cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Myjl
Myjl (mōnka, mōłka) – produkt kery powstŏwŏ po drobiyniu ôbiyla lebo kartŏfli (jes to kartŏfelmyjl), a tyż rŏz za kej cum bajszpil ôrzechōw. Myjl jes wszeôbecnie używany do produkcyje piyczywa a nudli.
Žilina
Žilina – mjasto na Słowacyji, stolica Žilińskigo Kreju a krysu Žilina.
Prince Albert
Prince Albert – mjasto we Kanadźe, we prowincyji Saskatchewan.
Olszanka (łośicki krys)
We lotach 1975-1998 wjeś admińistracyjńy noleżoło do bjalskopodlaskigo wojewůdztwa.
Holdenville
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Uoklahůma
Billericay
Kategoryjo:Mjasta we hrabstwje Essex
Symferopol
Kategoryjo:Mjasta Autůnůmicznyj Republiki Krymu
Tyszowce
Tyszowce - mjasto we Polsce, we lubelskim wojewůdztwje, we tůmaszowskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Tyszowce. Je rozlygowane nade rzykům Huczwa.
St. Marys (Ohio)
St. Marys - mjasto we USA, we sztaće Ohio, we hrabstwje Auglaize.
Douai
Kategoryjo:Mjasta Francyji Kategoryjo:Gminy we departamyńće Nord
Universal Pictures
Sztudio czynsto je felernie ôkryślane za Universal Studios, kere po prowdzie je grupōm skupiajōncōm filmowe sztudia przinŏleżōnce do NBCUniversal ô połnym mianie Universal Studios Entertainment.
Czeski Ćeszyn
Kategoryjo:Mjasta morawsko-ślůnskigo kreju
Planebruch
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Gminy Brandynburgiji‎
Aurora (Ohio)
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Ohio
Liffol-le-Petit
Liffol-le-Petit - gmin we Francyji, we regijůńe Grand Est, we departamyńće Haute-Marne. Mo 25,72 km² wjyrchu a podug danych ze 2015 roku půmjyszkiwało sam 324 ludźi.
Oakdale (Kaliforńijo)
Kategoryjo:Mjasta we hrabstwje Stanislaus
Canoas
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Rio Grande do Sul
Połtawa
Kategoryjo:Mjasta we połtawskim uobwodźe
Bahawalpur
Bahawalpur ( urdu بہاولپُور, pyndż. بہاولپور‬) – mjasto we Pakistańe, we prowincyji Pyndżab. Uostrzodek industryje.
Kragel
Kategoryjo:Uoblyczyńo
Warner Bros.
Necowe ôdwołania
Kategoryjo:Amerikańske filmowe sztudyja
Schaffhausen
Schaffhausen (fr. Schaffhouse, it. Sciaffusa, ret. Schaffusa) - mjasto we Szwajcaryji, śedźiba kantůnu Schaffhausen.
Veszprém
Kategoryjo:Mjasta Madźarůw
Vincent Priessnitz
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Rodzyńi we 1799 Kategoryjo:Umarći we 1851 Kategoryjo:Wynolazcy Kategoryjo:Ślůnzoki
Slidell (Luizjana)
Slidell – mjasto we USA, we sztaće Luizjana, we parafiji St. Tammany.
Rottenburg am Neckar
Rottenburg am Neckar – mjasto we Mjymcach, we landźe Badyńijo-Wirtymbyrgijo, we kryśe Tübingen. Je rozlygowane nade rzykům Neckar.
Saiki
Saiki – mjasto we Japůńiji, we prefekturze Ōita, na wyspje Kiusiu.
Krutyńa
Krutyńa (pol. Krutynia) – rzyka na Mazurskim Pojeźerzu, 99 kilomyjtrůw dugo. Wjyrch jeji dorzyczo mo 638 km². Je znůmo skiż tygo, co je jednům ze nojpopularńijszych cestůw na kajakowe spływy we Polsce.
Hołubiwka (łuhański uobwůd)
Hołubiwka (ukr. Голубівка) - wjeś we Ukrajińe, we łuhańskim uobwodźe, we kremińskim rejůńe. Mo 1,49 km² wjyrchu a půmjyszkuje sam ůng. 460 ludźi.
Pulheim
Pulheim – mjasto we Mjymcach, we landźe Nadryńijo Půłnocno-Westfalijo, we kryśe Rhein-Erft. Mo 72,14 km² wjyrchu a půmjyszkuje sam 53 645 ludźi (dane ze 2006 roka).
Elmen
Elmen - gmin we Autriji, we landźe Tyrol, we kryśe Reutte. Mo 29,63 km² wjyrchu a podug danych ze 2021 roku půmjyszkiwało sam 391 ludźi.
Pireus
Pireus (nowogrecko godka Πειραιάς) - mjasto we Grecyji, we regijůńe Attyka. Morsko hawyna, uńiwersytet.
Susz
Susz (mjym. Rosenberg in Westpreußen) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we iławskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Susz.
2018
Śwjynta ruchůme:
Kategoryjo:XXI stoleće
Jeźoro Karwowo
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Jeźora Zachodńopůmorskigo Pojeźerzo
Pikachu
Pikachu (jap. ピカチュウ Pikachū) to je fikcyjnŏ postać a bazowŏ maskotka japōńskij medialnyj seryje Pokémon.
Trzeci ślōnski aufsztand
Sztart aufsztandu
Wynik gōrnoślōnskigo absztimōngu bōł niykorzistny dlŏ Polŏkōw. Za nowõ granicã pōmiyndzy Polskōm a Niymcami zapropōnowanŏ bōła tm. linijŏ ôd Korfantego, leko umiyniōnŏ ôd francuskigo jyneroła Le Ronda, co dołaby Polsce cołkõ wschodniõ tajlã Ślōnska aże pod Ôpole. Ôd drugij zajty bōła propozycyjŏ ôd grŏfa Sforzy, italijańskigo ministra spraw auslyndzkich, co uzdŏwała przekŏzać dlŏ Polski bezma cołki regiōn industryje bez Gliwic, Zŏbrzŏ i Krōlewskij Huty. Bez to, iże tyn ôstatni projekt mioł być przesłany do Lōndōnu pod dyskusyjõ Rady Nojwyższyj, polskŏ zajta uzdoła zaczōńć trzici aufsztand we nocy ze 2 na 3 mŏja 1921 roku. Zarŏz przed tym, 1 mŏja, zaczōn sie sztrejk gyneralny. Wszyjskich insurgyntōw bōło kole 60 tysiyncy, ze tego 25 tysiyncy aktywnie wojowało na frōncie.
Ciōng trefiyń
Po 7 czyrwnia walki ustoły, jak miyndzy zajtami i przi udziale aliantōw, trwały pertraktacyje. Miyndzy ôbie zajty weszły wojska angelske i francuske, a linijŏ dymarkacyjnŏ szła po liniji dotychczasowego frōntu. Miyndzysojuszniczŏ Kōmisyjŏ nakŏzała wszyskim tyż wycŏfać sie ze terynu absztimōngu.
Sarny
Sarny (ukr. Сарни) - mjasto na Ukrajińe, we růwjyńskim uobwodźe, śedźiba sarnyńśkigo rejůnu. Uostrzodek industryje.
Sonic the Hedgehog
Chronologijŏ szpilōw
Kategoryjo:Kůmputrowe szpile
Nintendo
Kategoryjo:Gospodarka Japůńije
Mario
Mario (jap. マリオ Mario) to je medialnŏ franczyza produkowanŏ ôd Nintendo a stworzōnŏ ôd Shigeru Miyamoto. Ôbyjmuje ôna szpile, telewizyjne seriale, kōmiksy, fabularny film a atrakcyje we parku szpasu.
Elbląg
Kategoryjo:Mjasta warmińsko-mazurskigo wojewůdztwa
Animal Crossing
Chronologijŏ szpilōw
Kategoryjo:Kůmputrowe szpile
Game Freak
Kategoryjo:Gospodarka Japůńije
Hymn Rusyje
Słowa rusyjske
Могучая воля, великая слава –
Refren:
Cheniménil
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Gminy we departamyńće Vosges
Hymn Rusyje
Słowa rusyjske
Грядущие нам открывают года.
