cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Make-pay 馬克白
( Make-pay ) nu ( inggu a kamu : Macbeth ) u masaapuyuan kalabades niSase-piya iti nugikian, u sakanamuhan nu mimelaway a piigiannu kasacacayan. sanisani sa kaladihingan ku pigiki ilabu malabades aca, u sakatawidan ku nikasaditan i piigikian, lalekalan nina giki a kitidaan sa i Su-kelan, sipakay nu gikiay a nipadadan, miawas tu balucu'ay matatebing atu sakay nu cen-ceay madademec, mitapal tu pilungucan tu sikaidaw nu tatungusan miales tu masametekay kacikiyan sadikuday a sakatademaw.
戲劇講述了勇敢的蘇格蘭將軍馬克白從三女巫得到預言，稱他某日會成為蘇格蘭國王. 出於野心和妻子的慫恿，馬克白暗殺了國王鄧肯，自立為王. 在自責與幻想的折磨下，他很快墮落成為一名暴君，不得不通過持續的狠手來保護自己，打壓敵意與猜忌.
戲劇在電閃雷鳴中開場，三位女巫正討論她們將與馬克白見面的事. 下一幕，一位受傷的士官向蘇格蘭王鄧肯報告：兩位將軍——葛萊密斯勳爵馬克白與班戈，剛剛擊退了以麥克唐華德為首的叛軍與挪威及愛爾蘭兩軍對蘇格蘭的入侵. 國王的族人馬克白因作戰英勇而備受嘉獎.
戲劇在表面上恭慶1603年斯圖爾特的詹姆士王登基(詹姆士認為自己是班柯的後裔)，學者們則認為戲劇的編撰不可能早於1603年，提出第四場中女巫們向馬克白出示了八位代表英國斯圖亞特王朝的國王，是對詹姆士王的恭維. 絕大多數的學者認為戲劇寫於1606年的火藥陰謀之後，因為戲劇中有對1605年的暗示以及之後的審判. 一些評論家因此辯稱本劇是莎士比亞戲劇中最為厭女的作品. 劇中的男性角色和女性角色一樣邪惡，但女性角色之所以可惡的驚人，是因為她們的行為與社會的期望大相逕庭. 馬克白夫人的行為毫無疑問地顯明女性在野心與殘忍上絕不遜於男性. 或許是出於社會對其性別的制約，或許她的膽量不足，馬克白夫人採用了通過對她丈夫的擺布來達到自己的目的. kakuniza:Buting Nukay
bala'
bala'
thumb|Pig lungs thumb|Heart-and-lungs 肺 u angangan nu hanhan ita ku bala'.
siwkay nu balat
u bala' sa, u kidu-sakaluk nu tademaw atu aadupan. anu mihanhan kita, macumuden ku bali tayza i bala', zikuzan sa, tayza tu labu nuizang. sisa mauzip kita. u kakalimaan a kidu-sakaluk nu tademaw. buting, kacumuli...izaw tu ku bala'. u pacucu'ay a aadupan sa, situsa a bala'. pabeli ku bali katukuh i kidu-mahmin. pabeli ku O2,mibalic ku CO2. kyu mauzip kita.
tinaku a kamu
u angangan nu hanhan ita ku bala'.
u sulit nu Hulam atu Amilika
肺是很多進行空氣呼吸的動物的呼吸系統中重要的一個器官，大部分四足類動物、一些魚類和蝸牛都有肺. 哺乳動物和其他身體結構較為複雜的動物則擁有兩個肺，其位於胸腔中靠近脊柱，並分別位於心臟的左右兩側. 肺的主要功能是將氧氣從空氣運輸到血液中，並將二氧化碳從血液中排出至大氣中. 氣體交換過程是在一種特殊細胞中進行的，而這些細胞是由成千上萬的微小薄壁泡囊組成的，這些微小泡囊被稱作"肺泡".
The lungs are the primary organs of the respiratory system in humans and many other animals including a few fish and some snails. In mammals and most other vertebrates, two lungs are located near the backbone on either side of the heart. Their function in the respiratory system is to extract oxygen from the atmosphere and transfer it into the bloodstream, and to release carbon dioxide from the bloodstream into the atmosphere, in a process of gas exchange. Respiration is driven by different muscular systems in different species. Mammals, reptiles and birds use their different muscles to support and foster breathing. In early tetrapods, air was driven into the lungs by the pharyngeal muscles via buccal pumping, a mechanism still seen in amphibians. In humans, the main muscle of respiration that drives breathing is the diaphragm. The lungs also provide airflow that makes vocal sounds including human speech possible.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族語詞典
原住民族委員會線上字詞典
balad
balad ：thumb|HK Sheung Wan Wing Lok Street 121 Floods a 洪水 / balad han ku tabakiay a likid nu nanum.
siwkay nu balad
u balad sa, u lahad a balasi'. tabaki ku nanum, matumes tu ku sa'wac. paelul tu niyazu' atu tademaw. anu maudad caay kasatezep, mabulad tu. anu tayni ku balius, mabulad tu. matalaw tu balad ku tademaw. mapeci' tu luma' atu nipaluma.thumb|Flood102405
u sulit nu Hulam atu Amilika
A flood is an overflow of water that submerges land that is usually dry. The European Union (EU) Floods Directive defines a flood as a covering by water of land not normally covered by water. In the sense of "flowing water", the word may also be applied to the inflow of the tide.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族語詞典
原住民族委員會線上字詞典Yuan-cu-min-cu kamu i calayzazan a sukudad
balakas
tinaku a kamu
thumb|Volunteer Community Relations DVIDS190255
u sulit nu Hulam atu Amilika
幽默（英語：Humour，或 Humor），相當於漢語的滑稽、詼諧. 這個名詞由林語堂在《晨報》副刊上撰文將英文「humour」一詞半音譯為幽默，指使人感到好笑、高興、滑稽的行為舉動或語言，相當於風趣. 幽默感則是運用或者理解幽默的能力.
Humour (British English) or humor (American English; see spelling differences) is the tendency of particular cognitive experiences to provoke laughter and provide amusement. The term derives from the humoral medicine of the ancient Greeks, which taught that the balance of fluids in the human body, known as humours (Latin: humor, "body fluid"), controlled human health and emotion.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族語詞典
原住民族委員會線上字詞典
Yubang
Yubang
u sulit nu Hulam: 上宇內部落
u siwkay nu niyazu'
i Taoyuan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Yubang. u kasalumaluma’ nu Yubang sa, 18 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 74 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 69 ku tademaw, pakalatu 93%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 5 ku tademaw, pakalatu 7%.
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 88%,Pangcha(Amis) 3%, zumazuma 3%.
u Tayan a niyazu'
u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Yuwatan, u Taluku, inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw,
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,
Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw,
Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網
kakuniza:niyazu'
Sengan
Sengan
u sulit nu Hulam: 牛鬥部落
Yilan sian, Tatung siang, Fusing chun, Sengan niyazu', nuayaw sa, masaupu nu Piyanan niyszu' 4 a luma' 22 a tademaw. tina tademaw sa, sida'cusay a kaliwaza, sisa mabulaw tayza i Sengan. kya baluhayay a niyazu' sa, mahiza ku ngawa' nu katalalan, sisa, pangangaen ku "Sengan". itawya kalipunan, macaliw tu kasulin, u zuma sa, katuud ku mikilangay a mulukay. sisa, u makangkangay a niyazu' kuyniyan.
