cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
nikaydaan padipa’ ni Nuwa. “ 黃金文 ”
picudadan nu maku
katukuh i cacayay a bataan ku mihcan nu maku, tanekteken tu miadih tu udap nu maku ku wama aku, latay hantu kaku papicudad, i cacudadan u sabalakiyay ku mihcaan aku, nika inay’ kunika tinengan aku tunu hulam a kamu, sanisani sa patelac kuni pisakamu, maliyuh aca mitengil tu kamu nu saydan, kyu sanisani patelac sanisani papisasangin nu saydan, sanisani papatusuden misasangi i putah, alahican mukunuy tuelun anucaay sa pakaduba’en nu saydan i kakaduba’an, alahican sapadec han nu saydan tu sasapeti’ i lima, ada-da kun isapeti’ a hicanaca jyahaw hanima maliyuh, cay pakaltep tuni asip nu tau tu cudad kyu capi tantan musapadeca, muwangal kita tu adada tuni sapadecan tu lima, taluma’sa mangaleb tu kunipi kwang nu ina i luma’, inipi cudadan nu maku, sanisani saan papihibangen nu babalaki a papikan tu katalalan, anu caay sa milapac i buyu’ tusa pakan tu katalalan i umah, hanca micudad kusausi nika sawsawni mihibang, sawsawni milapac alahican papikan tu katalalan anyaan satu matineng muletep tu nipitaneng i tawan.
papikan tu katalalan
yu adiding papikan henay kaku tu katalalan sa, i tawyaay a nikaudip nu nyadu’ mahka sa mata ku nikaudip nu binacadan i tawya tu paylumaluma’ i taw amin ku nipahabay tu katalalan, hanca u katalalan sa, u sakawmah nu tademaw, nika itawya caay kaw u siumahay a cacay ku pahabayay tu katalalan, pahabay amin ku inyadu’ay tu katalalan nay’ ku inayi’ay, kyu u lyulyu nu luma' inay’ ku langaw nu lutuk atu lalapacan, kyu sa yu papikan ku papikanay tu katalalan tayda tu i baabaatan, anu caay sa paydangen i buyubuyu’an, alaw hican mamin paydang i buyu’ tu katalalan sa, yadah tu midang tacuwacuwa, mapawan tu misimaw tu katalalan, salabi cikataluma’ mangasiu ku nika sasalama inipapikan tu katalalan, katukuhan tu ku dadebuwan nu katalalan sa, misalama hanay amin, kyu laliu wan nu katalalan taluma’, katukuhan ku sansandeb sa inayay mudebu ku katalalan, halhalsa alaw katukuhan tu ku labi inayi’ hanay, nay’ayalu ku katalalan sa, milhidahida cay kataluma, matalaw taluma’ tadu’ a tiiken nu babalaki saan ku balucu’ salabi satu makakilim tu ku babalaki i umumahan, i teban tu nu labi cayka taluma’ milimek i bukbukelalan, hatida ku nika talaw a tiiken nu babalaki, nika sa hatiniyay a mihcan anu caacaay kisu kataluma’sa a tacuwa kisu mulaliw, satu kuni datengan pasusun mapateluh twaca ku bili, sisa mukmuk satwaca taluma’ pakucila tu u sananal. adihan ku pakatalanan sa idaw tu kya katalalan ipaka talalanan, dateng satu u ngaliuway i sasa nu muyu’, taluma’ satu dakep hantu nu ina siket hantu ku lima, sipacacuy han i cungus nu luma’ mupacpac, anu muungal kisu sa amangaleb tuni pipacpac tu sasa peti’, alan kaku hantu cima inayi’ ku mamu wala itisu wan, katukuh ayda makadateng tu tina kawaw malalum tu kubalucu’ aku.
pahedekan tu ku nipicudad
mahedak satu kuni picudad aku, kasenun han nu babalaki papikuli i kakuliyan, hanca maydih tu micudad nika inayi’ ku kalisiw, auhica ku sapadam su tu nicudadan, kyu mubelih mubelih ku balucu’ a micudad, tengil satu tu kamu nu babalaki mikuli i kakuliyan, sayaway aku a nipikuli i misalabilay a kusi, mahka tayda kaku mikuli caay kananam misanek, u duma ku antul nu sanek alaw u misakatulay, nikataydaan aku mikulisa, tadalilucan ku antul nu nisengelan tu banges nu katalalan, hanca maydih paliyun tu kakuliyan, nika a icuwa mikilim tu kakuliyan, makadateng tuyniyan sa tadikud aca kugalucu’ aku, hemhem satu itida mikuli, pasusun iyawya haw adiding ku lipida, nahatu anu idaidaw ku kalimadan mikuli, nika talakaway hakyu ku nikuliyan a kalisiu, kyu samuhmuht satu madaducc mikuli.
tada inayi’ ku lipida
sayaway aku a nipisakakawaw, silipida saansa cacay a lasubu idaw ku lima a bataan, cacay a demiad tadalima ku kalisiw, hatidaay a lipidasa u tanengay tu ku sausi itawwya, ci katenes alan kaku nu ali nu maku, tayda i mucikcikay tu Kilang malamitengtengay. malimad tayda mikulisa sigigicu kusausi kyu macakat ku lipida, cacay a bulad sa makala tu sepatay a bataan ku kalisiw, tusa a bulad kaku misakakawaw itida kya, cay tu pakahemhem kaku tu sakaydihaw aku micudad, laliw han aku ku nipikuli, tayda iya kuda pangangan tu sakalahitay.
ilabu
(u kamu nu Hulan sa:在裡面)
nikaydaan padipa’ ni Nuwa. “ 黃金文 ”
laliw han aku malahitay
itawya mainal kaku tu nipicudad nu kaput atu cabay, dateng satu kaku anu tacacudadan micudad, cima ku pawsaay tu sapicudad saan tu ku balucu’, pasusun makakilim ku hiitay tu mamalahitay nu masakapahay, makatengil kaku cay tu pidateng tu dumaduma a dadatengen, u belut taw ku pangangan, ci katenes mapatay kaku kaynahan nu wama aku, katukuhan ku pilangecan tu tipus sa u belut tu aku miladay tu nikalingad taydaay i hitay, cayhan katenes ku nieneng aku i elun nu cilamalay, iniwtu kukakana aku mutengteng i takuwan a pataluma’, sakamu satu itakuwan mihicakisu tayda umami debung i yynan kuydaan satu itakuwan musakamu, patukil hantuaku nabalucu’an aku a malahitay amicudadkaku ihitay hantwaku kyu paccici tu pakalalang itakuwan tu laheci sakuni kalahitay aku.
