cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kasuga
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2017 a mihca 12 a bulad
2 ku cacudadan i Kasuga niyzau’.
1 ku kyukay i Kasuga niyzau’.
1 ku pakincalan i Kasuga niyazu’.
4 ku pikuwanan i Kasuga niyzau’.
1 ku pacudacudadan i Kasuga niyazu’.
1 ku padekuan i Kasuga niyazu’.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
ngangan nu Puyuma-Mabaliw
ngangan
Mabaliw
u siwkay nu ngangan
tina ngangan sa, u petun a ngangan nu Puyuma a cidekay.
yadah ku ngangan nu Puyuma. namakay Yunminhuy a nangan sa, tatama 23, tatayna 23. namakay Ranchanruy sa, tatama 995, tatayna 868, petun 223. namakay Lipunan sa, tatama 5354, tatayna 4109. namakay Chengzhi Tabakiay Cacudadan sa, tatama 291, tatayna 784, petun 56.
u tademaw a nikayadah sa mangasiw 13992 (2017.9). u luma' nu Puyuma a cidekay
u angangan nu ngangan
cay katineng tu, cay kabana' tu.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
魯凱族Rukay 鄒族Cou 卑南族Puyuma 賽夏族Saysit 太魯閣族Taluku
賽德克族Sejek 噶瑪蘭族Kabalan 邵族Saw 雅美族Tau/Yami
卡那卡那富族Kanakanabu 拉阿魯哇族Laaluwa
kakuniza:ngangan
kamakamaay
(u kamu nu Hulam:橘色)
Cilafinan
thumb|Pangcah(Amis) Malikuda thumb|Pangcah(Amis) a tademawCilafinan (u sulit nu Hulam: 基拉菲婻部落)
u siwkay nu niyazu'
i Taitung a kuwan ku niyazu’ nu Cilafinan. u kasalumaluma’ nu Cilafinan sa, 209 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 513 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 268 ku tademaw, pakalatu 52%. u zuma sa, cay ku Ingcumin, 245 ku tademaw, pakalatu 48%. 東河鄉『北源村』基拉菲婻（美蘭）部落 Tunghe siang Peiyuan chun Cilafinan niyazu'.
u Pangcah a niyazu'
katuud ku Pangcah(Amis) a tademaw itiniay a niyazu'. u Pangcah a niyazu' kuyni. katuud ku Pangcah(Amis) itini mueneng. u zuma a tademaw sa u Tayan(Tayal).
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
limecedan
limecedan (小姐,姑娘)
Cilafinan
u siwkay nu Yincumin
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Pangcah kakuniza:Taitung kakuniza:Yincumin
Lubas-Mapalaway-nazipaan nu uzip-Benel(Yan Xin Ling)
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan (參考資料)
napatizeng ni Tiway Sayiun kalisiw putiput(帝瓦伊撒耘基金會)
muazih tu tatengaay Hulam a kumu (簡介漢譯參考)
kakuniza:mapalaway kakuniza:tademaw
padakaw
padakaw(蚱蜢的一種) babukud(蚱蜢的一種)
nipaluma-cimucu, cimoco
cimucu, cimoco
雞母珠
(俗名：相思子、紅珠木、雞母子、雞母真珠)
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:nipaluma
Alexander Lukashenko
thumb|ci Alexander Lukashenko thumb|Alexander Lukashenko thumb|hata nu Belarus|alt=Flag of Belarus.svg
u siwkay niza
8 bulad 30 demiad, Alexander Lukashenko, u misingkiway. 1954 a mihca nalecuhan
u tabakiay a tapang(Cungtung) nu kanatal (congtung) nu Belarus (白俄羅斯) ayza sa ci Alexander Lukashenko, micakat a demiad sa i 1994 a mihca 7 bulad 20 demiad.
u tatama, i 1994.7 sakacacay maala ku Cungtung ciniza. 2001.9 maala aca ku Cungtung ciniza. palawpes tu ku hulic nu Payeluse, amana pacakat tulu ku mamikuwan tu Cungtung. sisa mamikuwan ciniza limaay a Cungtung. u Wukelan a tademaw ciniza.
u ngangan niza
u sulit nu Hulam: 亞歷山大·格里戈里耶維奇·盧卡申科
u sulit nu 白俄羅斯語: Алякса́ндар Рыго́равіч Лукашэ́нка‎
u sulit nu 羅馬話: Aliaksándar Ryhóravič Lukašénka
u sulit nu Amilika: Aleksandr Grigoryevich Lukashenko
u nasulitan nu Hulam atu Amilika
亞歷山大·格里戈里耶維奇·盧卡申科，現任白俄羅斯總統. 他於1994年7月第一次當選總統，2001年9月獲得連任. 2004年，白俄羅斯廢除了總統不得連任三次的法律. 此後，他又先後在2006年3月、2010年12月和2015年10月當選總統，至今已經連任五屆. 自2000年1月26日起，兼任俄白聯盟國務委員會主席職務. 盧卡申科在任期間在國內實施辣腕統治，因而受到歐美國家的批評，稱他為「歐洲最後的獨裁者」. 在外交政策上，則實行親俄羅斯的政策. 他是烏克蘭族人，在2014年烏克蘭親俄羅斯武裝衝突之後對俄羅斯與烏克蘭、歐美國家之間進行多次斡旋.
Payljus
thumb|Laiyi
i Pingtung a kuwan ku niyazu’ nu Payljus (白鷺部落). u kasalumaluma’ nu Payljus sa, 217 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 664 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 644 ku tademaw, pakalatu 97%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 20 ku tademaw, pakalatu 3%. u kasabinacadan, Paywan(Paiwan) 95%, Pangcah(Amis) 1%, zumazuma 2%.
inayay ku cacudadan i Payljus niyazu’. 1 ku kyukay i Payljus niyzau’. 1 ku pakincalan i Payljus niyazu’. inayay ku pikuwanan i Payljus niyazu’. inayay ku pacudacudadan i Payljus niyazu’. inayay ku padekuan i Payljus niyazu’.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal. u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan. u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis). situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu' kakuniza:Pingtung kakuniza:Paywan
Tamahu
u sulit nu Hulam
建山部落
u siwkay nu niyazu'
i Kaohsiung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Tamahu. u kasalumaluma’ nu Tamahu sa, 218 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 771 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 708 ku tademaw, pakalatu 92%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 63 ku tademaw, pakalatu 8%.
u kasabinacadan, Yuwatan(Bunun) 83%, Rukay(Rukai) 2%, Cou 1%, Paywan(Paiwan) 4%, Tayan(Tayal) 1%, Pangcha(Amis) 1%, zumazuma 1%.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u cidekay nu Taywan Incumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah, saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
Nadan
thumb|400x400 px|Nadan
Nadan
u sulit nu Hulam：南溪布農部落
u siwkay nu niyazu
i Taitung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Nadan. u kasalumaluma’ nu Nadan sa, 25 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 73 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 59 ku tademaw, pakalatu 81%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 14 ku tademaw, pakalatu 19%.
