cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tangahang
u Pangcah(Amis) a niyazu'
u Pangcah(Amis) a niyazu' kuyni. katuud ku Pangcah(Amis) a tademaw itiniay a niyazu', izawtu ku Sakizaya itini mueneng, caayhen pasumad ku ngangan nu Sakizaya. katuudtu ku Sakizaya a lecuh.
u Sakizaya a tademaw
izawtu ku Sakizaya itini mueneng, caykatuud ku Sakizaya. caay henay misumad ku ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
cenhu micuzuh tu midiputay tu mulaay
tatangahan
micuzuh tu midiputay tu mulaay
El Salvador
El Salvador (薩爾瓦多)
cenhu micuzuh tu midiputay tu mulaay
kakiliman
cenhu micuzuh tu midiputay tu mulaay, miwada' tu ba'ketay nu i luma'ay, nika pasebengay a tademaw ci Can cy wen atu ci Lin ya bang a tademaw nacila patahkal musakamu tu nikinsaan, sakalah sa ku
El Salvador
u El Salvador (薩爾瓦多) sa i labu nu Congnanmeico, itiza i 13 50 N, 88 55 W, u ahebal nu lala’ mapulung sa izaw ku 21,041 km2, u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 20,721 km2, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 320 km2, hamin nu tademawan sa 6,156,670. kakalukan umah sa 74.7%, kilakilangan umah sa 13.60%, zumaay henay umah sa 11.70%.
cenhu micuzuh tu midiputay tu mulaay
kakiliman
kakuniza:Sabak Nubu
El Salvador
tapang tusu nu kanatal (首都)
縮圖|El Salvador (薩爾瓦多) u tapang tusu nu kanatal sa u San Salvador (聖薩爾瓦多).
kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)
kakining nu kanatal demiad sa 15 bulad 9 demiad.
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Nayib Bukele (Nayibu．Bulayke 納伊布·布克萊), 1981 a mihca 7 a bulad 24 a demiad  nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu El Salvador (薩爾瓦多) ayza, micakat a demiad sa i 2019 a mihca 6 bulad 1 demiad.
ekal nu lala' (地理）
maylabuay 70% u maelucay nu talakaway a buyu' atu buyubuyuan a lala', caay kuni dada nu timulan u miduducay tu tanayuay a bayu nu masaenalay sa, u nu maylabuay nu kanatal tu liwliwan sa u tatalakaway ku buyu’buyu'an, i maylabuay u silamalay amin ku yadahay a buyu', mapanganga han “u silamalay a buyu’ han a kanatal”, u ahebal nu lala' i tebanan a Amilicaan (中美洲) u saadidiay, u madeketay u sayadahay ku tademaw, u satalakaway tu a pikawawan nu kanatal.
(u kamu nu Hulam: 境內70%為岩溶高原和山地，除南部沿海狹長平原外，國內其餘為山地高原，境內多火山，被稱為「火山之國」. 中美洲中面積最小、人口最稠密、工業化程度最高的國家. )
demiad(氣候)
El Salvador (薩爾瓦多) u dadipasan a kitidaan u cadesay a demiad, idaw ku yadahay a katinengan kapahay tayda a aidangan nu bayu. i talakaway nu buy' a kenis hakiya masaduma ku saepi, nika u akudi nu demiad hatida tu i akuti nida tu cacayay bataan nu a kuti, pay cacay a mihca sepad a puu'an u mulangaway a mamin a demiad.
(u kamu nu Hulam: 薩國海岸地帶是標準的熱帶氣候，擁有許多知名的海灘渡假勝地. 高山地區或許涼爽許多，但溫度還是在攝氏10度以上，一年四季都是生長季節. )
laylay(文化)
(u kamu nu Hulam: 數世紀的殖民統治後，當地的印第安人已經被同化，只有少數仍能夠保留其印第安文化、傳統和語言. 深受天主教影響的薩爾瓦多，可以在其眾多和天主教有關的節慶日中表現出來. )
kakanan(飲食)
i tiniay a tademaw hawsa u kupkup, kuhum a min ku kakanan, anu i cuwacuwa kanca maadih kina tuudan u “Pupusa (普普薩) han” kina nu mihungnay a nisangaan kya nu  kupkuppay a piyang, nu kupkup a piyang satabu tu sititiay a mitabu, kuhum atu ci-si (起司), u sakanamu han nu i tiniay u lalangawan kina kakanan. u sakasingangan nu El Salvador (薩爾瓦多) u kuhi, kina kenis nai’ ku makacalapay tu nipiading nu paudipay, u sakapahay a kuli a nipalumaan i kitakit nu i nu ayawan ku yadah.
(u kamu nu Hulam: 這裡的居民以玉米、豆類為主食，隨處可見一種叫做「普普薩 ( Pupusa )」的玉米捲餅，以玉米餅包入豬肉餡、豆類或起司，是非常傳統且受歡迎的當地美食. 薩爾瓦多以咖啡聞名，該地區得天獨厚，高品質咖啡的產量在全球名列前茅. )
laulagan a hekal nu aadihan(大地風情)
i naayay pinaay a mihcan lima a lasubu, u Spain a tademaw tayni katukuh ayda palu han u El Salvador (薩爾瓦多) a kitidaan. u itiniay a binacadan uyini a kitidaan u Cuscatlan (庫斯卡特蘭) han, hawsa tu “u kasatiman a kitidaan”. ayda, u muenenay nu El Salvador a tademaw (薩爾瓦多人) hamin nu  yincumin a binacadan atu nu malimatay nu Europe (歐洲) a tademaw.
(u kamu nu Hulam: 差不多500年前，西班牙人來到現在稱為薩爾瓦多的地方. 當地最大的部族叫這個地方做庫斯卡特蘭，意思是「珍寶之地」. 今天，大部分薩爾瓦多人都是當地的原住民和歐洲移民的後代. )
El Salvador a tademaw (薩爾瓦多人) u malalukay amin, mangaayay, matinengay tu nu tademaw sakay tademawan. anu micakay atu masakamu ku El Salvador a tademaw (薩爾瓦多人)  hawsa, kanca mikiayaw musakamu tu “matabal” “malahuk” ku nikasaan. i inaka atu niyaduay nieneg a nikaudip nu El Salvador a tademaw (薩爾瓦多人) u nikasaan sa, anu i dadang makaadih tu cimacimaan a tademaw  kanca mapapalita i niw tu haw sa, anu caay kanini sa u caayay katineng tu tademaw.
kanamu han a kakanan(最受歡迎的食物)
u kanamuhan a kakanan nu El Salvador a tademaw (薩爾瓦多人) u nitabuan tu kubkubay a mihung. kina nitabuan pikanan u nu kubkubay a mihung atu mihung a nisangan tu sapitabu, nu ci-si (起司), u lihun u titi nu basi ku sapisanga’tu satabu, mukan satu situstus tu nu kamulaw a satustus, sicamul aca tu sa-la (沙拉) a mukan. u sa-la (沙拉) u satabuay tu mamumuday a lami’u nizin, tamaniki atu adahay a su nisangaan. mukan tu kupkuppay a nitabuan nu mihung a sakan idaw ku hanu katinien u sacucuk, nika u El Salvador a tademaw (薩爾瓦多人) u nanam nu heni mihanulima mukan.
