cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
nidatengan nu wawa
nilaculan
在回家的路上，我反復琢磨著兒子的話，他說的還真有一定道理. 自己年輕時沒趕上好時候，生活困難，吃不起、穿不起，可是現在有了條件了，再捨不得吃，捨不得穿，就太糊塗了.
sasanumata, malakuwit tu kunikaudip,apina henay kunikaudip? Yumahini, tepalay acabay kaput malecaday ku mihcaan hacacacacay sa miliyas, beliw sa ku bali yada tu, naynayi ku niala, sakadihian sa pisaetim sa adada ku balucu’!
眼下已經走過大半輩子了，還能活多長時間？尤其是前不久，身邊幾個同齡的同學和朋友突然的離世，一股煙地走了，啥呀沒帶走，讓人惜哉！痛哉！
Sasapaiyuwan a sama`
撒 奇 萊 雅 族 的 民 族 植 物 記 錄 單
nidatengan nu wawa
nilaculan
aydaay awawa matineng maudip cay kahida naayaway a nikaudip, aydaay atademaw mietan, miadih acatu sulit nu ciwkinbu macunus haw maselephasw, u tuwami manamuh tu , alaw cay kaw hahidan maapaay kita ababalaki sakizakizay sa.
孩子都知道享受生活時不我待，我們這一代人死攥著錢，圖個存摺數位的增加，用一碗拉麵對付自己，豈不是天字第一號大傻瓜嗎？
Sasapaiyuwan a sama`
調查時間
nidatengan nu wawa
nilaculan
ayda, wawaaku tatenga pasubana’ takuwan,mahemek kaku cinidaan namakayni nipikan tu tuwami , matineng tu kaku maudip alaw hidan haw, taluma’ satu kaku idadan , tayda kaku pacakayay micakay tu tabakiyay a buting, tawa sa kaku taluma’ tanu namuh sa ku acawa aku takuwan.
Sasapaiyuwan a sama`
107 mihca
7 bulad
nidatengan nu wawa
nilaculan
今天，兒子著著實實給我上了一課，打破了一碗拉麵的觀念，讓自己的生活理念頓開茅塞. 在回家的路上，自己去一家超市買了一條大魚，樂呵呵地推開了家門，還受到了老伴兒表揚.
kungku- u banuh atu nu sananal a bunac
satangahan nu ulic
thumb|500x500px u banuh atu nu sananal a bunac
nidatengan nu wawa
nilaculan
tademaw katukuh balaki,amana hida makakabuay kunikaudip, sakapahen kunikaudip. Katuud ku cabay atu miasipay pasu “aku”malecad ti, saicelang sa maudip, makizay tu sakaudip, nayay ku lipahak, nayayn ku namuh, widasa sadakadakay sa maudip.
Sasapaiyuwan a sama`
5 demiad
kungku- u banuh atu nu sananal a bunac
ngatu-cacay
i picudadan manamuh kaku mitengil tu kunku nu saydan. ci-Tubah hank u ngangan niza u kanamuhan nu maku ku mukaen ku kawpil nu Tubah. u kamu nu saydan ni Tubah ayza i kaput sa tusa, saayaway sa namaka ayamay a kungku : u itebanay nu buyu a ayaw. u tengaan atu u sapasubana’ tu wawa a kungku. namitengil tu kungku nu Sakizaya sa sakana muhan matumes nu sakatineng, kiyu sakapah hank u nipitengil tu kunku haw !
nidatengan nu wawa
nilaculan
人到老年，別湊合日子，要過得有品質.
kungku- u banuh atu nu sananal a bunac
ngatu-tusa
i teban nu buyu’ milisimet kiya tengaan tu sangutuc niza tu salengacay a kikul nu banuh, pasenen sa misakamu tu i pabaw nu kilan palan “ matinen kisu u kasaetinan ku tusaay akikul nu banuh aku, sapawantan nu sakizayaay atademaw tu malataw atu likat nu cilal, a matinen kisu, iyu paselal, kuheni iyu malikuda ku selal, iyu pala acawasa, satupelen, malikat sangulan. u banuh isu sa abuabuwan, tabaki, icuwa ku nikasangulan ! “
Sasapaiyuwan a sama`
記錄者陳妍綾Sabok Nubu
nidatengan nu wawa
nilaculan
很多老朋友和文章中的「我」一樣，一直中規中矩，節儉度日. 沒有娛樂，沒有享受，沒有驚喜，只有緊巴巴地過日子.
kungku- u banuh atu nu sananal a bunac
ngatu-tulu
thumb|500x500px|bunac makatengil kiya palan tu kamu niya tenga’an, patukil satu “ han, kasaetiman ku salengacay abanuh i su, belabelatan, uyzasa, cayay pakazih kisu, u tupel nu tumuk sa u ni sangaan tu banuh nu niyam, u tudungay tu sakuwan, situdungay, anu situdun kina sa “ malikatay a sangulan “  anumahiza, utatudun niyam sa “ u icelan “ kiyu, sapica nu mita masu papasengen, anu masukasikaz kita, anu silsilen nu mita kiya banuh mipulun tu icelan sa, acaay haw ku sakapahay a nikalaheci !
Sasapaiyuwan a sama`
調查地點
nidatengan nu wawa
nilaculan
Sisa malakuwit kunipitanam tuni kaudip haw mahida tu, matabesiw kuni kanawlan anikaudip, yadah ku katanguulan! sisa muucul kaku titaan anu cilahaw kanca hida maaedapay ku nikaudip, misinanut tu wayway nikaudip, kiya usitanahay ku mahiniay, daesuay ababalaki!
kungku- u banuh atu nu sananal a bunac
ngatu-sepat
nakamuwan i sumamad, bayu nu wali izaw ku niyazu’nu Sakizaya, iza ku kapah ci Pitay Kakalan’, nanu adidi’ sibalucu’ maydih amala bunac itini ihekal paku niza sa tata cuwa. miyala ciniza tu samukung, nu nabalucu’an sa niza misabalunga, u muwa ku malu paypay niya balunga. tusa tu a bataan ciniza u bunac ku bacu nu balunga, nani niyazu’ a mumul, tayza nisabalucuan ihekalay akanatal.
ngatu-lima
tulu amiheen I bayu, pabaliwsan, maalul mapacaheb ak ku balunga’ i kanatal, misabaluhay yaca tu balunga malalid ku culil. namahiza pakukungan, mahamin alawan ku tuutuud niza. nanialawan ciniza sa, mapalikid i kanatal, pinapinaay a miheca ciniza sa, mumul tu maka balunga, itawya sa, sinikatinengan tu pabalunga i bayu, acaay tu kabalaki satu, cayay kahiza nizatengan, tayzaen i niyazu nu tatayna lubuwan, pina amiheca.