南溪部落位於台東縣長濱鄉北部三間村的一個小部落，在海岸山脈水母丁溪旁的小村落，現住有約120人之布農族原住民，年輕人都到外打拼，真正留在部落的只有5、60人.
相對於台東縣境內延平鄉、海端鄉的布農族的聚落，南溪部落並非日治時期集團移住政策執行的產物，民國39年，花蓮卓溪鄉發生洪水氾濫，住在當地的布農族獵人，為了尋找獵場及待開墾的土地，翻過了海岸山脈，找到現在長濱鄉南溪部落，因環境優美，獵物和食物豐富，於是這群獵人回去攜家帶眷移居到南溪.
資料來源：http://blog.sina.com.tw/54963/article.php?entryid=584788
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunun)
u niyazu’ nu Yuwatan(Bunun) kuyni, katuud ku Yuwatan(Bunun) itini mueneng. inayi' tu ku zuma cidekay a tademaw itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inayi' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu’ kakuniza:niyazu'
Erna Solberg
縮圖|Erna Solberg (u kamu nu Hulam:艾娜·瑟爾貝克) Erna Solberg (u kamu nu Hulam:艾娜·瑟爾貝克)
u siwkay niza(簡介)
u pilecuhan ni Erna Solberg i Bergen (卑爾根).
nalecuhan ciniza i 2 a bulad 24 a demiad 1961 a mihcaan.
pahezekay niza i tabakiay a cacudadan nu Bergen (Bergen University 卑爾根大學).
micakat (就職)
u cunli (總理 Prime Minister) nu Norway (挪威) ayza sa ci Erna Solberg, micakat a demiad sa i 2013 a mihcaan 10 bulad 16 demiad.
nipalekal
(u kamu nu Hulam:推舉、站立)
malpacaw
malpacaw (戰爭)
nu Taywanay a katadadan
nipahabayan i nu Taywanay a katadadan, namakay Talu' hananay a kanatal namikilul imahida tu tayniyay nu kasumamaday nu babalaki i Taywan, mabulaw u sakalukan nu malukay nipipacumud, itini i Taywanay nikalingatu nu laylayay a niteka sa, u katadadan hananay sa sakay i niyadu’ay nu mamicunus tu sakangaay nu icelang, sikacunus nu Taywanay malukay nikaidaw tu sakasibek pabaluhay nu malukay nikalahecian tu tuudtuud. mahka maala nu Taywan i nu kadipunan sa (minku 45 mihcaan) sa nikayadah nu katadadan makaala tu 329,928 ku nipahabayan nu malukay, katukuh ayda sa nayay ku mikikakay tu nikayadah, katukuh i kahulaman i limaay a bataan ku mihcaan sa, namasumad tuku sakaudipan nu kenis itini nu Taywan, u sakakawawan nu tademaw u kuba’ musiwbayay atu mabilil ku cenhuay palekal tunu malukay, pasumad sikikay tu misakalamkam tu nikalukan, sisa nu kikayay tu sipiida tu sakaluk tu umah, kyu kakayda satu maselep ku nipahabayan nu malukay tu katadadan. nika u katadadan sa iniw i Taywanay laylayay a nikaidaw sa, atu nu malukay sakasilacul tu sapalekal, atu nukisamataan nu nikaudip nu tademaw pasu nu lalangawan a padutus tu sakaidaw, nadikudan i limaay a bataan nu mihcaan, masumad ku salaculan tu sakay pakalisiway, nukikay tu ku sakaluk atu nu kaysiyaay a musakawaw tu sasangaan
sa ma’min a mikalut mitabi, sisa u pahabayay tu katadadan sa maselep ku nikayadah.nika u laylay nu sakaidaw nu katadadan hananay sa itini i Taywan sa idawaca ku sakay lalacalan tu nu kalisiway a nikalalitinan a salacul,sipakay i nu lalangawan nu kasumamadan a nidatengaan tu sakay malukan a tuudtuud,pasu nu nikaudipan nu ulicay atu nipalalitinan tu sikatatungduhan
tu nadutungan, idawaca ku sakacaay nika laliwasakan, niulican ayda sa u sakasaan u mamisiwkay tu nu imahida henay nicaliwayan nu kasumamaday a lalangawan kusa, nu katadadanay a likisi mahica ku nipicunus sakacakat tu nikaudipan hicaen
ku nipitupin tu nilangecan hicaen ku nipiculuan tu tuudtuud, u sasakamuwan aca nu sapadih tu katuuday itini, atu a hicaen a palekal tu sakuayaw nu kenisay masasidumaay nu lalangawn sakay inu katadadan a nisalaculan, pulungen atu saaidangan a pahanhanan nu tademaw, baladen ku saahebal satenes han ku nikalalitinan tu sakay nu katadadanay a nilaculan tu sakikawaw. iniw i masulitay nipisiwkay tu nu makayniyay i nu katadadanay a nikaidaw tu sakalukan atu nadipaan a kungku
pasu kya makatungus tu nicaliwayan tu kakitidaan nu Taywan, damsay ku nika lalacalan atu tademaw caay tu kasausi ku
Wufeng
縮圖 Wufeng（五峰鄉）
nu Taywanay a katadadan
sakuayaw sa ahicaen a maypalekal tu nu kenisay nu katadadanay nalaculan a lalangawan, sipalecad han atu nu miidangay
Wufeng
Wufeng（五峰鄉）a sakuwan ku Hsinchu. kumud nu kalesakan, 210.04 km². （kalesakan nu lin-pan-ti 139.96 km², kalesakan nu paw-liw-ti 139.96 km²）, u kasabinawlan, 5,114 ku tademaw. u kasalumaluma’ sa, 1,895 ku luma’. ilabu nu kasaniyazu’ nu siyang sa, 4,517 ku yincumin a tademaw. u kasabinawlan, pakalatu 88% (Tayal, Saysiyat) ku kasabinawlan. u Atayal atu Saysiyat ku sakalaniyazu’.
nu Taywanay a katadadan
i tini nu Taywanan palatusaen ku sakay nu katadadanay a sakapaluwaluway, u sakalukan ku nu malukay nipahabay nu
Wufeng
nikasakuwakuwan
Wufeng（五峰鄉） mala 4 a cuwen atu 31 ku niyazu’. kina 31 a niyazu’sa, Maybalay（和平部落）, Kyu’ang（下比來部落）, Oro’raw:（上比來部落）, Mayl’ux（大冬田部落）, Mayhuman（花園部落）, R’ra’（天湖部落）, Sipazi’（十八兒部落）, Tatoba’（五峰部落）, Sansama:an（上大隘部落）, Sayie（下大隘部落）, Ip’ipa’an bato（朱家莊部落）, Yohae’（高峰部落）, Sansaru（三叉路部落）, Ulay（清泉部落）, Takunan（羅山部落）, Trayan（松本部落）, Lwax khu’（雲山部落）, Minse（民生部落）, R’uyan（白蘭部落）, Ruba’, Kawabata（河頭部落）, Kahaehaeoan（泰平部落）, Ngangihaw（鵝公髻部落）, Singaw（茅圃部落）, Blangaw（桃山部落）, Heku’（黑崮部落）, Kukung（出河部落）, Mintuyu（民都有部落）, Skaru（石鹿部落）, T’apan（忠興部落）, Si’ung（喜翁部落）.
