cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sandimen
Shan-chuan  cuyacuy a sangaw(山川琉璃吊橋)
舊筏灣部落原為排灣族、魯凱族祖先之發源地  舊筏灣海拔800多公尺 ,石板屋依山勢而建與對面山頭的射鹿、高燕與好茶部落隔著隘寮南溪 ,雲深之處便是排灣族的聖山「大武山」 ..整排的排灣族石板屋保存的還算完整這樣面山臨水、居高臨下的地理位置 提供早期筏灣人生活上的便利,也得以防範宿敵好茶部落的來犯  早年的筏灣部落人口達一百多戶 ,日治時期日本人曾強迫射鹿及高燕兩部落的人搬遷到筏灣,台灣光復後國民政府再度安排三部落的人遷村到現今北葉、瑪家及筏灣村 ,原來的筏灣部落也改名為舊筏灣.
malumanay a Fa-wan a niyazu’ na u Paiwanay tu ,Rukai a binacadan u lalangawan a tuas ulalekalan a lala’ nu tuas,   malumanay a Fa-wan u talakaw pakala tu 800 debah, ba’tuay aluma’ micangday tu butu’ amipatizeng atu nu ayawan a buyu’ tu Se-lu, Kaw-yan atu kapahay aucya niyazu’ silaed tu ai-liau nutimulan a sauwac, ilabu ku kakitizaan nu Paiwan a binacadan a kakawsan a buyu’(聖山) “Ta-uw a buyu’”, kasilut(整排) nu Paiwan a binacadan ba’tuay a luma’ masupet u masakapahay malisimed u mahiniay nusuayaway tu butu’ micapiay tu nanum, u satalakaway a maazih ku  kakitizaan a lala’ pawapen tu kasumamadanay tu Fa-wan a tademaw lihalay kunikauzip, uyza  sa amitena’ tu miubiay tu kapahay a ucya, i saayaway a mihcaan u Fa-wan niyazu’ a tademaw katukuh tu cacay lasubu kayadah ku luma’, u pikuwanay nu Lipun a ziday Lipun a tademaw napacici tu Se-lu atu Kaw-yan tusaay  niyazu’an a tademaw, mabulaw tayza i Fa-wan, Taywan napatizang hawsa ku-min-cen-bu pasilut aca tu tuluay niyazu’ a tademaw mabulaw ku niyazu’ tayza i ayzaay Pa-yia, Majia  atu Fa-wan a niyazu’, nauyaanan(原來) u Fa-wan a niyazu’ pasumad han ku ngangan u malumanay Fa-wan.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Sabak Nubu
南安 (花蓮縣)
Namakayni nu buyu’anupidang nisulitan, nayi cacay walu lima bataan a mihacaan, nayi tunuay tu u sikulan nu pabaawn, idaw kiya sabaw tu walu alalalumaan,mamimada naming tasasa a mueneng, kyumalingatu misabaluhay tu niyadu’ pangangan han tu “namukang” u imisa silalaay sa, nadikuda sa pangangan aca tu “namuan”nadikudan nu dipun sa, iniwtu ku hulam kiya sumas han tu “nanan” naan ibunung udumaaimi, u “namuwan”,uimisa itini masatancunay sananay a imi, maliwliw nu buyu kiyu katinengan ku singangan ninaniyadu,
根據《山地鄉之旅》的記載，約莫於1850年代，原居住在秀姑巒溪上游的喀西帕南社，有一戶18人全遷往下游定居，選擇於此建立部落，命名為「那麼剛」，其意為赭土，後又譯稱「那母安」. 日本撤離臺灣後，國民政府將其改名，縮稱為「南安」. 南安在布農語另有譯稱「那母灣」，意取部落位居盆地內，深受群山環繞，故而得名.
yu kadipuna henay, mikaykung ku dipun , cay kawwin acacay idaw ku waluay hananay a nikaykungan adadan amulakuwit tinabuyu’an, udadan hamin hay padeng tu sapikingsa sapiadih idaw kuy tiniay amisebeng, pacici han tu patasasa tu bunung pataydaen isasa nu buyu amueneng udipun kumikuwanay tu paeneg, umautangay a binacadan sa kanca pakaydan inaan amaluyaluyay a yademaw palecad amueneng,kiyu malatusa kuy tiniay a baluhay a niyadu’.
Namahida ku lingatu kiyu naan malasikulan nu pabawan a niyadu’.
日人為治理之便，不僅開闢八通關越嶺道，在沿線各設監視區及駐在所，並強制將山區各社的布農族人全遷移下山安置居住，並受到日人的政策安置，使晚來遷居的郡社群必須與原居於南安的巒社群一起居住，形成兩族群混居的新部落. 自此開始，南安便成為秀姑巒溪最上游的部落.
Kataynian nu hulam, masumad ku kaudip nu yicumin anukaudip “ ida ku nubuyu’a sapikuwan tu kawaw” kakilusa pasubana’ tu “ibuyu’ay a binacadan mamusumad tunikaudip sananay a kakawaw””pakawlah tu malukay a kakawaw”, dudududuc sa pakaw lah tunu palumaay tu kilang misaahebal tu kakalukan, i cacay siwa limabataan amihcaan,katukuh cacay siwa pitu idaw ku cacay sa, pataduwan ku buyu’ay a binacada namulimada patayda inanan I cacay siwa lima idaw ku pitu, namakay ni i tamelacay ku nanum hananay malimad tani, mamin mapilung sa cacay lasubu tusa idaw ku tulu alalumaan enem lasubu sepat idaw ku tusa atatademawan ku malomaday tayni.
國民政府來臺後，為改善山區原住民的生活而頒布《山地施政要點》，並陸續頒定《山地人民生活改進運動辦法》、《獎勵山地實行定耕農業辦法》、《獎勵山地育苗及造林實施辦法》等政策，於1950年至1971年間，以輔導山區原住民移住，其中南安則於1957年自清水對面山林遷來，共計123戶642人移住. kakuniza:Uuy411110
idaw kisu itebun haw?
idaw kisu itebun haw?你也在井裡嗎？
tu cacay ademiad  idaw kida malukay katalan,nacay pisinanut mahetik i tebun,yamalukay mapatay ku balucu’ amidateng ahican amuwal tida katalnan,
有一天某個農夫的一頭驢子，不小心掉進一口枯井裡，農夫絞盡腦汁想辦法救出驢子，
malakuwit tu kupina atatukian yakatalan mapayau nu adada tanuungal sa ilabu nu tebun.
但幾個小時過去了，驢子還在井裡痛苦地哀嚎著.
sadikuday sa, ales hantu nida kida katalan, dateng sa balaki tu kida kataln, nayay t uku laheci sa, anu alaen anu nahicahica tu sa, ina tebu tumes han tu nuheni.最後，這位農夫決定放棄，他想這頭驢子年紀大了，不值得大費周章去把它救出來，不過無論如何，這口井還是得填起來.
yamalukay han tu mitakus tu belaw apapiedap, mapadang mitadem tida katalan, kiya walesay t uku adada nu balucu’.於是農夫便請來左鄰右舍幫忙，一起將井中的驢子埋了，以免除它的痛苦.
ubiyaw nida malukay alacacay naming tu pitaw malingatu palalad milabung tidamenmenan
農夫的鄰居們人手一把鏟子，開始將泥土鏟進枯井中.
Inakatalan matineng tu kakawaw nidasa, mahkalingatu tunuungal sa sakadihian sa ku ungal.
當這頭驢子了解到自己的處境時，剛開始哭得很凄慘.
農夫好奇地探頭往井底一看，出現在眼前的景象令他大吃一驚：當鏟進井裡的泥土落在驢子的背部時，驢子的反應令人稱奇──它將泥土抖落在一旁，
tiding sa inuwanikan nuda a lala alaw takalaw mahinisa, ya nipitawna a lala’ sipiwanik han tihtih han nida katalan tiding satuipabaw.