nidatengan nu wawa
nilaculan
結果，錯過了體驗人生的各種可能，也錯過了很多精彩的部分，這是多麼的遺憾啊！所以建議大家今後的日子一定不能湊合，要注重生活品質，這才是聰明的、幸福的老年人！
Sasapaiyuwan a sama`
報導人姓名Hana
kungku- u banuh atu nu sananal a bunac
ngatu-enem
thumb|banuh haemay muspi ciniza, alaan nu enip atu isu ciniza, kiya maliyas ku niyazu’ nu tatayna, malalid palaheci tu nizatengan, pakapina tu amiheca, bahal tulu tu abataan amiheca, satusa alasubu kuni tayzaan akanatal cayay paka tepa tu zazan, kiyu maydih taluma’ papipadan tu babalaki’, itawya tansul tahekal ku dietu nu bayu, misakamu : “ tatengaen, saicelangen, sawantangen, patukelen ku nizaten, sa mapacukat kaku, ayza patungusen naku kisu malabunac nu wali’ “ namisakamu tansul sa malawpis, nani tawyai wali tu sananal misabelabelat ci pitay kakalaw pacilu’ tu binawlan.
nidatengan nu wawa
nilaculan
Utademaw balaki tu haw,anu caay pakunida han amaudipnu wayway. Cacay kulami cacay kuhemay, cacay ku titi cacay kulami cacay ku kabi cacay kuheci cacay tu kukan, nika nudikuda nuyni nikaudip nu mita awayway kuyni.
Sasapaiyuwan a sama`
報導人族名Sabok Lubas
kungku- u banuh atu nu sananal a bunac
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan ni Tiway Sayiun、Lisin Cudad、atu ci Tuku Sayiun
nidatengan nu wawa
nilaculan
1.  人到老年，不湊合是種生活態度.
一個菜是一頓飯，一葷一素一湯一水果也是一頓飯，但這背後卻是我們對待生活的不同態度.
cacay ku pacikahan alami asu’tu sikan tu hemay, akay mabecul tu, mahidasa cay kaasu kunikan, misinanut kita tu sakaciki akakanen, muka tu cacanan pasasu alaen muka atademaw,umadidaay atademaw sa paydang sananay amaudip!
一個酸菜下一碗飯的人，或許也能吃飽，但是一定吃不好. 而那個注重飲食、葷素搭配的人，則一定是一位對待生活絕不湊合的人！
utademaw anu balaki tu haw, alahican misunanut tasakaudip capakemang sa, sakapahen mukan tu hemay, diku sadimelen, sakapahen ku kasidikuc manakasiduma amaudip, nikaudip sakpahen kya siekeng manamuh kuni kaudip!
人步入了中老年，這個時候則更加要注重生活的品質，吃好每一頓飯，衣服乾淨整潔、妝容大方優雅，不湊合地對待生活，生活自然也會回饋給我們健康與快樂！
nikaudip apuyu’, amana kasidumasa, cay pilihida, kya pakayni tu udip atu taw nikasaetim, kya utademaw katukuh balaki idaw ku nikaudip nu wayway,
人生苦短，我們千萬不能湊合，不湊合，才是對自己和他人的珍惜，才是人到老年時應有的生活態度.
2.  人到老年，捨得花錢享受生活.
現在有些老人，還把錢袋子捂得很緊，依舊過著儉樸的生活，孰不知這樣卻把快樂養老的基石給丟掉了.
anu naynayi ku lipahak sa, hatini ku ngelu’ amikuli idaw u kalisiw wicaku laluu’ta? sisa utademaw balakimangaleb asibaluhay a kakatinengan, datengen saw u kalisiw ku patadeay.
如果連快樂都沒有了，這些辛辛苦苦攢下來的錢又有什麼用呢？所以，人到老年了要更新觀念，要想到錢是為人服務的.
anu micukaymas tu kalisiw, anu “sansandebay akacelem nu cilal” anu mahini sa, idaw tuku ekim anikalikat, mahica kapah tuway? Anu yaan cay tu pakacaculil, cay tu pakakan, cay tu pakasalama sa, adih han micakay tu cacanan sa, u “heci” manamuh tu kita, namicakay tatengaay asinilaculay.
anu matamudeng tu ku kawaw, kasitangah micukaymas tu kalisiw, kya cay padengi i ngiku u sulit acacay, wida kyamu ulipahak, yadah ku kaala, tanunamuh sa ?sisa mala sitangahay kita ababalaki!
在自己的承受能力之內，聰明地花錢，讓金錢不再是存在銀行裡的一個數字，而是一連串的快樂，一大堆的收穫，又何樂不為？讓我們都來做個聰明的老年人吧！
ita u cabay namin, ayd idaw henay ku tuki, taneng henay,maladay kita. amana kabiyalaw, mana katalaw, amanakadangidi,cacukaymasen haw yung han ayaan micukaymas, yaan tu palukapah tu udip.
老朋友們，趁著還有時間，趁著一切還來得及，讓我們一起行動起來. 不要擔心，也不要害怕，更不要節省，該花的錢要捨得花，該享受的生活要捨得去體驗.
ita haw sakapahen nita ku udip nu mita, minanam"mukan midan mienip manamuh" katineng si balucu' sakapah han ku udip nisadakadakayan amietan, mahica ita tu kumi yungay, kya namaudip, cay katanguul tu nikaudipan.
我們要對自己好一點，學會「吃喝玩樂」的生活藝術，懂得享受生活中身心靈的美好，才算來世間走了一遭！
《歌曲》在變老的路上善待自己
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
https://youtube.com/watch?v=zEUthOlE1Rk&feature=shares
Sasapaiyuwan a sama`
植物生長環境
峭壁瀑布旁
懸崖潮濕
利用方式1
做成中藥降血壓
利用方式2
先曬乾再泡酒顧經骨
利用方式3
曬乾當茶喝,清肝解火
撒語
中文翻譯
kungku- u banuh atu nu sananal a bunac
malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan
羽毛 https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%BE%BD%E6%AF%9B
kakuniza:kungku kakuniza:kagak kakuniza:2018-cacay
kungku-u malacabayay
malacabay
matenes tu ku demiiad maudad, milimeek tu ku a’adupen amin, caay katahekal, caay tu kaazih misahicahica saw.
mangalay tu ku bili, caay kanga’ay a tapudah mikilim tu kakaenen. makahalhal tu ku cilal musadak, mipawali tu
zumazumaen a’adupen.
u canan ku daesu?
kakiliman
u canan ku daesu?什麼是幸福？
kungku-u malacabayay
sakapahay ku demiad i tawya, sa cacaycacay sa masadak tapudah,mahhica tu! sa mallawidang,satu a mikilim
tu kakaenen a mitena’ tu ngala.
u canan ku daesu?
kakiliman
nayay kuy balucu’ay u da, nayay ku imelang nu udip sa u su.
