cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tjatjigel
u Paywan (Paiwan) a niyazu'
u Paywan a niyazu' kuyni, katuud ku Paywan a tademaw itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
i Taitung a kuwan, caay katuud ku Sakizaya. inayi' ku Sakizaya a tademaw itini mueneng. izaw tu hakya, caayhenay pasumad tu ngangan nu cidekay.
u cidekay nu Taywan Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 4 a bulad
pulung sausi (561,327), Pangcah (209,430), Tayan (90,059), Paywan (100,689), Yuwatan (58,390), Rukay (13,314), Puyuma (14,140), Cou (6,635), Saysiat (6,607), Yami (4,606), Saw (785), Kabalan (1,465), Taluku (31,501), Sakizaya (929), Sejek (9,992), Laaluwa (399), Kanakanabu (334), zuma (12,052)
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Cipuwa
thumb|Chihshang
u siwkay nu niyazu'
i Taitung a kuwan ku niyazu’ nu Cipuwa. u kasalumaluma’ nu Cipuwa sa, 279 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 759 ku tademawan. kasabinawlan nu yingcumin sa, 122 ku tademaw, pakalatu 16%. u zuma sa, cay ku Ingcumin, 637 ku tademaw, pakalatu 84%. kaduut ku tademaw itini, u Pangcah(Amis) a tademaw itini mueneng. u Taitung sa sawali nu Taywan, duut ku Pangcah i Taitung. tabakiay a niyazu' kuyni, duut ku tademaw, duut ku Pangcah(Amis) a tademaw. u Taitung sa u Pusung hananay nu Sakizaya a kamu, i sawaliyna-timul nu Taywan sabal. caykaw nu Sakizayaay a niyazu', u Pangcah(Amis) a niyazu' kuyni. u Pangcah(Amis) sananay, katalakaw ku uzip, matineng miadup  atu mibuting. u Incumin a tademaw tu, u Pangcah(Amis) a cidekay duut ku tademaw. matineng mudadiw atu musalukiyaw ku Pangcah(Amis)
因為在日治時期慶豐地區有日本神社，因而得「宮前」之名，為原七腳川社族人居住地. 七腳川事件後社人四散，此地成為日本移民村的位址. 直到70年代，村境大批住宅區興建起來，吸引不少阿美族人來此，形成部落.
u asip nu tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis)14%, Yuwatan(Bunun) 1%.
u niyazu’ nu Pangcah(Amis)
u Pangcah a niyazu' kuyni. tuud ku Pangcah a tademaw itiniay a niyazu', izawtu ku Sakizaya itini, caayhen pasumad ku ngangan nu Sakizaya. u zuma a tademaw sa u Yuwatan.
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal. u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan. u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis). situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 5 a bulad
pulung sausi (561,916), Pangcah (209,668),  Tayan (90,185),  Paywan (100,775),  Yuwatan (58,465),  Rukay (13,319),  Puyuma (14,170),
Cou (6,635), Saysiat (6,630),  Yami (4,612),  Saw (790),  Kabalan (1,470),  Taluku (31,530),  Sakizaya (940),  Sejek (10,023),
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Pangcah kakuniza:Kalingku
Pinaski
Pinaski（u sulit nu Hulam：下賓朗部落）
u siwkay nu niyazu'
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Pinaski. u kasalumaluma’ nu Pinaski sa, 232 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 670 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 337 ku tademaw, pakalatu 50%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 333 ku tademaw, pakalatu 50%.
部落原名Pinaski ，意為「上坡」，原因是部落舊址位於北方兩公里處，一座標高兩百多公尺的隆起台地.
由於舊社雖然易守難攻，不過因為高地乾燥適宜白蟻生，村中屋舍沒幾年就會被蛀空而毀朽，村人在不堪甚擾下，先遷到高台下的山谷，可是谷底腹地有限，第三度遷到賓禸國小旁的太平溪畔，民國廿年在日本政府規劃下搬到現址.
u asip nu tademaw
u kasabinacadan, Puyuma 36%, Pangcah(Amis) 4%, Paywan(Paiwan) 3%, Yuwatan(Bunun) 2%, Rukay(Rukai) 1%, zumazuma 4%.
u niyzau' nu Puyuma
u Puyuma a niyazu' kyuni, katuud ku Putuma itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis) u Paywan(Paiwan) atu Yuwatan(Bunun).
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw itini mueneng. caay kaw nu Sakizaya a niyazu' kuyni. haykay izawtu ku Sakizaya a tademaw, caay henay misumad ku ngangan nu cikdekay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihca 01 a bulad
u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan.
si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu "原住民".
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
iga-Amilika sasumidang,2001
iga-Amilika sasumidang,2001
美國情緣 (Serendipity),2001
《Amilika sasumidang》（Amilika：Serendipity）u 2001 iga,nay John Kusake atu Kayti Pequin ku mapalaw. nasulitan ni Marc Klein. ci Peter Chesom patudu. ci Alan Silvestri misanga dadiw.
kamu nu Amilka：Serendipity is a 2001 American romantic comedy film directed by Peter Chelsom, written by Marc Klein, and starring John Cusack and Kate Beckinsale. The music score was composed by Alan Silvestri.
lacul nu iga
yadah ku kawaw, amizateng anu maazih.
很多事情，要看到了才會相信.
uyzasa ku sasumidang,
但愛情，有時你卻要先相信，才看得到.
-
(Amilika a kamu 英文摘要)
For many things you have to see it before you believe; but for love, sometimes you have to believe first before you can see it.
在聖誕季節的某個下著雪的夜晚，
maletemuh ci Jonathan atu Sara i New York a zazan.
Jonathan與Sara在紐約街頭偶遇.
haca izawtu ku mamidang ci Jonathan atu Sara
雖然各自都有男女朋友，
masasiket tu ku sepi tina tatusaay, miketun palalid haw ku sepi.