Anglijsko transkrypcyjo
Bratskikh narodov soyuz vekovoy,
Shirokiy prostor dlya mechty i dlya zhizni.
Ellwangen (Jagst)
Kategoryjo:Mjasta Badyńiji-Wirtymbyrgiji
Palmas
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Tocantins
San Miguel de Tucumán
Kategoryjo:Mjasta Argyntyny
The Pokémon Company
Kategoryjo:Pokémon Kategoryjo:Nintendo Kategoryjo:Gospodarka Japůńije
Wołchow (mjasto)
Wołchow (rus.: Волхов) – mjasto we Rusyji, we lyńingradzkim uobwodźe, śedźiba wołchowskigo rejůnu. Uostrzodek industryje.
Danville (Illinois)
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Illinois
Uodrzański Bytům
Kategoryjo:Mjasta lubuskigo wojewůdztwa Kategoryjo:Gmin Uodrzański Bytům
30 lutygo
Kategoryjo:Kalyndorze Kategoryjo:Luty
Prekmurje
Prekmurje mo wjyrch 1.093 km². Nojwożńijszy uostrzodek a tyż przi tym jedźine mjasto to je Mursko Sobota, we keryj pomjyszkuje 20 000 ludźi. We cołkym Prekmurju mjyszko 82.369 ludźi, ze czygo nojwyncy je Słowyńcůma.
Maurytańijo
Maurytańijo(arab. موريتانيا Muritanija, uoficjolne mjano Islamsko Republika Maurytańsko arab. الجمهورية الإسلامية الموريتانية Al-Dżumhurija al-Islamija al-Muritanija) – państwo we půłnocno-zachodńij Africe, nad Atlantyckim Uoceanem. Grańica mo s Synegalem, Mali, Algeryjům a Zachodńům Saharům. Wjynkszo tajla kraju to pustynne teryny Sahary.
Dragiżewo
Dragiżewo - wjeś we Bułgaryji, we uobwodźe Wjelge Tyrnowo, we gmińe Laskowec. Na 2015 rok půmjyszkiwałosam 771 ludźi.
Uppsala
Uppsala - mjasto we Szwecyji, stolica regijůnu Uppsala. Uostrzodek nauki.
León (Szpańijo)
Kategoryjo:Mjasta Szpańiji
Swarożyn
Swarożyn (kaszub. Swôròżënò, mjym. Swaroschin) - wjeś we Polsce, we půmorskim wojewůdztwje, we tczewskim kryśe, we gmińe Tczew.
Royal Tunbridge Wells
Royal Tunbridge Wells – mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Kent.
Kategoryjo:Mjasta we hrabstwje Kent
Wschodńi Timůr
Wschodńi Timůr, Dymokratyczno Republika Wschodńigo Timoru (tetům: Repúblika Demokrátika Timór Loro Sa'e, portugalsko: República Democrática de Timor-Leste) je wyspjarske państwo we Azyji połedńowo-wschodńij. Bůło to pjyrsze państwo, kere usamostanowjyło śe we XXI stoleću. Jedźino lůndowo grańica Wschodńi Timůr mo ze Indůnezyjům. Wschodńi Timůr, kej godo same mjano, je rozlygowane we wschodńij tajli wyspy Timůr.
Tottori
Tottori – mjasto we Japůńiji, stolica prefektury Tottori, na wyspje Honsiu. Uostrzodek industryji a nauki.
Kongsberg
Kategoryjo:Gminy Norwygiji
Myślibórz
Kategoryjo:Mjasta zachodńopůmorskigo wojewůdztwa
Fukutsu
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Mjasta Japůńiji
Antonín Jedlička
Antonín Jedlička (rodz. 18 lutygo 1923, um. 28 śyrpńa 1993) – czeski szauszpiler, kůmik a imitatůr klangůw. Pracowoł m.in. przi filmach Arabela a Krtek.
South Shields
South Shields - mjasto we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Tyne and Wear, nade Půłnocnym Morzym. Uostrzodek industryje, morsko hawyna.
Kladanj
Kladanj – mjasto we Bośńi a Hercegowińe, we Federacyji Bośńi a Hercegowiny, we tuzlańskim kantůńe.
Kategoryjo:Mjasta Bośńi a Hercegowiny
Lady Pank
Lady Pank je polsko muzyczno skupina, kero gro rok. Zołożůli ja we 1981 roku.
Apyńiński Půłwysep
Apyńiński Půłwysep – půłwysep we połedńowyj Ojropje, uobkolůny uod akwynůw Strzůdźymnygo Morzo: Liguryjskigo a Tyrryńskigo uod zachodu, Jůńskigo uod połedńo a Adrjatyckigo uod wschodu. Jygo wjyrch je 150 000 km². Rozćůngo śe ze půłnocy na połedńe na dugości 1100 km. Apyńiński půłwysep bezma cołki przinoleży do Italije, wyjůntkůma sům ynklawy tygo państwa: Watykůn a San Marino. Skiż ksztołtu je mjanowany italskim strzewikym.
Binůminalne mjanowańy
Kategoryjo:Bjologiczno systymatyka
Nowa Słupia
Nowa Słupia - mjasto we Polsce, we śwjyntokrziskim wojewůdztwje, we keleckim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Nowa Słupia. Mjejske prawa 1351-1869 a uod 2019.
Prajagradź
Kategoryjo:Mjasta Indyji
Kolōnijŏ (Złoty Stok)
Ôsiedle nazwano było Kolōnijōm skuli dalekości ôd cyntrum miasta. W piyrszych latach istniyniŏ ôd nojbliższyj zabudowy w Złotym Stoku dzielōł jã pōnad kilōmeter drōgi.
Cheshire (Connecticut)
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Connecticut
Solus Christus
Solus Christus (s łać., śl.: Jyno Kristus) – krześćijańsko doktryna, uogłoszůno uod Marćina Lutra, kero uobowjůnzuje we wszyjskich protestanckich kośćołach. Podug ńi, ino Kristus je postrzedńikym mjyndzy ludźami a Bogym. Skiż tygo we protestanckich wyznańach ńy mo kultu śwjyntych abo Maryje. Doktryna ta je uoparto na cytatach ze Biblije: Apostolske Dźeje 4:10.12, Brif do Tymoteusza 2:5, Wańelijo Jana 14:6 a Brif do Efyzjanůw 4:15.
Kategoryjo:Protestancko teologijo
Cheongju
Cheongju (kor. 청주시) – mjasto we Połedńowyj Koryji, stolica prowincyji Půłnocny Chungcheong.
Leonessa
Leonessa - gmin we Italiji, we regijůńe Lacjům, we prowincyji Rieti. Mo 204,04 km² wjyrchu a podug danych ze 2020 roku půmjyszkiwało sam 2174 ludźi.
Caracas
Kategoryjo:Mjasta Wynezueli Kategoryjo:Stolice państw Połedńowyj Ameriki
Saalfelden am Steinernen Meer
Saalfelden am Steinernen Meer – mjasto we Austriji, we landźe Salzburg, we kryśe Zell am See. Uostrzodek żimowych szportůw.
Sheffield (Massachusetts)
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Massachusetts
Țibeni
Kategoryjo:Wśe Růmůńiji
Murowana Goślina
Kategoryjo:Mjasta wjelgopolskigo wojewůdztwa Kategoryjo:Gmin Murowano Goślina
Salzburg
Kategoryjo:Mjasta Austriji
Mirror
Mirror to je kopijŏ internetowyj zajty abo inkszych zasobōw (takich jak baza danych abo zbiory udostympniane bez FTP).
Boże, chrōń cysŏrza!
Słowa
Царь православный!
