cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
nipaluma-tayu
pahanhanen nu lala' (薑的休耕)
u tayu hananay, u pihacengay milawpesay tu yiyu nu sapalumaen nu lala', u malukay idaw ku kamu hizasa: yu paluma tu tayu cacay a mihcaan sa, kanca pahanhanen ku lala' tu pituay a mihcaam, kiya malalekal mapanengil ku lala' , itawya maluma aca tu tayu ku kapahay.
（kamu nu Hulam：薑屬於會嚴重消耗土壤養分的作物，農業界甚至有土地種植一年薑後需休耕七年來恢復地力的說法. ）
palulaecusay tu kilakilangan (破壞森林)
zayhan wini u In-ni(印尼), Nay-ci-li-ya (奈及利亞), Cung-ku(中國), Tay-wan(台灣) ya paluma'ay tu tayu a malukay, hanu u palulaecusay tu kilakilangan atu  hanu mialaway hananay ku nipitadas mikaykung tu paluumah tu tayu, mahiniay a palumaay tu tayu a kanatal, idaw amin ku milaecusay tu kaudipan a kakawawan, tinaku pihacengay milawpesay tu yiyu nu sapalumaan a lala'.
（kamu nu Hulam：由於印尼，奈及利亞乃至中國大陸、台灣的薑農常採用破壞森林的掠奪式農業來開闢薑田，薑的種植在主要生產國家都產生了生態問題. ）
sapalamel misalami' (調味品)
u aledahay ku sanek nu lamit nu tayu, u sayadahay  sapalamel misalami', cikciken atu satulitulihan anu caay sa pecicien sisalang sapalamel misalami'.
（kamu nu Hulam：薑的根味道辛辣，在許多地方的烹飪中是重要調味品，通常切片、切絲或磨成泥使用. ）
i Ya-cu(亞洲) sapalamel patelah hina sapidemec tu angelis nu buting atu sapabangsis, hinapalamelen tu kenaw, suwan-taw malamlam misalami.
（kamu nu Hulam：在亞洲料理中通常用來去腥或作為香料，常和青蔥、大蒜一同使用. ）
i tipanay a tademaw hinasapisanga'en tu sicedamay a kakanan, tinaku: wanengay a tayu, u piyang nu tayu, maacakay a piyang nu tayu.
（kamu nu Hulam：在西方較常製成甜食，如薑糖、薑餅、薑餅乾等. ）
u tayu kapah sipalamel i cacanan a nananuman, tinaku nu tayuay a uciya, nu tayuay sipihabelut tu salang nu cucu' atu salang nu tayu a kula, nipaakutian a sumanahay a epah.
（kamu nu Hulam：薑也可以用在飲料中，例如薑母茶、薑汁撞奶、薑汁汽水、熱紅酒等等. ）
lamit nu tayu (生薑)
tayu hananay sa, u baluhay a akaway lamit nu mihmihcaan mulangaway lutukkay a nipaluma a tayu, duma a ngangan tinaku: silamitay a tayu, pay-lain(百辣雲), ku-cewang-ce(勾裝指), in-ti-sing(因地辛), ying-liyang-siyaw-ce(炎涼小子), baluhay tayu, mi-ce-ciyang(蜜炙薑).
（kamu nu Hulam：生薑是多年生草本植物薑的新鮮根莖，別名有薑根、百辣雲、勾裝指、因地辛、炎涼小子、鮮生薑、蜜炙薑. ）
lamit nu tayu (maacakkay a tayu), pudac (pudac nu tayu), papah (papah nu tayu),  kapah namin malasapaiyu.
（kamu nu Hulam：薑的根莖（乾薑）、栓皮（薑皮）、葉（薑葉）均可入藥. ）
tayu i kanpuyaku nu sapaiyu idaw ku sanek, masatedep ku mauta'ay, masatedep mikapah tu uh'uh'.
（kamu nu Hulam：生薑在中醫藥學裡具有發散、止嘔、止咳等功效. ）
sapaiyu nu kanpuyaku (中藥)
u kamu nu kanpuyaku sa, tayu hananay dihemay sa
（kamu nu Hulam：中醫認為，薑性溫. ）
wuya maacakay a tayu kapah sipalamlam, u hinapiyasay musatezip tuya mapiyasay, maadih ku ka kapah, tayu buliyasen, maselep.
（kamu nu Hulam：乾薑性斂，對止腹瀉療效顯著，生薑則散、降. ）
sulit nu Pengcaw-kangmu(本草綱目): yuan-su yey(元素曰): maacakay a tayu... idaw ku sepatay  cacukaymasen: sakacacay sa, sapiedap tu balucu'. sakatusa sa, musikul tu labu nu udip. sakatulu sa, anu cuedet. sakasepat sa, malalisan adada ku bili.
（kamu nu Hulam：《本草綱目》：「元素曰：乾薑...其用有四：通心陽，一也；去臟腑沉寒痼冷，二也；發諸經之寒氣，三也；治感寒腹痛，四也. 」）
maacakkay a tayu sa nu “ina nu tayu” a nihudhudan miacak, caay pilaliw ku kapah,  alihaw sa maselep ku cuedet, haymaw sa micumud ku sapaiyu, u sakapahay a sapayu sa.
（kamu nu Hulam：乾薑是薑母（母薑）乾燥所製，為能守能走 ,溫中散寒之至藥. ）
anu maydih miacak tu tayu sa, ngihngihen katukuh maazih ku hekalay,  silumeni' ay atu sitakuliyaway makulahay ku lalabuan saan, mahiniay u panpawaay a tayu han, mahida sa caaypilaliw ku hadamham nu alihaw, pasatedep tu idang a sapaiyu nu kanpuyaku.
（kamu nu Hulam：乾薑炒至表黑內棕黃成為炮薑，亦為守而不走、溫經止血的中藥材. ）
pakayni i yiyu sa paculi tu lebawa, miasik tu sawada, miselep tu adada atu masukut, micungdus tu nikasaliyut nu idag.
（kamu nu Hulam：營養學方面可對抗發炎、清腸、減輕痙攣和抽筋，及刺激血液循環. ）
atu u mahidaay sapaicelang tu udiudipan, u siadadaay atu duka mahida u sapisiwdukuay mipatay tu baykin, musikul tu atay atu bituka, sasapayu tu sawada a imelamg, nikasaliyut nu idang, pukuh, akuti', adada ku tangah, caledes ku udiudipan, caay kakapah ku enuc, hina uta'i sananal ku musabiliay, masinawal, adada ku heci nu udiudipan, maydih muta' atu muta', kapahay mapaedap.
（kamu nu Hulam：是一種強的抗氧化劑，對於疼痛和傷口是一種有效的殺菌劑，可保護肝臟和胃，對治療腸道疾病、血液循環問題、關節炎、發燒、頭痛、熱潮紅、消化不良、孕婦晨吐、動暈症、肌肉疼痛、噁心和嘔吐很有幫助. ）
u sulit nu Amilika
Ginge r (Zingiber officinale) is a flowering plant whose rhizome, ginger root or simply ginger, is widely used as a spice or a folk medicine.