nu Taywanay a katadadan
dumaay sa u malakakanen nu tademaw satitian a pacakay, i mahida sa mikalukay a katadadan katukuh tu i sabawtulu ku
mihcaan sa palasawadan tu nu malukay, tada matenes tuku nipikaluk atu mutenteng tu kakela sisa balaki nayay tuku icelang musakawaw i umaumahan, nikasademiadan atu tademaw malalacal kapakapah damsay ku nadatungan a malcabay, kyu
Wufeng
Wufen (Ta-wan) 五峰鄉 (臺灣)
五五指山，位於五峰鄉、竹東鎮、北埔鄉交界處，為台灣小百岳之一
nu Taywanay a katadadan
caay kangadah ku malukay a maydih mipacuk tu katadadan a mukaen, pasubalaki tuku mihcaan ahebet caay ka kemkem ku
u masaatiladay nu Yin-tu
u masaatiladay nu Yin-tu(kamu nu Hulam：印度板塊) (kamu nu Amuhuwan：Indian Plate) 縮圖|masaatiladay nu Yin-tu u masaatiladay nu Yin-tu hananay sa, u mikisabaay tu nu masaatiladay, u tungusay nu Yin-tu atu Au-zo(澳洲) masaatiladay ku nikahida, pasu ya Yin-tu hananay a bayu.
nu Taywanay a katadadan
basis nu balakiyay a katadadan, caayen kaasu ku pacakayay, caay kakapah ku nipisiwbay nu pacakayay sisa sipataydaen
i micunusay a kuba sangaen tu kasicedaman asuay a nitabuwan a kakaenan. u malukay i lakulakuwan atu mitabiay i nu
u masaatiladay nu Yin-tu
ya tapiingan nu pakay timulan O-ya(歐亞) hananay masaatiladay, duduc sa tiya Yin-tu atu Ni-po-er(尼泊爾) nu nikasasetulan, kasaupuan a nikatatungduhan kakayda sa tu malasatalakaway a enal atu Si-ma-la-ya(喜馬拉雅) hananay a buyu’, ya Yin-tu hananay a masaatiladay ayda sa pasayda i nu wali micapi tu amis paymihcaan nipawpawan makaala tu limaay a hunan, uyda sa ya O-ya hananay masaatiladay paymihcaan pasay nu amisan nipipawpawan makaala tu tusaay a hunan, zayhan kakayda satu malubiyaw(變形) kya O-ya hananay masaatiladay, ya Yin-tu masaatiladay paymihcaan masukud idaw ku sepatay a cacayay a bataan nu cacay nu hunan.
Alexander Van der Bellen
thumb|Alexander Van der Bellen thumb|u hata nu Austria|alt=Flag of Austria.svg thumb|Alexander Van der Bellen, 2016
Wufeng
Wufen (Ta-wan) 五峰鄉 (臺灣)
五峰鄉（臺灣客家語海陸腔：ngˊ fungˋ hiongˋ；泰雅語：Tatoba'；賽夏語：Tatoba'）.
u masaatiladay nu Yin-tu
kakuniza:Miku Kumud
Wufeng
Wufen (Ta-wan) 五峰鄉 (臺灣)
Wuce buyu', itida i Wufun (五峰鄉), Cudunce (竹東鎮), paipufen (北埔鄉) sa kalalitemuhan a kitidaan, uTaywan nu cacayay a lasubu nu sakacacay a kayakayan a buyu', Wufen (五峰鄉)  “Taywan ngayngay a kamu u hay-lu a ngalngalan, ngˊ fungˋ hiongˋ, Atayal a mamu, Tatoba', Saisiyat a kamu, Tatoba'”.
nu Taywanay a katadadan
tukusan a kaduh uduma sa ya cayay kalecad a katadadan, nipidateng nu tademaw sa caay kalecad, misungaay ku tademaw tu nu lakuway atu nu tukusay maluk a katadadan katinengan tu kunisaetiman, nulakuway a katadadan itini i kenis nu Tawan
Alexander Van der Bellen
u siwkay niza
tatama, 1 bulad 18 demiad, Alexander Van der Bellen, u misingkiway. 1944 a mihca nalecuhan)
Calvin Booth
Calvin Booth nalecuhan i Reynoldsburg, Ohio, nanu syubay kanas-mali miunduay nu Amilika NBA nisakaput, pahanhanan tu kawaw ayza. Calvin Booth i 1999 a mihcan NBA sapapili’ mimaliay a kawaw, saka 2 ku uwac atu silsil 35, namapili’ tu nu Washington Wizards putiput.
Wufeng
Wufen (Ta-wan) 五峰鄉 (臺灣)
居民主要為台灣原住民泰雅族及賽夏族、僅有少部份客家族群及戰後大陸移民. 東鄰尖石鄉，南鄰苗栗縣泰安鄉，西鄰苗栗縣南庄鄉，西北至北鄰分別為北埔鄉、竹東鎮和橫山鄉.
Calvin Booth
5 bulad 7 demiad, 1976 a mihca, Calvin Booth, miunduay.
namakayniay a nasulitan nasakamuan atu natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:NBA
Wufeng
Wufen (Ta-wan) 五峰鄉 (臺灣)
muenengay a tademaw u Taywan yincumin Atayal (泰雅族) atu Saisiyat (賽夏族), idaw ku adidiay nu ngayngayan a binacadan atu ni kalepacawan nu hulam mabulaway nu tayniay a tademaw. waliyan sibiyaw tu Jianshi (尖石鄉), timulan sibiyaw tu Miwli kin (苗栗縣) tay-an fen (泰安鄉), nutipan sibiyaw tu Miw-li kin(苗栗縣) Nanzhuang (南庄鄉), nutipan amisan katukuh i amis sibiyaw satu tu u Paipu fen(北埔鄉), Cudun cen (竹東鎮) atu Hen-san niyadu’ (橫山鄉).
Alexander Van der Bellen
u siwkay niza
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) nu Austria (奧地利) ayza sa ci Alexander Van der
Kahaehaeoan
Kahaehaeoan
u sulit nu Hulam: 泰平部落
Wufeng
Wufeng (五峰鄉)井上警察官吏駐在所遺址
Wufeng (五峰鄉) cinsan pakincalan a kakitidaan a luma’ nulwan nu babalaki.
Alexander Van der Bellen
u siwkay niza
Bellen, micakat a demiad sa i 2017 a mihca 1 bulad 26 demiad.
Wufeng
Cin-cun pakincalan (清泉派出所)
大正2年霞喀羅衝突時，警部補井上國太郎駐紮於此. 大正4年6月15日，以井上國太郎作為分遣所之名稱，設置井上分遣所，作為「シヤカロ－隘勇線」之警備單位.