(u kamu nu Hulam:一種最受薩爾瓦多人歡迎的食物是玉米餡餅. 這種餅以玉米粉或米粉做餅皮，用起司、豆、豬肉等食材做餡，吃的時候蘸點番茄醬，配上沙拉一起吃. 沙拉通常用卷心菜、胡蘿蔔、洋蔥和辛辣的醋來做. 吃玉米餡餅時有些人會用刀叉，但薩爾瓦多人習慣用手拿著吃. )
matineng tu haw kisu?(你知不知道？)
El Salvador (薩爾瓦多) sinipangangan “silamalay a buyu’nu kanatal”. nu i tiniay tu a kanatal idaw ku tusaay a bataan ku silamalay a buyu’, nikahini idaw henay ku caayay katinengan a silamalay a buyu'. i Los Rucios (洛斯特西奧斯) a cascas idaw kya talakaway u masakakuay a ba'tu, kina ba'tu nu makayniay i silamalay a buyu’ nika idaw tahkal. u El Salvador (薩爾瓦多) malakuwid tu ku tuluay a mang waluay a balebud ku makaadihay nu Jehovah (耶和華) a tademaw, pakumud han sa makaala tu pituay a lasubu nikacapu nu tademawan. u heni u nu Spain a kamu, yin a kamu atu El Salvador (薩爾瓦多) han nu limaen masakamu malpadang minanam tu sen-cin (聖經) hatida u sepaday a mang idaw ku tuluay a balebud nu tademaw.
(u kamu nu Hulam:薩爾瓦多被稱為「火山之國」. 國內有20多座火山，其中有些是活火山. 在洛斯特西奧斯瀑布有很多高聳的六角形石柱，這些石柱就是由火山活動產生的. 薩爾瓦多有超過3萬8000個耶和華見證人，組成了大約700群會眾. 他們用西班牙語、英語和薩爾瓦多手語幫助大約4萬3000人學習聖經. )
Michael Anderson
Michael Anderson 3 bulad 23 demiad, 1966 a mihca, Michael Anderson, miunduay.
cepi'
cepi'(大腿)
kakuniza:uzip
Emil Benko
Emil Benko nalecuhan i Whiting, Indiana, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput.
11 bulad 9 demiad, 1913 a mihca, Emil Benko, miunduay. (mapatay i 2007 a mihca)
Barbados
縮圖|u hata nu Barbados (巴貝多) Barbados (巴貝多)
ina Barbados hananay a kanatal sa, sipangangan han nu China, Hong kong tu Pa-pa-tu-se (Barbados 巴巴多斯) han, i tiya Caribbean (Ciya-le-pi 加勒比) a bayu atu nu ya saetipyu (大西洋) i liwliwanay a subalay a kanatal, i tida nu tipanay a Indian kapulungan a subal, masawalianay a subal, ya tatangahan a tuse sa u Bridgetown han. nikaahebalan nu subal sa makaala tu 430 km2 nisausian, u sakusaan sa masawahelul amin ku kalaidaw nu lala', i labu nu subal sa masatukusay sibukubu atu cayay katalakaw a masalunabayay a lala'. u kakitidaan nina Barbados a kanatal sa i kacaliwayan nu laad atu ya Venezuela a kanatal sa, i nu walian kalaamisan hakay idaw ku 434.5 km.
巴貝多，中國大陸、香港稱為巴巴多斯，是位於加勒比海與大西洋邊界上的島國，是西印度群島最東端的島嶼，首都橋鎮. 島嶼面積430平方公里，主要是低地，在島的內陸有一些山丘. 巴貝多島距委內瑞拉的東北約434.5公里.
巴貝多有穩定的民主政體，獨立於1966年11月30日，是大英國協以及大英國協王國的成員. 巴貝多政府於2020年9月16日宣布，準備取消英女王伊莉莎白二世的國家元首地位；若順利執行，會於2021年11月退出大英國協王國（但仍為大英國協成員）並正式成為共和國.
ina Barbados a ngangan sa nikaidaw namaka i nu Portugal a kamu ya (Os Barbados) atu nu ya Spain (Los Barbados), u imi nu nipatudu'an sa u kahaminan nu lala' i cuwacuwa a nipilatlatan, masa nu bukebukelalanay a nayiay ku balu a siheci sananay a kilang, lakalak sa sikatineng nu hekalay.
巴貝多的名字來自於葡萄牙語「Os Barbados」或西班牙語「Los Barbados」，本意皆為「the bearded ones」，意指遍地都是的野生的無花果樹. thumb|BRB thumb|Bridgetown
u siwkay nu kanatal
u Barbados sa ilabu nu Congnanmeico, itiza i 13 10 N, 59 32 W.
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Bridgetown (橋鎮).
kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)
kakining nu kanatal demiad sa 1 bulad 8 demiad.
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u cunli nu Barbados ayza sa ci Mia Mottley, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 5 bulad 28 demiad.
u hata (國旗)
u kulit nu hata nu kanatal, situlu ku kulit, u sumilaway u lumeniay atu takuliway.
u hata nu Barbados a kanatal masatulu ku masakulitay, ya sumilaway, kalawlaway, sumilaway ku masabaladay a nikahidaan a misanga', kabalatan masakimay i teban nu masatanayaay sa idaw ku sadikec tu madicemay nikatuluan a sacucuk. ina nitekelan a hata sa sipakadih tu nu Barbadosay a kanatal, sakay nu pakayni nu subal a kakitidaan, kalasicapi tu nu Caribbean (Ciya-le-pi 加勒比) hananay a bayu atu nu saetipyu (大西洋) kasumadan a nipicidakan. u sumilaway a kulit sa tungusay tu ya kalaahebal nu bayu atu katabaki nu tapuku a nikahida, u masakimay a kulit sa sipaadih tu nu Barbados a kasibekanay kalacaledesan nu demiad ya masakulikulitay atu masakimay a sadipasan nu bayu, ya lumeni'ay a masatuluay nu dicem a sadikec sa, nau kalatubangan henay a tatukianay a sikaidaw nu nipakulit, kunida sahenay sa idaw tu ku nipabaluhay a imi nu nidateng, u situngus sa u binawlan sa idaw ku canancanan atu sakaku sananay a mikuwan atu kunida sananay a mitukay a kanatal sa.
u sulit nu zuma a kamu (國家名稱)
u sulit nu Hul am: 巴貝多
u sulit nu Lipun: バルバドス
u sulit nu Amilika: Barbados
likisi (歷史)
i sabaw pitu a seci sa, ya Ing-ke-lan a binacadan i ti Barbados a kakitidaan, patideng tu kasatenesay a palatubanganay a kakitidaan. i ti 1966 a mihcaan, ya Barbados sikaala tu kunida sananay a masakanatal. ci I-li-sa-pay el-se mala u tabakiay a tapang nu kanatal.