It is a herbaceous perennial which grows annual stems about a meter tall bearing narrow green leaves and yellow flowers. Ginger is in the family Zingiberaceae, to which also belong turmeric (Curcuma longa), cardamom (Elettaria cardamomum), and galangal. Ginger originated in the tropical rainforest in Southern Asia. Although ginger no longer grows wild, it is thought to have originated on the Indian subcontinent because the ginger plants grown in India show the largest amount of genetic variation. Ginger was exported to Europe via India in the first century AD as a result of the lucrative spice trade and was used extensively by the Romans.
u sulit nu Hulam
薑（學名：Zingiber officinale），原產於東南亞熱帶地區植物，開有黃綠色花並有刺激性香味的根莖. 根莖鮮品或乾品可以作為調味品. 薑經過泡製作為中藥藥材之一，也可以沖泡為草本茶. 薑汁亦可用來製成甜食，如薑糖、薑汁撞奶、薑母茶等. 薑耕種起源於亞洲並擁有悠久歷史，目前在印度、東南亞、西非和加勒比生產也見增長.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:nipaluma kakuniza:Mahitakassabak
budawangay
(u kamu nu Hulam :鑽石)
petun ngangan nu Rukay-dumalarathe
ngangan
dumalarathe (nu Rukay-wutay)
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Rukay a cidekay.
Rukay-wutay a ngangan
yadah ku ngangan nu Rukay. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 63, tatayna 63. namakay Ranchanruy sa, tatama 2130, tatayna 1745, petun 427, ngasaw 0. namakay Lipunan sa, tatama 404, tatayna 457, putun 241. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 270, tatayna 210, petun 118, ngasaw 0.
u Sejek a niyazu' sa itiza i Nanto i Hualien. u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13216 (2017.9).
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan
布農族 魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit
太魯閣族Taluku 賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw
雅美族Tau/Yami 卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
petun ngangan nu Rukay-gadhu
ngangan
gadhu (nu Rukay-wutay)
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Rukay a cidekay.
Rukay-wutay a ngangan
yadah ku ngangan nu Rukay. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 63, tatayna 63. namakay Ranchanruy sa, tatama 2130, tatayna 1745, petun 427, ngasaw 0. namakay Lipunan sa, tatama 404, tatayna 457, putun 241. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 270, tatayna 210, petun 118, ngasaw 0.
u Sejek a niyazu' sa itiza i Nanto i Hualien. u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13216 (2017.9).
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan
布農族 魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit
太魯閣族Taluku 賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw
雅美族Tau/Yami 卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
L.muan
L.muan
u sulit nu Hulam: 茂安部落
petun ngangan nu Rukay-dringiruru
ngangan
dringiruru (nu Rukay-wutay)
L.muan
L.muan
範圍大致包括了：嘉蘭、留茂安、茂安.
Kzyay
Kzyay
u sulit nu Hulam: 水流東部落
petun ngangan nu Rukay-dringiruru
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Rukay a cidekay.
L.muan
L.muan
留茂安部落裡有一棵樹齡很老的青楓樹，是台灣山區最美麗的楓葉，也是村民們最重視的圖騰.
Kzyay
u siwkay nu niyazu'
i Taoyuan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kzyay. u kasalumaluma’ nu Kzyay sa, 141 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 355 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 42 ku tademaw, pakalatu 12%.
petun ngangan nu Rukay-dringiruru
u siwkay nu ngangan
Rukay-wutay a ngangan
Kuwait
thumb|u hata nu Kuwait (科威特)|alt=Flag of Kuwait.svg
petun ngangan nu Rukay-dringiruru
u siwkay nu ngangan
yadah ku ngangan nu Rukay. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 63, tatayna 63. namakay Ranchanruy sa, tatama 2130, tatayna 1745, petun 427, ngasaw 0. namakay Lipunan sa, tatama 404, tatayna 457, putun 241. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 270, tatayna 210, petun 118, ngasaw 0.
Kzyay
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 313 ku tademaw, pakalatu 88%.
Kuwait
Kuwait (科威特)
petun ngangan nu Rukay-dringiruru
u siwkay nu ngangan
u Sejek a niyazu' sa itiza i Nanto i Hualien. u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13216 (2017.9).
L.muan
u siwkay nu niyazu'
i Yilan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu L.muan. u kasalumaluma’ nu L.muan sa, 72 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 223 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 213 ku tademaw, pakalatu 96%.
petun ngangan nu Rukay-dringiruru
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
Kzyay
u siwkay nu niyazu'
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 11%, Sejek(Seediq) 1%.
L.muan
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 10 ku tademaw, pakalatu 4%.
Kuwait
Kuwait (科威特)
u ahebal nu lala'ay sa izaw ku 17,818 km2, u ahebal nu nanumay sa ti'kuk ku km2
L.muan
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 85%, Pangcah(Amis) 2%, zumazuma 7%.
u Tayan a niyazu'
u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah, u Yuwatan, u Taluku, inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
Kuwait
Kuwait (科威特)
kakalukan umah sa 8.50%, kilakilangan umah sa 0.40%, zumaay henay umah sa 91.10%.
petun ngangan nu Rukay-dringiruru
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p113
L.muan
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
Kzyay
u niyazu' nu Tayan(Tayal)
u Tayan a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan a tademaw. u zuma a tademaw sa u Sejek, inayi' tu ku zumaay a cidekay a tademaw itini.
L.muan
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
Kuwait
Kuwait (科威特)
a Kuwait a kanatal Kuwaitt han pangangaan (kamu nu huni sa, u engeng sa, i tipan nu Aisaay Arab kumay, waliay-amisay Persian lawac (波斯灣), puswan nu etip-amisay a cing-cu-ze a kanatal, i timulay malalitin tu Saudi Arabia, i amisay malitin tu Iraq, si laed tu bayu tu Iran katatapal, napikuwanan nu United Kingdom (英國), i 1961 a mihecaan enemay a bulad sabaw-siwa a demiad mateked tu.
(u kamu nu Hulam sa: 科威特國（阿拉伯語：دولة الكويت‎，Dawlat al-Kuwait），通稱科威特（الكويت‎），是位於西亞阿拉伯半島東北部、波斯灣西北岸的君主制國家，南部與沙烏地阿拉伯接壤，北部與伊拉克相鄰，同伊朗隔海相望，其曾是英國的殖民地，於1961年6月19日獨立. )
Kuwait yadah ku simal atu hekalay a sapilacul masibek i yadahay, u sakatineng a sapilacul sa, sakasepad nu kitakit ku heni, mangay u sapatahekal a simal pacakay malecay nu key-zay henaw a tektek. u sahenulan a tusi malecad ku ngangan ci Kuwait.