Sasapaiyuwan a sama`
山鵝菜並非是可以食用的菜,可供藥材使用,可清肝解毒及降血壓,對身體是很好的藥材
kungku-u malacabayay
izaw ku cacay a pawalil, a mikilim tu kaydihen a kakaenen niza, sakaliyuhan sadak sa ku cacay a tabakiay a
kuyu,a mizakep tu pawalil pikaenn nu kuyu,tatebud sa kya pawalil cumikay saduba sa milaliw,”alaen kaku!,
alaen kaku!” mi awaw tu cabbay.
idawya satu makatengil ku cacay a katalalan tu pakaeka nu pawalil,pasakayca nu ngiha a miazih,makaazih
ku kuyu, tezep sa a milaliw,pasayda sa ku mancel ma kaazih pilalaba’ nu kuyu tu pawalil,kasenun sa mulaliw
kuyu,”may” sa mulaliw tu. aku sa caay pakapupu tu uzip nu maku saan, makatengil ku babuy tu pakaeka nu
pawalil, tezep sa pasuni ciniza a milaiw.
paketengil tu ku wacu i niyazu’ tu pakaeka nu pawalil, “u cima ku manuluwaay saw.” matatengil amin sa.
sauwac, mikayakay tu buyu, miawas tu cebecebedan, “wang! wang! wang!” sa atatulu, cumikay a mi awaw,
katukuh satu kalat hantu i lie’l nu kuyu kelem han “ awang! awang!” sa tu kya kuyu, apaengil haw ku wacu,
u pikalat nu heni. ya kuyu sa kanikihen beluc satu milaliw.
maduka mangeluh tu tatilengan nu pawalil,haymaw satu mu culil taluma ‘.alaw i luma’ ku yadahay a cabay
masaupu mihalhal a maydih matineng mahica tu kya pawalil sa.
“ka i takuwan saw? anga’ay cuka’ han aku,ngay ma cuka’ ku tinay nu ya kuyu.” musakamu ku mancel
”nasawni aca kaku matineng kya caay pasubana kisu saw?” a tukud han aku  mipeleng tu tangaah niza.
mi pa-pa ku ngabul tu baluwang sa kamu sa” kya caay kisu pasubana’ i takuwanan saw, mitakus tu yadahay
makatineng tu kawaw nu misu, a kelid han nu maku ku katuuday a sizi a mizakep tu kuyu, cuzuh han mapulin i
lilis nu dangkay.” i zikuzan tu pangiha ku babuy,” sazikuzan tu kaku matineng tina kawaw,anu ayawan matineng sa,
Sasapaiyuwan a sama`
kakuniza:Sabak Nubu
kungku-u malacabayay
salaawaw sa kiya katuuday a’adupen, nayay ku patebeliay, u ya pawalil taung sa azihazih sa, caay henay pakaazih
kya tuluay a wacu, azihan maka maduka’duka kuheni,tihuway sa muculil taluma’, u pacuay nu pawalil tu pauzip nu
niza sa,a hicaan pacuay nu maku saw? palida sa kya tuluay a wacu “ u hatiniay a kawaw, amana paibalucuan,
mipadang kami ku papadangan a kawaw” sa.
makayni tu mahiniay a kungku sa,u canan ku sacabayen saw,caay ku tineng,kasalungan ka asu’ aca ku kamu,
a caay pisausi kuni sakawawan, a caay kaydih nipacuay nu mipadang niza sanay, tezap sa mipadang tisuwan
baluhay nu uma a lami’ malingatu misikay tu lami’ nu pangcah a lalangawan tu bangcal
baluhay nu uma a lami’ malingatu misikay tu lami’ nu pangcah a lalangawan tu bangcal
《新野菜美學》展開幕 介紹阿美族野菜文化之美
kungku-u malacabayay
paayaw i tisuwan,u mahiniay ku a sacabayen nu mita!
u canan ku daesu?
kakiliman
心上無事是幸，身上無病是福.
人一輩子，忙到最後，會發現，真正的幸福和逍遙，不是擁有富貴權勢，而是身體沒病，心裡沒事.
nilaculan
kyu sakamu sa “nayay ku imelang nu udiudipan ahemaw”. Naimelang tu tabakiay sa mayineng makadateng.俗話說：「無病一身輕. 」生過一場大病的人都有體會.
kungku-u malacabayay
kakuniza:Lami' Kulang
u canan ku daesu?
nilaculan
活得累的人，心裡裝著不喜歡的事. 更累的人，是今天裝了明天的事. 無可救藥的人，裝了好多不該裝的事.
u tademaw, i anub malawpes ku daesu, i nayan nu lawad utiih ku udip. i pabaliw kanayan nu sapalutatenga. dangidi sa kanayan nu cabay
u tademaw anu tamelac, inayay ku mikawaay tu udip, u kawaw sa mana kasasetset, kya sadep sa, u balucu’ caypilunguc, nikaudipan sadep sa.
人不爭，一身輕鬆. 事不比，一路暢通. 心不求，一生平靜.
amana kadangidi tu makuyasiay a tademaw, atu hinabalucu’ay a tademaw, amana pacikaw tu balucu’.
別和小人計較，別和家人生氣，別和自己過不去，別讓心情不美麗.
活一天，就開心一天，過一天，就舒服一天，破事不放心裡，兩耳不聽碎語.
幸福不難，難在自己的心不定.
yu mahida henay 2000 a mihcaan mabaat sa ayda 2000 malakuwit tu mavapi 20 a mihcaan, akay 2022 a mihcaan mabaat sa, ayda makatepa, katukuh tu 2023 a mihcaan.
當年以為：2000 年很遙遠；如今：2000 年過去近20年了；曾經以為：2022 年會很遙遠，當下發現：已經到了2023年了！
nama “balaki tu” u mabaatay han a kawaw, ayda sa “masakapah” nu naayaway a kawaw kuyda…
曾經以為：“老去” 也是很遙遠的事，現在覺得：“年輕”  是很久以前的事了 …
u sakapahay nu tatayna a wayway
縮圖 u sakapahay nu tatayna a wayway一個女人最好的氣質 生詞：女人tatayna namakayni i sadakadakay, damsay tu.經歷磨難，依然樂觀善良生詞：善良damsay經歷: namakayni/nasadipaan有一句話，和大家共勉： idaw ku cacay a kamu, maydih pasasu icelang titaan:生詞：共勉pasasuicelang/masasudama
u canan ku daesu?
nilaculan
u tuki cay kataneng, ayda sa malakuwut tu pangkiw nuka udip.
baluhay nu uma a lami’ malingatu misikay tu lami’ nu pangcah a lalangawan tu bangcal
baluhay nu uma a lami’ malingatu misikay tu lami’ nu pangcah a lalangawan tu bangcal
patumi’ sa mibulesak tu sasapalan, sakalinga tu sa, Kaliku Hulanwan lalangawan seahuy atu Linwuci, Lalangawan cecenci, Klinku kinsihu malecad tu balucu nina sepatay, pataydan nuheni ku pangcah a lami’ tayda i Tapeak, patinaku baluhay nu umah a lami’ a papatinakuan tu lalangawan nu hekalay a lami’ nipitinakuan, patinakuay a tademaw ci Wseaye tunipatahekalan nida tu cudadan Taywan baluhay nu hekalay a lami’an a kawaw ilabuay nu lami’an a kulitan, babelihan tu sapalan, nu tademaw anipalumaan atu nisakapahan tu liklikan, patinaku tu pangcah nu lalami’an a lalangawan.
