cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lubas-Mapalaway-nazipaan nu uzip-Giyava Gujya(Lin Mei Ling)
u ngiha' namakay balucu'(心情記事)
akayi' amana mikilim kaku, izaw tu i tepal takuwanan, mate:nes tuway~(原來我不需要找，有些它們早就跟在我的身邊很久很久了～)
cacay ku tatayna kaku ilabu nu mipana'ay a putiput, (因為撒奇萊雅射箭隊只有我一個女生，)
並和曼波新城射箭隊女子聯隊参賽，並奪得女子團體第二名，得到了原住民番刀獎座，當時同隊的兩位阿姨很開心，只收了每人獎金5000元，而將獎座讓給了我，雖然我也很開心，但因為我是用曼波新城射箭隊参賽而將番刀獎座讓由該領隊帶回做爲紀念⋯而事隔六年了那位領隊便成了我的丈夫，我回到了番刀獎座的身邊，這是我和小番刀的緣～
祭杯雖只是一個不起眼的小竹杯，但它是我在2011年参加壽豐鄉長盃女子神射手獎贏回來的，今年初要搬家時將竹杯收藏起來，今天我告訴竹杯，原來這就是我和小竹杯你的緣～
小三角型的黑卵石是今年春天老公帶我和女兒去七星潭時女兒撿回來的，女兒多次撿石頭回來，唯這次我既然沒有丟～這是我和小黑卵石的緣～
祭壺是前幾天我在慶豐的ㄧ家專賣陶瓷花盆店找到的，那個上午頂著大太陽我找了好久好久，每個市場也去找遍了，在要放棄的同時，不知不覺來到慶豐，像是被指引著，大概敘訴我要尋找的壺，老闆不放棄的幫我找呀找，好久哦～終於找到了，它被放在裡頭還被其他甕壓著～我不知道這只壺可以不可以，但心裏頭直覺你就是我要找的，心中有說不出來的感動，謝謝您老闆～謝謝祖靈的指引～
原來我ㄧ直不需要找，而是在自己不斷努力與不放棄的當下早就注定好好我該擁有～我現在真正體會到了Toko說的，在尋找的過程中，似乎感受到祖靈賦與自己的使命，我越來越深信，也會堅持執著著，就好像對射箭的堅持執著ㄧ樣，決不放棄、永不放棄～～～
小七～我找到我的壺了，雖然不是在那個地方找到，但是我沒有放棄尋找，堅持我們自己，這是我們深信著的，對嗎？ kakuniza:mapalaway kakuniza:lubas
Peru
Peru (Mi-Lu 秘魯) lalangawan 秘魯文化
aydasa nu kiwkay a tuud sa u nalimaan anisanganan nu angangan nu kakilulan amikulit, tawya yadah kunipi patideng tu kiwkay atu Kuse-ke (庫斯科) mikulitay nu tawyaay mikulitay a dayhuw.
獨立後秘魯藝術的發展停滯，直至20世紀初期印第安主義運動的興起.
Joe Biden
Satangahan
thumb|Joe Biden, 2021 thumb|u hata nu United States|alt=Flag of the United States.svg
Joseph Robinette Biden Jr.
20 bulad 11 demiad, Joe Biden, u misingkiway. 1942 a mihcaan 11 a bulad 20 a demiad nalecuhan.
Donald John Trump
thumb|Donald Trump, 2017|alt=Donald Trump Pentagon 2017.jpg thumb|u hata nu United States|alt=Flag of the United States.svg
Joe Biden
Joseph Robinette Biden Jr.
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Amilika ayza sa ci Biden, micakat a demiad sa i 2021 a mihca 1 bulad 20 demiad.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:tademaw
Peru
Peru (Mi-Lu 秘魯) lalangawan 秘魯文化
自從1950年代，秘魯藝術傾向折衷，且受到外國和當地潮流的衝擊.
namaka cacaay a malebut siwa a lasubu lima a bataan (1950) a mihcaan, Peru (Milu 秘魯) nalimaan kalawpesan a tudi, masikeda’ nu nutaw a kanatal atu nu niyadu’ nu anisangaan.
秘魯文學則起源於前哥倫布時期的口述傳統.
Peru (Mi-Lu 秘魯) kuhak (文學) tunika lingatuan han i Kelun-pu (哥倫布) a daydayay nu  nakamuwan.
Donald John Trump
6 bulad 14 demiad, Donald John Trump, u misingkiway. 1946 a mihca nalecuhan)
Peru
Peru (Mi-Lu 秘魯) lalangawan 秘魯文化
西班牙人在16世紀引入文字，殖民時期文學體裁有編年史和宗教文學.
Donald John Trump
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Amilika ayza sa ci Donald John Trump, micakat a demiad sa i 2017 a mihca 1 bulad 20 demiad. His presidential term ended on January 20, 2021.
Peru
Peru (Mi-Lu 秘魯) lalangawan 秘魯文化
Spain (西班牙) a tademaw itini i sabaw tu enem a seci pacumud tu sulit, kabulawan a zitay kuhak nasulitan idaw kuni sulitan tu likisi atu kiwkay a kuhak.
獨立後，風俗主義和浪漫主義成為主要的文學流派，代表作家有里卡多·帕爾馬.
misiteked satu, nu misalisinay atu misa bangbangcalay mala angangan nu kuhak, nu misulitay a dayhuw ci Lika-duo．Pa'el-ma (里卡多.帕爾馬).
20世紀中期在拉丁美洲文學爆炸代表作家之一馬里奧·巴爾加斯·略薩等人影響下，秘魯文學變得更廣為人知.
tusa a bataan a seci nu tebang itini i La-tin-mae-cuo (拉丁美洲) kuhak tada’ yadatu ku misuliday a kawaw nu dayhuw ci Mali-aw.pael-ciyase．Luye-Sa (馬里奧.巴爾加斯.略薩) kangadahan, Peru (Mi-Lu 秘魯) kuhak mala katinengantu nu katuuday.
秘魯菜餚混合了印第安和西班牙特色，也受到非洲、阿拉伯、義大利、中國和日本等地的煮食方法的影響.
Peru (Mi-Lu 秘魯) a lami’ malamel tu Inti-an (印第安) atu Spain (西班牙) kapicidekan, kanamuhan nu Africa (非洲), Arab (阿拉伯), Italy (義大利) , China (中國) atu Zipun (日本) nuni salamian a kangadahan.
尤其是一種與中國廣東粵式料理與當地料理融和的Chifa在當地非常流行，在首都利馬市內，一條街上至少有一個「Chifa」的招牌.
kapiicidekan sa idaw ku cacayay atu Cuokuo (中國) Kuwang-Tung-Ye-Se (廣東粵式) nipi liwlian atu nu niyaduay a liwli atu Chifa i niyadutu nu kanamuhan, itini i sudu Lima-se (利馬巿),nu cacaya nu patiyamay kaca idwa ku “Chifa” a ngangan nu paya.
chifa的名稱由來據說是語自中國話吃飯的意思，雖然在當地這種料理被當作中國菜，並且中國餐館遍步秘魯各地，然而其料理卻早已成為當地秘魯式特色的飲食，已非原本的中國菜，而其他秘魯著名菜式包括「anticuchos」、「ceviche」、「humita」和「pachamanca」.
chifa a ngangan namaka nakamuan u kamu namaka Cuokuo akamusa mukan sananay a imian, amica kina liwli mala nu layak a lami’, nika u Cuokuo a kakanen tu misiwbaya yadah itida i Peru (Mi-lu 秘魯) a niyaduan, sisa tawyaay a liwli mananam tu ku Peru (Mi-Lu 秘魯) nunipi cidekan a kakanen, caay tu pisengi tu Cuokuo a lamian, dumaan nu Peru (Mi-lu 秘魯)  sasi nganganay a lamian sa idaw ku 「anticuchos」、「ceviche」、「humita」atu「pachamanca」.
秘魯豐富的氣候特徵為當地提供不同種類的植物和動物作煮食用途.
Peru (Mi-Lu 秘魯) sakasi lacul a demiad nu picedekan iniyadu patahekal tu caayay kalecad nu langaw atu aadupan nu sasalamian.
