cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
lawal
hicaen ku pisikul atu pahabay (保育狀況)
lawal(飛鼠)  a Ya-cu( fey-su-ya-cu, 飛鼠亞族)
sapasubana’ nu mapalaway i 2018.01.27
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
月球 kakuniza:sapasubana' nu mapalaway
lawal
hicaen ku pisikul atu pahabay (保育狀況)
1.溝牙飛鼠屬
i cilisay lawal a Tabuk, (Ku-ya-fey-su su, 溝牙飛鼠屬)
2.黑飛鼠屬
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (資料來源)
kakuniza:Mahitakassabak
Yuku Tipus Sayun
Yuku Tipus Sayun.
kakuniza:Mipitulikan ni Yu Ku Tipus Sayun-Lalud dadayday sa.
nipaluma-kusuy, kosoy
kusuy, kosoy
紅香茅
(俗名：香茅)
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
Nikeli-tuo tademaw 尼格利陀人
Nikeli-tuo
Nikeli-tuo tademaw “Negrito” hinisa muenengay i Tuo-nan-ya atu An-ta-man subal nu inakaan a kitidaan nu pinaay a caay kalecad nu binacadan.
尼格利陀人（Negrito）一詞是指居住在東南亞和安達曼群島偏遠地區的幾個不同種族群體.
根據觀察到的身體相似性，尼格利陀曾被認為是由密切相關的人組成的單一群體. 然而，遺傳研究表明，它們位於東亞相關群體和巴布亞相關群體之間的一條直線上，表明它們由幾個獨立的群體組成，並顯示出遺傳異質性. 他們在很大程度上被南島人取代或吸收，或在地理上孤立的地區形成少數民族.
itini i likisi, masasupacakay kunuheni tu itidaay nu tademaw, nika malakalun nu aedisan kuheni, tawya i kunyun pic-tu-sip mihcaan Tuon-na-ya mikuwanay atu Wan-kuo-ciw-kun.
歷史上，他們與當地居民進行貿易，但也經常成為奴隸制的受害者，同時也向公元 724 年以來的東南亞當地統治者和王國朝貢.
tapang nu nakamuan 詞源
Negrito namakayda i Sipan-yayi atu Putaw-yayi, imi sa u “ adidiay lumeniay tademaw”. mitahaway nu O-cuo pacunaay tu balunga a tademaw sayaway makaadih tu apuyuay a tademaw sakamusa nuheni a tuas nu makaydaay i Huy-cuo sa. sisa, mahiniay sipibakah nu zenlai sitangahay a tademaw, nika lumeni’ sa nu banges atu nika lukutan nu bukes, Nike-li-tuo-zen atu Huy-cuo-zen caay kaw misasengiay kunuheni.
Negrito源自於西班牙語或葡萄牙語，意為「小黑人」. 因為歐洲航海者第一次看到矮黑人時認為他們的祖先是從非洲來的. 然而，這個看法已被人類學者所拋棄，因為除了深色皮膚和鬈髮外，尼格利陀人與非洲人其實沒有太多相似之處.
aydaay a luma’ nu Anta-man 現代安達曼家庭
balakiaytu nu tatamaan a tademaw talakaw nuheni han cay-lim-lu. Nem a kunhun, tatayna han cay-sip-tu.pic a kunhun “ Malay-siya a Say-mang tademaw”, saapuyuay nu kitakiday nu tademawan. banges nuheni kala lumelumenian. mata han du’ut hese. apuyu ku bukes malukut, lumeni’ ku bukes. lumeni’ ku banges, nika lukut nu bukes “Yacuo a tademaw” “ Muno ku a sapal” bihid atu ukak picidekan nu yadahay a Niake-lituo niyadu’ay a waywayan.
成年男性平均身高約153.6公分，女性約142.7公分（馬來西亞的塞芒人），是世界上最矮的民族之一. 皮膚為暗褐色至黑色. 虹膜為暗褐色. 毛髮短而捲；頭髮為暗褐的黑色. 深色皮膚、捲曲的頭髮和「亞洲人」（蒙古人種）面部和顱骨特徵是多樣化的內格里托部落的特徵.
lalingatuan 起源
mikinkiway sakamusa, hatiniay a masakaputay tadengan amisimsim aca, kawnika mililiday a cudadan hetiken nu An-ta-man subalan, Ma-lai subal atu Huy-li-pin a “ ney-ke-li-tuo” kapulungan tu picidekan a masasuini tu idangan. 一些研究表明，每個群體都應單獨考慮，因為遺傳證據駁斥了安達曼群島、馬來半島和菲律賓的「內格里托」群體之間特定共享血統的概念.
事實上，這種觀點在 2013 年最近的一項工作中得到了回應，該工作得出的結論是，歸類為尼格利陀人的部落彼此之間沒有最近的共同祖先. 最近的幾項研究，如 Larena 等人. 和卡爾霍夫等人.
tusep-tucay mihcaan, katepaan mapasilaca i Nike-lituo-zen nu binacadan itida i laad nu Tuon-ya-zen atu Papu-ya-zen. An-ta-man-zen kaadihan nu angangan “tada u Tuon-ya a idangan” atu i tawyaay nu Tuon-ya-zen micapi, pasu sumamaday a Tuon-ya aadihan, tinaku Cuon-kuo amisan a Ten-yun-zen, milecad atu Aw-ta-li-ya-zen caay tu pilecad. sausi han, atu Tuon-ya misengiay a binacadn atu Aw-ta-la-si-ya-zen “ patinaku Pa-pu-ya-zen” itini i kunyun nu ayawan limwal- sepsepsep mihcaan malaliyasay tu.
2021 年，發現被歸類為尼格利陀人的各種群體存在於東亞人和巴布亞人之間. 安達曼人被發現主要是「基本東亞血統」，與當代東亞人最接近，包括古代東亞樣本，如中國北方的天元人，同時與澳大利亞人明顯不同. 據估計，與東亞有關的人群和澳大拉西亞人（如巴布亞人）在公元前 58,000 年彼此分裂.
lalangawan 文化
itini i kilakilangan miadup atu milami. Huy-li-pin mapuletay nu tademawan matineng misalamal, Anta-man subalan maliyuh. Malay-siya a Say-mang tademaw “Semang” idaw kunipikilukan tu nisadikucan tu paduh nu kilang, i pungkan nu buyubuyuan maudip atu u papah nu kilang anisangaan tu luma.
在森林中進行單純的採集和狩獵. 菲律賓的矮黑人能使用火，安達曼群島的則不能. 馬來西亞的塞芒人（Semang）有使用樹皮製衣的記錄，生活在山洞或以樹葉蓋住的居所.
An-ta-man-subal 安達曼群島原住民
ayda idaw ku sepatay nu binacadan, Taan-taman-zen “Strait Island”, Ciwluo-wa-zen, Wunci-zen atu Santi-neie-zen. Anta-man subalan a mapuletay nu lumeniay a tademaw caay tu pikihatiya tu kitakid, kaisa atu i hekalay atademaw masasuadih. picidekan tu Santi-neie-zen mikitalakaw tu duma a kitidaan nu tademaw, palecad tu talakaw han makaala tu caynem-sep – caynem-lim kunhu ku talakaw, caay kaw apulet ku sausi tu nuhenian “ mapuletay han a caylim-sep kunhun”, nipisausi ayda nu maudipay cacay tu a malebut ku maudipay. Ciwluo-wa a binacadan tulim-sep – sipsep-sep ku tademaw.