(u kamu nu Hulam sa: 科威特石油和天然氣資源儲量豐富，已探明石油儲量居全球第四位，因此油氣出口是國民經濟的重要支柱. 該國首都科威特城與該國名稱同名. )
nadipa'an/likisi (歷史)
i O-be-de i dawya, u dita’ tudus sasangaan atu misangaay tu Cing-tung culuh talabu i Kuwait.
(u kamu nu Hulam sa: 在歐貝德時期（ 公元前六千五百年至公元前三千八百年），陶器製作工藝和青銅器製作工藝傳入科威特. )
Alabu i da-han-hay a ze-day（阿拉伯與大航海時代）
1521年，科威特處於葡萄牙人控制之下. 1581年起，由君主立憲制的哈利德家族統治科威特. 與此同時，在16世紀後期，葡萄牙人也建立了一系列防禦設施.
i kun-yen pituay i dawya sa Kuwait malecacay nu Alabu-di-kuw madiputay.
(u kamu nu Hulam sa: 公元7世紀時，科威特成為阿拉伯帝國的一部分. )
1521 a mihecaan, u Butawya a kanatal ku mikuwanay tu Kuwait.
1581 a mihecaan lingad sa u Ceng-cu-li-seng-ze a Ha-li-de luma’ay ku mikuwanay tu Kuwait. idawya sa i 16 a se-zi nu zikuzan tu, ya Butawya a kanatal patizeng tu sapipu’pu’ay a teked. 1613 a mihecaan ayzaay micapiay tu Kuwait tusi sa, mipatizeng tu baluhay a tusi Kuwait a niyazu’.
1705年，君主立憲制的哈利德皇家式微，科威特的一些領土被「巴尼Utbah部族（Bani；被稱為庫銳Guraine）」所占領與統治. 巴尼Utbah部族的薩迪爾Utbah在這裡建立起城鎮和港口，並命名為科威特（小城堡，由kut而來，意思是堡壘，衍生自波斯文kud，意思是城市）.
Kzyay
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
Kuwait
nikatizeng tu kanatak nu tabang  (酋長建國)
1756年，薩巴赫家族首長薩巴赫一世（Sheikh Sabah Abu Abdullah）被舉為科威特首任酋長（Amir），並建立了科威特酋長國（Heikhdom of Kuwait）
1756 a mihecaan, Sa-pa-he ngangasawan u ci tanahay sa He-pa-i-se (kamu nu Amilika: Sheikh Sabah Abu Abdullah) tuzuan nu katuuday a malaciw-zang, patizeng aca tu Kuwait ciw-zang a kanatal.
Kzyay
u siwkay nu Yincumin
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
Kuwait
mademec nu Po-si (波斯入侵)
1776 a mihacaan, Iran Ka-zal-wang-zaw na midebun tu Pa-s-la zekuzan, ci ngatu ku pacakayay a Bu-s tademaw mabulaw i Kuwait mueneng.
Kzyay
u siwkay nu Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
Kuwait
mademec nu Po-si (波斯入侵)
(u kamu nu Hulam sa: 1776年，伊朗卡扎爾王朝佔領巴斯拉後，一部份波斯商人遷入科威特後，英國東印度公司亦將其在巴斯拉之機構遷往科威特，使科威特驟形繁榮. 然而為了擁有自治權，科威特必須與鄂圖曼土耳其維持良好關係，甚而承認土耳其對其之宗主權. 1822年英國總督從巴斯拉遷至科威特. )
Kzyay
u siwkay nu Yincumin
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
Kuwait
malcacay tu nu Aw-si-manay (加入奧斯曼)
1871 a mihecaan, Kuwait Ciw-can-kuw pacumuden i Aw-se-man-ti-kuw tatungus nu kanatal, ya lala’ nu Kuwait sapazengan i pas-la-cu (ayza sa cacayay a kenis nu E-la-ke), patizeng han malacacay a kaza ”tatengaan a kakwaw” sa Kuwait-ciw-can-kuw izaw ku tatungusan nu sakaku.
Kzyay
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
petun ngangan nu Rukay-dringiruru
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan
Kzyay
u siwkay nu Yincumin
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw,
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,
Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw,
Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
petun ngangan nu Rukay-dringiruru
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
布農族 魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit
Kzyay
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
petun ngangan nu Rukay-dringiruru
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
太魯閣族Taluku 賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw
雅美族Tau/Yami 卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
Kuwait
malcacay tu nu Aw-si-manay (加入奧斯曼)
1896 a mihecaan sapamangangayaw ci tangahay Mupalake sakaku sa malasakakaay, mabiyalaw aca tu Tualci a mibulibul tu sakuwanan nu Kuwait, manay mikilim tu En-kuw sapidiput.
(u kamu nu Hulam sa: 1871年，科威特酋長國納入奧斯曼帝國的勢力版圖中，其領土被規劃在巴斯拉州（現今為伊拉克的一個省份），設為一個「卡扎」，但實際上仍科威特酋長國仍保持部分自治地位. )
i 1897 a mihecaan pituay a bulad, ci Mupalake mutakus tu En-kuw a
mibihekac Paw-din saediban nu Kuwait. manay izaw ku saayaway a kalihanawan nu Kuwait. i labuay nu Tualci izaw ku mitungus tu En-kuw pisatezep tu bilibullibul a Ti-kuw nu heni. i zikuzan sa palilidan niAwsman-Ti-kuw, caay satu malapacawan.
(u kamu nu Hulam sa: 1897年7月，穆巴拉克邀請英國部署砲艇沿科威特海岸. 這就導致了所謂的「首次科威特危機」，其中土耳其人要求英國停止干涉他們的帝國. 最後，在奧斯曼帝國的同意下，並未演變成戰爭. )
kakitizaan (地理)
Kuwait amin nu lala’ mahiza u laying nu bayu a likenlikenan, caay kayadah ku lyu-cu. nu ngatuay a lala’ izaw han ku Pupiyen, Falake cacay badaan a subal.
(u kamu nu Hulam sa: 科威特全境為一波狀起伏的沙漠，有少數綠洲. 本土之外有布比延、法拉卡等10多個離島. )
u lala’ sa talakaway i etipay, i sawaliay sasa’ tu. i etip-timulay makasasaay 275 mi katalakaway a Du-ka-ti-bu-kaw a enal. i amisay u buyubuyu’an, i etipay ku Lay-ya-ha ciw-ling. Sawaliay-amisay nu mahabelutay a enal atu likenlikenan a enal, i teban sa camel tu ciw-lin.
(u kamu nu Hulam sa: 國土地勢西高東低. 西南部為海拔275米的杜卜迪伯高平原. 北部有部分山地，西部有萊亞哈丘陵. 東北部為沖積平原和沙漠平原，中間夾雜著部分丘陵. )
kanahatu micapi tu bayu sa, mangadis tu ci nanumay a sauwac, taku. namakai sasa’ay nu lala’ ci nanum masibek aca, caay kau a nananumen, sisa u nananumen a nanum malabudawan tu katekes a lalaculan, u sapinanum nu heni sa, makai I-la-keay a nanum atu makai bayu misangaan malacaay kaaheciday a nanum.