17世紀，英格蘭人在巴貝多上建立永久殖民地. 後巴貝多為英國殖民地. 1966年，巴貝多獲得獨立. 伊莉莎白二世女王為國家元首.
u kakitidaan (地理)
ina Barbados a subal sa, u sakaidaw nu kasalahad sa, nu kalaabuabuanay a ba’tu ku sakahida, paymihcaan kasatedepan nu sasulul a bali nipipihpih, atu nu kadihkuanay a kalawilaw, masa nu kalecaldesanay a demiad i bayu, u sadipasanay a masengetay a kakitidaan atu nu kalasumanahay, a kilakilangan nu tatukusan a nikasaupu, i labu nu subal a tatukusan yadah ku nipaluma tu tebus i kenis. u Barbados sa masa nu adidi'anay a Antili-se kasaupuanay a subal masacacayay a subal, u kakitidaan niya subal sa sikalalitin tu nu dumaay kalawalian, ya Senlusi-ya atu Seng-wuen-sen atu ya Kezeuy-nating, u nu Barbados i capiay nu kanatal. kyu u Barbados ayda sa mala nu aidangan nu sakanamuhan a tataydaan a kakitidaan.
巴貝多島主要由石灰石構成. 常年受穩定的信風和暖流影響，形成熱帶海洋性氣候. 海岸由濕地和紅樹林灘涂組成. 島的內陸地區有大片的甘蔗. 巴貝多是小安地列斯群島的一員，它位於主島鏈的最東端，聖露西亞和聖文森及格瑞那丁是巴貝多最近的鄰國. 巴貝多現在是旅遊勝地.
u kalukawaw nu sakay hitay (軍事)
nu Barbados sakay nu hitayay a sapilangat a kawaw sa, u sikaidaw nu hitay sasitungus sa, u sakaicelang nu mamilangatay. nikaidaw nu malahitayay sa, pulung han kalaidaw tu enemay a lasubu cacay a bataan kayadah nu hitay.
巴貝多國防軍為巴貝多主要國防武裝力量，總兵力約610名.
pakalisiway (經濟)
ci Ke-li-huy-se a nidateng sa, u sakalihalawan tina Barbados a kawawa sa, u nu kalisiway a bunday, paymihcaan sisubelit tu nikaala tu tadah, idaw ku 2.5 yik nu kalisiw nu Amuhuwan, ya sanisani sananay a nikaakazi a tadah sa, caay kaselep micidek ku nikacakat tu nicunusan a yadahyadah. kaayawan i limaay a mihcaan sa, u nu kanatalay a sapakalisiway a kalihanawan a bunday, ina Barbados a cedang sa u saselep tu nipalumata tu kaselep nu kasitadah, nika kasahini sa a masacacukah atu nu dumaay a masakiketay sakaidaw atu nu pakalisiway a kalisiw, u selep aca nu sikaidaw.
格里菲斯認為，巴貝多最令人擔憂的經濟問題是高達2.5億美元的巨額經常帳戶赤字和不斷增加的債務. 過去5年中，巴政府經濟政策的主要目標是減支，但這會導致各種相關稅收和財政收入減少.
i picapian nu aydaay a mihcaan sa u misiwbayay atu nu sakikawaway sa caay kakapah ku nipipakalisiw, u nipaales a sikainayi nu sakakawawan sa macakatmacakat, nu binawlan a sisakawaw kakayda satu kaselepan ku tatukian, u sapadamsu atu sukiti nu misiwbayay sa kalahida sa amin tu a maselep. uyda sa pakatalakaw tu sasapadamsuan sa, u mahiniay a nipadadan sa caay tu a palaheci tu nikatalakawan tu nu cenhuay, sikaidaw nu cunusan tu kalisiw a nipatuduan. anu waniken ku nu cenhuay a saselepan sa, nayay ku masitudungay a nipadadan, u tadah atu sakay nu sumanahay nisausian nu kaselep a sulit sa, caay tu a pakasumad tu sakangaay, u sakay nu pikalisiw sa a macakat ku nipicunusan mangaleb ku nikala’cus.
近幾年商業部門一直不景氣，失業率持續上升，民眾工作時間一減再減，繳納的個人所得稅和企業稅也都在相應減少，僅靠提高稅率的辦法無法實現政府財政收入增收的目標. 如果巴政府除了減支以外沒有更加適當的措施，赤字和債務問題都不可能得到改善，經濟狀況將進一步惡化.
u kaen (飲食)
u nu Barbados a kakanen sa sinikacamulan tu picidekay tu nu Africa, Ciyale-pihay, u Oco atu nu tipanay ya Ingtu kasaupuan nu subal sikaidaw nu nipicidak. u buting sa u malukakanenan nu Barbados i paydemiadan, kalaidaw sa kanamuhan a timu, ya MahiMahi, kalang, kanasaw, ya hangahi, kalecad nu naniwkuy, atu udang kayadah.
巴貝多飲食特色融合了非洲、加勒比海、歐洲及西印度群島等地的特點. 魚類是巴貝多主要飲食，包括了飛魚、鬼頭刀(Mahi Mahi)、螃蟹、海膽、鮭魚、鱈魚，鯊魚、紅鯛魚、石斑、海蝦及龍蝦等.
sakay nu nipadutucan a kaasuay nu kakanen sa, idaw ku belac, hilintaw, ‘‘cou-cou’’ a asuay, atu ya maysulsulay tu balucu’ a nikaasu atu ya siyen-pin. u duma sa sikaidawan nu lumeniay ku bili nu sidi, u heci sa mangadu mangesis aca micidek sakayinayi ku silet nu titi, i kakaenenan sa talakaw ku nipatudu tu taludu, sakanamuhan nu tayniay mitanam.
