cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Guinea
Guinea(幾內亞)
Guinea (幾內亞) sakaudip nu anganganan mamiida’tu sakay liwmah atu silaculan tu ba’tu. nu kitakit sakatusa a tabakiay sakasilaculay tu litu akatahekalan, saka idaway nu cun-se (鑽石) atu kimman (黃金) a ba’ba’tuan.
(u sulit nu hulam: 幾內亞的經濟主要依賴農業和礦產生產. 它是世界上第二大鋁土礦生產國，擁有豐富的鑽石和黃金礦藏. )
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Conakry (科奈克里).
sapadateng nu kanatal demiad (國家紀念日)
sapadateng nu kanatal demiad sa 2 bulad 10 demiad.
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Alpha Condé, micakat a demiad sa i 2010 a mihca 12 bulad 21 demiad.
cunli (總理)
u cunli nu Guinea(幾內亞) ayza sa ci Ibrahima Kassory Fofana, micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 5 bulad 24 demiad.
laylay (歷史)
Guinea (幾內亞) naayaw nayadah ku kanatal, sawni mapalekal sawni malawpes. 1235 a mihcaan San-ti-ya-da．kai-ta (桑迪亞達．凱塔) patideng tu Mali (馬里) kanatal malawpes tu nuna ayaway a Suo-suo (索索) ti-kuo (帝國). Ma-li (馬里) ti-kuo (帝國) nikudan satu debungan nu amisay a tademaw amilawpes. 1591 a mihcaan Muo-El (摩爾) a tademaw midebung tunu aydaay a Guinea (幾內亞).
(u sulit nu hulam: 幾內亞境內過去曾有過許多帝國，它們興旺又覆滅. 1235年桑迪亞達·凱塔建立的馬里帝國消滅了過去的索索帝國. 馬里帝國後來被從北方入侵的人消滅. 1591年摩爾人入侵今天的幾內亞. )
namaka 1735 a mihcaan katukuh i 1898 a mihcaan Muslim (Mu-se-lin 穆斯林) itini i Guinea (幾內亞) teban patideng tu sinfa nu kanatal. Europe (O-cuo 歐洲) a tademaw namaka sabaw enem a seci katukuh i sabaw siwa a se-ci itida nu dadipasan a kakitidaan misakakawaw tu nu kuli a sapisiwbayan. namaka cacay a malebut walu a lasubu lima a bataan a mihcaan malingatu Fa-kuo (法國) malingatu mikuwaw tu Guinea (幾內亞), nika micidek itini i labutu kalisapenan paculian tu.
(u sulit nu hulam: 從1735年到1898年穆斯林在幾內亞中部建立了一個擁有憲法的國家. 歐洲人從16世紀到19世紀在海岸地區從事奴隸貿易. 從1850年開始法國開始對幾內亞殖民，但尤其在內陸遭到頑強抵抗. )
aydaay a Guinea (幾內亞) nu ayawan u France (法國) i 1890 a mihcaan patideng tu kakuwanan a kakitidaan. tapang tusu u Kenake’li (柯那克里) itini tu i 1890 a mihcaan anipatidengan.
Chet Aubuchon
Chet Aubuchon
Guinea
laylay (歷史)
(u sulit nu hulam: 今天的幾內亞的前身是一個法國於1890年建立的殖民地. 首都柯那克里也是1890年創建的. )
Chet Aubuchon
u siwkay(介紹) niza
Chet Aubuchon, nalecuhan ciniza i 5 a bulad 18 a demiad 1916 a mihcaan. Chet Aubuchon, u kawaw niza sa, u miunduay. mapatay ciniza i 2005 a mihcaan.
Guinea
laylay (歷史)
1970 a mihcaan sabaw cacay a bulad Portugal (葡萄牙) a tademaw midebung tu Guinea (幾內亞), manalay pacuked tu Guinea (幾內亞) a tademaw patideng tu baluhay a cen-hu, nika mademec.
Chet Aubuchon
u siwkay(介紹) niza
namimali ciniza i NBA nu Amilika. sengelacan ku banges niza. nu ayaway a tademaw.
Guinea
laylay (歷史)
(u sulit nu hulam: 1970年11月葡萄牙入侵幾內亞，試圖支持流放的幾內亞人建立一個新政府，但是失敗. )
Chet Aubuchon
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:miunduay
Guinea
laylay (歷史)
tawya a demiad, cacay ci Mu-sa．ka-ma-la (穆薩·卡馬拉) sakakaay nu hitay itini i Guinea (幾內亞) a kanatal patahekal i lagiu sakamusa, Guinea (幾內亞) ayda saluimengngatu amanatu paka laluwayluway tu cen-ce atu kunhui a kawaw, patideng tu nu hetayan atu nu binawlan a tademaw misakaput tu sakakapah nu masakaputay a tademaw sa, uytatu kumi silutay tu kawaw nu kanatal numita sa.
(u sulit nu hulam: 當天，一名叫穆薩·卡馬拉的上尉在幾內亞國家廣播電臺發表講話說，幾內亞從即日起停止一切政治和工會活動，同時成立一個由軍方和民間代表組成的協商委員會，暫時管理國家事務. )
kitidaan (地理)
Guinea (幾內亞) itida i Africa (Fa-cuo 非洲) nutipan, amis sibiyaw tu Guinea-pisuo (幾內亞比索), Senegal (塞內加爾) atu Mali (馬里), wali miala tu Cote d'ivoirie (象牙海岸), timulan mababenis tu Sierra Leone (獅子山) atu Liberia (賴比瑞亞), nutipan u saetipyu (西瀕大西洋), tanayu’ ku dadipasan 352 km, ahebal sa 24.6 km2.