pikuningan aku ihitay
hanca kina pina mutengteng ku kakana aku i takuwan, caay pakalawa tu sakalahitay aku a balucu’, angic satu padungus tu nika lingad aku, katukuh kami i hitay namatawa henay, hamin sahenay mabangah ku tangah, paliyun sa henay tu dikuc, malingatu tu mulutlut ku sakakaay nu hitayitamiyan, cahen kaasu’ kanika lahuk nyam i kalahukan, papialesen tu kami tu kaysing, palalalaba’en kami i kalcabu’an, pakaduba’en kami sa papika kulikulinen kami atu papinabuyen kami, katukuh i sansandeb ngelu’ satu kami, haynika lami niyam mulutlut i tamiyan miecaw, u nikalabi nayam tadacikciken kanikalabi, dikec sa tu pikanan pahanhanen tu, kinacacay mutaemul tu hemay pasatedepen tu, katuha i waluway ku tuki tawya sa u tatenga’ay tu a nikalahuk, papililuc i ata miyansa tadatulu a sasulitan, ahica miluduh ku uning, sisabuun henay ku tangah, cahen kacaedung ku dikuc sa auauentu, cay cay aca pililuc kami pakabi’ hantu.
nipitanengan i hitay cay kademec
u nipiecaw niyam i hitay matenes matenes, alaw maedam ku bulad katukuhan tu waca ku sapitaneng, niyam tunu maka cudaday, sayaway a nipitaneng tu namakacudaday, cika kapah kuni tanengan aku, haca cay kakapah kuni tanengan ayda a bulad, nika u nipikuwang sa ianayi’ ku makademecay i takuwan, hacica ku lacu hatida tu ku micumuday i teman nu nanengnengan, caay henay kapatelac ku lacu aku, katukuhan ku sapahedek miecaw a nipitaneng u satalakaway ku tinsu, kyu maala kaku mala iytuy hananay nu hulam u aadihan miecaw han nu kamu ita, tani a buntay sa kalalikeluhan ku nipitaneng nu kanatal tuhitay, u satabakiyay a nipitaneng nu hitay tu taneng, nu hitay a nipitaneng wakua cacay ku makaawasay tuyni a taneng pataynien kaku i 陸軍儀隊 milabu namahida pataynin kaku inisakaput tu mamapalaw nu hitay, sapaadih tu micumuday nu labang i taywan, tusa a bulad minanam i tida, tu patayda hantu kami inuayawan ni Cyng cyi se’ mapalaw, inikapalaw niyam tusa a tatukiyan caycaay pahanhan, ci baki tuni baki sa mahida tu mutideng tu inuayawan niyam, caycaay eneng mutideng tuway, hatida ku nikangelu’ niyam hatida tu kuni tideng nida cungtung “將中正“ci Ciu kay siki, mahemek kaku tu nitideng inuayawan niyam, hatida kucilacilal caay paeluni kama kadungdung sa tu kami, ci katenes limaden aca kamipatayda i  tebanteban nu buyu’ papinanam tusa miciuway musinnasin tu kuwang, nipikuning itidasa makala tu tusaay a bulad itida.
tadtu i Kinmung
katukuhan ku nieneng nu hitay i taywan tu tusaay a mihcan, malimad ku butay tayda i kinmung laday sananaytu kami tayda, yu atayda i Kinmung san pacebaan kami nu sakakaay, mikacaw tu balunga tabayu mikuning saan, nika tabayu satukami sa masinawal tu wamin caay tu katineng tu tademaw, katukuh sa kami, alaw i Kinmung ku balunga niyamm, itida tu kami mulutlut tu
demiad i Kinmung, katukuh sa henay kami kasenunen mutupin nu kadizeng nu hitay tayda i kakitidaan, sabutabutay hantu muculu kami pataydan i kakitidaan nanusananal katukuh tu i sansandeb.
i bayubayuwan kaku mueneng
halhal sa kami, mumul twamin ku buntay wami tu acacay ku itidaay, muhcelem tu ku cilal itida hanay kamu, hahalhal satu kami i cuwa saw! alaw pakasenun han kami papikacaw tu balunga tayda i tebateban nu bayu, katukuh satu sa, i teban nu bayu iwencung matalaw maadih nu ada kyu salabi sa muculil i bayu, katukuh i dadisapan nya ba’tu, pacumud han tu kami i labu nya ba’tu, salami
Abdul Hamid Dbeibeh
u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Abdul Hamid Dbeibeh i Misrata nu Libya.
nikaydaan padipa’ ni Nuwa. “ 黃金文 ”
i bayubayuwan kaku mueneng
satu kami muculu’ tu lalusidan itida ku labin niyam.
Abdul Hamid Dbeibeh
u siwkay niza(簡介)
namiala ku kasedan (碩士) niza i Toronto tabakiay a cacudadan.
nikaydaan padipa’ ni Nuwa. “ 黃金文 ”
mabahka kaku tuliwliw nu kakitidaan
lekal satu kami tu sanannal, adih sa kami tu nu ayawan, u bayu amin, liuliuwen nu bayu ku aenengan niyam, cikatenes waaw satu ku husu matulek ku tangila ita makatengil, tengil hantu ku nipihusu, alaw u husu nu namaka taylukuway, tengil hantu niyam ku kuyda. u namu halhalay i tamiyn a hitay, sakamu sa: ‘u kakitidaan namu sa u sabaatay nu Kinmung kuyniyan a aenengan nu hitay.’
Abdul Hamid Dbeibeh
micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Libya (利比亞) ayza sa ci Abdul Hamid Dbeibeh, micakat a demiad sa i 2021 a mihcaan 3 bulad 15 demiad.
nikaydaan padipa’ ni Nuwa. “ 黃金文 ”
mabahka kaku tuliwliw nu kakitidaan
'muhalhalay kami tu ni namu, tayni kamu amumul tu kami.' saan ku kamu nya hitay i tamiyan, tengi han niyam kya mamumulay a hitay, u nikabi’an namu nacila sa, u baluhay a nibuuhanngan, iita piyngan a buhan sa u nitabadan nu ada ku tangah amin, i labu, udip nu heni caay patahekali tahepu hananay itida saan ku kamu.
