cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Canada
i kasumamadan nu Yuan-cu-min(原住民時期)
duduc tuni uni micekuway tu susumamaday hehay atu tuud u mi su subelidan tu nipasubanaan pinanaman, sayadah i 24,500 a mihcaan ayaw nayay i tini nuwamisan izaw tu ku tademawan a mi kawaw, i tiniay i tumulay An-da-lue(安大略) a tademaw mikawaway a tademaw, tateng a mikilim i tiza i ayaw nu kasumamadan tu 7,500 a mihcaan,  Ciw-ke-luo-pin-ti(舊克羅平地) masaenalay a enal, atu Lan-uy-dung-siey(藍魚洞穴) buhang nisubelidan i kasasumamadan tu ni kauzip nuheni i lalabu nu kanatal a Canada(加拿大) u kasumamadan u sabalakiay a tademawan i tiza nueneng, siykay nu Yuan-cu-min u mizidekay a kakitizaan pasu matenesay nuenengay u kaluk kukawaw paluma’malalemelay u masaeletay(複雜的) u hini u satalakaw atu pacakayay a Wang-lu(網絡), nu zuma a yincumin kacakat nu siy-kay i Europe (歐洲) nu micumuday a tademaw katukuh i ayaw nu Canada(加拿大) maliwasak tu imahini pakaawas dada’ tu kutkutan tu nu kasumamadan a tuud micekiw tuyzaan u nu makapatay a siy-kay.
(u sulit nu hulam: 根據考古研究及遺傳學分析，至少在24,500年前育空北部即有人類活動，而南安大略的人類活動可以追溯到公元前7,500年. 舊克羅平地和藍魚洞穴遺蹟是加拿大境內最古老的人類居住地. 原住民社會的特點包括有永久居住點、農業耕種、複雜的社會等級和貿易網絡. 一部分原住民文明在歐洲殖民者抵達加拿大前已瓦解，如今只能通過考古發掘研究那些文明. )
Tjanavakung
u siwkay nu niyazu'
i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Tjanavakung. u kasalumaluma’ nu Tjanavakung sa, 44 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 116 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 114 ku tademaw, pakalatu 98%.
Canada
i kasumamadan nu Yuan-cu-min(原住民時期)
i laylayan nau United Kingdom atu France kumicumudaay yunian a lala’ Canada(加拿大) a lalangawan namalilit nu tusaay a kanatal atu yincumin a lalangawan tu nu kasumamadan nu babalaki a nikauzip, unian u kamu nu yincumin n nalimaan atu dadiw mahizatu malilit nu Canada(加拿大) a tademawan ktuud ku Canadaay(加拿大) a tademaw, sadi’men miazih tu yadahay a lalangawan, maazih ku yadahay a lalangawan uynian akanatal saan.
hulic
(kamu nu hulam：法律)
Kmuyaw
u Sakizaya a tademaw
inay ku Sakizaya a tademaw itini.
Canada
i kasumamadan nu Yuan-cu-min(原住民時期)
(u sulit nu hulam: 歷史上曾為英國和法國的殖民地，加拿大文化深受該兩國及原住民的文化和傳統影響. 而原住民的語言，藝術及音樂依然影響著加拿大人的身份認同. 許多加拿大人十分珍視多元文化，並視多元文化為該國的一部分. )
hulic
anu izau ku katinengan nu mita tu hulic sa caay ka samsam nu tau.
Canada
i kasumamadan nu Yuan-cu-min(原住民時期)
Canada(加拿大) a kanatal mahiza malilit nu tahak, laylay malilit nu lalay atu yincumin i mahiza u alingul(楓葉) nu kanatalay mahiza tu nu laylay mitalaayaw tu kasumamadan tu 18 a mihcaan, matudung makulit ku alingul(楓葉) i ayaw atu ayzaay hata nu Canada(加拿大), cacay a kalibuwa atu I kanatalay atu Canada-ku-huy(加拿大國徽) ipabaw, nu zumaay a kanatal mahiza izaw henay u He-li(河狸), Canada ngaciw (加拿大雁) Pu-tung-cang-niaw (普通潛鳥) atu Hung-ya-cia-na-ta-ciy-cing(皇家加拿大騎警).
musilsil
(u kamu nu hulam sa:排列,排隊)
Kmuyaw
u cidekay nu Taywan yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
Canada
i kasumamadan nu Yuan-cu-min(原住民時期)
(u sulit nu hulam: 加拿大的國家象徵深受自然，歷史及原住民影響. 以楓葉作國家象徵的歷史可追溯至18世紀初，楓葉被描繪在以前及現在的加拿大國旗，一分錢以及在加拿大國徽上. 而其它國家象徵還有河狸、加拿大雁、普通潛鳥以及皇家加拿大騎警. )
Mauricio Macri
Mauricio Macri
siwkay
thumb|Presidente Macri en el Sillon de Rivadavia (cropped)|alt=Presidente Macri en el Sillon de Rivadavia (cropped).jpg
Piling
thumb|Jianshi
tatungus
(u kamu nu hulam sa: 剛剛好,權力)
Piling
Piling
u sulit nu Hulam: 比麟部落
Mauricio Macri
siwkay
u tatama ciniza, sangelacayay a banges niza, nalecuhan ciniza i 2 a bulad 8 a demiad, Mauricio Macri, u misingkiway a kawaw niza. nalecuhan i1959 a mihcaan.
hulic
若懂得一些法律常識，就不易受騙.
Mauricio Macri
siwkay
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Argentina ayza sa ci Mauricio Macri, macakat a demiad sa i 2015 a mihcaan 12 bulad 10 demiad.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:misingkiway
Tjanavakung
u asip nu cidekay a tademaw
u zuma sa, cay ku Ingcumin,  2 ku tademaw, pakalatu 2%.
zazan
(kamu nu hulam：路)
Tjanavakung
u niyazu' nu Paywan
u kasabinacadan, Paywan(Paiwan) 91%, Rukay(Rukai) 3%, Tayan(Tayal) 1%, zumazuma 3%.
zazan
la'cus culilen ku zazan.