Bessemer (Alabama)
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Alabama
Utrecht
Kategoryjo:Mjasta Ńiderlandůw
Estuaire
Estuaire je jydno ze dźewjyńću prowincyjůw Gabůnu. Je uůna położůno na zachodźe państwa, nad Atlantyckym Uoceanym. Grańica mo uod wschodu ze prowincyjům Woleu-Ntem, uod połedńowego wschodu ze prowincyjům Postrzodkowe Ogowe a uod połedńo ze Nadmorskym Ogowe. Uod půłnocy grańiczy ze Růwńikowům Gwinyjům. Wjyrch Estuaire je 20 740 km² a mjyszko we ńim 638 219 perzůnůw (bezma půł cołkij populacyje państwa), co dowo zagynszczyńy 22,33 perz./km². Stolicům prowincyje je mjasto Libreville, kere je ku tymu stolicům cołkigo Gabůnu.
Ujście (mjasto)
Ujście (mjym. Usch) - mjasto we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we pilskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Ujście.
Ringarum
Ringarun – mjasto we Szwecyji, we regijůńe Östergötland, we gmińe gmińe Valdemarsviks.
Dún Laoghaire
Kategoryjo:Mjasta Irlandyji
Kitchener (Kanada)
Kategoryjo:Mjasta Kanady
Latkowo (radźejowski krys)
Latkowo - wjeś we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we radźejowskim kryśe, we gmińe Uośynćiny.
Heil dir im Siegerkranz
Słowa
Heil Kaiser, dir!
Sei, Kaiser Wilhelm, hier
Der Menschheit Stolz!
Wólka Kosowska
Kategoryjo:Gmin Lesznowola
Blumenau
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Santa Catarina
Depeche Mode
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Depeche Mode
Londrina
Londrina - mjasto we Brazyliji, we sztaće Paraná.
Breuberg
Breuberg – mjasto we Mjymcach, we landźe Hesyjo, we kryśe Odenwald.
Gospić
Kategoryjo:Mjasta Chorwacyji
Bisztynek
Bisztynek (mjym. Bischofstein) – mjasto we Polsce, we warmińsko-mazurskim wojewůdztwje, we bartoszyckim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Bisztynek.
Zana
Zana (ńykej s polskigo śmjytana) to je wyrůb, kery wyłaźi przi uodtuszczańu mlyka abo przi rychtowańu inkszych nabjołůw. Bywo podano na mlyko, atoli mo wjyncyj fetu a mocńyjszy, swojisty szmak. Używano je nojczyńśćij kej mlyko do kafyju, do zagynszczańo abo zabjylańo zupy, a tyż dowo śe ubić na szlagzana, kero suży jako culaga do roztomajtych sfaczynůw a maszketůw.
Hymn Francyje
La Marseillaise (Marsylianka) – państwowy hymn Francyje. Ôstoł przijynty 14 lipca 1795 roku. Napisoł go Claude-Joseph Rouget de Lisle. Ôficyjalnym hymnym je piyrszŏ a szōstŏ zwrotka.
Słowa
Entendez-vous, dans les campagnes
Mugir ces féroces soldats?
Theodor Erdmann Kalide
Nojpopularńijsze rzezy
Kategoryjo:Rzeźbjorze Kategoryjo:Rodzyńi we 1801 Kategoryjo:Umarći we 1863
Boris Carmeli
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Rodzyńi we 1924 Kategoryjo:Umarći we 2009 Kategoryjo:Basy Kategoryjo:Italoki
Edmund Hillary
Kategoryjo:Himalajisty Kategoryjo:Nowozylandczyki Kategoryjo:Rodzyńi we 1919 Kategoryjo:Umarći we 2008
Norbert Wójtowicz
Bibljografijo:
Kategoryjo:Rodzyńi we 1972 Kategoryjo:Polske publicysty Kategoryjo:Polske teologi Kategoryjo:Polske historyki
Otylia Jędrzejczak
Kategoryjo:Rodzyńi we 1983 Kategoryjo:Pływoki Kategoryjo:Ślůnzoki
Rudzko Kuźńica
Trzęsienie ziemi
12 grudnia 2008 o godzinie 23:45 na Ślůńsku bůło czuć silne trzynsienie ziemi o sile 3,5 stopni we Skali Richtera. EMSC CSEM wyznaczyło, że epicentrum trzynsienia to właśnie Rudzko Kuźńica.
Wykŏz egipskich hieroglifōw
Aa – Niyôkryślōne
Kategoryjo:Symbole
Mykoła Skrypij
Zdrzůdła
Kategoryjo:Lymberg
Myjtermas
Kategoryjo:Norzyńdźa
Guerrero
Guerrero to je sztat we Meksyku nad Pokojnym Uoceanym. Mo 64 281 km² wjyrchu a půmjyszkuje go 3 115 202 ludźi (2005). Jygo stolicům je Chilpancingo de los Bravo.
La Rochelle
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Mjasta Francyji
Hertz
Miano jednotki je ôd miana miymieckigo fizyka Heinricha Hertza, zajmujōncego sie m.in. podszukowaniym welōw elektrōmagnetycznych.
Kōmputrowy szpil
Zorty
Wyrōżniōmy mocka zort kōmputrowych szpilōw, miyndzy inkszymi:
Tyta
Kategoryjo:Zwyki Kategoryjo:Bajtle
Édouard Manet
Édouard Manet (rodz. 23 styczńa 1832 we Paryżu, um. 30 kwjetńa 1883 we Paryżu) – francuski malyrz, poważany za jednygo s pjyrszych impresjůńistůw. Na jygo dźeła mjoły ajnflus malunki Tycjana. Nojbarzi znůmy ze uobrozůw "Le Déjeuner sur l'herbe" (śnodańe na trowje) a "Olympia". Na uobu przedstowjoł baby po nagu, uobadwa bůły wystawjůne we 1863 roku a doły sztich do srogigo zgorszyńo.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Francuske malyrze Kategoryjo:Impresjońisty Kategoryjo:Rodzyńi we 1832 Kategoryjo:Umarći we 1883 Kategoryjo:Ludźe zwjůnzane ze Paryżym
Andrzej Stania
Andrzej Stania (rodz. 3 lutygo 1948) je ślůnski polityker, grubjorz na pynzyji. Uod 2000 do 2010 boł prezydyntym Rudy Ślůnskij. Człůnek Platformy Obywatelskij, mo baba a sztyrech bajtlůw.
Dragan Đokanović
Dragan Đokanović (ur. 20 kwietńa 1958, we Sarajewje) – serbski politiker ze Bośńe a Hercegowiny, tworzićel a lider dymokratycznyj partyje uo mjańe Demokratska Stranka Federalista.
Panama
Ferwaltůngowy tajlůng
Panama je potajlowano na 9 prowincyjůw (provincias) a 3 terytoryja autochtůnůw (comarcas indígenas). Krům tygo sům dwa comarcas, kere sům podporzůndkowane regjyrůnkowi prowincyjalnymu a majům sztatus růwny panamskich gminům (corregimiento).
PlayStation 2
PlayStation 2 (PS2) (jap. プレイステーション２ Pureisutēshon Tsu) – kōnsola do szpilōw wideo, wyprodukowanŏ we Japōniji bez fyrmã Sony Computer Entertainment, nŏstympca PlayStation. Kōnsola miała swojã prymierã 4 marca 2000 we Japōniji, a we Zjednoczōnych Sztatach 26 paździyrnika 2000.
Anillaco
Kategoryjo:Gminy Argyntyny
Kaszëbsczé nótë
Tekst śpjywki
To je môłé, to je wiôldżé, to są jinstruméńta wszelczé.
Kategoryjo:Kaszubsko kultura
Grand Theft Auto: San Andreas
Fabuła
Trefiyniŏ we szpilu dziejōm sie we 1992 roku. Mocka misyje, w kerych grŏcz biere udzioł, je ŏdzwierciedleniym roztōmajtych trefiyń z zaczōntku lŏt dziewiyńćdziesiōntych majōncych plac we Kalifornije (akcyjŏ filmu Terminator 2 eli zamiyszki we Los Angeles).
Ôsobisty kōmputer
[[Plik:Personal computer, exploded.svg|thumb|upright=1.2|Ajnfachowe kōmpōnynta ôsobistego kōmputra ze zaczōntku XXI stoleciŏ:
9) mysza
Ryga
Kategoryjo:Mjasta Łotwy Kategoryjo:Stolice państwůw Ojropy
Cape Girardeau
Cape Girardeau – mjasto we USA, we sztaće Missouri, we hrabstwach Cape Girardeau a Scott.