最近，秘魯菜餚因為其使用材料和煮食方法的多樣式獲得稱譽.
aydahan tu Peru (Mi-Lu 秘魯) a lami’ yadah kunipa lamelawn tu cancanan atu sasalamian nu sapasubana' a yadahay nu cancanan kanamuhan nu katuuday.
In-ti-an (印第安), Spain (西班牙), Africa (非洲) a laylay.
西班牙人到達之前，不同宗教有不同的音樂表現方式，吹管樂器「quena」和敲擊樂器「tinya」都比較常見.
Spain (西班牙) a tademaw mahka makatukuh itini, caaya kalecad nu nipisingziaan idaw ku caaya kalecad ku dadiw nu sapatahela, mihanumikaan 「quena」atu mituktukay a datukan 「tinya」 hinaadih kita.
Spain (西班牙) a tademaw idaw ku baluhay a tatuktukan u kita (吉他) atu sucin (豎琴), nikudan satu mapalekal ku na babalakiay a dadatukan atu baluhay numalamelay nu dadatukan anikapulungan patinakusa u「charango」.
非洲傳統對秘魯音樂的貢獻包括節奏以及敲擊樂器「cajón」的引入.
Africa (非洲) a laylay sakay Peru (Mi-Lu 秘魯) a datukan anipahetik mapulung tu dadiw atu tatuktukan a「cajón」mamiala tu balucu nu tademaw.
秘魯傳統舞蹈有「marinera」、「tondero」、「danza de tijeras」和「huayno」.
秘魯草繩橋列入聯合國教科文組織人類非物質文化遺產名錄
Peru (Mi-Lu 秘魯) nu tuwasu nu kayakay pacumuten i pulung nu kanatal sapasubana nu masakaputay a tademaw nu caay kaw kakangalayan nu lalangaw nihetik namaka babalaki asinganga.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:Habayiing kakuniza:Iing Habay
damsu
(u kamu nu layak所得、高积照)
Xinyi
Xinyi a sakuwan ku Nantou. kumud nu kalesakan, 1,423.52 km². （kalesakan nu linpanti 1,067.28 km², kalesakan nu pawliwti 113.33 km²）, u kasabinawlan, 12,373 ku tademaw. u kasalumaluma’ sa, 3,695 ku luma’. ilabu nu kasaniyazu’ nu siyang sa, 9,393 ku ingcumin a tademaw. u kasabinawlan, Pakalatu 76%(Bunun) ku kasabinawlan. u Bunun ku sakalaniyazu’.
nikasakuwakuwan
Xinyi mala 14 a cuwen atu 17 ku niyazu’.
kina 17 a niyazu’sa, Lanngdun（人倫部落）, Qapuciu（洽波石部落）, Tamazuan（達瑪巒部落）, Isingan（雙龍部落）, Laidazuan(malavi)（潭南部落）, Naihunpu（明德部落）, Salitung（豐丘部落）, Sinapalan（希哪巴瀾部落）, Halusipun（筆石部落）, Luluna（羅娜部落）, Qalipusungan（阿里不動部落）, Mahavun （Mamahavunna）（久美部落）, Kalibuan（望鄉部落）, Tungpu daigaz（東埔部落）, Ilausan（依勞善部落）, Valana（法蘭娜部落）, Hanbizan（涵碧蘭部落）.
信義鄉（布農語：Nehunpu-siang[1]；臺灣話：Sìn-gī-hiong；客家話：Sin-ngi-hiông）位於臺灣南投縣東南部，為該縣的山地原住民鄉之一（另一個為仁愛鄉）. 北鄰仁愛鄉、魚池鄉，東鄰花蓮縣萬榮鄉、卓溪鄉，西鄰水里鄉、鹿谷鄉、竹山鎮，西南連嘉義縣阿里山鄉，南接高雄市桃源區，是南投縣面積最大、人口密度最低的鄉鎮，在全國所有鄉鎮市區之中，面積高居全國第二（僅次於花蓮縣秀林鄉）.
Sing-i-syang  engeng sa i Taywan Nan-tul-sing wali-timuay, u zuma a cacay a yincumim a syang. i amis mitepal tu Zen-ai-syang, Yi-ze-syang, i waliay mibelaw tu Hualan-singay nu Wan-zeun-sang,Ctul-si-syang, i edip sa, mibelaw tu Suiy-li-syang, Lu-ku-sang, Zu-san-zeng, i edip-timul malalitin tu Ca-i-syang A-li-san-syang, i timul malalitin tu Kaw-sun-se Taw-yun-ci,u sa ahebalay nu Nan-tul-syang, macacelcelay sa i sasaay a  sang-zen, i tini i Taywan u sakatusa ahebalay a lala’.
本鄉地處中央山脈與玉山山脈之上，地勢陡峭險峻，其行政中心海拔518公尺，因地形因素影響，日夜溫差大，而臺灣最高峰－玉山，即位於本鄉南端與桃源區的邊界上. 人口數約1.6萬人，曾為全國人口最多的山地鄉，於2020年4月被花蓮縣秀林鄉超越，現為第二多；鄉內居民漢人與原住民約各半，原住民中以布農族佔95%為最多，鄒族僅約5%. 地方通行語為布農語.
Sing-i-syang i tiza nu Cung-yang-san-may atu Yi-san-san-may, u katizaan sa  masakayakay, dangkay, malikelun, u cing-ceng-cung-sin 518 a kung-ce katalakaw, nu makabayuay. nu di-sin a papisatiidan malawilaw tu, u demiad labii a hemhem yadah ku sa zumaay. nu sadalakaway a buyu’ nu Taywan Yi-san, muengengay i satimulay nu Sing-i-syang atu Taw-yin-ciyay i lilis. u binawlawan sa 1.6 emang ku tademaw, nanu sakatuuday nu yincumim sang-zen, i 2020 a mihecaan 4 a bulad sa kiayawan nu Bu-siw-lin-syang, sakatusa katuud ayza. i labuay muengeng sa hulam  atu yincumim ku yadahay, malatepan tu, yincumim i Bunun 95% yadah, 5% u Zu, u kamu nu Bunun a kamu ku sasakamuan.
likisi/nadipa’an （歷史）
本鄉的前身為日治時期台中州新高郡直轄的蕃地，1945年後改制爲山地鄉，初名「羅娜鄉」，後改稱「信義鄉」.
nu sumamad i kalipunan  ku Sing-i-syang sa, Tai-cung-zu-sing-kaw-cing pabesuc saan pikuwanay a hun-di, 1945 a mihecaan nu zikuzan sumaden  mala San-di-sang, saayaway a ngangan sa (Lul-na-sang), zikuzan sumaden tu mala Sing-i-syang.
2014年「台灣原住民族部落行動聯盟」爭取不再使用「信義」要恢復原名.
2014 a mihecaan  (Taywan yun-cu- mim-cu -bu-lul-cing-tung-leng-mum) maydih muliyaw pangangan tu Lul-na-sang, caay kaydih pangangan tu Sing-i-syang.
Aylismunyuxiancing
Alice in Wonderland u Amuhuwan a kamu, Aylismunyuxiancing u Sakizaya a kamu. 縮圖|Alice's Adventures in Wonderland
Xinyi
nikasakuwakuwan
玉山國家公園是中華民國第二座國家公園，前身為日治時期成立之新高阿里山國立公園（1937–1945）. 1985年4月6日公告計畫，1985年4月10日成立管理處，總面積103,121.4公頃，涵蓋台灣本島行政區域包括南投縣、嘉義縣、高雄市以及花蓮縣，為台灣陸域面積最大之國家公園.
Aylismunyuxiancing
kakiliman
《Aylismunyuxiancing》（Amuhuwan a kamu：Alice's Adventures in Wonderland, nu suliten mala Alice in Wonderland）atu Aylis tu nisingpian a musiluyay a kakitidaan, nu Amuhuwan a matenengay tu sulit a nanaman ci chaersi·luteweiqi·daosen i sasulitan a nipisulit tu ngangan luyisi·kaluo tu nasulitan nu wawaay a kungku nu cudad. kina kungkuan tu ci Aylisi a tademaw, namakay puhang mahedik ku pawali aadupan mahida u nu sipian a kitaki, malitemuh tu matinengay musakamu a aadupan. kina nu wawaay a kungku nu cudad 1865 mihcaan tahkal tu, izaw ku tu caayay kalecad a mihcaan u sakaydihan namin nu miadihay a cudad. 《Aylismunyuxiancing》u micitekay a cudad kuynian mahida tu, pataayaw tu kungku nu wawa a cudad. mipasumadan tu cudad 174 a sasakamuwan patahkalay kuyni.