傳統美食則包括米飯、豌豆、“cou-cou “小吃、通心粉及餡餅等. 另巴貝多所產黑肚羊，肉質細緻味美，且無羊羶味，消費市場反應頗獲好評.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan (外部連結)
kakuniza:Miku Kumud kakuniza:Buting Nukay
Abdelaziz Bouteflika
thumb|ci Abdelaziz Bouteflika (2006) thumb|hata nu Algeria|alt=Flag of Algeria.svg thumb|Cristina Fernández de Kirchner and Abdelaziz Bouteflika thumb|Dmitry Medvedev in the United States 25 September 2009
u siwkay niza
3 bulad 2 demiad, Abdelaziz Bouteflika, u misingkiway. 1937 a mihca nalecuhan
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Algeria ayza sa ci Abdelaziz Bouteflika, micakat a demiad sa i 1999 a mihca 4 bulad 27 demiad.
u ngangan niza
u sulit nu Hulam: 阿卜杜勒-阿齐兹·布特弗利卡
u sulit nu Alabo: عبد العزيز بوتفليقة‎
u sulit nu France： Abdelaziz Bouteflika
u sulit nu Amilika: Abdelaziz Bouteflika
ca’des caay kakapah ku nikabi’, idau ku sepat nananaman kya kapah ku nikabi’
caldes caay kakapah ku nikabi’, idau ku sepat nananaman kya kapah ku nikabi’.
天熱睡不好簡單4方法能助眠.
u nikabi’ sakaitini i tanektek nu udip, caay kataneng ku nikabi’ kya milalid caay kakapah nayi’ ku icelang atu nayi’ ku balucu’ musakakawaw.
anu caay kakapah ku nikabi’, akya mangalep ku imelang, mahidaay kidemuway, balucu’ay a imelang atu sicedamay a isi’.
i lalud sa u labi anu pahanhan u canan ku kapahay kya sapi’, 專家patutud tu kamu uydaan u tatangahan, demiad depen ku窗簾, sidikuc tu sikupaay a dikuc, palasul tu papatengan tu kuli.
睡眠與個人健康，會因為睡眠不足將導致情緒低落且不專心；
若持續睡不好，還可能會引起嚴重疾病，像是過胖、心臟疾病及糖尿病.
在盛暑時節，在夜晚休息時間能有什麼方法涼爽？專家建議準備好枕頭、白天關窗廉、穿棉質衣物、準備冰袋.
sakacacay:belihen ku tatangahan
u ngangan nu tuud, 「Simba」執行長考克斯patutud tu kamu mikinsa tu tatangahan,
u tamtamdaw maydihan amin sapi’ay a tatangahan.
anu caay kapatungtung tu akuti’, sitanang ku tangah mahida malalemetay, amana pakatawal mubelih tu tatangahan kya sapi’ tu.
1.把枕頭翻面
產品品牌，「Simba」執行長考克斯(James Cox)建議檢查枕頭，
每個人都喜歡枕頭涼爽那一面，
「當熱氣難以忍受，頭部流汗過多感到黏答答時，別忘把枕頭翻面，享受離開熱氣的清涼瞬間. 」
sakatusa:damiad depen ku窗簾atu sasingalan
anu mahcelen tu ku cilal, ihkalay a溫度maseli tu, wawahen ku sasingalan patalapum ku sapi’ay a bali i lalabu nu luma’.
2.白天關上窗簾和窗戶
考克斯說，白天關上窗戶與窗簾，將阻擋熱氣進入室內，降低房間溫度.
一旦太陽下山、室外溫度下降，再稍微將窗戶打開，讓涼風入室.
sakatulu: sidikuc tu sikupaay a dikuc
anu sidikuc tu cancanan anumilikalik, amaidau ku kapahay atu la’cusay a nikabi’.考克斯patutud tu kamu: anu sidikuc tu tanengay atu a’balay a dikuc, u sakapahay ku nipipili.
musakamu cinida, anu silamlamay a sakabi’ a dikuc amitepitay tu udip pakautiih tu udip, huntu amana pasukayda.
sakamu sa cinida, sikupaay a dikuc kapah idau ku nipicepcep tu lalemet, idau ku nipibadang tu patahkal tu tanang, kya kapah ku nikabi’.
3.穿著棉質衣物
你穿何種衣物上床，將會使你睡眠有好、有壞. 考克斯建議，寬鬆並透氣的棉質睡衣是最佳選擇.
他說，合成質料睡衣會整夜黏附在身上造成不適，應該避免.
他說，棉質有吸收潮濕的特性，有助身體排汗，讓你睡得更舒服.
sakasepat: palasul tu papatengan tu kuli, maseli tu ku溫度
sakamu sa ci考克斯:anu teban nu labi anu sitanang mulekal,mubelinbelin sa amangalep ku nika caldes, mahida yadah ku nisimsim caay kaala ku kakabi’en kya yadah ku sasasimsimen.
sakamu cinida, ayda palasul tu papatengan tu kuli,
patengen ku sulda’ i lima atu i dais caay pakasasulitan, u溫度nu udip kalamkam mutasasa ku溫度.
u udip amalihalay ku udip, anu nayi’ ku kuli kapah ku sasubin pakutay.
4.準備冰袋有助於立即降溫
考克斯表示，當我們在半夜因流汗醒來時，翻來覆去往往會使我們更熱，所以擔心無法睡個好覺而備感煩惱.
他說，這時冰袋就派上用場.
將冰袋放在手腕或前額幾分鐘，體溫將迅速降低，
身體會感到放鬆. 若沒有冰袋，可用舊毛巾替代.
kakuniza:Kala Idiw
Michael Batiste
Michael Batiste 9 bulad 2 demiad, 1983 a mihca, Michael Batiste, miunduay. thumb|Batist Pana2007-2008|alt=Batist Pana2007-2008.jpg
Beji Caid Essebsi
u siwkay niza
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Tunisia (突尼西亞) ayza sa ci Beji Caid Essebsi, micakat a demiad sa i 2014 a mihca 12 bulad 31 demiad.
u sulit nu zuma a kamu
u sulit nu Hulam: 貝吉·凱德·艾塞布西
u sulit nu France: Béji Caïd Essebsi
u sulit nu Alabic: الباجي قائد السبسي‎
u sulit nu Amilika: Beji Caid Essebsi
u sulit nu Korea: 베지 카이드 에셉시
Michael Bradley
Michael Bradley
4 bulad 18 demiad, 1979 a mihca, Michael Bradley, miunduay.