(u sulit nu hulam: 幾內亞位於非洲西部，北鄰幾內亞比索、塞內加爾和馬里，東接象牙海岸，南界獅子山和賴比瑞亞，西瀕大西洋，海岸線長352公里,面積約24.6萬平方公里. )
mahicay kay ku kakitidaan, mala sepat ku saka lihalay a niyadu'an: nutipan a lala’ satanayu’sa mililis tu dadipasan a enal. mamin u lanulanuan ku niyadu’, kala sengedsengedan ku calese nu demiad, tu mihcaan enem-walu a bulat u kaudaan, u angangan nu sakaudip sa u kakaliwmahan a kakitidaan. nina kakitidaan nu ahebal u lanulanuan a sumanahay a kilangkilangan a kakitidaan.
(u sulit nu hulam: 地形複雜，全境分4個自然區：西部面積為狹長的沿海平原. 全區多沼澤，氣溫濕熱，全年6-8個月為雨季，是主要經濟作物區. 該區大面積淤陷濕地為紅樹林區. )
teban a niyadu'an talakaw nu buyu' han siwa a lasubu a lawat a Futa-cialun buyu' (富塔賈隆高原), saetipan nu Africa (西非) tulu ku anganganan nu lalaliwan nu nanum i sauwac—Niger sauwac (尼日河)、Senegal sauwac (塞內加爾河) atu Kanpiya sauwac (甘比亞河) naaenengan itini nu nanum, pangangan han tu "saetipan nu Africa a tanku (西非水塔)".
(u sulit nu hulam: 中部為平均海拔900米的富塔賈隆高原，西非3條主要河流——尼日河、塞內加爾河和甘比亞河均發源於此，被稱為「西非水塔」. )
wali amisan a niyadu'an, talakaw nu buyu' han 300 a lawat nu kakitidaan. masa enal kya kakitidaan u kilangkilangan namin. Pu-le (布勒) a kakitidaan kasiekiman nuni kasi nganganan. angangangan nu sakaudip han u papahabayan tu cancanan.
waliyan a niydu'an u Guinea buyu' (幾內亞高原), idaw ku ahebalay nu kilangkilangan, talakaw nu buyu' han 1,752 a lawat nu Nin-pa buyu' (寧巴山), satalakaway nu buyu' itida.
(u sulit nu hulam: 東南部為幾內亞高原，有大片熱帶原始森林，有海拔1,752米的寧巴山，為全境最高峰. )
Guiena (幾內亞) dadipasan a niyadu'an u kacaledesan a demiad, i labu han u kacaledesan nu lutuklutukan a demiad.
(u sulit nu hulam: 幾內亞沿海地區為熱帶季風氣候，內地為熱帶草原氣候. )
manamec (經濟)
nasa u sakaputay a kanatal (聯合國) Guiena (幾內亞) ku sainaiay nu kacelakan nu kanatal. sakaudip han u sakayliwmah, ba’ba’tuan ku angangan, inai ku kakulian. caay kataneng kuni kaliwmahan a mukan tu sakaudip.
(u sulit nu hulam: 幾內亞是聯合國公布的最低度開發國家之一. 經濟以農業、礦業為主，工業基礎薄弱. 糧食不能自給. )
liu-fan lala' (鋁礬土), kuhi, ke-ke (可可) atu ciulin (橡膠) u Guiena (幾內亞) u tada sakaudip nu angangan, nika u sakaudip nu cacanan caay kakapah, ahican palecad tu saetipan nu Africa (西非) nu malukay a icelangan a kanatal amasa setset. saka tahekal nu tuud caay ka hacica, kanatal nu sasilacul caay henay kakapah ku sakasilaculan, nuhatidaay tu sakaudip miida’tu namaka nutawan a kanatalan ani patayni.
(u sulit nu hulam: 鋁礬土、咖啡、可可和橡膠是幾經濟的主要支柱，但經濟作物開發規模不大，難以同西非其他農業強國競爭. 出口品種有限，國際收支失衡，絕大多數消費品完全依賴進口. )
sakatayni nu tuud han u lalikatan, nikutkutan tu ba’tu atu papatidengan tu luma’ a tuud, belac, amutu, huwa-kun (化工) a tuud, nu tinkiay a tudu. angangan nu sakatahekal a tuud han u liu-fan a lala’ (鋁礬土), kim (黃金), yang-huwa-liyu (氧化鋁).
(u sulit nu hulam: 主要進口商品為燃料，採礦和建築設備，大米，水泥，化工產品，電氣設備等. 主要出口商品為鋁礬土，黃金，氧化鋁. )
sakayhekal (外交)
aydaay Guiena (幾內亞) ku u masakaputay a tademaw nu sakaputay a kanatal, kitakitay a masakaputay, caay pililitay milaylay, I-se-lan nikapulungan a masa kaputay, nu Fa-kuo a kamu a kanatal masakaputay, Africa lanman, saetipan nu Africa (西非) kanatal sakaudip nikapulungan, saetipan nu Africa (西非) sakaudip nu kalisiw a lian-mun, Ma-nuo-he lian-mun (馬諾河聯盟).
(u sulit nu hulam: 幾內亞現為聯合國、世界貿易組織、不結盟運動、伊斯蘭合作組織、法語國家組織、非洲聯盟、西非國家經濟共同體、西非經濟貨幣聯盟、馬諾河聯盟等組織成員. )
masasukaydih nu Fa-cuo a kantal (與非洲國家的關係)
Guiena (幾內亞) saetim atu saetipan nu Africa (西非) a kanatal nuni kasasungaayan, nama sasuada atu Sierra Leone (獅子山) a kanatalan, nikudan satu masa sungaay atu Sierra Leone (獅子山) atu Liberia (賴比瑞亞) masasulit tu sakakapah a cacudaan kuheni.