Xinyi
nikasakuwakuwan
Yi-san-kul-ca-kung-yun u sakatusaay a kul-ca-kung-yun, i ayayaw i kalipunan malaheci tu Sing-kaw-a-li-san-kul-li-kung-yun ( 1937-1945). 1985 a mihecaan 4 a bulad 6  a demiad pahusu ( palasit)  tu lekakawa, i 1985 a mihecaan 4 a bulad 10 a demiad malaheci ku mikuwanay, ahebal  izaw ku 103, 121, 4 kung-cin, maala i Taywan a subal a cing-ceng-ci-yi  maala ku Nan-tul-syang, Ca-i-syang, Kaw-sun-se atu Hualan-sang, i Taywan malatabakiay a ahebal a Kul-ca-kung-yun (aidangan).
Aylismunyuxiancing
kakiliman
縮圖|白兔先生.
Xinyi
nikasakuwakuwan
園區位居台灣本島中央地帶，地理位置獨特，奇峰兀立，雄偉壯麗，為台灣高山少數仍保存原始風貌之地區. 其間包括有台灣第一高峰，海拔3952公尺之玉山主峰，主峰鄰近地區崇山峻嶺，溪谷深邃，天然植被隨海拔之變化而異，由亞熱帶、溫帶以至寒帶林相次變化，野生動物遍布，並具有清朝所建歷史遺跡八通關古道；因此，全區蘊藏許多珍貴之生態資源及人文史蹟.
Aylismunyuxiancing
nilacul
縮圖|掉進淚水中的老鼠和愛麗絲.
Xinyi
nikasakuwakuwan
ina aidangan i tepan nu Taywan supal, micitek ku piengengan, kabiyalawan a buyu’, lamadacay a tektek, mala Taywan a talakaway a buyu’ malisimetay tu caayay, tusaay, i hekalan a mamelawan. i labu nu aidangan izaw ku sakacacay a talakaway a buyu’, 3952 a kung-ce, Yu-san satatangahan a buyu’, satangahan a buyu’ sa, belawbelaw sa ku buyubuyuan, sauwac i labulabu maenep, i hekalan a mulangaway mikilul tu katalakaw nu buyu’ masumad a masazuma, ya-ze-day, un-day, han-day, u kilangkillang. sapiazih masummad tu, u a adupan yadah i tiza, izaw henay namakaCing- zaw masangaay tu Pa-tung-kung a zazan maliwan i nazikuzan. sisa i tiniay yadah ku caay han katinengan nu mauzipay, mulangaway a laculaculan atu namaka laylay a nazikuzan.
Aylismunyuxiancing
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Lisin Kubung
Xinyi
nikasakuwakuwan
玉山地區早於日治時期，即由台灣總督府設有國立公園委員會，指定為「新高、阿里山國立公園」預定地，1937年12月27日「新高阿里山國立公園」與「大屯國立公園」、「次高太魯閣國立公園」同時成立，但是三座國立公園因日本戰敗而廢止.
sisa
(u kamu nu hulan sa: 所德,高所德)
Xinyi
nikasakuwakuwan
Yu-san a kenis i nu ayaw sa i kalipunan sa, nu Taywan-tung-tu-hu patizen tu  kul-li-kung-yun-uyi-yen-hey, tuzuen i ( Sing-kaw, A-li-san-kul-li-kung-yun) a sasa paheciay a kenis, 1973 a mihecaan 12 a bulad 27 a demiad sa ( Sing-kaw-a-li-san-kul-li-kung-yen), (Da-tung-kul-li-kung-yen), (Ce-kaw-tay-lu-ke-kul-li-kung-yen) naamahiza malaheci, zayhan i na tuluay a kul-li-kung-yen mademec ku Lipun namangangayaw a maales.
戰後不久，中華民國政府遷臺，開始著手研擬國家公園法規與設立. 《國家公園法》經立法院與內政、司法等二個委員會進行聯席會議12次審查後，最後於1972年5月宣布三讀通過，並提交至總統於同年6月13日公布實施[2]. 1979年3月，行政院頒布《台灣地區綜合開發計畫》，將玉山、南橫檜谷等地區指定為國家公園預定地[3]. 1983年1月1日，玉山國家公園的區域範圍奉行政院於第1806次院會中核定通過後，內政部開始著手邀請專家學者乃就區域內生態及人文資源之野外調查，分別對地理地形、動物、植物、遊憩及人文史蹟資源委託國立台灣大學及內政部國家公園計畫委員會審議，並積極展開區域內資源與土地使用之規劃.
caay katenes nu ngangayaw sa, Cung-hua-mim-ku ceng-hu mabulaw tayni i Taywan, malinngatu tu nipacucek tu kul-ca-kung-yen a ulic atu sapitekel. (kul-ca-kung-yen-ha) maka Li-ha-yen,ne-ceng-bu,Se-ha-yen tusaay a uay-yen-hay cuzuh tu pitatengilan12  mi timadaw a zekuzan, sazikuzay tu i 1972 a mihecaan 5 a bulad pahusu (palasit) kinatulu maawas tu, patapabaw tu patayzaan ci Ceng-tungan paazih, i malecaday a mihecaan 6 a bulad 13 a demiad, paliwal tu pahecian. 1979 a mihecaan 3 a bulad Cing-ceng-yen pahusu tu ( Taywanay  Ceng-he-kay-ha nabalucu’an), sapa Yi-san, Nan -heng Kuay-ku a kenis tuzu’ a mala kul-ca-kung-yenay a sapaeneng. 1983 a mihecaan 1 a bulad. 1 a demiad  Yi-san-kul-cya-kung-yen a sapaenengan mitudu’ tu nu Cing-ceng a 1806 cacay nu pilubangan malucekay tu i tiya pahusu maawas tuway. i Ne-ceng-pu itiya sa malingatu tu musakakawaw. miawza tu matesekaay a tademaw micekiw tu i labuan mauzipay atu nipilaculan nu tademaw a laylay, i hekalan a sapikilim sa zumaan  nu ulauulangan, aadupan, mulangaway, a saidangan, atu laylay nu sapilacul nu tademaw, papiedap tu Kul-li-Taywan-da-she, atu Ne-ceng-pu kul-ca-kung-yen pabalucu’ay a uwey-yun-hey nu timaadaw, madupuh sa ceballen. misakakawaw tu sapilacul atu namaka lalaay a ngatu atu hicaen malaheci.
1985年2月7日，玉山國家公園計畫遂經行政院於第1921次院會中核定通過，交由內政部公告實施[3][4]. 同年4月10日，成立管理處，原計畫設於塔塔加，因土地問題與台灣大學協商不斷，最後才改設於水里，並將辦公處所暫時借用於民宅. 1992年2月13日，玉山國家公園管理處暨訓練中心新建工程正式動工. 1995年4月11日，玉山國家公園管理處暨訓練中心落成啟用，並展開為期二天的典禮活動，結束10年來一直借用民宅做為辦公處所之歷史.
sipalecadan
(u kamu nu hulam sa: 讓他相同:讓他一樣)
Xinyi
nikasakuwakuwan
玉山國家公園管理處暨訓練中心位於現今水里鄉中山路一棟外觀呈白色的大樓，依臨水里溪，背倚濁水溪，門前佇立一塊岩石刻題「玉山國家公園管理處 Yushan National Park」. 2012年，在玉山國家公園第三次通盤檢討中公告，將梅山地區之原住民保留地給予劃出，園區範圍由105,490公頃減至103,121.4公頃.