Say-mang-zen塞芒人
Say-mang “ Semang” i kamu nu Ma-lay u tadah a kalung. Malay-ya u mapuletay nu lumeniay a tademaw, kakenihan itini i Malay-pandaw i teban nu buyuan, saan u satabalay nu Malay-pandaw a muenengay a tademaw, sakamusa taneng sipakayda inipitademan talaayawen kunipisausian tu cacay a mangan nu ayaw a mihcaan. pulung nu tademaw tusa a malebut a tdemawan.
塞芒（Semang）在馬來語是負債的奴隸. 馬來亞的矮黑人，分佈於馬來半島的中央山地，被認為是馬來半島最早的住民，根據其墓葬可追溯到1萬年前. 總人口估計約2000人. kakuniza:Habayiing
lidateng
lidateng (kamu nu Hulam: 咬人狗) 縮圖|lidateng
kakiliman
u sakamuwan saan sa mikalatay a wadu, yadah ku ngangan tu sasakamuwan idaw ku namakatimulay masamuwaay sa, nu amuhuwan u poisonous woodnettle, ina kilangan siledekay. u lidateng nu papah nu belih sibanuhay, anu matebing sa, caay tu kadungdung ku adada’ atu akuti' nu banges. i Taywan nu satimulan nu Heng-Cun (恆春) yadah i tida ku langaw.
masahidayay
tu mihmihcaan kina kilang maudip langdaway tu ya paduh masakulibet, u nikatalakaw makaala tu pituway nikatalakaw, u ngangan nu angangngan satanayu sa, kalaabuabuwan ku salengac, masaputuputun sa ku kilang, adidi' nika taneteknetek, kasumanah kuni kalangdaw ku kulit misengi tu nipatelek atu masiwit ku nikatababaw, anu mangadu henay atu balubalud malasalengacay ku banuh.
papah
sacacay sa ku papah sicaang ku langaw masatikuk atu masatanayuay a tikuk kya papah ya tanayu makaala tu limaay a hunan (公分), u ahebalay sa tusaay nu pituay a hunan (公分) masadicem sa, yamasadicemay alawu masadicem satu masamucuyi masamuluy yakaus nu papah lima ancaay sa cacay tu walu a hunan (公分) langdaw sa ku papah atu mayda u salusalus ku silusi', i pabaway a papah sibanuh nu tusaay masacacacayay idaw ku adiadiay a banuh dawmiyay, u duma a papah satanayu sa masadinum kya banuh (stinging hairs) nu banuh, misuayaway nu madekeday a abihit' tiyung han nu bangas kya banuh u duma ku a dada'; sasa nu papah sa sumelic saan mahedun satu malaapuuay ku banuh; patadu masadit ku babaway, sasaay sa masapucupacu saan, pitu atu sabaw tusa ku mikatatepik, mahidasa ubanuh, mahida masakankuay a papah, u tanauyaay atu abaliay cacay ku hunan (公分), kina lidateng sisiwdukuay i labu.
balu
cacay ku balu sa idaw ku tama atu tana malapi kya kbalu, idaw kya dawmiay a manuh, sicica, tama nu balu atu nu tama nu paenu sepat atu lima a malapapah kya balu, nu taynaan a balu malase pa tu, langdaw ku heci nu luma, balu nu dawus sa, kalawlawan sa ku kulit, sidawmiay a banu sa. wasasibanuh tu sepaday abulad katukuh pituway a bulad ku nikasasibalu.
heci
a numaduhen tu ku heci sa, masauduh sa ku heci salengacay, maadih ku labuay, idaw ku masadupingay a heci tulu ancay kya enen a hahecian, u kimulu tusa atu tulu a milite, masacacuwcaw sa tu.
cuwacuwa
i subal nu makasasaa nu payu atu bayu tu naicuwcuw sa Heng-Cun (恆春), 綠島 (kamu hu Sakizaya: Bubud), Fe-Lu-Pin (菲律賓) maadih amin.
laylay nu hekalaay a kakididaan
nasulitan tu nu i Taywan a nisulitan (《臺灣府志》) sa suli sa: "lidateng a kilang ahemi' hanulima han mimimi' sa satanaya satu malapi, kapasalamalan. satalakaw saan, satanaya sakupapa kitabakiyan ku babah nu tabakuay a papah, siceka ku banuh, micucuk tu i tademaw micidek ku calenget, kuskusen sa adada satu su manah, pakademiad sa cacay tu."
ledek
a nikasahida
kina lidateng ya mangaduway amin, pasupapah atu belih, u nikasibalu nu vacuyi, u kaus nu heci sa idaw ku banuh, makahekal nu cicah sa masapucupucu saan, saitududay satabaki sa nika duhepi sa ku cica', i labu idaw ku masaatilat sa, a nu macelcel nu dumay sa mabesu peni hansa ya cica' hau i aadupan nu labu, kancaaca ku banges akudi' cangelet ku banges, nudikudan sa mamikuudip, pasu limalima atu kukukuku', u liel salabanges hantu ku calenget.
pakakapahay yatu
anu maykilang ani ka calenget nu banges sa, nami cucuk tu dumaay asapaiyu' tu lei-ku-cun (類固醇) atu cayasa u nikan tu sapaiyiu tu sakakapah. nu mukasiay anipapayiyu sa bubucen ku banu, muwala tu tabayal nu cica' pasipasi i duka, inakawa miala tu nu tabayal angangan idaw ku sapaiuan a sapaiyu tu nu cilemi nu aheci tu sapalamel tu malamel, kya misasa tu madukaan.
sasapaiyuwan
《本草綱目拾遺-卷六木部》: "malbawa tu siwaukay a nikaadada sa, miala tu nu angangay a papah mituktuk palananum sa pacikahen kya mihinum tu adada, kya caay kamunu' kiyu haymaw satukapah." (「治癰腫定痛：取樹腦葉入醬板鹽花，罨發背癰疽腫毒，痛甚者罨上即止痛，不問已未潰，罨至愈. 」)
anusa mula tu mangadu tu siciday a papah atu angangan misabaluhay atu pawalien, sakahekal sa mataay satanen han mipekpek patupi' i duka atu mikapah tu masapucupucuay.
kakuniza (分類)
．sisiwdukay
．malanlanmay nu caang a kilang
．mibulsenngay a kilang
．u sasapaiyuen a kilang
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:kilang kakuniza:nipaluma kakuniza:Hana Ating
sapibetik a kamu nu Sakizaya
1. teka 開場
u pauzipay ci malataw
i pabaway ci dungi
i bayuan ci kabid
i buyu'an ci kadabuwang
Mikel.tesawansseti米格爾·德·塞萬提斯
縮圖 luMikel.tesawansseti,u sipanya misulitay tu suda, sapisagasu, aadihan a sulit,
米格爾·德·塞凡提斯·薩韋德拉，西班牙小說家、劇作家、詩人.
1547amihcaan 9ay abulad 29ademiad nilecuhan, 1616 amihcaan 4 patay abulad 23 ademiad mapatay i mateli
1547年9月29日出生，1616年4月23日在馬德里逝世.