Michael Beasley
Michael Beasley 1 bulad 9 demiad, 1989 a mihca, Michael Beasley, miunduay. thumb|Michael Beasley Heat|alt=Michael Beasley Heat.jpg
Ikay-tatama a ngangan nu Pangcah
ngangan nu tatama
Ikay
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.
Frank Brian
5 bulad 1 demiad, 1923 a mihca, Frank Brian, miunduay. (mapatay i 2017 a mihca)
Ihownang
Ihownang
u sulit nu Hulam: 紅葉部落
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Ihownang. u kasalumaluma’ nu Ihownang sa, 436 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 1,296 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 1,223 ku tademaw, pakalatu 94%.
Ikay-tatama a ngangan nu Pangcah
u siwkay nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
Ihownang
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Taluku(Truku) 75%, Pangcha(Amis) 2%, Tayan(Tayal) 2%, Sejek(Seediq) 1%, Yuwatan(Bunun) 6%, zumazuma 8%.
Ikay-tatama a ngangan nu Pangcah
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
Ihownang
u Taluku a niyazu'
u Taluku a niyazu' kuyni, katuud ku Taluku a tademaw itini mueneng, u zuma sa u Pangcha Tayal atu Bunun.
Ikay-tatama a ngangan nu Pangcah
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
thumb|Formosan kakuniza:ngangan
Jerome Anderson
10 bulad 9 demiad, 1953 a mihca, Jerome Anderson, miunduay. (mapatay i 2009 a mihca)
Ihownang
u Taluku a niyazu'
iniyan a niyazu', tuud ku misaydang, matineng micudad winiyanay a micudaday. sisa'wac i tepal nu niyazu', u ngangan nuni sa'wac u "Lawsi" sananay nu Hulam a kamu.
Jerome Anderson
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika. kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
Ihownang
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Michel Aoun
thumb|u hata nu Lebanon|alt=Flag of Lebanon.svg
Michel Aoun
9 bulad 30 demiad, Michel Aoun, u misingkiway. 1933 a mihca nalecuhan)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Lebanon ayza sa ci Michel Aoun, micakat a demiad sa i 2016 a mihca 10 bulad 31 demiad.
Emomali Rahmon
縮圖|Emomali Rahmon (埃莫馬利·拉赫蒙,自1992年起擔任塔吉克總統至今)Emomali Rahmon (埃莫馬利·拉赫蒙,自1992年起擔任塔吉克總統至今)
satangahan
thumb|Emomali Rahmonov, 2001|alt=Emomali Rahmonov 2001Nov03.jpg thumb|u hata nu Tajikistan|alt=Flag of Tajikistan.svg
Emomali Rahmon
10 bulad 5 demiad, Emomali Rahmon, u misingkiway. 1952 a mihca nalecuhan)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Tajikistan ayza sa ci Emomali Rahmon, micakat a demiad sa i 1994 a mihca 11 bulad 16 demiad.
Bangladesh
thumb|hata nu Bangladesh(孟加拉)|alt=Flag of Bangladesh.svgBangladesh (孟加拉)
hananay nu binacadan nikapulungan a mapatideng a kanatal, mapanganganay i hekal sa u Bangladesh han, satimulan nu Asia (亞洲) a kanatal, u saka nu walianay a nikaidaw, u kitidaan sa sakaamisan nu Bangladesh a lupikutan, i nu walian kalatimulan nu buyu’ay, masaadidingay nu kalcapian nu Burma (緬甸) hananay a kanatal, nu dumaay a nikaidaw sa malalitin atu nu Indiaay a lala’. nu kanatalay a lala’ nu i Chima jima (Po-la-ma-pu-te-la 布拉馬普特拉) a sauwac nikabalatan a nikala enalan, u nikitidaan nu Bangladesh a salupikut nikaahebalan nu bayu sikalcad nu enalay kaahebal.
孟加拉人民共和國，通稱孟加拉國，南亞國家，為孟加拉（Bônggôdeś）的東部部分，位於孟加拉灣之北；東南山區一小部份與緬甸為鄰，其他部份都與印度接壤. 國土絕大部分為布拉馬普特拉河沖積平原，位於孟加拉灣的海域面積大致等同於陸地面積.
u nu Bangladesh a tademaw sa makala tu 98 a palasubu nu tademaw, mamin musakamu tu nu Bangladeshay a kamu, nu kanatalay a singu sa u Islam (I-se-lan 伊斯蘭) hananay a kiwkay, 1.7 nu yik kayadahan nu tademaw, nipasilacan i kitakit sa, sakatatulu i nu Muslim (Mu-se-lin 穆斯林), mikilul tu nu dikudan nu Indonesia (印度尼西亞) atu nu Pakistan (巴基斯坦) a kanatal, nikacelcelan nu kitidaan nu tademaw sa paydepaan nu kung-li sa, idaw 1138 a nikayadahan nu muenengay (i ti kitakit a nipasilsilan sa makala tu sakapapitu), i nu caay kau nu adidingayay a nipasilac sa sakaiayaway. satabakiay a tuse’ sa ya Dhaka han, ya sakatatusa nikatabakian a tuse’ Ci-ta hananay sa, kaidawan nu satabakiay a minatu nu tuse’ a papabalungaan i kanatal.
孟加拉國98%的人口使用孟加拉語，國教為伊斯蘭教；人口1.7億，排名世界穆斯林國家第三、僅次於印度尼西亞和巴基斯坦，人口密度1138人/平方公里（世界排名第七），在非袖珍國中排名第一. 第一大城市是首都達卡，而第二大城市吉大港市同時是該國最大的港口.
u siwkay nu kanatal
u Bangladesh sa i labu nu Ya-cuo, i tiza i 24 00 N, 90 00 E
u ahebal nu lala’ mapulung sa 148,460 km2
u ahebal nu lalaay sa 130,170 km2, u ahebal nu nanumay sa 18,290 km2
hamin nu tademaw sa 156,186,882.
kakalukan umah sa 70.10%, kilakilangan umah sa 11.10%, zumaay henay umah sa 18.80%
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Dhaka (達卡).
Michael D. Higgins
thumb|Michael D. Higgins 2006|alt=Michael D. Higgins 2006.jpg thumb|u hata nu Ireland|alt=Flag of Ireland.svg
Bangladesh
kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)
kakining nu kanatal demiad sa 26 bulad 3 demiad.