Kmuyaw
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Piling
u siwkay nu niyazu'
i Hsinchu a kuwan ku niyazu’ nu Piling. u kasalumaluma’ nu Piling sa, 94 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 334 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 311 ku tademaw, pakalatu 93%. u zuma sa, cay ku Ingcumin, 23 ku tademaw, pakalatu 7%. u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 90%, Pangcha(Amis) 1%, zumazuma 2%. caykaw nu Sakizayaay a niyazu', u Tayal a niyazu' kuyni. u Tayal sananay, cayay katalakaw ku uzip, sanglan ku tatayna, salengacay ku banges, mabana miadupay. u Incumin a tademaw tu, u Tayal a cidekay duut ku tademaw. u luma' nu Tayal i buyubuyuan.
u Tayan a niyazu'
u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Yuwatan, u Taluku, inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
zazan
路不好走.
pazazan
(kamu nu hulam：開路)
Piling
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
zazan
pazazan
cima ku pazazan sananay i tisuwan? 誰叫你開路的？
Tjanavakung
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Sakizaya a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%92%92%E5%A5%87%E8%90%8A%E9%9B%85%E6%97%8F
zazan
sizazan
(kamu nu hulam：有路)
Canada
i kasumamadan picumutan tu(歐洲殖民時期)
kasumamadan tu 1,000 a mihcaanay tu, Europe (O-cuo 歐洲) a tademaw saayaway a mipaemek tu nian a Canada(加拿大), sumanahay a ngisngis ci  Ay-zuy-ke (艾瑞克) nai Niw-ben-lan-daw (紐芬蘭島) a subal Lan-say- aw-ce-mu-caw-di(蘭塞奧茲牧草地) patizeng pacena’ nuengen i tiza namakay Pay-o(北歐) nu micumutay hawsa, Canada(加拿大) ketenes tu demiad caay tu katadebin atu Europe (O-cuw 歐洲), katukuh 1497 a mihcaan Italy (義大利) a tademaw ci Caw-wa-ni-ka-bu-tu (喬瓦尼·卡博托)（John Cabot）nu England (英格蘭) nu misuninipay nu Canada(加拿大) i saetipyu (大西洋) a bayuan, i kasumamadan tu 16 a mihcaan, Pa-se-ce(巴斯克) atu Portugal (葡萄牙) i bayuay a tademaw i saetipyu (大西洋) a tukus patizang tu nu puu’ay miala tu cing(鯨) atu mibuting i tiza, 1534 a mihcaan France (法國) nu miteswkay tu bayu a tademaw ci Ya-ce-ka-di-ya(雅克·卡蒂亞) (Jacques Cartier) misumimip i Sen-lu-lun-se-wan(聖羅倫斯灣), atu i 7 bulad 24 a demiad tu France (法國) ci Fa-lan-suo-wa-i’-se(法蘭索瓦一世) a ngangan tuyza a lala’ miala tuyza a lala’an.
zazan
zazanay
(kamu nu hulam：路)
malebek nu baliyus ku kilang nu i zazanay. 路上的樹被颱風吹倒了.
Canada
i kasumamadan picumutan tu(歐洲殖民時期)
(u sulit nu hulam: 公元1000年左右，歐洲人首次踏足於加拿大. 紅鬍子艾瑞克曾在紐芬蘭島的蘭塞奧茲牧草地建立短暫的居住點. 自北歐殖民者之後加拿大有一段時間沒有與歐洲接觸，直到1497年義大利人喬瓦尼·卡博托（John Cabot）為英格蘭探索加拿大大西洋沿岸. 在16世紀早期，巴斯克及葡萄牙海員在大西洋沿岸建立季節性的捕鯨及捕魚點. 1534年，法國探險家雅克·卡蒂亞（Jacques Cartier）探索聖羅倫斯灣，並在7月24日以法國國王法蘭索瓦一世的名義占領了那片土地. )
kasumamadan tu 20 a mihcaan(20世紀早期)
kasumamadan tu 20 a mihcaan, u misakakuay mikuwanay nu Canada(加拿大) makelap nu United Kingdom(英國) tunu zumaay a kawaw sisa United Kingdom (英國) tuni a ngangayaw pakaynian tu ngangayaw hawsa Canada(加拿大) milihiza tu ngangayaw mapaculcul pasayza i satipan a ngangayawan nu Canada(加拿大) milihizaay a hitay a misakaput mala u tabakiay a salaput a hitay nu kalahitayay a Canad(加拿大軍團) uynian a hitay i Wy-mi-ling-can-iy(維米嶺戰役) a ngangayaw au nu zumaay kulahenulan a ngangayawan u mala u sakahenulan a tademaw, milihiza tunian a ngangayaw 650,000 ku tademaw, u nu Canadaay (加拿大) a tademaw, pakala tu 173,000 a mapatayay a tademaw 173,000 madukaay a tademaw.
(u sulit nu hulam: 20世紀早期，作為自治領的加拿大仍被英國控制著外交事務，所以當英國在一戰對德宣戰時加拿大也自動參戰，被派往西方戰線的加拿大志願兵後來更組成加拿大軍團. 這支軍隊在維米嶺戰役和其它主要戰役中都擔當相當重要的角色. )
u hekal nu lala'(地理)
Canada(加拿大) maala tu ku nuwamisanay mahamin nu kakatizaan nu Pa-mi-cuw(北美洲), nu zumaay a lala’ makaysatipan nu waliyu (太平洋) a kakitizaan, lalid katukuh i nusawalian nu saetipyu(大西洋) a kakitizaan, nuwamisan nayad katukuh i nuwamisan u sikuliay a bayu, u nian Greenland (格陵蘭) a kanatal u nu sawalian satipan, Sen-pi-ye-yu-mi-ke-lung-sung-daw(聖皮耶與密克隆群島) i nu tinulan Newfoundland (紐芬蘭) u pulung nu ahebal nu lala’, pasu i hekalay a lala’（atu nanumay a lala’）Canada(加拿大) hamin a kanatal sakatusa tabakiay a kanatal dada’ I Russia (俄羅斯) u nian dada’ i hekalay a lala’ u piasip tu a hebal ciniza mahamin i kitakit, u sakasepat nu satabakiay namakay,
(u sulit nu hulam: 加拿大占據著北美洲北部的大部分地區，其領土從西部的太平洋地區一直延伸到東部的大西洋地區，北部延伸至北冰洋. 格陵蘭在該國的東北部，聖皮耶與密克隆群島在紐芬蘭的南部. 按總面積來算（包括陸地面積與水域面積），加拿大是全世界第二大的國家，僅次於俄羅斯；僅按陸地面積計算，它則為全世界第四大. )
1925 a mihcaan malingatu tu Canada(加拿大) tu kamu satipan 60 du katukuh 141du nu bay-ci a kakitizaan tu uynian a lala’ nika mahiza caay kakatuud ku palatatenga’ay, ciniza i kitakitan u saamisay nuenengay nu tademawan, u hitay i Ay-lel-se-mi-lel-daw(艾爾斯米爾島) subalan tu Canada-cung-tuy-cing-paw-cang(加拿大軍隊警報站).