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Missouri
Iłanskij
Iłanskij (rus. Ила́нский) to je mjasto we Rusyji, we Krasnojarskim Kreju, rozlygowane nad rzykům Ilanka. Je sam banhow przi Transsyberyjskij Banowyj Sztrece. Założůne we 1646, mjejske prawa mo uod 1939. Podug danych ze 2002 roku, mjyszko sam 17 073 ludźi.
Hayrabolu
Kategoryjo:Mjasta Turcyji
Kůnfucyjus
Kůnfucyjus (łać.: Confucius, chiń.: 孔子, 孔夫子, pinyin: Kǒng zǐ, Kǒng Fūzǐ, podle tradycyje rodz. 28 śyrpńa 551 p.Kr., um. 479 p.Kr.) bůł chińskim myślićelym a społecznym filozofym, kerygo nauczańy a filozofijo mjały fest srogi ajnflus na chińsko, koreańsko, japůńsko a wjetnamsko kultura, myśl a żyće.
Cestohowa
Historyjŏ
We latach 1877–1878 wybudowano kościōł. We latach 1883-1918 Cestohowa miała włŏsnõ pocztã. Publicznŏ szkoła powstoła z przekształcyniŏ farnyj szkōłki we roku 1937 a ze pauzami fungowała do niyskorych lŏt siedymdziesiōntych XX stoleciŏ.
Repty
Repty (pol.: Repty, mjym.: Repten) – dźelńica Tarnowskich Gůr uod 1973. Půmjyszko ja 2 121 ludźi.
Panna Maria
Panna Maria – zidlōng Ślōnzŏkōw we USA, we połedniowyj tajli sztatu Teksas, na połedniowy weschōd ôd San Antonio, założōny we 1854 bez ymigrantōw ze Gōrnego Ślōnska kerowanych bez ksiyndza Leopolda Moczygembę, bydōncych ze Wielgij Płużnicy koło Wielgich Strzelec.
Csorna
Csorna to je mjasto we Madźarach, we kůmitaće Győr-Moson-Sopron. Podug danych ze 2001 roku mjało 10 848 mjyszkańcůw.
Pńowjec
Plac
Pńowjec je na Ślůnskej wyżyńe na wysokośći ok. 250 m.n.p.m. Dookoła tego placu sům lasy lublińeckie.
Neil Armstrong
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Amerikańske astrůnauty Kategoryjo:Rodzyńi we 1930 Kategoryjo:Umarći we 2012
Zwiōnzek Dŏwnych Powstōńcōw na rzecz Gōrnoślōnskigo Samostanowiynia
Zwiōnzek Dŏwnych Powstōńcōw na rzecz Gōrnoślōnskigo Samostanowiynia – ôrganizacyjŏ fungujōncŏ na terynie Gōrnego Ślōnska we latach 1921–1922 we Miymczech, skłŏdała sie ze dŏwnych ślōnskich powstōńcōw, dōnżyła przōdzij do samostanowiynia Gōrnego Ślōnska, potym do autōnōmije Gōrnego Ślōnska za państwa zwiōnzkowego Rzeszy, antlich do autōnōmije Gōrnoślōnskij Prowincyje.
Głuszec
Kategoryjo:Jeźdźory we Sztetińe
Ślůnski ślabikorz
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Kultura Ślůnska
Źdźyszowicy
Źdźyszowice (pol. Zdzieszowice, mjym. Deschowitz, uod 1936 Oderthal) – mjasto we Gůrnym Ślůnsku, we uopolskim wojewůdztwje, we krapkowickim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskij gminy. Bez Źdźyszowice płyńe rzyka Uodra.
Rasławice
Historyjŏ
Ôd 1524 Rasławice przinŏleżały do karniowskigo ksiynstwa, a ôd 1595 były włŏsnościōm Oppersdorffów. Szkołã spōminano we 1679. Nowy kościōł farny pw. Wniebowziyncia Nojświyntszyj Maryi Panny ôstoł zbudowany we latach 1787–1789.
Kościōł świyntego Michała Archanioła we Prudniku
Kościōł świyntego Michała Archanioła we Prudniku – kościōł we Prudniku zbudowany we latach 1730-1738 we barokowym sznicie, podle projektu Johanna Innozenza Töppera. Mustrym dlŏ chrōma bōł kościōł świyntego Mikołaja na Malyj Stranie we Pradze. Położōny w połedniowyj czynści Starego Miasta, na połednie ôd rynku. Chrōm wpisuje sie we szachownicowy ukłŏd miasta założōnego we XIII stoleciŏ na miymieckim prawie.
Historyjŏ
Kategoryjo:Prudńik Kategoryjo:Budowlane uobjekty
Huta Malapana
Huta dzisiej
Dzisio na tajli terynu dŏwnyj huty (zaôbycz pōłnocnyj) sōm sklepy a parki. We jednym ze stawiyń huty je dzisiej Muzeum Hutnictwa Doliny Małej Panwi w Ozimku. Wele mostu Kettenbrücke sōm tabule ze gyszichtowym ôpisym huty. Teryny na kerych dalij je kludzōnŏ huta, sōm dzisiej pod forsztandym sztamgyszeftu Huta Małapanew Sp. z o.o.
Katar
{{Państwo infobox |mjano_oryginalne      = دولة قطر |nazwa_ślůnsko          = Państwo Katar |fana_uobroz           = Flag of Qatar.svg |goduo_uobroz           = Coat of arms of Qatar.svg |nazwa_dopeuńač      = Kataru |dewiza                = |dewiza_godka          = |dewiza_ślůnsko         = |lokalizacja_uobruz     = LocationQatar.png |kůnstytucyjo           = |państwo               = |zaležne_uod = |godka uřyndowo        = arabsko godka |godka užywano         = |stolica               = Ad-Dauha |ustrůj polityčny     = absolutno můnarchijo |typ_państwa           = |guowa_państwa         = Hamad ibn Chalifa as-Sani (تميم بن حمد بن خليفة آل ثاني) |guowa_państwa_uopis    = ymir |status_terytorium     = |zaležne_uod}           = |guowa_terytorium      = |guowa_terytorium_uopis = |we_imjyńu_tekst       = |we_imjyńu_uřůnd       = |we_imjyńu             = |szef_řůndu            = Khalid bin Khalifa bin Abdul Aziz Al Thani (خالد بن خليفة بن عبد العزيز آل الثاني) |szef_řůndu_uopis       = prymjer |we_imjyńu_tekst2      = |we_imjyńu_uřůnd2      = |we_imjyńu2            = |plac          = 11 437 |plac_wůd      = 0% |plac_mjejsce  = 157 |ludźi               = 2 545 603 |gynstość               = 222 |gynstość_mjejsce       = |ludźi_rok           = 2016 |narodowości           = |ludźi_mjejsce       = 142 |utwořynie_sposůb     = ńypodległość |uod_kogo               = uod Wjelgij Brytańije |utwořyńe_data       = 3 wrześńa 1971 |likwidacjo_sposůb     = |bez_kogo            = |likwidacjo_data       = |religja_dominujůnco    = islam |waluta_nazwa          = rjal Kataru |waluta_symbol         = QAR |UTC                   = +3 |hymn                  = As Salam al Amiri |hymn_nazwa_ślůnsko     = Hymn Pokoju |kod_ISO               = QA |domyna                 = .qa |kod_samochodowy       = QA |numer_kerunkowy       = +974 |terytoria_zaležne     = |terytorja_autůnůmične = |mapa_uobroz            = |uwagi                 = }} Katar (arab.: قطر), Państwo Katar (دولة قطر) – państwo we Azyji, rozlygowane we schodńij tajli Arabskigo Půłwyspu, nad Perskům Zatokům. Grańica mo ze Saudyjskům Arabijům.
Gospodarka je uoparto na dobywańu naftowyj ropy a źymnygo gazu, krům tego je sam hutńictwo a inkszo industryjo. Fest rozwińynty je transzport. Państwo dowo socjalno uopjeka a darmowo nauka wszyjskim uobywatelům.