Michael D. Higgins
Michael D. Higgins
Bangladesh
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Md. Abdul Hamid, micakat a demiad sa i 2013 a mihca 4 bulad 24 demiad.u cunli nu Bangladesh ayza sa ci Sheikh Hasina, micakat a demiad sa i 2009 a mihca 1 bulad 6 demiad.thumb|Bengal
Michael D. Higgins
4 bulad 18 demiad, Michael D. Higgins, u misingkiway. 1941 a mihca nalecuhan)
Bangladesh
u hata (國旗)
u kulit nu hata nu kanatal sa, situsa a kulit, u landaway atu sumanahay.thumb|Srimangal, Sylhet, Bangladesh
u sulit nu zuma a kamu
u sulit nu Lipun: ベンガル地方
u sulit nu Amilika: Bengal
likisi (歷史)
Bangladesh a binacadan sa i ti kalatimulan nu Asia, mikilulay tu nu Ta-lu kalatuasan nu binacadan. kitidaan nu Bangladesh sa u satabalay nikatayni a tademaw sa ya Ya-aw hananay. nadikudan sa i tawya idaw ku nu sakamuay tu nu Tibeto-Burman (Can-miyen 藏緬) hananay a kamuay, namakay nu Mongolia (Mun-ku 蒙古) a kasasiduma a binacadan, nu i walian kalaamisan micumud tayni, satusa idaw aca ku Dravidians (Ta-lo-pi-tu 達羅毗荼) hananay a binacadan macacamul tu ya Aryan (Ya-li-an 雅利安) a binacadan malimad tayni. ina kasasiduma a nikatenesan a kalalacalan mapulung a maudip sa, haymaw satu mala nu aydaay a Bangladesh hananay a tademaw.
孟加拉族是南亞次大陸古老民族之一. 孟加拉地區的最早居民是亞澳人. 爾後有使用藏緬語族的蒙古種人從東北部進來，再後又有與達羅毗荼人混血的雅利安人遷入. 這幾部分人經過長期融合，逐漸形成今天的孟加拉人.
9世紀已有統一的封建國家. 孟加拉地區人民早期多信奉佛教、印度教. 13世紀受外來影響改信伊斯蘭教，16世紀時，該地區已經發展成南亞次大陸上人口最稠密、經濟最發達、文化昌盛的地區. 17世紀被莫臥兒帝國征服. 1757年普拉西戰役後遭受英國殖民統治，日後成為英屬印度一部分.
1765 a mihcaan sa, nipatidengan tu nu Bangladeshay a kapulungan a mamikuwan a kitidaan sa, au ya Calcutta (Cya-el-ke-ta 加爾各答) hananay a kasateban nu sikalaluungan. i ti 1905 a mihcaan nu Bangladesh a kenis sa, palatusaan nu mamikuwanay a cenhu sawalian atu nutipan han a palcinuwas, nu dikudan sa malcapu aca. i ti 1947 a mihcaan sa ya In-Pa nikalucinas a nipikuwan sa, nu Yinguay a India mala nu India kunida sananay a mukelid, atu nu Pakistan a kunida sananay a pikuwan. i aydaay nu India satipanay a Bangladesh a kanatal, sawalianay a Bangladesh kenis sa u nu Pakistan kunida sananay ku mamikuwanay. ya walianay a Bangladesh sa pasumadan a pangangan tu walian a Pakistan han, ya nutipan a Pakistan sa nu aydaay tu a Pakistan. sipakay nu lala’ay a masasubalad, binacadan laylay, atu nu nakamuwan sa, tabakitabaki ku caay kalecad, sisa katukuh tu i nu dikudan sa, u nikabatadan kalaay tu tusa a malebut nu kung-li, kakayda satu ku walian atu nutipanay a Pakistan kala u ti’ihan tu ku nikalawilawan sakunida satu.
1765年，以加爾各答為中心的孟加拉管轄區建立. 1905年孟加拉地區曾被英國殖民政府分割成東西兩部，後來復合. 1947年印巴分治時，英屬印度分為印度自治領及巴基斯坦自治領. 孟加拉地區亦被再次分割：西孟加拉地區歸印度自治領（今印度西孟加拉邦），東孟加拉地區歸巴基斯坦自治領. 東孟加拉地區改稱東巴基斯坦，西巴基斯坦即今巴基斯坦. 由於地理上的相互隔絕，民族、文化和語言的巨大差異終於使相距約2000公里的東、西巴基斯坦內部矛盾走向不可調和的地步.
i 1971 a mihcaan tulu a bulad tusa a bataan idaw ku enem a demiad, ya sawalianay a Pakistan pabinawlan tu a sakaku asa mlalasakaku tu, i ti sepatay a bulad nu Indiaan ya Calcutta (Cya-el-ke-ta 加爾各答) patideng tu nu Bangladesh hananay a kananunudan a cenhu, kilul satu kay walianay a Bangladesh idaw ku nikalalekal tu tabakiay nu nikasasula’cusan atu muninangay a kakawaw. kyu ya India sipakay kalalaisan a paybalucu’, pacuked tu Bangladesh a sakunidaan maylangat tu Pakistan. i ti sabaw cacay a bulad tusa a bataan idaw ku cacay a demiad sa, u hitay nu India sa nipacukatan nu Soviet Union (Su-liyen 蘇聯) sa, kabelengan sa ku nipidebung tu walianay a Pakistan, sikalingatuan tu nu sakatulu a kalpacawan. sabaw tusa a bulad, nikalalaisan mulatlat sikatukuh i nu tipan a Pakistan, u nikalekalan sa mala nu hamin hananay a nikangangayaw. i sabaw tusa a bulad kalapituan a demiad, u nu kapulungan nu kitakit a masakaputay nilalubangan sa u kiyadahay ku nikaawasan tu, maylunguc tu mahtatusaay a kasatedep mangangayaw piliyasi sananay pangiha, nika ya hitay nu India caay pisikul pacici sa tatulitulis sa mungayaw, i ti sabaw tusa a bulad sabaw enem a demiadan kacebisan nu heni kida Ta-ka hananay, tuyda sa ya nu walianay a Pakistan sa nayay ku lalungucan a pahata tu salengacay a nikademec.
1971年3月26日東巴基斯坦宣布獨立，並在4月於印度加爾各答成立孟加拉人民共和國臨時政府，隨後東巴基斯坦發生大規模動亂和難民潮. 印度以戰爭手段支持孟加拉獨立以牽制巴基斯坦. 11月21日，印軍在蘇聯的支持下，大舉入侵東巴基斯坦，第三次印巴戰爭爆發. 12月，戰爭擴大到西巴基斯坦，發展成全面戰爭. 12月7日，聯合國大會以壓倒多數票通過決議，要求印巴雙方停火和撤軍. 印軍仍持續大舉進攻，於12月16日攻占達卡，東巴駐軍無條件投降.