Abdul Hamid Dbeibeh
u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Arabia a kamu：عبد الحميد الدبيبة
nikaydaan padipa’ ni Nuwa. “ 黃金文 ”
matawy kaku tu nikasimuwangicay
sayaway niyam anilabin caay kaala ku sakabi’ niyam, matalaw anu alakemetan sa amatabad nu hitay nu ada ku tangah, cacay alabi tu sa a labi sakatulu a labi sa, makatengil tu muwangicay nu hitay, nika caay kaadih ku tademaw, mangaleb cawaca ku nikabilbil nu baluccu’, kyu u hitay aku, caay tu kabi’ tu labi, u demiad tu ku sakabi’, katukuh i nika taluma’ aku, tu sa a mihcan kaku i
Abdul Hamid Dbeibeh
u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Amilika a kamu：Abdul Hamid Dbeibeh
nikaydaan padipa’ ni Nuwa. “ 黃金文 ”
matawy kaku tu nikasimuwangicay
tida u labi kai sa, minmabi’ u demiad sa macangal nu husu, caay kaasu’ ku nikabi’ tu labi, nika taluma’ aku.
mapahedek tu ku nikalahitay aku
maedem tu ku nikalahitay aku tu tusaay a mihcan, taluma’ tu kaku, makadateng tu nikaytidaan i Kinmung matawa tu kaku taluma’.
Abdul Hamid Dbeibeh
u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu hulam a kamu：阿卜杜勒·哈米德·德貝巴
Ludja
i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Ludja. u kasalumaluma’ nu Ludja sa, 42 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 184 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 175 ku tademaw, pakalatu 95%.
Abdul Hamid Dbeibeh
u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Sakizaya a kamu：Aputule．Hamite．Tepyepa
nikaydaan padipa’ ni Nuwa. “ 黃金文 ”
caay piales kaku tu mihinangay
madateng ku na kamuean nu bayi aku, yu wawaay henay u kungku nya babalaki amin, ngay kaykayda sa tu kita mukilim tu mulaliuway nu binacada nu mita u Sakidaya itawya, makadateng tina kawaw sa, mabangbang ku balucu’ aku tu sapikilimaw, nanutawya sabalucu’ sa tu kaku amisaliwliwt mukilim, sayawyay micakay kaku tu sateptep kakacawan misaliuliut, misauliulic tu kaku tu caculilan, mamin miulic sa kamu hatu aku ku lalabu nu luma’, misulul tu namin kya salaheci sa tu kaku malingad, bahbahen nu babalaki kaku.
1969 a mihcan 9 abulad 1demiad, misuayaw tu kaku mulaheci tu nabalucu'an aku, sayaway sipakayni aku isaetip nu nuwaliyan,
Ludja
u zuma sa, cay ku Ingcumin,  9 ku tademaw, pakalatu 5%.
u kasabinacadan, Paiwan 93%, Amis 1%, Bunun 1%.
nikaydaan padipa’ ni Nuwa. “ 黃金文 ”
ladayen nu tumuk tu kaku
namahida satu tayda hantu aku ku tumuk nu nyadu’ musakamu, tu nika mahida tu kakawaw, pacabay han tu kaku nu tumuk a micumud i luma’ nya bayi, hanu Sakidaya hantu aku musakamu mahini ku kakawaw han aku tu kapah satu ku pising nida, sakamu satu “ku musakamu saw “ sa tu i takuwan, mahini satuway i takuwan, u kamu nu bayi aku sa i kasumamadan malekep nu kungku
ku nyadu’ nu Takubuwan saan. u calkakaan nu bayi’ aku sa mamin dakepen saan, u mulaliway tu kami tayni saan ku kamu nida,
mamin mipalita idawlik, taynin tatimilen aku kuculil mukilim tunika laklak nu binacadan, tayni cililasan cihabayan ikaluluan tu
tatimul kaku mududuc kuculil
mamih kaku mi saliuuc tu kaakawaw sa taynien, aku ikalutungan i salaw isilakawa iwensing imaibul, u nipalitaan aku malecalecad kukamu, uda dada’ u ulil mulaliu kacay kalecad, ucililasan atu cihabayan sa u namakayniyay i cibalbalan, ukaluluwan
makatukuh imaibul sa u namaka amin icipawkan, umalecaday a kungku nihenisa, unikaydaan mulaliu kuka hemekan aku.
nipaluma-kamudu, kamodo
kamudu, kamodo
解食物中毒，海產魚貝類咬傷的毒等.
nikaydaan padipa’ ni Nuwa. “ 黃金文 ”
ladayen nu tumuk tu kaku
salimelimek kubinacadan
nipaluma-kamudu, kamodo
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
nikaydaan padipa’ ni Nuwa. “ 黃金文 ”
ladayen nu tumuk tu kaku
tayda tuyda apala’sa milimektu sanisa muculillitu, simuenengay itinisaan yadatu miliyas tyapala’ unikitidaan nuhenisa inay’ kumakamihcan, mituluy idadan mananunud mikilim tulamilami’ atu kakanen, udumasa makaadih tu muculalay sa papilimeken
nipaluma-kamudu, kamodo
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p234
kakuniza:nipaluma
Xavier Bettel
u siwkay niza(簡介)
nalecuhan ciniza i 3 a bulad 3 a demiad 1973 a mihcaan.
nikaydaan padipa’ ni Nuwa. “ 黃金文 ”
ladayen nu tumuk tu kaku
tu kuwadiwawa, yumaudad kudemiad mananunud misanga’ tudabek kakitidaan nuadiwawa, anu sienawsa salabi misangi ma
Xavier Bettel
u siwkay niza(簡介)
pahezekay niza i tabakiay a cacudadan nu Aristotle University of Thessaloniki Nancy 2 University.
nikaydaan padipa’ ni Nuwa. “ 黃金文 ”
ladayen nu tumuk tu kaku
talaw aimelang, alahica tulabi kakutakutay sa misebeng tunika kemet numabi’ay.
miculek misakakawaw kaku
Xavier Bettel
micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Luxembourg (盧森堡) ayza sa ci Xavier Bettel, micakat a demiad sa i 2013 a mihcaan 12 bulad 4 demiad.
nikaydaan padipa’ ni Nuwa. “ 黃金文 ”
ladayen nu tumuk tu kaku
pihibang anu papisalabisa kutaki salabi sakaku.
