cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ślōnsk
Historycznõ stolicōm Dolnego i cołkigo Ślōnska je Wrocław, za to stolicōm Gōrnego Ślōnska je Ôpole. Ślōnsk je we dorzyczu gōrnyj a strzodkowyj Ôdry a poczōnkowygo biygu Wisły, wzduż jego połedniowyj granice rozciōngajōm sie Sudety. Regiōn tyn posiadŏ mocka zabytkōw i ôbiektōw kulturowyj erbowizny wpisanych na wykŏz światowyj erbowizny UNESCO. Je tyż zebrany we mineralne a naturalne sztofy, ôbyjmuje pŏrã wŏżnych industryjalnych przestrzyństw. Jego nojsrogszym metropolitalnym przestrzyństwym je Gōrnoślōnskŏ Metropolijŏ, keryj cyntrum sōm Katowicy.
Z lŏtaniym czasu zmiyniały sie granice i nŏrodnŏ przinŏleżność Ślōnska, tak tedy, kej bōł ôn erbowõ szlacheckõ włŏsnościōm, jak i po nastōniu modernych nŏrodnych państw, co prziczyniyło sie do bogajstwa zōmkōw, ôsobliwie na Dolnym Ślōnsku. Piyrszymi znanymi państwami, kere utrzimały panowanie nad Ślōnskem, były snŏdź Wielge Morawy pod kōniec IX stoleciŏ i Czechy na zaczōntku X stoleciŏ. We X stoleciu Ślōnsk ôstoł prziłōnczōny do wczaśnego polskigo państwa, a po jego roztrzaśniyńciu we XII stoleciu stoł sie piastowskim ksiynstwym. We XIV stoleciu weszoł we skłŏd Czeskij Korōny pod panowanie Świyntego Rzimskigo Cysŏrstwa, kere we 1526 roku przeszło pod panowanie austryjŏckij habsburskij mōnarchije. We wyniku ślōnskich wojaczek regiōn tyn ôstoł prziłōnczōny do Prus we 1742.
Po I światowyj wojaczce nojbarzij wysuniyntŏ na weschōd tajla Gōrnego Ślōnska ôstała prziznanŏ Polsce bez mocarstwa Ententy po ślōnskich powstōniach i absztimōngu na Gōrnym Ślōnsku. Ôstane dŏwne austryjŏcke czynści Ślōnska ôstały prziłōnczōne do Czechosłowacyje i stały sie tajlōm Sudeckigo Krŏju, a dzisioj sōm tajlōm Czeskij Republiki. We 1945 roku, po II światowyj wojaczce, wiynkszość Ślōnska przeszła pod polskõ jurysdykcyjõ zgodnie z poczdamskõ ugŏdōm miyndzy zwyciynskimi aliantami i stała sie tajlōm Polski, keryj kōmunistyczny regyrōnek wypyndził wiynkszość ludności Ślōnska. Niywielgi łużycki pas na zŏchōd ôd piski Ôdry i Nysy, przinŏleżōncy do Ślōnskŏ ôd 1815 roku, ôstoł we Miymczech.
Miano
Historyczne miana ôdnoszōnce sie do Ślōnska:
Etymologijŏ miana Ślōnsk je spōrnŏ.
Piyrszym, kery zauważył korelacyjõ miana rzyki Ślynzy ze Ślōnskem bōł miymiecki humanista Konrad Celtes, pisze ôn, iże Ŏdra (to znaczy antycznŏ Suevus) przibierŏ dopływ rzyki Slesus, ôd keryj je miano ślōnskij ziymie – Hic Odera (a priscis qui nomina Suevus habebat) Nascitur et Codani praecipitatur aquis Suevus, qui Slesum socium sibi convocat amnem Aquo nunc nomen Ślesin terra gerit. Do interpretacyje Celtisa nawiōnzoł polski filolog Jerzy Samuel Bandtkie, fungujōncy we Wrocławiu na przełōmie XVIII/XIX stoleciŏ. Uwŏżoł ôn, iże ôd miana rzyki Ślynza przijōnli swoje miano słowiańscy Ślynżanie (Sleenzane u tm. Bajerskiego Geografa ze kol. 845 roku), ale tyż miano gōry Ślynży a rozciōngajōncyj sie przi nij krajiny.
Podle M. Rudnickigo a S. Rosponda, miano Ślynża abo Ślynż mŏ za to ścisły zwiōnzek ze słowiańskim słowym ślyng abo ślymp, co ôznaczŏ włażnawy abo podmokły plac.
Ślōnski badŏcz Ignaz Imsieg (XIX stolecie) uwŏżoł, iże miana gōry, rzyki (a regiōnu) majōm zwiōnzek ze mianym plymiynia Silingōw. Stanowisko to ôstało wszeôbecnie zaakceptowane we naukowych kryngach, tak miymieckich, jak i słowiańskich, po czym praktycznie ôbowiōnzowało aże do czasōw miyndzywojynnych, a zyskiwało uznanie we Zachodnij Ojropie jeszcze we trzecij sztwierci XX stolecia.
Miana Ślōnska we roztōmajtych gŏdkach snŏdź majōm spōlnõ etymologijõ — polskŏ: Śląsk; miymieckŏ: Schlesien; czeskŏ: Slezsko; dolnosorbskŏ: Šlazyńska; gōrnosorbskŏ: Šleska; łacina, szpanielskŏ i angelskŏ: Silesia; francuskŏ: Silésie; niyderlandzkŏ: Silezië; italskŏ: Slesia; słowackŏ: Sliezsko; kaszubskŏ: Sląsk.
Symbole a farby
Symbolika Ślōnska wywodzi sie ze familijnych wapynōw ślōnskich Piastōw. Po rŏz piyrszy ôbraz ôrła użōł na swojim sztymplu princ Kazimiyrz I ôpolski we 1222 roku. Je to tyż nojstarszy ôbrŏz ôrła jako ksiōnżyncego ymblymu na polskich ziymiach. Na ziymiach Dolnego Ślōnska używano wapyna dolnoślōnskich Piastōw, kery mioł czŏrnego ôrła we złotym polu ze strzybrnõ piskōm na krzidłach, ekstra ze strzybrnym krziżym postrzodku (ôsobliwie ôd czasōw kontrreformacyje). Za to ziymie Gōrnego Ślōnska przijmowały zaôbycz wapyn Piastōw gōrno ślōnskich, kery mioł złotego ôrła we błynkitnym polu. Wapyn tyn ulygoł stylistycznym modyfikacyjōm a pōmianōm. Niykere jednotki administracyjne używały ino chyty abo ino wiyrchnij tajli ôrła. Wapyny piastowskich princōw przijōnły do swojich wapynōw a fanōw place a administracyjne jednotki położōne na Ślōnsku.