但被彼此給吸引的兩人決定讓命運決定是否要繼續發展下去.
uyzasa caaytu masasiket.
izaw henay ku zateng i balucu’ nu heni.
miliyas tu ku heni.
卻也只能接受命運的安排分開，
culil tu teked a uzip.
走向各自的人生.
iga siwkay nu Hulam
ci Changnasen maydih miliwan ku telay bangku ni Sala. sakamu satu ci Sala, anu izaw ku sepi, maletemuh aca ku heni.
sisa, mikilim tu ku heni. izaway cacay ku malimanay a cudad atu tatipeluk nu cakay.
強納森與莎拉，各自擁有男女朋友. 在耶誕前夕的紐約因為拿了相同的手套而意外邂逅. 強納森要莎拉留下姓名電話，莎拉堅持說只要有緣，一定會再相遇.
七八九十年過去，強納森與莎拉各自與他人/她人訂婚，但在結婚前夕，卻猛然發現似乎錯過了一生中可能的真愛. 於是兩人開始靠著一本二手書跟一張刷卡收據，瘋狂尋找對方…
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
美國情緣
意外發現
遠離天堂(Made in Heaven (1987 film))
官方網站
網際網路電影資料庫（IMDb）上《Serendipity 》的資料（英文）
Box Office Mojo上《Serendipity》的資料（英文）
爛番茄上《Serendipity》的資料（英文）
Metacritic上《Serendipity》的資料（英文）
kakuniza:iga
kanahatu
(u kamu nu hulam sa :雖然)
ngangan nu Puyuma-Sawawan
ngangan
Sawawan
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u petun a ngangan nu Puyuma a cidekay.
yadah ku ngangan nu Puyuma. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 23, tatayna 23. namakay Ranchanruy sa, tatama 995, tatayna 868, petun 223. namakay Lipunan sa, tatama 5354, tatayna 4109. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 291, tatayna 784, petun 56.
u Puyuma a niyazu' sa itiza i Pusun. cacay a bataan nu niyazu' ku Puyuma.
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13992 (2017.9). u luma' nu Puyuma a cidekay
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan 布農族
魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit 太魯閣族Taluku
賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw 雅美族Tau/Yami
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
mitena’
mitena' ku kapah tu la'cusay a tademaw.
青年防止壞人來.
Tupa
satangahan nu ulic
Tupa#38-Incumin Tilivi a kuwan-napatizeng ku Sakizaya cacay a bataan a mihca
lacul nu ulic
musakumu sa ci Tipus(潘慧敏) ci Kala(蔡文進) atu ci Daong(拉蓊進成), kina tatuluay a sining, ci Tipus namakay i Katangka a niyazu', u tatayna ciniza. ci Kala namakay i Sakul a niyazu', u tatama ciniza. ci Daong namakay i Maibul a niyazu', u tatama ciniza. musakamu kina tatuluay a sining ,u patizeng ku Sakizaya a kungku atu ku zateng nu heni. u Tupa a palaw nu tilibi, patahkal ku balucu' nu sining, musakamu tu ku sining i palaw nu tilibi.
u kamu tina tatuluay a sining, i ayaway sa, misiwkay tu nganan niza atu niyazu'. mipalita ku tatengilan nu kakelidan nu Tupa a 節目. u zuma sa, misakamu tu ku Palamal, u Lisin nu Sakizaya, u Mapalaway atu Patuduay nu Sakizaya, u niyazu' nu Sakizaya , u zikuc nu Sakizaya atu u sining a kawaw nu niyazu'.
Sakul niyazu': i Kalinku
Katangka niyazu': i Sincen thumb|潘惠敏的個人照
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
thumb|蔡文進的個人照 nasulitan ni Tuku Sayiun
malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinengan
thumb|拉蓊進成個人照 正名十周年及青年認同 https://www.youtube.com/watch?v=IyBkk4c_Tkw
原住民族電視台 https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8E%9F%E4%BD%8F%E6%B0%91%E6%97%8F%E9%9B%BB%E8%A6%96%E5%8F%B0
花蓮市 https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%8A%B1%E8%93%AE%E5%B8%82
瑞穗鄉 https://zh.wikipedia.org/wiki/%E7%91%9E%E7%A9%97%E9%84%89
新城鄉 https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%96%B0%E5%9F%8E%E9%84%89_(%E5%8F%B0%E7%81%A3)
thumb|IPCF-TITV title on CTV Building 20161031 kakuniza:2018-cacay kakuniza:Sakizaya
hikuki
(kamu nu hulam：飛機)
mikacaw tu hikuki tayza i Lipun.
搭乘飛機去日本.
Dowmung
Dowmung
u sulit nu Hulam: 都門部落
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Dowmung. u kasalumaluma’ nu Dowmung sa, 264 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 908 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 856 ku tademaw, pakalatu 94%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 52 ku tademaw, pakalatu 6%.
u kasabinacadan, Taluku(Truku) 86%, Pangcha(Amis) 2%, Tayan(Tayal) 2%, Sejek(Seediq) 1%, zumazuma 3%.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw,
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,
Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw,
Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
Barham Salih
縮圖|Barham Salih (u kamu nu Hulam: [[:zh:巴尔哈姆·萨利赫|巴爾哈姆·薩利赫)]] 縮圖|Iraq Barham Salih (u kamu nu Hulam: 巴爾哈姆·薩利赫)
Barham Salih (u kamu nu Hulam: 巴爾哈姆·薩利赫)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Barham Salih (Paelhamu．Salihe 巴爾哈姆·薩利赫), 1960 a mihca 9 a bulad 12 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Iraq (伊拉克) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihca 10 bulad 2 demiad.
palu’
palu’(檳榔鞘)
Mohamed Hussein Roble
u siwkay niza(簡介)
nalecuhan ciniza i 10 a bulad 1963 a mihcaan.
micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Somalia (索馬利亞) ayza sa ci Mohamed Hussein Roble (穆罕默德·海珊·羅布爾), micakat a demiad sa i 2020 a mihcaan 9 bulad 23 demiad.