Yu-san-kul-ca-kung-yen pikuwwanan atu spiecaway eneng i Seuy-li-saing Cung-san-lu cacayay azihan u sanglacay a matadungduhy a luma’, mitepal tu Seuy-li-si, i zikuzan u Ceul-seay-si, i ayaw nu panan patizen tu cacay. a ungcung sulitan (Yu-san-kul-cya-kung-yen-kuan-li-zuYushan Nationnal Park). 2012 a mihecaan, i Yu-san-kul-cya-kung-yen sakatulu nu pilubang sapahusu, paMey-san a kenisay a yincumim a maliwanen a lala’ patahekal, yen-ciy a ngatu sa, namaka 105,490 kung-cing maselep tu 103,121.4 kung-cing.
kakitizaan （地理）
玉山國家公園東起馬利加南山、喀西帕南山、玉里山主稜線，南沿新康山、三叉山後沿中央山脈至塔關山、關山，西自梅山村西側溪谷順楠溪林道西側稜線至鹿林山、同富山，北沿東埔村1 鄰北側溪谷至郡大山稜線，再順哈伊拉漏溪至馬利加南山北峰；計畫範圍內包括玉山群峰、秀姑巒山、大水窟山、塔芬山、雲峰、關山及南橫公路梅山至埡口段.
Yu-san-kul-ca-kung-yen maka i wali Ma-li-ca-nan-san, Ke-si-pa-nan-san, Yu-li-san-cu-len-sang, Nan-yen-sing-kung-san, San-ca-san-huo besus tu Cung-ying-san-may ta Ta-kung-san,Kung-san, i edip sa maka May-san-ctung i edipay a sauwac besus han Nan-si killangkilangan a zazan, makaedipan a bayac katukuh i Lu-lin-san Tung-hu-san, i amis dungdung han ku Tung-pu-chung 1 ling amisay a sauwac katukuh i Cing-da-san-lung-sang, anu paabesus aca. i Ha-i-la-lul-si atu Ma-li-ca-nan-san amisay a bayac; nu pabalucu’. sa a izaw ku Yu-san buyubuyu’an Siw-ku-lang-san, Da-seuy-ku-san, Ta-hun-san, Yun-hung-Kung-san atu Nan-heng-kunng-lu May-saann katukh i Ya-kuo.
國家公園面積共103,121.4公頃，行政區包括南投縣信義鄉24,163.8公頃、嘉義縣阿里山鄉1,404公頃、高雄市桃源區34,936.9公頃、花蓮縣卓溪鄉42,616.7公頃.
Kul-ca-kung-yen a lala’ u 103,121.4 a kung-cing kaahebal, cing-ceng-ciyi i laay ku Nan-tel-siang Sing-i-syang 24163.8 a kung-cing, Ca-i-syang A-li-san-syang 1,404 a kung-cing, Kaw-shung-se Taw-yen-ciyi 34,936.9 a kung-cing, Halin-sang cwo-sii-syang 42,616.7 a kung-cing kaahebal amim.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Yincumin kakuniza:niyazu' kakuniza:Padakaw Lami' kakuniza:Lami' Kulang
malebut
(kamu nu hulam：千)
cacay a malebut ku aca nu cacay a demiad nu maku.
我一天的工資是一千元.
cacay a malebut.
一千.
Matadim
u sulit nu Hulam
馬太林部落
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Matadim. u kasalumaluma’ nu Matadim sa, 134 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 376 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 237 ku tademaw, pakalatu 63%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 139 ku tademaw, pakalatu 37%.
u Pangcah a niyazu'
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 61%, Yuwatan(Bunun) 1%, zumazuma 2%.
阿美族（阿美語：Amis／Pangcah）是臺灣原住民的一個族群. 主要分布於花東縱谷平原與海岸平原地區，少數分布於屏東縣牡丹、滿州鄉一帶. 總人口數約二十萬餘人，是台灣原住民中人數最多的族群.
u pangca sa, u cidekay nu Taywan Incumin. tusa a bataan a mang ku tademaw. mueneng i Kalinku i Pusung atu i dadipasan nu bayu'an. satuuday a cidekay u Pangcah.
u Sakizaya a tademaw
izaw tu ku Sakizaya a tademaw itini, namabulaw i 1878 tayni milimek. siiluc tu tina niyazu'. nasulitan ni Liaw Socen.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
tabakiay
tabakiay aadupen ku zu. 象是大的動物.
tabakiay ku bili sa utiih misakakawaw. 大肚子做事不方便.
tabaki 長大
tabakiay aadupen ku zu.
象是大的動物.
tabakiay ku bili sa utiih misakakawaw.
大肚子做事不方便.
tabakiay 大的
tabakiay aadupen ku zu.
象是大的動物.
tabakiay ku bili sa utiih misakakawaw.
大肚子做事不方便.
tabakibaki 都很大
tabakibaki ku nipalumaan ni Tana a ciyak.
Tana 種的西瓜都長的很大.
tabakiyan 比較大
老鷹比大冠鳩大.
tabakiyay 大的
tabakiyay adiyuc sa mibituwad tu luma'.
大旋風會吹走房屋.
tatabaki 很大
tatabaki ku heci nina kuwawi.
龍眼的果實長的很大粒.
nikatabaki 大的
ma'kek kaku tu nikatabaki nu isu'.
我對鯨魚的龐大感到不可思議.
satabakiay 最大的
satabakiay ku uzip niza.
他的身材是最大的.
satabakiyay 最大的
i satabakiyay ku wawa nu maku micudad.
我兒子在最高學府讀書.
paseng
縮圖|paseng paseng (kamu nu Hulam: 銀合歡), u nipangangan nu matesekay (學名): Leucaena leucaephala.
kakilima
paseng tu dumaay a ngangan sa madatengay nu wawa, adiadi ku papah nu kilang bangelih ku heci mahida makemetay ku langaw nu paseng nu namakatimulay i Mu-Si-Ke (墨西哥, Mexico) ku langaw atu cun-mi-cu (中美洲) nu amisay, ayda hatu sa mamin tu i kitakit tu "kacaledesan" (熱帶) atu "tanengay ku nikacaledes" (亞熱帶) nu kakitidaan (kakitizaan), singangan i kitakit nu tabakiay tu nu masadumaay a langaw tayni i tini.
u angangan nu paseng idaw ku "cica' nu hinasikaday a lutuk" (含羞草素), mihedun tunu dumaay a langaw a nikasilangaw, caay katalakaw mulangaw saicelang sa masacacaycacay mamin tu u pasengpasengan i tida, sisa maydih miselep tu yadahay a langaw.
u mangaduway a atu heci idaw ku kapahay a tan-pay-ci (蛋白質), sapisangah tu sapakan tu katalalan. idaw henay ku "cica' nu hinasikaday a lutuk" (含羞草素) i bituka nu muliyaw mipelec (反芻) tu nikanan a aadupan mutahkal ku nikanan a tuud "3-羥基-4-氧代吡啶基", tu nipiliyaw sa mipelec i aadupan atu i tademaw aca idaw ku ledek hananay.
wayway
●nika sapapa sa sepat kya waluay ku nika silac, adidi'ay ku papah sa cacay a bataan kya tusa a bataan ku nika silac masatanayu' sa makimulmul,
ya nika satanaya' cacay a hunan (公分).
sapacamul
(u kamu nu hulan sa :配料)
paseng
wayway
●sibalu i iluc nu angangngan (頭花), ya balu pasupapah muculal i anganggnan (腋生). salengacay ku kulit.
sapacamul
u sipud ku sapacamul tu apalu anu misalami. (煮麵包樹果時要加小魚乾)
paseng
wayway
●u papudacan kya heci cacay a bataan atu cacay idaw tu lima ku hunan (公分, cm).
u lalangawan
u langaw na i Nan-Meiay (南美), yu mahida hen sa i Taywan namisayadah paluma misakilang. yadah ku dumaay a langaw, mahida i Sa-El-Wa-Dulay (薩爾瓦多) a paseng atu Siya-Wei-Yiay (夏威夷) a paseng, nu Mi-Luay (祕魯) a paseng. saicelang sa ku langaw mikutay tu langaw sananay a nikasilangaw. sisa pala midebungay han a langaw kuyni, mahida i Ken-Ting kanatalay a pidangan (墾丁國家公園) nay.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan...
kakuniza:Hana Ating
kyu
(u kamu nu hulan sa:所以)
sapisanga'
(u kamu nu hulan sa :用來製作的材料)
spisanga' tu waneng ku salengacay tebus (用白甘蔗製作蔗糖)
Petro Poroshenko
9 bulad 26 demiad, Petro Poroshenko, u misingkiway. 1965 a mihca nalecuhan)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Ukraine ayza sa ci Petro Poroshenko, micakat a demiad sa i 2014 a mihca 6 bulad 7 demiad. His presidential term ended on 20 May 2019.