Panganganan tu si-pan-ya usitangahay sakasenengan a misulitay a tademaw
他被譽為是西班牙文學世界裡最偉大的作家.
pabaliw I tawya ci sayhuntisean nai mateli a lecuhan tepal nu aynalisepaw.
1547 amihcaan 10 abulad 9 ademiad sayhuntise i  alkalasentamaliya.mayil a kiwkay a nisinglian.
1547年10月9日塞凡提斯在阿爾卡拉的聖塔瑪麗亞·馬約爾教堂接受洗禮.
u wamanida ci lutelike,sayhuntise, keelyuwa a tademaw atu cilisiya a tademaw.
他的父親叫做羅德里格·德·塞凡提斯，科爾多瓦人和加利西亞人的後代.
u ising cinida, yu mahida henay u padekeay a tademaw ci nida.
他是位外科醫生，這在當時是一種更相當於現在的護理員之類的職業.
u wama nida tusa ku kakawsan, u likisi a luma` sa “Jean Canavaggio”nika sakamu sa kuheni “caay pihapinang mitatengil” sa.
他父親有兩個家族的血統，但歷史學家 Jean Canavaggio 堅稱「這並未經證實」.
Wina nida ci layangnul.tekeltinase.sangciyse” Leonor de Cortinas Sánchez”
他的母親名叫萊昂諾爾·德·科爾蒂納斯·桑切斯（Leonor de Cortinas Sánchez）.
要注意的是塞凡提斯的姓氏「薩維德拉」沒有在任何關於他的早期文獻中出現，他的兄弟姐妹也沒有一個使用它.
Nilecuhan nida a ngangan sa “mikel.te.sayhuntis.kelatinasse”.” Miguel de Cervantes Cortinas”
他出生時的名字應該是「米格爾·德·塞凡提斯·柯爾提那斯」（Miguel de Cervantes Cortinas）.
widaacacay namakayda i alatual nama dakep taluma kiya malingatu tuyni a ngangan, akay haw namakay da nunibahbahan nu yidaay ci “mikel.te.sayhunttise.keltinase”apalaliyas.
1551 amihcaan, sayhuntise a cacay a lalumaan mabulaw tayda i paliyatulite.
1551年左右，塞凡提斯一家人搬到了巴利亞多利德.
tanutadah sa ku udiudipan, matenes a nikaudip sadakadakay sa ku heni mapuut nu huing ku nilacul,
由於債務纏身，在很長一段時間裡他們的日子過得都很拮据，其財產也被查封.
1556amihcaan u wama ni huntisetadai krlyupa mikelul tu huan.sayhuntise u baki nida a zaysang, nanu tawya maaless ku tadah yu nika pakaluwaluway.
1556年，塞凡提斯的父親前往科爾多巴繼承了胡安·塞凡提斯——即作家的爺爺——的遺產，從此擺脫了債權人的糾纏.
nika nayi ku tatengaay a cuda namahida haw sa ci hunsaytisse nicudadan nida, u katinengan sa tatenga namicuda ci nida tu tabakiay a cacudadan.
akay nai paliyatulitu, kelatupa atu saywita micuda.
他很可能在巴利亞多利德、科爾多巴或塞維亞讀過書.
akay namicuda tu yisukilisetu minanam,i sulitnida icuda”wacu masasakamu”idaw kiya kamunida nai yisukilisetu sa patinaku cinida, mahida u micudaday henay mahuda ku kamunida.
他也有可能在耶穌學校學習過，因為在他的小說《狗的對話錄》中有一段關於耶穌學院的描寫，很像是他學生生活的影射. kakuniza:Uuy411110
Seqalapit
Seqalapit（u sulit nu Hulam: 斯卡拉比部落）
u siwkay nu niyazu’
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Seqalapit. u kasalumaluma’ nu Seqalapit sa, 58 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 151 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 141 ku tademaw, pakalatu 93%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 10 ku tademaw, pakalatu 7%.
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Paywan(Paiwan) 90%, Pangcah(Amis) 3%, zumazuma 1%.
u niyazu’ nu Paywan(Paiwan)
u Paywan(Paiwan) a niyazu' kuyni. katuud ku Paywan(Paiwan) a tademaw itiniay a niyazu', inayay ku Sakizaya itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis).
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
2017.11.25 祭團課程
sapasubana’ kakitizaan：Taoyuense-Nimuyaw zimusiw
上課地點: 桃園市－慧敏集團總部
sapasubana’ tuki：2017.11.25(sakaenem a demiad nu lipay) 0900-1200
上課時間: 2017.11.25 星期六 0900-1200
sapasubana’ nu kungku：sasaayaway a kungku nu sasumidang
神話傳說: 創世最初的愛情神話
Salaka-cani-zen 薩拉卡察尼人
Salaka-cani-zen:“Sila-yi Σαρακατσάνοι, Ingu: Sarakatsani” muenengay i Sila a binacadan, u daduducen a nipahutin tu katalan ku sakaudip nuheni, u Sila a Yun-cu-min, sibiyaw tu Paw-cia-li-ya, Ae-pa-ni-ya tipan atu Ma-ci-tun kunhekuo idaw ku adidiay anika kenhan nu tademaw. itini i likisi, Salaka-cani-zen itida i Pentu-se buyuan atu Sila kitidaan a duma nu buyuan ku tatelungan, ayda han caaytu pahutin tu katalan ku sakaudip nuheni, mala macimaciantu ku kaadihan nuheni.
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu lalangawan：angangan a kungku, mabulaway a zazan、u masasiket tu Nanse-Pangcah
Salaka-cani-zen 薩拉卡察尼人
薩拉卡察尼人（希臘語：Σαρακατσάνοι，英語：Sarakatsani），居住在希臘的一個族群，以傳統的遷移性放牧為生，是希臘的原住民，在毗鄰的保加利亞、阿爾巴尼亞南部和馬其頓共和國也有少量分布. 歷史上，薩拉卡察尼人以品都斯山脈和希臘本土的其他山脈為中心，如今絕大多數已放棄游牧生活，城市化的程度已頗為顯著.
Seqalapit
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
文化課程: 起源傳說、遷徙推測、南勢阿美關係
Salaka-cani-zen 薩拉卡察尼人
amica kunikay kudin zitay atu cunseci zetay adidi’ tu kunipikilukan, nika sakamusa ku siace Salaka-cani-zen u Sila a tademaw sa, akay haw nu Sila kudin zitay nu ayawan a dayday nu pahutinay tu katalan a tadeamw. likucu tu nakamuan tu sikining, atu daduduce a lalangaw atu siakay nu dumaan. sipakayni i yiyunsia atu wuce lalangawan a nakamuan, itidaay i buyuay caay pilihida tu pina nu secian a Duoli-an-zen u tapang nu Salaka-cani-zen. tunikaw u tapang mapathekal tu hatiniay nu tenes a kanamuhan, sisa idaw ku yadahay tayda i liwliw nu Salaka-cani-zen miadih
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu lisin：pilecuk
祭典課程: 巫師祭(守護神祭)
Salaka-cani-zen 薩拉卡察尼人
lalangawan 文化
Salaka-cani-zen a kamu u Sila-yi a amisan nu nakamuan tu Salaka-cani-yi, duma satu idaw ku aydaay nu Sila-yi a masumaday pasu nu Ku-sila-yi. u nalimaan nuheni pasu dadiw, palaw dadiw nu sisiw, atu aadihan tuni tuktukan tu sapadan atu nipihacacaya tu dinum amitusul i dikudikucan, mahida u Ku-sila tusi kalimucuay a nalimaan misengi. itini i padekuan, idaw ku natinenga nuheni tu sasapayuen, mahida u lutuk nu sasapayuen, cemit atu idang nu sidi. 7
薩拉卡察尼人的語言是希臘語的北部方言薩拉卡察尼語，其中有許多現代希臘語的其他變種並未包含的古希臘語的元素. 他們的民間藝術包括歌曲、舞蹈、詩歌，以及一些裝飾用的木雕和傳統服飾上的刺繡，與古典希臘前的幾何藝術很相似. 在醫療方面，他們使用一些土法偏方，如草藥、蜂蜜和羊羔血等.