Farby ziym powiōnzane sōm ze kolorystykōm jejich ôsłōn wapynowych. We pruskich czasach litŏ prowincyjŏ Ślōnsk używoła fany ze biołym, poziōmym pasym u gōry a żōłtym u spodka. We tradycyji przijōnło sie, iże wapyn a farby dolnoślōnske używane sōm we tym samym czasie za symbole Ślōnska we cołkości.
Curvularia ischaemi
Curvularia ischaemi je grzib, co go ôpisoł McKenzie 1981. Curvularia ischaemi nŏleży do zorty Curvularia i familije Pleosporaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Ślōnsk
Granice
Za piyrsze, krajym regiōnu bōł wodny tajlōng Gōrnyj Ŏdry. Poza Ślōnskim rozlygowany bōł Bytōm, kery leżoł we dorzyczu Wisły (małopolski grōd). Ślōnsko-wielgopolskŏ granica bōła ôznoczanŏ ôd lynije wodnygo tajlōngu Ôdry a Warty, a połedniowym krajym bōły gōrske wiyrchy. Podle kōncepcyje ruchu ludności rzykōma, do Ślōnska wrachowowała siy kłodzkŏ ziymia we dorzyczu Ôdry. Nojstarszŏ granica Ślōnska a Łużycy biygła podle Łużyckij Nysy.
Curvularia ischaemi
Kategoryjo:Ascomycota ischaemi
Ślōnsk
Granice
Na połedniowym wschodzie tradycyjnōm granicōm je rzyka Bioło (kraj miyndzy downymi diecezyjōma – wrocłowskōm i krakowskōm, choć ôd 1179 roku do XV stolecio ziymie Ôświyncimskigo Ksiōnżynstwa, Zatorskigo Ksiōnżynstwa a Siewierskiēgo Ksiōnżynstwa noleżały do ślōnskich Piastōw). Na połedniowym wschodzie kraj biygnie wiyrchōma Ślōnskigo Beskidu, jak: Klimczok, Kotorz, Malinowsko Skała, Baranio Gōra a Ŏchodzita. Na wyżce sztadōw Czechowicē-Dziedzicy, Pszczyna a Bieruń granicowōm rzykōm je Wisła (do ujścio Przymsze), a potym Przymsza. We Gōrnoślōnskim Industryjnym Ôkryngu krajym je Brynica.
We miymieckij tradycyji granice prowincyje Ślōnsk spamiyntane sōm jako tradycyjne kraje Ślōnska, przi czym wrachowujōm do niygo m.in. teryny rozlygowane na zachōd ôd Kwisy, przi tym we polskij tradycyji na zachodzie to gynau Kwisa je krajym. Te porōżniynia dajōm baza na haja ô tyn kraj. Problym je tyż połedniowo granica Dolnego Ślōnska, kero biygnie wiyrchōma Sudetōw – podle niykerych kłodzko ziēmia je ôsobnym historycznie placym.
Warōnki naturalne
Ślōnsk je rozlygowany we gōrnyj dukli Ôdry na połedniu i zŏchodzie a ôparty je ô paśma Sudetōw i Karpatōw. Jego zachodniŏ tajla, Dolny Ślōnsk je bauerskim regiōnym. Gōrny Ślōnsk położōny na rozlygłyj wyżce zebrany je we surowce mineralne.
Ukształtowanie terynu
Plac rozlygowanio Ślōnska je roztōmajty podle ukształtowaniŏ terynu. Na połedniu i zŏchodzie landszaft je gōrzisty (Sudety i Karpaty Zachodnie), w połedniowo-weschodnij czynści je wyżynny (Ślōnskŏ Chyża), ôstatek przestrzyństwa zajmujōm zaôbycz niziny.
Ślōnsk leży w Strzodkowoeuropejskij Nizinie (z wyjōntkym Sudetōw, Karpatōw Zachodnich jak tyż Chyże Ślōnskij). Rozciōngajōm sie sam ôd połedniŏ nastympujōnce makroregiony: Zachodnie Beskidy (Ślōnski Beskid, Ślōnsko-Morawski Beskid), Zachodniobeskidzkie Pogōrze, Ôświyncimskŏ Kotlina, Ôstrawskŏ Kotlina, Ślōnskŏ Chyża, Ślōnskŏ Nizina, Weschodnie Sudety, Postrzodkowe Sudety, Zachodnie Sudety, Sudeckie Przedgōrze, Ślōnsko-Łużyckŏ Nizina, Zielōnogōrske Zniesiynia, Trzebnicki Woł, Milicko-Głogowske Ôbniżynie, tajla Lubuskiego Pojezierza jak tyż Pradoliny Warciańsko-Ôdrzańskiej.
Nojwyższōm szpicōm Ślōnska je Śniyżka ô wysokości 1603 m n.p.m. bydōncŏ w Karkonoszach.
Hydrografijŏ
Nec wodnŏ formuje sie naôbkoło Ôdry i jeji dopływōw: Ôlzy, Kłodzkej Nysy, Bobru, Kaczawy, Baryczy, Kłodnicy, Małyj Panwi i inkszych. Weschodnie krańce Ślōnska leżōm w dorzeczu Wisły z nojdugszymi rzykami: Brynicōm, Przemszōm, Pszczynkōm, Gostyniōm i Biołōm. Na Ślōnsku źrōdła swoje mŏ tak Ôdra (w Ôdrzańskich Gōrach), jak i Wisła (Baraniŏ Gōra). Bezma cołki Ślōnsk je w zlewisku Bałtyckigo Morza, jyno pŏrã ciekōw wodnych zasiylo Morze Pōłnocne bez Łabã (z bazowymi rzykami: Izera, Dziwa Orlica, Úpa) jak tyż Czŏrne Morze bez Wŏg.