Qehuy
thumb|Fuxing (Taoyuan)
Qehuy
u sulit nu Hulam: 內奎輝部落
u siwkay nu niyazu'
i Taoyuan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Qehuy. u kasalumaluma’ nu Qehuy sa, 19 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 55 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 53 ku tademaw, pakalatu 96%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 2 ku tademaw, pakalatu 4%. u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 87%, zumazuma 9%.
u Tayan a niyazu'
u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Yuwatan, u Taluku, inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal. u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan. u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis). situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 6 a bulad
pulung sausi (562,395), Pangcah (209,851), Tayan (90,309), Paywan (100,872), Yuwatan (58,509), Rukay (13,326), Puyuma (14,199), Cou (6,632), Saysiat (6,624), Yami (4,615), Saw (788), Kabalan (1,471), Taluku (31,552), Sakizaya (944), Sejek (10,046), Laaluwa (401), Kanakanabu (338), zuma (11,918)
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw, Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw,  Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,  Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw,  Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,  Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu' kakuniza:Yincumin kakuniza:Tayan kakuniza:Taoyuan
Yang di-Pertuan Agong
Yang di-Pertuan Agong
10 bulad 6 demiad, Yang di-Pertuan Agong, u misingkiway. 1969 a mihca nalecuhan)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Malaysia ayza sa ci Yang di-Pertuan Agong, micakat a demiad sa i 2016 a mihca 12 bulad 31 demiad.
nipaluma-syalin
syalin
四葉蓮
u sulit nu zuma a kamu-Hulam atu Amilika
四葉蓮，也稱為台灣及己（學名：Chloranthus oldhami）為金粟蘭科及己屬下的一個種. 其他別名:四葉金.四季春.東南金粟蘭.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p84
台灣及己 Chloranthus oldhami Solms., 1869. 臺灣物種名錄. 臺灣: 中央研究院生物多樣性研究中心. [2013-1-24]
四葉蓮
中國中藥資源誌要.原色台灣藥用植物圖鑑(4)(南天)
kakuniza:nipaluma
Cambodia
Cambodia(柬埔寨)thumb|u hata nu Cambodia (柬埔寨)|alt=Flag of Cambodia.svgthumb|Cambodia
u siwkay nu kanatal
u Cambodia sa i labu nu (柬埔寨), itiza i 13 00 N, 105 00 E
misaicelang
(u kamu nuhulan sa :要努力，要用力)
Cambodia
u siwkay nu kanatal
hamin nu tademawan sa 15,957,223.
sapadateng nu kanatal demiad (國家紀念日)
sapadateng nu kanatal demiad sa 9 bulad 11 demiad.
Phil Bond
Phil Bond
Cambodia
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Norodom Sihamoni, micakat a demiad sa i 2004 a mihca 10 bulad 14 demiad.
Phil Bond
7 bulad 27 demiad, 1954 a mihca, Phil Bond, miunduay.
Cambodia
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u kulit nu hata nu Cambodia sa, si sepat ku kulit, u sumilaway, u sumanahay, u salengacay atu lumeni'ay.
u hata(國旗)
u kulit nu hata nu kanatal, sisepat ku kulit. u sumilaway u sumanahay u sangelacay atu lumeni'ay. si luma' i taban nu hata.
nipapelu
(u kamu nu hulan sa: 發表，討論)
siykay
(u kamu nu Hulam sa :介詔)
Cambodia
u siwkay niza(簡介)
Cambodia hung-ti a kanatal(柬埔寨王國)（Kaw-mian a kamu, ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, Roma a kamu, Preăh Réachéanachâk Kâmpŭchéa, singangan tu Cambodia(柬埔寨)（Kaw-mian a kamu, កម្ពុជា，Lu-ma a kamu, Kâmpŭchéa）i tini i Tepan timul nu bayu, u kahenulan u Cin-pan, u sakaput pulung kanatal a tademaw atu kawali atu timulan Asia (東南亞) a kanatal sia siy-huy a tademaw.
(u sulit nu hulam: 柬埔寨王國（高棉語：ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា，羅馬化：Preăh Réachéanachâk Kâmpŭchéa），通稱柬埔寨（高棉語：កម្ពុជា，羅馬化：Kâmpŭchéa），位於東南亞中南半島，首都金邊，為聯合國會員國及東南亞國家協會成員國. )
adidi'ay
(kamu nu hulam：小的)
Cambodia
u siwkay niza(簡介)
(u sulit nu hulam: 柬埔寨西部及西北部與泰國接壤，東北部與寮國交界，東部及東南部與越南毗鄰，南部則面向暹羅灣. 柬埔寨領土為碟狀盆地，三面受丘陵與山脈環繞；中部為廣闊而富庶的平原，占全國面積四分之三以上. 境內有湄公河和東南亞最大的淡水湖－洞里薩湖（又稱金邊湖）. )
adidi'ay
u adidi'ay ku kanamuhan aku a kazizeng.
Cambodia
ngangan nu kanatal(國名)
Réachéanachâk Kâmpŭchéa), sanad 「ព្រះ」u imi sa “u kasikazanay”, 「រាជាណាចក្រ」u imi sa: hung-tiay, 「កម្ពុជា」u imi sa ”Cambodia(柬埔寨)” Cambodia(柬埔寨) uynian a kanatal a ngangan sa u fan-yu,「कम्बोजदेश」（Kambujadeśa）u imi sa “ u Yin-du-liy-kuo a giy-dsy a sabaw enemay saicelangay a kanatal a lala’”, u niu pisibed tu kamu Kaw-mian hung-tiay a kanatal atu ni palekal tu kanatal a nakamuan a kungkuan,  duduc tunian nakamuan, Cambodia(柬埔寨) namakaniyay i Yin-duay a sitinengay kasenengay a tademaw Kambu Swayambhuva malecad tu Cung-nan-pan a subalay u kakitaan a tadayna ci Mera masiacawa tu ayaw tu patizeng, Kambu Swayambhuva a wawamauyzaan u Shreshtha Varman a hung-ti.
adidi'ay
我喜歡小車.
Cambodia
ngangan nu kanatal(國名)
(u sulit nu hulam: 柬埔寨的正式全稱為「柬埔寨王國」（高棉語：ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា，羅馬化：Preăh Réachéanachâk Kâmpŭchéa）. 其中「ព្រះ」意為「神聖的」，「រាជាណាចក្រ」意為「王國」，「កម្ពុជា」意為「柬埔寨」. 「柬埔寨」這個國名衍生自梵語「कम्बोजदेश」（Kambujadeśa），意思是「劍浮沙的土地」. 這暗示了高棉王國的建國神話. 根據一則神話，柬埔寨是由來自印度的聖人Kambu Swayambhuva同中南半島的貴族女性Mera結婚後建立的，Kambu Swayambhuva之子就是真臘國王Shreshtha Varman. )
laylay(歷史)
Cambodia(柬埔寨) i Cung-nan-pan-daw u makatinengay a kanatal, izaw tu 2,000 a mihcaan a laylay.
(u sulit nu hulam: 柬埔寨為中南半島之文明古國，有2000年以上之歷史. )
celah(公元) cacay kasumamadan haw sa, Cambodia(柬埔寨) lalabu nukanatal izaw ku Fu-nan a kanatal, u Yin-du a salisin nu kanatalay a lisin, malilit katesek (影響) nu lalangawan nu Yin-du lalangawan. Fu-nan a kanatal u belaw u Ye-tu-bu-luo-cen（Vyadhapura，Fan-un, miatupay a tademaw）a tuse, i tini i ayzaay i capiay nu Po-lu-mian-san a nuyazu’ izaw kuni May-kung-he satipan nuwamisan malikit i nuwalian micumud tu bayu, i Cin, Han a mihcaan, Fu-nan atu Cung-kow malalacad a masasiwbay.