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
naycuwa tayni ku Sakizaya?
balangbangan
(kamu nu hulam：秋天)
Salaka-cani-zen 薩拉卡察尼人
lalangawan 文化
aenengan, dikuc atu caca’bayan a dawa sisa ina Salaka-cani-zen mala micidekay a siakay atu mapulungay nu lalangawan, u Sila nipahetikan nu babalaki, nika caay kaw adidiay nu binacadan ku nuheni. ayda hantu, Salaka-cani-zen alesen tu nuheni ku sapahutin tu katala a kawawan, milecad tu Sila a tademaw ku nikaudip, nika paicelang ku nuheni midiput tu nihetik nu babalaki a lalangawan.
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
撒族從哪裡來?
balangbangan
mabadi' ku papah nu kilang i Li-pun tu balangbangan. 在秋季的時候日本的樹葉都乾枯了.
Salaka-cani-zen 薩拉卡察尼人
lalangawan 文化
居住、衣著和服飾使得薩拉卡察尼人形成一個獨特的社會和文化群體，是希臘遺產的一部分，但他們並不是一個少數民族. 如今，幾乎全部薩拉卡察尼人都已經放棄了游牧生活，被現代希臘人的生活方式所同化，但仍然一直努力保護他們的文化遺產.
sasinciaan宗教
Salaka-cani-zen u Sila tatengaay nu sinciaan, hina pulung tu Sila kiwkay, paudipay a wama masawama nu waywayan a kamu, mahida midiputay atu pahabaya tu lalabu nu lumaan, atu misaybang tu micidekay a wayway nu la’cus atu masaybangay. Hinisa, idaw tu kuni patukil tu nanuwama, Mali-ya atu ci Ye-su a kankian, wama han u wama nu luma’, situngus tu sakaudip nu luma, tu payluma’ kanca misiteked tu kiwkay. ciwlu a kiwkay atu nu dumaan a sincia pulung han nuheni, caay palutatengaay tu kiwkayan atu siki u dayday nu Salaka-cani-zen, nika inai’ ku matatungusay nu mapalaway a tademaw.
A-la-tin
縮圖 A-la-tin (kamu nu Hulam: 阿拉丁, kamu nu In-gu: Aladdin)
Salaka-cani-zen 薩拉卡察尼人
sasinciaan宗教
薩拉卡察尼人信奉希臘正教，並常與希臘教會聯繫在一起. 上帝見於強烈的家長式作風的詞語，比如保護者和養家者，或是惡行的審判者和懲罰者. 通常認為，家庭反映了聖父、馬利亞和耶穌之間的關係，父親是一家之主，負責家庭的精神生活，每戶都構成了一個獨立的教區. 他們將基督教與諸如邪眼之類的民間信仰混在一起，而對迷信的信仰和儀式一直是薩拉卡察尼人的傳統，但他們之間並沒有正式的巫師之流.
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
u canan ku angangan a kungku nu Sakizaya?
A-la-tin
kakungkuan a kamu (劇情)
賈方（Jafar）是阿格拉巴（Agrabah）王國蘇丹王的大維齊爾，他想要進入一個魔法洞穴，因為那個洞穴中有一個住著精靈的神燈.
balat
balat
橫向
siwkay nu balat
balat sa, caay kaw nu mabesucay, pitelekay mibelih.
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
u canan ku sakaizaway?
A-la-tin
kakungkuan a kamu (劇情)
不過，他和他那隻會說話的鸚鵡艾格（Iago）發現，只有隱喻中「未經琢磨的鑽石」（the diamond in the rough）或其同伴能夠進入這個洞穴.
sapasulit-tayza Yilan midang cacay a demiad
sapasulit-tayza Yilan midang cacay a demiad
A-la-tin
kakungkuan a kamu (劇情)
nika, cinida atu nida matineng musakamuay a ayam ci Ay-ke (lago 艾格) maadih nida, u kumiculimekay "caay henay kaw masaditay nu bunaw" (the diamond in the rough) atu cabay nida taneng micumud tina buhangan.
蘇丹的女兒茉莉公主（Princess Jasmine）對於她飽受束縛的生活感到很無聊，於是逃出了皇宮，跑到阿格拉巴的市街上散心.
Sudan (蘇丹)a tataynaan a wawa nida ci Mu-li kun-cu (Princess Jasmine, 茉莉公主) makai cinida tu caayay kalipahakay anikaudipan, sisa laliwan nida ku hun-kun (皇宮), makatukuh i Ake-lapa (Agrabah, 阿格拉巴) a nabakuan midang miales tuna balucu'an.
Salaka-cani-zen 薩拉卡察尼人
sasinciaan宗教
Salaka-cani-zen limulak tu Sen-ciw-ce atu Sende-muote’-liw u lisin nu kiwkay a demiad, inuaayaw uyni a pilutucan atu kasienawan nuheni a mabulaw. picidekan nu Sen-ciw-ce a lisin nu kiwkay, payluma’ kanca mipacuk tu cacaya a sidian patudung tu sinzin, ninakawaw situdung tu Kulisimase a dimiadan atu nika hukace ni Ye-su a dimiad, tawya pihukacean a demiad nuyda a lipay u Salaka-cani-zen saetimay nu sikian a demiad. i tatengaay nu Kili-setu nu dumaan a kakiningan idaw ku kakikungan atu sapitadem nu sikian, nikudanay milabuac tu mabelecay nu lalumaan, pasupulung nu lalumaan, palecad han atu mapataya a lisin. kanca u tatayna kusitungusay tu kawaw, milabuway han u madapunuhay ku yadahay. nipasingding nu kiwkay palutatenga namin tunika tayni ni Ye-suan, tina kawawan, kili-setu pakaynin i binawlan macunus ku picidekan a kawawan.
sapasulit-tayza Yilan midang cacay a demiad
ngatu cacay
thumb|Yilan ayza a demaid, matabal(早) kaku mulekal(起床), zayhan labu nu luma' amikacaw tu kasulin(火車) tyaza i Yilan midang, cacay a demaid, limulak kami mahmin.
ilabu nu kasulin, malanam kami atu miazih tu hekalay a makaazihay(風景), bangcalay a makaazihay nu buyu' atu bayu.
katukuh tu Yilan kasulain a kakacawan(車站). saayaw, tayza kami i singanganay a kakitizaan "Cimi aidangan(公園)". miazih kamu tu lalini'ay(可愛的) a nalimaan a sapatizeng(裝置).