然後站到鏟進的泥土堆上面！就這樣，驢子將大家鏟倒在它身上的泥土全數抖落在井底，然後再站上去.
kalamkam, inakatalan matawa tu tapabaw i tebun, mabiyalaw tu naming ku binawlan uwayway mabiyalaw, kalamkam satunamin maduba.很快地，這隻驢子便得意地上升到井口，然後在眾人驚訝的表情中快步地跑開了！
dihekuay sapitulun溫馨提示：
mahiniay a katalan sa, nikaudipan miliwku, alahican idaw aca ku mitiihay “tebun” nu labu mapahicahica nu cacanan u bunac mabelun I udiudipan, nika anumaydih pakaynu I tebun mulaliw, ahaminen ku bunac mutihtih kiya hamaw satutahekal !就如驢子的情況，在生命的旅程中，有時候我們難免會陷入「枯井」裡，會被各式各樣的「泥沙」傾倒在我們身上，而想要從這些「枯井」脫困的秘訣就是：將「泥沙」抖落掉，然後站到上面去！
lakakawaw nu maudipay micacuis aca amiculil tu talakaway sa, sabaeketay baaten ku nupiadih kiya makaadih tuudip人生必須渡過逆流才能走向更高的層次，最重要的是永遠看得起自己.
一個好的故事，可以影響孩子的一生~歡迎分享給所有父母，讓孩子們從故事中成長唷！
taludu'ay a limecedan
taludu'ay a limecedan (nu Hulam a kamu: 拇指姑娘)
《拇指姑娘》（丹麥語：Tommelise、英語：Thumbelina）又稱《小不點》（Little Tiny），舊稱《花蕊姑娘》或《拇指公主》，是丹麥作家安徒生所寫的一個童話故事，於1835年首度發表於在哥本哈根出版的《講給孩子們聽的故事》（Eventyr, fortalte for Børn）的第二卷中.
"taludu'a limecedan" (kamu nu Tan-may[丹麥] sa: Tommelise, nu Ing-yu(英語) sa: Thumbelina duma a kamu sa "ci adidian" [Little Tiny]), malumanay a kamu sa "paenu nu balu a limecedan" atu "taludu'a kung-cu(公主)", u Tan-may(丹麥) misulitay tu kung-ku a cudad a tademaw ci An-tu-seng(安徒生), nisulitan nida tu cacayay nu aazihen nu adiwawa a kungku(kungku nu adiwawa) kyuni. saayaway a nipihapiy sa i 1835 a mihcaan, nisupedan i lalabu nu "sapatengilen tu adiwawaay a kungku" (Eventyr, fortalte for Børn) i labu nu sakatusaay a nibelih.
蘇格蘭作家安德魯·蘭格（Andrew Lang）的童話故事著作《The Olive Fairy Book》亦有收錄此一故事，稱之為〈小瑪雅的奇妙歷險〉.
u Su-ke-lanay a misulitay tu kung-ku a cudad a tademaw ci An-te-lu Lan-ke(安德魯·蘭格 Andrew Lang）nisulitan niza tu  adiwawaay a kungku "The Olive Fairy Book" idaw ku nisulutan tina kungku, u "adidi'at a Ma-ya (小瑪雅) micidekay kalihalawan a piidang".
u kakaydih han nu malukay a tatayna (農婦的願望)
有一個農婦在她的花園中種了一株大麥. 後來大麥長出了花苞，農婦便在花苞上親吻了一下，許下了想得到一個拇指般小的姑娘的願望.
idaw kiya malukay a tatayna, paluma cinida i balubaluwan tu tabakiay a habay. nadikuda sa ya habay sibalu tu tabakiay habay a balu, kisuwan nida malukay a tatayna ku balu, miyukiw kiya malukay a tatayna, maydih ciniza tu hatidaay u taludu'ay ka adidiay a limecedan.
在花苞盛開出花朵後，農婦發現一個迷你但美麗的小女孩從舒展開的花瓣中出現，十分驚喜. 由於小女孩的身體僅像農婦的拇指般大小，因此農婦將小女孩命名為「拇指姑娘」（Thumbelina）.
yu namasamucuy sibalu tu kida balu, ya malukay a tatayna maadih nida ku adidiay bangcalay a tatayna, makayza i macebalay nu pihpih nu balu a tahekal, tanunamuh satu ciniza.zayhan u uzip niya adidiay bangcalay a tatayna hatida u taludu' nida malukay a tatayna ka adidi, namahini sa pangangan han nida malukay a tatayna ci "taludu'ay a limeceda" han (Thumbelina).
u kakunas a wina (蟾蜍媽媽)
蟾蜍媽媽的兒子馬上為拇指姑娘的美貌而神魂顛倒，並把她留在荷葉上.
ya taludu'ay a limecedan u bangcal nida kasenun sa makaadih kiya cacay mahidaay u balaut a kakunas simata tuya taludu'ay a limecedanan.
ya wina nida kakunas palutatenga' ci nida, a malaacawa nu  tatama a wawa nida sa. tu cacay a demiad nu labi, siketen nida kiya taludu'a lumecedan, pataluma' pabi tu tatama a wawa nida.
ya tatama a wawa nida kakunas a ina, masemel tu bangcal nida taludu'ay a limecedan, padeng han nida i papah nu lingkak.
buting, adipapang, balalangad (魚，蝴蝶，甲蟲)
但是拇指姑娘在荷葉上找到了幫助——水中的魚幫她咬斷了荷葉的莖，而一隻好心的蝴蝶也拉著拇指姑娘的緞帶把她拉到安全的地方.
nika ya taludu'ay a limecedan i pabaw nu papah nu lingkak makatepa cinida tu mamiedapay cinizaan, ya i nanumay a buting ketunan nida ku akaway nu lingkak, idaw aca ku kapahay ku balucu'a adipapang mutengteng tu sasebad nida taludu'ay a limecedan, tengteng han niza patayda i kapahay a kakitidaan.
但是，在拇指姑娘在可以安然脫險之際，一隻甲蟲出現把拇指姑娘由荷葉上擄走. 為拇指姑娘美貌深深著迷的甲蟲把拇指姑娘帶回家中，但其他的母甲蟲卻認為拇指姑娘只有兩條腿而覺得拇指姑娘非常醜陋，最後他們把拇指姑娘遺棄在森林裡.
nika, yu a katukuh tu kiza taludu'ay a limecedan i kapahay a kakitidaan sa, inayay tu ku katalawan nasaan, idaw kida cacay a balalangad tahekal dakepen han nida kiya taludu'ay a limecedan namakayda i pabaw nu papah nu lingkak a mudakep, ya  balalangad masemel tu bangcal nida taludu'ay a limecedan kyu dakepen han nida pataluma', nika u dumaay a  balalangad yu makaadih tida aludu' a limecedan sa, sakamu sa: tusa ku cepi nida taludu'ay a limecedan, kalaetus a adih han sa, sisa sadikuday sipibakah han nuheni kida taludu'ay a limecedan i kilakilangan.
kalabaw a bayi atu edu (田鼠婆婆與鼴鼠)
當拇指姑娘在冬天的森林裡又餓又累時，遇到了一隻田鼠婆婆收留她. 但不久之後，田鼠婆婆卻要拇指姑娘嫁給鼴鼠以報答救命之恩，而婚禮即將在春天最後的冰雪消溶之後舉行.
nika caay katenes, ya kalabaw a bayi  maydih palaacawa tiya taludu'ay a limecedan atu edu papikukay tu ni pakaudip sa, i sadikudan nu balangbangan tu a nikalawpes nu kuli itawya a mikikung saan.
u lala' atu sasa nu lala'a kitakit (地面與地下的世界)
由於鼴鼠不喜歡地面的美麗世界，因此拇指姑娘嫁給鼴鼠就意味著她永遠得生活在地底，拇指姑娘為此感到極不高興. 於是，拇指姑娘懷著百感交集的心情到地面去看了最後一眼.
zayhan ya edu hananay makai tu i pabaway, nu lala'ay bangcal a kitakit, kiyu anu malaacawa  kiya taludu'ay a limecedan atu ya edu, a hida sananay maudip i sasa nu lala'kiya taludu'ay a limecedan, sisa makai caay kanamuh kiya taludu'ay a limecedan tu mahiniay a kawaw.
ya taludu'ay a limecedan utiih ku balucu' nida, tayda sa cinida i hekal maydih  miadih tu sadikuday nu lala'ay bangcal a kitakit.