Tjanavakung
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Pangcah(Amis) a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%98%BF%E7%BE%8E%E6%97%8F
u Tayal a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%B3%B0%E9%9B%85%E6%97%8F
Canada
u hekal nu lala'(地理)
(u sulit nu hulam: 自1925年起，加拿大宣稱西經60度至141度的北極地區為其領土，但是一直沒有得到廣泛承認. 它擁有世界上最北的人類定居點，駐紮在艾爾斯米爾島的加拿大軍隊警報站. )
cen-ce cenhu政治政府
Canada(加拿大) a zen-ze a nikuwan u hung-ti ku mipahulicay tu I-huy-ce(議會制), u nian ku San-cun-ban-li(三權分立), tu ni situngusay Li-ba-cuan(立法權), Se-ba-cuan(司法權) atu Sin-zen-cuan(行政權) makayni I hung-ti nu Ca-na-da-cun-ku(加拿大君主) ku pahulicay ayzaay a hung-ti,u tatayna a hung-ti ci I’-li-sa-bay-e’-se(伊莉莎白二世), cinza mahizatu nu zumaay sabaw limaay u masatekeday tu Da-in-ku-siy(大英國協) a kanatal a hung-ti.
Tjanavakung
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Paywan a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%8E%92%E7%81%A3%E6%97%8F
Canada
cen-ce cenhu政治政府
(u sulit nu hulam: 加拿大的政治體制為君主立憲下的議會制，並採用三權分立，而立法權、司法權及行政權均源於加拿大君主[87][88][89]. 現任君主為女王伊莉莎白二世，她同時也是其它15個獨立的大英國協國家的君主. )
Tjanavakung
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Bunun a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B8%83%E8%BE%B2%E6%97%8F
Piling
u cidekay nu Taywan yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
Canada
kalisiway 經濟
uynian a kanatal u Canada(加拿大) a gingku uynian a kanatal tu Cung-yan(中央) a gingku, ci Se-di-ben-pu-luo-ce(史蒂芬·朴洛茲) ku mikuwanay u kalisiw nu tapang atu nu kuziay a tapang, u Canada(加拿大統計局) u nisulitan sapasilut tu ni lekakawa u zaysan nu Canada(加拿大).
(u sulit nu hulam: 加拿大銀行 為該國的中央銀行，由史蒂芬·朴洛茲管理. 財政大臣和工業大臣都會用加拿大統計局的數據來籌備財政計劃. )
tademaw人口
kilul tunisalitan 2016 a mihcaan tu nipikingsa tu tademaw, Canada(加拿大) nu nuenengay a tademaw pulung izaw ku 35,151,728, palecad tu 2011 a mihcaan macunus tu pakalal tu 5.0%, i 1871 a mihcaan Canada(加拿大) a saayaway ku piking sat u tademaw macunus tu 10 u kacakat.
(u sulit nu hulam: 根據2016年人口普查，加拿大共有35,151,728名居民，較2011年增長約5.0%，為1871年加拿大第一次人口普查時的10倍. )
Tjanavakung
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Piyuma a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8D%91%E5%8D%97%E6%97%8F
Piling
u cidekay nu Taywan yincumin
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihca 10 a bulad
Canada
kamu語言
(u sulit nu hulam: 根據加拿大人權利與自由憲章第十六條以及聯邦官方語言法案，加拿大的官方語言為英語和法語. )
lalangawan文化
Canada(加拿大) a kanatal u sayadahay a binacadan a tademaw, u lalangawan paka pabinacadan malilit tu yadah tu masazumaay a lalangawan, kayadah nu lalangawan maading nu ni pahulican i Quebec (Kuy-bay-ce-seng 魁北克省) ，Quebec a tademawan(魁北克人), matineng au zanan a tademawan a saan.
(u sulit nu hulam: 加拿大是個多民族國家，其文化受各種族影響而呈多樣化，多元文化主義受憲法保護[206]. 在魁北克省，魁北克人對自己的身份有十分強烈的身份認同，而魁北克文化與英式加拿大文化有著鮮明的對比. )
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan(外部連結)
kakuniza:kanatal kakuniza:Sabak Nubu
Piling
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 5 a bulad
pulung sausi (561,916), Pangcah (209,668), Tayan (90,185), Paywan (100,775), Yuwatan (58,465), Rukay (13,319), Puyuma (14,170),
Laaluwa (401), Kanakanabu (335), zuma (11,985), Cou (6,635), Saysiat (6,630), Yami (4,612), Saw (790),
Kabalan (1,470), Taluku (31,530), Sakizaya (940), Sejek (10,023), Laaluwa (401), Kanakanabu (335), zuma (11,985)
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
Tjanavakung
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Rukay a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%AD%AF%E5%87%B1%E6%97%8F
kanca
(u kamu nu hulam sa:一定,不能不)
Tjanavakung
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Takuku a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A4%AA%E9%AD%AF%E9%96%A3%E6%97%8F
duduc
(kamu nu hulam：順著)
Piling
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu' kakuniza:Tayan kakuniza:Hsinchu
ngaagay
ngaagay(口水)
Tjanavakung
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Sejek a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%B3%BD%E5%BE%B7%E5%85%8B%E6%97%8F
u Kabalan a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%99%B6%E7%91%AA%E8%98%AD%E6%97%8F
u Kanakanabu a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8D%A1%E9%82%A3%E5%8D%A1%E9%82%A3%E5%AF%8C%E6%97%8F
u Laaluwa a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%8B%89%E9%98%BF%E9%AD%AF%E5%93%87%E6%97%8F
u Chou a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%84%92%E6%97%8F
u Tau a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%81%94%E6%82%9F%E6%97%8F
kalah
kalah sa ci Kacaw a malabi.
Kacaw 很急著要吃晚飯.
nayay ku tungus nu“malaacawa a kawaw”nu Sakizaya
nayay ku tungus nu“malaacawa a kawaw”nu Sakizaya, nu babalaki a kasiacawa sa u tatama ku muenengay i tatayna.tungus maluacawa sa caay kacaluway culilen ku zazan, kyu i niyazu'ay atu i tepalay a niyazu'ku nikiliman.
kakuniza:Yuku Tipus Sayun.
telecilal
(kamu nu hulam：赤道)
Eduard Heger
縮圖Eduard Heger (斯洛伐克，總理，伊戈爾·馬托維奇)
u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Eduard Heger (伊戈爾·馬托維奇) i Bratislava (布拉提斯拉瓦) nu Slovakia (斯洛伐克).
nalecuhan ciniza i 5 a bulad 3 a demiad 1976 a mihcaan.
pahezekay niza i tabakiay a cacudadan nu Bratislava (University of Economics in Bratislava 捷克斯洛伐克布拉提斯拉瓦經濟大學).
micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Slovakia (斯洛伐克) ayza sa ci Eduard Heger (伊戈爾·馬托維奇), micakat a demiad sa i 2021 a mihcaan 4 bulad 1 demiad.
nayay ku ngipen nu lukedaw
kakiliman
nayay ku ngipen nu lukedaw. (Hulam a sulit: 沒牙的老虎)
nilacul
1森林裏面有一隻老虎，非常凶猛，大家都怕他，尤其是羊群，總是躲他遠遠地，只有一隻聰明的小羊說：「我不怕老虎，我可以把他的牙齒全拔光！」
「少吹牛了！」大家都説，認爲那是不可能的事情.