1972 a mihcaan cacay a bulad patideng tu nu Bangladesh nu tademaway a nikapulung hananay a kanatal, ya cungtung nu Pakistan ci Zulfikar Ali Bhutto (Co-le-huy-ka-el. Ali. po-tu 佐勒菲卡爾·阿里·布托) hulaken nida kya namuciliay tu kanatal hananay, ya nu walianay Pakistan masakaputay a tatapangan, ci Sheikh Mujibur Rahman (Sye-he. mu-ci-pu. la-he-man 謝赫·穆吉布·拉赫曼), ina tademaw sa i nu dikudan sa mala nu Bangladesh a sayaway a cungtung.
Jerome Beasley
Jerome Beasley nalecuhan i Compton, California, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. Jerome Beasley i 2003 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 2 ku uwac atu silsil 33, namapili’ tu nu Miami Heat putiput. tatama u etul ciniza, nalecuhan i 5 a bulad 17 a demiad, 1980 a mihca, Jerome Beasley, miunduay.
Bangladesh
likisi (歷史)
1972年1月成立孟加拉人民共和國，巴基斯坦總統佐勒菲卡爾·阿里·布托釋放了被以「叛國罪」逮捕的東巴人民聯盟領袖謝赫·穆吉布·拉赫曼，此人就任孟加拉國首任總統.
Jerome Beasley
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika. kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
Bangladesh
likisi (歷史)
ya Malaysia hananay a kanatal atu belaway a kanatal ya Indonesia i ti 1972 a mihcaan tusa a bulad tusa a bataan idaw ku sepat a demiadan, tatenga’ paheci tu nikakunidaan nu Bangladesh, i ti Muslim (Mu-se-lin 穆斯林) hananay a kayadah nu kanatalay sa mala u sayaway a paheci. 1999 a mihcaan sa ya Malaysia a satalakaway a tapang ci Tun Dr. Mahathir bin Mohamad (Ma-ha-ti. mu-ha-mo 敦馬哈迪·莫哈末博士) na mutayda tu mizizaw misadamsay a nikalalacal, i mahida sa u nu Bangladesh a satalakaway a tapang milihida tu masasuzizaw tu Malaysia. nikatatusaan a nikalalacal sa kakayda satu miteka tu kapulungan a maaedapedap tu sakikawaw, sikaidaw nu Bangladesh a musakawaway taneng tayda i Malaysia.
Jerome Beasley
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:miunduay
Bangladesh
likisi (歷史)
馬來西亞和其鄰國印度尼西亞於1972年2月24日正式承認孟加拉國的獨立，也是首批承認孟國的穆斯林居多國家. 1999年，馬來西亞首相敦馬哈迪·莫哈末博士曾經訪問孟加拉國，同時孟加拉國總理謝赫·哈西娜也於2000年訪問馬來西亞. 兩次訪問使得兩國開始進行合作，使孟加拉國勞工能夠出口至馬來西亞.
1974年爆發獨立以來首次大規模飢荒.
1975 a mihcaan walu a bulad sabaw lima a demiad sa, u Bangladesh nu binawlanay a masakaputay a tapang nu siangilay, ya sayaway a cungtung ci Sheikh Mujibur Rahman (Sye-he. mu-ci-pu. la-he-man 謝赫·穆吉布·拉赫曼) sunuk hananay a mipacuk kabelecan tu. 1981 a mihcaan lima a bulad sadikuday a demiad, nu Bangladesh ya binawlanay a masakaputay a mamikeliday, ci Ziaur Rahman (Ci-ya. la-he-man 齊亞·拉赫曼) malacungtungay, i ti Chittagong (Ci-ta a minatu 吉大港) kalitemuhan tu pipacukan kakayda satu mabelec, kilul satu ci Abdus Sattar (Apu-tu-le. Sa-ta-el 阿卜杜勒·薩塔爾) mala nu nanunuday a pikutayay a cungtung.
1975年8月15日，孟加拉國人民聯盟領袖、首任總統謝赫·穆吉布·拉赫曼遇刺身亡. 1981年5月30日，孟加拉國民族主義黨領袖齊亞·拉赫曼總統在吉大港遇刺身亡，阿卜杜勒·薩塔爾出任代總統.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:Miku Kumud kakuniza:Buting Nukay
Uraw
Uraw
u sulit nu Hulam: 宇老部落
u siwkay nu niyazu'
i Hsinchu a kuwan ku niyazu’ nu Uraw. u kasalumaluma’ nu Uraw sa, izaw 43 a luma’. kumud nu kasabinawlan sa, izaw 181 tademaw. kasabinawlan nu yincumin sa, izaw 171 tademaw, pakalatu 94%. u zuma sa, caykaw yincumin, 10 tademaw, pakalatu 6%. u kasabinacadan, Tayan (Tayal) 91%, Pangcha (Amis) 1%, Paywan (Paiwan) 1%, zumazuma 2%.
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u cidekay nu Taywan Incumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan (Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah, saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網
kakuniza:niyazu'
Ike Borsavage
Ike Borsavage nalecuhan i Plymouth, Pennsylvania, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. Ike Borsavage i 1950 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 5 ku uwac atu silsil 51, namapili’ tu nu Philadelphia Warriors putiput.
7 bulad 25 demiad, 1924 a mihca, Ike Borsavage, miunduay. (mapatay i 2014 a mihca)
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika. kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
Michel Temer
Michel Temer
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Brazil ayza sa ci Michel Temer, micakat a demiad sa i 2016 a mihca 8 bulad 31 demiad.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:misingkiway
Bukai
thumb|400x400px|Bukai thumb|400x400px|Musha, 1930
Bukai
u sulit nu Hulam: 武界部落
u siwkay nu niyazu'
i Nantou a kuwan ku niyazu’ nu Bukai. u kasalumaluma’ nu Bukai sa, 250 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 1,057 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 1,012 ku tademaw, pakalatu 96%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 45 ku tademaw, pakalatu 4%.
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Yuwatan(Bunun) 91%, Tayan(Tayal) 2%, Pangcah(Amis) 1%, Seediq 1%.
u Yuwatan a niyazu'
u Yuwatan(Bunun) a niyazu' kuyni, tuud ku Yuwatan(Bunun) itini, u zuma a tademaw sa, izaw ku Tayan(Tayal) u Pangcah(Amis) atu Seediq.
u Sakizaya a tademaw
inay ku Sakizaya a tademaw itini.
u cidekay nu Taywan yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Michelle Bachelet
Michelle Bachelet
thumb|Michelle Bachelet foto campaña|alt=Michelle Bachelet foto campaña.jpg
Jerrelle Benimon
Jerrelle Benimon nalecuhan i Warrenton, Virginia, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza.