Kahaehaeoan
u siwkay nu niyazu'
i Hsinchu a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Kahaehaeoan. u kasalumaluma’ nu Kahaehaeoan sa, 27 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 60 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 54 ku tademaw, pakalatu 90%.
Alexander Van der Bellen
u siwkay niza
naku sasaydang ciniza, pasubana' i tabakiay a cacudadan. mikinkiw ciniza ku  kyizay.
Kahaehaeoan
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 6 ku tademaw, pakalatu 10%.
Wufeng
Cin-cun pakincalan (清泉派出所)
tacen tusa a mihcaan Sia-ke’-luo (霞喀羅) masasuada henay, taylin ci Pucin-san-kuo (補井上國太郎) taylan tayda itida mueneng. tacen sepatay (4)a mihcaan enem a bulad (6) cacay a bataan idaw ku lima (15) a demiad, ci cin-san-kuo taylan (井上國太郎) ku misabenisay tu nganganan nu kitidaan nu kincal a pangangan, patiden tu cinsan a luma' nu kincal, mala 「シヤカロ－隘勇線」kakincalan nu kakitidaan.
Kahaehaeoan
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
Wufeng
Cin-cun pakincalan (清泉派出所)
大正10年7月24日，改稱井上分警戒所，大正11年4月1日，改置井上警察官吏駐在所，設有巡查部長1名. 終戰後，改名為清泉派出所.
Kahaehaeoan
u Sakizaya a tademaw
inayay ku kyukay i Kahaehaeoan niyazu’.
inayay ku pakincalan i Kahaehaeoan niyazu’.
Wufeng
Cin-cun pakincalan (清泉派出所)
ta-cen pulu’ a mihcaan pitu a bulad tusa a bataan idaw ku sepat a demiad, misumad tu Cin-san nu kincal kakitidaan a luma', ta-cen sabaw cacay a mihcaan sepat a bulad cacay a demiad, misumad tu Cin-san kincal a kakitidaan nu lalumaan, idaw kuni patideng tu cunca nu cacaya a sakakaay. nikudan ni kalepacawan, sumad han tu ku ngangan u cin-cun kincala kitidaan han.
Kahaehaeoan
u Sakizaya a tademaw
inayay ku pikuwanan i Kahaehaeoan niyazu’.
inayay ku pacudacudadan i niyKahaehaeoan azu’.
inayay ku padekuan i Kahaehaeoan niyazu’.
Wufeng
Sin-cu Wufeng (五峰鄉) cenyung aidangan (新竹五峰 晴園秘境)
最大的特色則是「滿坑滿谷的螢火蟲，雲霧繚繞，夕陽斜照如詩畫」
Kahaehaeoan
u cidekay nu Taywan Yincumin
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw. silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'. i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa. u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
nu Taywanay a katadadan
idawaca ku nipakulitan tu kasenengan, u sakasan pakatineng tu nikalalukan nu udip amana kakasic sananay. katukuh i kademecan tu Dipun sa pacudad ku cenhu nu Hulam piadingan tu a sakelec nu katadadan, u kamu nu hulic sa anu caay
Alexander Van der Bellen
u siwkay niza
2016.12.4 maala ciniza ku Cungtung singkiw, mamikuwan tu ku Cungtung ni Awtili kanatal.
nu Taywanay a katadadan
henay pakaala tu sabaw tulu ku mihcaan nikaudip nu katadadan sa lacus a mipacuk kemaen saan, katukuh i mudem nu
pakatukuh tu pituway a mihcaan sa laecus mipacuk tu masatubulay henay a katadadan sa, kyu nu Taywanay a katadadan i mahida sa kasenun saan mucelak kunika yadah.
Alexander Van der Bellen
u ngangan niza
u sulit nu 德語: Alexander Van der Bellen
u nasulitan nu Hulam atu Amilika
亞歷山大·范德貝倫，是一名奧地利政治人物及經濟學家. 范德貝倫是一名退休教授，退休前於維也納大學教授經濟學. 在2016年12月4日重新舉行的奧地利總統選舉中，范德貝倫於第一輪投票中以51.7%得票擊敗自由黨候選人霍費爾（得票48.3%），當選奧地利聯邦總統.
Alexander Van der Bellen is an Austrianpolitician and economist who is the 12th and current State President of Austria since 26 January 2017.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:tademaw kakuniza:mikeliday
Wufeng
Sin-cu Wufeng (五峰鄉) cenyung aidangan (新竹五峰 晴園秘境)
satabakiay nu picidekan u 「tada' matumes tu nu adipawnay, maliyud nu matumesay a latem, kacelaman nu cilal mahida u cudad a kulit」
Naihunpu
u sulit nu Hulam
明德部落
sakatabakiay
(u kamu nu Hulam:最大的)
Naihunpu
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 1,228 ku tademaw, pakalatu 68%.
Kahaehaeoan
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
Wufeng
Sin-cu Wufeng (五峰鄉) cenyung aidangan (新竹五峰 晴園秘境)
彷彿台版加拿大！新竹「杉林步道」秘境美翻登高還能賞日出及雲海「天氣真的太熱了，真是快受不了！」
mahida u Taywan a Cia-na-ta (加拿大) Sin-cuku a “kilangkilangan a tataydaan nu caculilan” bangcal nu tataydaan i pabaw taneng miadih tu nikatahekalan nu cilal atu masa babuybabuyan nu laten” tada caledes tu, caay tu kadengan ku caledes!"
cincun wunsin a katinengan ni sulitan (清泉溫泉簡介)
清泉溫泉位於新竹縣五峰鄉桃山村上平溪畔，是原住民泰雅族和賽夏族的聚落所在，開發於西元1913年，當時是日據時代隘勇線日警專用，因此稱為「井上溫泉」，更擁有「清泉試浴」之美名譽為新竹八景之一.
cin-cun ungsing itida i Sin-cu-ku Wufen (新竹縣五峰鄉) taw-san a niyadu'an nu masa enalay a sasawacan, u yuncumin u Atayal atu Saisiyat nikapulungan a niyadu'an, kalingatuan i cacay a malebut siwa a lasubu tulu a bataan idaw ku tulu(1913), tawya nu dipun a zitay nu I’unsin a Lipun nu kical a cukaymasan, sisa pangangan han tu “ cin-san ungsing (井上溫泉)”, saidaway nu “ungsing tatanengan a lalilucan” nuni kasinganganan u Sin-cu-ku nu saka walu a sakacacay nu aidangan a bangcal nu tataydaan.