Demi Moore
Necowe uodwołańa
Moore, Demi Moore, Demi
Cyckocze
Cyckocze (Mammalia) – zwiyrzynta przinŏleżōnce do kryngowcōw, cechujōnce sie zaôbycz wystympowaniym mlykowych gruczołōw u samur, ôbecnościōm ôwosiyniŏ (wosy abo pelc) jak tyż stałocieplnościõ (abo mogymy pedzieć „ciepłokrwistość”).
Charakterystyka
Cyckocze zamiyszkujōm tak strzodowiska wodne, jak i lōndowe (wiynkszość), ôpanowały tyż luftowõ przestrzyń (gacopiyrze). Terŏźnie żyje na świecie kole 4500–5000 zort cyckoczy (we znŏleżności ôd systymu klasyfikacyje).
Waserwoga
Kategoryjo:Norzyńdźa
Kachlok
Kachlok to je akůmulacyjny pjec zbudowany ze szamotowych herckůw (we postrzodku) a kachlůw (z wjyrchu, przodku a bokůw), podany we ksztołće na słup. Nojwożńijszo jygo tajla to je palyńisko, ze jygo srogośći uozrachowuje śe masa cołkigo kachloka. Lo kachloka uo palyńisku na 6 kilo drzewa abo wůngla akůmulacyjno masa je 600 kilogramůw. Palyńisko je zawjyrane żeliwnymi dźwjyrzůma, a we nowszych zortach je to szklanno szyba. Do porzůndku nahajcowany a zawarty kachlok poradźi uoddować ćepło bez 12 godźin.
Popkorn
Popkorn (śl. prażůno kukurzica) to je prażone we srogij tymperaturze we yjlu abo gorkim lufće źorno majsu. Skłodo śe uůno m.in. ze bjołka, skrobje a wody, kery tworzům we ńim "bjylmo". We czaśe podgrzywańo ze źornůw uodparowuje woda, kero zwjynkszo uobjyntość a rozsodzo źorno uod strzodka, a wuůnczas inksze skłodńiki bjelma wypływajům ze źorna a tworzům popkorn. Potym śe uůnygo suszy a nadowo śe do jedzyńo. Popkorn pochodźi ze USA a je zauobycz jedzůny we kinach.
Bismarkhuta
Bismarkhuta, inakszy: Bismark, we latach 1922-1939: Wjelke Hajduki, zaś we latach 1941-1945: Bismark-Krůlewsko Huta (mjym. Bismarckhütte, pol.: do 1922: Bismarckhuta, od 1922 do 1939: Hajduki Wielkie, od 1939: Chorzów Batory) to je dźelńica Chorzůwa (downij Krůlewskij Huty) położůno we połedńowyj tajli mjasta.
Rota Ślōnzŏkōw
Rota Ślōnzŏkōw (tyż Ślōnskŏ rota) – polskŏ propagandowŏ patriotycznŏ pieśń powstołŏ kole 1920 roku we czasie absztimōngu na Gōrnym Ślōnsku. Jeji podstawã stanowiōm słowa Marii Konopnickij. Zmiyniōne jednak ôstały tak, by ôkryślały zwiōnzek ze Ślōnskem, stōnd tyż tytuł. Pieśń śpiywanŏ na melodyjõ stworzōnõ bez Feliksa Nowowiejskigo.
Leopold Moczygemba
Biografijŏ
Leopold stoł sie mustrym do naśladowaniŏ dlŏ czōnkōw swojij familije. Sztyrech jego bliskich przŏcieli przijōnło sakramynt kapłaństwa. Bōli to: Leopold, wyświyncōny na kapelōna we 1884 roku (ôwoc piyrszego sakramyntu manżelstwa danego we Pannie Mariji), Thomas – świyncōny we 1891 roku, Leon (Leo) – świyncōny we roku 1919 a Henry – świyncōny we 1949 roku.
Bjelanka (dolnoślůnske wojewůdztwo)
Kategoryjo:Gmin Ślůnski Lwůwek
Chrustki
Chrustki to sům chrupke ćostka uo słodkim smaku, we ksztołće podanym na szlajfka. Zauobycz sům jedzůne we Tusty Sztwortek a we bakusy. Chrustki pyrszczy śe na yjlu, tak kej kreple. Na uostatku suje śe je pudercukrym.
Matchbox
Matchbox je marka modelůw autokůw (zauobycz, nale ńy yno, bůły tyż fligry a inksze) wkludzůno we 1953 uod firmy Lesney Products, terozki je uůna włosnośćům firmy Mattel. Mjano "Matchbox" we angelskij godce uoznaczo "szachtla sztraheclůw" a nadano je skirz tygo, co modele bůły podug srogośći podane na ta szachtla.
Streaking
Streaking to je wydarzyńy, kere polygo na wlatywańu po sagu na masowe muzyki, zauobycz szportowe, a citańu przed uochrůnům a policyjům. Ńykej streakery majům wypisane na ćele roztomajte hasła. Streaking je ńylegalny a streakery sům karane uod gerychtůw.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Nudyzm Kategoryjo:Hapyńingi
Kodeks Koldína
Historyjŏ
Kategoryjo:Historyjo Czechůw Kategoryjo:Historyjo Ślůnska
Szlagcojg
Szlagcojg to je we roku a dżeźe mjano uobycznygo zestawu perkusyjnych insztrumyntůw, we poważnyj muzyce ńykej mjanuje śe tak jedyn abo pora insztrumyntůw ze zorty perkusyjnych, kerych używo jedyn muzykant. Do uobycznygo zestawu wlazujům bymbny: srogi bymbyn, floor tom, tom-tom, rototom, werbel; talyrze: hi-hat, crash, ride, china a splash. Na szlagcojgu gro śe szlagcojgowymi pałkůma abo szpecyjolnymi bysztůma a pedałůma.
Průszkůw
Průszkůw (pol. Prószków, dowńi Pruszków, mjym. Proskau, śl-mjym. Pruske) – mjasto a gmina mjejsko-wjejska (uod 2006 roku uobowjůnzuje podwůjno polsko a mjymjecko urzyndowo godka), we uopolskim wojewůdztwje a we uopolskim kryśe.
Uod 14. stoleća do 1769 Průszkůw noleżoł do szlacheckij familije Proskowski.
Makůwki
Makůwki to je maszket, kery podug tradycyje rychtuje śe na Wilijo, sům uůne popularne we Ślůnsku. We Wjelgopolsce mjanowane makiełki. Rychtuje śe je ze maku, chałki, mlyka, mjodu abo cukru a doćepuje bakalijůw: rodzynkůw, mandlůw, uorzechůw a inkszych.
Kōfu
Kōfu – mjasto we Japůńiji, na wyspje Honsiu, głowne mjasto prefektury Yamanashi (regijůn Chūbu). Mo 212,41 km² wjyrchu a podug danych ze lutygo 2008 mjyszkało sam 199 271 ludźi. Mjasto bůło założůne we 1519 roku, mjejske prawa mo uod 1889.
Kilimandżaro
Kilimandżaro to je gůra we Tanzańiji, przi grańicy ze Kyńijům. Je to nojwyższo gůra we Africe. Mo trzi wjyrchy, kożdy ś ńich to je downy wulkůn:
Przi samym wjyrchu na wjyrchu ůng. 4 km² zalygo śńyg.
Easter egg
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Programowańe
Abdurrahman Wahid
Kategoryjo:Rodzyńi we 1940 Kategoryjo:Umarći we 2009 Kategoryjo:Prezydynty Indůnezyji
Wancki
Wancki (łac. Anoplura) to je podraja uowadůw ze podgrůmady krzidlatych uowadůw, kery uobejmuje gatůnki co sům pasożytůma cyckoczy, we tym ludźi. Sům ńywjelgimi uowadůma, duge sům na 0,35 – 6 mm a fest plaskate. Cyckajům krew swojich żywićelůw a dostowo śe uod ńich skůrnych ńymocůw.
!
Firlus
Firlus (pol. Firlus) – wjeś we Polsce we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we chełmińskim kryśe, we gmińe Papowo Biskupie.