mitules kaku tuniculilan aku
a manaenelay tukisu saan kukakelidan ikakuliyan, makatengil tununamuh sakaku makatengi tina kaku, matumes nu namuh ku
muleku kaku tu nabalu’an
dateng satukaku, anupaytem han kunipu wadwad, tinna tabakiyay akawaw nu sakidaya sa, amalapuul ku kakuliyan kyai saan
kuni dateng aku, kyu u pakaenem atu pilipayan kusapi palita mu wadwad tina kawawan, kyu pakalima namilipay taluma’nami
mipalita yanicumu cumudan aku uwaamin nusakidaya, kasenun sa mukelid itakuwan patayda isa balakiyay apapi palita tu
sabalakiyay a binacadan, sakasaan uheni kumatingay saan kyusa manawl kaku tayda iciwydiyan, unitengilan aku tunu itiniyay
a kungku mahida tu unitengilan tunuayawan,nika u namaka cibalbalan kukatuuday a binacadan,
muwangic kaku tulalum nubalucu’
mamin kaku i ciwydiyan pahanhan tu kaku, anuayaw anipi lipay amalimad kuculil aku tayda i aliuwan”番薯寮“ taydakaku itida sa kasenun sa patudu’ tuitidaay i bakiyan anyadu’, katuhah kaku itida yaani patudu’an a babalaki sa inay’iluma’ kyu mubelih a
cakaku tuyda alipaysa inayi’ kuni palitaan aku, namahida satu alaw sikawaw twaca ku labu nuluma’ papikaluten kaku nuwama
ilaku, tusa alipay kaku miedap twama iumah,
u kabahkaan aku
mamin maliumah kuluma’ tusaka tulualipay mulyaw aca kaku tu nangatuwan aku, tayda icibakiyan, taydasatu kaku tatenga’ i
saw idatu kyabaki i umah maluktutali, taydakaku kasenun sa mi palita miauau tungangan aku, lekal satu uycanan kukawaw ita
saw saan itakuwan ,namakayda kapah kunika sasuwal niyam pabeli hanaku tuepah nubalaysan, tununamuh satu, auau hantu
tu nida kusa biyabiyawan a patawsi, sinaepahantusa culaculal satu kukungku nya babalaki amin, tengil hanaku mabaheka makatengl iday sakamu satu ciKiwyl abakian, u namaka sakulay amin ma ladayaytani kubaki niyam saan, sakamu satu idawhenay kunyadu’ nusakul haw saan mipalita, hang unama sakulay kaku hantwaku patukil, itini ibaki hananay a nyadu’ tusa
idaw ku cacay kuluma’ nunikasanyadu’ itini, mapulung malpadapadang sa masasuwal tu tusaka taydaau i sakul mididaw tu itidaay anyadu’, nika caay tukya kalaheci saan iaydasa balakitwamin acaaytukya pakatukuh kami, satu ku kamu nyababalaki amin, nikadateng sakaku alaw umabulahay haw tutadanyadu’ kana babalaki amin.
taynitu kaku i bakubakungan
uduma tu alipay hacacay hatu aku kinasawali namaka kaluluwan, caaykaku pi liuwaliu tunika tengilan aku tunika idaw ku nu sakidaya, unikadaan aku idaw ku tatusaay tu iluma’nubabalaki, idawku cacayay tu idaw kui cuecuedan nanaymu eneng, katu
ay a kungku kadihiyan sa talalusa’ kita mitengil, idawku kalalumanaku unilaliu muculil tabaad ,sakamusa muculil tusa makemet kumata katukuhan kulabisa bi’satu katukuh tusananal sa yadatu muculil, katukuh tu kalahukan sa mananunud mikilim tusasa
lami’en malepi’ kunicaedung sa mananunud siliym tupapah nu kilang kadihiyan sa.
paliywn kaku tukawaw
maminkaku mukilim tumiliyasay inyadu’ a sakidaya, makadateng kaku anumusilud kaku tuni palitaan aku, awhica kusapi sulit aku palacudad anucaay pi binkiu ppicunus tu nilacul tu punu’,wacaay tukalaheci satukaku midateng, kyusa ales hanaku ku
kakuliyan taetip micudad, hanipi kuli hantuaku satu kumadatengay aku, sisa belut hantu aku kukakuliyan tayda itayciu micudad
tayni mikilam sakaku umisanga’ay tu dadingu, matenes malasayhu tukaku katuud tu kutayniyay miciumung tunisanga’an aku,
kasi acawaan aku
itawya naidaw kuni suped aku tukalisiu kyu taluma satukaku siacawa, mamin siacawasa ladayenaku kuacawaaku tayda itayciu
mikuli padama miedap iatakuwa patudud aca tusasanga’ancikatenes siwawa tukami atatusa, yadah yadah kunietanan niyam amalacawa, kyu maydah kami misakaku tu kawaw, liyas satukami misakaku amisanga’ tudadingu,
misakaku kaku tu kawaw
namahida satu miliyas kami itida tahekal misakaku tu misakakawaw, cikatenes yadah tukukalisiu aku katuud tu kumicudaday
tayda itakuwan mipadang malakuli aku itawya, kumamicakay kaku tunikayay aluma’ ahicanaca nasepiyantu kyai amisabalucu’ tumicakay sa,pingkun kaku nukusi mamin ku kalisiu aku sipadudud tumikuliyay, mubelihmubelih kunnipi cakay tukaku tuluma’, hatida kunika laetus nusepi umhiniyaysa u” nasepiyantu” sa kubabalaki, mapayuen han nu yadaay atademaw,
ahican naca kyahaw taluma’twaca kukapahay, itiniyay kulamat satu kyani dateng taluma’ satukami hansaw, kakukuh ikalinku
kasenun sakaku miculek mikuli, cikatenes imelang tuwaca kaykayda satu padeku ipaisingan, adihan numisaydan alau sibatuway kucebu, cikatenes acici’an sakumisaydan, uinayi’ay tu kukalisiu sa apadaku amibenat, auhica kukalisiu pibiyalaw midateng tadu iymelang henaca sa kubalucu’ makihkihtu kusapaising, sakamu hantuaku kuwama  numaku sipicaliuy acakaku tukalisiu hanaku kuwama, sipicaliu hankaku anukapah kaku mikuli sa pabeli hawtu kutadah hantuaku kuwamu, tyasa tu papi
benat cikateces mulecuh tusakatusa awawa ku acawa aku, lecuh sahenay mapatay twaca kubayi aku, kakilukalul saan ku
laetus nudipaku ahican cikaadada nu balucu’ mudekukaku malalum kaku muwangic kaku tunikapatay nubayi aku, ahicanaca
satukaku, dungdung hatu numaku kulalum nubalucu’ saicelang asatu kami tal acawan.