民眾來到清泉溫泉旅遊，可經由兩座吊橋，第一座吊橋可至山內的原住民部落市集，而第二條吊橋則直達清泉溫泉，也可順道前往大鹿林道，感受新竹旅遊的迷人風情喔！
nu taydaay i wunsin nu midangay a tademaw, taneng makayda i tusaay nu mapacacuya a kayakayan, saka cacay a kayakay taneng makatukuh i labu nu buyu nu yungcumin a niyaduan, sakatusa a kayakayan besud sa katukuh i Cincun wunsin, taneng makatukuh i Talu lindaw’, mapatumi' nu Sincu-ku maala ku balucu' nu tataydaan a midang.
cin-cun ungsing saycidek nu nanum (清泉溫泉─泉質特色)
清泉溫泉共有數個湧泉口，平均溫度約為攝氏48度，ph值約在7.7左右，屬於無色無臭的中性碳酸泉，據傳有美容、美膚、瘦身等效果.
Cin-cun ungsing yadah ku tahekale sa nu buwakbuwak sananay a nemnem nu nanum, u akuti’ nu nanum makaala tu sepat a bataan idaw ku walu (48) ku akuti', u PH nu cilemin han pitu. pitu ku nika cileminan, u nai'ay ku kulit nai'ay ku sanek a nu teban a tansuan ungsing, idaw ku sananay taneng misa bangcal tu bihed, misadit tu banges, mikudus tu udip sa.
Kahaehaeoan
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
原住民族委員會全球資訊網統計資料
Wufeng
cin-cun ungsing saycidek nu nanum (清泉溫泉─泉質特色)
清泉溫泉雖然歷經山洪暴發而消失，在921大地震後又再度出現，目前清泉溫泉的泉源已利用鐵門保護起來，
Kahaehaeoan
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
Wufeng
cin-cun ungsing saycidek nu nanum (清泉溫泉─泉質特色)
Cin-cun ungsing amica kunika kaydaan nu balad amalawpes, itidi i siwa tusa cacay (921) anika tabakiyay nu ninele mutahekal aca, aydaay a Cin-cun ungsing nu tapang nu tatangahan lawaan tu tu mukin ku panan kya madiput.
鄉公所亦已於2018年11月將睽違八年的清泉溫泉會館重新開放，並設有將軍湯、大眾池、以及家庭式湯屋.
tahcelem numasa bayubayu a ladem (日落雲海)
雪霸農場冬季最美的景觀就是雲海，在日出及日落最有機會遇見，每到這時刻雲海觀景台總是滿滿的人潮.
Qapu’
Qapu’
u sulit nu Hulam: 卡普部落
Wufeng
tahcelem numasa bayubayu a ladem (日落雲海)
Sia-pa’ aaidangan nu umah sabangcalay nu kasienawan aadihan u masabayubayuay nu ladem, itini inika tahekalan nu cilal atu kaceleman nu cilal u sakaadihan nu tuki a maadih, katukuhan tu tina tukiyan kanca katuud tu ku tademawan itida masilac miadih tu bangcal nu latem.
Qapu’
u siwkay nu niyazu'
i Taoyuan a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Qapu’. u kasalumaluma’ nu Qapu’ sa, 39 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 100 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 97 ku tademaw, pakalatu 97%.
Wufeng
tahcelem numasa bayubayu a ladem (日落雲海)
浮在雲海上的山峰像座小島，想像划著一艘輕舟穿過棉花糖似的雲海抵達對岸，心都飄到遠方去了；
Naihunpu
u siwkay nu niyazu'
caykaw nu Sakizayaay a niyazu', u Tayal a niyazu' kuyni. u Bunun sananay, cayay katalakaw ku uzip, kizumu ku uzip, mabana miadupay a cidekay. u Incumin a tademaw tu, u Bunun a cidekay duut ku tademaw.
Qapu’
u siwkay nu niyazu'
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 3 ku tademaw, pakalatu 3%.
u kasabinacadan, Tayan(Tayal) 96%, Taluku(Truku) 1%.
u Tayan a niyazu'
u Tayan(Tayal) a niyazu' kuyni, katuud ku Tayan(Tayal) a tademaw itini. u zuma a tademaw sa u Pangcah(Amis), u Yuwatan(Bunun), u Taluku(Truku), inayi' tu ku zuma a cidakay itini mueneng.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u siwkay nu Yincumin
u Yincumin sananay, u saayaway a muenengay a tademaw itini, itini uyiniyan a subal.
u sasubana'ay(學術) a kamu sa, Taywan Yincumin sa mikitinay "Timul Subal kamu cidekay(南島語族)" saan.
u niyazu' sa, u luyaluy nu tademaw, pulung muengeneng, u kabana' kami, hina u lalumaay amin i niyazu', caay kayadah ku ihekalay a tademaw.
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
Wufeng
tahcelem numasa bayubayu a ladem (日落雲海)
munabaway a ladem i bayu nu tungduh mahida u adidi'ay a subal, datengen nu mita mahida mipacunaay tu balunga tu milakuud tu masakupa nu waneng a piyang a laden mahida’ makatukuhay i nuayawan a dadipasan, balucu' ita mahida maka tukuhay tu i batad.
Qapu’
u siwkay nu Yincumin
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
situlu ku kakuniza nu Yincumincu,sakacacay ku ibukelalay, sakatusa ku ibuyuay, sakatulu sa ku tangbulanay.
nakahara
u sulit nu Hulam
中原部落
Qapu’
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
pulung sausi 560820 ku tademaw, Pangcah izaw 209203 ku tademaw, Tayan izaw 89958 ku tademaw,
nakahara
u siwkay nu niyazu'
i Nantou a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu nakahara. u kasalumaluma’ nu nakahara sa, 284 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 865 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 774 ku tademaw, pakalatu 89%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 91 ku tademaw, pakalatu 11%.
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Sejek(Seediq)73%, Tayan(Tayal)11%, Yuwatan(Bunun)2%, Pangcha(Amis)2%, Paywan(Paiwan)1%.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
u cidekay nu Taywan Yincumin
silecaday a lalangawan, lisin, kamu, atu kabanaan. si kalilidan(Tumuk) saca babalaki mililid tu niyazu'.
i Taywan Yincumin, izaw ku 16 cidekay puluung sa 748 a niyazu', maka 55 a mang a tademaw. satabakiaya a cidekay ku Pangcah(Amis), saadidi'ay a cidekay ku Laaluwa.
u tabakiaya a niyazu' sa, ku Tapalong, u niyazu' nu Pangcah(Amis).
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網
kakuniza:niyazu'
Wufeng
tahcelem numasa bayubayu a ladem (日落雲海)
隨著太陽的落下天空添增了溫柔色彩，在山背後那抹黃漸漸轉紅又慢慢恢復成寂靜的藍，每日的魔幻時刻是那麼短暫又珍貴.
tahceleman tu nu cilal macunus ku bangcal nu tapukuwang, inikudan nu buyu' u kalawlawan a cilal hamaw sa mala sumanahay haymaw sa musaluimeng langdaw satu ku tapukuwan, tu demidemiad mahida umidiznay kuni ka sumadan nu demiad a puyu kuni kadih nu bangcal u ka sa'timan nu aadihan.
takelal ku tapukuwan (璀璨星空)
夜晚在景觀台有星象解說. 當晚夜空一望無雲，遼闊星空就這麼展現在眼前！看見這麼壯觀的星星，美的不可思議！
labii i tida i aadihan tu bunac idaw ku micuyakuay tu bunaca a musakamuay. tawya a labii inai’ku latemlateman, hatidaay nu ahebal nu tapukuwan itini i matamataan paadih. hatiniay tu a kapah nu bunac, tada hatida tu ku bangcal.