(u sulit nu hulam: 幾內亞重視與西非國家的往來，曾與獅子山等國爆發衝突，後與獅子山和賴比瑞亞簽署友好條約. )
Malabang
u siwkay nu niyazu'
i Miaoli a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Malabang. u kasalumaluma’ nu Malabang sa, 51 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 200 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 187 ku tademaw, pakalatu 94%.
Guinea
masasukaydih nu Fa-cuo a kantal (與非洲國家的關係)
2019 a mihcaan 7 a bulad 4 a demiad, Guiena (幾內亞) cungtun ci Aefa.kuntay (阿爾法·孔戴) patigamin tu namakay daay i Somalia (索馬利亞) misitekeday a Somaliland (索馬利蘭) a  cungtun ci Ciase.pisi.akati (繆斯·比希·阿卜迪) pataynin masasakamu i Guiena (幾內亞) suodu Konakry (Kena-ke’li 柯那克里), tayni litemuhan paka namuh a kawaw.
Malabang
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 13 ku tademaw, pakalatu 7%.
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 89%, Pangcha(Amis) 2%, Yuwatan(Bunun) 2%, Paywan(Paiwan) 1%.
u Tayan a niyazu'
u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Yuwatan, u Taluku, inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
Guinea
masasukaydih nu Fa-cuo a kantal (與非洲國家的關係)
(u sulit nu hulam: 2019年7月4日，因幾內亞總統阿爾法·孔戴日前邀請自稱從索馬利亞獨立的索馬利蘭總統繆斯·比希·阿卜迪訪問幾內亞首都柯那克里，並為其舉行歡迎儀式. )
Malabang
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u cidekay nu Taywan Incumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah, saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
Guinea
masasukaydih nu Fa-cuo a kantal (與非洲國家的關係)
Somalia (索馬利亞) sakay putah atu kanatal numa pulungay a sakakaay ci Awade (阿瓦德) tu saka tusa a demiad itini i Muocia-disiw (摩加迪休) mihapu "sa Guiena (幾內亞) nami debung tu Somalia (索馬利亞) a kawaw atu misakapah, Somalia (索馬利亞) malecad atu Guiena (幾內亞) putunhan kuni kalecabayan".
Malabang
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
Guinea
masasukaydih nu Fa-cuo a kantal (與非洲國家的關係)
(u sulit nu hulam: 1991年，索馬利蘭共和國宣布脫離索馬利亞獨立，但一直未得到國際社會承認. 索馬利亞政府堅持認為索馬利蘭是該國不可分割的一部分. )
lalangawan
u tungus nu Africa i timul nu Sahara ku Guinena, lalangawan hiyan nu Arab i amisan a Africa (北非阿拉伯) a kanatal atu Europe (O-cuo 歐洲) nuayawan mikuwanay nu France (法國) kanatl mapa singalih, kaliwmahan mahida tu naayaway a niyadu' a wayway, saka limulak nu demiad nuheni sa pulu’ a bataan tusa a demiad ku kalimulakan nuheni a demiad.
(u sulit nu hulam: 幾內亞屬撒哈拉以南非洲，文化被北非阿拉伯國家和歐洲前宗主國法國影響，農村保留部落形態，國慶節為10月2日. )
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:kanatal kakuniza:Habayiing
François Hollande
thumb|Francois Hollande, 2015|alt=Francois Hollande 2015.jpeg thumb|u hata nu France|alt=Flag of France
François Hollande
8 bulad 12 demiad, François Hollande, u misingkiway. 1954 a mihca nalecuhan)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu France ayza sa ci François Hollande, micakat a demiad sa i 2012 a mihca 5 bulad 15 demiad. His presidential term ended on 14 May 2017.
Dave Bing
11 bulad 24 demiad, 1943 a mihca, Dave Bing, miunduay.
Frank Brickowski
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:tatama kakuniza:miunduay kakuniza:tademaw
Jerry Bird
Jerry Bird nalecuhan i Corbin, Kentucky, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. Jerry Bird i 1956 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 3 ku uwac atu silsil 18, namapili’ tu nu Minneapolis Lakers putiput. 2 bulad 3 demiad, 1934 a mihca, Jerry Bird, miunduay. (mapatay i 2017 a mihca)
ngangan nu Puyuma-Aniki
ngangan
Aniki
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Puyuma a cidekay.
yadah ku ngangan nu Puyuma. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 23, tatayna 23. namakay Ranchanruy sa, tatama 995, tatayna 868, petun 223. namakay Lipunan sa, tatama 5354, tatayna 4109. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 291, tatayna 784, petun 56.
u Puyuma a niyazu' sa itiza i Pusun. cacay a bataan nu niyazu' ku Puyuma.
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p82
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan 布農族
魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit 太魯閣族Taluku
賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw 雅美族Tau/Yami
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
David A. Granger
thumb|David Arthur Granger|alt=David Arthur Granger (21605566518) (cropped).jpg thumb|u hata nu Guyana|alt=Flag of Guyana.svg
David A. Granger
7 bulad 15 demiad, David A. Granger, u misingkiway. (1945 a mihca nalecuhan)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Guyana ayza sa ci David A. Granger, micakat a demiad sa i 2015 a mihca 5 bulad 16 demiad.
Fred Beretta
Fred Beretta nalecuhan i Proctor, Vermont, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput.