Salaka-cani-zen 薩拉卡察尼人
sasinciaan宗教
薩拉卡察尼人慶祝聖喬治和聖德默特琉的宗教節日——這正好在他們春季和初冬的季節性遷徙之前. 特別是聖喬治的宗教節日，每家殺死一隻羔羊以紀念聖人，這個儀式也標誌著聖誕節和基督的復活，而復活節那一周則是薩拉卡察尼人宗教生活中最重要的儀式時間. 在正式的基督教歷之外的其他紀念活動有婚禮和葬禮，後者不僅涉及死者的直系親屬，也包括所有的親族成員，而喪葬習俗則與教會一致. 服喪多以女性為主，而這其中很大一部分是寡婦. 教會的宣傳使人們相信來世，某種程度上，基督教前的民間宗教給這一點增加了一些特色.
sapasulit-tayza Yilan midang cacay a demiad
ngatu cacay
cyma aku misasing kami atu kya sapatizeng, yadah kya sasing.
ngatu tusa
thumb|Taiwan ROC political division map Yilan County sakatusa a culil niyam, tayza kami i Sinyue pudah(新月廣場), tabaki ku cilal, sisa caledes akuti' ihekal, sisa talabu kami i luma' nu Sinyue pudah.
ilabu nu luma' nu Sinyue pudah, izaw ku kasienawan a kikay(冷氣), sisa saepi' ilabu, tayni ku banihiw(涼風吹來) nu kasienawan a kikay. sademsem(舒適,爽快) ku uzip niyam.
ilabu nu Sinyue pudah, izaw ku kanamuhan a pacakay tu cudad a patiyamay(書店), u " Cenpin cudad-patiyamay(誠品書店)". sisa, tayza micudad kami itiza atu pahanhan.
katukuh kalahukan, itiza i "asu'ay a zazan(美食街)" malahuk. mukan kaku tu ciyanay nu simal a pabuy titi'. asu' kya titi', caay kaatekak, maydih kaku atayza mukan aca anucila.
ngatu tulu
saayaway(原來) a balucu' a kawaw(計畫) niyam, atayza henay yadah a kakitizaan, uyzasa, mangelu' tu kami, inayi' tu ku icelang muculil.
sisa, kalamkam taluma' tu kami. ayza a demiad, u kakapahay a demiad, limukay a demiad, caay kapawan i pazateng(記憶) niyam.
namakayniyan a nasulitan nasakamuwan atu natinengan
nasulitan nay paybalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1, nasulitan ni Tuku Sayun
balat
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會線上字詞典
sapasulit-tayza Yilan midang cacay a demiad
namakayniyan a nasulitan nasakamuwan atu natinengan
kakuniza:sapasulit kakuniza:Tuku Sayun kakuniza:Yilan
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
代表了什麼意義?
icuwa u lamit nu Sakizaya?
撒族在哪裡起源?
izaw haw ku wacay?
有什麼證據嗎?
Butuc和Sabak為什麼是撒族的始祖?
izay ku sakacacay a mamidang nu Sakizaya ku heni?
為什麼他們是撒族的第一對情人?
izay matahkal tuway ku mamidang i Sakizaya a kungku saw?
情人為什麼不斷出現在撒族的傳說之中?
izay saw ku lala Dietu nu Sakizaya ci Butuc atu Sabak?
Butuc和Sabak為什麼是撒族的土地之神?
namakaycuwa ku ngangan nu heni?
他們名字從何而來?
naicuwa mabuwah tu teluc nu Sakizaya?
他們從哪裡開始繁衍撒族?
A-la-tin
kakungkuan a kamu (劇情)
在那裏，她碰到了一位街童阿拉丁（Aladdin）以及他的寵物猴子阿布（Abu）.
itida, malitemuh nida i patiyamay ku cacay a wawa ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) atu kanamuhan nida a ungay ci Abu (阿布).
賈方在得知阿拉丁就是那位「未經琢磨的鑽石」後，就將他給抓了起來. 茉莉公主命令他釋放阿拉丁，但賈方卻騙她說阿拉丁已經死了.
matineng ci Cia-fang (Jafar, 賈方) alaw ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) kuyda sa "caay henay kaw masaditay nu bunaw" (the diamond in the rough), dakep hantu nida. sakamusa ci Mu-li kun-cu (Princess Jasmine, 茉莉公主) paydaneng ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁), nika ci Cia-fang (Jafar, 賈方) pabeban nida mapatay tu ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) sa.
賈方假扮成一個老人，把阿拉丁從監牢中釋放後帶著他到了洞穴中.
洞穴中的一個魔毯帶著他們找到了神燈，而當初洞穴的入口告訴他們除了神燈以外什麼都不要碰，但是在阿拉丁拿到了神燈後，阿布就想要偷取洞穴中的一個紅寶石，因而造成了這個洞穴的崩塌.
i buhungay idaw ku cacaya a tana’ ladayen kuheni mikilim tu di'tu a dinki, tawya sacumud nu buhung sakamusa u di'tu nu dinki acacay ku tiyungan amanan pitiyun tu cancanan, nika ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) maala satu nida ku di'tu a dinki, ci Apu (阿布) mangalay henay miubi tu i buhungay a sumanahay nu bunaw, sisa pelad satu ku buhung.
賈方原本打算在拿到神燈後就把阿拉丁殺掉的，但是阿布卻咬了賈方的手，搶走了神燈後逃往了出口.
ci Cia-fang (Jafar, 賈方) kusaan anumaala numaku ku di'tu a dinki sa a patayen numaku ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) sa, nika ci Apu (阿布) kalad hanida ku lima ni Cia-fang (Jafar, 賈方), alawen nida ku di'tu a dinki pasaydan nida i putah milaliw.
後來，在洞穴崩塌後，阿拉丁醒了過來，發現自己還沒離開洞穴，於是召喚了神燈中的精靈.
kilul satu, mapelad kiyu buhung, manengil satu ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁), maadih nida cinidatu caayay henay piliyas tina buhungan, sisa awawen nida ku di'tu a dinki a lalimenah (Genie).
精靈（Genie）告訴阿拉丁，他能實現阿拉丁的三個願望，而阿拉丁卻告訴精靈，他希望能夠在不使用自己的願望為前提下離開這個洞穴.
當精靈正在考慮是否要答應阿拉丁時，阿拉丁就問了精靈他的想法.
ina lalimenah (Genie) midateng henay tu sapisulul ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁), palita han ni A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) ku lalimenah mahica ku nidatengan numisu sa.
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
icuwa misasumidang ku heni?
A-la-tin
kakungkuan a kamu (劇情)
sakamusa ku lalimenah, hatiniay tu nutenes numaku itini mapulul i dindinki, sisa mangalay kaku tuci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) na misanu duma a cacaya nida tu nidatengan paka miliys tu lalimenah miliyas tina dinkian.
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
在哪裡談戀愛?
A-la-tin
kakungkuan a kamu (劇情)
阿拉丁答應了，於是精靈就帶他們離開了洞穴，阿拉丁也使用了他的第一個願望：成為一個有錢有勢的王子，阿布則變成一頭象，如此就可以和茉莉公主結婚了.