在冬季夜空三顆明亮的星星連成一直線那就是獵戶座的腰帶，無雲的夜晚；在千萬顆星星中一眼就認出它來. 冬日夜晚最亮的星星是天狼星？
itini i kasienawan nu labii a tapukuwan idaw ku tuluay a malikatay nu bunac malalitin masa cacay a sasulitan u leihucu’ a tatelacan, kainaian nu ladem a labii, hatidaay tu nu yadah a bunacan adihan katinenga tu kiya masa cacayay a bunacan. kasienawan nu labii salikatay a bunac han u tinlan a bunac?
Naihunpu
u siwkay nu niyazu'
matineng mudadiw ku Bunun, mahizaay a dadiw siwaluay a suni sananay.
u Sakizaya a tademaw
inay' ku Sakizaya a tademaw mueneng itini, hakay izaw tu, caay henay misumad ku cidekay a ngangan nu Sakizaya.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
台灣原住民族資訊資源網 kakuniza:niyazu'
Masilid
Masilid
u sulit nu Hulam: 北葉部落
本村發源於隘寮溪上游南岸山腹地帶，距平地約6公里的地方由原名「馬須利德」及「山上鳥路」二個村社組成，因二個村社均有設頭目統治，風俗習慣相同，地緣接近互有婚姻關係及來往，日治時期設置警察駐在所治理，至光復後合併成立為北葉村，在民國42年遷居現住地，現在設有鄉行政中心的中心地帶.
資料來源：http://www.tipp.org.tw/tribe_detail3.asp?City_No=17&TA_No=9&T_ID=103
u siwkay nu niyazu'
i Pingtung a kuwan nu Kalinku ku niyazu’ nu Masilid. u kasalumaluma’ nu Masilid sa, 334 ku luma’. kumud nu kasabinawlan sa, 994 ku tademawan. kasabinawlan nu Ingcumin sa, 946 ku tademaw, pakalatu 95%.
u zuma sa, cay ku Ingcumin, 48 ku tademaw, pakalatu 5%.
u asip nu cidekay a tademaw
u kasabinacadan, Paywan(Paiwan) 90%, Pangcah(Amis) 1%, Rukay(Rukai) 3%, zumazuma 1%.
u niyazu' nu Paywan
u Paywan a niyazu' kuyni. tuud ku Paywan a tademaw itiniay a niyazu'.
u Sakizaya a tademaw
inayay ku Sakizaya itini. u zuma a tademaw sa u Rukay atu Pangcah
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Pangcah(Amis) a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%98%BF%E7%BE%8E%E6%97%8F
u Tayal a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%B3%B0%E9%9B%85%E6%97%8F
u Paywan a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%8E%92%E7%81%A3%E6%97%8F
u Bunun a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%B8%83%E8%BE%B2%E6%97%8F
u Piyuma a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8D%91%E5%8D%97%E6%97%8F
Qapu’
tademaw nu Yincumin, pulung sausi katukuh 2018 a mihcan 3 a bulad
Paywan izaw100591 ku tademaw, Rukay izaw 13303 ku tademaw, Puyuma izaw 14118 ku tademaw,
Cou izaw 6635 ku tademaw, Saysiat izaw 6601 ku tademaw, Yami izaw 4599 ku tademaw,
Saw izaw 780 ku tademaw, Kabalan izaw 1466 ku tademaw, Taluku izaw 31446 ku tademaw,
Sakizaya izaw 930 ku tademaw, Sejek izaw 9975 ku tademaw,
Laaluwa izaw 398 ku tademaw, Kanakanabu izaw 330 ku tademaw.
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
內政部戶政司全球資訊網
原住民族委員會全球資訊網統計資料
cen-hu
kamu nu hulam: 政府
pacakay
(u kamu nu Hulam:賣)
Masilid
u cidekay nu Taywan a Incumin:
u Rukay a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%AD%AF%E5%87%B1%E6%97%8F
u Takuku a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%A4%AA%E9%AD%AF%E9%96%A3%E6%97%8F
u Sejek a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%B3%BD%E5%BE%B7%E5%85%8B%E6%97%8F
u Saysia a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E8%B3%BD%E5%A4%8F%E6%97%8F
u Kabalan a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%99%B6%E7%91%AA%E8%98%AD%E6%97%8F
u Kanakanabu a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E5%8D%A1%E9%82%A3%E5%8D%A1%E9%82%A3%E5%AF%8C%E6%97%8F
u Laaluwa a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E6%8B%89%E9%98%BF%E9%AD%AF%E5%93%87%E6%97%8F
u Saw a binacadan azihan i https://zh.wikipedia.org/wiki/%E9%82%B5%E6%97%8F
malalitin tu ihekalay atu zumaay a natinengan
kakuniza:niyazu'
pacuayay adidi'ay a talastas ayam
u cacay a zuma a ayam hanany.
mabulaway a zazan
u pienenga nu makay timulay nu mabulaway a zazan. hinamililid tu katuud u sazuma kasatimanay a ayam tayni pacena' mihibang, sabaw tusa a bulad hawsa, cudet sa tu namakay sawali satipan a bali, makay dadipasanay a bali, zuma miladay tu pinaay a ayam uyza sienaway mangalayay malaliwa atu mungangaway a ayam, paymihcaan tu kasienawan, saluyaluy sa ya ayam namakay timul mabulaw pakala tu malebut a mangan kakatuud.
Taywan yadah kuni pawasa tu kakitizaan tu kasienawan a talastas ayam, u palalid na makay timulay mubahel ayam, tini mala u mabulaway milakecay tu bayu a ayam, katukuh i Taywan u saayaway a pahanhanan.
nilaculan
ayza sananal cacay ya "Siberia" u ciwciw nu talastas ayam mudebu tayza i Jinshan, i ayaw Taywan nanisulitan tu izaw ku lima a lamangan ku mahiniay ayam, nika u saayaway mizizaw tu Taywan u "Siberia" a talastas ayam, mahicaay hakya ya Siberia a talasta, lima kungli ku nibahel debu saca itini i Jinshan,
i Taywan mauzip ya talastas
i Taywan satu mauzip ciniza mananam tu tiniay a lala' atu tiniay a tadewaw, paydemiad katuud ku tayniay misasingay panutek sa misasing cinizaan u palabangay a talastas, sademiad masasukazih mapulung tya maluka a babalaki mala u kahenulan tu niza a cabay. pakatengil tu ku misasingay manamuhay tu ayam a tademaw atu binawlan, saliyut han nuheni mitena’ kya adidiay a talastas, malukay a tademaw min lihanaw satu a kakatuud ku tademaw talabu tiya umah, amapeci’ kunikalukan nipalumaan nu heni, sakamu satu hicaen a miading ya talastas ayam ngay kapah ku kakitizaan niza sa, u kakalahan tu ku mahiniay a kawaw saanmin. i Taypak u midiputay tu a adupan, papiculcul tu misimaway a miadingay cinizaan, sakacaay micapi ku misasingay atu binawlan tiya adidiay a talaslas, ahacica katenes pihibang niya talastas hakya samin, ciniza namakay cuwaay hakya samin mizateng ku binawlan?