(u kamu nu Hulam sa: 雖然科威特位處瀕海地區，但缺乏常年有水的河流和湖泊. 地下水資源十分豐富，但極少淡水，所以淡水在科威特是珍貴資源，飲用水主要來自伊拉克及淡化海水. )
u demiad nu Kuwait i akuti’ay likenlikenan a demiad, maacak atu akuti’, i lalud sa enem a bulad katenes, a kuti’ aca, talakaw ku kaakuti’ maacak, makelal, anu tulakan ku nu demiad 45 a tu C, satalakaway katukuh tu i 51 tu C, i kasienawan sa tulu a bulad kaapuyu, u demiadan tatudun, a udad, malalemet, u sasaay a sienaw -6 a tu C, cacay a mihecaan a makai udaday sa 25-177 a haw-mi hatiza.
(u kamu nu Hulam sa: 該國屬於熱帶沙漠氣候，氣候乾燥和炎熱，夏季(5月-11月)長達6個月，酷熱高溫且乾旱無雨，平均氣溫45℃，最高氣溫可達51℃；冬季(12月-翌年2月)短，溫度適宜且濕潤多雨，最低氣溫達-6℃，年降水量在25到177毫米之間. )
palcabayay (外交)
Kuwait hung-sin masungaay i tatelungan a malacabayay a kawaw tu kanatal a zen-ze. pasaida i sapidiput tu lekec nu A-la-be-kuw-cya atu heay-wan-hezeu-wei-yen-hay-kuw-cya malpapadang, i pidiput tu Hay-wan a kenis maenapay manaenel. Kuwait sa nu Masakaputay a kanatal, A-la-bu kanatal a lyen-meng, Hay-wan Wei-yen-hey atu nu kenisay a cu-ce malalekecay a kanatal, katukuh ayza sa izaw tu 110 a kanatal patizeng tu a malacabayay a kawaw, ayza satu izaw ku 87 a kanatal i Kuwait mateket tu ku kaenengan i tiza.
nipaluma-tingsu, tingso
tingsu, tingso 燈豎杇 (俗名：紅豎杇、地膽頭、紅花地草、塹頭)
Kuwait
palcabayay (外交)
(u kamu nu Hulam sa: 科威特奉行和平中立的外交政策. 致力於維護阿拉伯國家團結和海灣合作委員會國家的協調合作，以維護海灣地區安全穩定. 科是聯合國、阿拉伯國家聯盟、海灣合作委員會等國際和地區組織成員國，迄今已同110個國家建立了外交關係，目前有87個國家在科威特設有常駐使館. )
nipaluma-tingsu, tingso
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
Kuwait
u nikalcabayay nu mita (科威特與中華人民共和國關係)
i 1971 a mihecaan 3 a bulad sabaw tulu a demiad, i Cung-Ha-zan-min-kung-he-kuw tatengaay maalaliting tu tatusaay a kanatal, cacayay ku Cung-kuw sananay, u saayaway mipaheci tu Cung-Ha-zan-min-kun-he-kuw palalitingay i Pus-wanay a kanatal. sawsawni  mababacal ku mililiday. u zikul nu patizeng sa mabesuc ku sapalekal. u mababacalay a key-zay macunus tu mihecaan tu ku misiwbayay cunus sa macunus. 2008 a mihecaan Cung-Ke nisiwbayan mahamin $67.84 a ogu, nu makai Cung-kuway patahekal sa $17.44 a ogu, sapatalabuay $ 50.4 a ogu. 2014 a mihecaan 6 a bulad 2 a demiad, u mikuwanay a Sa-pa-He tayza i Cung-kuw, masukazih aci Si-cing-ping.
nipaluma-tingsu, tingso
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p270
petun ngangan nu Rukay-galange
ngangan
galange (nu Rukay-wutay)
nipaluma-tingsu, tingso
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
ttp://plant.tesri.gov.tw/plant100/WebPlantDetail.aspx?tno=539042010  毛蓮菜
Kuwait
u nikalcabayay nu mita (科威特與中華人民共和國關係)
(u kamu nu Hulam sa: 1971年3月22日，中華人民共和國與科威特正式建交，科威特奉行一個中國原則，是最早與中華人民共和國建交的波斯灣國家. 兩國領導人保持經常交往. 建交後，雙邊關係一直健康順利發展. 經貿往來連年增多,貿易額不斷增加. 2008年中科貿易額為67.84億美元，其中中國出口17.44億美元，進口50.4億美元. 2014年6月2日，科威特首相薩巴赫訪華，並與習近平會晤. )
petun ngangan nu Rukay-galange
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Rukay a cidekay.
nipaluma-tingsu, tingso
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
邱年永等著 原色臺灣藥用植物圖鑑(5) 200毛蓮菜 p233 台北南天書局
Kuwait
u nikalcabayay nu mita (科威特與中華人民共和國關係)
cacayay ku China sa ku Kuwait, i zekuzan nu 1971 a mihecaan tatenga sa caay kalalitin tu Cung-Hwa-min-kuw, anu idaw henay ku sasuidih sa, pabesus katukuh ayza u nu pan-kuwn fan mababacal, Cung-Ha-Min-Kuw i Kuwait patizan tu Taipe-Seng-uw-day-biw-cu.
Lionel Billingy
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika. kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
Kuwait
u nikalcabayay nu mita (科威特與中華人民共和國關係)
(u kamu nu Hulam sa: 由於科威特奉行一個中國原則，因此與中華民國於1971年後無正式外交關係，但是由於雙方經貿外來需要，一直保持著半官方式往來，中華民國亦在
petun ngangan nu Rukay-galange
u siwkay nu ngangan
Rukay-wutay a ngangan
yadah ku ngangan nu Rukay. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 63, tatayna 63. namakay Ranchanruy sa, tatama 2130, tatayna 1745, petun 427, ngasaw 0. namakay Lipunan sa, tatama 404, tatayna 457, putun 241. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 270, tatayna 210, petun 118, ngasaw 0.
u Sejek a niyazu' sa itiza i Nanto i Hualien. u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13216 (2017.9).
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p113
布農族 魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit
太魯閣族Taluku 賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw
雅美族Tau/Yami 卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
Kuwait
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Kuwait City.
kakininan nu kanatal demiad (國家紀念日)
kakining nu kanatal demiad sa 25 bulad 2 demiad.
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Sabah Al-Ahmad Al-Jaber Al-Sabah, micakat a demiad sa i 2006 a mihca 1 bulad 29 demiad.
nipanganganan
(u kamu nu Hulam :取的名字)
nipaluma-tingsu, tingso
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
中國植物誌 第 74 卷 045 頁 PDF 白花地膽草(Elephantopus tomentosus L.)