Canglah-tatama a ngangan nu Pangcah
ngangan nu tatama
Canglah
nayay ku ngipen nu lukedaw
nilacul
cacayay a lukedaw i kilakilangan, tada maedes tu, matalaw amin ku katuuday i ci nidaan, awusidisidi tu ,mibatabatad aca miliyas,wida dada’ u sibunuay a wawa nu sidi:( caay katalaw tu lukedaw kaku,daneng kaku muhuduc tu ngipen nu lukedaw! )
Canglah-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.
nayay ku ngipen nu lukedaw
nilacul
(a manabaciba!)sakamu sa ku katuuday, caay kaw mamadayum kinakawaw.
Canglah-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.
nayay ku ngipen nu lukedaw
nilacul
可是，小羊真的去找老虎了. 他帶了各式各樣的糖果，來到了老虎的面前，說：「大王，我為你帶來人類最好吃的東西，請你品嘗看看. 」
nika,yawawa nu sidi mikilim tu lukedaw.siniala tu yadahay a piyang ,tayda i ayaw nu lukedaw，kamu sa ：(大王，muala kaku tu asu’ay a tuud ,kanen isu may )
老虎拿起一根棒棒糖放進口中，突然眼睛一亮，大聲稱讚說：「太好吃了！」
Canglah-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
nayay ku ngipen nu lukedaw
nilacul
「謝謝你，小羊！」老虎一邊吃著糖果一邊跟小羊說.
Canglah-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)
nayay ku ngipen nu lukedaw
nilacul
ala sa tu kya lukedaw tu cacay 棒棒糖,peladsa ku mata,hatabaki ku ngiha musakamu：（uduma ku asu’ ！）
（kukay,wawa nu sidi！）hanikan han tu棒棒糖sakamu sa tya wawa nu sidi ci tu lukedaw.
Canglah-tatama a ngangan nu Pangcah
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
nayay ku ngipen nu lukedaw
nilacul
從此，小羊就經常送各種糖果、餅乾和甜食來給老虎吃. 老虎好開心，每天不停地吃，就連睡覺時，嘴裏都含著糖果.
Canglah-tatama a ngangan nu Pangcah
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
thumb|Formosan
kakuniza:ngangan
nayay ku ngipen nu lukedaw
nilacul
manamuh ku lukedaw,sademidemiad sa caay tu kasadeb mukan ,pasu inikabi’ museum(含) tu piyang ku laway mabi’.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Lisin Kubung
Cipurungan
thumb|Guanshan
Cipurungan
u sulit nu Hulam: 隆興部落
u siwkay nu niyazu’
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Cipurungan. u kasalumaluma’ nu Cipurungan sa, 149 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 430 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 157 ku tademaw, pakalatu 37%.
u zuma sa, cay ku Yingcumin, 273 ku tademaw, pakalatu 63%.
台東縣關山鎮里壠里. 於日據時期才形成的聚落. 於日治大正8年(1919)，當時日人為了發展樟腦事業，從西部招來會採腦的客家人工作. 在1929年結束，部分腦丁留下來居住此地，並從事開墾，也讓同鄉的遷入，形成客籍移民的聚落. 而於民國50年前後，有來自雷公火社的阿美族遷入，改變昔日都為客家村的形態.
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 32%, Yuwatan(Bunun) 3%, zumazuma 1%.
tabakiay a niyazu' kuyni, kaduut ku tademaw, kaduut ku Pangcah(Amis) a tademaw itini mueneng. u Taitung sa u Pusung hananay nu Sakizaya a kamu, i sawaliyna-timul nu Taywan sabal. caykaw nu Sakizayaay a niyazu', u Pangcah(Amis) a niyazu' kuyni. u Pangcah(Amis) sananay, katalakaw ku uzip, matineng miadup  atu mibuting. u Incumin a tademaw tu, u Pangcah(Amis) a cidekay duut ku tademaw. matineng mudadiw atu musalukiyaw ku Pangcah(Amis).
u niyazu’ nu Pangcah(Amis)
u Pangcah(Amis) a niyazu' kuyni. katuud ku Pangcah(Amis) a tademaw itiniay a niyazu', inayay ku Sakizaya itini. u zuma a tademaw sa u Yuwatan(Bunun).
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
nipaluma-culal, colal
culal, colal
thumb|Starr 020803-0125 Crassocephalum crepidioides 昭和草
Cipurungan
u siwkay nu Yincumin
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
Emmanuel Macron
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Emmanuel Macron (Aynuman．Makehung 艾曼紐·馬克宏), 1977 a mihca 12 a bulad 21 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu France (法國) ayza, micakat a demiad sa i 2017 a mihca 5 bulad 14 demiad.
Cipurungan
u siwkay nu Yincumin
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
nipaluma-culal, colal
culal, colal
(俗名：神仙草、野木耳、飛機草、滿天飛)
Cipurungan
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
Emmanuel Macron
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:tademaw
Cipurungan
u siwkay nu Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
nipaluma-culal, colal
culal, colal
日治時期引入台灣，在田野路邊或偏僻之處都可發現蹤跡. 全株可用.
mapulung
(kamu nu hulam：一起；總共)
nipaluma-culal, colal
kagak kakuniza(科學分類)
thumb|Crassocephalum crepidioides by kadavoor subal(域)：真核域 Eukaryota
Cipurungan
u siwkay nu Yincumin
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
ngayaway a masakaputay
u kamu nu hulam：在野黨；反對黨
Cipurungan
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu’ kakuniza:niyazu'
mapulung
u laluma'an kami a mapulung.
我們都是親戚.
nipaluma-culal, colal
kagak kakuniza(科學分類)
salaedan(界)：植物界 Plantae
upiz(綱)：雙子葉植物綱 Magnoliopsida
mata(目)：菊目 Asterales
sapamat(科)：菊科 Asteraceae
hicahicaay(種)：昭和草 C. crepidioides
u sulit nu zuma a kamu-Hulam atu Amilika
昭和草（學名：Crassocephalum crepidioides，俗稱：ebolo、thickhead、redflower ragleaf、fireweed），又稱革命菜、昭和草、飛機草，為菊科昭和草屬的植物. 分布在非洲、泰國、東南亞以及中國大陸的雲南、福建、湖北、四川、江西、貴州、西藏、廣東、廣西、湖南，及台灣等地，生長於海拔300米至1,800米的地區，常生長在水邊、山坡路旁和灌叢中.