宜蘭縣大同鄉復興村，牛鬥部落原本是由Piyanan社四戶二十二人所組成，這些人因為被原社人認為有妖術，不敢與其居住，於是集體遷到今牛鬥地區. 之所以都吃牛鬥，是因為當地的山勢從蘭陽溪看過去，很像兩頭牛的牛角相抵，台語稱牛相鬥，簡稱牛鬥. 日治時期，此地有小火車經過，又加上當時有很多伐木工人居住，因此是一個熱鬧的地方. 但是隨著伐木事業的結束，也結束她風光的一面. 資料來源：http://www.tipp.org.tw/tribe_detail3.asp?City_No=20&TA_No=8&T_ID=472
u siwkay nu niyazu'
i Yilan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Sengan. kasalumaluma’ nu Sengan sa, 30 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 93 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 85 ku tademaw, pakalatu 91%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin,  8 ku tademaw, pakalatu 9%.
u asip nu cidekay a tadeamw
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 86%, Pangcah(Amis) 1%, zumazuma 4%.
u Tayan(Tayal) a niyazu'
u Tayan(Tayal) a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan(Tayal) a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis), inayi' tu ku zuma a cidekay a tademaw.
u Sakizaya a tademaw
inayii ku Sakizaya itini mueneng, u Tayan(Tayal) a tedemaw amin.
u cidekay nu Taywan yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Yincumin kakuniza:Yilan kakuniza:Tayan
liim
liim(男用半遮布)
lihum
lihum(紅豆) thumb|lihum
kabus
縮圖 udang, udang
u kamu nu Hulam: 蝦
u kamu nu Amilika: shrimp
udang a wayway (蝦的典型形象)
u udang hananay masa tanayu namin ku bili, atu apuyu ku kalang nu bili katinengan kuni ka caay kalecad.
蝦的下腹有適於游泳的游足.
udang a sasaay nu bili u sapi nagaduy nuheni a kukuan.
蝦的頭胸甲呈圓柱形，而螃蟹的較爲扁平.
udang a tangah baluwang masa kimulmul adihan, u kalang han masa cihpilay.
蝦的觸角往往都很長，在個別品種上甚至能超過其體長的兩倍.
udang a ngisngis tatanayu, nu dumaan a udangan han idaw kumi tanayuay tu tusa a bay nika tanayuan tu udip.
kakanen (食用價值)
作為食品的大蝦，許多不同的文化使用蝦作為食物.
kakanan nu tabakiay a udang, yadah ku caaya kalecad nu lalangawan nu kakanen.
udang han taneng sangaan tu tuud, taneng sasa lamian numita.
大的蝦在加工前一般要將頭、身上的殼和尾去掉.
tabakiay a udang han anu misanga tu dumaan a kakanen sa u tangah udip atu paduh atu kikul kanca a alan.
蝦肉有很高的鈣和蛋白質的含量，而含的熱量則比較小.
udang nu heci idaw ku kay atu tanpayce, u zeliyan han adidi.
aadihan a udang (觀賞動物)
多種蝦類可以養在觀賞魚缸內.
hatidaaytu nu busan taneng i luma apahabay tu aadihan.
這些蝦不但有觀賞價值，可以用來控制藻類的泛濫和清除魚缸里的污物，因此對維持魚缸內的生態環境有一定的作用.
nina udang han idaw ku puc kapah adihan, taneng miepin tu damay anika laklakan atu miasik tu labuay nu damud atu tai, sisa i labu nu papa habayan idaw ku sakaudip nu butingan a matatungusay a sakaudipan.
觀賞的淡水蝦類有：蜜蜂蝦、水晶蝦、黑殼蝦、玫瑰蝦（紅色的黑殼蝦）、虎紋蝦、大和沼蝦、網球蝦、櫻桃蝦等.
aadihan nu nanumay a kaudangan han idaw ku: kaketi’ a udang, takelalay a udang, lumeniay ku paduh nu udang, sumanahay a pudacan nu udang, tula’ a kulitana udang, tahe-caw udang, wanciw udang, sakula a kabau sa.
其中，大和沼蝦因為體形大小適中，對其他觀賞魚類不具侵略性，但是魚體過小仍有某種程度上的威脅性，以藻類為食，深受水族愛好者的喜愛.
duma satu, ta-he-caw udang (大和沼蝦) u tanengay ku udip, caay pi’dis tu dumaan a aadihan u buting, nika tada adidiaytu nu butingan idawtu ku miedisan tu nuhenian, u damay ku kanen, kanamuhan nu pahabaya tu butingan a tademaw.
【海水觀賞有】：清潔蝦、海葵蝦、槍蝦、綿羊蝦、假綿羊蝦、美人蝦、機械蝦、油彩蠟膜蝦等，不過因為對鹽度較為敏感，飼養上相對比較需要經驗水產品.
【nu bayu aadihan】cin-cey ulan, hay-kuy udang, ciyan udang, manyung udang, cia-mamyung udang, meei-zen udang, ci-shieh udang, yu-cai-lamu udang sa, tada ahecitu, i papahabayan sa u nu nanum ku kapahan a pahabayan.
papahabayan tu udang (養蝦場)
蝦還可以做肥料以及水產養殖附屬餌料.
udang han taneng a sangaan tu damek atu nu nanumay a sapacemutan tu sapacemu nu kakanan.
尤其在東南亞和拉丁美洲養蝦工業近年來發展很快，養蝦克服了捕蝦造成的一些生態破壞.
sangaleben itida i wali- timal- ya atu latin-mincuo pahabaya tu udang, kasenunsa a malahad, pahabaya tu udang han a tademaw miadih tu tumin dakepay tu udang milaecus tu matatungusa a sakaudip.
建造養蝦場往往破壞了當地原有的海岸環境.
patideng tu papa habayan tu udang kanca milawpes ku niyaduay a dadipasan nu saka udip.
尤其是對海岸邊上的灌木林的破壞使得海岸抵擋風暴和海嘯的能力降低.
sangaleben tu i dadipasan nanay a kilakilangan malungad ku kilang sisa dadipasan caay tu paka puu’t tu tabakiay a bali atu katabakian nu laing.
養蝦場在海水中加入了許多作為飼料的物質對海水中的營養成分帶來了巨大的變化. 這些變化可以造成藻類泛濫等破壞.
Taywanay a udang (台灣米蝦)
在我們的環境中，許多小地方蘊藏著驚喜，都充滿著無限生機.
Russia
Russia（俄羅斯）
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
在鹿寮坑這小小的地方，連溪溝都算不上的排水溝中，是淺山地區動物們用水的重要去處.
itini i Lu-liw-ken (鹿寮坑) nina adidi'ay a niyaduan, pasu adidi'ay a masa tebunay caay kala cilisananay, u mitepalay tu tusu a buyubuyuan (淺山地區) nu sakaetiman nu tataydaan nu nananumanay a kitidaan.
Russia
thumb|Flag of Russia|alt=Flag of Russia.svg
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
淺淺不到1公分的積水，台灣米蝦，就住這樣的地方.
Russia
u Russia sa i labu nu Asia, itiza i 60 00 N, 100 00 E
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
masa debungay nu takuwan caay pakaala tu cacayay a kun-funan nu nanum, Taywanay a udang, i mahiniay sa amaudip.
Russia
u ahebal nu lala’ mapulung sa 17,098,242 km2
u ahebal nu lalaay sa 16,377,742 km2, u ahebal nu nanumay sa 720,500 km2 hamin nu tademaw sa 142,355,415.
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
在這長度3~4公尺的水域是台灣米蝦生存的天堂.
itini satanayu sananay nu tulu – sepat a kunce nu nanum u saka udip nu Taywanay a udang.
Russia
kakalukan umah sa 13.10%, kilakilangan umah sa 49.40%, zumaay henay umah sa 37.50%
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
沿著水流再往下走就進入了鹿寮坑溪，冬季枯水期對水生動植物而言，但在鹿寮坑溪未乾涸的水窪中仍有許多魚蝦殘存著.
Russia
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Moscow (莫斯科).
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
duduc han kucilis makatukuh tu i Lu-liw-ken sawac, kasienawan kakelahan nu nanum hicahan maudip nu cancanan a kaudangan, itini i luliw-ken sa caay henay kakela sa yadah henay ku maudipay nu buting atu udang.