1 bulad 24 demiad, 1917 a mihca, Fred Beretta, miunduay. (mapatay i 1962 a mihca)
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika.
kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
Abdulla Yameen
thumb|u hata nu Maldives|alt=Flag of Maldives.svg
u siwkay niza
5 bulad 21 demiad, Abdulla Yameen, u misingkiway. 1959 a mihca nalecuhan)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Maldives ayza sa ci Abdulla Yameen, micakat a demiad sa i 2013 a mihca 11 bulad 17 demiad.
u ngangan niza
u sulit nu Hulam: 阿卜杜拉·亚明·阿卜杜勒·加尧姆
u sulit nu Lipun: アブドゥラ・ヤミーン・アブドル・ガユーム
u sulit nu Amilika: Abdulla Yameen Abdul Gayoom
u sulit nu Hulam
阿卜杜拉·亞明·阿卜杜勒·加堯姆，馬爾地夫政治家、經濟學家，2013年起擔任馬爾地夫總統至今. 他是曾執政30年的馬爾地夫前總統穆蒙·阿卜杜勒·加堯姆的弟弟.
u sulit nu Lipun
アブドゥラ・ヤミーン・アブドル・ガユームは、モルディブの政治家. 現在同国第二共和政第5代大統領を務める. 同国で30年の長期政権を敷いた元大統領マウムーン・アブドル・ガユームの異母弟にあたる.
日本の外務省ではアブドッラ・ヤーミン・アブドゥル・ガユームと書かれている. また「アブドラ・ヤミーン」や「アブドゥッラ・ヤミーン」などとも表記されることがある.
Abdullah II of Jordan
thumb|ci Abdullah portrait, u hungti ciniza thumb|Jordan thumb|Abdullah II 2013
u siwkay niza
cacay bulad tulu a bataan demiad, Abdullah II of Jordan, u misingkiway. 1962 a mihca nalecuhan.
Nanzhuang
縮圖|Nanzhuang（南庄鄉） Nanzhuang（南庄鄉）
Abdullah II of Jordan
u siwkay niza
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Jordan ayza sa ci Abdullah II of Jordan, micakat a demiad sa i 1999 a mihca tusa bulad pitu demiad. u hungti ciniza.
Nanzhuang
Nanzhuang（南庄鄉）a sakuwan ku Miao-li. kumud nu kalesakan, 162.03 km². （kalesakan nu lin-pan-ti 95.59 km², kalesakan nu paw-liw-ti 26.55 km²）, u kasabinawlan, 2,462 ku tademaw. u kasalumaluma’ sa, 917 ku luma’. ilabu nu kasaniyazu’ nu siyang sa, 1,655 ku cumin a tademaw. u kasabinawlan, pakalatu 67% (Say-si-yat, Atayal) ku kasabinawlan. u Say-si-yat atu Atayal ku sakalaniyazu’.
Abdullah II of Jordan
u ngangan niza
u sulit nu Hulam: 阿卜杜拉二世
u sulit nu Lipun: アブドゥッラー2世
Nanzhuang
Nanzhuang（南庄鄉）
https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8D%97%E5%BA%84%E9%84%89_(%E5%8F%B0%E7%81%A3)
南庄鄉（臺灣客家語四縣腔：namˇ zongˊ hiongˊ；海陸腔：nam zongˋ hiongˋ；賽夏語：pinSa'o:ol ），是台灣苗栗縣轄下的一個鄉.
Nanzhuang (南庄鄉), "Taywan a ngayngay sepat ku ngalngal nuheni “namˇ zongˊ hiongˊ ”Ha’lu a ngalngal han “nam zongˋ hiongˋ”Saysyat  a kamu han “pinSa'o:ol” u Taywan nu Miaw-li a niyadu'an.
位於苗栗縣東北部，南邊為泰安鄉，西南為獅潭鄉，西北為三灣鄉，東北至東分別為新竹縣峨眉鄉、北埔鄉及五峰鄉，全鄉屬於中港溪流域的源流區.
itida i Mai-li kin wali amisan, timulan u Tai’an niyadu', nutipan timulan u Shi-tan niyadu', nutipan amisan u San-wan niyadu', wali amisan katukuh i wali u Sincu-kin E’ma a niyadu'an, Pai’pu niyadu’ atu Wu-feng niyadu', pulung nu niyadu’ u Cunkan sauwac kasilsilan nu anganganan a kapulungan nu misilsilay nu nanaum.
niyadu'ay a tademaw malalamel ku yadah, u ngayngay ku saka tuuday, kilul u yuncumin, hulam atu hulaw a tademaw. pulung nu niyadu'ay a tademaw milihidan namin tu Sen-san nu kanatal a aidangan a niyaduan.
南庄鄉以鄉治所在地，也是全鄉最大聚落的南庄而命名.
Nanzhuang（南庄鄉） u niyadu’ han u niyadu’ a kitidaan, u satabakiay nu niyadu'ay a kapulungan nu tademaw a Nanzhuang han ku nipanganganan.
南庄聚落古名「南莊」，係因位於較早開發的田尾莊之南而得名，日治時期始改名南庄，二戰後改為南庄鄉.
Nanzhuang（南庄鄉）niyadu’ sumamad a ngangan u “Nanzhuang”, nu tawyaay namatabal misapatas tu Tanwi nu timulan a kasingangan, kadipunan han sumad han tu “Nanzhuang”, nika tusaan anikalepacawan sumad han tu Nanzhuang.
有別於其他鄉鎮，二戰後日本行政區中的「街」改為鎮，「庄」則改為鄉；例如頭份街改為頭份鎮，公館庄改為公館鄉；但由於南庄僅二字，因此僅短暫改為南鄉，不久旋即保留庄字，成為南庄鄉.
mipicidek tu nutaw a niyadu', ni kalepacawan satu nikudan sin-cen-ci nu “dadan” sumad han tu “ niyadu”, tinaku sa Tuofun’ patiyamay sumad han Tuofun niyadu’, Kunkuang kitidaan sumad han tu Kunkuan niyadu’, nika Nan-cun tusa ku sulit, sisa apuyu’ kunisumada tu Na niyadu’,caay ka tenes liwnanhan ku Cun a sulitan, mala Nanzhang niyadu' han tu.
sakaudip (經濟)
南庄鄉的一級產業以農業為主，主要作物則隨時代演變而有所不同. 早期作物以水稻糧食為主.