u nu "Siberia" a talastas ciniza
ciniza u Siberia a talastas, uyni a talastas i ayaw tu cacay tusa lasubu a mihcaan, i Taywan inai' henay muculal ku  mahiniay talastas, u saayaway henay muculal. i kitakit ci niza i lalabu cacay bataan a lamangan ku mahiniay a talastas ayam, u kalihanawan kakatalawan u sadayumay a malawpes a adupan han ku mahiniay, mamin i kitakit ya talastas hakay sepat lima malebut dada’ ka katuud, u micidekay cayay ka talaw tu tademaw.
satu i ayaw tayniay i Taywan min a talastas ayam caay kalecad ku wayway, uzuma a talastas kyami pakazih tu tademaw miliyas tu cacay lasubu dipah tusa lasubu dipah tulu lasubu dipah ku laed, sisa katuud ku mikinaulay tayzaay misasing tiya ayaman, pakazih ku katuudan hubaw sami macekuk ku binawlan, zayhan caay tu kataneng ku sapasasing tiya uzip niza, sisa uyza satu u adidi'ay sapisasing atu limaki, kya a masasinciniza, saaca i Jinahan satu ciniza mueneng.
Taywan katuud satu ku binawlan
Taywan katuud satu ku misasingay a patahekal cinizaan, uyza nu zumaay a kanatal malingatu tu amisasing a patahkal cinizaan.
itini ya talastas siwawa
Chokurdakh Russia a kanatal nuwalian akenis "Siberia" u sienaway atu mulangaway a kitizaan, i lalud u kasitikukan nu talastas a kenis, katukuhan tu balangbangan hawsa ya talastas saluyaluy satu mamin namakay timul mabulaw, katukuh i Jinahan nuwalian abesaay a taku tiza tu kasienawan muneng, nika uynian adidi'ay talastas azihan u mahedaw malaliyasay tu wama wina niza, pakay timul ku bahel kaliyuhan katukuh satu i Taywan.
namakayza Shen yang hu ataku
namakay Shen yang hu a taku i timul nuwalian nu China u satabakiay ataku aca nu China, paymihcaan tu kasienawan "Siberia" a talastas, saluyaluy sa masakaput tuynian masemetaya a lala’ muneng tu kasienaway, lalabu nu luma’ nu talastas wama wina atu nuayzaay a mihcaan nanilecuhanay a ciwciw nu talastas, duduc satu taku masemetay a lala' kuheni mikilim tu kakanan. mahiniay kitizaan kya u kapahay kakatayzaan nu adidiay talastas, nika mahicaay hakya maeka' tayzasatu iwali nu 750 kungli kuhini, nuwalian timul ya cacayay adidiay a subal Taywan. uynian i "Southeast Asia" u zazan nu mabulaway makay bayu lima malebut kungli ka tanaya',
namakayni ya talastas
makay "Senberia" nu walianay tu a kenis, micaliway tu nuwalian nu Chins Korea Zipun katukuh satu i Taywan. tuwaca palalid mayza i Philippines taayaw tunu timul a zazan. Yeliwciya sapucu' sanay i hekal nu walian a bayu, ciniza  namilawat tu katenes mubahel i bayu a talastas ayam, izaw tu kuni pawasaen tu saayaway kapahay a hekal katukuhan pacena' atu pihibang, ya Jinshan masemetay a lala’, itini tepal nu Yeliw, u pakayzaan a zazan nu talastas, u saayaway kapahay kalikeluhay a sacumud tu masemetay a lala', satusa zayhan mahizaay tu itiniay, a maazih yadah ku kasatiman atu kalihanawan malawpes a ayam, naitini ya talastas mabuwah satu ku ngangan nu Jinshan masemetay a lala’. Taywan Jinshan ya adidi'ay talastas tataytay nayi’ ku wama wina ku midiputay cinizaan, satu haw sa kanca a cacay musuayaw tu katuuday nu misawacuay a tademaw, izaw ku ayam itiza sa izaw tu ku mikilulay makatalay a ayam, kanahatu ya makatalay ayam u tatengaay caay pingayaw tu satabakiay a talastas,
nika misamamaw panutek tu cinizaan, i tapuku maliyuc misamamaw miazih tu mipanpawaay nu pipaypayan atu nu kazizeng a suni hinamaceku' belut satu mubahel ya adidiay talasta. matalaway tu ya talastas caay ku tademaw didi’ ku macekukay, maazih niya misimaway a tademaw ku paydang hananay a wacu tayza i umah milalaba’ tuya adidi'ay talastas, ayza ademiad musepi ciniza pakalaliw, nika ya talastas tataytay satu itiza mauzip, anu ayaw nikauzip a zazan amangelu’ ciniza.
Cyprus
thumb|u hata nu Cyprus (賽普勒斯)|alt=Flag of Cyprus.svg thumb|u eneng nu Cyprus thumb|u congtongfu nu Cyprus
pacuayay adidi'ay a talastas ayam
namakayni ya talastas
satu izaw ya cicinhuy a tademaw Ciw min iyun, malingatu tu tacuwacuwa muculil, adasay a taneng miadinng tuynian talastas ayam, uynian akawaw cay ka cacay ciniza malikeluh tu niza ya pitu izaw ku lima a mihcaan a tademaw ci Hawng cin ci’n a tademaw, ya cacayay kapah ku balucu niya malukay a tademaw, naayaw mipaluma tu lami’  ciniza caay pasapayu tu umah. sisa ya umah niza mala kanamuhan nu adidi'ay talastas kitizaan mihibang, pakalihalay padihku tu liwliw nu talastas.
ya umah caay pasapauen padameken cay aca pasapayu tu lutuk, itiza maazih ya adidiay talastasya, i lakuay a kuhkuh  kalingesan nu malukay, nika adidi'ay talastas hacacay han nizia mukan manamuh ciniza mukan, zayhan namahini sipangangan han nu binawlan tu ci " kim a talastas" han tu, yangiha niya talastas " he" sa malecad tu kamu nu layak tu" hu' " sanay, sisa kuyni a talastas mala u kapahay malemeday namakay kakalayanay mubahelay tayni.