這時一隻鳥從空中飛過，看到拇指姑娘的不悅，便問拇指姑娘願不願意隨牠到更好的地方去.
i mahini idaw kiya cacay a ayam makay tapuku mubahel, makaadih nida kiya taludu'ay a limecedan tu utiih nu balucu'a wayway,mipalita cinida tu taludu'ay a limecedan maydih haw mukilul cinidaan tatacuwa tayda i kapahay a kakitidaan.
ayam atu cing-ling a wang-ce (鳥與精靈王子)
拇指姑娘同意讓這隻鳥帶她離開這片花田，於是鳥兒要拇指姑娘挑選一朵屬於她的花. 當拇指姑娘挑選了一朵花時，精靈王子也同時出現(原著一開始是稱為精靈國王，花中的安琪兒；但為何在後文卻稱為王子就不得而知).
ya taludu'ay a limecedan hang sa mikilul tiya ayam, miliyas tina baluay a umaumahan, ya ayam mutudu papipili' tida taludu'ay a limecedan tu sakaydihan nida a balu. ya a mipili'kiya taludu'ay a limecedan  tu cacay a balu sa, imahini tahekal satu kiya cing-ling a wang-ce (精靈王子) (ayaway a nisulitan u cing-ling  a ku-wan [精靈國王], u cuyuh [天使] i �kitakit nu balu; nika i nudikudan alaw mala wang-ce tu, caay tu katineng i).
精靈王子深深地被拇指姑娘的美貌吸引，便問拇指姑娘是否願意嫁給他. 拇指姑娘接受了精靈王子的求婚，然後為自己改名為瑪雅（Maia）.
ya cing-ling a wang-ce (精靈王子) mapatay ku kaydih  nida tu bangcal niya taludu'ay a limecedan. mipalita tiya taludu'ay a limeceda kapah haw malaaca kuhehi tatusa.han sa kiya  taludu'ay a limeceda. pangangan han niya cing-ling a wang-ce (精靈王子) tu Ma-ia (瑪雅).
sadikuday sa, ya cing-ling a wang-ce pabeli han nida kiya taludu'ay a limecedan tu sakubad, tatusa satu kuheni mubahel tayda i kanatal niya cing-ling a wang-ce (精靈王子), hidasatu tanunamuh satu kuheni a maudip.
Namakayni
kakiliman
Namakayni nu buyu’anupidang nisulitan, nayi cacay walu lima bataan a mihacaan, nayi tunuay tu u sikulan nu pabaawn, idaw kiya sabaw tu walu alalalumaan,mamimada naming tasasa a mueneng, kyumalingatu misabaluhay tu niyadu’ pangangan han tu “namukang” u imisa silalaay sa, nadikuda sa pangangan aca tu “namuan”nadikudan nu dipun sa, iniwtu ku hulam kiya sumas han tu “nanan” naan ibunung udumaaimi, u “namuwan”,uimisa itini masatancunay sananay a imi, maliwliw nu buyu kiyu katinengan ku singangan ninaniyadu,
根據《山地鄉之旅》的記載，約莫於1850年代，原居住在秀姑巒溪上游的喀西帕南社，有一戶18人全遷往下游定居，選擇於此建立部落，命名為「那麼剛」，其意為赭土，後又譯稱「那母安」. 日本撤離臺灣後，國民政府將其改名，縮稱為「南安」. 南安在布農語另有譯稱「那母灣」，意取部落位居盆地內，深受群山環繞，故而得名.
nilaculan
yu kadipuna henay, mikaykung ku dipun , cay kawwin acacay idaw ku waluay hananay a nikaykungan adadan amulakuwit tinabuyu’an, udadan hamin hay padeng tu sapikingsa sapiadih idaw kuy tiniay amisebeng, pacici han tu patasasa tu bunung pataydaen isasa nu buyu amueneng udipun kumikuwanay tu paeneg, umautangay a binacadan sa kanca pakaydan inaan amaluyaluyay a yademaw palecad amueneng,kiyu malatusa kuy tiniay a baluhay a niyadu’.
Namahida ku lingatu kiyu naan malasikulan nu pabawan a niyadu’.
日人為治理之便，不僅開闢八通關越嶺道，在沿線各設監視區及駐在所，並強制將山區各社的布農族人全遷移下山安置居住，並受到日人的政策安置，使晚來遷居的郡社群必須與原居於南安的巒社群一起居住，形成兩族群混居的新部落. 自此開始，南安便成為秀姑巒溪最上游的部落.
Kataynian nu hulam, masumad ku kaudip nu yicumin anukaudip “ ida ku nubuyu’a sapikuwan tu kawaw” kakilusa pasubana’ tu “ibuyu’ay a binacadan mamusumad tunikaudip sananay a kakawaw””pakawlah tu malukay a kakawaw”, dudududuc sa pakaw lah tunu palumaay tu kilang misaahebal tu kakalukan, i cacay siwa limabataan amihcaan,katukuh cacay siwa pitu idaw ku cacay sa, pataduwan ku buyu’ay a binacada namulimada patayda inanan I cacay siwa lima idaw ku pitu, namakay ni i tamelacay ku nanum hananay malimad tani, mamin mapilung sa cacay lasubu tusa idaw ku tulu alalumaan enem lasubu sepat idaw ku tusa atatademawan ku malomaday tayni.
國民政府來臺後，為改善山區原住民的生活而頒布《山地施政要點》，並陸續頒定《山地人民生活改進運動辦法》、《獎勵山地實行定耕農業辦法》、《獎勵山地育苗及造林實施辦法》等政策，於1950年至1971年間，以輔導山區原住民移住，其中南安則於1957年自清水對面山林遷來，共計123戶642人移住.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan:
kakuniza:Uuy411110
kalisiw nu misuay nika nikasapilacul nu sayku
kakaliman
kalisiw nu misuay nika nikasapilacul nu sayku namakacuwaay namakayniay tu i sayku
錢是你的 但資源是全社會的 縮圖|歐洲貨幣
nilaculan
luyaluy sa namin tayda i Duwic miadih tu sakasitudung,tucek sa cacay atatakalan tulami',siliwan tu tulu abun nu cacay, yamaluyaluyay meduk sahenay tahekal tina patiyamay kakanan, idaw kumiawaway tamiyan, misudukud namin kami, miadih ucanan hakiya sa kami.
一群人在德國考察，點了一桌菜，剩三分之一，一群人剛走出餐館，餐館有人叫我們，我們都很好奇，回頭看看什麼事.
makaadih tu kalalimuwang niyam, idaw kiya babalaki nu duwic sumaden nidamisanu amilika musakamu, akay matineng mitengi sa tamiyanan, alaw han musakamu tadayadih kuliwan niyam mukan palawpes cay kasaetinmen sa. 縮圖|中國古代的刀錢、布錢與孔方錢 看到我們都圍來了，一位德國老太太改說英文，好讓我們能聽懂，原來她在說我們剩菜太多太浪費了.
katawan sa kami, ina babalaki mihica mikuwan tu mahiniay akawaw! "kalisiw niyam ku sapicakay tinakakanen, kanahatu silawan amihica ci nida kangki?
我們覺得好笑，這位老太太多管閒事!
“ 我們花錢吃飯買單，剩多少，關妳什麼事? ”
yakaput niyam ci Akuy, matengil kidakamu niakuy, mabalucu' kidababalaki, misakabilil sa patahekal tu sapatelay apatelay.
同事阿桂說.
聽到阿桂這樣一說，老太太生氣了，立馬掏出手機撥打電話.
caykatenes idawkiya sidikucay tu numikuliay makakadideng tauni, sakamusa u mamusikul tu palawpesay amikuliay sa.
mamisatu mipalita inamikuliay patahekal satu tusapibakin acuda misilit amibakin tu limabataan a nuheni akalisiw.