撒下象徵野菜的種子，代表展期的開始，花蓮縣洄瀾灣文化協會與林務局、文化資產局、花蓮縣政府四方攜手，將阿美族野菜文化帶到台北，展出名為《新野菜美學》的野菜文化展，策展人吳雪月將自己過去出版的書籍 《 台灣新野菜主義》裡的野菜圖鑑，轉化成實體的原生種子、人工培植以及部落造景，展現阿美族野菜文化的魅力.
sakamusa ku patinakuay ci Wseaye, ayda nu milihidaay tu lami’ nu tineng a lalangawan nu sining han caay tu ka hacica, mingalay milihida tu niyadu’ay, ayda hantu mahahiya atu cacudadan mapapaliw, patatungus tu tineng i wawaan.
策展人吳雪月表示，現在願意參與野菜文化知識的原民青年越來越少，期望能連結部落 ，目前也正與學校單位合作，將這項知識向下扎根
u canan ku daesu?
nilaculan
時光太不經用，現在大半生已經過去了｡
baluhay nu uma a lami’ malingatu misikay tu lami’ nu pangcah a lalangawan tu bangcal
baluhay nu uma a lami’ malingatu misikay tu lami’ nu pangcah a lalangawan tu bangcal
sakamu sa ci Wseaye baluhay nu uma a lami’, nipatinakuan tu nu pangcah a tatayna nu sakatanektek tu hida hananay nunisalamian a tineng, atu nisumadan tu natinengan, nipatinakuan a dimian namaka 111 mihcaan 8 bulat 5 demiad katukuh tu 12 bulat 31demiad sa, manamuh tayniyan nu binawlan milihida tu pangcah nu lalamian.
u canan ku daesu?
nilaculan
amana sakamusa tanayu’ henay ku demiad sa, u liwan ani kaudip kadimel!
baluhay nu uma a lami’ malingatu misikay tu lami’ nu pangcah a lalangawan tu bangcal
baluhay nu uma a lami’ malingatu misikay tu lami’ nu pangcah a lalangawan tu bangcal
吳雪月也表示 《 新野菜美學 》 展反映的是阿美族女性堅持野菜料理的自然美，以及兼容時代風味的創造力，展期自111年8月5日到12月31日止，歡迎民眾一起探索原住民野菜之美.
u canan ku daesu?
nilaculan
不要說來日方長，餘生真的是難能可貴!
baluhay nu uma a lami’ malingatu misikay tu lami’ nu pangcah a lalangawan tu bangcal
baluhay nu uma a lami’ malingatu misikay tu lami’ nu pangcah a lalangawan tu bangcal
katahekalan nu sinbung: yuncumin-cu pasinbungay ( https://news.ipcf.org.tw/45758，aadihan a demiad:2022/08/08) sinbun kisia ci uliu (郭亞文), nina wancan sipakayda i miulicay a matatungusay saka 52、65 matungusay a micukaymas.
u canan ku daesu?
nilaculan
kasaetim tu ayda, pisinanuti tu ekeng nu uudip.
baluhay nu uma a lami’ malingatu misikay tu lami’ nu pangcah a lalangawan tu bangcal
baluhay nu uma a lami’ malingatu misikay tu lami’ nu pangcah a lalangawan tu bangcal
新聞來源：原住民族新聞台( https://news.ipcf.org.tw/45758，瀏覽日期：2022/8/8)，記者uliu(郭亞文)，本網站依據著作權法第 52、65 條合理使用.
u canan ku daesu?
nilaculan
好好珍惜現在，注意保重身體.
tawa han maudip tu dedemiad. Pabien ku lalumaan,cabay!
樂樂呵呵過好每一天. 獻給家人、老朋友! kakuniza:Uuy411110
Sirakesay
thumb|Ji’an
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Sirakesay. u kasalumaluma’ nu Sirakesay sa, 1,845 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 4,720 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 486 ku tademaw, pakalatu 10%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 4,234 ku tademaw, pakalatu 90%.
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 8%, Taluku(Truku) 1%.
u Pangcah(Amis) a tademaw
u Pangcah a niyazu' kuyni. katuud ku Pangcah(Amis) itini. izawtu ku Sakizaya itini, caypasumad ku ngangan nu Sakizaya. u zuma a tademaw sa u Taluku(Truku). yadah ku cidekay a tademaw itini.
u Sakizaya a tademaw
katuud ku lalumaay nu Sakizaya kina niyazu'. namakay Sakulay a niyazu'.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihcan 12 a bulad
inayay ku cacudadan i Sirakesay niyazu’
inayay ku kyukay i Sirakesay niyazu’.
1 ku pakincalan i Sirakesay niyazu’.
1 ku pikuwanan i Sirakesay niyzau’.
inayay ku pacudacudadan i Sirakesay niyazu’.
inayay ku padekuan i Sirakesay niyazu’.
u kala OK hanany a sadadiwan nu sikaidaw
thumb|kala OK
ina kala OK (卡拉OK) hananay sadadiwan nu tademaw sikaidaw sa namakay i nu Dipunan i 1971 a mihcaan kuni kalingatu ya nu Dipunan (神戶) tuse hananay a kakitidaan matinengay tunu pacudaday misangaay sakay mudadiway a tademaw ci (井上大佑). idaw kuni pisangaan sapalekal tunu kikayay a dadadiwan u nayiay ku pacabayay dadiw sananay nu nilingihaan sikatahkal tu nu padadiway i Dipun sa nasulitan Kara- orchestra sananay u imin nu Hulamay sa nayiay ku pacabayay a mudadiw saan (無人伴奏樂團伴唱帶）sananay u sakaidaw nu imahidaay a kala OK nipi patahkalan.
u sasiwkayan tunu makay idaw nu kala OK hananay
idipun a kanatalan sa hina mudadiw ku tademaw i lumalumaan sikatukuh i dumaay a kanatalan pasu u Taywan atu Siyangkan (香港) atu Hulam (大陸) 1988 a mihcaan micumud i siyangkan kasenun saan mucelak ku nikaladladan sikanamuhan nu tademaw kinamahiniyay a sadadiwan sakalihalayan nu balucu sisa imahida satu yadah ku taydaay i Hulam nu misiwbayay itida kakayda satu mapalekal ku mahiniyay a lalangawan nu sadadiwan. u saayaway nipatidengan a kala OK sa i 1990 a mihcaan i (海南省) nikalingatu nu dumaay atu nu Hulamay nika calamul patahkal tu kalisiw mamisiwbay. yadahyadah nu dikudan mikilulay mikilihida uduma sa sipabaluhay maysumad tu nipisibay sisa kasenun saan mulatlat ku kikay atu nikayzuan (翻版) tu a sadadiwan. pasu sikanamuhan nu tademaw sa tansul satu mahamin ku tuse atu inakaay sipadengan nu kala OK hananay i Hulam（大陸) . zayhan katukuh i 1991 a mihcaan idaw tuku mikunukunu sananay miubi misiwbay tu pacabayay mienip tu epah nu limecedan u dumasa idawaca ku mawacayay nu limecedan pacabay munip masasalama ilabu u sakaydihan nu misiwbayay ku mahidaay kasenun saan sitan ku malatawkiay. u dumaay sa malahida u 夜總會 hananay padadiway.