Crassocephalum crepidioides, also called ebolo, thickhead, redflower ragleaf, or fireweed, is an erect annual slightly succulent herb growing up to 180 cm tall. Its use is widespread in many tropical and subtropical regions, but is especially prominent in tropical Africa. Its fleshy, mucilaginous leaves and stems are eaten as a vegetable, and many parts of the plant have medical uses. However, the safety of internal use needs further research due to the presence of plant toxins.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
<Hulam talakaway a nipaluma nalunasulitan a sulu pulungamin a sulu>Hulam kagak a yuan adidiay a mauzipay migankiway a suo《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
Yuancumincu weiyuanhuy-  sapayu' a nipaluma nu Yuancumin 行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p155
昭和草 Crassocephalum crepidioides (Benth.) S. Moore, 1912. 臺灣物種名錄. 臺灣: 中央研究院生物多樣性研究中心. [2013-1-24] （繁體中文）.
昆明植物研究所. 野茼蒿. 《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-25].
《台灣蔬果實用百科第二輯》，薛聰賢 著，薛聰賢出版社，2001年
http://plant.tesri.gov.tw/plant100/WebPlantDetail.aspx?tno=539034010 昭和草
鄭武燦 台灣植物圖鑑 下冊2447飛機草(裂葉昭和草) p1224 國立編譯館
中國植物誌 第 77(1) 卷 304 頁  PDF 野茼蒿
臺灣藥用植物資源名錄 行政院衛生署中醫藥委員會 編 昭和草 92年10月455頁
kakuniza:nipaluma
talakaw
(kamu nu hulam：高)
talakaw ci ina isu haw?
你媽媽很高嗎？
Zuzana Čaputová
Zuzana Čaputová
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Zuzana Čaputová (Susanna．Caputuwa 蘇珊娜·查普托娃), 1973 a mihca 6 a bulad 21 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Slovakia (斯洛伐克) ayza, micakat a demiad sa i 2019 a mihca 6 bulad 15 demiad.
Tjaranauma
u zuma sa, cay ku Ingcumin,  5 ku tademaw, pakalatu 1%.
u kasabinacadan, Paiwan 94%, Amis 2%, Bunun 1%, zumazuma 1%.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
2020 a mihcaan malaheci amitena' tu masaadipingay a ledek i Taywan
縮圖|Censecung台灣衛生福利部部長陳時中2020 a mihcaan malaheci amitena’ tu masaadipingay a pihaceng ku libung a ledek i Taywan (kamu nu Hulam: 2020年台灣防疫的成功關鍵)
kakaliman:
"a mitena’ tu masaadipingay a ledek a imelang, Taywan a u canan ku sapasubana’ tu kawaw i kitakitay"? a ulic.
COVID-19
「對抗冠狀病毒 ,台灣能教世界什麼事？」的文章
nilaculan:
Taywan mitena'  tu masaadipingay a ledek a imelang(Uhan a libung), (NBC news) ayza demiad patahkal tu mahiniay a libung Uhan, “a mitena'  tu masaadipingay a ledek a imelang, Taywan a u canan ku sapasubana' tu kawaw i kitakitay? a ulic” patahkal tu waluay tu ciacaay a Taywan: mahamim I kitakit u sapitena' tu libung a kawaw.
武漢肺炎台灣防疫,美國國家廣播公司新聞網（NBC News）今天刊登標題為「對抗冠狀病毒 台灣能教世界什麼事？」的文章. 這篇發自台北的報導，列出8點台灣值得全球借鏡的防疫特點：
2019 nu masaadipingay a ledek a imelang.VDSSS
(Uhan nu bala’ay atu COVID-19)2019冠狀病毒疾病（武漢肺炎,COVID-19） ku kitakit macalap ku cacay lasubu a kanatal Taywan paubana' tu kitakiay amin, sapitena’ tu libung
2019冠狀病毒疾病（武漢肺炎,COVID-19）影響全球逾100國，台灣防疫可教導全球寶貴一課. .
sakacaay:
palaayaw a mitena' tu mahiniay a imelang cila a mihcaan sabaw tusa a bulad tulu a bataan izaw ku cacay a demiad, Cungku a sakaput a cikima' pasubana' tu kitakit (WHO) I kanatal nu Cungku kaliwhan a libung, Taywan mitenaay tu a libung amikuwanay疾病管制署, kasenung sa a mi patucek tu namaku Uhanay micumuday I Taywan a hikuki, mikingsa tu labang.
1:提高警覺、先發制人:
去年12月31日，中國通知世界衛生組織（WHO）境內發生多起不明肺炎病例後，台灣疾病管制署立即指示針對從武漢搭機入境的乘客進行檢疫.
sakatusa:
palekal tu sapikuwan, Taywan mitenaay tu a libung amikuwanay疾病管制署, matalbalicacay bulad tusabataan a demiad, palekal tu 中央流行疫情指揮中心.
2:成立指揮中心:台灣疾管署早在1月20日便成立中央流行疫情指揮中心
sakatulu:
kalamkam paketunsa a mikawaw tu mahiniay: Taywan matabal aca, mitena' tu pihacengay a libung, natahkal ku nikingsaan tu saka lima a demiad, hawsa Taywan I cacay a bulad tusa badaan izaw ku enem a demiad, mitena'ay tu, nu cumuday I Taywan nu namakaycaay 湖北省 Uhan a tademaw, katabalan tu I cuwacuwaay a kanatal a demiad, caay katenes haw sa, uya katuuday a tademaw, hatu namakayzaay i Cungku a tuse mahamin matena’ ku micumuday nu hikuki.
3: 快速、果決地採取行動:台灣也很早就採取嚴格措施防堵疫情. 在出現確診首例5天後，台灣1月26日便禁止湖北省人士入境，時間點超前各國. 不久後，來自絕大多數中國城市的班機也被禁止入境.
ngangan nu Puyuma-Purburbuwan
ngangan
Purburbuwan
2020 a mihcaan malaheci amitena' tu masaadipingay a ledek i Taywan
sakasepat:
uynian nu keci ku sapikingsa a mikilul tu mahiniay a kawaw: Taywan a cikima' ku situngusay, tu mikingsa tatengay a siimelangay nacima kunipulungan a tademaw.
ngangan nu Puyuma-Purburbuwan
u siwkay nu ngangan
yadah ku ngangan nu Puyuma. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 23, tatayna 23. namakay Ranchanruy sa, tatama 995, tatayna 868, petun 223. namakay Lipunan sa, tatama 5354, tatayna 4109. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 291, tatayna 784, petun 56.
2020 a mihcaan malaheci amitena' tu masaadipingay a ledek i Taywan
sakasepat:
4運用科技偵測並追蹤案例:
ngangan nu Puyuma-Purburbuwan
u siwkay nu ngangan
u Puyuma a niyazu' sa itiza i Pusun. cacay a bataan nu niyazu' ku Puyuma.