一會兒一個穿制服的人開車來了，稱是社會保障機構的工作人員.
mahinisa hemahema satu kami.
這下我們不吭氣了.
阿桂的臉不知道扭到哪裡去了，也不敢再練口語了.
itiniay akaput patahekal satu tu limabataan nuheni akalisiw sakamusa miayamali "ahican haw!"
駐地同事只好拿出50歐元，並一再說：“ 對不起 ! ”
tini mikuliay ala satutu kalisiw, sabaeket sa kukamu “anuhacica ku kaydihan mukan hatidan ku nipiyala!”kalisiw numisu nika salacul nu sayku.
tinakitakit,katuud henay ku inayay ku kakaneng cay kabecul, sisa inayay ku lahud namu amulawpes!”
這位工作人員收下錢，鄭重地對我們說：“ 需要吃多少就點多少 !
錢是你自己的，但資源是全社會的. 世界上還有很多人吃不飽飯，你們沒有理由浪費 ! ”我們臉紅了，心裡也都認同這句話. 難得這個富有國家裡，人們有著這種意識.
Itahan tu sakapah han midatengmay, numita a kanatal cay kaw yadahay ku nilacul utademaw han tu katuud, alahica miuguli tu cabay, siliwan sa yadah, u miuguliay masikad anu cay kabeculi ku tayniay a cabay kyu sayadah sa miawaw tu kakanen, katuuday nu miuguliay metalaw sakamu nu taw makickic dangidi han, kyu yadah kunipiawaw tu kakanun, anu siliwan sa siliwa sa ku balucu’,mahida kuni kakapah sa kumikanay.
我們得好好反思：我們其實是個資源不豐富的國家還人口眾多，平時請客吃飯，剩下的總是很多，多數主人擔心被客人看成小氣鬼，就點很多的菜，反正都有剩，你不會怪我不大方吧.
tatenga mahida sa, amusumad kita tu laecusay a nikaudip, ngay misakapah tu “tabakiay asayku” katineng, saycatu ku “pakuyuc sa misa kakikakitaan” sa.
事實上，我們需要改變錯誤習慣了，並且要樹立 “大社會” 意識，再也不能 “窮大方” 了.
tawya ademiad,tiniay mikuliay idaw kunitelakn tu sapabakin sasingan nida, alacacay naming kamin sakiningan, palutatenga kami singaen niyam kina sapabakin a cuda.
那天，駐地同事把罰單復印後，每人一張做紀念，我們都接受並保存著.
Sakamu satu ci Akuy, anu taluma’ sa sasingaca pabinamin ku cabay, liwanen cacay kunu udip sa, sipadehepiti i kakanan sa, anu mamin kihkih han ku nab isa, hacica tu kulaad sa,
阿桂說，回去後他會再復印一些送給別人，自己的一張就貼在家裡飯局，離吃光的標准還差多少啊 ?
u kakanen anu mangaay tu padengen itakal sa, anu cay kahamin malaepun, cay tu pakakan ku maydihay atademaw mukan.
食物一旦為我們煮熟上桌，不吃完就成了泔水，就無法再給需要的人吃了.
“kalisiw numisu, nika salacil nu saylu”.winisa tatengaay nu maudipay a katineng, u kapahay anikaudip nu sayku u dawmiay a kakatinengan kuyni.
“ 錢是你自己的，但資源是全社會的. ”
這是真正的公民意識，一個安居樂業社會的最基本的意識之一. kakuniza:Uuy411110
inutebanan nu wali
inutebanan nu wali (kamu nu Hulam: 中東)
tuku
tuku
izaw ku sepat a sakaizaway hananayː
saka cacay saː
u mauzipay i bayu'
u tuku sa u mamuni ku kidu a mauzipay i bayu'. mahiza ku tuku atu katacumuli. u tuku mauzip i caay kalabu'ay a bayu'.
malecuh siwawa i 5-8 a bulad. u tatapal nu tuku a hekal, tabaki sa atekak tuway.
u titi nu kuku mangazu kizekize:mu, aesu' tu kakaenan. iyu atu asuay.
halimukan tu Sakizaya atu Pangcah. pakabian paididen padawdawen aesu tu. u kapahay a kakaenen kuyni. yadah ku tiekuk-sangelacay-tuud(蛋白質) atu maydih nu kidu nu tademaw.
saka tusa saː
屋頂橫樑
u tabakiay atu ibabaway a kulul-kaukak i badahong nu luma' saca dabek. anu inayi' ku tuku patizeng i luma', caay pakasanga' tu luma' saca dabek.
iayaway a tademaw, u kilang, eli', auk misanga' tu luma' atu dabek. u cuked atu tuku saan, u tabakiay a kilang namisanga'.
makatapal hakya tu nabalucu’an.
kakuniza:Uuy411110
tuku
saka tulu saː
帆船桅桿 thumb|Sail plan proa u tabakiay a hecek i sipaypay a balunga'. tina tuku sa taneng pakabit tu paypay. sibali taneng muculil ku balunga'.
makatapal hakya tu nabalucu’an.
kakiliman
makatapal hakya tu nabalucu’an.
tuku
saka tulu saː
baeket ku paypay kyami, sisa tabaki kya kilang nu tuku. anu caay katabaki, malitumuh ku tabakiay a bali, amapetek ku tuku. mapetek ku tuku, amapeci' tu ku paypay.
inayi' ku paypay, caay tu kabaat ku culil nu balunga.
makatapal hakya tu nabalucu’an.
kakiliman
matineng hakiya tu nadipaan nu misu,akay namakatengi tu hakiya kuheni tina kungku, makatapal hakiya tu nabalucu’an.
tuku
saka sepat sa:
男性名字
makatapal hakya tu nabalucu’an.
kakiliman
真的知道你經歷了什麼他們可能聽過這些故事，但他們沒有感受到你內心的感受.
nu amilika asulit kuyni isasaay.
lt's a human sign, When things go wrong
tuku
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
海螺
makatapal hakya tu nabalucu’an.
kakiliman
When the scent of her lingers, And temptation's strong , lnto the boundary , Of each married man
Sweet drceit comes calling, And negativity lands
tuku
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
桅桿
makatapal hakya tu nabalucu’an.
kakiliman
Cold cold heart, Hard done by you
tuku
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
蝸牛
makatapal hakya tu nabalucu’an.
kakiliman
Some things look bettet baby, just asimple word
lt's two hearts living, ln tow separate worlds
tuku
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
貝殼
makatapal hakya tu nabalucu’an.
kakiliman
But it's no sacrifice, no sacrifice
tuku
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
蛋白質
makatapal hakya tu nabalucu’an.
kakiliman
lt's no sacrifice at all, Mutual misunderstanding
After the fact, Welose direction
tuku
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
屋頂
makatapal hakya tu nabalucu’an.
kakiliman
No stone untumed, No tears to damn you
Some things look better baby, Just passin' through
And it's no sacrifice, Just a simple wort
it's two separate worlds, But, lt'd no sacrifice
No sacrifice, at all, No sacrifice at sll
nilaculan
Sakidaya a kamu
u bacu nu tademaw kuyni. yu patelac ku kawaw sa. yu masaliyut ku bangisi sa
這是人類的標誌 當事情出錯時  當她的香氣縈繞.
icelang ku saala micumud tu tapiingan  usiacaway tu naming a tatama
誘惑力很強  進入邊界  每個已婚男人
甜蜜的誘惑來了 消極的土地    冷冷的心
mangelu’ tu kisu haw ucacanan adihan mahida ubudawan
你辛苦了  有些東西看起來更好寶貝
madayumay a sasakamuen tusaay a balucu’ maudip henay
tusaay a kitakit caay kalecad cay kaw ni palawpes kuyni
在兩個不同的世界  但這不是犧牲
inayay ku nipalawpes naynayi kuni palawpes  masasu patelac
沒有犧牲 一點都不犧牲   相互誤會
nadikuda sa kapahay a nutudu’ saicelang sa  nayay kulusa sapi tima’
cuedetay a balucu’ mangelu’ tu kisu  ucacanan adihan mahida ubudawan
冷冷的心  你辛苦了  有些東西看起來更好寶貝
micaliway acacay cay kaw ni palawpes kuyni   usadawmiay a cacay nu amiku
只是路過 這不是犧牲  只是一個簡單的麥芽汁
tusaay a kitakit caay kalecad nika cacay kaku kapalawpes
這是兩個不同的世界  但是，我不會犧牲
naynayi ku sapalawpes adidiaca naynayi ku sapalawpes
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natidengan
Sima-un
u sulit nu Hulam
萬豐部落
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Yuwatan(Bunun) 88%, Tayan(Tayal) 3%, Sejek(Seediq) 2%.