中國植物誌 第 74 卷 045 頁 PDF 地膽草(Elephantopus scaber L.)
kaamisanay
(u kamu nu Hulam:最北邊)
K’yang
K’yang
u sulit nu Hulam: 金洋部落
petun ngangan nu Rukay-druluane
ngangan
druluane (nu Rukay-wutay)
LaMarcus Aldridge
LaMarcus Aldridge (拉瑪庫斯•阿爾德里奇) unu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, u tabakiay ayaway mimaliay,u tebanay mimaliay. LaMarcus Aldridge i 2006 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 1 ku uwac atu silsil 2, namapili’ tu nu Chicago Bulls putiput.
petun ngangan nu Rukay-druluane
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Rukay a cidekay. Rukay-wutay a ngangan yadah ku ngangan nu Rukay. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 63, tatayna 63. namakay Ranchanruy sa, tatama 2130, tatayna 1745, petun 427, ngasaw 0. namakay Lipunan sa, tatama 404, tatayna 457, putun 241. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 270, tatayna 210, petun 118, ngasaw 0. u Sejek a niyazu' sa itiza i Nanto i Hualien. u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13216 (2017.9).
LaMarcus Aldridge
nalecuhan ciniza i 7 a bulad 19 a demiad, 1985 a mihca, LaMarcus Aldridge, miunduay.
K’yang
K’yang
宜蘭縣南澳鄉金洋村
petun ngangan nu Rukay-druluane
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p113
LaMarcus Aldridge
u canan ku NBA
kanatal kanas-mali putiput, Amilika: National Basketball Association, sapuyu’en NBA, u Amis-Amilika tatama syubay kanas-mali putiput. izaw 30 a mali cebang, mikitinay tusa a subal, sawaliyan atu satipan. cacay subal izaw tulu a cu, cacay a cu izaw lima a cebang, cacay cebang namakay Canada, u zama sa namakay Amilika. kya madademec "Amilika syubay kanas-mali nisakaput sasasedsed, acasa "Amilika kanas nisakaput sasasedsed", sapuyu’en "Amilika syubay kanas", acasa kakelul han NBA.
Saara Kuugongelwa
u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Saara Kuugongelwa i Otamanzi nu Namibia.
petun ngangan nu Rukay-druluane
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan
Saara Kuugongelwa
u siwkay niza(簡介)
nalecuhan ciniza i 10 a bulad 12 a demiad 1967 a mihcaan.
petun ngangan nu Rukay-druluane
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
布農族 魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit
K’yang
K’yang
南澳鄉最內山、距蘇花公路最遠的部落，也是最後完成遷徙、保存最多泰雅文化的部落.
nipaluma-katawaay
縮圖
ngangan nu Puyuma-Akay
ngangan
Akay
nipaluma-katawaay
katawaay
篦麻
ngangan nu Puyuma-Akay
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Puyuma a cidekay.
yadah ku ngangan nu Puyuma. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 23, tatayna 23. namakay Ranchanruy sa, tatama 995, tatayna 868, petun 223. namakay Lipunan sa, tatama 5354, tatayna 4109. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 291, tatayna 784, petun 56.
nipaluma-katawaay
katawaay
(俗名：肚篦、紅蓖麻、天麻子果、蓖麻子、金豆、八麻子、洋麻子)
ngangan nu Puyuma-Akay
u siwkay nu ngangan
u Puyuma a niyazu' sa itiza i Pusun. cacay a bataan nu niyazu' ku Puyuma.
K’yang
K’yang
金洋村人的祖源來自泰雅族澤敖利亞族的「萬大群」，以及東賽德克族的「陶塞」群，大約兩個世紀多以前，有一群霧社北方的泰雅人，因為狩獵經常遠征南湖山區，最後索性在頭目率領下，舉社搬到南湖大山東側一座稱為「畝耀」的台地，因為鄰近東賽德克族陶塞群的部落，所以也加入後者的血緣，如此經過十年，又有一部份人往北遷徙，在和平北溪上游另建部落，這就是日治時代所稱的「舊金洋」. 民初，舊金洋曾飽受瘧疾之患，隨後又遇到霜害而發生飢饉，日本殖民者即藉著賑災之便勸誘族人遷下山，而與來自大元社的姻親合併搬到現址. 由於上游曾經淘過沙金，因此被日本人稱為「金洋」且沿用至今.
ngangan nu Puyuma-Akay
u siwkay nu ngangan
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13992 (2017.9).
nipaluma-katawaay
katawaay
台灣全島平地乾旱地常見. 對人體細胞具凝集作用.
ngangan nu Puyuma-Akay
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
maysaliyut
(u kamu nu Hulam:繞著，順時鐘)
petun ngangan nu Rukay-druluane
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
太魯閣族Taluku 賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw
ngangan nu Puyuma-Akay
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p82
K’yang
K’yang
以金洋國小為界，以東的村民 ( 又稱上部落 ) 來自舊金洋的金洋社人，以西的 ( 又稱下部落 ) 主要是奎諾其社人.
Saara Kuugongelwa
micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Namibia (納米比亞) ayza sa ci Saara Kuugongelwa,
nipaluma-katawaay
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
petun ngangan nu Rukay-druluane
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
雅美族Tau/Yami 卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan kakuniza:Rukay
Khadga Prasad Sharma Oli
u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Khadga Prasad Sharma Oli i Tehrathum nu Nepal.
ngangan nu Puyuma-Akay
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan 布農族
nipaluma-katawaay
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p261
ngangan nu Puyuma-Akay
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit 太魯閣族Taluku
nipaluma-katawaay
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:nipaluma
ngangan nu Puyuma-Akay
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw 雅美族Tau/Yami
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
kalingatuan
(u kamu nu Hulam:要開始)
Saara Kuugongelwa
micakat (就職)
micakat a demiad sa i 2015 a mihcaan 3 bulad 21 demiad.
sakacumelakay
(u kamu nu Hulan:興盛)
nipangangan
(u kamu nu Hulam:取名字)
Khadga Prasad Sharma Oli
micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Nepal (尼泊爾) ayza sa ci Khadga Prasad Sharma Oli,
micakat a demiad sa i 2018 a mihcaan 2 bulad 15 demiad.
K’yang
K’yang
居於下部落博愛路的奎諾斯社人，歷經五度遷徙後定居於此，行政上原屬於武塔村. 大濁水北溪上游的舊金洋族人，因久居深山與世隔絕，習於無拘束的狩獵生活，歷經三個遷徙階段，最後於民國52年由村長游新來以及耆老何精山率領移居至仲岳，完成全部族人的遷村後，再移居於金洋國小以東的金洋路，族人稱之為上部落. 因舊金洋族人的遷入，在行政緊鄰的上、下部落才合併為一村，因金洋社人佔多數，故以金洋村命名. 57年正式落成設村，人口數五百餘人.