i Taywan sa macakat kunika siduma tu nipisiwbayan ya kala OK sa lamulen nu misiwbayay atu i labu nu kakabian ya KTV hananay patingkihan tu belatbelat sananay a sakasinawal nu tangah adihan tuku limecedan sa bangbangcal sikabusuk nu munipay salabi saan mudadiw maliyuh tu sakay taluma makasic tu musakawaw. ya KTV hananay a nidatengan a sakikawaw sa mudiku aca sikataydaan i nu Dipunan mahidatu u sakanamuhan nu katuuday a tademaw imahidah sa u malasayaway nu kalcapuan nu mihicahica a kawawan nu tademaw. sisa nika sidumaan pangangan hantu u kala OK 包厢 saan a nipacudad sisa nikahini.
u nu tabakiyay atu nu pacumuteng tu kalisiway a kala OK nikasidumaan
ya tabakiyay a nipipatiyaman atu nu sidumaay sananay pacumuday tu kalibuwahay a kalisiw a kala OK caay kalecad ya (錢櫃KTV) hananay sa nipisangaan tu labu nusadadiwan yadah kuni palawpes tu kalisiw misakapah sakangaay nu tayniay nu labang a mudadiw sisa matekes ku sapaaca tu nikaeneneg i labu anu katukuh i pipahanhanan sa u duma ku yadah nu taydaay mudadiw mapasilac muhalhal i Taywan sa idaw henay ku cacayay a tabakiyay a sadadiwan ya (好樂迪KTV) hananay sulecad saan kapah ku siwbay katukuh ayda sa mahida henay. u nikahini sa sipakayda tu i nikayadahan pasanga tu kakatidaan nu taydaay kapah ku kikay nu dadadiwan masalihalay ku balucu nu mudadiway sisa caay kalawpes ku KTV hananay a nasiwbayan. nika i nakaay nipisiwbayan sa cayay kalecad ku nadatengan caay pisakapah pisayadah tu kalisiw mi sungaay tu mudadiwy u nipacumudan tu kalibuwah a kikayan ku sadadiwan sisa caay ka tekes ku aca nika anu yadah kunienipan tu epah sa mikilihidah tu matekes. nu i nakaay sa itaneng mi palalacay tu labang mi ngihngih tu tuudtuudan a kakaenen a lami sisa anu yadah ku labang anu yadah ku nipiawaw tu ngihlami (熱炒）hananay sa pasimata tu anu misausi tuni kakaenen. kanahatu mahini kuni katekes idaw tu ku tayniyay caay ka inayi. zayhan u sakasaan nu kala OK hananay sa u mialaay tu balucu nu tademaw sakailay nu pahanhanay u micapiyay tu apiyan ku sadadiw hananay.
kakuniza:Buting Nukay
inayiay ku kakitidaan nu wina
tengil aku sakamusa anu u kabulahan atademaw sa u sasing abibin mabisa, kiya masepu cinida sa, nika naaw tu dedemiad nu labi kiya caayhenay kisu katahekal isepiakusaw?聽說把想念的人的照片放在懷裡睡覺，就會夢到她，可是，媽媽，我天天晚上這樣做，為什麼你還沒有出現在我的夢裡呢？ Mamin satu kaku amiasip, caytu kaku pakahemhem tanutuwa satu muwangic, palitasa tuudip; ahicannaku kiya matapib ku nuacaw a akitidaan?讀完這封信以後，他嚎啕大哭. 他不停地問：自己要怎樣才能填補妻子的空位呢？ muladay kita tu wawa tayni tinakitakit, winisa mamudimata kita tu sapaudip tu wawa kiyami.當我們把孩子帶到這個世界上，就意味着承擔了極大的責任. Ita umalawinaay tu awina, amana kayadh kunipi tuciwku, umalawamaay tu awama, satanengen ku nihelup tup ah, satanengen kunipitabaku.已經當媽媽的女同胞，不要加太多班，已經當爸爸的男同胞， 不要喝太多酒，不要抽太多煙. kanca sakapahn musikul ku udip, kiya misakapah tu adiwawa,請務必要照顧好自己的身體，才可以好好疼惜你的小寶貝， amana’ pakayni icakataneng ku kalisiw malawacua ku udip, anunayi t uku eking, anu ukakikakitaan usasahican sapihica,千萬不要為了收入而預支健康，沒了健康，名利又算什麼， amana tadeng sa anu ayaw idaw t uku kalisiw kia mihica mihica sa, wini, cimakumatineng anusawni alaw sikawaw ?不要總想着等我以後有錢時再如何如何，因為，誰知道下一秒會發生什麼事呢？ cimakumatineng pinasatu ku ayaw tu ayaw?誰知道有多少個以後呢？
Si’ung
u sulit nu Hulam
喜翁部落
u siwkay nu niyazu'
i Hsinchu a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Si’ung. u kasalumaluma’ nu Si’ung sa, 3 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 35 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 27 ku tademaw, pakalatu 77%.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
sin-ka-Pu a niwse
sin-ka-Pu a niwse新加坡消息！ mitudawa titaan kasisakilaway tu, ubaluhay a COVID-Omicron XBB amasumaday asiadipingay micidek ku duku sa caay kalecad tu naayaway, 勸大家一定要戴口罩，因爲新的 COVID-Omicron XBB變種冠狀病毒是不同的、 anu mangaleb cay kadayum kapah sa anu matucek malald sa,致命的並且不容易被正確檢測到：- baluhay a COVID-Omicron XBB micidek ku duku mahinisa :新型 COVID-Omicron XBB病毒的症狀如下：- cayuhuh, cay ka akuti‘, 1.不咳嗽. cay kaakuti' 2. 不發燒. nikayadah 只會有很多：-adada ku ukukakan 3. 關節痛. Adada ku tangah 4. 頭痛. Adada ku liel 5. 頸部疼痛. Adada ku kulul 6.上背痛. ubala 7. 肺炎. Cay kayih mukan8. 一般沒胃口. nika, COVID-Omicron XBB a duku u Delta amasumadat nu lima ka tatibay yu, u mapatayay micabi tu Delta katalakaw yu.當然，COVID-Omicron XBB的毒性是 Delta 變種的 5 倍，死亡率也比 Delta 高. anu milenuk pihaceng sa nikaadada apuyu‘, alahican cay katinengi 病情達到極端嚴重程度所需的時間較短，有時沒有明顯的症狀. sisa amisinanut kita  讓我們更加小心！ mahiniay a duku capitesek i cihek atu takulaw, i apuyu‘ay a tuki ksenun sa micumud i bala‘ u sasingalan.這種病毒株並不存在於鼻咽區域，它會在相對較短的時間內直接影響肺部，即“窗戶”. Pinaatatadwmawan matucek nina libung u Covid Omicron XBB a imelangay sadikuday pasaydan namin i nayay ku akuti‘ cayay ka adada, misasing tu x han nanay maadih i baluwang nu bala‘. 