2020 a mihcaan malaheci amitena' tu masaadipingay a ledek i Taywan
sakasepat:
台灣當局掌握、篩檢確診案例接觸對象，並對他們實施居家隔離的速度很快. 王智弘指出，當局也對檢測呈陰性反應的個案進行重測，主動發現新確診案例.
ngangan nu Puyuma-Purburbuwan
u siwkay nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13992 (2017.9). u luma' nu Puyuma a cidekay
2020 a mihcaan malaheci amitena' tu masaadipingay a ledek i Taywan
sakalima:
Taywan a cenhu dadawa a mitena’, patayza I zuma a kanatal tu “kasasilaway”malingatu a makakilac, apalekal misanga tu baluhay, a misanga miculcul tu hitay a papipadang misanga, saydan sat u kunisangaan tu kasasilaway ngay zahkec ku tademaw, amipuput tu uzip.
5: 確保供應無虞為確保口罩穩定供應，台灣政府很快就禁止出口口罩、實施調配機制，並建立新產線，派遣國軍協助生產，使產量顯著提升，讓居民能夠保護自己並感到安心.
ngangan nu Puyuma-Purburbuwan
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
2020 a mihcaan malaheci amitena' tu masaadipingay a ledek i Taywan
sakaenem:
pakatineng tubinawlan: Taywan cehu amisalunguc aca tatukian patahkal tu kamu tu mahiniay a libung, midiput tu katuuday tu paheci amusakamu tu luwak a imelang patiyak tu tatengaay apibanaw tu lima, anuyaan a tu demiad.yu matineng ku tuyni u milaliday a imelang caay ka sakapili tu sitangahay a tademaw cayay aca pisakinih tu zumaay a kanatal atu masazumaay a binawlan amapadang mawada kuyni pisapangcah atu pisazuma tu kanatal a a kawaw.
ngangan nu Puyuma-Purburbuwan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p81
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan 布農族
魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit 太魯閣族Taluku
2020 a mihcaan malaheci amitena' tu masaadipingay a ledek i Taywan
sakaenem:
台灣政府也要求電視和廣播電台每小時播送公共服務宣導內容，說明病毒傳播途徑、正確洗手的重要性，以及配戴口罩的時機. 當居民瞭解傳染風險層級無涉國籍或種族，將有助減少歧視問題
ngangan nu Puyuma-Purburbuwan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw 雅美族Tau/Yami
2020 a mihcaan malaheci amitena' tu masaadipingay a ledek i Taywan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan:
kakuniza:Sabak Nubu
ngangan nu Puyuma-Purburbuwan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
i sumamad cacay a bataan ku tabakiay a niyazu’ nu sakizaya
i sumamad cacay a bataan ku tabakiay a niyazu’ nu sakizaya.(古撒奇萊雅族十大部落)
Darrell Armstrong
Darrell Armstrong nalecuhan i Gastonia, North Carolina, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza.
i sumamad cacay a bataan ku tabakiay a niyazu’ nu sakizaya
ngatu cacay
i ayaw nu 1878 a mihca ku sakizayaay. i tiza ku eneng i bukelal nu nabakuwan. u liwliw sa u sauwac nu sancan ku nisaamis nu singcen a kuwan. u beden nu natawlan ku nutimulan nu ciang a kuwan. u nutipan sa u tulin nu buyu’ u kaliyawan、a buyu’ nu sabatu. u nuwaliyan sa u bayu tu. 1800 a mihca. i tini i bukelal nu kilay sa izaw ku cacay a bataan ku tabakiay a niyazu’ nu sakizaya. 達固湖灣 takubuwan、拿巴國灣 nabakuwan、吉寶竿 cipawkan、達馬賽旦 tamasaydan、根奴伊 kenuy、基瓦瓦蘭 cibarbaran、基發俄岸cibawngan、巴吉克 pazik、基克布 cikep、大笨 tuwapun i labu u satabakiyay a niyzau’ sa u takubuwan.
Darrell Armstrong
6 bulad 22 demiad, 1968 a mihca, Darrell Armstrong, miunduay.
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput.
i sumamad cacay a bataan ku tabakiay a niyazu’ nu sakizaya
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
uyniyan a kamu sa namakayza ci baki Tiway Sayiun.(帝瓦伊.撒耘口述)
Darrell Armstrong
u canan ku NBA
izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika.
kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han "NBA".
i sumamad cacay a bataan ku tabakiay a niyazu’ nu sakizaya
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan nay pabalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1
kakuniza:nasulitan kakuniza:likisi kakuniza:niyazu' kakuniza:2018-cacay kakuniza:sakasitangah
masatikenihay
(u kamu nu hulam sa : 傾斜坡)
Lubas-Mapalaway-nazipaan nu uzip-Li Yu Xiang
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (參考資料)
napatizeng ni Tiway Sayiun kalisiw putiput(帝瓦伊撒耘基金會)
Mapalaway-Lubas
muazih tu tatengaay Hulam a kumu (簡介漢譯參考)
kakuniza:mapalaway kakuniza:lubas kakuniza:tatayna
Salome Zourabichvili
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Salome Zourabichvili (Salumiye．Culabisewiyeli 薩洛梅·祖拉比什維利), 1952 a mihca 3 a bulad 18 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Georgia (喬治亞) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 10 bulad 16 demiad.
Kayok-tatama a ngangan nu Pangcah
nilacul
ngangan nu tatama: Kayok
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay(binacadan). yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yun-min-huy(原民會) a nangan sa, tatama izaw 77, tatayna izaw 77. namakay Ranchanruy(阮昌銳) sa, tatama izaw 6261, tatayna izaw 5181, ngasaw izaw 417. namakay Lipunan(日本) sa, tatama izaw 7290, tatayna izaw 5914. namakay Chengce Tabakiay Cacudadan(政治大學) sa, tatama izaw 305, tatayna izaw 150, petun izae 44. tina ngangan sa namakay i Chengce Tabakiay Cacudadan a lacul. u tademaw a nikayadah sa mangasiw(大約) 207715 (2017.9). pulung nikayadah nu yincumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu. u naayaway a ngangan kuyni.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
thumb|Formosan
kakuniza:ngangan kakuniza:Pangcah
nikasasulitan
(u kamu nu hulam sa:簽訂)
telung
sulit nu hulam：當中
hata
(kamu nu hulam：旗子)
kapah azihen kiya hata.
那幅旗子很好看.
Tjana’asiya
thumb|Laiyi
i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Tjana’asiya (義林部落). u kasalumaluma’ nu Tjana’asiya sa, 124 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 427 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 413 ku tademaw, pakalatu 97%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 14 ku tademaw, pakalatu 3%.
u kasabinacadan, Paiwan 91%, Bunun 1%, Cou 1%, zumazuma 3%.