misabaluh tusakaudip “mibuting”
kapah tu kuudip aku misabaluh tusasakakawawen, sayaway miculek kaku mitaneng misakakawaw ingutung, hanipi latlat han
tu tuudip matenes tanektek tukuudip sakaku, cikataneng kunikuniyan sipatadah, umibutingay acakukapahay sakatu, umeduk
twaku talakawsiyung mibuting, katukuh “iafulika” mikacaw tu tuubalunga, awang cikaw nutademaw kumihiniyay akawaw,salabi
sademiad caay pahanhan, nanu sananal makatukuh iteban nulabisa, pahanhan cacay atatukiyan malabi,mamin maalabisa malingatu tu mihetik tulayic, hamin sahenay muhetik tulayic sa ukalahukan tu, haminsa malahuk samalingatu twaca amusudat
tunihetikan tulayic, cipaka dungdung kaku mangelu’, maedem kutuluway a mihccan belut twaku taluma’.taluma’tsamengmeng satu iluma’’ napaka balunga tayda i mucikcikay tubaetu mikuli, matenes itida mananam tukaku tugigicu nu misanga’ay tubaetu
misakakutu miebaw tukawaw, ebawebaw hanaku tusasakawawen ikuziu, mikilim tukaku tu mamisakawaw, sikuli sakaku uttalu
kuamin misakawaway makalatu tusaay abataan, nanutawyya yadatu kunikuliyan akusa micakay kaku tuluma’ imacimaciyan, tapalsa kuacwa aku miladay itakuwan miebaw mikuli, tu maladay satu kami misakakawaw.
micaculi kaku tu hulic
tanektek tukukakuliyan sakaku, makaadih tuhulic ita u yincumin, mahica uni kalukan i kasumamadan aumah,kamalanusihu sa
nanay ahulicsa malalum kaku adada kubalucccu’,mitaapal tumahiniyay ahulic, kyu miladaykaku taydaitaypak, micaculi tucayay
kalucek ahulic paculitutalakaway, sawsawni tayda i sin cen iyn i lipuiyng, papi suumad tulatusay akingpu, sanisani dakepekami
alahica sa madakep mapulul kami.
tayda i yng min san ”國會”
usapi belinaw tu kingpu sakay titaan u iyncumin ahulicsa, caay katatungus tusakaudip numita aydaay, namihica sipala’kuhulam
i taywan, unutaw akanatal kuheni, tayni i taiwan kuhenisa umihinangay kusausi, mihica mialaw tu pala’ numita itaiwanay,unanu
kasumamadan tu maluk ku yincumin tunanu babalakiyay aumah, caay kasitatungus kuheni misamaku tulala’ita, usananay ku
sakatayda niyam i ying min san“國會” patudud tu numitaay ahulic.
dakepen kaku nukincal
hantu kamimilawa’ hamin hantu mudakep papikacaw i kadideng, kasenun hantukami mupulul ipapululan, salabihatukami mi
misauuc, katuka i tutebannulabi mupulul, matineng kuni sinkiuuwan nutaytu akukudayhiu nutaytu, alahantu kamipatahekal, hatida kunika tineng nuni sinkiiuwan nubinacadan, huway satu kubalucu’ niyam.
i si an san balasiuwan tu unuc
tayni kami i nu takawwan abuyu’i si an san, yai tiniyay mikaykung i si an san abuyu’ bahbahen nu kacatal, patasasa alawan tu
umah petunen kunupalumaan. pasu luma’tastasen lusalusen ku tektek nudinki, umahiyay a kanatal caay pidateng tu nangelu’ an numalukay, kyu tayda kami amipaayaw tuheniyan, katukuh kami itida alaw mihalhalay tu itamiyan itida kyakincal, makaadih
i tamiyan kasenun hantukami mupacpac tuunuc, da dukaduka satukami, taynikami paising papiadih tudukasa, caay pasiyam
kami caaypayuy kuduka niyamq, caay cucuki atu caay pasiyami kami padeku mahini kunipisa pancah ititaannan, u binacadan.
kami kusakami, katukuh sa pacumuden kami iluma’ buhat hatu ku sasinaway abali, buhat hantu kya cudetay mapatay kami nu
nienaway mupulul,wacay hatuniyam kudikuc amitahepo tu wadiwawa.
yupen kamitu cudetay abali
kinacacay tu amusumad kami tungangan nubinacada, ungangannumita caay kaw san paw kungangaita, u yin cu min kunga
ngan numita micapangangan ititaannan, sumaden kunganga niyam u yiucumin kami kusananay kami, nika u kincal nu kanatal
caay hen pitengil dakepen tukami, pululhatu kami pacumuden kami i tabakiyay aluma’ ,pulul hantukami buhat hantu kasasa
sananay ahulic nu hulamsa, anuca pangangani sa malanukanatal apala’saan
ahican midademec kunu paudipay a icelang
cayka tenes malekep tu kumisa daylisikiyay hacaca cacay satu malebek, inayi’aytuhaw sakakusa taydatu kaku mi hukingay
misakakawaw uacawa akusa micumud iceci paisingan mikuli, nanutawya lihalay tu kukawaw aku, misakilikilim tukaku tuduma
asakawawen, sapicunucunus tu lipida ngaayhen kyahaw, icuwacuwayan kuniculekan mangayay tu,
iluma‘tumaluk tuumah
habayan tu tulaku, mamin misaluma’ micakay kakutu enemay amalebut tuciuciu papahabayan, salingatu satu pahabay tu
tulakuk hanikaluk han tu tuumah, tulu amihcan kakukua pahabay caypaka dungdung mangelu’en aleshantu, pasusun patideng
twaca tungangan nu binacadan, inayi’tu kalawad musikul tunipahabayan, aleshantu.
maladayhiu nubinacadan
mutideng tu kungangan nu binacadan, saicelang satukaku mucuduh tukakawaw nubinacadan inyadu’, cikatenes maladayhiu kaku binacadan numita, tayni i iyn min huy padadayis tu kawaw nuipabaway atu inyaduay, sanisanisa palalacal tui pabaway
sidait tunyadu’ kya amasinanut ku kawaw nuyinminhui.
pasubana’ tuwadwawa misanu sakidaya
namahida kakelul satu pasubana’ tu micudaday numita u sakidaya, tayniku namaka icuwacuwaay micudaday i tabbakiyay a
wawa hamin hanaku pasubana’tu lalangawen, atu nadipa’an, nika bulawan atucanacanan,anu sakaytini tu inusakidayaan ukatinengan aku inayi’kuliwan pasubana’ tu cudacuday, kumi taygakay minanam tayni inyadu’ maydih matineng caay hanay
kaku pidantu’ apasubana’ makatukuh inika caaytupakacaculil anusa tawyakaku pahanhan.