Nanzhuang（南庄鄉）u saka liwmah ku anganganan, nikalukan kilul sananay tu zitay a masumad. yu sumamad u tipus ku sakay anika liwmahan.
後來以桂竹筍、香菇、高冷蔬菜、一葉蘭、金花石蒜等蔬菜及花卉為大宗，近年來則逐漸興起休閒農業.
kilul satu u sangiaw, budu’, buyubuyu'an a lami’, eyalan, cinhuase-suan sa u lamin atu balu ku sayadahay, ayda hantu haymaw sa malatataydaan tu ku caaya kaluki a umah.
漁業方面因深處內陸，僅有少量鱒魚等高冷魚類的養殖戶. 林業方面因政府近年來採取育林政策，故著重於森林資源的保護，主要物種為杉木、油桐、桂竹等.
sakaybuting hantu tada i labu tu nu buyu', uyda tu acacay u cuwan atu sakay talakaway nu cu'detay a buting nu pahabaya. sakay kilangkilangan han u sifu mipadang hican paluma tu kilang a kawaw sa, sisa idaw kuni pasibalucu' sakay kilangkilangan amidiput, tada papalumaan han u hinuki, wutun, sangiaw sa.
在二級產業方面，民國40、50年代之採煤礦業曾盛極一時，鄉內的煤礦公司曾多達20餘家，礦工人數達上萬人.
sakatusa a kakawaw han, namaka mikuku sepat a bataan, lima a bataan a mihcaan mikutkutay tu mekun mapalekal i tawya, i labu nu niyadu' yadah ku patidengay tu mekun a kuse'an makaala tu tusa ku pina a bataan nu lalumaan, mikuliay makaala tu emang a tademaw ku mikuliay.
其後因開採成本太高，無法與進口煤競爭，均已停業. 由於境內多山，平地面積不足，交通又不方便，不利於製造業的發展.
nikudan satu mikutkutay a kawaw tada talakaw tu ku aca, ahican atu namaka hekalay nu kanatal a masasetset, saluimeng satu nai’ ku kawaw. tada yadahtu ku buyu itini, enalay a lala' caay kataneng, caayaca kakapah ku caculilan, hican kya haw misakapah tu kakakulian anikalahatan.
全鄉最大的工廠為位於東村的大安電業，員工數僅約70人；較具規模者尚有同村的吉豐造紙、田美村的良營電子等. 其餘的工廠多為在地農產品的加工廠，規模都很小.
satabakiay nu kakulian i niyadu' i duncun a Taan tenyi’, mikuliay a tademaw han pitu a bataan ku mikuliay, kapahay nu kakulian itida i niyadu a Cifun kamikuzyu, Tanme niyaduay a laning tance sa. duma satu a kakulian u nikaliwmahan tu anikasilaculan tu sakay cancanana a kakulian, caay kaw tabakiay namin.
在三級產業方面，以日常生活所需的零售及居家商業服務為主. 近年來，南庄獨特的人文地理及原住民文化受到關注，加上地方政府透過舉辦大型活動的促銷，儼然已成為苗栗縣的觀光重鎮，也因此發展出多元化的觀光產業.
sakatulu a kakawawan han, u sakasiduma sananay nu sakaudip numita a kakawawen atu sakay luma’an a mamidipu tu kakawawen. aydahantu a mihcaan, picidekan nu Na-cun a sakay tademaw nu kitidaan atu yuncumin a lalangawan katuud ku masemelay, macunus nu nipipadang nu sifu sikawaw tu tabakiay a sapacakay, hida satu mala Maili a tataynian a midang. sisa hidasatu patinaku tu yadahay nu tataydaan amidang.
lalangawan Nacun iyubin (文化資產 南庄郵便局)
文化資產包括有形文化資產（古蹟、歷史建築）、無形文化資產（民俗及有關文物、傳統藝術）及文化景觀.
lalangawan idaw ku idaay nu lacu tu lalangawan “liwan nu namaka babalaki, likisi a nisangan tu luma’” caaya kaadih nu lalangawan “ naayaway a palaw atu atu tuud, laylay a daduducan nu nalimaan” atu lalangawan a aadihan.
依據苗栗縣政府國際文化觀光局告布的資料，在有形文化資產方面，南庄鄉原登錄有3項歷史建築（南庄郵便局、林務局南庄鄉大同路宿舍及林務局南庄鄉東村宿舍）、一項民俗及有關文物.
sakamusa Miawli-kin paykanatal a lalanawan nu kunkun-ceu nipihapu a tuud, idaway nu maadihay anikasilaculan nu lalangawan han, Nacun niyadu’ idaw ku nipitukiyan tu tuluay nu likisi anisangaan tu luma’ ”Nacun iyubing, Lin-wu-ci Nanzhuang niyadu' tatun sikusia’ atu Lin-wu-ci Nanzhuang niyadu' tuncen sikusia’ ”cacay ku min-su atu idaw ku cancanan a tuudan aadihan.
於2014年4月29日，林務局2項歷史建築公告合併，名稱變更為「南庄鄉林務局東村宿舍群」.
i tusa a malebut cacay a bataan idaw ku sepat a mihcaan sepat a bulad tusa a bataan idaw ku siwa a demiad, Lin-wu-ci idaw ku tusaay nu likisiay anisangaan tu luma’ mihapuy tu apulungen sa, a sumaden ku ngangan sa u “Nanzhuang lin-wu-ci tun-cun sikisiw sa’”.
nikudan naw sikusia nu sakakaay nu iyubin, tada pihaceng tu kunika pecian, u tektek satu ku liwan tu sapaadih tu u nisangaan nu kadipunan kuni tu sapasubana’ tu katuuday.