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunun)
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunun) kuyni, katuud ku Yuwatan(Bunun) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Tayan atu Sejek. inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw mueneng itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini mueneng, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
1 ku cacudadan i Sima-un niyzau’.
1 ku kyukay i Sima-un niyzau’.
inayay ku pakincalan i Sima-un niyazu’.
inayay ku pikuwanan i Sima-un niyazu’.
inayay ku pacudacudadan i Sima-un niyazu’.
inayay ku padekuan i Sima-un niyazu’.
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
tulu
sakatulu 第3個
minalu'
minalu'(胎盤、故鄉) thumb|u minalu' namakay nasubucay a inau nu Hulam a kamu sa ku"胎盤", nu Amilika a kamu sa ku "placenta".
sidubaay a sizi
sidubaay a sizi (kamu nu Hulam: 羚羊)
kakuniza: LamiHung
Pasaycu
縮圖|Wa-u-cuy-kalecapuan nu Pasaycu ci U-ci-lung nidimutan a nisasingan i 1897 a mihcaan.圭武卒社的巴賽族，鳥居龍藏攝於1897年 巴賽族（巴賽語：Basay、Basai、Kawanuwan），又稱馬賽族、馬塞族，為台灣平埔族原住民，分布於新北淡水、台北、基隆、新北貢寮一帶，以新北金山、基隆及新北貢寮一帶為主體. 且與蘭陽平原上的噶瑪蘭族曾有著密切的關係，現因巴賽族是被凱達格蘭族所同化又被漢化而難以辨別. 巴賽族與雷朗族（Luilang）同屬凱達格蘭族的支系.
Psaycu “Pasaycu a kamu, Basay, Basai, Kawanuwan”singangan aca tu Masaycu, Masaycu, Taywan Pinpucu a Yincumicu, maliwaliwah i Sin-pey Tan-suy, Taypak, Ci-lung, Sain-pey Kung-lyaw, Sin-pey-Cin-san Ci-lung atu Sain-pey Kung-lyaw Ku angangan. saca atu Lan-yang enalay a Kabalancu namasungaay, ayza zayhan Pasaycu mapala u Kaytakelacu mapaLayak aca caaytu kadayu mahapinang, Pasacu atu Lyelangcu “Luilang” tungusay u Kaytakelancu.
kakiliman
misiwkay簡介
巴賽族的祖先最早有可能是在新石器時代後期，從東南亞來到台灣東、北部沿海地帶以金屬、玻璃等物品進行貿易的族群，後來貿易來往因故中斷，他們留在台灣，但和其他沿海地帶的族人不同，並沒有被當地的台灣原住民族同化，而是持續以交易為主的方式生活，
Pasacu a tuas saayaway hakay u baluhay ba’tuaay a ziday tu sazikuzay, makay Tungnaya tayni i Taywan nuwalian, saamkisan lilis nu bayu u kim, galas a tuud mikawaw tu malali’acaay a binacadan, kilulsa malali’acaay macacabesiw mahiza sa maketun, i Taywan satu ku heni, nika atu zumaay lilisay nu bayu a binacadan caay ka lecad, caay pala nu tizaay Taywan a Yincumincu, uyzasa amgamgam malalid mapapacakay ku nikauzip,
據為他們的聚落分布表現出明顯的「貿易與交換離散社群」特徵，而且以薩那賽傳說為主流族群起源（相傳巴賽族的祖先是從其原居地「沙那賽」（Sanasai）出發後，至台灣島最東境的岬角三貂角（Santiago/Ki-vanow-an）登陸. ）
sakukamu mahapinzang ku kaliwaliwah nu ziyazu’ nu heni, “malali’acaay atu malaliyun tu maliwasak a binacadan micidek, asaca u Sa-na-say nakamuan u kamu nu binacadan lalingatuan u “nipatiyak Pasaycu a tuas nakay nuyaanay a kakitizaan a “Sa-na-say” “Sanasai” mumul zikuz, katukuh i Taywan subal satimulan a Cya-cyaw-san-paw-cyaw ‘Santiago/ki-vanow-an” a tatukus.”
nilaculan
巴賽族是台灣少數以貿易為主要生活方式的族群，他們一年只從事不到幾個月的小型農耕，其餘時間大多以其製作的工藝品如器具、布料等東西和其他族群交換糧食，在現今巴賽族舊社遺址中發現的近代陶器也幾乎都是跟噶瑪蘭族貿易而來的，有時他們也會做為在地原住民族與外來商人、統治者的中介角色，
Pasaycu nu Taywan cayay kakatuud nu malali’acaay angangan mahiniay ku nikauzip nu binacadan, uheni cacay a mihcaan mikawaw caay ka pina a bulad adidi’ay ku nilalukan, silawad hatu misanga’ tu nalimaan mahiniay aikecan, dawaw a tuud atu zuma a binacadan malaliyun tu kakanan, nu ayzaay Pasaycu malumanay luma’ nazipaanay maazih ku nu ayzaay ziday a kapuwa hatu makayza malali’acaay tu Kabalanay,  uzuma uheni mikawaw tu tizaay a Yincumin atu tayniay nu patiyamay, mikuwanay nu misiwkayay,
他們貿易對象擴及整個北部、東北部沿海或河岸地區，在17世紀西班牙人的文獻紀錄中，巴賽語甚至隨著他們的貿易成為北台灣不同族群的通用語言. 記載中Quimaurri（金包里社）、Taparri（淡水社）雖然住在不同地方，但所有的Quimaurri人都是Taparri人，他們互相競爭，
malali’acaay nu heni ahebal mahamin ku nuwasisan, sawalian saamisan lilis nu bayu anucaay tukus nu sa’wac, i 17 lasubu a mihcaan Sipangya a nisulitan niciluanay, Pasay kamu tuwaca mikilul tu henian a malali’acaay malala u saamisan Taywan masazumaay a binacadan malecaday ku kamu. nisulitan tu Quimaurri “Cin-paw-li-se”, Taparri” Tan-suy-se” kanahatu masazuma ku eneng, nika hamin nu Quimaurri hatu Taparri a tademawan macacabi’ ku heni,
但也互相通婚、習俗相同，不像其他原住民那樣耕種、在自己村社附近偶爾獵鹿、交易鹿皮. 他們以手工和其他原住民交換稻米，他們也輕視其他農耕的原住民. 荷蘭文獻稱馬賽族不事農耕，可以推測其他農耕的原住民也許與馬賽人為不同族群.
nika masasulaacawa ku heni aca, malecad ku lisin, caay kahiza nu zumaay a Yincumin mahiza maluk, nu uzipay a niyazu’ icapi alihican miadup tu ngabul malali’acay tu bukul nu ngabul. uheni nu nalimaan atu zumaay a Yincumin malaliyun tu melac,milikab tu zuma nu malukay a Yincamin, Helan nisulitan hinisa Masaycu caay kaluk, taneng mizateng zuma mikalukay a Yincumicu hakay atu Masay masazumaay a binacadan.