(u sulit nu hulam: 公元1世紀時，柬埔寨境內有扶南國，奉印度教為國教，受印度文化影響甚深. 扶南國都是毗耶陀補羅城Vyadhapura，梵文：獵人城），在今波羅勉省附近，有湄公河西北流東入海. 在秦、漢時期，扶南與中國有通商交流. )
hekal nu lala’(地理)
uyniay a kanatal a lala’ pakala tu 181,035 ping-bang-kung-li, uynian a kanatal izaw ku tusa bataan izaw ku sepatay a 24 a pikuwanay  atu cacay a hung-tiay kahenulan a tuse,  nuwamisan macapi ku Tay-kuo Liyaw-kkuo, nutimulan macapi u Uay-nan, nutipan mutimulan macapi tu Xian-luo-wan, nadadipasan tanaya izaw ku 443 a kung-li, lalabu nu kanatal izaw ku Tung-nan-ya u satabakiay a banaw u Cung-li-sa-hu, lalabu nu banaw yadah ku kakanan, sangalep ku kahenulanay nu Cambodia(柬埔寨) a tademaway a kakanan, u liwan izaw ku yadah kunilaculan a nanum, u tasuntasunan amin.
(u sulit nu hulam: 全國總面積181,035平方公里，全國劃分為24個行政省和一個王國首都，北鄰泰國、寮國，南與越南接壤，西南濱臨暹羅灣，海岸線長443公里，境內的洞里薩湖是全東南亞最大的淡水湖，湖中富饒的水產，更是柬國人民飲食的重要來源，其餘境內有豐富的水資源，沼澤多處可見. )
May-cung a sauwac namakayza i Cung-kow Lan-zang a sauwac micaliw tu nuwamisan nutimulan Ya-zuo limaay a kanatal, micaliw tu lalabu nu Cambodia(柬埔寨) a kanatal yasauwac kayadah ku nanum tabaki “275 mang a li-bang-mi/ ping-bang-kung-li”, taneng misupet a nanum talay a lalaculan pakala tu 83,000 cau-wa akatalakaw. malakuwit  ki ni piketun tu kilang, ayzaay a kilakilangan iayaw nu ngangayawan yakilang mitahpu namay 71% maselep tu 46% dada’ u demiad u ze-tay ci-pung a demiad, 6 katukuh 11 a bulad hinaudad, ya akuti’ se-sel pakala 28 du.
(u sulit nu hulam: 源自中國瀾滄江而流經東南亞五國的湄公河，以流經柬埔寨境內河段的地均水資源量（275萬立方米／平方公里）最大，可供開發的水電資源也高達83,000兆瓦以上. 因過度的開發與砍植，目前森林的覆蓋率已經從戰前的71%降至46%；氣候為典型的熱帶季風氣候，6-11月為雨季，平均氣溫在攝氏28度. )
Cambodia(柬埔寨) itiza i Cung-nam-pang-daw i nutipan nutimulan, yalala’ izaw ku 181,035 ping-bang-kung-li, malukay a lala’ makala tu 20%, nutipanay nu kanatal katukuh i nutipan a kenis u kakuti’ay a kenis, nuwamisan a butu’ u Ban-dan  buyu’ macapi nu Tay-kou, nu wamisan u La-ta-na-ci-li-tay-ti atu Chhlong talakaway a buyu’ macapi nu Yue-nan-cung-yang-kaw-ti. nutipan u malikecuay a dadipasan a enal, nusuayaw nu Cian luo-wan a Se-ya-nu a bayu. Ban-tan  abuyu’ itiza i nuwamisan nu Dung-li-sa-liw-i’, nu Tay kouay Ce-le-tay-ti nuwamisan masakayakay tepatepadanay a buyu’, u Tay -kou atu Cian -pu-zay macapiay a kanatal.
(u sulit nu hulam: 柬埔寨位於中南半島西南部，佔地181,035平方公里，20%為農業用地. 全國最南端至西邊區域地處熱帶區域，北方以扁擔山脈與泰國柯叻交界，東邊的臘塔納基里台地和Chhlong高地與越南中央高地相鄰. 西邊是狹窄的海岸平原：面對暹邏灣的施亞努海. 扁擔山脈在洞里薩流域北邊，由泰國的柯叻台地南部陡峭懸崖構成，是泰國和柬埔寨國界. )
cen-ce(政治)
1993 a mihcaan nipanutekan(規定) a hulic, Cambodia(柬埔寨) u hung-ti ku pahulicay tu kanatal, patizeng tu hulic(立法) sin-cen, Se-fa, tuli mapatizeng, hung-ti tahadikud u sakakaay nu kanatal, u hitay nu kanatal u sakakaay nu mukaliday, kanatal patinaku malacacay atu tahadikud(永存) izaw tu, situngus a misakamu apaales, duduc tu sakakaay nu mukeliday, nizatengan apakalatu tu nipisulul tu (同意) ataneng maliwasak ku tatengilan nu kanatal(國會).
(u sulit nu hulam: 1993年憲法規定，柬埔寨是君主立憲制王國，立法、行政、司法三權分立. 國王是終身國家元首、國家軍隊最高司令、國家統一和永存的象徵，有權宣布大赦. 根據首相建議，並徵得國民議會主席同意後，可解散國會. )
mikawaway tu nu hekal(外交)
Cung-kou u Cambodia(柬埔寨) u satabakiay miedapay a kanatal,  Cambodia(柬埔寨)  sakakaay tabang nu kanatal ci Hun-sen, tuni tawan a mikawaw tu sasungaay(親)  tu lalekuan mikawaway tu nu hekal(外交) lalekuan mikawaway tu nu hekal. satu Cambodia(柬埔寨) u piazih u Cung-kouay makakadumay(盟國) a kanatal atu liwliw pikuwanan. Buy-wey-sa-se atu laylayay masakaku midademec a kawaw, atu  Tay-kou mapilpil kuni kacacayad(關係), atu kinapina mamuwah ku adidi’ay a ngangayaw a kawaw, a sakakaay tabang nu kanatal ci Hun-sen, nakapah ku sakacacayad atu naayaway a Ta-sin, nai 2009 katukuh i 2010 a mihcaan a laed palau pipalitaan tu sikikalisiw cinizaan.
(u sulit nu hulam: 中國是柬埔寨的最大援助國. 柬埔寨首相洪森對外奉行親華的外交政策，因此柬埔寨被視為中國的盟國和勢力範圍. 因柏威夏寺和歷史等主權爭議問題，和泰國的關係緊張，並多次爆發小規模戰事. 柬埔寨首相洪森曾和前泰國首相塔信關係密切，曾於2009至2010年間聘任他為經濟顧問. )
sakikalisiw(經濟)
Cambodia(柬埔寨) a sakikalisiw sepat ku tabakiay micukelay tu papiidangay a kawaw, misumaday a kusi atu misangaay a kusi tu zikuz, pisangaay tu lima’ atu malukay a kawaw, sala u baluhay sapalahat tu kanatal, izasatu(由於) pinaay tu a mihcaan namalilid nu ngangayaw, Cambodia(柬埔寨) a sakikalisiw palahad palalecad mahaymaw tu, paymihcaan tunikacakat nu sakikalisiw katukuh tu 7%, ayzaay tu a mihcaan, kilulu tu Cambodia(柬埔寨) tuyni pasaicelang mamicuzuh tu papiidangay a kawaw, pakala tu kapahay tu nicucuhay, kilulu tu tanetek nu pikuwang nu cenbu malaheci’ tu mililit tu Cung-kou,Han-kou,Ce-pen a kanatal taayaw pasayza a mikakadum(投資) amacakat, mala u nu Dung-nan-ya a pakakelal a kakaduman tu kalisiw.