Bykowina
Rozlygowano je na půłnoc uod Kochlowic a na połedńe uod Śwjyntochlowic. Tajluje śe na Staro Bykowina a Nowo Bykowina. Podug danych ze 2006 roku, mjyszko sam 18 267 ludźi.
Bruce Lee
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Rodzyńi we 1940 Kategoryjo:Umarći we 1973 Kategoryjo:Amerikańske szauszpilery Kategoryjo:Chińczyki
Dubielno (chełmiński krys)
Kategoryjo:Gmin Papowo Biskupie
Mint Hill
Mint Hill – mjasto we Zjednoczůnych Sztatach, we sztaće Půłnocno Karolina, we hrabstwach Mecklenburg a Union. Podug danych ze 2000 roku mjało 14 922 mjyszkańcůw.
Bronisław Komorowski
Uod 6 śyrpńa 2010 do 5 śyrpńa 2015 sprawowoł urzůnd Prezydynta RP.
Koszęcin
Koszęcin (Koszyńcin, Koschentin, Goschentzin, Constantin ) je to wieś we połedniowyj Polsce, we Ślōnsku, we lublynieckim krysie. Je to siedziba gminu Koszęcin. Leży kole 13 kilomyjtrōw na połedniowy wschōd ôd Lublyńca a 43 kilomyjtry na pōłnoc ôd głownygo miasta wojewōdztwa - Katowic.
Istryjo
Kategoryjo:Půłwyspy Ojropy
Biskupjo Kůpa
Biskupjo Kůpa (czes. Biskupská kupa, pol. Biskupia Kopa, mjym. Bischofskoppe) – nojsrogszo gůra polskij tajli Uopawskich Gůr (Zlatohorská vrchovina, we Czeskij Republice je to tajla Jeśůńikůw), srogo na 889 metry. Biskupjo Kůpa ja tyż nojsrogszům gůrom uopolskego wojewůdztwa.
I ślōnske powstōnie
Abszus powstōnia
11 siyrpnia 1919 r. we Bytōmiu na zgrōmadzyniu krysowych kōmandyrōw POW Gōrnego Ślōnska pod kerownictwym Józefa Grzegorzka, przijynto pod adresōm Kōmyndy POW Gōrnego Ślōnska we Strumiyniu na Cieszyńskim Ślōnsku, żōndanie napoczyńciŏ powstōnia. Do Strumiynia z tym żōndaniym ôddelegowano, Stanisława Mastalerza a Jana Lortza, kerzi na placu niy utrefiyli kōmandyra, Alfonsa Zgrzebnioka. Bez to szef jego sztabu Jan Wyglenda zawołoł wszyjskich kōmandyrōw POW Gōrnego Ślōnska do Strumiynia na 15 VIII a potym na 18 VIII. We tym czasie Miymcy niyspodzianie heresztowali we dniach 15-16 siyrpnia pŏru prziwōdcōw POW Gōrnego Ślōnska (cuzamyn z Józefem Grzegorzkiem) z materyjami ôrganizacyje. We tyj sytuacyji udziwniōnŏ grupa ślōnskich wychodźcōw we Piotrowicach na Cieszyńskim Ślōnsku, pod kerownictwym Maksymiliana Iksala, wydała kōmandyrōm POW Gōrnego Ślōnska we Rybniku a Pszczynie byfel napoczyńciŏ powstōnia, przi ôznaczaniu termin abszusu na 17 siyrpnia na godz. 2.00 we nocy. Udziwniōny tã oddolnõ inicjatywōm Bytōmski Wykōnawczy Kōmitet POW Gōrnego Ślōnska (Michał Wolski, Jan Przybyłek, Wiktor Rumpfeld) musioł zaaprobować tã decyzyjõ i wydoł byfel napoczyńciŏ powstōnia na 18 siyrpnia na godz. 2.00 dlŏ krysōw: katowskigo, bytōmskigo, zŏbrskiego, rybnickigo a tarnogōrskigo.
Boje w ôkolicach Pszczyny, Tychōw, Rybnika a Władzisławia
We wsi Urbanowice kōmpanijŏ 75 powstōńcōw pod kōmyndōm Wiktora Szczygła z Urbanowic rozbroiła ôddział Grenzschutzu i wymaszerowała we richtōngu wsi Paprocany kaj stacjonował srogi ôddział miymieckigo wojska zaôpatrzōnego we artyleryjõ. We czasie boju, kery trwał do godziny 3 rano, Ślōnzŏkōm podarziło sie zdobyć wieś i ôdwach, we kerym brōniyli sie Miymcy. Zginyło 3 powstōńcōw, zdobyto sztyry polowe harmaty, 2 maszinowe gywery a 50 artyleryjskich kōni.
We Mikołowie 180 powstōńcōw ślōnskich pod kōmyndōm Ryszarda Bąnka po dwōch godzinach bojōw niy poradziyło ôpanować miasta. Podanie Alojzemu Ośliźlokowi niy podarziło ôpanować sie Władzisławia.
Boje w ôkolicach Katowic
We Katowicach Szopienicach powstōńcom pod kōmyndōm Piotra Łyszczaka podarziło sie rozbroić srogi ôddział Grenzschutzu i zdobyć 100 gywer ryncznych, 7 maszinowych i spory forant amunicyje. Ôpanowano cołkõ gminã a Ślōnzŏki pod ôgniym miymieckich dzioł napoczli budować most bez Brynicã zapewniajōncego łōnczność z Sosnowcym po polskij zajcie rzyki. 20 siyrpnia Miymcy napadli powstōńcōw z Szopienic dwōma pancernymi cugami, 4 pancernymi autami a 2 kōmpanijami wojska. Miymcy we czasie zaciyntego boju straciyli bez 100 zabitych a rannych, jednak powstōńcy skirz przewŏgi wrogŏ niy poradziyli ôbrōnić swojich pozycyji.
Boje w ôkolicach Myslowic
We Mysłowicach we dniach 20-23 siyrpnia walczōł bataliōn powstōńczy pod kōmyndōm Ryszarda Mańki, kery po wcześniejszych utarczakch wy mieście a bojach na przedpolu miasta napoczōn natarcie bez berg Maasego ôd zajty wczaśnij ôpanowanego Janowa, we czasie kerego zdobōł połedniowõ tajlã miasta z dworcym. Zajynto tyż wieżã Bismarcka, kerŏ ôstała ôstrzelana i poprzniōnŏ bez Grenzschutz. We czasie bojōw Grenzschutz rozstrzelał przi Rynku Wiktora Czaję a Franciszka Bednorza, a w grubie Franciszka Gracę a Franciszka Magdziorza. Powstōńcom podarziło sie zestrzelić miymiecki fliger i wysadzić banowy tor coby niy dozwolić przejŏzd pancernymu cugowi. Skuli sturbaczyniŏ amunicyje powstōńcy musieli sie wycŏfać do Polski. We ferajnie z bojami na terynie Myslowic ôstało poprzniōnych 56 dōmōw i ôstało zabitych 20 ôsōb spostrzōd niy bierōncych udziału we bojach.
Ślōnske aufsztandy
Dymografijŏ
Srogŏ tajla Ślōnska przinŏleżoła do Niymiec ôd 1742 roku (ôwdy Krōlestwo Prus, ôbejzdrzij umŏwa berlińskŏ). We 1815 roku, po kōngresie wiedziyńskim, bōła zreôgranizowanŏ pruskŏ administracyjŏ państwowŏ i utworzōnŏ bōła Prowincyjŏ Ślōnsk, potajlowanŏ przōdzi na sztyry, a ôd 1820 roku na trzi regyncyje (Regierungsbezirk): wrocławskõ, lignickõ (Dolny Ślōnsk) i ôpolskõ (Gōrny Ślōnsk). Ôd pōłowy 19. stoleciŏ we Gōrnym Ślōnsku bōło moc polskich nacyjnych działŏczy (Józef Lompa, Karol Miarka a inksi).