Miasta
Miasta na Ślōnsku, kerych populacyjŏ przekrŏczŏ 20,000 (na rok 1995).
Miana placōw
Mocka placōw na Ślōnsku miało we historyji mocka mian. Przōdzi miana powstŏwały a zmiyniały sie spontanicznie. We II Rzeszy niykere miana utworzōno na przikłŏd dlŏ uczczynia Miymcōw niezwiōnzanych ze Ślōnskym, jak Hindenburg (Zŏbrze). We III Rzeszy masowo germanizowano słowiańske miana, wkludzano miana niyhistoryczne jak Hitlersee (Szczedrzyk), cuzamyn wiyncyj aniżeli 2000 mian. Po wojaczce mocka polskich mian powstoło spontanicznie, drōgōm spolszczenia gŏdki abo amatorskiego przekładu. Ôficjalne miana ôkryślyła jynzykoznawczŏ kōmisyjŏ, czasym prziwrŏcała dŏwne miano, czasym tworziła doimyntnie nowõ, bp. Dzierżoniów (Rychbach). Po wojaczce używanie miymieckich mian było zabrōniōne, po 1989 stały sie ône wszeôbecnie znane, a ôrdōnek ô myńszościach przizwŏlŏ na używanie miymieckich mian we gminach zamiyszkanych bez myńszość miymieckõ. Ôficjalnymi miymieckimi mianami sōm miana sprzed 1936 roku, na przikłŏd Stare Siołkowicy to Alt Schalkowitz, a niy Alt Schalkendorf.
Dwugŏdkowe tabule z mianami placōw czynsto sōm ôfiarōm wandalizmu ze zajty polskich (rzŏdzij miymieckich ) miyszkańcōw regiōnu.
Naturalne sztofy
Ślōnsk je ludnym i zebranym we naturalne sztofy regiōnym. Ôd chyty XVIII stoleciŏ na jego terynie bōł wydobywany wōngel. Industryjŏ rozwijała sie, kej Ślōnsk bōł tajlōm Miymiec, a szpica ôsiōngła we latach siedymdziesiōntych XX stoleciŏ za czasōw PRL. We tym ôkresie Ślōnsk stoł sie jednym z nojsrogszych producyntōw wōnglŏ na świecie.
Historyjŏ
W IV stoleciu p.n.e. ôd połedniŏ, bez Kłodzko, Celtowie weszli na Ślōnsk i zamiyszkali naôbkoło gōry Ślynży we bliżu terŏźnego Wrocławia, Oławy i Strzelina.
Germańske plymiōna Lugii były piyrszy rŏz ôdnotowane na Ślōnsku we I stoleciu. Zachodni Słowianie i Lechici przibyli do regiōnu kole VII stoleciŏ. Miyjscowi Zachodni Słowianie zaczli znosić graniczne gysztele, take jak Ślōnskŏ Przesieka i Ślōnske Wały. Weschodniŏ granica ślōnskigo ôsadnictwa przebiygała na zŏchōd ôd Bytōmia, a na weschōd ôd Raciborza i Cieszyna. Na weschōd ôd tyj piski miyszkało blisko spokrewniōne plymiã Lechitōw - Wiślanie. Jejich pōłnocnŏ granica przebiygała we dukli Baryczy, na pōłnoc ôd keryj miyszkało plymiã Polanōw Zachodnich, kere nadało Polsce swoje miano.
Piyrszymi znanymi państwami na Ślōnsku były Wielge Morawy i Czechy. We X stoleciu gospodzin Polski Mieszko I z dynastyje Piastōw prziłōnczōł Ślōnsk do polskigo państwa. We czasie fragmyntacyje Polski Ślōnsk i ôstatek krŏju ôstały potajlowane miyndzy mocka niyznŏleżnych ksiynstw reskyrowanych bez roztōmajtych ślōnskich princōw. We tym czasie miymiecke wpływy kulturowe i etniczne wzrosły we wyniku imigracyje z miymieckij tajli Świyntego Rzimskigo Cysŏrstwa. We 1178 roku czynści krakowskigo ksiynstwa naôbkoło Bytōmia, Ôświyncimia, Chrzanowa i Siewierza ôstały przekŏzane ślōnskim Piastom, chociŏż jejich ludność była zaôbycz wiślana, a niy ślōnskigo byciŏ.
Leptosphaeria nypicola
Leptosphaeria nypicola je grzib, co go ôpisoł K.D. Hyde & Alias 1999. Leptosphaeria nypicola nŏleży do zorty Leptosphaeria i familije Leptosphaeriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Phyllachora tropicalis
Phyllachora tropicalis je grzib, co go ôpisoł Speg. 1880. Phyllachora tropicalis nŏleży do zorty Phyllachora i familije Phyllachoraceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota tropicalis
Leptosphaeria nypicola
Kategoryjo:Ascomycota nypicola
Corallomycetella heinsenii
Corallomycetella heinsenii je grzib, co go ôpisoł Henn. 1904. Corallomycetella heinsenii nŏleży do zorty Corallomycetella i familije Nectriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Köttkjen(grzib)ar heinsenii
Corallomycetella heinsenii
Ślōnsk
Historyjŏ
We 1241 roku, po najechaniu Małopolski, Mongołowie najechali Ojropã i Ślōnsk, co wywołało wszeôbecnõ panikã i masowe zaucieczki. Złupili srogõ tajlã regiōnu i pokōnali połōnczōne polske i miymiecke wojska pod kōmyndōm Henryka II Bogomyślnego we bataliji pod Lignicõ, kerŏ miała plac pod Lignickim Polym we bliżu ślōnskigo miasta Lignica. Po śmierci jejich khana (prziwōdcy) Ordy Mongołowie uzdali niy naciskać dalij we głōmb Ojropy, ale wrōciyli na weschōd, coby wziōńć udzioł we ôbiorach nowego Wielgigo Khana.
W latach 1289-1292 czeski krōl Wacław II ôstoł zwierzchnikym niykerych gōrnoślōnskich ksiynstw. Polscy mōnarchy zrzekli sie erbowych praw do Ślōnska dopiyro we 1335 roku. We 1337 Luksymburski Jōn przekŏzoł ślōnskim Piastom miasto Prudnik i ôkolice. Ślōnsk (jako ślōnske ksiynstwa) stoł sie tajlōm Czeskij Korōny we rōmach Świyntego Rzimskigo Cysŏrstwa i przeszła z tã korōnōm do habsburskij mōnarchije Austryje w 1526 roku.