因為從16世紀開始漢人商人已經進入北台灣並輸入大量輸入陶瓷器、小型工藝品等商品，所以巴賽人並無法累積大量的財產，相較於其他族群而言生活條件是比較差的，後來巴賽族逐漸成為了福建商人和台灣原住民交易的中介角色，17世紀-18世紀，福建泉州府和漳州府一帶的漢人移民大量進入台灣，平埔各族因處平地，與漢人的接觸機會較多.
zayhan makay 16 lasubu a mihcaan miteka ku misiwbayay nu Layak micumud tu saamisan nu Taywan yadah kuni pacumud tu kapuwa, adidi’ay a nalimaan a tuud, sisa Pasay cacaay pisuped tu kayadahay a zaysang, palalecad tu zumaay a binacadan caay kakapah kunikauzip, kilul Pasaycu haymaw sa mala u Bu-cyen nu bisiwbayay atu Taywan a Yicncumincu mapapacakay tu misiwkay, 17 lasubu a mihcaan-18 lasubu a mihcaan, Bu-cyen-cyen-cow-bu atu Cang-cow-buay a Layak malimad sabeleng micumud i Taywan, Pinpucu kasa binacadan sayhan masaenal ku kakitizaan, atu mitiyung tu Layak ku yadahay.
lais atu malalais戰與戰役
雞籠之戰（第二次聖薩爾瓦多城戰役）交戰途中，有1000位淡水巴賽族弓箭手抵達雞籠島（巴賽語：Tuman）對岸，替荷蘭軍助陣，不過荷軍實戰指揮官哈魯斯認為弓箭對戰況幫助不大，令其留駐原地.
migingkiw tu nazipaan遺跡研究
tini i nuamisan Taywan a Ci-sin-san, micapi tu tukun capi izaw ku misengiay tu cin-ce-ta malecad u adidi’ay a buyu’, atu cipiay malaklakay zuma nu mahicahicaay a ba’tu, bey-tye migingkiway ci He-sin-lung hinisa Taywan satabakiay ba’tu lalangawan a nazipaan, hakay nu Pasacu a salisinan.
2004年，內政部營建署陽明山國家公園管理處委託中華民國國家公園學會進行「七星山天坪與凱達格蘭文明研究」，初步結果認為該「遺跡」並非過去人類行為的遺留，相關考古發掘亦未發現早期人類遺留，因此無法證明該區域與「凱達格蘭文明」有關.
2004 a mihcaan Ney-cen-pu ing-cyensu Yangmin-san kanatal aidangan kuwanay patudud tu Cong-howa-min-kow kanatal aidangan matineng  palekal tu “ Ci-sin-tyen-pin atu Kaytakela migingkiw macakatay” saayaway a kalaheci hinisa uyni a “nazipaan” cayay ku nu kasumamadad tademaw a nisubelidan a wayway, kasuala migingkiway tu nazipaan mikutkut caay kaazih ku nisubelidan nu kasumamadan a tademaw,  nunamahini cacaay ka pawacay ku tiniay a kakitizaan atu makayniay tu “Kaytakela”.
https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B7%B4%E8%B3%BD%E6%97%8F
kakuniza:Sabak Tutuy
nuwalian nu Ya-Cuo
nuwalian nu Ya-Cuo (kamu nu Hulam: 東亞)
kakuniza: LamiHung
Nanan
kakiliman
縮圖 Namakayni nu buyu’anupidang nisulitan, nayi cacay walu lima bataan a mihacaan, nayi tunuay tu u sikulan nu pabaawn, idaw kiya sabaw tu walu alalalumaan,mamimada naming tasasa a mueneng, kyumalingatu misabaluhay tu niyadu’ pangangan han tu “namukang” u imisa silalaay sa, nadikuda sa pangangan aca tu “namuan”nadikudan nu dipun sa, iniwtu ku hulam kiya sumas han tu “nanan” naan ibunung udumaaimi, u “namuwan”,uimisa itini masatancunay sananay a imi, maliwliw nu buyu kiyu katinengan ku singangan ninaniyadu,
根據《山地鄉之旅》的記載，約莫於1850年代，原居住在秀姑巒溪上游的喀西帕南社，有一戶18人全遷往下游定居，選擇於此建立部落，命名為「那麼剛」，其意為赭土，後又譯稱「那母安」. 日本撤離臺灣後，國民政府將其改名，縮稱為「南安」. 南安在布農語另有譯稱「那母灣」，意取部落位居盆地內，深受群山環繞，故而得名.
nilaculan
yu kadipuna henay, mikaykung ku dipun , cay kawwin acacay idaw ku waluay hananay a nikaykungan adadan amulakuwit tinabuyu’an, udadan hamin hay padeng tu sapikingsa sapiadih idaw kuy tiniay amisebeng, pacici han tu patasasa tu bunung pataydaen isasa nu buyu amueneng udipun kumikuwanay tu paeneg, umautangay a binacadan sa kanca pakaydan inaan amaluyaluyay a yademaw palecad amueneng,kiyu malatusa kuy tiniay a baluhay a niyadu’.
Namahida ku lingatu kiyu naan malasikulan nu pabawan a niyadu’.
日人為治理之便，不僅開闢八通關越嶺道，在沿線各設監視區及駐在所，並強制將山區各社的布農族人全遷移下山安置居住，並受到日人的政策安置，使晚來遷居的郡社群必須與原居於南安的巒社群一起居住，形成兩族群混居的新部落. 自此開始，南安便成為秀姑巒溪最上游的部落.
Kataynian nu hulam, masumad ku kaudip nu yicumin anukaudip “ ida ku nubuyu’a sapikuwan tu kawaw” kakilusa pasubana’ tu “ibuyu’ay a binacadan mamusumad tunikaudip sananay a kakawaw””pakawlah tu malukay a kakawaw”, dudududuc sa pakaw lah tunu palumaay tu kilang misaahebal tu kakalukan, i cacay siwa limabataan amihcaan,katukuh cacay siwa pitu idaw ku cacay sa, pataduwan ku buyu’ay a binacada namulimada patayda inanan I cacay siwa lima idaw ku pitu, namakay ni i tamelacay ku nanum hananay malimad tani, mamin mapilung sa cacay lasubu tusa idaw ku tulu alalumaan enem lasubu sepat idaw ku tusa atatademawan ku malomaday tayni.
國民政府來臺後，為改善山區原住民的生活而頒布《山地施政要點》，並陸續頒定《山地人民生活改進運動辦法》、《獎勵山地實行定耕農業辦法》、《獎勵山地育苗及造林實施辦法》等政策，於1950年至1971年間，以輔導山區原住民移住，其中南安則於1957年自清水對面山林遷來，共計123戶642人移住.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan:
Nanan a cascas kakuniza:Uuy411110
Gwei Lun-mei
thumb|Gwei Lun-mei
u siwkay niza
Gwei Lun-mei, u tatayna a palaway nu Taywan. nalecuhan i 12 bulad 25 demiad, 1983 a mihca. namipalaw ku " semilaway a panan" sa, singangan tu i igaay. salungan ciniza, u palaw i makapah tu, sisa maala ku Kingma kawlah i Taywan. u Kingma iga kawlah sa, u sakapahay a iga kawlah i Taywan.
u sulit nu Hulam
桂綸鎂（1983年12月25日－），台灣知名女演員，因電影《藍色大門》開始廣受矚目.
u sulit nu Amilika
Gwei Lun-mei (born December 25, 1983) is a Taiwanese actress. She started her acting career in 2002, with the film Blue Gate Crossing.
u uzip niza
caay henay misulit.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:tademaw
acawana nu bayu a dietu- ci Silingaan
acawana nu bayu a dietu- ci Silingaan 小海神的新娘—撒奇萊雅族女神希莉雅安
nagtu1: u kungku nu Sakizaya
uyniyan a kungku nu Sakizaya, musakamu tu tatayna a di'tu ci Silingaan, u pauzip tu mibutingay a tademaw i bayu', anu masatebuc ku tademaw nu Sakizaya. tina di'tu sanay, mahiza tu di'tu nu Hulam ci Macu(媽祖). 縮圖|ci Silingaan mahiza ci Macu, u midiputay a di'tu i bayu' nu Hulam malecad nu kawaw nu heni. pauzip tu i bayu'ay a tademaw.