Michelle Bachelet
9 bulad 29 demiad, Michelle Bachelet, u misingkiway. 1951 a mihca nalecuhan)
Jerrelle Benimon
8 bulad 1 demiad, 1991 a mihca, Jerrelle Benimon, miunduay.
Michelle Bachelet
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Chile ayza sa ci Michelle Bachelet, micakat a demiad sa i 2014 a mihca 3 bulad 11 demiad.
Jerrelle Benimon
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika. kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
cidekay
cidekay(民族、種族、族人)
Dauqpusan
Dauqpusan
u Bunun a cidekay(族) sa, sakamu nu Sakizaya sa u "Yuwatan". u Taywan yuancumin cacay a cidekay. i Chin kanatal a nasulitan(文獻) sa u " Wulun" cidekay sananay. mueneng(居住) i buyu' ipabaw 1500m. maka lima a mang(萬) ku tademaw.
布農族 (布農語: Bunan)，撒奇萊雅語：Yuwatan. 是臺灣原住民的一個族群. 清代文獻稱為武崙族，台灣原住民的一個族群，主要居住在海拔1,500公尺以上的高山上，現在的人口約五萬餘人.
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Dauqpusan. u kasalumaluma’ nu Dauqpusan sa, 177 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 684 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 655 ku tademaw, pakalatu 96%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 29 ku tademaw, pakalatu 4%.
u Yuwatan a niyazu'
u kasabinacadan, Yuwatan(Bunun) 68%, Pangcah(Amis) 2%, Tayan(Tayal) 3%, Taluku(Truku) 3%, Sejek(Seediq)15%, zumazuma 4%.
u Yuwatan(Bunan) sa, u cidekay nu Taywan Yuancumin. tusa a bataan a mang ku tademaw. mueneng i Kalinku i Pusung atu i dadipasan nu bayu'an. katuuday a cidekay u Yuwatan(Bunan).
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunan) kuyni, katuud ku Yuwatan(Bunan) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis) u Tayan(Tayal) u Tuluku(Truku) atu Sejek(Seediq). inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yuancumin
u Yuancumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw,
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,
Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 12 a bulad
pulung sausi (565,561), Pangcah (211,031), Tayan (90,884), Paywan (101,472), Yuwatan (58,894), Rukay (13,392), Puyuma (14,340),    Cou (6,667), Saysiat (6,662), Yami (4,629), Saw (799), Kabalan (1,482), Taluku (31,826), Sakizaya (958), Sejek (10,193), Laaluwa (404), Kanakanabu (343), zuma (11,585)
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:niyazu' kakuniza:Bunun kakuniza:Kalingku
Abdrabbuh Mansur Hadi
thumb|ci Abdrabbuh Mansur Hadi thumb|u hata nu Yemen thumb|Secretary Kerry Shakes Hands With Yemeni President Hadi Before Bilateral Meeting in Saudi Arabia thumb|Secretary Kerry and Yemeni President Hadi Address Reporters
u siwkay
9 bulad 1 demiad, Abdrabbuh Mansur Hadi, u misingkiway. 1945 a mihca nalecuhan
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Yemen ayza sa ci Abdrabbuh Mansur Hadi, micakat a demiad sa i 2012 a mihca 2 bulad 27 demiad.
u ngangan niza
u sulit nu Hulam: 阿卜杜拉布·曼蘇爾·哈迪
u sulit nu Alabo: عبد ربه منصور هادي‎
u sulit nu Lipun： アブド・ラッボ・マンスール・ハーディー
u sulit nu Amilika: Abdrabbuh Mansur Hadi
u sulit nu Hulam
阿卜杜拉布·曼蘇爾·哈迪，生於阿比揚省，1970年加入南葉門軍隊. 1990年早期成為一名將軍，葉門統一後任總統委員會顧問. 1994年5月任國防部長，同年10月3日任副總統. 2012年就任葉門總統.
u sulit nu Lipun
アブド・ラッボ・マンスール・ハーディーは、イエメンの軍人、政治家. 2012年より同国大統領を務めているが、2015年3月現在、後述のとおりその地位を巡って反政府勢力フーシとの間で論争が起こっている状態である. 副大統領、国防大臣などの要職を歴任した. 軍における階級は少将.
Jerry Baskerville
Jerry Baskerville nalecuhan i Philadelphia, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza.
11 bulad 10 demiad, 1951 a mihca, Jerry Baskerville, miunduay.
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika. kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
Dave Batton
Dave Batton nalecuhan i Baltimore, Maryland, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. Dave Batton i 1978 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 3 ku uwac atu silsil 62, namapili’ tu nu New Jersey Nets putiput.
3 bulad 26 demiad, 1956 a mihca, Dave Batton, miunduay.
Angah-tatama a ngangan nu Pangcah
ngangan nu tatama
Angah
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.
yadah ku ngangan nu Pangcah. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 77, tatayna 77. namakay Ranchanruy sa, tatama 6261, tatayna 5181, ngasaw 417. namakay Lipunan sa, tatama 7290, tatayna 5914. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 305, tatayna 150, petun 44.
tina ngangan sa namakay i Chengzhi Tabakiay Cacudadan a lacul.
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 207715 (2017.9).
pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
thumb|Formosan
kakuniza:ngangan
Guinea
thumb|u hata nu Guinea(幾內亞)|alt=Flag of Guinea.svgGuinea(幾內亞)
Guinea(幾內亞)
u ahebal nu lala’ mapulung sa izaw ku 245,857 km2.
u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 245,717 km2, u ahebal nu nanumay sa izaw ku 140 km2.
hamin nu tademawan sa 12,093,349.
kakalukan umah sa 58.10%, kilakilangan umah sa 26.50%, zumaay henay umah sa 15.40%.
caay kamu cabaya a kanatal nu Taywan.
Guinea kun-he-kuo (nu France a kumu: République de Guinée), u Guinea satu (nu France a kumu: Guinée), idai saetipan nu Africa (西非) a kanatal, wali timul mitepal tu Cote d'ivoirie (象牙海岸), timulan Liberia (賴比瑞亞), nutipan atu Sierra Leone (獅子山), amis micapi tu Guinea-Bissau (幾內亞比索), Senegal (塞內加爾), amis atu wali amis atu Mali (馬里) mababiyaw.
(u sulit nu hulam: 尼日河、塞內加爾河、甘比亞河在幾內亞發源. 幾內亞本來是指非洲撒哈拉沙漠以南，幾內亞灣以北的整個地區，它來源於柏柏爾語，意思是「黑人的國家」. )