幾名被診斷出患有 Covid Omicron XBB的患者最終被歸類爲沒有發燒、沒有疼痛，但 X 光片顯示爲輕度胸部肺炎. U nucihek sapitanam tu mahinaay u Covid Omicron XBB anu masa duu‘tay, nu cihek a pikinsa anu malu pacebaay a masaduu‘tay sa mahida macunusay 鼻拭子檢測通常對 COVID-Omicron XBB呈陰性，鼻咽檢測的假陰性病例正在增加. umahiniay a duku iniyadu‘ masasulalid kasenun sa malald ku bala, kyu micumud ku duku i bala, kiyu kasenun sa utiih ku hanhan .這意味着病毒可以在社區傳播並直接感染肺部，導致病毒性肺炎，進而引起急性呼吸壓力. mivuyaku namahica ku Covid Omicron XBB kiya masumad talakaw tu ku lalid talakaw ku duku mapatay ku tademaw yu.這就解釋了爲什麼 Covid-Omicron XBB變得具有高傳染性、高毒性和致命性. pisinanuti, piliyasi tu katuuday muluyaluyay a kitidaan, kanaha tu i tahinaay ku tademaw sa misinanut tu laat cacat idaw ku  lima a batac, ku laad 請注意，避開人羣密集的地方，即使在空曠的地方也要保持1.5m的距離，Hatusan ku sakilaway , kaw midieday a sskilaway, anu caay kalald "caypiuhuh baesingan "sa kalaluk mabanaw tu lima.戴上雙層口罩，佩戴合適的口罩，在大家無症狀（無咳嗽或無打噴嚏)的時候勤洗手. u mahinaay Covid Omicron *“WAVE mngaleb tu sayawa a Covid-19 mipatay tu tademaw. 這種 Covid Omicron *“WAVE”* 比第一波 Covid-19 更致命. sisa amisinanut kita anu malikeluh ku cacansn a duku nu libung kiya mating patebeli. 所以我們必須非常小心並採取各種增強的冠狀病毒預防措施. pasu labunu luma‘ amasadukamu atu cabay misinanut amasasukam. 還要與您的朋友和家人保持警惕的溝通 amana piliwan musinga tinasult ,pahelak han pasubana ku katuuday atademaw atu cabay. 不要將這些信息留給自己，儘可能多地與其他親戚和朋友分享，尤其是您的家人和朋友
kahetikan nu balu
Kahetikan nu demiad, mingidu tu sadikuday a cilala mikisu,  caay tu kaw yaanyaan,  haymaw satu tadikud.
在掉落的日子裡, 享受陽光最後一次親吻, 青春漸漸失溫, 風華慢慢褪色.
pakunida sa kaydaan nu bali,ka ngeluan nu udip, nika munian nu lala’,  mitahul tu nabalucuan, mabaad mabaad kunipihalebut.
.任由一絲絲的微風,戲謔疲憊身軀,在柔軟的土地上,傾訴每一次枯老的心跳, 越跳越遠.
amalingatu misakakawaw
amalingatu misakakawaw (開工)
ngatu cacay
milasul tu kita tu sapatata
amalingatu tu amisakakawaw
kakaydihan a kakawsan
layapen ku nipatata
pabelin kami tu icelang
masadep muetem tu kawaw
milasur tu kami tu sadikec
padaesu i kami
ngay madapesud ku midiputan
ngatu tusa
amalingatu tu ku teluc isu a misakakawaw
inasiya-ku caytu katatudung hican maudip
inasiya-ku caytu katatudung hican maudip這個社會沒法混了 inasiya-ku caytu katatudung hican maudip, sakalamkam han tui taluma‘iniyadu‘ anu caykisu palutatenga, adihen may kinasulit.這個社會沒法混了，還是早早退休回鄉下. 若你不服，那就看看下文⋯⋯ yacabay sa u saydan nu misulitay tu cuda, sakamusa cinida aydaay a micudaday caykalengin sa u malasaydanay maseneng kaku.一朋友是小學語文老師，他說現在學生的語文水平連他這當老師的都不得不服. miseking tu sulit idaw ku matahulay, adihen may hican nina adiwawa kunipisulit pasasuala tu sasakamuen.學校語文考試句子填空，看看小學生們是怎樣對出下句的…… tatuluay malecaday ku sabek [“三個臭皮匠”] misulit ku micudaday學生填 malecad namin ku sanek   [“味道都一樣”] pakuyucay pakuyuc tu kuudip [“窮則獨善其身”] misulit ku micudaday學生填kakitaan lalimuwang sa kuacawa. ["富則妻妾成群”] anu idawku dihing katukuh tu balaki [“天若有情天亦老”]misulit ku micudaday 學生填anu idaw ku dihing matabal mapatay [“人若有情死得早” ubuduaepah malaulabi a kupu [“葡萄美酒夜光杯”]misulit ku micudaday 學生填yadah ku kalisiw lalimuwang sa ku kaying [“錢多美女一大堆”] itawya uhitay henay malakapah [“想當年，金戈鐵馬”]misulit ku micudaday 學生填adihan ,palemangsa matatiik [“看今朝，死纏爛打”] tatusa matenes masasumidang [“兩情若是長久時”]misulit ku micudaday同學填u kadadapuan ayda [“正是應該同居時”] katukuh kucuda amicukaymas mabidang inayien [“書到用時方恨少”]misulit ku micudaday同學填 lawpes tu nubulad caykataneng ku kalisiw.[“錢到月底不夠了”] tingalaway ananum u bangencalay a balu ku tahekalay. [“清水出芙蓉”]misulit ku micudaday 學生填 kaluwaluway nu sayku idaw ku matalulay.[“亂世出英雄”] palita hacuca ku biyalaw sa [“問君能有幾多愁”]misulit ku micudaday同學填 mahida cacay atiwiy u aledahay aepah. [“恰似一壺二鍋頭”] winisa mangaleb . 這個更絕了！ namakaamisay abali caypaka iyup tu balu. [“東風無力百花殘”]misulit ku micudaday 學生填 u zen-sen sapicunus tu kapah nu udup. [“人參補腎固精丸”] pakatawa tu katuuday a babalaki, pakalinges tu katuuday a saydan..... 真是笑翻一堆老骨頭，氣死一群語文老師……
amalingatu misakakawaw
ngatu tusa
pabeli i kami tu icelang
ngay madapesud ku sadiput niyam tu sakakawaw
pauzipay atu tuas
pasubana' i isu ku pauzipay amin
mapalasultu niyam ku yadahay a sapatata
cacay ku balucu' niyam mibaung tisuwan
pabeli i isu kami tu sakasitangah
ngay cayka duka ku lima niyam misakakawaw
ngay masasa ku mangeluay a kidu
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族祭辭 sapibetik a kamu nu Sakizaya
nasulitan nay pabalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1 kakuniza:sakasitangah kakuniza:mapalaway kakuniza:2018-cacay
amana sakamu tu kai’
kakuniza:Habayiing 請別說不amana sakamu tu kai’
amana ka kai sa, mahida siwacaahay ku lahud, amica kapah tu sakaku,mahida mialaay tu tuud, sawni maala sawni malawpes,
caay ka patay ku dimiad, amana pikai tunipiawda nu maku, amana’ pikaisa a malalitemuh.
nu maudipay, pinakiya haw ku saka lalitemuh, sakay udip, pina ku kapahay a cabay,alahican malalitemuh, lalitemuh saca, caay ka tadikud, pasayda han tu taayaw.