Alyssa Milano
縮圖|Alyssa Milano Alyssa Milano；1972 a mihcaan 12 a bulad 19 a demiad－ nalecuhan i brukyin, New York, u mudadiwan atu hayyu nu Amilika.
電影
kakuniza:Padakaw Lami' kakuniza:Lami' Kulang
Cyril Ramaphosa
Cyril Ramaphosa
縮圖|Mr. Houlin Zhao, ITU Secretary-General with H. E. Mr. Cyril Ramaphosa, President, South Africa (cropped) u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Cyril Ramaphosa (Siliel．Lamabusa 西里爾·拉瑪佛沙), 1952 a mihcaan 11 a bulad 17 a demiad nalecuhan ciniza. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu South Africa (南非) ayza, micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 2 a bulad 15 a demiad.
u ngangan niza
u sulit tu ngangan nu Wuenda: Matamela Cyril Ramaphos
u sulit tu ngangan nu Hulam: 西里爾·拉瑪佛沙
u sulit tu ngangan nu Sakizaya: Siliel．Lamabusa
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
縮圖|2018 BRICS summit (2)
Kayu-baliq
Kayu-baliq
u sulit nu Hulam: 新村部落
u siwkay nu niyazu'
i Taoyuan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kayu-baliq. u kasalumaluma’ nu Kayu-baliq sa, 150 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 359 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 8 ku tademaw, pakalatu 2%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 351 ku tademaw, pakalatu 98%.
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 1.4%, Pangcha(Amis) 0.3%, Puyuma 0.3%, zumazuma 0.3%.
caykaw nu yincuminay a niyazu', caykaduut ku yincumin, u paylang ku katuuday.
izawtu ku incumin itini, u Tayan(Tayal), Pangcah(Amis) atu puyuma a tademaw. inayi' tu ku zuma a cidekay a tademaw.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
kalamkam
(kamu nu hulam：快)
Kayu-baliq
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw,
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,
Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw,
Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Carapongay
thumb|Changbin Township thumb|Changbin Township gov
pasubana'
(kamu nu hulam：教學)
Carapongay
Carapongay
u sulit nu Hulam: 堺橋部落
kalamkam
pihaymawi！anu kalamkam sa tadu tabihkud tu ba'tu.
Carapongay
u siwkay nu niyazu'
i Taitung a kuwan nu Taitung ku niyazu’ nu Carapongay. u kasalumaluma’ nu Carapongay sa, 33 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 82 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 60 ku tademaw, pakalatu 73%. u zuma sa, cay ku Ingcumin, 22 ku tademaw, pakalatu 27%.
u sausi nu kanatal a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 62%, Yuwatan(Bunun) 1%, Tayan(Tayal) 2%, Piyuma(Puyuma) 1%, Truku 2%.
u niyazu' nu Pangcah(Amis)
u Pangcah(Amis) a niyazu’ kuyni, katuud ku Pangcah(Amis) a tademaw itini, u zuma a tademaw sa u Yuwatan(Bunun) u Tayan(Tayal) atu piyuma, inay ku Sakizaya itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inayi’ ku Sakizaya a tademaw itini mueneng. hakay izawtu, caay henay pasumad tu ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal. u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan. u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis). situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 5 a bulad
pulung sausi (561,916),  Pangcah (209,668),  Tayan (90,185),  Paywan (100,775),  Yuwatan (58,465),  Rukay (13,319),  Puyuma (14,170),  Cou (6,635),  Saysiat (6,630),
Yami (4,612), Saw (790), Kabalan (1,470),   Taluku (31,530),  Sakizaya (940),  Sejek (10,023),  Laaluwa (401),  Kanakanabu (335),  zuma (11,985)
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu’ kakuniza:Pangcah kakuniza:Taitung kakuniza:niyazu'
kalamkam
小心！如果走太快會踢到石頭.
pasubana'
pasubana' ci Amu misanga' tu pubu.
Amu教製作魚筌.
Carl Anderson
Carl Anderson
nalecuhan i Middletown, Indiana, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput.
siwkay niza
tatama, nalecuhan a demiad i 11 bulad 16 demiad, 1913 a mihca, Carl Anderson, miunduay. (mapatay i 2001 a mihcan)
Alassane Ouattara
縮圖|Alassane Ouattara u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Alassane Ouattara (Alasanye．Watala 阿拉薩內·瓦塔拉), 1942 a mihca 1 a bulad 1 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Cote d'ivoirie (象牙海岸) ayza, micakat a demiad sa i 2010 a mihca 12 bulad 4 demiad.
panan
picumudan nu mita ku panan.
nipikuwawan
(u kamu nu hulam sa:管理)
ngangan nu Puyuma-Tabelrengan
Tabelrengan
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u petun a ngangan nu Puyuma a cidekay.
yadah ku ngangan nu Puyuma. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 23, tatayna 23. namakay Ranchanruy sa, tatama 995, tatayna 868, petun 223. namakay Lipunan sa, tatama 5354, tatayna 4109. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 291, tatayna 784, petun 56.
mademec
(kamu nu hulam：輸了)
ngangan nu Puyuma-Tabelrengan
u siwkay nu ngangan
u Puyuma a niyazu' sa itiza i Pusun. cacay a bataan nu niyazu' ku Puyuma.
mademec
namadademec kami aci Panay sa mademec kaku.
ngangan nu Puyuma-Tabelrengan
u siwkay nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13992 (2017.9). u luma' nu Puyuma a cidekay
mademec
我今年輸了.
timulbayu mingayaway Amis Lipu a hitay
kakiliman
cacay aniwiwiway a subal i kilakilangan saapa sa tuluay lasubu a mihcaan, patatenga u Lipun mingayaw cay kademec sa ku kamu, namakay sakatusa a ngangayaw nu Lipun kapawanatu tu nu Lipunay ahita Amis a tademawan. ayza satu maazih tu ita ku lalum nu Taywan, ciniza namakay Taywan nipaculculan patayza i timulbayu mingayaw, i lalabu nu kilakilangan cacay mauzip itiza tulu izaw ku cacay a mihcaan.