i
kakuniza:Nuwatan o Kumud kakuniza:saydan atu micudaday 2018 kakuniza:Padakaw Lami'
ngangan nu Pangcah-Pa'anifong,Pa'anifung
ngangan
Pa'anifong, Pa'anifung
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Pangcah a cidekay.
pulung nikayadah nu yancumin a tademaw sa mangasiw 557355 (2017.9)
u angangan nu ngangan
tina ngangan namakay cuwaay sa, cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p54
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan 布農族
魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit 太魯閣族Taluku
賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw 雅美族Tau/Yami
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
Ingrida Šimonytė
u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Ingrida Šimonytė i Vilnius nu Lithuania.
namaala ku kasedan (碩士) niza i Vilnius University.
micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu  Lithuania (立陶宛) ayza sa ci Ingrida Šimonytė, micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 12 bulad 11 demiad.
Christian Ntsay
u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Christian Ntsay i Antsiranana nu Madagascar.
micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Madagascar (馬達加斯加) ayza sa ci Christian Ntsay,
micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 6 bulad 6 demiad.
petun ngangan nu Rukay-arubulu
ngangan
arubulu (nu Rukay-wutay)
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Rukay a cidekay.
yadah ku ngangan nu Rukay. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 63, tatayna 63. namakay Ranchanruy sa, tatama 2130, tatayna 1745, petun 427, ngasaw 0. namakay Lipunan sa, tatama 404, tatayna 457, putun 241. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 270, tatayna 210, petun 118, ngasaw 0.
u Sejek a niyazu' sa itiza i Nanto i Hualien. u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13216 (2017.9).
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan
布農族 魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit
雅美族Tau/Yami 卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
Luis Guillermo Solís
thumb|u hata nu Costa Rica|alt=Flag of Costa Rica.svg
Luis Guillermo Solís
4 bulad 25 demiad, Luis Guillermo Solís, u misingkiway. 1958 a mihca nalecuhan)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Costa Riga ayza sa ci Luis Guillermo Solís, micakat a demiad sa i 2014 a mihca 5 bulad 8 demiad.
Muhyiddin Yassin
u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Muhyiddin Yassin i Muar (麻坡). nalecuhan ciniza i 5 a bulad 15 a demiad 1947 a mihcaan.
micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Malaysia (馬來西亞) ayza sa ci Muhyiddin Yassin,
micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 3 bulad 1 demiad.
petun ngangan nu Rukay-aputwane
ngangan
aputwane (nu Rukay-wutay)
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Rukay a cidekay.
Rukay-wutay a ngangan
u Sejek a niyazu' sa itiza i Nanto i Hualien. u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13216 (2017.9).
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan
布農族 魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit
太魯閣族Taluku 賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw
雅美族Tau/Yami 卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
nipaluma-kamulaw, kamolaw
kamulaw, kamolaw
番茄
(俗名：柑仔蜜、甘阿蜜、洋茄子、紅茄、毛臘果、洋海椒、紅柿、番柿、西紅柿、六月柿、臭柿、小金瓜)
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p224
kakuniza:nipaluma
Robert Abela
u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Robert Abela i Sliema nu Malta.
Luke Babbitt
Luke Babbitt 6 bulad 20 demiad, 1989 a mihca, Luke Babbitt, miunduay. thumb|Luke Babbitt (30303258314)|alt=Luke Babbitt (30303258314).jpg
Robert Abela
u siwkay niza(簡介)
nalecuhan ciniza i 12 a bulad 7 a demiad 1977 a mihcaan.
pahezekay niza i tabakiay a cacudadan nu Malta (馬爾他大學).
micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Malta (馬爾他) ayza sa ci Robert Abela, micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 1 bulad 13 demiad.
Lubus-Mapalaway-muliyaw
muliyaw
u sulit nu Hulam: 重生
sakatinacay 第一小段
itawya malekep ku takubuwan a matuduh / 當時達固湖灣全被燒毀
matuduh amin ku sakizaya / 撒奇萊雅被火燒燼
pakaynin i lamal ku sapauzip niyam / 我們從火中重生
ngay matepa niyam ku lalangawan nu sakizaya / 我們找回撒奇萊雅的文化
ngay caay kapawan kami tu nakamuwan namu / 而且不會遺忘您們的遺訓
huwaw~哇嗚
u mabelecay nu bakibakiyaw / 戰死的祖先
haca mapatay ku uzip namu / 雖然您們的生命已死
nika nu kawaw namu caay kalawpes / 但是您們的事蹟不會磨滅
u nazikuzan namu pa'dil tu bakibaki / 您們的生命照亮子孫
kakasenengan niyam ku uzip namu / 您們是我們景仰的人
sakatinusa 第二小段
amibaung kami tu tuas / 我們要祭拜祖先
inayi'tu ku lalum itini / 這裡已沒有傷感
u talul a cacay atu singku ku izaway / 只有勇敢和信仰
mazikec ku caedung niyam tayni / 我們盛裝出席
cacay ku balucu' niyam palasul tu sapaini / 以誠摯的心準備祭品
sakatinulu 第三小段
masaupu ku pinacadan amin itini / 族人們今天聚集在此
malacacay ku balucu' palasul tu sapaini / 以誠摯的心備好祭品
layapen tunu namu haw / 請您們接納
kakaday tu kamu a tayni itini matatahka / 請您們一起來到這裡共食
tumesen niyam ku tuud paini tu tuas / 我們以豐收之物祭拜神靈
u tumetumes tu u sapatata / 以豐收之物
pasasa' tu kakasenengan a mabelecay / 慰祭死難祖先
sakalulu' 第四小段
mutudu' ku pinacadan tuni sapaini / 族人手指祭品
pakaynin i balucu' a patudu' / 用心意傳遞
petun ngangan nu Rukay-aruladenge
ngangan
aruladenge (nu Rukay-wutay)
Lubus-Mapalaway-muliyaw
sakalulu' 第四小段
a lukiyawen niyam tu kidu / 我們要以身體舞蹈
petun ngangan nu Rukay-aruladenge
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Rukay a cidekay.