(u sulit nu hulam: 柬埔寨經濟的四大支柱為旅遊業、加工業（製衣業）、建築業和農業. 作為一個新興發展國家，由於多年來受到戰爭等因素影響，柬埔寨的經濟發展相對比較緩慢，每年經濟增長約達7%. 近年來，隨著柬埔寨大力推動旅遊業，已取得有效的成績，並隨著政局穩定，成功吸引中國、韓國、日本等國家前往投資進駐，成為東南亞的新興投資點之一. )
kamu(語言)
(u sulit nu hulam: 大多數的柬埔寨國民使用高棉語和高棉文字. 高棉語且有自己的高棉數字，在柬埔寨使用高棉數字比阿拉伯數字更流通；華人主要使用潮州話等漢語方言，占族人主要使用占語，越南人則以越南語為主，其他各民族有各自的語言，由於法國曾長期殖民柬埔寨，法語曾經是繼高棉語之後的第二大語言，如今已不普遍. )
tu ihekalay atu zumaay a natinengan(外部連結)
kakuniza:Sabak Nubu kakuniza:Cambodia
humhum
humhum(海參) thumb|humhum i bayu
Dalia Grybauskaitė
thumb|Dalia Grybauskaite, 2014|alt=Dalia Grybauskaite 2014 by Augustas Didzgalvis.jpg thumb|Flag of Lithuania|u hata nu Lithuania.svg
Dalia Grybauskaitė
3 bulad 1 demiad, Dalia Grybauskaitė, u misingkiway. 1956 a mihca nalecuhan)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Lithuania ayza sa ci Dalia Grybauskaitė, micakat a demiad sa i 2009 a mihca 7 bulad 12 demiad.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:misingkiway kakuniza:tatayna
bangcalay
(u kamu nu hulan sa:漂亮)
Fitar-tatama a ngangan nu Pangcah
ngangan nu tatama
Fitar
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.
yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
Peter Rabbit
kakiliman
Pitel pawalil, u Patel pawalil, ( nu Amuhuan a kuma : Peter Rabbit) u misaseniay a tatemaw, ni sulitan nu Amuhuan a tatayna ci piyacuisi.bote(Helen Beatrix Potter). Pitel pawalil satabalay i 1902 mihcaan tahkal : 《Pitel pawalil a kungku》(The Tale of Peter Rabbit), nadikudan, piyacuisi.bote izaw aca ku patahkal tu limaay a cudad nu Pitel pawalil a kungku nu wawa.
nipaluma-alilulu, alilolo
masa dumaay a ngangan (各種名稱)
【學名】 Sapium sebiferum (L.) Roxb.
Peter Rabbit
nama kayniay ci Pitel pawalil
Pitel pawalil a ngangan, namakayni i nasulitan ni Potter a tatayna yu wawa hen tuni pahabayan tu cacayay a pawalil. satabalay a Pitel pawalil a kungku, namakayni i 1893 mihcaan, Potter tatayna misulit tu tigami pabeli i luma’ay a saydan nu wawa. kina wawa nu saydan rulya u mitekuway i kakabi’an, sisa Potter tatayna pakungkuen niza, mala wyni adidi’ay a tatamaan, i kungku tu pakaicelang ci nizaan.
Fitar-tatama a ngangan nu Pangcah
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
thumb|Formosan
nipaluma-alilulu, alilolo
masa dumaay a ngangan (各種名稱)
【mitesekay a ngangan】Sapium sebiferum (L.) Roxb.
Peter Rabbit
nama kayniay ci Pitel pawalil
1902 mihcaan enem a bulad, sayaway a kungku nu Pitel pawalil: 《Pitel pawalil a kungku》（The Tale of Peter Rabbit） mapatehkal nu misulitay patahkal kina cudadan nu Amuhuan Frederick Warne & Co. makatahkal hen, tuni patahkal tu cudad 28,000 a cudad hen. nika katukuh i 2008 mihcaan, kina cudad i kitakit makaala tu 4000 malebu a emang tuni pacakayan. kilul saca, latay u kungku nu Pitel pawalil, mamin mapacakay tu cacay yik 5100 malebu a emang tu cudad, kina cudad mapapabelin tu nu tuluay a betaan cayay kalecad a kamu.
kanen
(kamu nu hulam：吃了)
Peter Rabbit
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Lisin Kubung
Fitar-tatama a ngangan nu Pangcah
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:ngangan
kanen
kanan nu nani' kiya buting. kanan nu nani' kiya buting.
Dalibor Bagarić
Dalibor Bagarić nalecuhan i Munich, West Germany, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw. Dalibor Bagarić i 2000 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 1 ku uwac atu silsil 24, namapili’ tu nu Chicago Bulls putiput.
2 bulad 7 demiad, 1980 a mihca, Dalibor Bagarić, miunduay.
kanen
魚被貓吃了.
ngangan nu Puyuma-Paelrabang
ngangan
Paelrabang
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u petun a ngangan nu Puyuma a cidekay.
yadah ku ngangan nu Puyuma. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 23, tatayna 23. namakay Ranchanruy sa, tatama 995, tatayna 868, petun 223. namakay Lipunan sa, tatama 5354, tatayna 4109. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 291, tatayna 784, petun 56.
u Puyuma a niyazu' sa itiza i Pusun. cacay a bataan nu niyazu' ku Puyuma.
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13992 (2017.9). u luma' nu Puyuma a cidekay
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p81
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan 布農族
魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit 太魯閣族Taluku
賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw 雅美族Tau/Yami
nipaluma-alilulu, alilolo
masa dumaay a ngangan (各種名稱)
【科名】大戟科(Euphorbiaceae)
【sapamataan a ngangan】Euphorbiaceae
【屬名】 烏桕屬
【mikeliday a nagangan】Alilolo a langawan
【俗名】 烏果樹、蠟油樹、木梓樹、瓊仔樹、卷子樹、木蠟樹、木油樹、木樟樹、虹樹、蠟燭樹
【tada ngangan】u-guoo-shuh, lah-you-shuh, muh-tzyy-shuh, chyong-tzyy-shuh, jiuann-tzyy-shuh, muh-lah-shuh, muh-you-shuh, mhu-jang-shuh, horng-shuh, loh-shuh.
【英名】Chinese Tallow Tree
【ing a ngangan】Chinese Tallow Tree
【kamu nu binacadan】Bunun布農 Panduan Hazam Tu Lukis、Sakidaya撒奇萊雅 Alilolo、Co 鄒 Capai Tan'a'a、Piwma卑南 Palratri'、Lukay魯凱 Alragu
【使用族群】 布農、撒奇萊雅、鄒、卑南、魯凱
【midaduay nu binacadan】Bunun, Sakidaya, Co, Piwma, Lukay
kaliwasak nu langaw maudip (分布環境)
itni i Taywan Yi-lan, Tuing, Taycuo, Taynan a buyuan, dadan atu depadepadan maadih ku langaw.
(kamu nu Hulam:在台灣宜蘭、桃園、台中、台南的山坡、路旁或堤岸發現其蹤跡. ）
sasapayuan (藥效)
isanek han, kala sicesicedaman, sapi’ dihku, idaw ku ledek, mihepec tu nanum nu bili, mipatay tu cilekay, micepcep tu puces, angangan nu sasapayuan han sakay lebawaw nu bili, masa alitaday nu udip, caay tai’, masilal a bibusi, mapuces, masilal, kalatan nu bau, adada nu cacebuan nu tatayna,mapudac ku banges, mabutus nu adadaan.
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
alilolo han u dah jii a langawan alilulu a langawan u mahetikay ku papah a tabakiay nu kilangan, langaw nu kilang han u paduh nida kala abuabuwan ku kulit, i pabaw mabalad ku nika pelaan, maikes satu tulak saku paduh.
(kamu nu Hulam:烏桕為大戟科烏桕屬的落葉性大喬木，其樹皮呈灰褐色，上有深縱裂紋，老時會有剝落的現象. ）
cacay nu papahan masasuala tu akaway, papah han mahida u tatipeluk masadid masadicem, tanayu han makaala tu pitu a cong-fen, ahebal han makaala tu sepatay a cong-fen, akaway nu papahan tusa a cong-fen, idaw ku tusaay hahanhanan sapatahekal tu cemed, mapulung atu puduh maudip.
ngangan nu Puyuma-Paelrabang
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
lami'
(kamu nu hulam：菜)
matineng
matineng ku ungay mikalic tu kilang.
lami'
u canan ku lami' ita? u canan ku lami' ita?