Russia
tabakiay a tapang nu kanatal(元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Vladimir Putin, micakat a demiad sa i 2012 a mihca 5 bulad 7 demiad.
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
在排水溝中，除了落葉與濕潤的沙，還留下一些原生螺類，卻不見台灣米蝦的蹤影，雨季過後，米蝦又冒了出來，也許牠們是藏匿在更深處的洞穴或縫隙中.
iciliscilisan, tanu papahsa atu masengetan nu liken, idaw henay ku liwan tu aus atu cuhcuh, caay ka adih ku adingu aca nu udang, maudad satu, tahekal namin ku kabuudangan, nacuwaay tu hakiya amiculimek, maudad satu tahekal nama kayda i buhunbuhangan atu manguhapay..
Russia
tabakiay a tapang nu kanatal(元首)
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
台灣米蝦是台灣特有種，身上七顆棕紅色斑點是其代表特徵，俗名「七星蝦」.
Taywanay a udang nu Taywanay tu a udangan, udip nida idaw ku pitu a sumanahay a kulitan u sakatinengan nu pituay a bunac nu udangan.
Russia
cunli (總理)
u cunli nu Russia (俄羅斯) ayza sa ci Mikhail Mishustin (米哈伊爾·米舒斯京), micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 1 bulad 16 demiad.
tademaw (人口)
根據俄羅斯聯邦國家統計局提供的資料，俄羅斯是世界上第九大人口國家，擁有1.468億人口，大部分居住於其較為發達的歐洲部分，74%住於市區，26%農村區.
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
milecaday tu enalay a talakaway nu udangan, nanu lecu katukuh tu sasa udangan caay piliyas tu nanum, katukuh tu tuni kasi laylay nuheni.
Russia
tademaw (人口)
ni sulitan nu Russia lanpan a kanatal (俄羅斯聯邦) nipitukian a cudad, Russia (俄羅斯) u kitakit saka siwa a tabakiyay nu tademaw a kanatal, tademaw idaw ku 1.468 a walwalen ku tademaw, itida namin i mucelakay a kanatalan a mueneng mapalalekalay a Europe (歐洲) nu kitidaan, pitu a bataan idaw kusepat nu kilac (74%) i macimaciyan kuenen, tusa a bataan idaw ku eneng a kilac (26%) i kakaliwmahan ku eneng.
俄羅斯内有160個少數名族，俄羅斯人佔總人口80.9%，官方語言是俄語. 俄羅斯宗教中，主要為東正教，少數為天主教、新教等.
Russia (俄羅斯) labu idaw ku cacay a lasubu enem a bataan ku adidiay a binacadan, Russia (俄羅斯) a tademaw palung a tademaw han (80.9%) a kilac, kamu nuheni han u Russia (俄語). Russia (俄羅斯) pisinciaan, angangan u tungcenciw (東正教), adidi ku misinciaay tu tingcuciw (天主教), baluhay a kiwkay (新教).
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
Taywanay a udang han u ce-ce-ke milacaday tu udangan, ngisngis nu sasaan si kines idaw ku banuh, u ce-ce udang a binacadan a picidekan.
體色大致呈深黃綠色或棕色，體型小，天敵眾多，才演化成棲息在山溝或山壁滴水淺灘處，減少魚類與大型蝦類的捕食.
Russia
Cen-ce (政治)
Russia lanpan (俄羅斯聯邦) si kawaw tu Lanpance atu pancungtunce, u Russia lanpan f(俄羅斯聯邦) cinfa atu hulic ku angangan.
ulic- pasimalay a babalaki
satangahan nu ulic
thumb|400x400px|加油的老人中文翻譯 pasimalay a babalaki
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
kulit nu udang u kala takuliyaway langlangdawan atu lala’lala’an ku kulit, adidi’ ku udip, yadah ku katalawan nuheni, sisa itida sakunuheni a maudip i cilicilisan nu buyu atu tepatepadan nuni ka telatelaan nu masa takuay a nanum, miwada’ tu buting atu tabakiay a udang amadakep.
Russia
Cen-ce (政治)
根據《俄羅斯聯邦憲法》，俄羅斯聯邦會議是俄羅斯聯邦的代表與立法機關，採用兩院制，下議院稱國家杜馬，上議院稱聯邦委員會.
ulic- pasimalay a babalaki
ngatu-1
thumb|400x400px|simal i ayaw idaw ku cacay a babalaki, anu tacuwacuwa, siniawit aca tu cacay a landaway. micaliway tu sasadeb, anu thumb|400x400px|babalaki kekkek sa ku sasaedeb, cebusan tu nidai ikakelic. anu tahpapa cinida tu ahbeday a sasadeb sa, pasipasipan nida tu simal i balat nu sasaedeb. nikaudipan nida sa u nipasimaldada’ ku kawaw, sikalihalay nu biyaw atu makatayniay a tademaw. cikalalucek sa kudaw cinidaan; nika caykasatedep cinida tu kawaw, maluhac tu ku lanwayay, lacula aca nida, maluhac laculan aca.
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
台灣米蝦抗逆境能力十分強悍，即使在這樣小小的水域也能成為一片天地.
Russia
Cen-ce (政治)
聯邦委員由俄羅斯聯邦諸聯邦主體各派兩名代表組成，國家杜馬任期5年，由以全國為範圍的政黨名單比例代表制選舉產生.
ulic- pasimalay a babalaki
ngatu-2
katuud ku tademaw, u kawaw nu heni sasiwasiwatid sa, u maynahay… mangalay kuheni tu sakalipahak a simal, apekay a simal, sidaitay a simal.
Russia
Cen-ce (政治)
lanpanwiyunhu (聯邦委員會) u Russia lanpan (俄羅斯聯邦) a kawaw mipatahekal tu tusaay a tademaw misakaput, kanatal ci Du-Ma (杜馬) lima a mihcaan amikuwan, nu kanatal a sausi a cendan nusinganganay a tayhu kusi kawaway misikiw.
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
Taywanay a udang icelang ku sakaudip nuheni, amica kuni ka adidiay nu nanum taneng kunuheni a maudip.
ulic- pasimalay a babalaki
ngatu-3
sinikelidhaw kisu tu simal? isu kasinikelid tu saedap a simal, nanusananal tahlabi palada’ i tawan, sipakayni isu imacapiyay. hakya nipaya isu tu sananal a simal, kasademiadan nida. sipalada’yi imasengetay a tademaw, sakamun tu satulun ku pusuhay a tademaw, u tada bancalay kinakawaw!
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
看似弱小的台灣米蝦，有牠們的存在表示此處水質低汙染、高涵氧，是適合生存的乾淨水域.
Russia
Cen-ce (政治)
總統是國家元首，同時也是武裝部隊的首領以及國家安全會議的主席，由人民直接選舉產生，任期6年，可以連選連任一次.
Pulunayliceci伯魯乃里茲基
makayni ci Pulunaylicecian hican nida miniyul mala misangaay tttu luma` a tademaw yakakawaw nida inayi ku matinengay,
Russia
Cen-ce (政治)
弗拉基米爾·普丁2018 年 3 月 18 日當選為俄羅斯總統.
Fuolacimie.putin 弗拉基米爾.普丁 i tusa a malebut cacay a batana idaw ku walu (2018) a mihcaan tulu a bulad cacay a bataan idaw ku walu a demiad maala cinida mala Russia (俄羅斯) Cungtun.
俄羅斯聯邦政府是俄羅斯聯邦的行政機關，首腦稱為聯邦政府主席.
Russia malapulungan a kanatal (俄羅斯聯邦) a sifu u Russia malapulungan a kanatal (俄羅斯聯邦) nu kakuliyan nu kanatal, sakakaay han u Lanpan sifu nu sakakaay.