一生能有, 幾次歡喜相聚, 一世能有, 幾個好友同伴,你我偶遇, 自然牽連, 不能退後,  只管向前.
nipaluma-sicekaay sama
sicekaay sama
薊罌粟
(俗名：老鼠芳)
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p282
u iga panganganen nu “Moana”
u iga panganganen tu “Moana” nu sikatawidan maka i bayu
u iga panganganen tu “Moana” nu sikatawidan maka i bayu, namaka i 2016 a mihcaan sakawalawalah sadadiwan nu iga America. namakayda i Polynesia a lalangawan a kungku.
nikahidaan
kina kungku namaka i subalay i timulay nu Taypiyang, idaw ku cacayay a wawana ni tumul ci Moana ku ngngaan nida, u bayi ni Moana misakamu tu u matenesay a kungku. na maibuibul henay ku kitakit sa, u cacayay a bayu, makaydaay kakawsan amin ci Te Fiti, tayni sananay misanga’ tu tuudtuud.
idaw tu ku talahaday, lacusay, misatalay a tademaw, maydih mikidem tu balucu’ ni Ta Fiti, anu makidem tu ku balucu’, a tanengay tu misaahicahica, cacayay a demiad idaw ku sikaliwaza a sakulawid ci Maui, u di’tuay a tademaw, namakay bataday a ahebalay a bayu, katukuh tu kamueneng ni Ta Fiti a subal, malaheci saw maubi han nida ku balucu’ ni Ta Fiti.
nayiay tu ku balucu’ ni Ta Fiti, malingatu tu maliwasak a sakatalawan sa ku wayway, anu mulaliw ci Maui, nipilaliw i tepan sa mulikeluh tu maydihay a mikidemay tu balucu’ ni Ta Fiti a di’tu ci Tika, matatiik ku heni, macacebis tiiken ni Tika ci Maui, maka i tapuku matelak i bayu, macelem tu ya sikaliwazaay a sakulawit atu balucu’ ni Te Fiti ladayen tu macelem labulabuan nu bayu.
hinisaan cacay a malebut a mihecaan tu katukuh ayza sa, ci Tika atu cabay nida a di’tu, mikilim henay tu balucu’ ni Te Fiti, i duutay midimutay a adingu mahiza tu mucelak, anu caayay han kalawpes ku subasubal atu kitakit sa a caay tu kasatedep.
a idaw ku pataluma’ay tu balucu’ ni Ta Fiti a tademaw, maka balunga pabaybay makakilimay ci Maui sa, ladayen ci Maui lakecen ku bayu, makayza i mapataday taluma’, a panukas tu balucu’ ni Ta Fiti, sapaudip tadetademaw nu kitakit.
nanu mulaay han maanmuh i bayubayuan maudip balaki sa, ya bayu sawsawni mahiza mitakusay ci Moanaan, awza! awza! sananay, ci ama nida kinapina miketun tu mahiniay a balucu’, amana piliyas nu sakaudipan nu misu a subal, kya dimuten han i balucu’ ku kakaydihen ni Moana sakatayza i mabataday. ayda sa idaw ku papilien ni Moana, a tayza haw? a miliyas tu subal haw? a i tini tu i niyadu’ haw? makesem ci Moana.
a padutus ni ama niza ci Moana malatumuk nuayaw nu labi’, kaudip nu subal, paengaw sa mahiza u mabacuay nu mudebungay ku niyadu’ nu binawlanay, nayi’ tu ku kakaenen, mabiyalaw maliyuh tu a hicaan sa tu ku kasingalih tu kakaenen nu binawlan.
ayda a misuayaw a kalabades nu binawlan a kawaw ci bayian maka tengil aca nuyaan idaway ku sadimata’ mamikuwan nida atu naayaway u dadimutan ci Moanaan a tataytay cinida milakuy tu bayu, tayda mikilim tu i kungkuay a di’tu ci Maui, pataluma’ tu nikideman TaFiti a balucu’ panukas tu lala’an.
pipakilac
namaka iga miadihan, caay kanamuh ku Polinisiya makayda i kungkuay ci Maui, tatenga’ hakiya kidemuay ci Maui, musakamu aca kya hidaan tu mikaciliay i tuhenian, mahida u pabuy atu hema malamlamay a di’tu sa, a manamuh haw ku Polinisiya.
hinihan nu The Walt Disney Company sa paluwaluwa tu tademaw, idaw aca ku kamu ya iga nu The Walt Disney Company i Helloween nu padikucan ci Mauian, kulit nu dikuc mahidaay caay pikasikac tu Polinisiya atu lalangaw, a pisapu’lac tuheni.
cacunusan a kamu
Moana a ngangan i Maori atu Hawaii a kamu sa, u imi sa ahebalay a mabataday a bayu. kakuniza:Miku Kumud
apuk
u zuma a kamu
u kamu nu Hulam：石灰
u kamu nu Amilika：lime
u kamu nu Zipun：ライム
tinaku a kamu
mahiza u apuk ku abu. 灰燼正如石灰.
anu hina amahini ku kamu
anu hina amahini ku kamu
anu hina mingiwngiw tu cihek sa, amalatabakiay tu a cihek tabaki,sisa amana kau u lima ku mingiwngiway,kau sapisingat ku sapisisit tu cihek!hatusa han ku lima miala tu sapisingt,tapiingan mipenez tu cihek, tapiingan misisit tu cihek kapahtu,nika mingiwngiw tu cihek kapah balakasen,anu tahekal kuni ngiwngiw a ngide sa,a zahkez ku balucu’.
anu hina tengteng tu tangila sa, amalecad tu zu ku tangila katabaki yu!sisa amana pitengteng tu tangila,kau buya ku tengtengen i!nika cuedet ku tangila,sapi’sa dikecen…..
anu caay pitengil misulac tu ngipen sa, angitngittan nu cilekay ku ngipen a malahul,u laway malecad tu babalaki makubid yu! sisa sakapahentu misulac ku ngipen!namamin satu mukan,amana kapawan lunukhan misulac tu ngipen,nikasa padangen nu ina kaku misulac tu ngipen sa,a caay kazahkez.
anu hina micepcep tu taludu’ sa, atanaya tanaya satu ku taludu’!sisa amana picepcep tu taludu’,kaena tu piyang!nika micepcep tu taludu’ sa,lihalay ku balucu’.