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
u canan ku masasiket nu heni atu lala、bayu’、kilangkilangan atu maluk?
A-la-tin
kakungkuan a kamu (劇情)
mihangsa ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁), sisa ladayen nu lalimenah kuheni miliyas tina buhungan, ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) hantu sisa cukaymasen nida ku sakacacay a nidatengan: mala sikalisiway sikawaway a wan-ce, ci Apu (阿布) hantu mala zu, mahinisa taneng tu maleacawa atu ci Mu-li kun-cu (Princess Jasmine, 茉莉公主).
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
他們和土地、海洋、森林、農業有什麼樣的淵源?
A-la-tin
kakungkuan a kamu (劇情)
賈方想要欺騙蘇丹，讓他把茉莉公主嫁給自己，好潛入皇宮殺害公主和蘇丹，這樣自己就能夠統治整個阿格拉巴.
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
itiza a kakitizaan,u sakacacay a sazipa’ nu heni haw?
A-la-tin
kakungkuan a kamu (劇情)
mangalay ci Cia-fang (Jafar 賈方) apacebu ci Su-danan (蘇丹) nan, mangalay pakasiacwa ci Mu-li kun-cu (Princess Jasmine, 茉莉公主) cinidaan, kiya taneng micumud i hun-kun amipatay ci kun-cu atu ci Sudan (蘇丹)nan, mahini sa taneng kaku mikuwan tu A-ke-ba-la (Agrabah, 阿格拉巴).
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
那裡是他們第一個落腳的地方嗎?
A-la-tin
kakungkuan a kamu (劇情)
但是，他的計畫卻被突然出現的阿拉丁給打斷了.
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
natayza icuwa ku heni?
他們曾經去過哪裡?
A-la-tin
kakungkuan a kamu (劇情)
nika, ina kiyaku nida tuni kabahal ni A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) anika tahekalan maputun kiya kawaw.
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
namakaycuwa? tayza icuwa?
liman·falanke·baomu
縮圖|L. Frank Baum (1911) liman·falanke·baomu
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
從哪裡來?又去了哪裡?
izay masasiket ku heni tu Nanse-Pangcah?
liman·falanke·baomu
nilacul
《langdaway a kakiliman》（The Wonderful Wizard of Oz, 1900 mihcaan, singangan aca tu 《nidimuday a kakididaan》、《u mapalaway a kakididaan》）u sakasengan nu Amuhuwan u misulitat a aadihan nu wawa. kina cudad han tu malaaadihan 《langdaway a kakiliman》（1939 mihcaan）. i 《langdaway a kakiliman》 u sakanamuhan tu ci nida, misanga aca ci nida tu malcacaday a sasulitan sabaw sepat a sapicudad.
u sayaway nida a nisulitan tu nu wawa a sulit《nu gacuway a kukung》（Mother Goose in Prose，1897 mihcaan）, yani kaudip nida makaala tu limaay a bataan kuni sulitan nida.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:Lisin Kubung kakuniza:tademaw
Yuku Tipus Sayun.
ayza u Sakizaya. a tademaw.macapi tu malawpes. misaicelang nu mita.palekal.pauzip. tu binacadan.hiywaw. kukay.
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
izay masasiket ku heni tu Pangcah、Kabalan、Silaya、Pasay、Sejek?
A-la-tin
kakungkuan a kamu (劇情)
阿拉丁突然跑進了皇宮中，並說到自己是「阿里王子」（Prince Ali），但是茉莉公主卻不理他，以為他是外面進來搗亂的小丑.
bahal sa micumud ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) i hun-kun, sakamusa tu cinidaan ci A-li wun-ce (Prince Ali, 阿里王子) kaku sa, nika ci Mu-li kun-cu (Princess Jasmine, 茉莉公主) caay pa'lihi nida, nasan tu cinidaan namaka putahay tayni micumud mibulibulilay a siw-cuo sa.
那天晚上，茉莉公主又碰到了阿拉丁，而阿拉丁使用魔毯帶著茉莉公主環遊了世界一周，此時，茉莉公主才發現，原來這個阿里王子其實就是那天在市集中碰到的街童阿拉丁.
tawya a labi, malalitemuh aca ni Mu-li kun-cu (Princess Jasmine, 茉莉公主) ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁), ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) cebalen nida ku tana’ ladayen nida ci Mu-li kun-cu (Princess Jasmine, 茉莉公主) tacuwacuwa miliwliw tu kanatal cacay a lalipayan, hidasatu, ci Mu-li kun-cu (Princess Jasmine, 茉莉公主) kiya mapalal makaadih, alawhan ina A-li wang-ce (Prince Ali, 阿里王子) u tawyaay a demiad nika malitemuhan numaku i patiyamay a wawa han alaw ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) nay.
而阿拉丁則編造了一個故事，說自己常常為了要逃離皇宮的生活，而扮成一個凡夫俗子到市集上遊蕩.
matineng ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) misangan tu kakunkuan, sakamusa sawni a mangalay milaliw tu hunkun a sakaudip, sisa sumaden numaku ku udip numaku tayda i patiyamay a midang.
nikudan satu, ci A-la-tin pataluma hatu nida ci Mu-li kun-cuan (Princess Jasmine, 茉莉公主) patayni i hun-kun, kakisu satu satu kunuheni tatusa.
在送茉莉公主回到了她的皇宮後，阿拉丁卻被賈方給捉住了，他命令守衛將阿拉丁綁起來並丟到海裡.
nipa talumaan satu ci Mu-li kun-cu (Princess Jasmine, 茉莉公主) itini i hun-kun, ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) dakepen ni Cia-fang (Jafar, 賈方), sakamuen nida ku misebengay a tademaw siketen ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) sipibakah pasaydan i bayu amibakah.
阿拉丁召喚出精靈並因此得救，因此用了第二個願望. 阿拉丁回到了皇宮，並和茉莉公主以及蘇丹說了賈方邪惡的計畫，而他們兩個都感到很驚訝.
awawen ni A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) ku lalimenah sisa maala cinida maudip, sisa u sakatusa tu nida ku sasalungucan. ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) taluma satu i hun-kun, sakamu hatu nida ci Mu-li kun-cuan (Princess Jasmine, 茉莉公主) atu ci Sudanan (蘇丹) tu laecusay nu kiyakuan ni Cia-fang (Jafar, 賈方), mapaaw namin kunuheni a tatusa tu wayway nida.
賈方這時終於明白了阿里王子的身分，於是就逃離了皇宮.
ci Cia-fang (Jafar, 賈方) hantu matineng tu tada udip ni Prince Ali (阿里王子), sisa laliwsatu cinida i hunkun.
蘇丹在聽到阿拉丁勇敢的事蹟之後，就決定將自己的王位傳給阿拉丁.
makatengil ci Sudan (蘇丹) tu icelang nu kawaw ni A-la-tin (Aladdin 阿拉丁), pabalucu satu cinida tu wanwi a kawaw asipabeli palaylay ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) nan.
這時，阿拉丁就決定要等到有機會許願釋放了精靈以後再接受這個王位.
ayda satu, ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) pabalucu mangalay mihalhal idaw kuni datenngan sapatahekal tu lalimenah kiya tawya midawis tina pabeli tu aenengan a kawaw.