ngangan nu Puyuma-Tabelrengan
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
Cipuypuyan
縮圖|Cipuypuyan (花蓮縣壽豐鄉米棧部落)Cipuypuyan (花蓮縣壽豐鄉米棧部落)
ngangan nu Puyuma-Tabelrengan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會yincumin a binacadan wei-yuan-huy-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編 yincumin-cu wei-yuan-huy-yincumin-cu naayaway a ngangan pacudadan-yincumin-cu-min-cu ngangan nu tademaw, dengtal Ceng-ce tabakiay a cacudadan nu pikingkiwan tu misayuancumincuay a cong-sin, 2014- p82
Cipuypuyan
Cipuypuyan
u sulit nu Hulam: 米棧部落
ngangan nu Puyuma-Tabelrengan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan 布農族
Cipuypuyan
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Cipuypuyan. u kasalumaluma’ nu Cipuypuyan sa, 128 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 279 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 140 ku tademaw, pakalatu 50%.
ngangan nu Puyuma-Tabelrengan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit 太魯閣族Taluku
Cipuypuyan
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 139 ku tademaw, pakalatu 50%.
u sausi nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Pangcah (Amis) 48%, zumazuma 2%.
ngangan nu Puyuma-Tabelrengan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
Cipuypuyan
u Pangcah a niyazu'
tabakiay a niyazu' kuyni, duut ku tademaw, duut ku Pangcah (Amis) a tademaw. u Taitung sa u Pusung hananay nu Sakizaya a kamu, i sawaliyna-timul nu Taywan sabal. caykaw nu Sakizayaay a niyazu', u Pangcah (Amis) a niyazu' kuyni. u Pangcah (Amis) sananay, katalakaw ku uzip, matineng miadup atu mibuting. u Incumin a tademaw tu, u Pangcah (Amis) a cidekay duut ku tademaw. matineng mudadiw atu musalukiyaw ku Pangcah (Amis).
ngangan nu Puyuma-Tabelrengan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:ngangan kakuniza:Puyuma
Cipuypuyan
u Sakizaya a tademaw
izawtu ku Sakizaya itini, caykatuud ku Sakizaya. caay henay misumad ku ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah (Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah (Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Lubas-Mapalaway-nazipaan nu uzip-Lin Zeng Ruo Yu
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (參考資料)
napatizeng ni Tiway Sayiun kalisiw putiput(帝瓦伊撒耘基金會)
Lubas-Mapalaway-aazihen a cudad (nay20170924)
Mapalaway-Lubas
Lanyu
thumb|Lanyu thumb|開元漁港
Lanyu (蘭嶼鄉) a sakuwan ku Taitung. kumud nu kalesakan, 47.04 km². （kalesakan nu linpanti 0 km², kalesakan nu pawliwti 43.17 km²）, u kasabinawlan, 5,035 ku tademaw. u kasalumaluma’ sa, 1,798 ku luma’. ilabu nu kasaniyazu’ nu siyang sa, 4,243 ku yincumin a tademaw. u kasabinawlan, Pakalatu 84%(Yami) ku kasabinawlan. u Yami(Tao) ku sakalaniyazu’.
nikasakuwakuwan
Lanyu mala 4 a cuwen atu 6 ku niyazu’. kina 6 a niyazu’sa, Ivalino（野銀部落）, Iranmeylek（東清部落）, Yayo（椰油部落）, Iratay（漁人部落）, Imaorod（紅頭部落）, Iraraley（朗島部落）.
蘭嶼鄉（達悟語：Ponso no Tao），屬台灣臺東縣轄下的行政區，涵蓋蘭嶼、小蘭嶼及其他零碎小島（礁），位於台灣本島（達悟族人稱：Ilaod）東南外海，為台灣唯一地處離島的山地鄉. 全鄉面積約有48平方公里，是全國面積最小的山地鄉；人口密度每平方公里約有107人，為全國人口密度最高且唯一逾100人/平方公里的山地原住民行政區.
u Lanyu a kenis (kamu nu Tau: Ponso no Tao), masa nu Taywanay Posong nipikuwan a nipatideng a kasasikawaw, tuyni a masaliyut tu Lanyu atu adidiay a Lanyu idaw aca ku masauncungay adidingay a ba’batuan, kitidaan nina Lanyu (nipangangan nu heni sa u Ilaod) han, i walianay kalatimulan i hekalay nu bayu, sanu Taywanay masacacayay piliyasan tu kanatal a binacadanay a subal. nikaahebalan makaala tu 48 a ping-huwan kung-li, i sausi sa u saadidiay nikaahebal, u sikaidaw nu kacacelcel nu tademaw sa payping-huwan kung-li hakay makaala tu 107 kayadah nu tademaw, masa nu kanatalay u satalakaway nikacacelcelan, nu pilakuwitan tu cacay a ping-huwan kung-li cacay a lasubu nu tademaw, u nu buyubuyu’anay a kenis sakuwan a nabakuwan.
達悟族語的名稱意為「人之島」，漢人以閩南語音譯紅頭嶼或紅豆嶼，西方國家早年稱蘭嶼為「Botel Tobago」（譯為煙草島）. 1947年因島上盛產蝴蝶蘭而改名. 其語言達悟語與菲律賓巴丹群島原住民語言相通.
u Tau a nipangangan a imi sa "nu tademaway a subal han", nu layak a nipipangangan sa sasengian tu nu ngiha ya kasumanah nu tangah a subal atu lihum a subal han, nutipanay a kanatal i kasumamadan sa kaidaw nu nipangangan tu ya Lanyu "Botel Tobago"(pibelih sa tabaku a subal sa). i 1947 a mihcaan kaidaw nu yadahay a adipapangay a balu kiyu mapasumad. u kamu nu Tau sa sikalecad tu nu Phi-lip-pines (菲律賓) ya Patan (巴丹) hananay a binacadan taneng a sikalalacal a malpadang.
u laylay (歷史)
1644年，荷蘭人派兵登陸蘭嶼探勘.
iti 1644 a mihcaan sa, u He-lan a kanatal miucul tu hitay tayda i Lanyu musatiwatiway maydih a mikilim tu kaidaw nu aalaan.