We XV stoleciu we granicach Ślōnska dokōnano pŏru pōmian. Tajla ziym przekŏzanych ślōnskim Piastom we 1178 roku kupiyli polscy krōle we drugim chycie XV stoleciŏ. W 1742 roku wiynkszość Ślōnskŏ ôstała zajyntŏ bez krōla Prus Fryderyka Wielgigo we wojaczce ô austryjŏckõ sukcesyjõ, a we 1815 roku powstoła Pruskŏ Prowincyjŏ Ślōnsk; we kōnsekwyncyji Ślōnsk stoł sie tajlōm Miymieckigo Cysŏrstwa, powstōnego we 1871 roku.
Po I światowyj wojaczce ô tajlã Ślōnska, Gōrny Ślōnsk, walczyły Miymcy i nowo niypodlygłŏ Polskŏ. Liga Nŏrodōw zôrganizowała we 1921 absztimōng w tyj sprawie, we wyniku kerego 60% głosōw ôddano na Miymcy i 40% na Polskõ. Po trzecim ślōnskim powstōniu (1921) nojbarzij wysuniyntŏ na weschōd tajla Gōrnego Ślōnska (cuzamyn z Katowicami) ôstała prziznanŏ Polsce, i stała sie ślōnskim wojywōdztwym. Pruskŏ Prowincyjŏ Ślōnsk we ôbrymbie Miymiec ôstoł ôwdy potajlowane na Prowincyjõ Dolny Ślōnsk i Prowincyjõ Gōrny Ślōnsk. Wtynczŏs Austryjŏcki Ślōnsk, niywielgŏ tajla Ślōnska zachowanŏ bez Austryjõ po ślōnskich wojaczkach, ôstała z wiynksza prziznanŏ nowyj Czechosłowacyje (Czeski Ślōnsk i Zaolzie), chociŏż wiynkszość Cieszyna i teryn na weschōd ôd niego trefiyła do Polski.
Literatura
Jedna z nojstarszych ksiōng szkryflonych na Ślōnsku je ksiynga henrykowskŏ. Je to stuzajtno ksiynga spisano po łacinie chrōnika ŏpactwa cystersōw we Hynrykowie we Dolnym Ślōnsku. Tajla piyrszo tyj ksiyngi ŏpisuje lota ŏd fōndacyje klasztoru we 1227 bez Hajnla Brodatygo do 1259, tajla drugo prowadzi historyjo ŏpactwa do 1310. Ksiynga zawiyro we zapiskach z 1270 zdaniy, o kerym siy godo, że je nojstarsze zaszkryflane we godce polskij, czeskij a ślōnskij (te godki bôły tedy blank na siy podane):
co je po ślōnsku:,,Dej, jo pobrusza, a ty pocziwej,
Muzyka
Na Ślōnsku je sam 7 filharmonii, a dwie Akademie Muzyczne - we Katowicach a Wrocławie. Trza jeszcze pedzieć o ludziach, kerzy ta muzyka piszom. Nojbarzi znani we świecie to: Grzegorz Gerwazy Gorczycki, Georg Philipp Tellemann, Edward Bogusławski, Jan Wincenty Hawel, Wojciech Kilar.
Schlesisches Musikfest (ślōnske tumaczeniē:Ślōnski Muzyczny Fest) to fest kery ôdbywo sie ôde 1876 z pauzōm we lotach 1942-1996.
Ślōnsko kuchnia
Ślōnsko kuchnia je fest charakterystycznŏ, noleżi do kuchńi strzodkowoojropejskich, nale mogymy pedzieć, że w każdyj tajli Ślōnska warzi sie trocha inaczij. Bez wiela lot mioła ajnflusy ze polskom, miymieckom a czeskom, beztoż na cołkim Ślōnsku jodło niē je take some. Na Ślōnsku je wiela jodła kere nikaj indzij na ziymie niy ma, nale nikere potrawy sōm take kej na terynach z kerych mioły ajnflus. Powszechnie uważo sie, iże nojczynstszym ślōnskim jodłym sōm rolady wroz ze ślōnskimi kluskōma a modrōm kapustōm, zaś piyrsze danie musi być nudelzupa.
Ôblyczynia ludowe
Ôblyczynia ludowe Dolnego Ślōnska :
Ôblyczynia ludowe Gōrnego Ślōnska :
Tańce
Nojbarzij znane ślōnske tańce to: Trojak, Grozik, Ôwczarek, Diobōłek, Gołōmbek, Puszczany, Ôd buczku. Wielgo tukej je rola ZPiT "Śląsk" im. S. Hadyny, kery stoł siy nojwiynkszym i nojznońszym propagatorym ślōnskiyj kultury we Polsce i na świyciy.
Nauka a ôświata
Ze Ślŏnska je 17 ludzi, kerych ŏtrzymoło nadgroda Nobla, ze tygo dziesiynciu pochodziōło ze Wrocławia:
Bez lauryatōw nadgrody Nobla, wstrzōd Ślōnzokōw je tyż wiela inkszych naukowcōw, do bajszpila: Theodor Kaluza, Gregor Mendel, Fritz London, Maria Cunitz, Richard Courant, Carl Friedländer a Carl Wernicke.
Religijŏ
Na Gōrnym Ślōnsku bazowymi ôstrzodkami religijnego kultu katolikōw sōm bazylika Nojświyntszyj Marii Panny i świyntego Bartłomieja we Piekarach jak tyż Sanktuarium świyntyj Anny na Anabergu na Anabergu. Wŏżnym placym we tyj czynści Ślōnska je tyż bazylika Narodzyniŏ Nojświyntszyj Maryi Panny we Pszowie.
Nojwŏżniyjszym ôstrzodkym religijnego kultu na Dolnym Ślōnsku je Sanktuarium świyntyj Jadwigi we Trzebnicy, we keryj spoczywajōm relikwie świyntyj Jadwigi, patrōnki Ślōnska.