金洋村原來有許多的樟樹，因此村人自稱此地為 Knus，現在栽種「薑」為部落的主要經濟來源. 沿著金洋村後方的產業道路向上走，可往海拔 1200 公尺的神秘湖，自然資源豐富，過去曾是族人經常狩獵的地方，曾經在此與太魯閣族發生激烈戰役.
nipaluma-bakung,bakong
u siwkay nu nipaluma
bakung, bakong namauzip i Yaco caledesay a subal. mauzip tu i sadipan nu bayu'. u yadah a mihca ku uzip. takalaw ku kidu.
kalukawawan
(u kamu nu Hulam :當做工作)
kasidamekan
(u kamu nu Hulam:土地肥沃)
nipaluma-bakung,bakong
u sulit nu Hulam
文殊蘭 wenshulan
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p50
kakuniza:nipaluma
K’yang
u siwkay nu niyazu’
i Yilan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu K’yang. u kasalumaluma’ nu K’yang sa, 159 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 440 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 423 ku tademaw, pakalatu 96%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 17 ku tademaw, pakalatu 4%.
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 88%, Pangcah(Amis) 1%, Taluku(Truku) 2%, Yuwatan(Bunun) 1%, Puyuma 2%, zumazuma 3%.
u Tayan a niyazu’
u Tayan(Tayal) a niyazu' kuyni, tuud ku Tayan a tademaw itini, u zuma a tademaw sa u Taluku(Truku) atu Yuwatan(Bunun), inay ku Sakizaya itini.
kalalacalan
(u kamu nu Hulam :交流)
K’yang
u cidekay nu Taywan yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
sidahkecan
(u kamu nu Hulam :很滿足)
nikatatungduhan
(u kamu nu Hulam:層層疊疊)
nipanganga
(u kamu nu Hulam :命名)
Lingacay
Lingacay
u sulit nu Hulam: 苓雅仔部落
u siwkay nu niyazu'
i Hualien a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Lingacay. u kasalumaluma’ nu Lingacay sa, 223 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 741 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 700 ku tademaw, pakalatu 94%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 41 ku tademaw, pakalatu 6%.
u asip nu tademaw
u kasabinacadan, Pangcah(Amis) 89%, Yuwatan(Bunun) 1%, zumazuma 4%.
u cidekay nu tademaw
caykaw nu Sakizayaay a niyazu', u Pangcah(Amis) a niyazu' kuyni. u Pangcah(Amis) sananay, katalakaw ku uzip, matineng miadup  atu mibuting. u Yincumin a tademaw tu, u Pangcah(Amis) a cidekay kaduut ku tademaw. matineng mudadiw atu musalukiyaw ku Pangcah(Amis).
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw itini mueneng.
hakay izaw tuway, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin a kamu nu Sakizaya sananay, u ngiha' nu Hulam a kamu nu "原住民".
u sakaizaway saan, u saayaway mueneng itiniay a tademaw sananay, itini uyiniyan a subal, tina subal a ngangan sa ku "Taywan", u Hulam a sulit sa ku 台灣.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu, sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
kaayawan
(u kamu nu Hulam:前身)
Lin Chi-ling
thumb|Lin Chi-ling, 2009
Lin Chi-ling (1974.11.29) tatayna, nalecuhan i Taywan Taypak. u singanganay a model, tatayna palaway atu telunay. napahezek i Canada Tolunto tabakiay a cacudadan, minanam tu kulitay atu kyizay. singangan tu ci Lin Chiling i 2004 a mihcan, matineng tu ku binawlan cinizaan. 2008 a mihcan, mipalaw iga "sumanahay cabeng", 2010 a mihcan mipalaw nu Lipunay a iga "mamidang nu bulad".
u sulit nu Hulam
林志玲（Lin Chi-Ling，1974年11月29日－），為臺灣著名模特兒、主持人、女演員，出生於中華民國臺北市，畢業於加拿大多倫多大學西方美術史、經濟學雙主修學位. 林志玲在2004年迅速竄紅，風靡大街小巷，帶起一股「林志玲熱」，讓模特兒不再局限於平面、走秀，開始紛紛跨足影視娛樂產業. 近幾年林志玲頻頻參與影視演出，包括於2008年在電影《赤壁》中飾演小喬與2010年日劇《月之戀人》中擔任女主角，也應邀擔任2010年臺北國際花卉博覽會親善大使，2011年8月，首度登上日本銀座挑戰舞台劇「赤壁-愛-」，演技及票房表現獲得一致好評. 2015年11月20日開設官方Instagram，也是林志玲繼微博之後第二個網路社群平台. 2017年新春成立林志玲工作室打理經紀業務，並於6月開設官方Facebook專頁.
u sulit nu Amilika
Lin Chi-ling (born 29 November 1974) is a Taiwanese actress, model and television host.
u sangulan nu kitakit a singkiw
2007 a mihcan FHM kitakit cacay lasubuay a sanuglan tatayna sakacacay 2007年FHM全球百大美女第一名
2008 a mihcan FHM kitakit cacay lasubuay a sanuglan tatayna sakacacay 2008年FHM全球百大美女第一名
2010 a mihcan FHM kitakit cacay lasubuay a sanuglan tatayna sakacacay 2010年FHM全球百大美女第一名
2011 a mihcan FHM kitakit cacay lasubuay a sanuglan tatayna sakalima 2011年FHM全球百大美女第五名
2012 a mihcan FHM kitakit cacay lasubuay a sanuglan tatayna sakatulu 2012年FHM全球百大美女第三名
2013 a mihcan FHM kitakit cacay lasubuay a sanuglan tatayna sakasepat 2013年FHM全球百大美女第四名
2014 a mihcan FHM kitakit cacay lasubuay a sanuglan tatayna sakawalu 2014年FHM全球百大美女第八名
2016 a mihcan FHM kitakit cacay lasubuay a sanuglan tatayna sakasiwa 2016年FHM全球百大美女第九名
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:palaway kakuniza:2018-cacay
kapulunganay
(u kamu nu Hulam :共同體)
timulan
(u kamu nu Hulam:南部)
kasenengan
(u kamu nu Hulam :尊敬)
baba'tuan
(u kamu nu Hulam:礁石)
petun ngangan nu Rukay-garuliguli
ngangan
garuliguli (nu Rukay-wutay)
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u tatama a ngangan nu Rukay a cidekay.
Rukay-wutay a ngangan
yadah ku ngangan nu Rukay. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 63, tatayna 63. namakay Ranchanruy sa, tatama 2130, tatayna 1745, petun 427, ngasaw 0. namakay Lipunan sa, tatama 404, tatayna 457, putun 241. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 270, tatayna 210, petun 118, ngasaw 0.
u Sejek a niyazu' sa itiza i Nanto i Hualien. u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13216 (2017.9).