俄羅斯聯邦目前由85個不同的聯邦主體組成，莫斯科是俄羅斯首都.
Russia lanpan (俄羅斯聯邦)  ayda han u walu a bataan idaw ku lima (85) nu caaya kalecad a lanpan a nikasakapud mikuwan, Moscow (莫斯科) u Russia (俄羅斯) a suodu.
Kakitidaan atu demiad (地理與氣候)
俄羅斯作為世界上土地面積最大的國家，俄羅斯擁有超過1700萬平方公里的面積，佔地球陸地面積八分之一.
Pulunayliceci伯魯乃里茲基
關於布魯內萊斯基是如何從金匠轉行成建築師的資料很匱乏.
Russia
Kakitidaan atu demiad (地理與氣候)
Russia (俄羅斯) i kitakit a kakitidaan u satabakiya nu kanatal, Russia (俄羅斯) u kakitidaan nuheni makaala tu 1700 a mang km2 ku kitidaan, milauy tu ticiw mala walu tu cacay.
全境大部分地區屬於平原，特別是歐洲部分以及亞洲的西伯利亞地區. 南部平原大部分是寬廣草原，而北部平原則大部分是森林地區.
Pulunayliceci伯魯乃里茲基
i 1400 amihcaan, katuud ku mikingkiway tu “nutademaw”sakanawlan sa itawya masasuayawkumisulitatay.
在1400年，興起了研究「人文主義」的興趣，與當時的中世紀形式主義形成對立.
ulic- pasimalay a babalaki
ngatu-4
kinapina tu, cacay tesi’ ku dihi a simal, mapasumad ku ahbed nu sicumiay a tademaw, caca ku mitesekay a kamu, iayaw nu malalumay, malecad tu mapacilu’ay i dutay, ini kaudip ita malalikeluhi kinapina? tadimecmecen ku bancalay a nika lalikeluh?
Russia
Kakitidaan atu demiad (地理與氣候)
hamim nu niyadu u enal namim, micidek ku Europe (歐洲) atu Asia（亞洲）a Siberia（西伯利亞）a kakitidaan. timula a enal u ahebalay nu lutuklutukan, amis a enalan han u kilakilangan.
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
amica kuni ka adidi' nu udang, nu siudangay a nanuman u kapahay ku nanum inai ku la’cus nu nananuman, u saka udip nuhini ku mahidaay a nananuman, taneng maudipay a kitidan, matatungusay nu saka udip tamelacay a nanuman.
ulic- pasimalay a babalaki
ngatu-5
adihen hen ita ku saniyadu`, u meduk sananay a sidayit i tawan, miedap tu tademaw, paayaway i tawan tu tadiuc a tademaw sa inayi` inayi`. naayaw itini i niyadu`, mahida amin u cacayay a laluma`an﹐ sidayit tu malabadesay a tademaw i niyadu`﹐atu madacepay nu cekak a tademaw﹐i nyadu` katuud ku mipisaicelangi haw sananay a tademaw﹐ anu macakat tu ku sanyadu`hawsa﹐ masatukaytukay satu﹐i tukayay amin a tademaw﹐ caaytu kasidayit tu ibyaway a tademaw﹐ inay` amin ku lawad﹐ sanidanida satu maudip﹐u sakay tademaw a balucu` i nayay tu. sisa﹐ aydaay a nikasaniyadu` u sakydihan sa u sakalipa ayaayaw sa nanay i tawan、sidayitay i tawan a tademaw.
kabus
Taywanay a udang (台灣米蝦)
生態保育與人類生活息息相關，無論是出於對自然環境的熱愛，或是為了維護人類的生活品質，保育行動刻不容緩.
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
ngatu caay
izaw ku tademaw mitakus ci Kacaw tayza kalabiyan a takhka. sizikuc ciniza ku habutuday a zikuc. inayi' ku pacaup cinizaan. sisa matawid ciniza.
kabus
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (參考來源)
thumb|sumanahay a udang kakuniza:Habayiing
ulic- pasimalay a babalaki
u belih nu Hulam
加油的老人
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
ngatu caay
kyu kalamkam taluma' ciniza. sizikuc ciniza ku matekesay a zikuc, u sibanuhay a zikuc. nazikuzan, tatiku aca kya tahkaan.
liel
liel
Russia
Kakitidaan atu demiad (地理與氣候)
俄羅斯有250萬條河流及200萬個淡水與海水湖. 主要的河流包括伏爾加河、顎畢河、葉尼塞河、勒拿河以及阿穆爾河（即黑龍江）.
Pulunayliceci伯魯乃里茲基
Kanaha tu nuayawan nu cacay bataan a mihca, u mikingkiway atu sitangahay milubang kuheni tu nu mikasi nu lima a nikasenengan itawya, nika nuayawan nuynici pilunalayseci atuyunataylu, nika nayi henay ku pisametek amikingkiw tu henian tu nasadipaan.
liel
u kamu nu Hulam: 脖子
Russia
Kakitidaan atu demiad (地理與氣候)
Russia (俄羅斯) idw ku tusa a lasubu lima a bataan a wan nu sawacan atu tusa a lasubu nu nanum atu nu bayu a banaw. ngangan a sawac malabu ku Volga sauwac (伏爾加河), Jabi sauwac (顎畢河), Yenisei sauwac (葉尼塞河), Lena sauwac (勒拿河) atu Amur sauwac (阿穆爾河)
ulic- pasimalay a babalaki
u belih nu Hulam
1
liel
u kamu nu Amilika: neck
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
ngatu caay
tina a cacay, tawya katukuh ciniza i panan nu mitahkaan. izaw ku tademaw micaup cinizaan.
Pulunayliceci伯魯乃里茲基
儘管在此前的數十年間，作家與哲學家們探討過古羅馬的榮耀，但似乎在布魯內萊斯基和多那太羅之前，還沒有人詳盡實地研究過這些遺蹟.
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
ngatu caay
palilid ciniza i pabaway a kakitizaan. paenengan ciniza i tabakiay a elun.
ulic- sakul a di’tu atu lisin nu kilang
satangahan nu ulic
sakul a di’tu atu lisin nu kilang
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
ngatu tusa
izaw ku tademaw patudu' ku kabi i ayaw niza. paelulen niza ku zikuc i kabian.
Pulunayliceci伯魯乃里茲基
uhenisa, pakaynin i nimukasi nu luma kiyu idaw ku nidatengan,micidek ci wiyteluwiy ya cuda “sapisaluma cacay bataan a cuda” kasenwngan itawya masacacay cinida u patidengay tu mahinaay a kakatinengan.
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
ngatu tusa
sakamusa ci Kacaw : "uwaken tu kabi, zikuc aku uwaken tu kabi! "
ulic- sakul a di’tu atu lisin nu kilang
ngatu-1
paylima a mihca sa papaselalan nu sakizaya a niyazu’, mahezek ku 12 katukuh tu 15 a mihca sa u piselalan nu wawama, namahiza paluma tu bitunay i liyutu nu niyzau’, u papah sa u mikulawitay a ceka, malulangat sapidiput tu niyzau’, kiyu u selal nu sakizaya sa, malulangat tunu niyazu’.