1645年，荷蘭人二度派兵登陸蘭嶼探勘.
iti 1645 a mihcaan sa muliyaw aca kinatusa a tasubal misamelawmelaw.
1877年（清光緒3年），恆春知縣周有基將紅頭嶼（蘭嶼）併入清帝國版圖，隸屬恆春縣.
i 1877 a mihcaan sa (kaHulaman nu Gin-kuwan-su hungtiay sakatulu a mihcaan sa), ya tapang nu Hen-cuen ci Co-yu-ci hananay sa sinilangatan a maykuwan, pacumuden i kahungtian a masalamit sakay nu Hen-cuen a sikakuwan.
1895年，馬關條約簽訂後，日本政府禁止一般人進入蘭嶼內開發，並設立研究區.
katukuh i 1895 a mihcaan sa, i Ma-kuwan a lice nikasasulitan sa, ya Dipun a kanatal mipulu' tu binawlan a pacumud i Lanyu a subal patadas atu maydihay a misalacul, satusa patideng tu sakingkiwan a kitidaan.
1897年，日本人鳥居龍藏第一次入內探勘，稱居民「yami」（雅美），這是達悟族以前被稱為雅美族的由來.
1946年，蘭嶼鄉雖為離島，但在日本時代（1895－1945年）被日本殖民者劃入台東廳台東郡的蕃地之一部份，所以二戰後，在行政制度上，全臺灣的蕃地都被改編成立各地新的山地鄉（山地原住民鄉），所以本鄉也被劃為山地鄉的類別，成立當時，本鄉初名為「紅頭嶼鄉公所」.
1946 a mihcaan, ina Lanyu a kenis kanahatu masa i hekalay nu Taywan a subal, nika i kaDipunan nikuwanan a ziday (1895-1945 a mihcaan), sipalatubangan a sakay nu Pusung a kakitidaan ku situdungay a mamikuwan, kiyu i sakatusa  nu kitakitay a kalalaisan sa, i sakelec nu kasabinawlan a likec sa, u nu kahaminan nu pulung a kenis nu binacadan sa, mapabaluhay tu ku kasasiduma nu buyu’buyu’ay a mapangangan, nipabaluhay a patideng, kutusi sa, u Lanyu a nipangangan sa "u kasumanah nu tangah a subal a yakuba han".
1947年，藉盛產蝴蝶蘭的名義而更名為「蘭嶼鄉」. 而本鄉也是目前台東縣行政編制上的5個山地原住民鄉之一.
i 1947 a mihcaan sa, pisululan tu ya kiyadahan nu adipapang a balu ngangan ku kasumad a pakutay tu sakay nu kenisay a nipangangan ya "Lanyu a kenis han". ina kitidaan a kenis sa, masa nu pulung i Pusungay a kasabuyu’an a kenis, nu limaay a sausi nikasacacay a pikuwan a kitidaan.
kitidaan (地理)
蘭嶼位於西太平洋位置，在臺灣的東南方，在綠島的南方，南臨巴士海峽與菲律賓之巴丹群島遙遙相望. 巴丹群島最北端的雅米島，距離小蘭嶼99公里. 即東經121度5分，北緯22度間. 面積有48.3892平方公里. 氣候為熱帶雨林氣候，年雨量常在3,000公釐以上，年降雨日數達224天.
ina Lanyu i nutipan nu Taypingyang ku eneng, pasay nu walian kalatimulan ku satudu'an, i satimulan nu Luy-daw (綠島), masasuayaw tu ya Pase hananay a bayu atu nu Phi-lip-pines ya Patan hananay a lalitilitin sananay a subal a macacukel i nu kasatimulan. sakaamisan nu Patan sa ya Yami hananay a subal, silaad tu ya adidingay a Lanyu 99 a kung-li. sakasaan i nu walian a telektu 121 tu 5 hun, saamisanay a balattu a masapahcek. kaahebalan sa kaala tu 48.3892 ping-huwan kung-li. sakay nu demiad sa kalacaledesanay kaudadan aca, u paymihcaan sa nikasiudad makaala tu 3,000 kun-li kayadah, i paymihcaan sa makaala tu 224 a demiad ku sikaudad itini.
蘭嶼為火山島地形，最高點紅頭山海拔552公尺. 大部分為山地，島上丘陵綿亙，溪流分歧，只有沿海部分為平地、海岸線曲折，熱帶林木遍布. 蘭嶼的地質以角閃石的安山岩質熔岩及玄武岩質的集塊岩為主. 無人島小蘭嶼則以黑雲母角閃石為主.
ina subal nu Lanyu sa masa pawpaway i alahicaan nu makay labu nu lali kapesan nu lamal, nikatalakawan kasatungduh sa makaala tu 552 nu depah. sakasaan sa u buyu’ ku ahebalay tu enal, masabukubu ku kitidaan nu tukus, sauwac sa masacapa ku kasilasic, uyda sa i capi nu dadipasan ku masaenalay nu kitidaan, kasalupikuan ku sadipasan nu subal, nu caledesay a kilakilangan mamin kasaliyutan i tini. i Lanyuay a lala’ sa u nu ya ciyaw-san (角閃) atu an-san (安山) a ba’tu nikacamulan, atu ya siyen-u (玄武) hananay kasaupu nu masaatiladay ku sasitungus. kainayian mueneng niya adidiay a Lanyu sa kaidaw nu baba’tuan sa ya masalumeni'ay ying-mu (雲母) hananay belatbelat sa kaladiceman a ba’tu.
sakay nu tademaw kaidaw (人口)
蘭嶼鄉的主要民族為達悟族，通行語言為達悟語. 蘭嶼鄉內90%的居民為本地的達悟族人，其餘為居民多為台灣本島移入之漢人.
u sakasitungus nu binacadan itida sa, u Tau a tademaw i Lanyu, u kamu sa mamin masanu Tau sikalalacal. i labu nu kenis sa 90% kayadah ku maysakamuay tu nu Tau itiniay tu amin ku eneng nu tademaw, u liwan sa nu makay i Taywanay amin mabulaw tayni musakawaw atu sisalaculay a layak.