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
nipaluma-timyu
縮圖|timyu, timyo 朱蕉
timyu (朱蕉)
(俗名: 紅竹、紫千年竹、朱竹、鐵樹、千年木)
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【學名】 Cordyline fruticosa (L.) Chev.
petun ngangan nu Rukay-garuliguli
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
原住民族委員會-原住民族傳統名字登記-原住民族人名譜, 政治大學原住民族研究中心編, 2014- p113
nipaluma-timyu
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【mitesekay a ngangan】Cordyline fruticosa (L.) Chev.
petun ngangan nu Rukay-garuliguli
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
撒奇萊雅族Sakizaya 阿美族Pangcah 泰雅族Tayan 排灣族Paywan
nipaluma-timyu
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【科名】 龍舌蘭科(Agavaceae)
【sapamataan a ngangan】Agavaceae
【屬名】 朱蕉屬
nikatanayu'
(u kamu nu Hulam:長約)
nipaluma-timyu
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【mikeliday tu ngangan】Timyu a mikeliday
【俗名】 紅竹、紫千年木、朱竹、鐵樹、千年木
【tada ngangan】hong-zhu, zi-qiannian-mu, zhu-zhu, tie-shu, qiannian-mu
【英名】 Common Dracena、Tree of Ings
【igu a ngangan】Common Dracena、Tree of Ings
【族語】 布農 Bunbun Ikit、撒奇萊雅 Timyo、鄒 Tanvn Varavana
petun ngangan nu Rukay-garuliguli
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
太魯閣族Taluku 賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw
nipaluma-timyu
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【kamu nu binacadan】Bunun (布農) Bunbun Ikit、 Sakidaya (撒奇萊雅 )Timyo、 Co (鄒) Tanvn Varavana
【使用族群】 布農、撒奇萊雅、鄒
petun ngangan nu Rukay-garuliguli
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
雅美族Tau/Yami 卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
nipaluma-timyu
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【mitaduay nu binacadan】Bunun, Sakidaya, Co
petun ngangan nu Rukay-garuliguli
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:ngangan
nipaluma-timyu
kaliwasak nu langaw (分布環境)
Timya u hong-zhu, zi-qiannian-mu, tie-shu a nganganan, i kacaledesan nu yazhou,Taipingyang nu subalan, Aozhuo atu kacaledesan nu Meizhou a kitidaan, manamuh i cilalcilalan a maudip, itini i Taywan sipaluma i liklik nu lumalumaan nu aadihan.
(u kamu nu Hulam sa: 朱蕉又稱為紅竹、紫千年木、鐵樹等，原生於熱帶亞洲、太平洋各島嶼、澳洲及熱帶美洲等地，喜歡生長在光照充足的環境，在台灣常當作庭園觀葉植物. ）
sasapayuan (藥效)
papah inai ku sanek. papah mibakah tu akuti’ nu udip, pakasapi’ tu idang, pakasaluimeng tu idang, nika tunatun, pasaluimeng tu adada, u’hu’h, nananumen, mikapah tunika sidinget. balu han mipuu’d tu idang, mibakah tu teluhu’, supa’, ka tahekal nu idang a mamenahan.
(u kamu nu Hulam sa: 葉味淡性平. 葉可清熱、涼血、止血、散瘀、止痛，治咳嗽，煎水服，治流鼻水特效. 花可止血、祛痰，治痰水、痔瘡出血. ）
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
(u kamu nu Hulam sa: 朱蕉屬於龍舌蘭科朱蕉屬的多年生常綠性灌木植物，株高為1.5公尺左右. ）
cacay ku batac cacay ku papah, wayway nu papah kibetul a tudi malecad ku kaku tunika sadit nu madicemay atu satanayu’ sananay nu mamucuya a papahan, tanayu’ makaala tu siwa~ sabaw tu enem a congfen, kulit nu papah caay namin kalecad, idaw ku langdaway, kala sumasumanahan, lumeni’ ku kiyukiyuan atu kala sumasumanahan atu teban nu kalalaan a kulitan, papah nu akaway han tanayu’ makaala tu cacay a bataan~ sepat a bataan a congfen.
(u kamu nu Hulam sa: 單葉互生，葉片形狀呈帶厚紙質且全緣的平滑披針形或長橢圓形，長約9-16公分，葉片顏色依品種不同而不同，有綠色、淡紅、暗紫或淡紅與黃色相間等等，葉柄長約10-40公分. ）
sadingsing yadah kunika cebalan tu langdaway, sanglacay, kalawlawan, sumanahay atu kiyukiyuan a adidiay nu baluan, nika cebalan nu balu i akaway siciit aca, nika babenisan nu akawaya nu baluhan siadidiay a baluan, nika cebal nu baluan masadicem. mabadi’ satu ku balu siheci tu mahidaay u mali a sumanahay a sikabiay nu hecian.
nipaluma-tinmentung,tinmentong
tinmentung, tinmentong
nipaluma-timyu
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
(u kamu nu Hulam sa: 春季開出許多綠色、白色、微黃色、紅色或紫色的小花，花序主軸上再生分枝，於分枝上再著生互生的小花，整個花序呈圓錐狀. 開花後結出的果實為球形的紅色漿果. ）
nipaluma-tinmentung,tinmentong
u siwkay nu nipaluma
maazih i cay katakalaway a enal, i tukus maazih tu.
nipaluma-kangbuli, kangboli
縮圖
nipaluma-tinmentung,tinmentong
u sulit nu Hulam
天門冬，timentung,timentong
nipaluma-kangbuli, kangboli
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【學名】 Symphytum officinale L.
nipaluma-tinmentung,tinmentong
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
Hulam talakaway a nipaluma nalunasulitan a sulu pulungamin a sulu《中國高等植物資料庫全庫》. Hulam kagak a yuan adidiay a mauzipay migankiway a suo中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
nipaluma-kangbuli, kangboli
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【mitesekay a ngangan】Symphytum officinale L.
nipaluma-tinmentung,tinmentong
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
Yuancumincu weiyuanhuy-  sapayu' a nipaluma nu Yuancumin 行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p47
nipaluma-kangbuli, kangboli
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【科名】 紫草科(Boraginaceae)
nipaluma-tinmentung,tinmentong
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:nipaluma kakuniza:sapayu'
nipaluma-kangbuli, kangboli
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【sapamataan a ngangan】Boraginaceae
nipaluma-timyu
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
timyo u tianmen-dong-ke mikeliday nu langawan, duma a ngangan han u sumanahay nu papah a Tie-shuan. yadahay a mihcaan nanay a langdaw nu papah apuyuay nu langawan, nikaliwsak nu langaw i zhongguo, yindu atu kacaledesan nu yazhou.
nipaluma-kangbuli, kangboli
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【屬名】 康復力屬
nipaluma-timyu
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
(u kamu nu Hulam sa: 朱蕉為天門冬科朱蕉屬下的一個種，又名紅葉鐵樹. 多年生常綠灌木，廣布於中國、印度與熱帶亞洲. ）
nipaluma-kangbuli, kangboli
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【mikeliday tu ngangan】kangbuli mikeliday a ngangan
nipaluma-timyu
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
talakaw makaala tu cacay ~tusa a chyy, papah mapulun i akawayan nu tunduh, masasuala a sipapah, papah nu tabaki adidi u langaw ku han caay namin kalecad, papah nu kulit, sulit nu langw caaya tu kalecad, nipalumaan nu palumaay yadah ku caaya kalecad nu langawan, makaala tu tusa a bataan ku langawan.