Russia
Kakitidaan atu demiad (地理與氣候)
主要湖泊有貝加爾湖、拉多加湖和奧涅加湖等. 俄羅斯有35個國家公園及84個自然保護區.
ulic- sakul a di’tu atu lisin nu kilang
ngatu-2
u tatengaay a ngangan nu miselalay sa lisin nu “mitiway” hang, u tengil sa, i tawya i nikabaladan, maenep tu ku uraurangan, u wawa amin ku liwan i pabaw nu tabakiyay a sakul, misapud tu maalulay nu apalu, kuwawi, daedac ku sakauzip, u papah nu kilang atu pudac nu kilang ku paakutiay. u dadiw nu tabakiyay a kilang ku sapakemet tu wawa amin, u ciwciw atu wawa a adupen ku pasubanaay tu sakauzip atu sapaayaw tu tademaw, mapasubana’ aca ku wawa, u pudac nu kilang ku sapisanga tu balunga a mibuting.
ulic- pasimalay a babalaki
u belih nu Hulam
從前有一位老人，無論走到什麼地方，身邊總是帶著一小瓶的油. 如果他走過一扇門，門上發出輾軋的響聲來，他就倒一些油在鉸鏈上. 如果他遇到一扇難開的門，他就塗一些油在門閂上. 他一生就是這樣做加油的工作，使鄰居或其他後來的人得到便利. 人們稱他為怪人；但是這位老人依然去做，瓶裏的油倒空了，再裝，倒空了，再裝….
liel
thumb|u liel nu taduk thumb|tanaya ku liel kina aadupan
Pulunayliceci伯魯乃里茲基
他們也從古羅馬的作家那裡獲得靈感，尤其是維特魯威的《建築十書》為當時仍然矗立的建築提供了知識框架.
Russia
Kakitidaan atu demiad (地理與氣候)
ngangan nu banaw idaw ku Baikal banaw (貝加爾湖), Ladoga banaw (拉多加湖) atu Onega banaw (奧涅加湖). Russia (俄羅斯) idaw ku tulu a bataan idaw ku lima a kanatal nu aidangan atu walu a bataan idaw ku sepat a sakay pakunida hananay a dadiputan nu kakitidaan.
俄羅斯位於歐洲東部和亞洲北部，大部分地區處於北溫帶和北寒帶，氣候多樣，以大陸性氣候為主.
Russia (俄羅斯) itida i Europe (歐洲) waliyan atu Asia (亞洲) amisan, kakitidaan nuheni i amis nu kadihkuwan a niyadu’ atu amis nu sienaway a niyadu’an, mahicaay kiya ku demiad, u Talusin a demiad ku nganganan.
溫差普遍較大，1月平均溫度為攝氏5度到攝氏負50（全世界有記錄以來最低的溫度之一），7月平均溫度為攝氏+1到攝氏+27.
tabaki kuni kasasumad nu demiad, cacaya a bulad pulung nu caypiwac han lima a du katukuh tu mawada’ nu lima a bataan a du (kitakit idaw kuni kilukan nu sasabaay nu capiwac), pitu a bulad pulung nu capicawc han micunus tu cacay a du katukuh tuni kacunus nu tusa a bataan idaw ku pitu a duan.
Pulunayliceci伯魯乃里茲基
nikunuy tu sasakawawan
Russia
Kakitidaan atu demiad (地理與氣候)
年降水量平均為150~2000毫米. 從北到南依次為極地荒漠、苔原、森林苔原、森林、森林草原、草原帶和半荒漠帶.
tu mihcaan nu nanum pulung han cacay a lasubu lima a bataan(150)~ katukuh tusa a malebud a hawmi (2000). namak amis katukuh i timul kakilul u likenlikenan, damaydamayan, kilangkilanga a damaydamayan, kilakilangan, kilakilangan a lutuklutukan, lutuklutukan atu pankiw nu likelikenan.
ulic- pasimalay a babalaki
u belih nu Hulam
2
Pulunayliceci伯魯乃里茲基
身負重任
ulic- pasimalay a babalaki
u belih nu Hulam
3
Russia
kakanen (飲食)
俄羅斯飲食非常特殊且獨特，受到環境，社會，地理，經濟和歷史因素影響. 俄羅斯飲食最大特點是食品多樣性.
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
ngatu tusa
u wayway ni Kacaw patawid tu binawlan. palita ku taw cinizaan:" mahica kisu saw? kya pakan tu kabi ku zikuc nu misu?"
Russia
kakanen (飲食)
Russia (俄羅斯) kakanen yadah kumicidek nu kakanen, mahiya nu sapupu, sehui, kakitidaan, sakaudip atu laylay nu kangadahan. Russia (俄羅斯) a kakanen picidekan a kakanen u sayadahay nu cancan a kakanen.
ulic- sakul a di’tu atu lisin nu kilang
ngatu-3
nazikuzan tu pina a mihca, makelah tu ku balad, balaki tu kiya adiwawa,taluma’ tu i uraulangan a misaluma’ aca, maydih a mikukay tu mipaayaw niya kilang, kiyu iyu misaselal sa,mitaung aca tu sakul. apalu’, kuwawi atu daedac,a mala madimelay a kilang nu sakizaya, u suni nu ayam sa,mala ngangan nu sapikuwami nu tademaw.
ulic- pasimalay a babalaki
u belih nu Hulam
你身上有沒有帶著一些油呢？你應當隨時帶著你的幫助油，從早到晚去分給人，從你最近的人分起. 也許你早晨分給他的油，可以供他一日的應用. 把喜樂的油分給沮喪的人，對絕望的人說一句鼓勵的話. 這是一件多麼美好的事啊！
4
多少次，一滴恩慈油，會教一個最硬的罪人軟化過來，一句悅耳的話，對於一顆憂傷的心，就是如同黑暗洞穴照明的亮光，我們一生當中和其他人的巧遇能有幾回呢？可不把握這美好的相遇嗎？
Pulunayliceci伯魯乃里茲基
u tanayu` nu salining i hululunsa macacelcel malikaku i nabakuwam hincay kaadih, u talakaw walu a ditek
ulic- pasimalay a babalaki
u belih nu Hulam
看看現在的社會，能夠主動關懷別人，熱心助人，為別人解決問題的人似乎越來越少了. 過去在部落裡，大家都像一家人一樣，關心部落裡生活困苦的人，或者是遭遇困難的人，部落裡有很多為大家加油的人. 而在社會進步之後，形成了很多的都市，都市裡的人們，似乎不再關心周圍的人，每個人都忙忙碌碌，為自己而活，人與人之間的關係變得淡薄無情. 所以，現在的社會最需要的就是時時刻刻都可以為別人加油、關心別人的人.
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
ngatu tusa
patubeli ci Kacaw: " tina matekesay sibanuhay a zikuc ku tadamaanay, ku maazihan namu. sisa kanca miuwak tu kabi tina zikuc."
ulic- pasimalay a babalaki
u belih nu Hulam
kakuniza:ulic
Pulunayliceci伯魯乃里茲基
sakatamelac sa ku pisanga tu masatekesay a sapisaluma`, inayay ku ta-li-se sapisupit malakazali. sapisaluma`, inayay ku ta-li-se sapisupit malakazali.
建築物高貴而素淨，沒有使用大理石鑲嵌作為裝飾.
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
masatekeday-sulit
habutud 一般
pacaup 招呼
Pulunayliceci伯魯乃里茲基
1401 a mihaca, pilunayliseci milab utu hululunsasenciywhanni sapi liluc a misabaluhay misanga tu nu ngatang a sapisetset, u misetsetay idaw ku masakapahay misangaay tu ekim ci luluncu.cipaylti.
Russia
kakanen (飲食)
例如有很多用麵粉所製做的菜餚：蛋糕，肉捲，布林餅等，也有使用尚未發酵過的麵團製成的菜餚，例如餃子和手工麵條.
Pulunayliceci伯魯乃里茲基
ci pulunayseti analimaan u nipahecek tu itida atu yadahay a cacacnan, cipaylti nisanagan u angtang naming anu malakuwit ku cacaalasubu numihcaan makaala tu mikaylangcilu u kasenengan tatengaay a sakaadauc a panan sa.
而伯魯乃列斯基的作品卻是由固定在底板上的多個部件組成. 吉貝爾蒂此後創作出來的青銅門在100年後得到米開朗琪羅的盛讚：“真乃‘天堂之門’也”. kakuniza:Uuy411110
lawal
lawal (飛鼠), cacay a aadupan (動物).