Piyrsze protestancke tryndy dotrzały do regiōnu hned po wystōmpiyniu Martina Lutra we 1517 roku. Liczba wiernych kościoła Ewangelicko-Augsburskigo na samym Cieszyńskim Ślōnsku szacuje sie na bez 40 tys. Na Czeskim Ślōnsku dzioła Ślōnski Kościōł Ewangelicki Augsburskigo Zawiyrzyniŏ, do kerego we 2009 roku przinŏleżało kol. 15,6 tys. wiernych.
Ôrganizacyje a stŏwarziszynia
Ôrganizacyjami fungujōncymi na terynie Ślōnska sōm miyndzy inkszymi: Ruch Autōnōmije Ślōnska, Stŏwarziszynie Ôsōb Nŏrodowości Ślōnskij a Pro Loquela Silesiana.
Ludność
Istniynie ôsobnyj ślōnskij nacyje je spōrne. We Polsce niy uznŏwŏ sie ślōnskij nacyje, tak samo we Czechach. Podle polskigo Nŏrodnego Wykazu Wszeôbecnego ze 2002 roku ślōnskõ nŏrodność zadeklarowało 173 148 ôsōb, za to we wykazie wszeôbecnym na terynie Czech we 2001 roku ślōnskõ nŏrodność deklaruje 10 878 ôsōb. Nojnowszy wykŏz ze roku 2011 wykŏzoł, iże do ślōnskij nŏrodności prziznŏwŏ sie 809 tys. ludzi. Z tego 362 tys. czuje sie ino Ślōnzŏkami, za to ôstatek Ślōnzŏkami a Polŏkami abo Ślōnzŏkami a Miymcami. We 2012 roku we Katowicach zespōł wyuczōnych pod kerownictwym prof. Adama Bartoszka ze Instytutu Socjologije Ślōnskigo Uniwerzytetu przekludziōł podszukowanie ôbywatelske we kerym miyndzy inkszymi spytano powtōrnie ô nacyje. We ôdpowiedzi na to pytanie 49,1% spytanych ôsōb skŏzała ślōnskõ nŏrodność (28,7% spytanych ôsōb skŏzała ślōnskõ a polskõ nŏrodność wrŏz, za to 20% ślōnskõ za jedynõ).
Przi analizowaniu sytuacyji socjologicznych panujōncyj na zaczōntku XX stoleciŏ podkryślŏ sie, iże Ślōnzŏki ze Ôpolskigo Ślōnska niy posiadali rozwiniyntyj nŏrodnyj świadōmości a przekōnaniŏ ô uczestnictwie we nŏrodnyj spōlnocie. Elymyntym jednoczōncym ta zbiorowość była wiynź regiōnalnŏ. Poza niylicznõ grupōm prawie manifestujōncōm swojã polskość, autochtōniczni Ślōnzŏki ze Ôpolskigo Ślōnskŏ piastowali swoje polske elymynta kulturowe niy za wyrŏz łōnczności ze polskõ nacyjōm, atoli za elymynt miyjscowego folkloru a kultury, dziynki keryj mogli ôdrōżnić sie ôd Miymcōw.
Mŏwa
Jednym z elymyntōw kulturowyj tożsamości Ślōnzŏkōw sōm używane bez nich dialekty, kere ôd stoleci przizwŏlały poznŏwać swojich a cudzych. Zmŏcniajōm ône spōjność grupy, a jejich wyzbycie sie rōwnoznaczne je z pociepniyńciym spōlnoty. A dyć przinŏleży swrōcić uwagõ, iże autochtōni z ludnościōm napływowõ używajōm literackij gŏdki, a dialektami posugujōm sie we familiji a ôbrymbie włŏsnyj zbiorowości. Podle klasyfikacyje Alfreda Zaręby na terynie Ślōnskŏ wystympujōm dialekty a gwary: chazacki, chwalimski, cieszyński, czadecki, glywicki, jabłōnkowski, kluczborski, niymodliński, prudnicki, sulkowski, sycowski, ôpolski.
Spōrny je status ślōnskij mŏwy. We gŏdkoznawczych publikacyjach ślōnszczyzna je uznŏwanŏ za dialekt polskij gŏdki. We polskim Nŏrodnym Wszeôbecnym Wykazie we 2002 roku używanie ślōnskigo we dōmowych kōntaktach zadeklarowało 56,6 tys. ôsōb. We wykazie ze 2011 roku było już 529 tys. takich deklaracyji.
Czeskōm gŏdkōm i laszkimi dialektami ludność ôsprŏwiŏ przede wszyjskim na Czeskim Ślōnsku, polskōm gŏdkōm zaôbycz we polskij czynści Ślōnska, ślōnskim zaôbycz na Gōrnym Ślōnsku a miymieckōm gŏdkōm we miymieckij czynści Ślōnska i na Gōrnym Ślōnsku.
Stryj (mjasto)
Stryj (ukr. Стрий) - mjasto na Ukrajińe, we lymberskim uobwodźe, śedźiba stryjskigo rejůnu. Je to jedyn ze nojwożńyjszych transzportnowyh knotlůw na zachodźe Ukrajiny, wożny ekůnůmiczny a kulturalny uostrzodek uobwodu. Położůny na lewym brzygu rzyki Stryj. Mjyszko sam 60 tauz. ludźi.
Ślōnsk
Baukōnszt
Piyrszy murowany budōnek na Ślōnsku, to snŏdź chrōm zbudowany we placu tuma we Wrocławiu, a potym kościōł świyntego Mikołaja we Cieszynie z chyty XI stolecia. Wczaśnij jednak powstŏwały na Ślōnsku ôbrōnne grody z spotrzebowaniym kamiynnych elymyntōw. Sroge pōmiany w landszafcie baukōnsztu ukŏzały sie we XII stoleciu na Dolnym Ślōnsku, społym z murowanym baukōnsztym epoki rōmanizmu. Piyrsze stawiynia z cegłōwek datowane sōm na czasy Bolesława Wysokigo. We tym czasie na ślōnskich ziymiach ukŏzało sie mocka zōmkōw a rezydyncyje społym ze mustrami bydōncymi z Francyje, Miymiec, eli Italije. Ôd czasōw renesansu Ślōnsk cechowoł zebrany religijny baukōnszt, zachowany do dzisiej zaôbycz we kształcie i stylistyce drzywniannych kościołōw. Nojstarszymi zachowanymi do naszych czasōw drzywniannych kościołōw sōm strzedniowieczne kościoły Wszyjskich Świyntych we Łaziskach i Siyrotach na Gōrnym Ślōnsku, za to nojstarszõ ôbrōnnõ wieżōm na Gōrnym Ślōnsku je Wieża Woka we Prudniku.