蘭嶼的祖先來自菲律賓巴丹島. 達悟族人大約於800年前，自現今菲律賓巴丹群島遷入，因此達悟族人跟巴丹人的語言及文化有許多共通的地方. 且由於蘭嶼受到現代社會影響較晚，遠較巴丹島保留更多傳統文化. 達悟族人製作拼板舟，並在春夏季節出海捕撈飛魚，亦稱為「飛魚季」，因此蘭嶼有「飛魚的故鄉」之稱. 拼版舟是由許多不一樣品種的樹木，製成木板再拼裝而成的，並非一體成型的獨木舟.
Lanyuay a kakawsan sa namakay i Phi-lip-pines ya Patan hananay a subal. ina Tau a binacadan sa hakiya nai ayaw nu 800 a mihcaan, mabulaw namakay i lalitilitin sananay a Patanay a subal kataynian mueneng, kiyu u Tau atu ya Patan hananay a binacadan sikaidaw nu kamu atu nu lalangawan a mikasasengi. pasu ina Lanyu a kenis mautang a malawilaw nu aydaay a ziday, sisa kiyadahan ku nu Patanay tu kasupetan tu sakay kasumamadan nutineng a laylay atu nalimaan, zayhan u Tau a binacadan sa matineng misanga’ tu ya tatules sananay a balunga, sipibuting nu heni i adingsingan tu timu, sipangangan han tu ya "pitimuan han a puu’", kiyu sikaidaw nu kasenengan a nipangangan tu "timuay a niyadu’ han". ya ping-pan (拼版) hananay a balunga nipisanga sa, nau pinakupinaay a kasasumaday nu zayliw nu kilang itawya maedem a sanga’an, nipelaan atu nitulikanay a sapat palacamul tu nutineng sikasanga’, caay kau nu masacacayay a kilang ku nidateng a muedem a masa ping-pan kasanga’an a balunga.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Buting Nukay kakuniza:Miku Kumud
pawacay
(u kamu nu hulam sa :獨立)
Moon Jae-in
Moon Jae-in
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Moon Jae-in (Wuen Cay Ying 文在寅), 1953 a mihca 1 a bulad 24 a demiad nalecuhan. u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Korea, south (南韓, Nan-Han) ayza, micakat a demiad sa i 2017 a mihca 5 bulad 10 demiad.
Tjaviljaul
thumb|Jinfeng
Tjaviljaul
u sulit nu Hulam: 叉飛勞巫勒部落
u siwkay nu niyazu’
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 4 ku tademaw, pakalatu 3%.
台東新興村位於北太麻里溪中游出山處南岸，為金峰鄉最南端的村里，其前身為近黃村. 近黃村原位於金崙溪上游北岸，大武事業區第十九林班地，在今歷近村內.
日治時代曾在近黃社設立警察駐在所，屬大武支廳第二監視區，管轄近黃、托畢錄、那保那保、庫塔卡斯等社，大正元年（1912）日本政府並設近黃番童教6育所於此，為台東廳最早設立的教育所之一.
戰後，民國 35 年（1946）4 月，原近黃警宮駐在所轄區，改設為近黃村，歸金峰鄉的前身金崙鄉管轄. 由於地處深山，對外交通不便，民國 43 年（1954）近黃村各社集體遷村到太麻里鄉北里村境內西南方的山地保留地，重建新聚落，以其為新建，故改名為新興村.
u niyazu’ nu Paywan(Paiwan)
u Paywan(Paiwan) a niyazu' kuyni. katuud ku Paywan(Paiwan) a tademaw itiniay a niyazu', inayay ku Sakizaya itini.
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:niyazu'
tebantebanay
(u kamu nu hulam sa:正中間,中葉時期)
Knbung
Knbung
u sulit nu niyazu': 梵梵部落
u siwkay nu niyazu'
i Yilan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Knbung. u kasalumaluma’ nu Knbung sa, 128 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 377 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 339 ku tademaw, pakalatu 90%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 38 ku tademaw, pakalatu 10%.
宜蘭縣大同鄉英士村
梵梵部落又稱英士部落. 為宜蘭縣大同鄉鄉與桃園縣復興鄉界之地，轄內棲蘭神木區及明池森林遊樂區為全國頗具盛名之風景區.
清朝時期，梵梵係溪頭族群獵區，尚無人居住，當時泰雅族居住於梵梵對岸山腹，及其以西山區，建有巴墾、塔他罕、塔波三小社，因居梵梵山西南，故名梵梵.
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 83%, Pangcah(Amis) 2%, zumazuma 5%.
u Tayan a niyazu'
u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Yuwatan, u Taluku, inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u cidekay nu Taywan yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Ama pulecuhan
Ama pulecuhan
zayhan
(u kamu nu hulam sa :因為)
Ama pulecuhan
nilacul
2018年8月6日
ama adasay limulak ku pulecuhan isu a demiad(祝爸爸生日快樂)
Ayda waluay abulad ,u nilecuhan nu wama ademiad ,ayda ademiad pitu apadaan idaw ku enem ku mihcan, pulung nu labu nu luma mudadiu tu nilecuhan a dadiu,panubu sumanahi alupu ,mahicay hakiya mahemek hakiya lipahak hakiya tadu muwangic ciyamaaku. 今天是8月6日,爸爸民國31年出生的,今天過76歲,全家為他祝福為他唱生日歌,送禮物送紅包的,不知爸爸是感動還是怎樣,爸爸哭了
Qrahu
thumb|Fuxing (Taoyuan)
Ama pulecuhan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan ni Sabak Nubu
kakuniza:Sabak Nubu
Qrahu
u siwkay nu niyazu'
i Taoyuan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Qrahu. u kasalumaluma’ nu Qrahu sa, 63 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 135 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 97 ku tademaw, pakalatu 72%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 38 ku tademaw, pakalatu 28%.