Russia
kakanen (飲食)
tinaku idaw ku yadah u minfu anisangaan tu lami: tankaw, nipakay labu tu didi, pulina piyan, idaw henay kunika caaya kabuwahay nu minfu nisangaan tu lami, tinaku sa u suiciw atu nalimaan a walay.
俄羅斯屬於東正教國家，這意味著有許多的齋戒日，俄羅斯提供大量的素食菜餚，包含蘑菇類、醃製醬菜等.
lawal
pangangan (名稱)
鼯鼠族（Pteromyini），通稱鼯鼠、飛鼠、古時又稱鸓（漢語拼音：lěi）、耳鼠、夷由、飛鸓、飛生、飛生蟲、飛生鳥、飛虎、松貓兒，是松鼠科下的一個族，以下鼯鼠一律以飛鼠稱之.
Russia
kakanen (飲食)
Russia (俄羅斯) u tunseciw a kanatal, nina kawaw idaw ku yadahay anipiciacayan, Russia (俄羅斯)ipatahekal tu yadahay nu ciwcaya a lami, pasu budu’ atu nipacikahan a tuudna a lami'.
俄羅斯的料理也熟稔於各種肉類運用上，其中以家禽類之菜餚較常出現在特殊節日上.
lawal
pangangan (名稱)
palatusaen ku laluma’an nu u-su(鼯鼠) a mipangangan;  u-su(鼯鼠), atu lawal (飛鼠) han. u-su(鼯鼠), atu lawal (飛鼠) hananay, inaayaw nasingangan aca tu ley(鸓, hanu hulamen muasup sa lěi han), sitangilaay a edu(e-l, 耳鼠), i-yu(i-yu, 夷由), mubahelay a leyi (le-yi, 飛鸓), mubahelay a mauzipay(fey-seng, 飛生), mubahelay mauzipay a cilekay (fey-seng-cung, 飛生蟲), mubahelay mauzipay a ayam(fey-seng-niyaw, 飛生鳥), mubahelay a tula (fey-hu, 飛虎), i kilakilanganay a nani’(sung-mawl, 松貓兒), kanahatu hatiniay ka yayadah ku nipangangan tina u-su(鼯鼠), nika u isasaay nu kapulusay a kaput (松鼠科) han namin kuheni, tahimahini sa , a u lawal (飛鼠) han ku ngangan misulit ayza.
Russia
kakanen (飲食)
Russia (俄羅斯) a liwli mananam kita i hatidaay nu titian a palamel, duma u nipahabayan a tuud hinaadih kita i picidakan nu demiadan.
maaalaw tu lala (領土爭端)
現俄羅斯主要的領土爭端之一為南千島群島. 第二次世界大戰結束後，日本無條件投降，蘇聯根據雅爾達協議取得千島群島，蘇聯解體後由俄羅斯接管.
aydaay a Russia (俄羅斯) angangan a lala' sakaalawan a lala i Nacin-dawcundaw (南千島群島). sakatusa nu kitakit ni kalepacawan tu hedek, Dipun (日本) inai ku kamu kuosang sa, Soviet Union (蘇聯) sakamusa Yalda (雅爾達) nika sasulitan maala ku Cindaw-cundaw (千島群島), Soviet Union (蘇聯) maliwasak sa u Russia (俄羅斯) kumi layapay mikuwan.
日本一直向俄羅斯交涉並要求歸還南千島群島，目前仍在談判中. 領土的爭議使日本和俄羅斯自戰後一直沒有簽署正式的和平協議.
lawal
kananaman a wayway (習性)
飛鼠:其飛膜可以幫助其在樹中間快速的滑行，但由於無法產生足夠的升力，因此飛鼠只能在樹、陸中間滑翔. 飛鼠可以滑翔但不能真正的飛行.
Russia
maaalaw tu lala (領土爭端)
u Japan (日本) pasaida i Russia (俄羅斯) miyukiw manglan panukas tu Nacin-dawcundaw       (南千島群島), ayda han masasakamu henay kunuheni. lala nika lawlawan u Japan (日本) atu Russia (俄羅斯) nikudan ni kalepacawan caay satu kunuheni amamasasulit tu tatengaay a saka kapah nu sasulitan.
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
masatekeday-sulit
matawid 驚訝
ulic- sakul a di’tu atu lisin nu kilang
ngatu-4
kilang a pauzipay! tabakiyay a nikaymaw isu, caay kapawan haynisadikud kami. nanu kasumamadan kuni pipupu’ isu, haynisadikud kuni tadiec niyam. u sakizaya na isu kiyami, heneknek sananay paeneng i takubuwan. kilang a pauzipay! tabakiyay a nikaymaw isu, caay kapawan haynisadikud kami.
Russia
maaalaw tu lala (領土爭端)
另外，自2014年3月克里米亞歸屬公投以來俄羅斯增設了克里米亞共和國和塞瓦斯托波爾直轄市兩個聯邦主體，均位於原屬於烏克蘭的克里米亞半島上，並劃歸克里米亞聯邦管區. 而烏克蘭政府則拒絕承認此公投.
dumasatu, namaka tusa a malebut cacay a bataan idaw ku sepat (2014) a mihcaan talu a bulad Crimea (克里米亞) u sasingkiwan nami singkiw satu Russia (俄羅斯) micunus tu Crimea kapulungan a kanatal (克里米亞共和國) atu Saywa-cinse-tuwopuo-el (塞瓦芹斯托波爾) cesiase nu tusaay a lanpan a kitidaan, naw u Ukraine (烏克蘭) a Crimea a kumay (克里米亞半島), mabeni u Crimea (克里米亞) lanpan ani kuwnanan. u Ukraine (烏克蘭) sifu caay palutatengan tuni singkiwan.
ulic- sakul a di’tu atu lisin nu kilang
ngatu-6
u berber, u culen, u tunuz atu da’dac, inayayi ku inayiay. masiked i kidu isu, u daesu nu saselal atu kasenengan a cuung. kahemekan a kukay atu mipadaesu, malecad tu misa kimukimulu sanay a lukiyaw, uni pasubana’ nu babalaki tu kapah, milukiyaw tu salais atu sapatudud a dadiw. palitemuh tu tuas, nupina:ay a malebut culilan a zazan, hatiza tu ku tengil ita tu kamu nu tuas.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan ni Imi 、Bunuk、Nuwa Watan o Kumud atu ci Tuku Sayiun
malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan
茄苳樹 https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%A7%8B%E6%9E%AB
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
masatekeday-sulit
matekesay 昂貴的
banuh 毛
likelikenan nu Takili
likelikenan nu Takili(崇德海灣)
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
masatekeday-sulit
nazikuzan 之後
tatiku 返回
likelikenan nu Takili
tayza i dadipasan mihulak tu baket nu naybalucu’an a nizatengan,makes misadensen nu likelikenan nu takili satesep sa nai’ ku ngiha tu natukian.