ngatu2: nalecuh ci Silingaan
nakamuan nu mihecaan, nayi’ ku laed nu bayu atu enal, katukuh sa ku bayu’ icuwacuwa nu tukus, muenengay i tukus a cidekay sa, hina balad nu bayu ku tuutuud atu nika uzip nu tademaw. u wawana nu kakawsan nu Sakizaya ci Butuc aci Sabak, ci Lubas, siwawana ciniza izaw ku wawa tu tatayna ci Silingan. salengac ku banges mabunal tu, u zuma ku salungan. u zuma a demiad, tabayu ci Silingan i cabiyas, maazih nu wawa nu bayu adietu ci Balakas, maala nu sangulan ci Balakas, kinapina mipasungit, nayi’ ku laheci. mabalucu' ku wawa nu bayu a dietu, patapeliken mialulul ku niyazu’.
ngatu3: milunguc ku binawlan
u liwan nu cidekay milunguc ci Lubasan, bakahen ku wawana i su pauzip tu niyazu’, a hicanaca ni Lubas, sulul han tu niza. pakay haku han ku wawana ci Silingan, sipialul i bayu, tansul sa kubayu a masamata, haymau satu malawpes ku tapelik.
ngatu4: mikilim tu wawa ci Lubas
nazikuzan, mabulah tu ci Lubas tu wawana, liliden niza ku tatulu a wawa, mikilul tu nalikidan niya haku tatimulen ku culil mikilim tu wawana. u zuma a demiad, katukuh tu i "talawadaw" i sacumud nu talawadaw, sa sipiwait niza kiya culekul a mukin amalinges, tu bayu adietu misakam, “ i naculekul ku salaedan, amana tu picalap a tayni! “ namahiza, tahekal ku salengacay akulit saka siwantan ku tukus atu bayu a salaedan, namahiza cayay tu kacacalap. u wawa ni Lubas amin lalid sa mikilim tu sabana, namahiza, iziluz kuheni sa mala kakawsan tu nu yicumin(cidekay). kiya malacul nu bayu ci-Silingan, pauzip tu i bayuway a cidekay. thumb|撒奇萊雅族希莉雅安女神|acawana nu bayu a dietu- ci Silingaan
ngatu5: u adingu katukuh i buyu nu Pazik
kami u Sakizaya sa u dietu haniyam ku adingu, palu tatenga’ tu adingu, palu tatenga’ tu lahad, nayi’ ku caay ka i tiza, namapatay ku tademaw sa, mala dietu ku adingu’, u adingu niza sa milakuwit tu talakaway a buyu’ katukuh i helun, pasayza, i wali, mapawpaw i bayu, iyu silisin ku niyazu’, sa pasawali ku mapalaway, pahalhal ku mapalaway tu tunuz, daedac atu epah. mikapet tu papah nu tayu a papasepi tu dietu, u kakawsan a dietu sa namaka bayu milakuwit tu buyu’ nu pazik a tahelun i sasalisinan, kiyu u nika uzip nu Sakizaya ku mahiniyay, ahican midimut, kiyu u kaka biyalawan kina mahiniyay kiya!
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinenganː
nasakamuwan ni Tiway Sayuen.
nasulitan nay pabalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1
malaalitin tu i hekalay atu zumaay a natinenganː
kakuniza:kungku kakuniza:2018-cacay kakuniza:di'tu kakuniza:kapahay sapacelilan
bilanga
bilanga (kamu nu Hulam: 烏龜)
kakuniza: LamiHung
minanam ku kamu nu Sakizaya- sakalima a cudad
minanam ku kamu nu Sakizaya- sakalima a cudad
u babelecay a babalaki nu mita
pidiputen tu wawa nu Sakizaya
pahay tu adingu nu Sakizaya
sapisaupu tu balucu' nu Sakizaya
pakasipising ku ngangaan nu Sakizaya
patizengen ku uzip nu Sakizay
namakay cuma kuyniyan a sulit:
https://www.facebook.com/%E6%92%92%E5%A5%87%E8%90%8A%E9%9B%85%E6%97%8F%E9%9D%92%E5%A3%AF%E7%B5%84%E7%B9%94-257568305686/?hc_ref=ARR2DF6FGAcSqB6EKfwX1wmW-nzip-x0EEYUN6JcTqmG3Ot7n67ABjR4SiDsfwg05Xg&fref=nf
sihangkaay a nani'
縮圖 sihangkaay a nani' (kamu nu Hulam: 穿靴子的貓)
ayaw a kamu (前言)
《穿長靴的貓》也譯《長靴貓》（義大利語：Il gatto con gli stivali; 法語：Le Maître Chat, ou Le Chat Botté），是歐洲童話，夏爾·佩羅在1697年以《精明的貓》（Le Maître chat）的標題收錄到他的《鵝媽媽的童謠》（Contes de ma mère l'Oye）.
早在1634年，吉姆巴地斯達·巴吉雷也收錄為「Gagliuso」，又譯作「Pippo」.
Joseph Jacobs 收錄了一個變化版本，「凱特巴拉伯爵」，在《歐洲民間傳說和童話故事》.
ci "Joseph Jacobs" misulut tu cacay masumaday a cudad, "Kay-te-pa-la pu-ciy"( 凱特巴拉伯爵), i "labu nu U-ciw(歐洲) nu kamuay atu nu adiwawa a kungku".
tatuluay tatamaan a wawa (磨坊主的三個兒子)
一個磨坊主給他的三個兒子留下了自己的全部財產：一盤石磨、一頭驢子和一隻貓. 三兄弟既沒有請律師，也沒有請辯護人，很快就把這些微不足道的遺產分了：老大得了石磨，老二得了驢子，老三得了那隻貓.
u muilangay a tawki a paepun tu zaysang tu tatuluay tatamaan a wawa niza, maminnay a zaysang; cacay ku sapiilang, cacay u luy-ce (驢子), cacay ku nani'.
kina tatuluay a calekakaan caay pikilim tu paciliay, caay aca pikilim tu pacabayay a tademaw, sisa ina hatidaay caay kalahica a zaysang kalamkam satu mamin a epunen nuheni, ya sakakaay sa u sapiilang ku kaalaan niza, sakatatusaay sa u luy-ce (驢子), sakatuluay sa wida u nani'.
sakadihian sa kiya sakatatuluay atu nani' (可憐的老三與貓)
老三得到這麼可憐的一份財產，心裏很是悲哀. 他說：「大哥二哥，你們倆要是合在一起，就能體面地謀生了. 可我呢，即使吃了貓肉，再用貓皮做一副手套，到頭來還是得餓死. 」
sakadihiyan sa kiya sakatatuluay, ni kaala a zaysang niza u nani', sisa malaluman ku balucu'niza.
sakamu sa cinida:"sakakaay atu sakatusa a kaka, anu mapulung kamu tatusa, a kapah ku nikaudip namu. aku i, kanaha tu mukan tu titi nu nani', ya banges nida nani' kapah sipisanga' tu sakilima a dada', anu mahida sa a mapatay tu nu ngalay."
nani', alubu, hangka (貓、口袋、靴子)
那隻貓聽了這番話，穩重而嚴肅地對主人說：「親愛的主人，請你不必傷心. 只要你給我一隻口袋，再給我做一雙靴子，能讓我在灌木叢裏走路，你就會發現，你得到的這份財產並不像你想得那麼糟糕.
yu mitengil tu kida nani' tida kamu, satanektek sa musakamu tu sitatudungay a tawki niza, sakamu sa: "u sakanamuhan aku a situngusay a tawki, amana kalalum, pabelien isu kaku tu cacay a alubu, misanga' aca tu hangka aku, anu taneng aca tu sipiculil aku i kilangkilanan, a makaadih kisu nikaalaan isu a zaysang caay kahida u nabalucu'an isu ka naynayi ku laheci."