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 60%,Pangcha(Amis) 4%,Paywan(Paiwan) 2%,Yuwantan(Bunun) 1%, Cou 1%, zumazuma 3%.
u Tayan(Tayal) a niyazu'
u Tayan(Tayal) a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan(Tayal) a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis), u Yuwatan(Bunun), u Taluku(Truku), inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,
Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw,
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
Tunisia
Tunisia（突尼西亞）
thumb|u hata nu Tunisia（突尼西亞）|alt=Flag of Tunisia.svg
u Tunisia sa i labu nu Africa, itiza i 34 00 N, 9 00 E, u ahebal nu lala’ mapulung sa 163,610 km2, u ahebal nu lala'ay sa 155,360 km2, u ahebal nu nanumay sa 8,250 km2 hamin nu tademaw sa 11,134,588. kakalukan umah sa 64.80%, kilakilangan umah sa 6.60%, zumaay henay umah sa 28.60%.
tapang tusu nu kanatal(首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Tunis (突尼西亞市).
kakininan nu kanatal demiad(國家紀念日)
kakining nu kanatal demiad sa tusa bataan bulad tulu demiad.
tabakiay a tapang nu kanatal(元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Kais Saied (Kayse．Sayyide 凱斯·賽義德), micakat a demiad sa i 2019 a mihcaan 10 a bulad 23 a demiad.
突尼西亞共和國，通稱突尼西亞，位於北非、隸屬於馬格里布地區，東北部緊鄰地中海. 突尼西亞有兩個鄰國，分別為西方的阿爾及利亞（公共國界線長965公里）與東南方的利比亞（公共國界線長460公里）.
ina Tunisia kapulungan nu binacadan a kanatal, masapangangan i hekal sa u Tunisia han, sakay nu kaamisan nu Africa masa nu Ma-ke-li-pu a kenisay, nuwalianay kaamisan micapi tu ya Ti-cung-hay. u Tunisia sa idaw ku mahtatusaay a biyaw nu kanatal, nutipan sa ya Algeria (kapulungan a sadipasan sa makaala tu 965 kung-li) atu ya satimulanay a kanatal Libya hananay (nikapulungan a katanayu nu sadipasan sa makaala tu 460 kung-li).
tahkal
Anu baliyusan, tahekal amin ku ’ulang atu tuda.
Tunisia
tabakiay a tapang nu kanatal(元首)
突尼西亞因其坐落於國家北方的首都突尼斯市而得名，而突尼斯市是以古迦太基城市的一位女神塔尼特 命名. 亦有指該字來自柏柏爾語，指「駐紮」.
tahkal
如果有颱風來，有很多的蝦子和鰻魚出來.
Tunisia
tabakiay a tapang nu kanatal(元首)
ina Tunisia sa nipatideng tu nueneng nu tatangahan a tuse ya Tunis ku sakasingangan i hekal, sikaidaw nu sipangangan sa namakay ya kasumamadan Ciya-tay-ci a tuse a tataynaay a kakawsan ci Ta-ni-te han a pangangan. idaw aca ku patuduay tiya sulitan, namakay i Po-po-el a nakamuwan sa, nipatudu a imin sa u (kakelul sananay a mueneng) sananay.
tahkal
tahekal 出來
nanu makayza i wali tahekal kiya cilal. 太陽是從東方出來的.
Tunisia
tabakiay a tapang nu kanatal(元首)
突尼西亞地區在古代的名稱為「阿非利加」（Africa或Ifriqiya），是非洲現在名稱的源頭. afri是迦太基附近（今突尼西亞附近）閃米特人常見的名字，這一名字來源於腓尼基語中的afar，即「灰土」. 所以，古羅馬採用了由afar一詞演變出來的「Africa」來稱呼迦太基人的土地. 這古代名稱一直沿用著，直到近代.
tahkal
tahekal 出來
pulungen nu mita pahanhan a tahekal. 我們集體請假外出.
Tunisia
tabakiay a tapang nu kanatal(元首)
ina Tunisia a kakitidaan sa, i kasumamadan a nipangangan u A-huy-li-ciya han (Africa atu Ifriqiya), sanu Africaay aydaay a satatangahanay a kasingangan. afri sa u i capiay niya Ciya-tay-ci (aydaay a Tunisia kalabiyaw) u ya San-mi-te a tademaw ka sawsawnian a sikadih nu ngangan, nikaidaw nina ngangan sa Huy-ni-ci a kamu nu labuay ya afar, u imin nina kamu sa (kalaabuabuan a lala'). kiyu, kasumamadan nu Lo-ma pisapudan tina makay afar, nipapelu'an a ulic a sikatahkal, u "Africa" a pangangan tu Ciya-tay-ci a tademaw atu lala'. ina kasumamadanay a ngangan sa dadutucdutuc han a maysakamu caay kaputun katukuh i aydaay nu ziday.
palu'
「palu’」檳榔葉製成的環保飯包盒
(一)cacay alasubu izaw ku pitu a mihcaan ,siwaay a bulad tusa bataan izaw ku lima ayza 107年9月25日
Max Biggs
Max Biggs 6 bulad 15 demiad, 1923 a mihca, Max Biggs, miunduay.
tahkal
hekal 外面
maudad i hekal. 外面在下雨.