Takilil i Nabakuwn Basulinng a niyazu’ u malumanay a ngangan Tecili han, ukamu nu Taluku yadah ku ni kalaan a buting sa,
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
masatekeday-sulit
tawya 當...
panan 門
likelikenan nu Takili
nakazipunan Liu han ku ngangan, namamin mikusiw pakutay hanku nganga tu Takili.
likelikenan nu Sasuudan kalikeluhan tu teked a aidangan, pawang han ku sumilaway a bayu, sacacay sa ya lumeniay mudadabaway a mali bacu tu kitizaan nu hecekay nu salil. tini maawas ku likid nu bayu, amatumes kunikalaan.haymaw sa muculi i likeliknan nu Takili, tapiingan nu kuku’ sacacay sa ku melitmelit sanay a kulit, namabanaw nu bayu samulmul sa kya bae’tu,satezep sa i likelikenan muneng, pasaluimeng tu laciyu limaki a tuud, miliyas tu aliyaliyac nu tuse,
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
masatekeday-sulit
palilid 引導
palita 詢問
likelikenan nu Takili
u ngelu’ u uzip mayub nu bayu a bali, amimek tu layin sakapahay a kitizaan mitengil tu suni cakeb nu bayu.
balaki
balaki
長大 / balaki tu ku wawa nu maku amin. katuud ku babalaki i kiwkay nu niyam. balaki tu ku nipalumaan nu maku a lami'.
likelikenan nu Takili
kakuniza:Sabak Nubu
balaki
siwkay nu balakas
u balaki sa, macunus tu ku mihca sa, tabaki tu ku kidu, takalaw tu, baeket tu. babalaki sa, u ayaw nu mihcaay a tademaw. u baki bai nu mita, u ama ina nu mita.
u sababalakiay nu niyazu' sa, u sakatuasay nu niyazu', matuas tu ku mihca.
u sulit nu Hulam
長輩狹義中對血緣關係上的尊長的統稱，包括祖父、祖母、母、父、伯、叔、姑、姨、舅等；但不包括平輩而年長者，例如兄、姊. 廣義則包括一切年齡可以做自己父母的人.
長輩包括親屬長輩、老師及其他長輩.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族語詞典
原住民族委員會線上字詞典
伊央撒耘FB留言
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
masatekeday-sulit
kakitizaan 地方
lawal
kananaman a wayway (習性)
lawal: sakabahel nuheni sa izaw ku mahizaay hananay, miedap tu henian pakakalamkam miselic i kilakilangan, tu mahizaay  u sabahelay a dinget caay ka tanengay ku icelang patapabaw pabahel tuhenian, kyu caay ka tatalakaw ku nibahelan, sisa ina lawal, itiza satu i tetebanan nu kilakilangan tapabaw tasasa misaselic, i lutulutukan, i lala’lala’an muculil. kanahatu azihen ku nisulitan tu lawal, u mabalay a edu han, nika matineng misaselic adada’ caay ka tatenga’ay mubahel kuheni.
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
2018.01.27 (sakaenem a demiad nu lipay)
mapalaway putiput a sapasubana’
2018.01.27(星期六) 祭團課程
lawal
kakitizian (環境)
目前飛鼠分布於亞洲、歐洲和美洲的熱帶與溫帶雨林中，人類已發現多達43個不同種類的飛鼠，由於近年來的大量獵殺，飛鼠很有滅絕的可能. 另外,飛鼠是夜行性動物，獵人要捕獵時直接用探照燈等燈光來照，他就會原地不動.
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
sapasubana’ a kakitizaan: Taoyuansi- Nimuyaw
lawal
kakitizian (環境)
imahini lawal hananay, milakalak i caledesay atu masatanengay ku akuti’ siudadudaday a kilakilangan nu Ya-cou (亞洲), U-cou (歐洲) atu Mey-cou (美洲),  ayza  u nikatepaan nu  tademaw a lawal sa makaala tu  sepat a bataan izaw ku tulu  masasizumaay a lawal. micapi tu ayzaay a mihecaan yadah ku niadupan, mapatayay a lawal, imahini sa, mahiniay a lawal akay a malawpes wyca ku wantan saw.
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
mikawaway zimusiw
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
masatekeday-sulit
paenengan 請..坐
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
上課地點:桃園市－慧敏集團總部
sapasubana’ a tuki: 2018.01.27 sakaenem a
demiad nu lipay 1430-1730
上課時間: 2018.01.27 星期六 1430-1730
musakamuay :ci Tuku Sayiun
kungku:
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
masatekeday-sulit
elun 椅子
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
神話傳說:
liken
u zuma a kamu:
nu Hulam:沙
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
masatekeday-sulit
patudu' 端、傳
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
月神之憫(月亮)
lawal
kakitizian (環境)
zuma sa i labiay ku sakatahekal nu lawal, anu maydih miadup tu lawal sa hanu u dinki mipalikat tuhenian, samengmeng satu kuheni caay tu pisaungay, tansul sa mazakep tu nu miadupay kuheni.
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
古穆德與比雅的愛情故事
sakacacay a kungku nu Sakizaya -palaacawa
liken
u zuma a kamu:
nu Amilika:sand
lawal
likisi (歷史)
sasaayaway nipatungus misulit tina lawal atu mipatucekan sa, payza i nuayawan nu sakatuluay a si-ki(世紀) nu Cung-ku(中國) “El-ya (爾雅)” a zitinan. nika itawya caay kacacakat ku keci atu yadah ku kaliwliwhan tu cacananan, malalamlam caay kasiwadan ku nipatucekan tu lawal, sisa payni satu i matinengay kuheni misaselic patucek han tu u sacacayay mabahelay a yayam han, nuzikuzan payni tu pinapina a mihcaan hatiniay a tenes, katuudkatuud satu ku mikingkiway tu mahiniay u lawal a aadupen, atu yadah satu ku nu ngangan a su(屬).
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
masatekeday-sulit
patubeli 回答
lawal
lalangawan (文化)
飛鼠在古代人眼中有著多種本領，確也有多種不足:《荀子‧勸學篇》說：「鼯鼠五技而窮：能飛不能上屋，能緣不能窮木，能游不能渡谷，能穴不能掩身，能走不能先人. 」
balakas-u zikuc aku, piuwak tu kabi
masatekeday-sulit
tadamaan 重要的,有價值的
liken
u zuma a kamu:
nu Lipun:砂（すな) thumb|liken i dadipasan)
lawal
lalangawan (文化)
ina lawal hananay i balucu’ nu tawyaay a tademaw, kanahatu yayadahay ku katinengan a tineng nu lawal, nika nayinayi ku saicelangay matesekay a tineng nuheni, azihen ya cacay a cudad: “Suing-ce‧ciyeng-siyey-peyng(荀子‧勸學篇)” sakamu sa: mahiniay a lawal, kanahatu lalima ku tineng niza, nika nayinayi ku saicelangay satesekay a tineng, tinaku: kanahatu matineng mubahel kuheni nika caay pakatukuh i badahung nu luma’, matineng mukayakay i kilakilangan, caay ka katukuh i  sapabawan nu kilang, matineng mingaduy nika caay pakalakuwit tu sauwac, matineng mikutkut  misabuhang nika tadaadidi’ ku nibuhangan laecus mueneng, matineng muculil nika caay pakalakuit tu duba’ nu tademaw, imahini  azihen kina lawal  nayinayi ku saicelangay matesekay a tineng.
明代旅行家馬歡著的《瀛涯勝覽》內的啞魯國提到東南亞種鼯鼠：「山林中出一等飛虎，如貓大，遍身毛灰色. 有肉翅，如蝙蝠一般，但前足肉翅生連後足，能飛不遠. 」
hicaen i tawya i Min-tay(明代) hananay, izaw ku manamuhay tatacuwa midangay miliwkuay a tadwmaw ci Ma-huan(馬歡), izaw ku nisulitan niza tu Ing-ay-seng-lang(瀛涯勝覽) hananay,  i lalabu’ nu Yalu a kanatal(啞魯國) masulitay i cudad tu amisan timulan lawal a  Cubelan(種) sulit sa :  i kilakilangan izaw ku saicelangay mubahelay a tula, hatiza u nani’ ku katabaki, i uzipuzipan niza mamin namin ku abuabuay a kulit, izaw aca ku siheciay a sakubad, mahiza u padaduki, nika nu ayawan siheciay a sakubad malalitin atu zikuzanay a kuku’, matineng mubahel nika caay ka baat ku nibahelan.