後來，艾格卻偷走了神燈，把它交給了賈方，而賈方使用了第一、二個願望：成為蘇丹以及一個強大的魔法師，並把阿拉丁送到了一個一片冰雪之中.
nikudan satu, ubien ni Ay-ke (lago, 艾格) ku dinki nu di'tu, sipabeli nida ci Cia-fang (Jafar, 賈方) ngan, ci Cia-fang (Jafar, 賈方) cukaymasen nida ku saka cacay, saka tusa a nidatengan, mala Sudan (蘇丹) nu saicelangay numi tizimaay a saydan, patayda hanida ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) i masa cacaya nu sulesuledaan.
阿拉丁使用魔毯回到了阿格拉巴，而在茉莉公主分散賈方的注意力時打算偷走神燈.
ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) kacawen nida ku di'tu a tana’ taluma’ i Agrabah (阿格拉巴), ci Mu-li kun-cu (Princess Jasmine, 茉莉公主) milawlaw tu balucu ni Cia-fang (Jafar 賈方) ku mangalay miubi tu di'tu a dinki.
不過，賈方發現了阿拉丁，並攻擊他. 賈方說自己是「世界上最強大的人」，但阿拉丁卻提醒他，再怎麼強大都沒有精靈厲害，因為精靈能夠做出任何事情.
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
為什麼美、噶、西、巴、賽與撒族有關?
u Sakizaya ku cidekay nu heni? sizumaay ku sakaizaway haw?
他們自稱Sakizaya有什麼特別的涵意嗎?
土地與農業與他們有關嗎?
u canan ku milecuk i 11 a bulad?
11月的巫師祭是什麼?
izay musalisin tu midiputay a Dietu?
為什麼要祭祀守護神?
izay simidiputay a Dietu?
又為什麼要有守護神?
Yuku Tipus Sayun.
Tipus
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
巫師與守護神之間是什麼關係?
cima maala ku midiputay a Dietu nu mapalaway?
誰可以成為巫師的守護神?
u dadiw ku “makazateng”,u canan ku sakaizaway?
一首「想念」，聽出了什麼涵意?
u balucu’ a ngiha’ nu babalaki haw?
Yuku Tipus Sayun.
kakuniza:Yuku Tipus Sayun. kakuniza:Yuku Tipus Sayun.
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
sapasubana’ nu mapalaway putiput 2017.11.25
是老人最後的心聲嗎?
hakay ku ngiha’ nu mita?
還是我們的心聲?
A-la-tin
kakungkuan a kamu (劇情)
nika, makadih ni Cia-fang (Jafar, 賈方) ci A-la-tin (Aladdin 阿拉丁), milalebu cinidaan. ci Cia-fang (Jafar, 賈方) sakamusa tu udip u " i kitakit saicelangay nu tademaw kaku sa ", nika ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) pacekilen nida, kanahatu hatida ku icelang numisu caay tu pikikaka tu lalimenah, dayhan u lalimenah yadah ku caaya kaw kakatinengan numita a kawaw nida.
於是，賈方就用了他的第三個願望：成為一個精靈.
但是，賈方卻忘記，一旦成為精靈，就會被束縛在神燈中，必須要被召喚出來才能夠獲得自由.
nika, mapawan ci Cia-fang (Jafar, 賈方), anu mala lalimenah satu, amicumud tu i labu nu di'tu dinkian, anumahida satu kanca a awdaen kiya taneng a tahekal misalihalay.
後來，阿拉丁就將賈方收回了他的新神燈中，連艾格也一起被吸進去了. 精靈很快的就將賈方的神燈丟進了當初找到神燈的洞穴中.
阿拉丁最後終於許了願，讓精靈能夠重獲自由，精靈為此感到很驚喜和高興.
而茉莉公主深愛著阿拉丁，於是蘇丹就更改了規定，讓茉莉公主可以嫁給阿拉丁，茉莉公主也和阿拉丁訂婚. 而精靈也離開了阿格拉巴，前去環遊世界.
ci Mu-li kun-cu (Princess Jasmine, 茉莉公主) manglay tuci A-la-tinan (Aladdin 阿拉丁)nan, sisa sumaden ni Sudan (蘇丹) ku kawaw, kiya taneng ci Mu-li kun-cu (Princess Jasmine 茉莉公主) siacawa ci A-la-tin (Aladdin阿拉丁) nan, ci Mu-li kun-cu (Princess Jasmine茉莉公主) atu ci A-la-tin (Aladdin, 阿拉丁) makakunyaku tu. ya lalimenah laliwsatu tu A-ke-la-ba (Agrabah 阿格拉巴), yadatu tacuwcuwa mihaliyud tu kitakit.
balangbang
balangbang
thumb 秋天 puu' nu balangbang.
ulic- sitangahay a di’tu ci Butung
satangahan nu ulic
sitangahay a di’tu ci Butung thumb|400x400px|culen nu Lipun
balangbang
siwkay nu balangbang
balangbang sa, u sakatulu nu puu' nu mihca. zikuz nu lalud. caaytu kacaledes, lingatu tu ku sienaw. masumanah tu ku papah nu kilang. saepi' ku demiad.
ulic- sitangahay a di’tu ci Butung
ngatu-1
ipabaway talahekal ci butung, mikadabu i wawana nu sakizaya ci sayunan, iyadah ku sasangaan niza tu culen, linengen niza ku culen, tuwa malaheci’ niza a patadas. sipaluma niza tu sicedamay a heci atu a kenekay a heci, u sicedamay a heci sa mala tipus, u akenekay a heci sa mala habay.
balangbang
tinaku a kamu
balangbang 秋季  mabadi' ku papah nu kilang i Lipun tu balangbangan.
ulic- sitangahay a di’tu ci Butung
ngatu-2
namahiza, sipasubana’ ni butung ku iyadahay a sakaluk atu sapisalisin, namahiza sitangahay a di’tu atu naenengan a di’tu han nu binawlan. thumb|400x400px|culen nu zuma a cidekay
balangbang
u sulit nu Hulam atu Amilika
秋季是一年四季之中的第三季. 秋季的時候，自然景觀最明顯的變化在樹木上面，城市裡會開始清掃大量的落葉，山區則湧進不少觀賞紅葉的遊客們.
ulic- sitangahay a di’tu ci Butung
ngatu-3
nazikuzan tu tulu a mihca a taluma kaku sa ci butung, u sakasa mabatad ku zazan, kiyu maydih ci sayunan pakayluma’ pacabay tu wina atu wama. uyzasa sibili tu ci sayun, maydih miladay ci butungan a taluma’. i pabaw ku luma’ ni butung a maka tukal mukayakay, sakamuhan ni butung ci sayun anu mukayakay tu tukal sa amana pangiha’han niza.
ngatu-4
mukayakay tu kiya tatusaay, iyu a katukuhan tu i pabaw, mangelu’ tu ci sayun mapawan tu nakamuan pangiha’ ciniza, itawya tansul sa mangeli’ kiya tukal, mahetik ci sayun i lala’, malupisak ku bili niza tahekal ku caket, pabuy, tulakuk, aadupen. tuwa taluma’ ci butung i pabaw, ci sayun sa mala di’tu nu aadupen, mikuwan tu nu hekalan aadupen.