nipaluma-kangbuli, kangboli
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【俗名】 康富力、康固力、康復利、康副利
nipaluma-timyu
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
(u kamu nu Hulam sa: 高約 1-2 尺，葉片聚生於莖的頂端，交互生長，葉的大小依品種而有所不同，葉面顏色、斑紋也因品種不同而有極大差異，朱蕉的園藝變種相當多，約二十種，是臺灣相當常見的庭園觀葉植物. ）
nipaluma-kangbuli, kangboli
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【tada ngangan】kangbuli, kangkuli, kangbuli, kangbuli
【英名】 Comfrey
nipaluma-timyu
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
timyo u sasapayuantu ku langaw, duma u balu, papah, lamit u sasapayuen namin, zhongguo nu binawlan sipingaay tu idang, idang nu isi’, jun-li adadaan.
nipaluma-kangbuli, kangboli
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【igu a ngangan】Comfrey
【族語】 布農 Pinsuma Tamasaz Tu Ismud、撒奇萊雅 Kangboli、魯凱 Tamaumaku、鄒 Cuun Ravuku、雅美 Mangapya
nipaluma-timyu
milihida tu langaw musakamu (生態形狀描述)
(u kamu nu Hulam sa: 朱蕉也是藥用植物，其花、葉、根均可入藥，中國廣西民間曾用來治咯血、尿血、菌痢等症. ）
nipaluma-kangbuli, kangboli
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【kamu nu binacadan】Bunun (布農) Pinsuma Tamasaz Tu Ismud、Sakidaya (撒奇萊雅) Kangboli、Lukay (魯凱) Tamaumaku、Co (鄒)Cuun Ravuku、Tau (雅美) Mangapya
nipaluma-timyu
naw kitidaan (原產地)u kamu nu Hulam sa: 中國大陸華南、喜馬拉雅山、印度、麻六甲、馬來西亞、澳洲及太平洋群島等熱帶地區.
zhongguo Dalu Huanan, Ximalaya-shan, Yindu, Ma-liujia, Malaixiya, Aozhou, atu taipingyang a subalan nu kacaledesan a kitidaan.
nipaluma-kangbuli, kangboli
masadumaay a ngangan (各種名稱)
【使用族群】 布農、撒奇萊雅、雅美、鄒、魯凱
【mitaduay nu binacadan】Bunun, Sakidaya, Tau, Co, Lukay
nipaluma-balu a kenaw, balo a kenaw
balu a kenaw, balo a kenaw 蔥藍 (俗名：玉廉、風雨蘭、白菖蒲)
nipaluma-timyu
kaliwasak (分佈)
(u kamu nu Hulam sa: 台灣於 1865 年由廣東引進種植，現普遍被用來作庭園觀葉植物.
Taywan namaka cacay a malebut walu a lasubu enem a bataan idaw ku lima a mihcaan namaka Guangdong nipatayni paluma, ayda han i likliksa nu lumalumaan paluma tu aadihan.
sasahican (用途)
1.ikabing atu liwliw nu luma nipaluma tu aadihan, kapahany nu aadihan tu papah a langawan, maadih ita i lumalumaan.
(u kamu nu Hulam sa: 盆栽或庭園觀賞樹：優良觀葉植物，普遍被栽種為觀賞植物. ）
nipaluma-katukatu, katokato
katukatu, katokato
威靈仙
(俗名：靈仙、鐵腳威靈仙)
nipaluma-timyu
sasahican (用途)
kasisapayuan (成份)
nipaluma-katukatu, katokato
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
《中國高等植物資料庫全庫》. 中國科學院微生物研究所. [2009-02-24].
nipaluma-timyu
sasahican (用途)
papah idaw ku Fen-lei,Anjisuan, waneng. mingaay tu muta’ tu idang, balec, haykikac, bituka katahekal nu idanga, sawada’ nikatahekalan nu idang, siidang ku isi, siidang ku tai’, tadayadah ku bulad, adada ku atay, mabanic, malaliya, zipanbing, lebawa.
nipaluma-katukatu, katokato
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
行政院原住民族委員會-原住民族藥用植物2009-p154
kakuniza:nipaluma
nipaluma-balu a kenaw, balo a kenaw
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:nipaluma
nipaluma-timyu
tatapangan (莖)
langdaway nu apuyuay a kilangan, patelek, talakaw nu langaw han makaala tu cacay ~tusa a congchyy, tabaki ku tatapangan cacay ~ tulu a congfen, alahican siciit.
(u kamu nu Hulam sa: 常綠性灌木，直立，株高為 1~2 公尺；莖粗 1~3 公分，有時稍分枝. ）
papah (葉)
papah mapulung i angangan nu tunduh, malecad ku kakau, cacay ku batac cacay kupapah, wayway nu papah sadicemsa atu mamucuya kunika diceman, caay kalecad ku tabaki nu papahan u langaw kuhan, tanayu makaala tu tusa a bataan idaw kulima ~ lima a bataan a congfen, ahebal han lima ~ cacay a bataan a congfen.
(u kamu nu Hulam sa: 葉片叢生於莖頂，全緣，互生，葉形為披針形或長橢圓形，葉大小依品種而異，長 25~50 公分，寬 5~10 公分. ）
kulit nu papah caay namin kalecad, idaw ku langdaway, kala sumasumanahan, lumeni’ ku kiyukiyuan atu kala sumasumanahan atu teban nu kalalaan a kulitan, masadid ku hekal nu papah, teban nu akaway ka tinengan ku sulit, malecad ku kakum kibetul, idaw ku akaway tanayu’han makaala tu lima ~lima a bataan a congfen, papah nu akaway idaw ku masalebungay, tanayu han makaala tu cacay a bataan ~ tulu a bataan a congfen, lamit ahebal miliwliw tu tatapangan.
(u kamu nu Hulam sa: 葉面顏色依品種而不同，有綠色、淡紅、暗紫或淡紅與黃色相間. 葉面平滑，中肋明顯，全緣，厚紙質，有柄長約 5~50 公分，葉柄有槽，長 10~30 公分，基部變寬，抱莖. ）
balu (花)
papah nu sasaan yadah ku langdaway a kulitan, sanglacay a kulitan atu kala lawlawan ku kulit, sumanahay a kulit, kiyukiyuan a kulitan nu adidiay a baluan, sadicem sa kunika cebalan nu balu, kacebalan nu balu a dicem han makaala tu tulu a bataan ~enem a bataan a congfen, tepal nu lamitan idaw ku tabakiay satabu, nubaluan idaw ku tuluay nu satabu.
(u kamu nu Hulam sa: 葉腋萌發許多綠色、白色或微黃色、紅色、紫色小花，呈圓錐花序；圓錐花序長 30~60 公分，側枝基部有大的苞片，每朵花有 3 枚苞片. ）
balu kala sumasumanahan, langdaw kiyukiyuan ku kulit katukuh tu kalawlawan a kulitan, tanayu’ han cacay a congfen, balu nu akaway aapuyu, inai ku tanayuay nu 0.3~0.4 congfen.