anu hina ngiwngiw tu puna sa, mikiwkiw tu bili a tabaki ku buhang!sisa amana pingiwngiw tu puna,au mizepitay a lala’ ku ngiwngiwan ,nikasa kyamahiza maliyuh, aizaw ku buhang sa maydih tu mikiwkiw……,
anu hina tiyung tu panga’ atu butul, malinges ku panga’ atu butul,sazikuzay sasumanah satu ku bihid malinges!sisa amana pitiyung tu panga’ atu butul,nikasa izay caay ka tineng,hakiya amaydih henay ami tiyung.
anu hina tukut tu babalakasen sa, kuku’ malecad tu niiyu’tan sabuhangbuhang satu!sisa amana pitukudan tu babalakasen,aumali ku tukuden!nikasa icuwa mazihtu kya babalakasen,a maydihtu mitukud!
anu mingiwngiw aca tu cihek,amitengteng aca tu tangila,caay pisulac tu ngipen,amicepcep haca tu taludu’, amingiwngiw tu puna, mitebing tu panga’ atu butul,atu ami tukud tu babalakasen….,anu hina amahini ku kamu,akay……,amalahiniaytu tuyu! sisa,nay mapulung kita kadimeltu sakapahen tu ku uzip!
kakuniza:Dayas Siku
Sasasezeman
u sulit nu Hulam
東江新邨部落
u siwkay nu niyazu'
i Miaoli a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Sasasezeman. u kasalumaluma’ nu Sasasezeman sa, 74 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 261 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 250 ku tademaw, pakalatu 96%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 11 ku tademaw, pakalatu 4%.
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 75%, Saysia(SaySiyat) 18%, Yuwatan(Bunun) 2%, Pangcha(Amis) 1%.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u cidekay nu Taywan Yincumin
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
Karl Nehammer
Karl Nehammer (卡爾·內哈默) thumb|Karl Nehammer (卡爾·內哈默) thumb|u hata nu Austria
siwkay niza
tatama a tademaw, nalecuhan ciniza i 10 bulad 18 demiad 1972 a mihcaan. u cunli (總理 Prime Minister) nu Austria ayza sa ci Karl Nehammer, micakat a demiad sa i 2021 a mihcaan 12 bulad 6 demiad.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:misingkiway kakuniza:tatama kakuniza:tapang nu kanatal kakuniza:Austria
amusakamu kaku a mabi tu
amusakamu kaku a mabi tu
nasulitan 文. nakulitan圖：瑞秋.伊莎朵拉
mibelih譯：黃迺毓
nilacul
u satabakiay nalinabuwan nu Feyco(非洲),siniyazu’ itiza.mucezem ku cilal sa,musakamu tu wawa ku wina wama, kabi tu.wama nilala napacemud tangasa sanay i taluma’.musakamu cilala:”hubaw! macemud isu ku tabakiay a buting!”musakamu ciwama:”hang!ayza a demiad kapahtu ku sipi yu! musakamuen nu wama cilala:” kabi tu yu.”
musakamu nilala:”nika maydih kaku musakamu tu buting mabi tu.”
muawaw ku ina:”a taluma tu ,lala.”
musakamu cilala:”a maydih henay kaku musakamu tu nani’ amabi tu.”
musakamu ciina:”tepan tu nu labi yu.”
musakamu cilala:”amaydih kaku musakamu tu ayam a mabi tu.”
musakamu ciina:”lala!”
”kabi tu !” amuawaw aca ku ina
musakamu cilala:” amaydih kaku musakamu tu ungay a mabi tu.”
musakamu ciina:”kabi tu!”
musakamu cilala:” amaydih kaku musakamu tu ciwciw a mabi tu.”
musakamu ciina:”lala!kya i putah henay kisu ?”
musakamu cilala:” amaydih kaku musakamu tu puduh a mabi tu.”
musakamuen nilala ku wacu niza:”cayay henay kaydih mabi.”
sakamu sa ku wacu:”wang wang!”
musakamu ciina:”kapicumu tu!”
musakamu cilala:”hang i,tayza tu, amaydih kaku musakamu tu ba’tu a mabi tu.”
tayza i kakabian,sakamu han nu ina cilala: “sakapahen kabi.”
musakamu cilala:”ina mabi tu!”
musakamu cilala:”nika, a maydih henay kaku musakamu tu cudad amabi tu.”
madawa tu cilala adidi ku ngiha musakamu:”bulad mabi tu"
Skaru
u sulit nu Hulam
石鹿部落
u siwkay nu niyazu'
i Hsinchu a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Skaru. u kasalumaluma’ nu Skaru sa, 78 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 152 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 61 ku tademaw, pakalatu 40%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 91 ku tademaw, pakalatu 60%.
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 37%, Saysia(SaySiyat) 3%, Yuwatan(Bunun) 1%.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u cidekay nu Taywan Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
Siulang
Siulang ,u sulit nu Hulam:秀巒部落
siwkay nu niyazu'
u Bunun a cidekay sa, sakamu nu Sakizaya sa u "Yuwatan". u Taywan yincumin cacay a cidekay. i Chin kanatal a nasulitan sa u " Wulun" cidekay sananay. mueneng i buyu' ipabaw 1500m. maka lima a mang ku tademaw.
就遷移而言，布農人是台灣的原住民當中，人口移動幅度最大、伸展力最強的一族. 在日本殖民時期布農族是台灣原住民族中，最後歸順日本的一族，也是抗日時間最長的一族.
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Siulang. u kasalumaluma’ nu Siulang sa, 29 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 113 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 108 ku tademaw, pakalatu 96%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 5 ku tademaw, pakalatu 4%.
u Yuwatan a niyazu'
u kasabinacadan, Yuwatan(Bunun) 91%, Paywan(Paiwan) 1%, zumazuma 4%.
u Yuwatan(Bunan) sa, u cidekay nu Taywan Yincumin. tusa a bataan a mang ku tademaw. mueneng i Kalinku i Pusung atu i dadipasan nu bayu'an. katuuday a cidekay u Yuwatan(Bunan).
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunan) kuyni, katuud ku Yuwatan(Bunan) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Paywan(Paiwan). inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw, Cou izaw 6635 ku tademaw,
Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw, Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw,
Taluku izaw 31446 ku tademaw, Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu "原住民".
u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw.
satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiayay a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangabulanay(平埔族
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:Yuwatan kakuniza:Yincumin kakuniza:niyazu' kakuniza:Kalingku
Salman bin Hamad Al Khalifa
Salman bin Hamad Al Khalifa (薩勒曼·本·哈馬德·阿勒哈利法) thumb|Salman bin Hamad Al Khalifa (薩勒曼·本·哈馬德·阿勒哈利法) thumb|u hata nu Bahrain
siwkay niza
tatama a tademaw, nalecuhan ciniza i 1969 a mihcaan 10 bulad 21 demiad. u cunli (總理 Prime Minister) nu Bahrain ayza sa ci Salman bin Hamad Al Khalifa ayza, micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 11 bulad 11 demiad.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:misingkiway kakuniza:tatama kakuniza:tapang nu kanatal kakuniza:Bahrain
Satefo
u sulit nu Hulam
下德武部落