wayway atu nikauzip (型態與生活方式)
飛鼠為松鼠科，後肢之間有皮膚薄膜相連，可以做松鼠般的長距離跳躍. 幼年飛鼠一般體體長13厘米以上，成年飛鼠則長50厘米以上. 飛鼠為夜行動物，居住於樹中，以堅果、水果、植物嫩芽、昆蟲和小型鳥類為食. 飛鼠一般長有二十二顆牙齒. 普通飛鼠可以生存12年之久.
lawal sa, u kapulusay a kaput (松鼠科), izaw ku duhepicay a banges milalitin tu itebanay a zikuzan nu kuku’kuku’an, atu tanengay kuheni mahiza u kapulus tanayu’ ku laad malebud. u adidi’ay a lawal u uzip nuheni sabaw tulun li-mi( 厘米) tapabaw aca, ya balakiay tu a lawal  makaala tu lima a bataan li-mi( 厘米)  tapabaw aca. u lawal sa i labiay tahekal a aadupaen han, u aenengan nuheni sa i lalabu nu kilakilangan, u heci nupaenu, cacanan a heci, mangaduay a lutuklutuk, cilekay atu adidi’ay mabahelay a ayam ku kakanen nu heni. lawal sa tusa izaw ku tusa ku ngipen, nikauzip nuheni makaala tu sawbaw tusa a mihcaan hatiza ku tenes.
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
mikilul nu sakamu nay ama atu ina
撒奇萊雅族第一個奉父母之命結婚的故事
makapahay a sining ci Kumu, matalahad nu taw
caykakapah ku sepi, mabahbah tu nu niyazu’
加上時運不濟，竟然遭到部落驅逐
sazikuzay sa, mabulaw i zumaay a niyazu’
最後窮困潦倒淪落異鄉
caykatineng kita, matebad ciniza, malaheci ku
sapadahi
孰知塞翁失馬焉知非福
manungenay a wawa ci Kumud makaala tu ku nisepi
孝順的古穆德終於翻身
他如何獲得美女的青睞?
sapusubana’ nu lalangawan:
lawal
wayway atu nikauzip (型態與生活方式)
飛行滑翔中的南方飛鼠由於可以滑翔，因此得名飛鼠. 飛鼠的滑行得利於其飛膜以及尾巴. 其飛膜可以撐開以起到翅膀作為滑翔，而其尾巴可以控制方向. 一隻普通飛鼠可以滑翔47米左右，由於飛鼠的獨特飛行生活，經常用於研究之用. 有人曾經錄得一飛膜滑行150米之遠.
mubahelay misaselicay a timulay a lawal izay matineng musaselic, sisa mabahelay a edu han( lawal) a pangangan. u lawal matineng a musaselic, payni a izaw ku duhepicay a banges atu kikul, kyu saselicselic saan ku lawal, wuya mabahelay a dinget kapah micebal tu akubad miedap tu henian miselic. u kikul niza sa, sapaculil tacuwacuwa. ina lawal makaala tu sepat izaw ku pitua a zepah ku niselican. zayhan, izaw ku masitekeday sasabahelan a nikaudip nu lawal, kyu hina sasakingkiwan nu tademaw. izaw ku cacay mikingkiway  a tademaw misanga’ ciniza tu mahizaay nu lawal a duhepicay a banges, alaw  tanengay muselic ciniza, makaala tu cacay a lasubu izaw ku lima a batan ku kabaat.
hicaen ku pisikul atu pahabay (保育狀況)
幾年來，因為多種原因，飛鼠遭到了嚴重的捕獵. 目前，部分飛鼠於為中國大陸，如果惡意捕捉可以因此得到拘留十天以上, 此外，貓常常以其為食.
kinapinapina tu a mihcaan,  mahicaay hakiya, yadah tu ku maadupay a lawal, pihaceng ku mabihkacay aca. imahini satu, i Cung-ku-ta-lu(中國大陸), anu u masiteketay a lawal malasasikulan a aadupen sa, anu palemang sa muzakep tu mahiniay a lawal, a mapulu’ atu lawiten tu cacay a bataan a demiad tapabaw aca. zuma sa u nani’ hina zakep tu lawal malukakanan nuheni kyu u sakacacay sakalawpen nu lawal aca kuyni.
飛鼠可分2個亞族、15個屬. 細分如下：
palatusaen kuYa-cu(亞族)  nu lawal, sabaw lima ku Tabuk(su, 屬).
pasasizumaen sa, tinaku:
■熒飛鼠亞族
Inn-fey-su(Inn-fey-su 熒飛鼠)  a Ya-cu(亞族), tinaku:
1.如喀什米爾飛鼠屬
mahiza u ke-se-mil lawal a Tabuk, ( ke-se-mil fey-su su, 喀什米爾飛鼠屬).
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
文化課程:
u canan ku kungku nu bulad?
月亮有哪些傳說?
kiya ku Cilal Dietu ci Bulad Dietu? u canan ku Cilal?
月神為什麼曾經是太陽神? 太陽又是什麼?
lawal
hicaen ku pisikul atu pahabay (保育狀況)
2.北美飛鼠屬
sapat
sapat(掃叭石柱)
hecek, u cuked han nu sakidaya a kamu, sapat, uhecek nu sapat sa, u sapat han tu. cuked nu sapad, a tansul han misakamu, u hecek nu sapat, u satuku hananay uni padang tu hecek nu sapat a ngangan. u sakatineng a hecek nu sapat, nu kasu kasumama-dan, ”nu pyenan a mungkang”, yamicudaday namakayda initini i kutkutan a tuud atu cuket mikinkiu mimelaw, u mihcaan makaala tu tulu a balbud ku mihcaan, mabaat henay tu taytu, uni kutkutan tu munkang nu pinuyumayan pitu a eman lima a malbud kulaat kabaad, maka amis cayka tidengi.
Butung(福通傳說)
i Sakidaya sikamu tu kungku nu cuked, sakacacay hini sa kukamu, yasi tangahay ci Butung atu acawa ci sayiun mi kayakay saka taluma i pabaway a tukal sa, ci sayiun cay pitengil tu kamu ni Butung, mana pangiha’ han, caypasimsim way satu, ya tukal mala tusa maketud, nu pabaway a tunguh nu tukal, mahtik i tapiingan nu maibul a niyadu’, mala aydaay a hecek nu sapat. u isasaay a putud nu tukaw, ida i kalisi hwa kang san.
ci Adawan atu ci Atapa
u duma a kungku sa, sikamu tu tatusaay talakaway a tamdaw ci Adawan atu ci Atapa, sitengil ci Adawan itina i duysuy mueneng ci Atapa i buyu nu pazik mueneng, u heni tatusaay, makamainam maydih tu yacacay a tatayda sa, ci atawang malinges ala sat u tabakiyay a baetu, pakayda i duysuy miwayi tu baetu tayda i kalinku, mahtik i hayakuyama aaidangan nu babalaki, ci atapa i pazik mueneng cayka dengan, alasa tu tusaay a batu pay duysuy muwayid yabaetu mapa hecek i heck nu sapat, mala caykapawani tu nu hecek nu sapat.
lawal
hicaen ku pisikul atu pahabay (保育狀況)
Amisan nu Ami-li-ka lawal a Tabuk, (Pey-mey-fey-su su,v北美飛鼠屬)
3.箭尾飛鼠屬
pana’kikulay  lawal  a Tabuk, (Cieng-Uey fey-su su ,箭尾飛鼠屬)
4.喜鳴飛鼠屬
manamuhay angiha lawal a Tabuk, (Si-ciey-fey-su su, 喜鳴飛鼠屬)
5.小飛鼠屬
adidi’ay  lawal  a Tabuk,  (Siyaw-fey-su su, 小飛鼠屬)
6.低泡飛鼠屬
isasaay sibulangay lawal a Tabuk, (Di-paw-fey-su su, 低泡飛鼠屬)
■飛鼠亞族