Absztimōng we Gōrnym Ślōnsku
Propolske działŏcze utworzili Polski Absztimōngowy Kōmisariat (Polski Komisariat Plebiscitowy) reskyrowany ôd krześcijōńsko-dymokratycznego politikera Wojciecha Korfantego, za to prōniymiecki Absztimōngowy Kōmisariat dlŏ Niymiec (Plebiszitkomissariat für Deutschland) reskyrowany ôd prŏwnika a byrgera Bytōmia Kurta Urbanka. Rolōm ôbōch ôrganōw bōła politycznŏ agitacyjŏ, a tyż ôrganizacyjŏ przijŏzdōw tm. absztimōngowych ymigrantōw, bo wszyjske ludzie narodzyni we Gōrnym Ślōnsku, niyznŏleżnie ôd ônych terŏźnego placu pōmiyszkaniŏ, mioły możebność welowaniŏ we absztimōngu. Tak kampanije propolskie, jak i prōniymiecke ôpiyrały sie na argumyntach nacyjnych, a tyż ôbywatelsko-ekōnōmicznych: piyrszŏ ôbiecowoła abszlus wyzysku ślōnskich fabrykŏrzy bez „pruskich panōw”, kej drugŏ spōminała ôgōlnie niższy poziōm ekōnōmicznego rozrostu Polski a ônyj trwajōnce zaangażyrowanego we wojnã ze Sowieckōm Rusyjōm.
Spamiyńć
Krōm tego, moc Ślōnzŏkōw mŏ aufsztandy barzij za bratobōjczõ wojnã, co we nij ludzie po ôbōch zajtach bōli ino insztrumyntami wielgij polityki. Decyzyje polityczne tedy niy dycki bōły zwiōnzane ze etnicznym pochodzyniym abo używanōm gŏdkōm, ofyn czōnki tyj samyj familije wojowały przeciwko sobie.
Necowe ôdwołania
Kategoryjo:Historyjo Ślůnska Kategoryjo:Historyjo Mjymcůw Kategoryjo:Historyjo Polski
Mistrzostwa Ojropy we Fusbalu 2016
Turcyjo
Stadjůny:
Jemielnica
Kategoryjo:Gmin Jemielnica
Kaspijske Morze
Kategoryjo:Jeźdźora Azyji
Jerzy Szmajdziński
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Synatorowje III RP Kategoryjo:Rodzyńi we 1952 Kategoryjo:Umarći we 2010
Historyjŏ świata
We chycie XV stoleciŏ Johannes Gutenberg wynŏd druk bazujōncy na ruchōmych pismach, co dokludziyło do imyntnego przeôrganizowaniŏ knifōw kōmunikacyje miyndzy ludźmi. Druk ôdegroł wŏżnõ rolã we zawrzyniu strzedniowiecznyj historyje i przeniesiyniŏ historyje do nowożytnych czasōw, we czasie kerych prziszła miyndzy inkszymi epoka Renesansu, eli industryjalnŏ rewolucyjŏ.
Mezolit
Mezolit, to znaczy strzedniŏ epoka kamynia (z greckij gŏdki „mezos” - „strzodkowy”, „lithos” - „kamyń”) to ôkres rozrostu technicznego ludzkości - etap przejściŏ z paleolitu do neolitu.
Neolit
Wŏżnõ pōmianōm, kerŏ zaszła we neolicie, podle historyka Vere Gordon Childe ôkryślanõ za „agrarnŏ rewolucyjŏ” je przestawiynie sie społeczności na pozyskiwanie pożywiołu z bauerstwa kole 10 tysiyncy lŏt p.n.e. Kole 9500 roku p.n.e. uprawã role podyjmli miyszkańcy Żyznego Pōłmiesiōnczka. Do roku 7000 p.n.e. bauerstwo zakorzeniło sie we Indyji, a do roku 6000 p.n.e. we Egipcie. Kole 5 tysiyncy lŏt p.n.e. ziymiã uprawiali Chińczycy, a szlaki działalności bauerskij we Postrzodkowyj Ameryce datuje sie na kole 2700 lŏt p.n.e.
Świętoniowa
Kategoryjo:Gmin Przeworsk
Guchołazy
Kamracke miasta
Guchołazy sōm skamracōne ze:
Acroconidiellina urtiagae
Kategoryjo:Ascomycota urtiagae
Xiphomyces caricis
Xiphomyces caricis je grzib, co go ôpisoł Jørst. 1947. Xiphomyces caricis nŏleży do zorty Xiphomyces, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Acroconidiellina loudetiae
Acroconidiellina loudetiae je grzib, co go ôpisoł M.B. Ellis 1971. Acroconidiellina loudetiae nŏleży do zorty Acroconidiellina, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Hypotrachyna quaesita
Hypotrachyna quaesita je porost, co go nojprzōd ôpisoł Kurok., a terŏźnõ nazwã doł mu DePriest & B. W. Hale. Hypotrachyna quaesita nŏleży do zorty Hypotrachyna i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Wolta
Wolta (yng. Volta River, fr. Fleuve Volta) – rzyka we zachodńij Africe, przepływo bez Burkina Faso a Ghana. Wolta powstowo ze skuplowańo trzech rzykůw: Czornyj Wolty (mjanowanyj tyż Mouhoun), Bjołyj Wolty (Nakambé) a Czyrwjůnyj Wolty (Nazinon, dopływ Bjołyj Wolty). Ji dugość uode zdrzůdłůw Czornyj Wolty je 1500 km², a wiyrch ji dorzyczo - 394 tyś. km². Rzyka wpado do Gwinyjskij Zatoki we małyj delće. Ji głůwne dopływy to: Pra, Sene, Afram (prawe) a Daka a Oti (lewe). Przepływ wody ńy ma regularny a waho śe uod 14 m³/s do 15 tys. m³/s.
Stilbum vulgare
Stilbum vulgare je grzib, co go ôpisoł Tode 1790. Stilbum vulgare nŏleży do zorty Stilbum i familije Chionosphaeraceae.
Wolta
Uod mjana rzyki wźyno śe mjano downyj kolůńije, a ńyskorzi ńypodlygłygo państwa Wiyrchno Wolta, kere uod 1984 mjanuje śe Burkina Faso.
Kategoryjo:Rzyki Ghany Kategoryjo:Rzyki Burkina Faso
Xanthoparmelia heinarii
Kategoryjo:Ascomycota heinarii
Tůnga
Lo Ojropejczykůw uoddekńůne we 1616 roku uod Holyndrůw. We 1900 krůlewstwo Tůnga przijyno brytyjski protektorat. Uod 1970 ńypodległe, we 1999 przistůmpjůło do UoNZ.