Cyprus
u Cyprus (賽普勒斯) sa ilabu nu Yaco, itiza i 35 00 N, 33 00 E.
pacuayay adidi'ay a talastas ayam
namakayni ya talastas
pakayni tuyni talastas ya malukay tatusaay a babalaki, mikutkut tuway tu lala' misacilis a pacumud tu namum, ya cacay a babalaki cay ku malukay ciniza, niza tatudung sa i tepal ni Hung a babalaki ku umah niza, uyni sinmung mukanay tu kuhkuh adidiay talastas namuh sa ciniza mukan, satu ya cacay a babalaki sanga' hantu niza ya mumah patatudung tu kakitizaan mueng niya adidiay talastas, nainai'ay min ku nanum a laku maazih niza ya adidiay talastas mikilim tu kakanan cay pakatepa tu kakanan  madihien kya babalaki, pananu hantu kya iza satu ku kakanan niza.
Cyprus
u ahebal nu lala’ mapulung sa 9,251 km2.
pacuayay adidi'ay a talastas ayam
namakayni ya talastas
namahiza sa bilil satu mikutkut misacilis pananum, pananum hantu ya laku izaw tu ku buting nanpukuy, kabus, kalang mamin tu tahekal ku canancana, pakazih kya talastas sacemitcemit satu mukan, tuwaca maliyuh masakakamu tuya babalaki, nika mahamuh micapi tuya babalaki, mahini tacuwa ku culil niya babalaki tayza tu mikilul i tapiingan, dadawa ku culi dadawa tu ku culil niza misaluimeng ya babalaki misaluimeng tu ciniza, kanamuhan miazihen mikilu tu i zikuza matineng masikas caypisa kucungkucung kanamuhan sa. nika adidihenay kalihanawanay ciniza, mahiniay adidiay talastas u dadiputenay nu wina wama pasumana' ahicaen mikilim tu kakanan asaan.
Cyprus
u ahebal nu lala'ay sa 9,241 km2, u ahebal nu nanumay sa 10 km2.
pacuayay adidi'ay a talastas ayam
u lecuh niya talastas
wini u lecuh niza namakay cuwaay asa mihapinang kukatuuday, namakay banuh mikinsa tatenga' u tatama cacay a mihcaanay katabaki ciniza.
Cyprus
hamin nu tademaw sa 1,205,575.
kakalukan umah sa 13.40%, kilakilangan umah sa 18.80%, zumaay henay umah sa 67.80%
pacuayay adidi'ay a talastas ayam
u lecuh niya talastas
laed a mihcaan sepatay a bulad dihku ku namakay timul  amis a bali, kutayen nu cued wali satip a bali, naayamin malingatu mubelih ta amis misusayaw tu lalud, milasul talaayaw milakui’ tu bayu a tanaya’ kuni pibahel, ya ayam amin itiza tu i Jinshan tu sazikuzay mukan. Hung a babalaki namakeleng sa paanip tu, kangelu’ niya babalak nianip tu caaynay kalepun paanip sa,tinitu ya adidiay talastas pasazipa’ tasasa saya tabakiay a kuku’ niza mapenec tu ya anip, ya babalaki hizahan niza u baki niza damsay sa mibahbah tya talastas, uyni mulangaway anip, u kanamuhan nu zumaay ayam, maazih niya taduk kasenung satu tayza mituk mukan, makaiay paledek tu ayam ci Hung a babalaki, adadatu ku tangah ahicaen hakya cay katayni ya ayam sa mizateng kya babalaki, alasatu tali pacucu’ han niza tu banuh, i batad azihan mahiza u ak'ak cunushan pacai’ tu CD malikat madil, maceku' tuwamin ya ayam kalamkam satu miliyas tya lakuan malingatu tu paluma tu linyen balu, ya talastas tada makaen niza kya nipalumaan tu linyen wu.
Cyprus
tapang tusu nu kanatal (首都)
u tapang tusu nu kanatal sa u Nicosia(尼古西亞).
pacuayay adidi'ay a talastas ayam
u lecuh niya talastas
salipahak sa mukan, uyzaan talastas matineng tunu tademawan, talaku kaku mikilul malalikeluh tu kami tu demiadmiad, itiza tu mutizeng i tapiingan nu taling, kiw kiwkiw sa yangiha niza masuni, mabiyalaw mahica hakya satu dadawa a matineng ya talastas. tanayu’ satu ku demiad tu lalud [ sazikuzay] tu a ayam a miliyas tu Taywan, uyni pidiput ni Hung a babalaki mahemekmin ku katuuday a tademaw. ya talastas misananam tu talakaway mubahel, mahizatu amisilut pananukas i saamisan, mizatengay tu luma’kya talastas asaan.
Cyprus
sapadateng nu kanatal demiad (國家紀念日)
sapadateng nu kanatal demiad sa 1 bulad 10 demiad.
tabakiay a tapang nu kanatal (元首)
u tabakiay a tapang nu kanatal (congtung) ayza sa ci Nicos Anastasiades, micakat a demiad sa i 2013 a mihca 2 bulad 28 demiad.
pacuayay adidi'ay a talastas ayam
u lecuh niya talastas
sibali satu ya talastas pabesut sa tapabaw mubahel, mahiza sa talakaw satu ku pibahel saiyucliyuc satu ya talastas, katukuh tu pinaay a tatukian hakya, i laku caay tu kaazih ya talastas, caay tu katayni, katuuday a tademaw mabiyalaw tu, katukuh tu kalabian, ya kananaman a uzip mudebu i laku ni Hung a babalaki. yatalastas mubahel katukuh iza sasa nu Semen, sananal tu mikilimin ku katuuday a tademaw, satu musakamu tu ku heni  dadawa satu kya babalaki tayza miazih. mahicaay hakya u labii tu culal sa i Sung san tapiingan  pihalhalan tu kazinge ya i Jinshanay a talastas tulu bataan kuli ku pibahel, teban tu nu labi dadawa mahapingan tu uyni talastas tatenga u Jinshanay a talastas, nanizakepan hawsa pacena’ itini hantu midiputay tu aadupan itini cay pikaen mabiyalaw tu ku tiniay a tademaw a mitatengil, hicaen kya akapah sa, mahiza sa a panukase tuaca sami ku katuuday, mamin mikingsa tuya uzip niza tatenga nai’ ku imelansasa, patayza hantu i kitizaan i Jinshan, katukuh itini tulu ademiad ca kapikaen tizeng sa itiza caay tu pisaungay, satawiktawik hanniyam itapiingan niza, haymaw satu kapah ku culil haymaw satu mikilul I tamiyanan, malingatu tu mikilim tu kakanan.
Cyprus
u hata nu Cyprus(國旗)
u kulit nu hata nu Cyprus sa, situlu ku kulit.
Cyprus mapulungnay masakaputay a kanatal(賽普勒斯共和國)（Greece a kamu (希臘語): Κυπριακή Δημοκρατία；Turkey a kamu (土耳其語)：Kıbrıs Cumhuriyeti）u ngangan tu Cyprus(賽普勒斯) (kamu nu Greece(希臘), Κύπρος；kamu nu Turkey (土耳其): Kıbrıs), i tini i Asiaan atu European (歐亞大陸) tu cacaliwaay tu Mediterranean (地中海) nuwalian a cacay subal akanatal, u ahebal 9,251 km2.