1 ku cacudadan i Tjana’asiya niyzau’.
1 ku pacudacudadan i Tjana’asiya niyazu’.
2 ku kyukay i Tjana’asiya niyazu’.
1 ku pikuwanan i Tjana’asiya niyzau’.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal. u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan. u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis). situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw, Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw, Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw, Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw, Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw, Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
nakamuwan ni Cay-Ing-Wen cung-tung tu paniyul a sakakapah
kakuniza: Nuwatan O Kumud 替代文字|縮圖|Cay-ing-wen cung-tung nu Taywan a kanatal nakamuwan ni Cay-Ing-Wen(蔡英文) cung-tung(總統) tu paniyul a sakakapah (蔡英文總統轉型正義演說)
i 2016 a amihcan u cung-tung nu taywan ci Cay-ing-wen, napatadikud tu kamu paniyul a pakakapah (轉型正義) tu nadikudan, i binacadan nu itaywanay, sakamu sa ci Cay-ing-wen, yu mahida henay mahkatayni ku namakayniyay i hulam a tademaw, anu layak aca atu hitay nu Hulam aca, tayni ku heni i taywan sa misawacu i tamuwan u Binacadan（原住民）a yincumin, saan patadikud tu sasakamun i titaan u Binacadan(原住民), u nipatadikud nida tina kamuwan sa, caay kau la’tusay u kapahay tuway kina kawaw tuyniyan, nika, sakamu saan ku katuuday. anu tatenga’ patadikud tu sasakamuen, panacacay han ku kawaw kya u tatenga’ay patadikud, saan ku nipangiha’ nu katuuday, adiha hansa inayi’ ku cacacacay aca nu wayway, tadaw u nipahemul a cacay tu kamu i Binacadan, saan amin ku mitapalay.
anu tatenga’ mi patadikud tu sasakamun
sakamu satu ku mitapalay i tini i taywan; anu i cuwacuwaay a Binacadan, malecalecad ku nipiadih mutapal tina kawawan, i nayi’ ku heci nina nipipatadikud tu kamu saan, idayhan u paduh acacay inayi’ ku nilacul tu heci saan, u muhalhalay tu amin ku katuuday a Binacadan, tu nipilacul ni Cay-ing-wen tu nakamuwan nida, tu nipatadikudan a kamu tu nilacul a heci, katukuh ayda inayi’ ku tekiteki nu nipakilukilul aca, sepat henay a mihcan mamin tu misinkiw, tu sakinatusa nida a malaCung-tung, caay haw?
an idaw ku balucu’ nida, amipatadikud tu nikapatelacan i tawya i kasumamadan, kau namakay labuway nu balacu’ a kamu ku sapatahekal, patengil tu katuuday a binacadan, kya amasinanut ku nipitengil nu katuuday mitapal.
wycanan ku pingalalan nu binacadan
ayda uycanan ku hahalhalen nu Binacadan tu tatenga’ay a nipatadikud tu sasakamuen, uycanan ku ngalalen nu katuuday tu nipaini tu sasakamuen, wahacacay han nu Kanatal a mupabelih i binawlan, u sasalabuen, u sahenulay a kawaw tu sakay tini i sabawenemay a Binacadan.
kakuniza:Nuwatan o Kumud kakuniza:Padakaw Lami' kakuniza:Lami' Kulang
Umaro Sissoco Embaló
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Umaro Sissoco Embaló (Umaluw．Sisuwke．Ngpaluw 烏馬羅·西索科·恩巴洛), 1972 a mihca 9 a bulad 23 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Guinea-Bissau (幾內亞比索) ayza, micakat a demiad sa i 2020 a mihca 2 bulad 27 demiad.
sahatiniay
(kamu nu hulam：一部份)
Mohamed Abdullahi Mohamed
satangahan
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Mohamed Abdullahi Mohamed (Muhamude．Aputula．Muhanmude 穆罕默德·阿卜杜拉·穆罕默德), 1962 a mihca 3 a bulad 11 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Somalia (索馬利亞) ayza, micakat a demiad sa i 2017 a mihca 2 bulad 16 demiad.
ngangan nu Puyuma-Raera
ngangan
Raera
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u petun a ngangan nu Puyuma a cidekay.
yadah ku ngangan nu Puyuma. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 23, tatayna 23. namakay Ranchanruy sa, tatama 995, tatayna 868, petun 223. namakay Lipunan sa, tatama 5354, tatayna 4109. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 291, tatayna 784, petun 56.
u Puyuma a niyazu' sa itiza i Pusun. cacay a bataan nu niyazu' ku Puyuma.
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13992 (2017.9). u luma' nu Puyuma a cidekay
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p82
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan 布農族
魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit 太魯閣族Taluku
賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw 雅美族Tau/Yami
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
icelang
(u kami nu Hulam sa:強壯、力量)
Knaziy
Knaziy
u sulit nu Hulam: 紅香部落
u siwkay nu niyazu'
i Nantou a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Knaziy. u kasalumaluma’ nu Knaziy sa, 84 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 264 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 253 ku tademaw, pakalatu 96%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 11 ku tademaw, pakalatu 4%.
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 88%, Yuwatan(Bunun) 2%, Sejek(Seediq) 3%, Cou 1%.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u cidekay nu Taywan Incumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah, saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
Alya Stak
Alya Stak (Amilika a kamu: Arya Stark) u wawa nu mikeliday nu Kasienawan ci Edad aci Katelin, u sakatulu a wawa nu heni.
lecad
(kamu nu hulam：一樣)
Alya Stak
i kasi’nawan a mihcaan i "dadiw nuSulda atu lamalay (權力遊戲)" a tilibiyay a kungku hanany. izaw(idaw) ku tatuluay a kaka nida, u sakakaay ci Lab, u saba sa ci Plan aci Licon, izaw (idaw) aca ku kaka tu kakana ci Sansa, izaw(idaw) aca ku sina kakaan caay kalecad kuina nuheni ci Cyan Snu.
lecad
lecad sa kamu u calkakaan. 你們就像兄弟一樣.
Alya Stak
nikaazihan (nikaadihan) atu wayway nida
manamuh ci nida tahekal misaculiculil midang, caay kahida u kakana nida ci Sansa, tada' u madimelay a tatayna ci Sansa, sademiad sa minaman tu mala tatenga'ay a kumceday a limecedam cinida.
lecad
palecaden 使之相同
palecaden nu mita ku kakawaw! 我們要作一樣的工作！
Alya Stak
nikaazihan (nikaadihan) atu wayway nida
maydih ci Alya minanam mala hitay, mi kuning tu balucu’ ngay icelang mipacuk tu ada, mala tatenga'ay a hitay.
lecad
malecad 一樣
malecad ku pilecuhan nu maku aci Sabak. 我的生日跟Sabak同一天.