Rapallo
Rapallo – mjasto we Italiji, we regijůńe Liguryjo, we prowincyji Genova. Uostrzodek turystyki.
Ślōnsk
Baukōnszt
Wielokrotnie bez Ślōnsk przenikali roztōmajte sznity baukōnsztu, przikładym może być klasycystyczny baukōnszt, keryj nojstarszym przedstŏwicielym na ślōnskich ziymiach je Pałac Dietrichsteinōw we Władzisławiu.
Phyllachora conferta
Phyllachora conferta je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Ludwig David von Schweinitz, a terŏźnõ nazwã doł mu Pier Andrea Saccardo 1883. Phyllachora conferta nŏleży do zorty Phyllachora i familije Phyllachoraceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Rapallo
Kategoryjo:Mjasta we regijůńe Liguryjo Kategoryjo:Gminy we regijůńe Liguryjo
Ślōnsk
Baukōnszt
Nojsrogsze pōmiany baukōnsztu na Gōrnym Ślōnsku ukŏzały sie społym z przijściym industryjalnyj epoki we XIX stoleciu, a potym we latach PRL, kej prziszoł nŏrywny rozrost miast na tym terynie. Poza industryjalnym baukōnsztym a robotniczym ôsiedlōm takim jak bp. Kolōnijŏ Emma we Radlinie we XIX stoleciu i na zaczōntku XX budowane były tyż rezydyncyje posiedzicieli tukejszych statkōw Henckel von Donnersmarckōw a princōw z inkszych rodōw.
Stryj (mjasto)
Mjasto pjyrszy roz bůło spůmńano we 1385. roku. We 1431. bůło mu nadano magdeburske prawo. Festelny rozwůj Stryja uodbowoł śe we drugij połowje XVII storoczu, sprzijoł mu Jůn III Sobieski, kery swoja karjera zaczynoł uod byćo stryjskim starostům, a potym uostoł krůlym Rzeczpospolityj. W tym czaśe mjasto nośůło titel «Swobodnego krůlewskigo mjasta».
Phyllachora conferta
Kategoryjo:Ascomycota conferta
Stryj (mjasto)
Po pjyrszym tajlůngu Rzeczy Pospolityj mjasto trefjůło do Habsburskij Imperyje. Wczos pjyrszyj śwjatowyj wojny Stryj bůł placym narodzyńo legjůnu Siczowych Strilcůw. We 20. a 30. rokach, kej mjasto znojdowało śe we składźe II Polskij Republiki, bůło jednym ze nojwjyncyj aktiwnych uostrzodkůw UWO a OUN. We 1939 anektowany uod Sowjeckigo Sojuszu. We 1990. roku Stryj bůł jednym ze pjyrszych mjast, kaj bůła wćůngńynto ukrajińsko fana.
Kategoryjo:Mjasta we lymberskim uobwodźe
Berati
Berati – mjasto we Albańiji, stolica uokryngu Berati.
Gernsheim
Gernsheim – mjasto we Mjymcach, we landźe Hesyjo, we kryśe Groß-Gerau.
Kategoryjo:Mjasta Hesyji
Paltamo
Paltamo - gmin we Finlandyji, we regijůńe Kainuu. Mo 1139,74 km² wjyrchu a podug danych ze 2021 roku půmjyszkiwało sam 3184 ludźi.
Ożenyn
Ożenyn (ukr. Оженин) - wjeś na Ukrajińe, we růwńyńskim uobwodźe, we ostrogskim rejůńe. Půmjyszkuje sam ůng. 5000 ludźi.
Kategoryjo:Wśe we růwjyńskim uobwodźe‎
Tubercularia aurantiaca
Tubercularia aurantiaca je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Charles Cardale Babington, a terŏźnõ nazwã doł mu Seifert 1985. Tubercularia aurantiaca nŏleży do zorty Tubercularia i familije Nectriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Köttkjen(grzib)ar aurantiaca
Tubercularia lateritia
Tubercularia lateritia je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Miles Joseph Berkeley, a terŏźnõ nazwã doł mu Seifert 1985. Tubercularia lateritia nŏleży do zorty Tubercularia i familije Nectriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Leptosphaeria clarkii
Leptosphaeria clarkii je grzib, co go ôpisoł D. Hawksw. 1980. Leptosphaeria clarkii nŏleży do zorty Leptosphaeria i familije Leptosphaeriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota clarkii
Pionki
Pionki - mjasto we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we radůmskim kryśe, śedźiba wjejskigo gminu Pionki.
Kategoryjo:Mjasta mazowjeckigo wojewůdztwa
Johansonia setosa
Johansonia setosa je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Georg Winter, a terŏźnõ nazwã doł mu Pier Andrea Saccardo 1889. Johansonia setosa nŏleży do zorty Johansonia i familije Saccardiaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota setosa
Saratow
Saratow (rus. Саратов) – mjasto we Rusyji, stolica saratowskigo uobwodu. Założůne 1590, mjejske prowa uod 1780.
Kategoryjo:Mjasta we saratowskim uobwodźe
Karlino
Karlino (mjym. Körlin an der Persante) - mjasto we Polsce, we zachodńopůmorskim wojewůdztwje, we bjołogardzkim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Karlino.
Kategoryjo:Mjasta zachodńopůmorskigo wojewůdztwa Kategoryjo:Gmin Karlino
Vendôme
Vendôme - gmin we Francyji, we regijůńe Centre-Val de Loire, we departamyńće Loir-et-Cher. Mo 23,89 km² wjyrchu a podug danych ze 2013 roku půmjyszkiwało sam 17 525 ludźi.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Gminy we departamyńće Loir-et-Cher
Curvularia unicolorospora
Curvularia unicolorospora je grzib, co go ôpisoł J.M. Yen 1980. Curvularia unicolorospora nŏleży do zorty Curvularia i familije Pleosporaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota unicolorospora
Oeiras
Oeiras - gmin we Portugaliji, we dystrykće Lizbůna. Mo 45,88 km² wjyrchu a podug danych ze 2021 roku půmjyszkiwało sam 171 802 ludźi.