南庄郵便局創設於臺灣日治時期的明治三十三年，為三等郵便局，正式全名是「南庄郵便電信局」.
Nacun iyubin kalingatuan i Tawan kadipunan a mice tulu a bataan idaw ku tulu a mihcaan, u satulu nu nganganan a iyubin, tada ngangan han u “Nacun iyubin tansinci”
但原有建築在昭和十年毀於地震，之後重建現存廳舍建築. 該建築公告為歷史建築後進行整修，於2005年完工.
nika kaidawan nikasiluma’ han i caw-he cacay a bataan a mihcaan malekep nu lelenan, sisa nikudasatu pabaluhayaca patideng tu luma’. nipatideng tu luma’ mihapu tu nu likisi anisanganan tu luma' mamisumad, i tusa a malebut idaw ku lima a mahamin a mahedek amasanga’.
Sen-tan-fu Pas-ta’ai (向天湖巴斯達隘)
巴斯達隘（Pas-ta'ai）又稱矮靈祭，是原住民賽夏族的傳統祭典，每2年舉行一次，時間在收穫後的月圓前後.
Pas-ta’ai u ay’-lin-ci,u yuncumin Saisiyat a dayday nu lisin, tusaay sa a mihcaan asikawaw tinalisinan, katukuhan tu pilangecan nu nika mulmul a bulad kya sikawaw tinalisinnan.
祭典依賽夏族分布範圍而區分為南祭場及北祭場，前者在南庄鄉向天湖舉行，後者則在新竹縣五峰鄉大隘舉行.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Habayiing kakuniza:Iing Habay
Palinkaan
Palinkaan
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Palinkaan. u kasalumaluma’ nu Palinkaan sa, 543 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 1,537 ku tademawan. kasabinawlan nu yingcumin sa, 480 ku tademaw, pakalatu 31%. u zuma sa, cay ku yingcumin, 1,057 ku tademaw, pakalatu 69%.
u Pangcah a niyazu'
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 17%, Taluku(Truku) 8%, Yuwatan(Bunun) 2%, Paywan(Paiwan) 1%, Tayan(Tayal) 1%, Sakizaya 1%, zumazuma 1%.
u Pangcah a tademaw
u Pangcah a niyazu' kuyni. katuud ku Pangcah itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Yuwatan u Tayan atu Taluku. yadah ku cidekay a tademaw itini.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
tademaw nu Yuancumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 5 a bulad
pulung sausi (561,916), Pangcah (209,668),  Tayan (90,185),  Paywan (100,775),  Yuwatan (58,465),   Rukay (13,319),  Puyuma (14,170),  Cou (6,635),  Saysiat (6,630),  Yami (4,612),  Saw (790),  Kabalan (1,470),  Taluku (31,530),  Sakizaya (940),   Sejek (10,023),  Laaluwa (401),  Kanakanabu (335),  zuma (11,985)
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Pangcah kakuniza:Kalingku kakuniza:Yincumin
Angaw-tatama a ngangan nu Pangcah
ngangan nu tatama
Angaw
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.
yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
thumb|Formosan
kakuniza:ngangan
Enoh-tatama a ngangan nu Pangcahl
ngangan nu tatama
Enoh
David Andersen
David Andersen nalecuhan i Melbourne, Victoria, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. David Andersen i 2002 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 2 ku uwac atu silsil 37, namapili’ tu nu Atlanta Hawks putiput.
Iko-tatama a ngangan nu Pangcah
ngangan nu tatama
Iko
David Andersen
1 bulad 23 demiad, 1980 a mihca, David Andersen, miunduay.
Enoh-tatama a ngangan nu Pangcahl
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.
Iko-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.
Enoh-tatama a ngangan nu Pangcahl
u siwkay nu ngangan
yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.
Iko-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.
Enoh-tatama a ngangan nu Pangcahl
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
Iko-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
Enoh-tatama a ngangan nu Pangcahl
u siwkay nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
Iko-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
Enoh-tatama a ngangan nu Pangcahl
u siwkay nu ngangan
pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)
Iko-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
Enoh-tatama a ngangan nu Pangcahl
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
Iko-tatama a ngangan nu Pangcah
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
thumb|Formosan kakuniza:ngangan
Enoh-tatama a ngangan nu Pangcahl
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
thumb|Formosan
kakuniza:ngangan
Tanguhla/Dinkam
u sulit nu Hulam
四社部落
u siwkay nu niyazu'
i Kaohsiung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Tanguhla/Dinkam. u kasalumaluma’ nu Tanguhla/Dinkam sa, 42 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 147 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 145 ku tademaw, pakalatu 99%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin,  2 ku tademaw, pakalatu 1%.
u kasabinacadan, Yuwatan(Bunun) 82%, Rukay(Rukai) 1%, Tayan(Tayal) 1%, Cou 9%, Laaluwa(Hla’alua) 4%, Pangcha(Amis) 1%, zumazuma 1%.
u niyazu’ nu Pangcah(Amis)
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunun) kuyni, katuud kuYuwatan(Bunun) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Rukay, u Tayan, u Cou, u Laaluwa atu Pangcah. inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw.
Jerryd Bayless
8 bulad 20 demiad, 1988 a mihca, Jerryd Bayless, miunduay.
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika. kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
Su nun sung
u siwkay nu niyazu’
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Su nun sung. u kasalumaluma’ nu Su nun sung sa, 114 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 359 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 341 ku tademaw, pakalatu 95%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 18 ku tademaw, pakalatu 5%.
Tanguhla/Dinkam
u cidekay nu Taywan Yincumin
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
Malataw
satangahan(主題):
Malataw, u tabaki ipabaway a di'tu.