Tunisia
tabakiay a tapang nu kanatal(元首)
突尼西亞國土面積的40%為撒哈拉沙漠所占據，餘下的60％則是十分富饒的土地，早在被併入羅馬帝國之前的公元前3世紀就成為了迦太基文明的發源地. 北部為高山與丘陵地；中部為階梯狀台地，由西向東傾斜；東部為狹長的沿海平原；南部則為撒哈拉沙漠.
palu'
「palu’」檳榔葉製成的環保飯包盒
祖母留給我記憶深刻的味道是「palu’」
Tunisia
tabakiay a tapang nu kanatal(元首)
ina Tunisia a kanatal sa nikaidaw tu lala' sa, kalaidaw nu bunabunakan sa sepat a bataan a palasubu mala ku nicalapan, nu liwanay a kakitidaan enem a bataan a palasubu ku kasidamekan nu lala', i nu ayawan pipacumud sanu Lo-maay nu hungtiay a kanatal sa, i ayaw nu tuluay a mihcaan nu seci sa, masa nu Ciya-tay-ci sinutinenganay tu a kalalekalan a kakitidaan, kaamisan sa u buyubuyu'an atu talakaway a kakitidaan; nu tebanan sa masakayakay ku aenengan, sipakay nutipan pasay nu walian kasatikenihan; nu walian sa masatanaya ku dadipasan nu bayu a enal, nutimulan masa nu Sa-ha-la a bunabunakan.
tahkal
atahekal 外面
makabasu kaku atahekal midang. 我搭巴士出去玩.
palu'
「palu’」檳榔葉製成的環保飯包盒
(三)i na palu’ amakiyni i dadac nu ngngan a mihehel tu ni kalawlaway a ni kshetik kiya izaw ku sasangaan tu 「palu’」
Tunisia
tabakiay a tapang nu kanatal(元首)
官方語言為阿拉伯語，但法語和英語的通用性也很高. 憲法宣布伊斯蘭教為國教，並要求總統是穆斯林. 除了總統，突尼西亞人享受宗教自由的權利，憲法保護了人民的宗教信仰自由. 突尼西亞人口的大多數（98％左右）是穆斯林，而約1％是基督徒，其餘的1％堅持猶太教或其他宗教.
tahkal
patahekal 拿出來
patahekal tu kalisiw sapicakay tu kuhi. 把錢拿出來買咖啡.
palu'
「palu’」檳榔葉製成的環保飯包盒
「palu’」
Tunisia
tabakiay a tapang nu kanatal(元首)
nu kanatalay a sasakamuan sa u nu A-la-po, nika u nu France atu nu United Kingdom nikalalacalan a kamu yadah ku sikalecad. nu hulicay a nipabinawlan sa u nu I-se-lanay a kiwkay ku sanu kanatalay a singgu, sikayda satu maylunguc tu cung-tung, a u nu Mu-se-li sa. caay kau cung-tung adada, ya Tunisia a tademaw sa mituk tu nu kiwkayay kunidaay sananay a tatungusan, u nu hulic mapaading ku binawlan tu sakay sisinggu nisakunida, u nu Tunisia a binawlan sakatuud sa (98% hakiya) ku Mu-se-li a binacadan, hakay idaw ku 1% a tademaw sa u ciwlu nu mamisingguay, nu liwan sa 1% kaidaw nu misaatekak misinggu tu yu-tay a kiwkay atu masadumaay a kiwkay.
tahkal
patahekalay 拿出來的
ci Imi ku patahekalay tu kalisiw. 是 Imi 出錢的.
patahekalen 要拿出來
patahekalen ku asu'ay a heci nu kilang! 要端出來好吃的水果！
patahekalen kiya asu'ay kakanen! 要端出來好吃的東西！
patahekalen niza ku pada mipawali! 他把棉被拿出來曬！
nuhekal 外面的
nuhekal a satabu kina dawa. 這個布是用在外皮.
nuhekalan 外面用的
nuhekalan ku kebutulay a zikuc i kasienawan. 厚的衣服在冬天可以做為外套.
nuhekalan 表面功夫
amana kau nuhekalan dada' ku pisakakawaw. 作任何事，別只作表面功夫.
sakihekal 外面的
caluken ku sakihekal a zikuc! 把外套穿上！
sapatahekal 要拿出來的
pinaenta ku sapatahekal tu nubu i cinizaan? 我們要包多少禮金給他？
katahekal 出來
katahekal miazih tu bunac. 出來看星星.
Tunisia
Sa-ha-la a sasalisin (撒哈拉節)
u Tu-ce i kitakitan ya Sa-ha-la a sasalisin i ti bunabunakanay a kenis, mala u satabakiay a nu mihcaan a kalimulakan a lisin, i sabaw tusa a bulad sadikuday a lipay kalingatuan, kahidaan sa tulu hakya sepat nu demiadan, sikalalekal nu kakitidaan sa sasitungusan nu Sa-ha-la a bunabunaka a kalingatu, tu ya kalangdaway a tuse ya Tu-ce hananay. nu namakay cuwacuway a pahutingay a binacadan tayni amin mapulung kalipahakan, sipalecad han nuheni a mudadiw tu nu kiwkayay a dadadiwan, satuktuk, sapiyup tu nikapalaw, idaw henay ku mamiadup tu aadupan a nipidademec, atu nu iyungay a nikalalebu, u sakakangkana nu tayniay a tademaw sa ya madademecay tu kalecabi nu luba, nikadademec nu luba sa u sikalecad tu malasung hananay a kaduba, i demiadan ku sikalingatu katukuh i kaceleman nu cilal kaladuutan, itawya sikaadih kiya luba a mananukas.
I-li-ciye (伊利捷)
伊利捷在迦太基帝國時代就已建城，在羅馬時代哈德良皇帝 (117~138 AD) 的統治下逐漸富裕，而在西元三世紀左右達到最鼎盛繁榮，而興建了伊利捷羅馬競技場，在羅馬帝國時代，伊利捷競技場已有兩千年的歷史，還是國境內第三大，僅次於義大利境內的卡布亞競技場及羅馬競技場，也是非洲目前保存最完整的競技場，且名列世界文化遺產.