Kategoryjo:Gminy Portugaliji
RKM Rybńik
RKM Rybńik (pol. RKM Rybnik) – ślůnski klub żużlowy ze Rybńika. Terozki jeźdźi we pjyrszej lidze. Powstoł we 1994 roku a swoje szpile rozgrywo na stadjůńy przi Gliwickij hulicy. Jedyn ze nojbardźij utytułowanych klubůw żużlowych we Polsce
Inkše neczajty
Kategoryjo:Szportowe kluby
Johansonia nigrocapitata
Johansonia nigrocapitata je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Georg Winter, a terŏźnõ nazwã doł mu Pier Andrea Saccardo 1889. Johansonia nigrocapitata nŏleży do zorty Johansonia i familije Saccardiaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota nigrocapitata
Divo
Divo - mjasto we Wybrzeżu Elefantowych Gnatůw, we dystrykće Gôh-Djiboua, we regijůńe Lôh-Djiboua.
Kategoryjo:Mjasta Wybrzeżo Elefantowych Gnatůw
Bakersfield (Kaliforńijo)
Bakersfield – mjasto we USA, we sztaće Kaliforńijo, śedźiba hrabstwa Kern.
Johansonia guazumae
Johansonia guazumae je grzib, co go ôpisoł Henn. 1904. Johansonia guazumae nŏleży do zorty Johansonia i familije Saccardiaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota guazumae
Eutypa subtecta
Eutypa subtecta je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Elias Fries, a terŏźnõ nazwã doł mu Karl Wilhelm Gottlieb Leopold Fuckel 1870. Eutypa subtecta nŏleży do zorty Eutypa i familije Diatrypaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Xylariales subtecta
Phyllachora uberata
Phyllachora uberata je grzib, co go ôpisoł Sacc. 1913. Phyllachora uberata nŏleży do zorty Phyllachora i familije Phyllachoraceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota uberata
Acremonium larvarum
Acremonium larvarum je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Petch, a terŏźnõ nazwã doł mu W. Gams 1971. Acremonium larvarum nŏleży do zorty Acremonium, rzyndu Hypocreales, klasy Sordariomycetes, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Hypocreales larvarum
Curvularia crepinii
Curvularia crepinii je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Westend., a terŏźnõ nazwã doł mu Karel Bernard Boedijn 1933. Curvularia crepinii nŏleży do zorty Curvularia i familije Pleosporaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Leptosphaeria calvescens
Leptosphaeria calvescens je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Elias Fries, a terŏźnõ nazwã doł mu Crivelli 1983. Podle Catalogue of Life nŏleży Leptosphaeria calvescens i zorty Leptosphaeria,  i familije Leptosphaeriaceae,.
Kategoryjo:Ascomycota calvescens
Borowskie Olki
Borowskie Olki - wjeś we Polsce, we podlaskim wojewůdztwje, we bjołostockim kryśe, we gmińe Kośćelno Turośń.
Kategoryjo:Gmin Kośćelno Turośń
Cascavel
Cascavel - mjasto we Brazyliji, we sztaće Paraná.
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Paraná
Kamianka (sokołowski krys)
Kamianka - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we sokołowskim kryśe, we gmińe Repki.
Nowy Kraków (wjelgopolske wojewůdztwo)
Kategoryjo:Gmin Wrůnki
Kamianka (sokołowski krys)
We lotach 1975-1998 wjeś admińistracyjńy noleżoła do śedleckigo wojewůdztwa.
Acremonium incrustatum
Acremonium incrustatum je grzib, co go ôpisoł W. Gams 1971. Acremonium incrustatum nŏleży do zorty Acremonium, rzyndu Hypocreales, klasy Sordariomycetes, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kamianka (sokołowski krys)
Kategoryjo:Gmin Repki
Acremonium incrustatum
Kategoryjo:Hypocreales incrustatum
Citrōna
Citrōna (cetrōna, łac. Citrus limon) – zielina kerŏ je strōmym, ajnfachowo siŏnym we Ojropie, Africe a Pōłnocnyj Americe, głōwnie wele Strzōdziymnego Morza. Bycie citrōny je chińske, atoli dzisiej citrōna niy je hań siŏnŏ. Citrōna ôkrōm cwekōw spożywczych je używanŏ we inkszych industryjach a tyż za ôzdobã.
Kategoryjo:Citrusy
Birkdale
Birkdale - wjeś we Wjelgij Brytańiji, we Ynglandźe, we hrabstwje Merseyside, we dystrykće Sefton. Na 2001 rok půmjyszkiwało sam 12 265 ludźi.
Kategoryjo:Wśe Ynglandu
Rhizophlyctis ingoldii
Rhizophlyctis ingoldii je grzib, co go ôpisoł Sparrow 1957. Rhizophlyctis ingoldii nŏleży do zorty Rhizophlyctis i familije Spizellomycetaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Chytridiomycota ingoldii
Eutypa tetragona
Eutypa tetragona je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Duby, a terŏźnõ nazwã doł mu Pier Andrea Saccardo 1882. Eutypa tetragona nŏleży do zorty Eutypa i familije Diatrypaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Rhizophlyctis petersenii
Rhizophlyctis petersenii je grzib, co go ôpisoł Sparrow 1937. Rhizophlyctis petersenii nŏleży do zorty Rhizophlyctis i familije Spizellomycetaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Chytridiomycota petersenii
Phyllachora coicis
Phyllachora coicis je grzib, co go ôpisoł Henn. 1895. Phyllachora coicis nŏleży do zorty Phyllachora i familije Phyllachoraceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota coicis
Osorno
Osorno - mjasto we Czile, we regijůńe Los Lagos. Stolica prowincyji Osorno.
Kategoryjo:Mjasta Czile
Johansonia pandani
Johansonia pandani je grzib, co go ôpisoł E. Müll. 1954. Johansonia pandani nŏleży do zorty Johansonia i familije Saccardiaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota pandani
Leptosphaeria recutita
Leptosphaeria recutita je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Karl Wilhelm Gottlieb Leopold Fuckel, a terŏźnõ nazwã doł mu E. Müll. 1950. Leptosphaeria recutita nŏleży do zorty Leptosphaeria i familije Leptosphaeriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota recutita
Bartosz (mazowjecke wojewůdztwo)
Bartosz - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we sokołowskim kryśe, we gmińe Podlaski Sokołůw.