Su nun sung
u siwkay nu niyazu’
台東縣延平鄉. 蘇儂頌部落
Tanguhla/Dinkam
u cidekay nu Taywan Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
Su nun sung
u siwkay nu niyazu’
山神的子民
Tanguhla/Dinkam
u cidekay nu Taywan Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
Su nun sung
u siwkay nu niyazu’
資料來源：https://www.erv-nsa.gov.tw/user/Article.aspx?Lang=1&SNo=03000101
Tanguhla/Dinkam
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
原住民族委員會全球資訊網統計資料
Su nun sung
u asip nu tademaw
u kasabinacadan, Yuwatan(Bunun) 85%, Pangcah(Amis) 7%, Puyuma 1%, zumazuma 2%.
Micista
thumb|Jianshi
Su nun sung
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunun)
u Yuwatan(Bunun) a niyazu' kuyni. katuud ku Yuwatan(Bunun) a tademaw itiniay a niyazu', inayay ku Sakizaya itini mueneng.
Micista
Micista
u sulit nu Hulam: 那羅六部落
Tanguhla/Dinkam
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
Micista
u siwkay nu niyazu'
i Hsinchu a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Micista. u kasalumaluma’ nu Micista sa, 19 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 51 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 46 ku tademaw, pakalatu 90%.
Su nun sung
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
Micista
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 5 ku tademaw, pakalatu 10%.
Su nun sung
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu "原住民". u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣. u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay(有關) "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan. u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiayay a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis). situlu ku kakuniza nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangabulanay(平埔族).
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi (560,820), Pangcah (209,203), Tayan (89,958), Paywan (100,591), 11Yuwatan (58,336), Rukay (13,303), Puyuma (14,118), Cou (6,635), Saysiat (6,601), Yami (4,599), Saw (780), Kabalan (1,466), Taluku (31,446), Sakizaya (930), Sejek (9,975), Laaluwa (398), Kanakanabu (330), zuma (12,320)
Micista
u Tayan a niyazu'
u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Yuwatan, u Taluku, inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u cidekay nu Taywan Incumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah, saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
cilakayan
Cilakayan(花蓮縣鳳林鎮山興部落)
kakuniza:niyazu'
David Benoit
David Benoit nalecuhan i Lafayette, Louisiana, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza.
5 bulad 9 demiad, 1968 a mihca, David Benoit, miunduay.
cilekay
satangahan(主題):
cilekay
cilekay u zuma a kamu(其他語言):
nu Hulam(中文):蟲
nu Amilika(英語):bugthumb|cilekay
malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan(外部連結)ː
kakuniza:Qp/ais
Kalibuan
Kalibuan
u sulit nu Hulam: 望鄉部落
u siwkay nu niyazu'
i Nantou a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kalibuan. u kasalumaluma’ nu Kalibuan sa, 191 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 692 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 632 ku tademaw, pakalatu 91%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 60 ku tademaw, pakalatu 9%.
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Yuwatan(Bunun) 86%, Tayan(Tayal) 1%, Pangcah(Amis) 2%, Cou 12%, Paywan(Paiwan) 1%, zumazuma 1%.
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunun)
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunun)  kuyni, katuud ku  Yuwatan(Bunun)  itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Cou atu Paywan. inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw mueneng itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihcan 11 a bulad
1 ku cacudadan i Kalibuan niyzau’. 1 ku pacudacudadan i Kalibuan niyazu’.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
ngangan nu Puyuma-Ansadan
ngangan
Ansadan
u siwkay nu ngangan
yadah ku ngangan nu Puyuma. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 23, tatayna 23. namakay Ranchanruy sa, tatama 995, tatayna 868, petun 223. namakay Lipunan sa, tatama 5354, tatayna 4109. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 291, tatayna 784, petun 56.
u Puyuma a niyazu' sa itiza i Pusun. cacay a bataan nu niyazu' ku Puyuma.
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13992 (2017.9).
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p82
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan 布農族
魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit 太魯閣族Taluku
賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw 雅美族Tau/Yami
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
Narowan
u sulit nu Hulam
娜魯灣部落 Naluwan niyazu'
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Narowan. u kasalumaluma’ nu Narowan sa, 814 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 2,080 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 457 ku tademaw, pakalatu 22%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 1,623 ku tademaw, pakalatu 78%.
u sausi nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 17%, Sakizaya 1%, Taluku(Truku)1%, Tayan(Tayal) 1%, Yuwatan(Bunun) 1%.
u Pangcah(Amis) a niyazu'
u Pangcah(Amis) a niyazu' kuyni, katuud ku Pangcah(Amis) a tademaw itini mueneng.
uzuma a tademaw sa u Taluku(Truku) Tayan(Tayal) atu Yuwantan(Bunun) katuud ku Hulalm intini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
izawtu ku Sakizaya itini mueneng, caykatuud ku Sakizaya. caay henay misumad ku ngangan nu Sakizaya.
Fred Boyd
Fred Boyd nalecuhan i Bakersfield, California, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. Fred Boyd i 1972 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 1 ku uwac atu silsil 5, namapili’ tu nu Philadelphia 76ers putiput.
Narowan
u Sakizaya a tademaw
katuud ku Sakizaya a tademaw namakay Maibul niyazu' tayni mueneng.
Clarence Brookins
Clarence Brookins nalecuhan i American, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. Clarence Brookins i 1968 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 9 ku uwac atu silsil 118, namapili’ tu nu Philadelphia 76ers putiput.
Narowan
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
Clarence Brookins
bulad demiad, 1946 a mihca, Clarence Brookins, miunduay.
Fred Boyd
6 bulad 13 demiad, 1950 a mihca, Fred Boyd, miunduay.
Narowan
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
Fred Boyd
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika.