Lubus-Mapalaway-muliyaw
sakalulu' 第四小段
aw dadiw ku sapatudu' tu bulah / 以歌唱傳遞思念
petun ngangan nu Rukay-aruladenge
u siwkay nu ngangan
Rukay-wutay a ngangan
yadah ku ngangan nu Rukay. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 63, tatayna 63. namakay Ranchanruy sa, tatama 2130, tatayna 1745, petun 427, ngasaw 0. namakay Lipunan sa, tatama 404, tatayna 457, putun 241. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 270, tatayna 210, petun 118, ngasaw 0.
Lubus-Mapalaway-muliyaw
sakalulu' 第四小段
sakadahi nu labu nu luma' / 使我們家庭裡幸福
petun ngangan nu Rukay-aruladenge
u siwkay nu ngangan
u Sejek a niyazu' sa itiza i Nanto i Hualien. u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13216 (2017.9).
Lubus-Mapalaway-muliyaw
masatekeday a sulit(單字)
muliyaw / 重生
itawya / 當時
petun ngangan nu Rukay-aruladenge
u angangan nu ngangan
好土地
Lubus-Mapalaway-muliyaw
masatekeday a sulit(單字)
malekep / 一個都不剩(消滅)
petun ngangan nu Rukay-aruladenge
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p113
Lubus-Mapalaway-muliyaw
masatekeday a sulit(單字)
matuduh / 燒掉
amin / 全部
petun ngangan nu Rukay-aruladenge
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan
Lubus-Mapalaway-muliyaw
masatekeday a sulit(單字)
ayza / 現在
petun ngangan nu Rukay-aruladenge
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
布農族 魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit
Libya
thumb|u hata nu Libya (利比亞)|alt=Flag of Libya.svg
Lubus-Mapalaway-muliyaw
masatekeday a sulit(單字)
pakaynin / 從這邊
petun ngangan nu Rukay-aruladenge
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
太魯閣族Taluku 賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw
Libya
Libya (利比亞)
Lubus-Mapalaway-muliyaw
masatekeday a sulit(單字)
lamal / 火
petun ngangan nu Rukay-aruladenge
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
雅美族Tau/Yami 卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
Libya
Libya (利比亞)
u ahebal nu lala’ mapulung sa 1,759,540 km2
Lubus-Mapalaway-muliyaw
masatekeday a sulit(單字)
ngay / 現在
petun ngangan nu Rukay-aruladenge
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:ngangan
Libya
Libya (利比亞)
u ahebal nu lala'ay sa 1,759,540 km2, u ahebal nu nanumay sa 0 km2
Lubus-Mapalaway-muliyaw
masatekeday a sulit(單字)
matepa / 找到
Libya
Libya (利比亞)
hamin nu tademaw sa 6,541,948.
kakalukan umah sa 8.80%, kilakilangan umah sa 0.10%, zumaay henay umah sa 91.10%
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Tripoli (的黎波里).
kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)
kakining nu kanatal demiad sa 23 bulad 10 demiad.
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Fayez al-Sarraj, micakat a demiad sa i 2016 a mihca 3 bulad 30 demiad.
Libya hananay a kanatal sa, sakaihekal nu kitakitay a nipangangan u Libya han, i kaamisan nu Hiwyco sikalecad nu biyaway Alapoay a kanatal, nikaahebal nu kanatal sa 176 nu mang km2.
(u kamu nu Hulam sa:利比亞國，通稱利比亞，是北非的一個阿拉伯國家，面積176萬平方公里. )
i sakatusaay a nikalalais nu kitakitay nadikudan satu, ina Libya a kanatal i 1969 a mihcaan kunida sa pabinawlan a malakanatal, patideng tu masakaputay a kasaupu nu Libya hananay a nipangangan a masahungtiay a kanatal, i 1963 a mihcaan sa sipaalesan tu ku ya kapulungay a sisakelec a kanatal, padumaan tu Libya nu hungtiay a kanatal, katukuh i 1969 a mihcaan sa mihantayay tu nikasa hungtian a masakaputay, niya langdaway hananay a nipangangan a micaculiay tu sakaudip a masakaputay kalingatuan a mibulibul, patideng tuway tiya nu Alabiya Libya kapulungan a kanatal, 1972 a mihcaan milihida tu nu Alapoay kapulunganay a kasakaputan a kanatal.
(u kamu nu Hulam sa:第二次世界大戰後，利比亞於1951年獨立，建立了聯邦制的利比亞聯合王國，1963年取消聯邦制，改名利比亞王國1969年反對君主制的利比亞綠色革命爆發，建立了阿拉伯利比亞共和國1972年加入了阿拉伯聯邦共和國)
(u kamu nu Hulam sa: 1977年聯邦解散後更名為阿拉伯利比亞民眾國和大阿拉伯利比亞人民社會主義民眾國，但政權實質未變，2011年，爆發利比亞內戰，改國號為「利比亞」2013年，內戰後組建的利比亞國民議會又改國號為「利比亞國」)
cunli (總理)
u cunli nu Libya (利比亞) ayza sa ci Abdul Hamid Dbeibeh, micakat a demiad sa i 2021 a mihcaan 3 bulad 15 demiad.
(u kamu nu Hulam sa: 1977年聯邦解散後更名為阿拉伯利比亞民眾國和大阿拉伯利比亞人民社會主義民眾國，但政權實質未變，2011年，爆發利比亞內戰，改國號為「利比亞」2013年，內戰後組建的利比亞國民議會又改國號為「利比亞國」)
sakay nu kakitidaan (地理)
i ti kaamisan nu Huiwco kalatebanan ku eneng. saamisan sa micapi tu ya Ticung-hay, ya sadipasan a nikatanayu makaala tu 1900 km. nu Libya a kanatal sa u sakaamisan sikaidaw nu sadipasan a kenis, masatanayu ku enal atu masabuyu' ku nu satimulan a kenis nikahida, u nikaahebalan a kakitidaan nu kanatal sa masa nu likelikenan amin 94% ku nikaahebal, pulung han a maysausi nikatalakawan a kakitidaan sa 300-600 m.
(u kamu nu Hulam sa: 在北非中部. 北瀕地中海，海岸線長約1900多公里.
利比亞除北部沿海地區有狹長的平原及南部山區外，大部分均為沙漠，占總面積的94%. 大部分地區海拔300-600米. )
sakay nu demiad (氣候)
i liwliwan nu sadipasan a kenis sa, masa nu ya Mediterranean (Ticung-hayay 地中海) a kasademiad, i nu labuay a kaahebal nu kakitidaan sa masa nu caledesay u nu likelikenay a kasademiad. i labu nu kanatal a kenikenisan sa, nayay ku i mihmihcaanay a sauwac kasasibalad a musilsil, u tebun atu nemnem ahebal sa ku kalaliwasak, i tini i Awbari idaw ku nipanganganan tu ya Umm al-Maa hananay a banaw.