ngatu-5
yani satukalan nuhni, u pela’ nu ngeli’ niya tukal sa mahetik i tepal niya maibul u hecek nu sapat hantu, u kuku’ nu pangkiw niya tukal sa, maliwang i hanauka a buyu’ nu nabakuwan. namahiza, anu micaliway ku sakizaya tiza hecek a baetu sa,satezep han, amana ka aliyaliyac,u cayay kasikaz tu di’tu ku mahizaay.
ngatu-6
u sa’wac nu buyu’, malecad tu izang nu tademaw, u sa’wac sa u menmen nu bukebukelalan, u sapakengtu uzip. ngabul maduba’ i buyubuyuan, u kiyuma i baluwang nu misu a mabi’. malabali kisu, amitudu’ tu tabuyuay a zazan, u suni’ nu tulakuk sa sapacukat isuwanan. u nipatungnus nuniyam, napialai, pasangaan kami tu, kapah maenapay a zazan.
balangbang
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族語詞典
ulic- sitangahay a di’tu ci Butung
ngatu-7
maahemaw ku dadiw tunu palaw, mahaymaw ku culil. sasukapahay nu di'tu, amiteka tu ku lisin, saahemawen nu niyam ku suni' amibetik, mihalhal tuni ka tayni nu misu, tulisen a mudadiw tunu kanamuhan nu misu.
balangbang
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會線上字詞典
ulic- sitangahay a di’tu ci Butung
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan ni Imi、Bunuk、Nuwa Watan o Kumud atu ci Tuku Sayiun
balangbang
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
nasulitan nay paybalucu'ay a kawaw nu subana'ay a pu 2018-1
kakuniza:kagak
’Oponoho
u sulit nu Hulam
萬山部落
u asip nu tademaw
thumb|Kaohsiung thumb|高雄市行政區劃 (2015)
i Kaohsiung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu ’Oponoho. u kasalumaluma’ nu ’Oponoho sa, 133 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 406 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 390 ku tademaw, pakalatu 96%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 16 ku tademaw, pakalatu 4%. u kasabinacadan, Rukai 85%, Paiwan 7%, Yuwatan(Bunun) 2%, Tayan(Tayal) 1%.
inayay ku cacudadan i oponoho niyazu’
inayay ku kyukay i oponoho niyazu’
1 ku pakincalan i oponoho niyazu’.
inayay ku pikuwanan i oponoho  niyazu’.
inayay ku pacudacudadan oponohoi niyazu’.
inayay ku padekuan i oponohoi niyazu’.
u Rukay a niyazu'
thumb|Rukai chief u Rukay a niyazu' kuyni, katuud ku Rukay a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Paywan atu Yuwatan.
Ryohen
Ryohen
u sulit nu Hulam: 流興社部落
Yilan sian, Nan-aw siang, Cinyua chun. nuayaw a ngangan sa u " Lupi" niyazu'. Cinyua chun tulu ilaed ku buyu', cacay ilaed ku bayu. katuud ku Tayan a tademaw. katuud ku malukay, u zuma sa, u palimaday. bangcal a niyazu' kuyni. Cinyua chun izaw ku tusa a niyazu', sakacacay ku Buta niyazu', u zuma sa u Leyoxen niyazu'.
宜蘭縣南澳鄉金岳村. 以前曾稱鹿皮部落. 金岳村三面環山，一面向海，居民以泰雅族居多，大都以務農為業，少數靠運輸業維生，風景優美，民風純樸. 金岳村由武塔社（ Buta ）及利有亨社（ Leyoxen）兩社的族人遷入組成. 年），由哈泳．諾旁（Hayung-naban） 率領族人約 100 名下山遷到卡拿蘭. 數個月後，不幸遇上瘧疾，死了不少人，因此大部分又返回原居地，只有11戶留在卡拿蘭. 這 11 戶中有戶因懼怕瘧疾，另遷到亞哈蘭（ Yaxallan又稱柑仔頭，今碧候村東方），7戶遷到今鹿皮部落南方1.6公里處，另立斯巴玻社（Skba-bo或稱鹿皮）. 大正14年（西元1925年）該社遇暴風雨，沖毀房舍16戶，乃遷到現址. 光復初期，在行政區上鹿皮仍屬於碧候村. 利有亨社原居布蕭丸溪上游，距離鄉公所約34公里處的山區. 民國四十五年，芙瑞達颱風的侵襲，通往社外到南澳的途中，有八座吊橋，全部被吹毀，強風暴雨導致山崩，道路嚴重破壞，出入僅有爬山涉水一途. 民國46年 6月 11日，村民大會全體一致通過，決定遷移鹿皮一帶，每戶興建十坪半木造房屋一間，分配保留地約十公頃. 民國47年（西元 1958年），利有亨社由頭目烏干（ Okkan ）帶領 45 戶225人遷來鹿皮，於是鹿皮脫離碧候，改隸於金岳村.
資料來源：http://www.tipp.org.tw/tribe_detail3.asp?City_No=20&TA_No=8&T_ID=445
u siwkay nu niyazu'
i Yilan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Ryohen. u kasalumaluma’ nu Ryohen sa, 178 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 569 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 534 ku tademaw, pakalatu 94%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 35 ku tademaw, pakalatu 6%.
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 90%, Pangcah(Amis) 1%, Taluku(Truku) 1%, Yuwatan(Bunun) 1%.
u cidekay nu Taywan Yincumin
u Yincumin(原住民) a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha'(發音) nu Hulam a kamu nu "原住民". u sakaizaay saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal(島嶼) a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣. u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay(有關) "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan. u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday(相同) a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiayay a niyazu' sa, ku Tapalong(太巴塱), u niyazu' nu Pangcah(Amis). situlu ku kakuniza(分類) nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangabulanay(平埔族).
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 5 a bulad
pulung sausi (561,916), Pangcah (209,668), Tayan (90,185), Paywan (100,775), Yuwatan (58,465), Rukay (13,319), Puyuma (14,170), Cou (6,635), Saysiat (6,630), Yami (4,612),
Saw (790), Kabalan (1,470), Taluku (31,530), Sakizaya (940), Sejek (10,023), Laaluwa (401), Kanakanabu (335), zuma (11,985)
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Yincumin kakuniza:Tayan kakuniza:Yilan
nipaluma-pungaypin, pongaypin
pungaypin, pongaypin 霸王鞭 (俗名：火巷心、番花、三角柱仙人掌、三角火旺、劍花、量天尺、七星劍花)
花治咳嗽、莖舒筋活絡、葉敷腫毒.
kakuniza nu mauzipay
salaedan(cie)：Plantae(Amilika a kamu)
panan(men)：Magnoliophyta(Amilika a kamu)
upiz(kang)：Magnoliopsida(Amilika a kamu)
mata(mu)：Cucurbitales(Amilika a kamu)
sapamat(ke)：Coriariaceae(Amilika a kamu)
mikitinay(su)：Coriaria(Amilika a kamu)
hicahicaay(cong)：C. intermedia(Amilika a kamu)
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p296
昆明植物研究所. 霸王鞭. 《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-25].
kakuniza:nipaluma kakuniza:mauzipay