Narowan
u siwkay nu Yincumin
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
cilemin
cilemin 酸
Narowan
u siwkay nu Yincumin
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Pangcah
Ilham Aliyev
satangahan
thumb|Ilham Aliyev|alt=Ilham Aliyev in 2023
Ilham Aliyev
12 bulad 24 demiad, Ilham Aliyev, u misingkiway. 1961 a mihca nalecuhan)
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
Kakuniza:Azerbaijan
Jesse Arnelle
Jesse Arnelle nalecuhan i New Rochelle, New York, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. Jesse Arnelle i 1955 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 2 ku uwac atu silsil 13, namapili’ tu nu Fort Wayne Pistons putiput.
12 bulad 30 demiad, 1933 a mihca, Jesse Arnelle, miunduay.
Fuad Masum
thumb|Fuad Masum, 2014|alt=Fuad Masum 2014.jpg thumb|u hata nu Iraq|alt=Flag of Iraq.svg
Fuad Masum
1 a bulad 1 a demiad, Fuad Masum, u misingkiway. 1938 a mihcaan nalecuhan)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Iraq ayza sa ci Fuad Masum, micakat a demiad sa i 2014 a mihca 7 bulad 24 demiad.
cikah
cikah
thumb|pacilal ku nanum nu bayu', patahekalen tu cikah
u zuma a kamu:
nu Hulam: 鹽
nu Pangcah: cilah
nu Amilika: salt
nu Lipun:塩（しお）
sapihica ku cikah:
maydih ku tademaw pacikah i kaka'nan, u lami',u titi',u kabi. a'su tu ku kaka'nan.
yu sumamaday a tademaw tayza i buyu', tusa a tuud ku ladayen, cacay ku bakan, cacay ku cikah.
Sudadatan
Sudadatan
u sulit nu Hulam：新城部落
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Sudadatan. u kasalumaluma’ nu Sudadatan sa, 573 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 1,495 ku tademawan. kasabinawlan nu yincumin sa, 296 ku tademaw, pakalatu 20%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 1,199 ku tademaw, pakalatu 80%.
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Taluku(Truku) 10%, Pangcah(Amis) 8%, Tayan(Tayal) 1%.
u Taluku a niyazu'
izawtu ku Taluku itini, caykatuud ku Pangcah(Amis), uzuma a tademaw sa u Taluku Tayan atu Yuwatan, katuud ku Hulalm intini.
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu yincumin
u yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Kalingku kakuniza:Pangcah
Paljur
Paljur
u sulit nu Hulam: 白露部落
屏東縣來義鄉.
Pailjus(白鷺)在排灣族語言是指"炭火"之意，族人說是形容當年此處部落勇士火般熾熱的勇氣. 部落耆老表示，白鷺部落起源於Padain這個地方，傳說因受當時"龍蝦"侵入，影響居民生活，經部落長老們決議搬離原部落. 雖然排灣族語念起來像中文的白鷺，就像好茶部落不產茶，白鷺部落當然也不是白鷺飛翔而取名.
白鷺部落是個舊部落，有著非常曲折的遷移史，民國48年在政府的規劃下，遷移到力里溪北岸，排灣族人稱為Tjura'aljadju的地方，並與由Takamimura(舊高見)遷移下來的居民，合併為來義鄉的南和村. 近年來原鄉部落興起，族人發起重建舊部落運動，相偕回到白鷺舊部落整理石板屋建築，目前已經恢復了二十餘戶，數量還在繼續增加當中. 同時也設置了地名指標、導覽告示牌等，希望未來可以在尋根及文化之旅方面連結新舊部落.
資料來源：http://www.prowang.idv.tw/other/bailu/bailu.htm
u siwkay nu niyazu'
i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Paljur. u kasalumaluma’ nu Paljur sa, 50 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 148 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 141 ku tademaw, pakalatu 95%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin,  7 ku tademaw, pakalatu 5%.
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Paywan(Paiwan) 86%, Yuwatan(Bunun) 1%, zumazuma 2%.
u Sakizaya a tademaw
inayay ku Sakizaya itini. u zuma a tademaw sa u Yuwatan.
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Sakizaya a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%92%92%E5%A5%87%E8%90%8A%E9%9B%85%E6%97%8F
u Pangcah(Amis) a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%98%BF%E7%BE%8E%E6%97%8F
u Tayal a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%B3%B0%E9%9B%85%E6%97%8F
u Paywan a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%8E%92%E7%81%A3%E6%97%8F
u Bunun a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B8%83%E8%BE%B2%E6%97%8F
u Piyuma a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8D%91%E5%8D%97%E6%97%8F
u Takuku a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A4%AA%E9%AD%AF%E9%96%A3%E6%97%8F
u Sejek a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%B3%BD%E5%BE%B7%E5%85%8B%E6%97%8F
u Kanakanabu a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8D%A1%E9%82%A3%E5%8D%A1%E9%82%A3%E5%AF%8C%E6%97%8F
u Laaluwa a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%8B%89%E9%98%BF%E9%AD%AF%E5%93%87%E6%97%8F
u Saw a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%82%B5%E6%97%8F
u Chou a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%84%92%E6%97%8F
u Tau a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%81%94%E6%82%9F%E6%97%8F
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Angay-tatama a ngangan nu Pangcah
ngangan nu tatama
Angay
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.
yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
thumb|Formosan
kakuniza:ngangan
Nan’ao
縮圖 Nan’ao（南澳鄉）
Nan’ao a sakuwan ku Yilan. kumud nu kalesakan, 716.07 km². （kalesakan nu linpanti 637.26 km², kalesakan nu pawliwti 65.15 km²）, u kasabinawlan, 4,807 ku tademaw. u kasalumaluma’ sa, 1,498 ku luma’. ilabu nu kasaniyazu’ nu siyang sa, 4,487 ku ingcumin a tademaw. u kasabinawlan, Pakalatu 93%(Tayal) ku kasabinawlan. u atu Tayal ku sakalaniyazu’.