Alya Stak
laylay
u sakatulu a wawa nu mikeliday nu Kasienawan ci Edad aci Katelin, u sasabaay a wawana nu hehi, izaw (idaw) ku tatulu a kaka nida, u kakaay ci Lab, u saba ci Plan aci Licon, izaw (idaw) aca ku cacayya a kakana ci Sansa, izaw(idaw) aca ku cacay a kaka nu caay kalecad a ina ci Cyan Snu.
lecad
malecaday 一樣的
malecaday ku zikuc nu mita. 我們的衣服是一樣的.
Alya Stak
laylay
makayi ci Alya mala a silalangawan a limecedam, matalaw ci nida malacawa tu cacay a tau a caay katinengay.
lecad
milecad 很像
milecad ku pisanga' nu maku tu nu tau. 我作的跟別人一樣.
Alya Stak
laylay
caay kanamuh nida ninaman tu mudadiw, musalukyaw, atu mitenun hananay, manamuh nida minanam tu mipana', mipacin, midiput tu laluma'an.
lecad
lecaden 要一樣
lecaden nu mita ku dadiw. 我們唱一樣的歌.
Alya Stak
laluma'an
baki: Likad Stak
Douglas MacArthur
thumb|May-ke-a-se(麥克阿瑟)
Alya Stak
laluma'an
bayi: Liana Stak
Douglas MacArthur
ci Douglas MacArthur (Hulam a sulit: 麥克阿瑟)
Alya Stak
laluma'an
ama: Edad Stak
Douglas MacArthur
nilacul
ci Douglas MacArthur hananay a tademaw sa, u sikatinengan nu kitakitay a sakasenengan a mikeliday tu hitay, i mahida nika lalaisan nai 1880 a mihcaan katukuh i 1964 nikaudipan sa, u tatapangan nu mamikeliday tu hitayan mala sakakaay cinida nipahemekan nu Taywanay sa ci May-suway (麥帥) saan, nika idaw kunu Dipunay nipaseneng tu ci May-yun-suway (麥元帥) sa.
Alya Stak
laluma'an
ina: Katelin Stak
Douglas MacArthur
nilacul
ci Douglas MacArthur hananay sa nai 1930 a mihcaan mala u nu sakakaay i sasay a hitay mamikeliday imahida sa nikatusaan nu kitakitay nikalalais i bayubayuan mapulungay a hitayay a patataay a tatapangan nikasasungayaw i Fey-Lu-Bin (菲律賓) imahida sa kapah ku nipililitan tu hitay, sisa sikawlah cinida tu sakasenengan a kunpay sakay hitay. ya Dipun hananay namademec i sakatusaay a nika lalaisan nadikudan sa pataydaan cinida mala sakakay nu mikeliday i tida sikatukuh i 1950 a mihcaan sa, masasungayaw tu Kaw-li (高麗）hananay a kanatalay nika nadatengan nida atu sakakay nu Amuhuwan (美國) ci Tu-lu-men (杜魯門) hananay a cung-tung (總統) masasula'cus ku heni, sisa i 1951 a mihcaan mapaales ku sakaidaw nu canancanan sakay kawaw nida mahida satu sa, miales cinida tu nu hitayay a kakawaw (退休) nika imahida sa namay taneng tu cinida tu nu (共和黨) hananay midademec tu malecaday tu nikakaputan a tademaw, nika sikademec nu namalasabaay i hitay a kakasubanaan tuway ci Ay-Sen-Haw (艾森豪) hananay a malecaday tu mikeliday tu hitay a tademaw.
Alya Stak
laluma'an
kakaay: Lab Stak
Douglas MacArthur
nilacul
katukuh satu i 1950 a mihcaan nudikudan tu niya bulad sa, nikasungayaw nu (朝鮮) hananay tada icelang tu ku nipaculi u mamademec tu ku Amuhuwan ya ci May-ke-a-se sa, idaw ku nipacukatan tu sakay pidemec tu hitay nu Pey-han (北韓) maydih mikawida tu ya (核武) hananay a pabesut asa mingayaw katukuhen i kanatal nu Cung-Kuo (中國) mahida kuni pidateng, nika ya sakakaay nu Amuhuwanay a cung-tung ci Tu-lu-men (杜魯門) sa, i 1950 a mihcaan cacayay a bataan a bulad idaw ku sabaw limaan a demiad takusan nida ci May-ke-a-se i tida i (威克島) hananay a subal nilubangan nuheni sa, uyda sa maydih kasenun sa a misaketun tu nikalalais makayi tada matenes mingayaw, nadikudan satu caay kangaay ku nidatengan ni May-ke-a-se mubelih tu nakamuwan nu sakakaay pauculan nida ku hikuki pabesut saan milakuwit midebung tu kakitidaan nu Cung-Kuo (中國).
Alya Stak
laluma'an
kakaay: Cyan Snu.
Douglas MacArthur
u sikaalesan ni Douglas MacArthur a kawaw
i 1951 a mihcaan sepatat a bulad idaw ku sabaw cacay nu demiadan, ya masakakaay a cung-tung nu Amuhuwan ci Tu-lu-men (杜魯門) hananay saketunen nida papialesen mamikelitay nu hitay ci Douglas MacArthur caay katatudung ku saketun saan, sisa sipaliyunen cinida, paliyung han sa ci (李奇威) ku mamikelit tu paykanatalay a hitay, namahida satu sikatinengan ni Douglas MacArthur sa milihud tu acawa nida ci (珍) hananay taneng tu kita mumul taluma‘ sa, mahida ku nikasibalucu’ mangaay cayay pilaliwngiw. namahida satu mumul taluma‘ i niyadu’ nu heni a malemed i tida i kanatal sikanamuhan nu binawlan, ya tademaw militemuhay sa macacelcel i nu dadanan. pasu nu dumaay a tuse, mahida u malalaway ku nikahida, sisa yadah ku paayaway cinidaan, mipaculi ci Tu-lu-men (杜魯門) makayi tu nikahida mapaales milihida tu dikecan ku sapihpih, pasuhata (標語) paculi nakawawan nu dikudan satu, u mipaayaway tiya mala cung-tungan, ngay sa siliwan satu maka idaw tu 26% a dada ku tademaw, idaw aca ku micuduhay tu sepatay a lalalubangan (州議會) ku nisaketunan milunguc tiya mala cung-tung a tatapangay, dimut i ku nabalucu’an han nu binawlan maylunguc, sisa katukuh i 1951 a mihcaan sepatay a bulad sabaw siwaay a demiadan papelu ci Douglas MacArthur a Kawaw i tida nu kanatal nu Amuhuwanay a lalubangan tiya (老兵不死) hananay sakatinengan nu kitakitay a nipapeluan.
Alya Stak
laluma'an
kakana: Sansa Stak