上字詞典
timu
misilsil tu nabalucu’an (科學分類)
salaedan(界)：動物界 Animalia (aadupen nu salaedan)
tongan
tongan（眉溪部落）
timu
misilsil tu nabalucu’an (科學分類)
kulus(門)：脊索動物門 Chordata (kulus nu aadupen)
caket
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
花蓮縣政府
Cencu
Cencu藏族
caysiw-walcay mihcaan, midui tu ku Sicen itidaay a dayhu tu Cunha-zenmin kunhekuo a kikungan nu hulic, saan ku hulic “ lawpesentu ku cacaya nu yadahay a tataynaan a acawaw, cacaya a tatamaan a acawawan, nu malaacawaay tu a waywayan, anu caay lawpesi nida ku taleacawaaan, hidan tu sa.
timu
misilsil tu nabalucu’an (科學分類)
udip(綱)：輻鰭魚綱 Actinopteri (bu-ci nu buting a udip)
mata(目)：頜針目 Beloniformes (mata nu he-cen)
sakatusa a matu(亞目)：鶴鱵亞目 Belonoidei (sakatusa a matu nu he-cen)
samataan(科)：飛魚科 Exocoetidae (samataan nu timu)縮圖|timu (飛魚)飛魚屬輻鰭綱頜針魚目，在動物分類學上稱為飛魚科.
u buting. manamuh mukan kami uyiniyan a buting. nu mantaay a titi' yadah ku ceka'. anu macacak tu inay tu ku ceka'.
kaliyut (特徵)
體態修長，稍稍側扁，長度一般為45厘米. 吻短，口小，眼大. 胸鰭發達如翼，腹鰭也比較發達，尾鰭的下葉要比上葉長. 由尾部迅速擺動，可達到極大的速度，然後躍出水面，張開胸鰭，可滑行百米以上的距離.
ya udip nida masatampi’ (扁) u udip sa caay ka tanaya’, tanaya’ nida sa 4545 li-mi (厘米), u laway nida adidi’ tabaki ku mata, ya cekes nida ibaluwangay malecad tu i biliyay ku kaicelang, uyni u dikuday a unudikudan a cekes i tanaya’an ku ipabaway a cekes, u saka kalamkam a sitiba’ nu buting sa nuynian u nudukunanay a nipacuna’ sisa siduba’ ku nipingaduy, yu tahekal mabahel sa macebal ku sakubad tanaya’ ku nibahelan makaala tu malakuwud ku cacay a lasubu (百米以上) a kabatal kuni saselid.
u wayway (習性)
為暖水性上層魚類，喜歡群集洄游，以浮游生物為食. 與其他頜針魚科一樣，通常生活於海面表層. 繁殖期間，會集中於海面的浮藻類或任何漂浮物產卵.
u wayaway nida i nanum mikilim cinida tu halawhaway a nanum (暖水), u heni sa maluyaluy acs a mingaduy, kakaydihan nuheni mukan uydaan amin u nabaway a kakanen, malecad tu ke-cen (頜針) a buting, u nikaudip nuheni sa ipadaw tu nanum tu demidemiad anu si ti’kuk kuheni sa mikilim tu munabaway a damay amisati’kuk.
Cencu
Cencu藏族
1981年，西藏自治區人民代表大會常務委員會通過了〈中華人民共和國婚姻法〉，條例規定「廢除一夫多妻，一妻多夫等封建婚姻，對執行本條例之前形成的上述婚姻關係，凡不主動提出解除婚姻關係者，准予維持」.
timu
u wayway (習性)
飛魚受驚時會躍出水面，胸鰭張開，並可以在空中滑翔一段時間. 這種飛行行為是為了躲避鮪魚、海豚和鬼頭刀的捕食. 牠們躍出水面以後，依然會像在水中擺動尾部，因此飛魚在空中會以呈「S」形在空中擺動，可飛行100多米. 由於飛魚是群居性的魚類，因此通常牠們是一群躍出水面.
Cencu
Cencu藏族
藏族與中原漢族長期以來有著密切的文化交流. 松贊干布時期，唐朝與吐蕃之間開通了長安—西寧—唐古拉山口—那曲—拉薩的道路. 此後，藏漢之間的經濟、文化交流十分密切，漢族的陶瓷、絲綢、印刷等技術傳入藏地，藏族則向漢地傳輸了大量宗教文獻.
Cencu milakuuyd tu Cencu nipiduducan tu sapipaypaya a lisinan, ni kuwanan a liwliw nu binacadan a niyadu’an mapalalit, Yuncaw zitay a mikikakaay nu Mumku binacadan, mikikakaay tu Cincaw a Mancu, mikikaka tu Licen niyadu’an a Nasicu, miduduc tu sapalutatengaan a sinzaan, sakaudip, lisin, lalangawan caay namin kalacad ku nipaini tu sakatineng.
timu
2021 yu tayda kita i Butud (蘭嶼) midang idaw ku panutekan a kakawaw a tayda i tida? (2021蘭嶼旅遊飛魚季該注意什麼？ )
本島玩膩了嗎？綠島、小琉球是不是都去過好幾次了呢？遲遲不敢挑戰路程相較前兩者遠上許多的「蘭嶼」，但又好想一探究竟是真如口耳相傳的靠近大自然、原始、和神秘的島國嗎？而離島蘭嶼旅遊有什麼該注意的呢？或是有什麼必玩、必去的景點呢？看這篇蘭嶼旅遊懶人包絕對能讓你做足行前功課、不觸犯飛魚祭禁忌！
tongan
i Nantou a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu tongan. u kasalumaluma’ nu tongan sa, 278 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 952 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 841 ku tademaw, pakalatu 88%.
timu
2021 yu tayda kita i Butud (蘭嶼) midang idaw ku panutekan a kakawaw a tayda i tida? (2021蘭嶼旅遊飛魚季該注意什麼？ )
u datemaw malenes tu i Taywan sisa maydih tahekal a midang 綠島、小琉球 ku kakaydihan tayda amidang? nizatengan sakatayda i Butud (蘭嶼)nikasa maydih kaku amidateng kaku saka tayda a midang nikasa malcaday hakiya tunukamu nu taw, u kasenengan i tida saan (神秘), ku dadateng amidang yu uycanan ku sasamisiyan a misametek (確實) mizadeng sa idaay hakya ku tadaydaan a kakaymawan a miadih. patinaku tu u makasicay a midang, a tayda I ayaw la’dus amibulibul tu palisin nu timu.
tongan
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 111 ku tademaw, pakalatu 12%.
u kasabinacadan, Seediq71%, Tayal9%, Amis2%, Bunun3%, Paiwan1%, Truku1%, zumazuma1%.
1 ku cacudadan i tongan niyzau’. 1 ku pakincalan i tongan niyazu’. 1 ku kyukay i tongan niyzau’.
timu
Ｑ：蘭嶼飛魚祭是什麼時候？
pinaay a bulad u lisin tu timu a lisin?
A:２～３月招魚祭、４～６月正式進入飛魚祭
tusaay a bulad atu tuluway a bulad pitakusan a lisin, sepatay atu enemay a bulad tatengay tu a lisin.
蘭嶼島民會在每年2、3月舉行祈求今年漁獲豐沛儀式；而4~6月開始進入飛魚季後，在白天捕捉「僅飛魚一種」的魚類，「禁捕捉其他魚類」. 而旅客最在意的問題：那飛魚季期間可以下水嗎？