paini tu niadupan (進貢)
ya situngusay a tawki kanahatu caay palutatenga' tu kamu nida nani', nika namakaadih ciniza tu pidakep tu edu niya nani', tatenga'yadah ku sapisalamaan a tineng, tinaku alahicaan sipacacuy nida ku uzip niza atu milimek i labu nu min-hun(麵粉) misapataypatay misamsan tu taw. kiyu dateng sa ku balucu'cinida, ya nani' hakay miedap miales tu pakuyuc idaw ku aedapan. ya nani'sa, pakayda nida i ngangan nu situngusay a tawki niza paini tu niadupan tu ku-wan (國王).
mibihkac tu pawalil (貓捉兔子)
貓得到了它要的東西. 它穿上漂亮的靴子，把口袋掛在脖子上，用兩隻前爪握住袋口的繩子，到一座居住著許多兔子的樹林裏去了. 它在口袋裏裝了些米糠，擺好繩套，然後躺在地上裝死，等那些涉世不深的年輕兔子跑進袋子裏吃裏面的東西. 它剛躺下，它的願望就實現了：一隻冒冒失失的兔子走進了它的口袋. 貓立刻把繩套拉緊，捉住了它，並毫不留情地把它勒死了.
ya Bolivia a kanatal
i nipisatubang nu Ocoway kaayawan sa, ina Bolivia nau ya Antise kenisay a sanu Ingciya hungtiay a kanatal, saku nu Amuhuwaany ya Kelunpiya imahida u satabakiay a kanatal
sihangkaay a nani'
misapataypatay (裝死)
它在口袋裏裝了些米糠，擺好繩套，然後躺在地上裝死，等那些涉世不深的年輕兔子跑進袋子裏吃裏面的東西. 它剛躺下，它的願望就實現了：一隻冒冒失失的兔子走進了它的口袋.
laculan nida ku alubu tu abih, padengan tu sapacemud a layic, taenang sa i lala' ciniza misapataypatay, muhalhal tuya masakiyawkiyaway henay a pawalil, anu micumud i alubu  mukan tu abih hakya. imahini sa tataenang sahenay cinida, ya nabalucu'an nida idaw tu, idaw kiya palemangay a pawalil micumud i alubu nida.
貓立刻把繩套拉緊，捉住了它，並毫不留情地把它勒死了.
ya nani' hantu sa kalamkam sa cinida mutengteng tida sapibihkac a layic, madakep tu kya pawalil, nayinayi ku kadihian nida limec han tu mapatay kya pawalil.
Ka-la hu-ciey (卡拉侯爵)
貓洋洋得意地帶著它的獵物去見國王. 國王陛下在他的住處接見了它.
tanunamuh sa kida nani' muawit tu kaalaan a adupan a tayda miadih tu ku-wan (國王). ya ku-wan (國王) i luma' nida masasuadih kuheni.
貓向國王深深地鞠了一躬，對他說：「陛下，這只野兔子是卡拉侯爵（這是他為他的主人隨意編造的名字）托我奉獻給您的. 」
ya nani' hantu sa kapah ku nipibaung tida ku-wan (國王), sakamusa: ku-wan (國王) ina ni adupan a pawalil sa na ci Ka-la hu-ciey(卡拉侯爵) a tapang (ina ngangan sa siduma han nida mikilim tu nganganganen kyuni), pakelid takuwan a paini tisuwan."
「告訴你的主人，」國王回答說，「我很喜歡他的禮物，謝謝他. 」
"pasubanayi ku tapang isu,"patubeli' hatu nida ku-wan (國王), "manamuh kaku tuna nubu,  kukay han ci nida."
miadup tu ce-ku (貓獵鷓鴣)
另一次，貓躺在一片麥田裏，仍然把它的口袋張得大大的. 當兩隻鷓鴣鑽進去時，它一抽繩子，把兩隻全捉住了. 隨後，它又像上次送兔子一樣把它們送給了國王. 國王又愉快地收下了鷓鴣，還給了它一些賞錢. 就這樣，一連三個月，貓不時地以它主人的名義向國王進貢一些野味.
kinacacay, malikalik tu kida nani' i habahabayan, satabaki han nida mucebal tida alubu. idaw kida tusaay a ce-ku(鷓鴣) a ayam, cumud sa henay, sulut han nida kiya laic, ya tusaay a ce-ku(鷓鴣) a ayam madakep tu. nadikudan sa, hidaen aca nida naayaway pataydaay tu pawalil a pabi aca tu ku-wan (國王). ya ku-wan (國王) hen tanunamuh sa muala tida ce-ku(鷓鴣) a ayam, pabien nu tu ku-wan (國王) tu pinapinaay a kalisiw i cinizaan. mahini, lalit nu tuluay a bulad, ya nani' hatu wida satu payza u ci Ka-la hu-ciey(卡拉侯爵 ) a tapang a ngahgan pabi tu niadupan tu ku-wan (國王)  sa.
katukuhan tu ku lemed (好運到)
「卡拉侯爵」雖然不知道貓玩的是什麼把戲，但他還是照貓的話去做了.
"Ka-la hu-ciey" hananay kanahatu caay katineng tu nipaka luwaluway nida nani', nika duducen nida ku kamu nida nani'.
當他正在洗澡的時候，國王的馬車從河邊經過、那隻貓便扯著嗓子喊起來：「救命啊！救命啊！卡拉老爺快要淹死啦!」
yu mililuc tu cinida sa, ya kadideng niya ku-wan (國王) micaliway i tepal nu banaw, ya nani' hatu sa tanutuwa satu muungal: "ciyu-ming ya(救命啊)! ciyu-ming ya!(救命啊), ci "Ka-la hu-ciey" a maeneb tu nu nanum!"
adidi’ay mapalaway atatayna
adidi’ay mapalaway atatayna小魔女 06.10.2017, No Comments, 德國童話故事, by story. matenes nu ayawa, ikilakilangan, idaw kida mapalaway a tatayna, 很久以前，在森林深處，有一個小魔女. Ina mapalaway taw ya amihca sa 127 ku mihcaan nida, hatiniay amihca imapalaway sa, uwawahenay ku sausi, idaw kukaydihan nida a sipunu’ay a akak, ci apulakesas. 小魔女那年127歲，這樣的年紀，在魔女中，只能算是小丫頭. 小魔女有一隻聰明的烏鴉，名叫阿波拉克薩斯.
Inaakak matineng musakamu, matineng tu kakawaw.烏鴉不僅會說話，還會發表自己的見解.
Inamapalaway tu dedemiad enem a tatukian minanam mapalaw.小魔女每天要花六個小時練習魔法.
ayda a demiad unanam sa u pauda, nika mahetikay sa u salengacay aedu’ balaut minanam aca kida mapalaway, nika umahetikay caay kaw udad, u buling.
這天，明明是練降雨術，可是落下來的是白老鼠、小青蛙. 小魔女再練，可是落下來的仍然不是雨，而是牛奶.
Mabalicu’ t uku akak, “tacuwa ku balucu’isu?”tatenga inayay ku balucu’ nida mapalaway.
烏鴉生氣了:「妳的心思到哪裏去了?」 小魔女的心思確實在別處.
ayda sa u lisin nu wapucise, katuuday amapalaway taydanami i lucinsan misalukayaw, mayduh tayda kida mapalaway, 今天是瓦普吉斯節，所有的魔女都到羅金山跳舞去了，小魔女也想去.
“adidihenay kisu,caykataneng ku sapilabu isu misalukiyaw”cay kaedem ku balucu’nida, sakamusa” cay tukaw adidiay kaku, ayda amihca 127 tukakumihcaan”
「妳還小，沒有資格參加舞會. 」 小魔女不服氣的說:「我不小了，我今年已經127歲了. 」
caypitengil tukamu nida akak, mikacaw satutusaasik mubahel taydai lucinsan.
小魔女不聽烏鴉的勸告，還是騎著掃帚飛往羅金山.
瓦普吉斯節是魔女們的節日. 五、六百個大魔女圍著篝火在跳舞，小魔女不聲不響的混了進去.
tabalki ku lamal mamin mapalikat, yamaedesay makaadih yiyamapalaway tanutuwasa maynah, yamapalaway hang sa kucaykatayni cunuda sa nika maydih cunuda a tayni.