Yadah tu kuni taydaan a nyadu` ma ngalay ci Hu kun ci apa dadutus tu lalangawen nu pinacadan
yadah tu kuni taydaan a nyadu` ma ngalay ci Hu kun ci apa dadutus tu lalangawen nu pinacadan.
matineng
猴子很會爬樹.
lami'
我們要吃什麼菜？
Yadah tu kuni taydaan a nyadu` ma ngalay ci Hu kun ci apa dadutus tu lalangawen nu pinacadan
nilacul
走訪多場部落豐年祭　傅崐萁期許部落傳統文化永續傳承
lami'
yadah ku lami' i palami'an. yadah ku lami' i palami'an.
Mikhail Mishustin
u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Mikhail Mishustin (米哈伊爾·米舒斯京) i Lobnya (洛布尼亞).
nipaluma-alilulu, alilolo
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
(kamu nu Hulam:單葉互生，葉片形狀呈略帶紙質而平滑的菱形，長約7公分，寬約4公分，葉柄約為2公分，有兩腺體分泌蜜汁，與螞蟻有共生的現象. ）
Mikhail Mishustin
u siwkay niza(簡介)
nalecuhan ciniza i 3 a bulad 3 a demiad 1966 a mihcaan.
Yadah tu kuni taydaan a nyadu` ma ngalay ci Hu kun ci apa dadutus tu lalangawen nu pinacadan
nilacul
yadah tu kuni taydaan a nyadu` ma ngalay ci Hu kun ci apa dadutus tu lalangawen nu pinacadan
Cameron Bairstow
Cameron Bairstow, unu syubay(商業) kanasmali(籃球) miunduay(運動員) nu Amilika NBA nisakaput(聯盟), u tabakiay ayaway mimaliay (前鋒)/ tebanay mimaliay(中鋒). Cameron Bairstow i 1914 a mihcaan NBA sapapili’(選秀) mimaliay a kawaw, saka 2 ku uwac atu silsil 49, namapili’ tu nu Chicago Bulls putiput.
nipaluma-alilulu, alilolo
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
papah han kala lumenian kuni ka langdawan, papah nu nikudan han kala sulisulidawan, katukuhan i balangbangan nudemiadan masumad ku papah kala sumanahan.
Yadah tu kuni taydaan a nyadu` ma ngalay ci Hu kun ci apa dadutus tu lalangawen nu pinacadan
nilacul
花蓮縣長傅崐萁日前走訪多場部落，包括新城鄉聯合豐年節；花蓮市拉署旦部落、吉寶竿部落；吉安鄉吉野汎札萊、南華部落、永興小台東部落、東昌達拉讚部落、北昌部落；壽豐鄉池南部落、壽豐部落、豐坪部落等豐年祭，他期許部落傳統文化永續傳承，歡迎全國鄉親共同走進部落、關心部落、愛上部落、尊重部落.
Cameron Bairstow
12 bulad 7 demiad, 1990 a mihca, Cameron Bairstow, miunduay.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:NBA
Mikhail Mishustin
u siwkay niza(簡介)
pahezekay niza i tabakiay a cacudadan nu Moscow (Moscow State Technological University 國立莫斯科科技大學).
nipaluma-alilulu, alilolo
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
(kamu nu Hulam:葉片上面呈濃綠色，葉背面則為蒼色，到了秋季樹葉轉為鮮紅色. ）
Mikhail Mishustin
micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Russia (俄羅斯) ayza sa ci Mikhail Mishustin (米哈伊爾·米舒斯京), micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 1 bulad 16 demiad.
Yadah tu kuni taydaan a nyadu` ma ngalay ci Hu kun ci apa dadutus tu lalangawen nu pinacadan
nilacul
u kinciu nu kilayku ci Hu kun ci yadahtu kuni taydaan nida tu nyadu`tu lalikid. pasunu： kilay si Lasulasutan、Cipawkan；Yusinu bancalay、Mabuwakay、
siawtaytung、Talacan、Piycang；Linahem Banaw、Cialupalay、Hupin anyadu`，
maydih cinida a padadutus tu lalangawen nu pinacadan，manamuh tayniyan nu katuud day ku nyadu`、kasidayit、kaymawan、misapu tunyadu`，
傅崐萁表示，花蓮剛經過0206震災，花蓮人民非常勇敢，很快地就一掃震災陰霾，快速回復往日榮景，這次部落未受到傷害，要感謝祖靈保佑，讓大家都平安，幸福重回花蓮.
hinisa ci Hu kun ci，u kilay heminsahen manin，adihan aku kukilay atademaw
hina talul，kasenunsa miliyas tu kacunuhan aninel，kalamkam misu ayaw tu
lami'
菜園裡很多菜.
nipaluma-alilulu, alilolo
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
tulu – enem a buladan sibalu tu kalawlawan a kulid nu adidiay a baluan, balu han siakaway, i akawayan siadidiay nu balu idaw ku akaway, sipakay sasa tapabaw sa kuni ka cebalan nu balu, balu nu tunduh han u tamaan nu balu, siakawaya a balu han u taynaan a baluan.
(kamu nu Hulam:3-6月開黃綠色的小花，花有柄，花軸上著生的小花有花梗，由下往上開放，花序頂部為雄花，基部為雌花. ）
lami'
lalami'an 農作物
nipaluma-alilulu, alilolo
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
siwa- sabaw tu cacay a buladan siheci mahida u mali pela’ sananay ku  heci nida, adidi ku heci makaala tu 0.5-1.5 congfen, naw langdaw henay hamaw sa a mala lumeni’ay a heci, ilabu idaw ku tuluay nu sanglacay a papa’nuan.
picidekan nu langawan (形態特徵)
mahetikay nu papah a talakaway nu kilangan, talakaw han makaala tu sabaw tu lima a cong-chyy, nai’ ku banuh, sicica’, kala lumelumenian ku paduh nu kilang, mabalad kunika pelaan, akaway ahebal.
(kamu nu Hulam:落葉喬木，高可達15公尺，無毛，具乳狀汁，樹皮灰黑色，有縱裂. 枝廣展. ）
papah masasuala tu akaway, masadecem, makimulmul kunika diceman, tungduh nu papah masadicem, balangbangan han hamaw sa a  sumanah, kamakamaan, kiyukiyuan, hese, tesek nu langadaw atu maminan a langdawan nu kulitan, alahican nu cacaya a papahan yadah ku kulid. balu cacay ku batac nu akaway misiketay tu balu, masasuala tu akaway, mapulung i tungduh ku balu amasilac, kalawlawan langdawan ku kulit nu adidiay a mahida u tipus kuni kasihecian, itini i sadingsing amasa balu.
(kamu nu Hulam:葉互生，呈菱形、菱狀卵形，頂部具尖頭，秋季時會轉為紅、橙、紫、褐、深綠或釉綠等色，甚至有可能一葉數色. 花單性，雌雄同株，聚集成頂生總狀花序，黃綠色細穗狀，在春季時吐出. ）
pela’sa ku heci i langaw langdaw ku kulit, sanglacay mahida u mali ku heci, maduhem satu lumeni’, pala’sa mala tulu kuni ka papelaan. pa’nuhan mahida mamulmulay, ihekal han matabu nu lacik sisa pacebaay nu pa’nu.
(kamu nu Hulam:蒴果綠色，梨狀球形，成熟時黑色，並裂開為3瓣. 種子則近圓形，外被白蠟質假種皮. ）
sapihica (用途)
jong-gwo a alilolo u sakaudip nuheni sisa paluma kuniheni nu matenesay tu makaala tu pinaay a malebut nu likisian, angangn han u heka nu panu’ matabu nu lacik, sisa taneng a sangaan tu lacik. panu’ han u si simalacatu, taneng a sangaan tu sabun.
(kamu nu Hulam:中國將烏桕視為經濟作物而栽植已有千年歷史，主要因其種子外部含蠟，可為蠟燭. 種子本身含油，作肥皂原料. ）
u papahan han taneng mala sasapayuan, itini nu binawlanan han saka nikalatan nu siledekay a bau, mihepec tuni kabutus nu bili. alilolo taneng a sangaan tu chair-yoy.
(kamu nu Hulam:而葉部亦可為中藥，民間有治蛇毒、消腹水的傳說. 烏桕也可用作制度生質柴油. ）
pakayingan
pakayingan(聚會所)