Tetraposporium ravenelii
Tetraposporium ravenelii je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Mordecai Cubitt Cooke, a terŏźnõ nazwã doł mu S. Hughes 1951. Tetraposporium ravenelii nŏleży do zorty Tetraposporium, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota ravenelii
Tharoopama trina
Kategoryjo:Ascomycota trina
Hypotrachyna stictifera
Hypotrachyna stictifera je porost, co go ôpisoł Kurok. & K. H. Moon. Hypotrachyna stictifera nŏleży do zorty Hypotrachyna i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Stilbellula pallida
Stilbellula pallida je grzib, co go ôpisoł Boedijn 1951. Stilbellula pallida nŏleży do zorty Stilbellula, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Uromyces leonotidis
Kategoryjo:Basidiomycota leonotidis
Gujana
{{Państwo infobox |mjano_oryginalne      = Co-operative Republic of Guyana |nazwa_ślůnsko         = Kooperacyjno Republika Gujany |fana_uobroz           = Flag of Guyana.svg |goduo_uobroz          = Coat of Arms of Guyana.svg |nazwa_dopeuńač        = Gujany |dewiza                = One People, One Nation, One Destiny |dewiza_godka          = ang. |dewiza_ślůnsko        = Jedyn Czowjek, Jedna Nacyjo, Jedno Przeznaczyńe |lokalizacja_uobruz    = Guyana in its region.svg |kůnstytucyjo          = |państwo               = |zaležne_uod           = |godka uřyndowo        = angelsko godka |godka užywano         = |stolica               = Georgetown |ustrůj polityčny      = republika |typ_państwa           = |guowa_państwa         = Irfaan Ali |guowa_państwa_uopis   = prezydynt |status_terytorium     = |zaležne_uod}          = |guowa_terytorium      = |guowa_terytorium_uopis = |we_imjyńu_tekst       = |we_imjyńu_uřůnd       = |we_imjyńu             = |szef_řůndu            = Mark Phillips |szef_řůndu_uopis      = prymjer |we_imjyńu_tekst2      = |we_imjyńu_uřůnd2      = |we_imjyńu2            = |plac                  = 214 970 |plac_wůd              = 8,4% |plac_mjejsce          = 81 |ludźi                 = 769 095 |gynstość              = 3,6 |gynstość_mjejsce      = |ludźi_rok             = 2007 |narodowości           = |ludźi_mjejsce         = 161 |utwořynie_sposůb      = ńypodlygłość |uod_kogo              = uod Wjelgij Brytańiji |utwořyńe_data         = 26 maja 1966 |likwidacjo_sposůb     = |bez_kogo              = |likwidacjo_data       = |religja_dominujůnco   = |waluta_nazwa          = gujański dolar |waluta_symbol         = GYD |UTC                   = UTC -4 |hymn                  = Dear Land of Guyana, of Rivers and Palms |hymn_nazwa_ślůnsko    = Drogi kreju Gujany, rzykůw a niźinůw |kod_ISO               = GY/GUY/328 |domyna                = .gy |kod_samochodowy       = GUY |numer_kerunkowy       = + 592 |terytoria_zaležne     = |terytorja_autůnůmične = |mapa_uobroz           = Guyana-CIA WFB Map.png |uwagi                 = }} Gujana (ang.: Guyana) – państwo we Połedńowyj Americe, nad Atlantyckim Uoceanym. Grańica mo ze Wynezuelům, Brazylijům a Surinamym. Grańica ze Wynezuelům a Surinamym je sporno. Klima zwrotńikowo, ćepło, ze srogům dowkům dyszczu. Nojdugszo rzyka: Essequibo. Bezma 80% wjyrchu zajmujům lasy.
Xanthoparmelia hybridiza
Xanthoparmelia hybridiza je porost, co go ôpisoł Elix & J. Johnst. Xanthoparmelia hybridiza nŏleży do zorty Xanthoparmelia i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Hypotrachyna subplumbeata
Hypotrachyna subplumbeata je porost, co go nojprzōd ôpisoł C. W. Dodge, a terŏźnõ nazwã doł mu Hale. Hypotrachyna subplumbeata nŏleży do zorty Hypotrachyna i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Calycellina rivelinensis
Calycellina rivelinensis je grzib, co go ôpisoł Dennis 1971. Calycellina rivelinensis nŏleży do zorty Calycellina i familije Hyaloscyphaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Liban
Kategoryjo:Liban
Hypotrachyna toiana
Hypotrachyna toiana je porost, co go ôpisoł Elix. Hypotrachyna toiana nŏleży do zorty Hypotrachyna i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Phellinus neocallimorphus
Kategoryjo:Basidiomycota neocallimorphus
Calycellina ochracea
Calycellina ochracea je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Grelet & Croz., a terŏźnõ nazwã doł mu Dennis 1962. Calycellina ochracea nŏleży do zorty Calycellina i familije Hyaloscyphaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Sporophora toruliformis
Sporophora toruliformis je grzib, co go ôpisoł Luteraan 1952. Sporophora toruliformis nŏleży do zorty Sporophora, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Hypotrachyna alectorialica
Hypotrachyna alectorialica je porost, co go ôpisoł Elix, T. H. Nash & Sipman. Hypotrachyna alectorialica nŏleży do zorty Hypotrachyna i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Uromyces ipatingae
Uromyces ipatingae je grzib, co go ôpisoł F.A. Ferreira & Y. Hirats. 1999. Uromyces ipatingae nŏleży do zorty Uromyces i familije Pucciniaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Hypotrachyna cerradensis
Kategoryjo:Ascomycota cerradensis
Sirosporonaemella strobilina
Kategoryjo:Ascomycota strobilina
Xanthoparmelia hyposalazinica
Xanthoparmelia hyposalazinica je porost, co go ôpisoł Elix. Xanthoparmelia hyposalazinica nŏleży do zorty Xanthoparmelia i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Thelotrema sendaiense
Thelotrema sendaiense je porost, co go ôpisoł Vain. 1918. Thelotrema sendaiense nŏleży do zorty Thelotrema i familije Thelotremataceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Gebergsschläsch
Gebergsschläsch doła kupa ausdrukůw a gramatycznych sztrukturůw do gůrnoślůnskij godki.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Dolnoślůnsko godka
Siroplacodium caulocarpum
Siroplacodium caulocarpum je grzib, co go ôpisoł H. Ruppr. 1959. Siroplacodium caulocarpum nŏleży do zorty Siroplacodium, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Siroplacodium longisporum
Siroplacodium longisporum je grzib, co go ôpisoł Petr. 1958. Siroplacodium longisporum nŏleży do zorty Siroplacodium, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Xanthoparmelia ianthina
Kategoryjo:Ascomycota ianthina
Marasmiellus violaceogriseus
Marasmiellus violaceogriseus je grzib, co go nojprzōd ôpisoł G. Stev., a terŏźnõ nazwã doł mu E. Horak 1971. Marasmiellus violaceogriseus nŏleży do zorty Marasmiellus i familije Marasmiaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Curvatispora singaporensis
Kategoryjo:Xylariales singaporensis
Hypotrachyna protocetrarica
Hypotrachyna protocetrarica je porost, co go ôpisoł Elix, T. H. Nash & Sipman. Hypotrachyna protocetrarica nŏleży do zorty Hypotrachyna i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Shawiella grevilleae
Shawiella grevilleae je grzib, co go ôpisoł Hansf. 1957. Shawiella grevilleae nŏleży do zorty Shawiella, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Selenosira unica
Selenosira unica je grzib, co go ôpisoł Petr. 1957. Selenosira unica nŏleży do zorty Selenosira, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Xanthoparmelia hypothamnolica
Xanthoparmelia hypothamnolica je porost, co go ôpisoł Elix & U. Becker. Xanthoparmelia hypothamnolica nŏleży do zorty Xanthoparmelia i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Słowjany
Zobejzdrzij tyż
Kategoryjo:Słowjany
Mycogloea orthospora
Kategoryjo:Basidiomycota orthospora
Thelotrema inturgescens
Thelotrema inturgescens je porost, co go ôpisoł Müll. Arg. 1893. Thelotrema inturgescens nŏleży do zorty Thelotrema i familije Thelotremataceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Parascutellinia carneosanguinea
Kategoryjo:Pezizales carneosanguinea
Ocellularia keralensis
Kategoryjo:Ascomycota keralensis
Phyllogloea herrerae
Phyllogloea herrerae je grzib, co go ôpisoł S. Sierra & Cifuentes 1998. Phyllogloea herrerae nŏleży do zorty Phyllogloea i familije Phragmoxenidiaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Mycogloea tahitiensis
Mycogloea tahitiensis je grzib, co go ôpisoł Lindsay Shepherd Olive 1958. Mycogloea tahitiensis nŏleży do zorty Mycogloea, rzyndu Agaricostilbales, klasy Agaricostilbomycetes, grōmady Basidiomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Marasmiellus bonii
Kategoryjo:Basidiomycota bonii
Marasmiellus gossypinulus
Kategoryjo:Basidiomycota gossypinulus
Bryonora peltata
Bryonora peltata je porost, co go ôpisoł Øvstedal. Bryonora peltata nŏleży do zorty Bryonora i familije Lecanoraceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota peltata
Ocellularia confusa
Ocellularia confusa je porost, co go nojprzōd ôpisoł Hale, a terŏźnõ nazwã doł mu Hale 1980. Ocellularia confusa nŏleży do zorty Ocellularia i familije Thelotremataceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Phellinus pseudolaevigatus
Phellinus pseudolaevigatus je grzib, co go ôpisoł Parmasto. Phellinus pseudolaevigatus nŏleży do zorty Phellinus i familije Hymenochaetaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Basidiomycota pseudolaevigatus