(u kamu nu Hulam sa: 沿海地區屬地中海式氣候，內陸廣大地區屬熱帶沙漠氣候. 境內無常年有水的河流，井泉分布較廣，在Awbari有一個叫Umm al-Maa的湖. )
u sakikalisiw (經濟)
ina Libya sa i tini i kitakit sa u sakahenulan a mukutkutay tu simal a pacakay i duma a kanatal masacacay a kaput. u simal sa masatektek tu nu kanatal a sapakalisiw, sikaidaw nu binawlan nikapulungan a sakay kalisiw sa makaala tu 50~70%.
sakay nu malukay a kalukawaw (農業)
u pahutingay atu kalapangkiwanay a pahutingay a tademaw sa, makaala tu 50% kayadah nu tademaw, nipahabayan sa idaw ku nipahutingan tu sizi, katalalan, luba, uli, atu subayu ku sakasitungus, u nikalukan sa idaw ku habay, sibanuhay a habay, kalitang, sisimalay a cukana, mamim atu masaabinungay a cawce a heci.
(u kamu nu Hulam sa: 牧民、半牧民占農業人口的50%以上，牲畜以羊、牛、駱駝、驢、馬為主
作物有小麥、大麥、花生、油橄欖、柑橘、椰棗等. )
sakay nu enalay a sapananum tu umah (綠洲及灌溉系統)
nikalahecian sa, i tini i Libya a kanatal sakaidaw/sakaizaw nu matatudungay a patadas sa 2%, a kakalukan ku sakataneng nu nanum a paluma, sipakay masalamitay a nipikingsa sa, sakay nu timulan nu Libya ya likelikenan a kenis sa, i sasa nu lala' kasaidawan nu nanum nikasibek tu salaculan. nikasupedan a nanum masasa sa sikalecad tu nu ya Nile (Ni-lo 尼羅) hananay a sauwac nu 200 a mihcaan nikasilsilan kayadah. ku maydih a palekal tu sakasitungus a papalumaan a lala' sa, ina Libya hananay a kanatal, yadah tu ku nipatideng tu makasasaay a misuped  sapananum a kakitidaan.
(u kamu nu Hulam sa: 事實上，在利比亞只有2%的土地因為能得到足夠的降水而適合耕種. 但根據調查，利比亞南部沙漠地區蘊藏有豐富的地下淡水資源，其儲存量相當於尼羅河200年的總流量. 為了開發更多適於耕種的土地，利比亞興建了很多地下水灌溉系統. )
sakay nu mawliay i hekal (對外貿易)
u kanatalay a kakanan nu tademaw sa, taneng sa tu nu zibun a udip mukaen, nipacumudan a sakaudip a kakanenan, atu sakanu mukinay a sakikawaw a tuudtuud,sakay nu cacaliwayan a miungpan, nu dingkiay a canancanan. u simal ku sapisiwbay nu sakasitungus nu kanatal, atu ya sikaidaw nu mukingay a ba’tu, kalitang, atu bukulay a bangrs ku sakasaan a kalalcal misiwbay.
(u kamu nu Hulam sa: 國內糧食不能自給，進口糧食、石油工業裝備、交通工具、電器等.
Lubus-Mapalaway-muliyaw
masatekeday a sulit(單字)
lalangawan / 文化
kapawan / 遺忘
nakamuwan / 遺訓(講過的話)
kalawpes / 滅、由有到無、流失
pa'dil / 照亮
bakibaki / 子子孫孫
kakasenengan / 景仰的人
labu / 深、裡面 (ka i labu tu nu luma 在屋內就好)
luma / 家 (kawaw nu luma'家事 / kapah ku lalabu nina luma' 這個家庭和樂融融)
kakuniza:mapalaway kakuniza:Sakizaya kakuniza:sapibetik a kamu
Libya
sakay nu mawliay i hekal (對外貿易)
出口以石油、鐵礦石、花生、皮革為主. )
nu sakay hitay (軍事)
(u kamu nu Hulam sa: 利比亞國民軍是利比亞的主要武裝力量，基本上由以前參與推翻格達費的民兵和叛變政府軍組成，內部嚴重分裂，中央政府未能強力掌控政府部隊，甚至有指揮官不理政府命令擅自發起軍事行動. 此外，不隸屬政府的民間武裝勢力林立. )
nu Libya a kanatal sa i ti 2011 a mihcaan idaw ku tusa nu mang nu binawlanay a hitay, katukauh i 2014 a mihcaan sa sicunus tu 30 a bataan nu mang hitay nu makay binawlanay. sabeleng satu ku kiyadahay nu canancanan a kuwang micumud i lumalumaan, nayay ku masalumaay caay pidikec tu saading tu udip kasikuwang.
(u kamu nu Hulam sa: 利比亞在2011年有2萬名民兵，至2014年已增至30萬人. 大量武器流入民間，幾乎每個家庭都擁有槍械. )
u laylay (文化)
ina Libya a nika sisinggu sa u ya Islam (I-se-lan 伊斯蘭) kiwkayay a sakibalucu', ina kanatal a sakasitungus a lalangawan nu kiwkay sa ina Islam (I-se-lan 伊斯蘭) amin a lalangawan ku sakahenulan.
(u kamu nu Hulam sa: 利比亞是一個奉行伊斯蘭教的國家，故該國文化主要為伊斯蘭文化. )
u kasiliwan tu masa nu kitakitay a zaysan (世界遺產)
ya Sabrata (Saypu-la-tay 塞卜拉泰) a kasumamaday a tuse sa, i ayaw nu limaay a celahcan a nipatideng nu Phoenicia (Pini-ci a tademaw 腓尼基人), i nisubelitan i mahida a nisangaan kasumamaday a nalimaan sa, na i ayaw nu pituway a celahcan iminatuay a dadipasan, u sakasinganganay a nipisanga a biyu’ sa na i cacayay a celahcan kakya a nipatideng, u ngangan sa Jupiter (Cupi-te 朱比特) han, idaw henay ku kasumamaday masakimuluay aadihan nu tademaw. i 1982 a mihcaan sa sipacumud nu kitakitay a kanatal, pasa nu sapasubana nu masakaputay a kasingangan nu kasiliwan a zaysan a masalamid a mucebang.