Kategoryjo:Gmin Podlaski Sokołůw
Rhizophlyctis bonseyi
Rhizophlyctis bonseyi je grzib, co go ôpisoł Sparrow 1965. Rhizophlyctis bonseyi nŏleży do zorty Rhizophlyctis i familije Spizellomycetaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Chytridiomycota bonseyi
Johansonia amadelpha
Johansonia amadelpha je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Hans Sydow, a terŏźnõ nazwã doł mu Arx 1962. Johansonia amadelpha nŏleży do zorty Johansonia i familije Saccardiaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota amadelpha
Acremonium lichenicola
Acremonium lichenicola je grzib, co go ôpisoł W. Gams 1971. Acremonium lichenicola nŏleży do zorty Acremonium, rzyndu Hypocreales, klasy Sordariomycetes, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Hypocreales lichenicola
Al-Bulajda
Al-Bulajda (arab. البليدة), dowńij Blida) – mjasto we Algeryji, stolica prowincyji Blida.
Wałbrzich
Wałbrzich (pol.: Wałbrzych,mjym. Waldenburg) – mjasto na prowach krysu we Polsce, we wojewůdztwje dolnoślůnskim. Uostrzodek industryji a nauki.
Al-Bulajda
Bulajda, Al
Wałbrzich
Wałbrzich je miastym ô funkcyjach industryjowo-handlowo-usugowych z niy rozwijajōncymi sie możliwościami ôstrzodka turystycznego. Dŏwnij drugi ważny i znaczōncy ôstrzodek industryjalny Dolnego Ślōnska, po Wrocławiu.
Tubercularia nigricans
Tubercularia nigricans je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Pierre Bulliard (v. 1742–1793), a terŏźnõ nazwã doł mu Heinrich Friedrich Link 1825. Tubercularia nigricans nŏleży do zorty Tubercularia i familije Nectriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Wałbrzich
Podle danych *GUS z 31 grudnia 2020, *Wałbrzich bōł zamiyszkowany bez 109971 ôsōb
Tubercularia nigricans
Kategoryjo:Köttkjen(grzib)ar nigricans
Wałbrzich
Kategoryjo:Mjasta dolnoślůnskigo wojewůdztwa Kategoryjo:Mjasta Ślůnska
Hawana
Hawana (szp. San Cristóbal de La Habana lebo ino La Habana) – nojsrogsze mjasto a stolica Kuby a prowincyji Hawana. Je rozlygowane nade Meksykańskům Zatokům. Morsko hawyna, uostrzodek industryji a nauki. Założůno ůng. 1515.
Kategoryjo:Mjasta Kuby Kategoryjo:Stolice państwůw Půłnocnyj Ameriki
Creston (Iowa)
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Iowa
Guayaquil
Guayaquil, połne mjano: Santiago de Guayaquil - nojsrogsze mjasto we Ekwadůrze, stolica prowincyji Guayas. Uostrzodek industryji a nauki, morsko hawyna.
Pniewy
Pniewy - mjasto we Polsce, we wjelgopolskim wojewůdztwje, we szamotulskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Pniewy.
Kategoryjo:Mjasta wjelgopolskigo wojewůdztwa Kategoryjo:Gmin Pńewy (wjelgopolske wojewůdztwo)
Curvularia gladioli
Curvularia gladioli je grzib, co go ôpisoł Boerema & Hamers 1989. Curvularia gladioli nŏleży do zorty Curvularia i familije Pleosporaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota gladioli
Tubercularia pulverulenta
Tubercularia pulverulenta je grzib, co go ôpisoł Speg. 1881. Tubercularia pulverulenta nŏleży do zorty Tubercularia i familije Nectriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Köttkjen(grzib)ar pulverulenta
Medellín
Medellín – mjasto we Kolůmbiji, stolica departamyntu Antioquia. Uostrzodek industryji a nauki.
Kategoryjo:Mjasta Kolůmbiji
Bijela (Czorno Gůra)
Kategoryjo:Mjasta Czornyj Gůry
Rhizophlyctis chitinophila
Rhizophlyctis chitinophila je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Karling, a terŏźnõ nazwã doł mu Frederick K. Sparrow 1960. Rhizophlyctis chitinophila nŏleży do zorty Rhizophlyctis i familije Spizellomycetaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Chytridiomycota chitinophila
Johansonia consociata
Kategoryjo:Ascomycota consociata
Maryla Rodowicz
Maria Antonina Rodowicz (rodz. 8 grudńa 1945 we Grinbergu) – polsko śpjywoczka kero śpjywo muzyka pop.
Necowe uodwołańa
Rodowicz, Maryla
Lovćenac
Lovćenac (madź. Szeghegy, mjym. Sekitsch, Winkelsberg) - wjeś we Syrbiji, we Wojwodińe, we gmińe Mali Iđoš. Na 2011 rok půmjyszkiwało sam 3161 ludźi.
Kategoryjo:Wśe Syrbiji
Tubercularia aequatoriensis
Tubercularia aequatoriensis je grzib, co go ôpisoł Petr. 1948. Tubercularia aequatoriensis nŏleży do zorty Tubercularia i familije Nectriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Róża (podkarpacke wojewůdztwo)
Róża - wjeś we Polsce, we podkarpackim wojewůdztwje, we dymbickim kryśe, we gmińe Czorno.
Tubercularia aequatoriensis
Kategoryjo:Köttkjen(grzib)ar aequatoriensis
Róża (podkarpacke wojewůdztwo)
Kategoryjo:Gmin Czorno (dymbicki krys)
Żochy (sokołowski krys)
We lotach 1975-1998 wjeś admińistracyjńy noleżoła do śedleckigo wojewůdztwa.
Kategoryjo:Gmin Lacki Kosůw
Kały-Towarzystwo
Kały-Towarzystwo - wjeś we Polsce, we łůdzkim wojewůdztwje, we kutnowskim kryśe, we gmińe Nowe Uostrowy.
Kategoryjo:Gmin Nowe Uostrowy
Guty (sokołowski krys)
Guty - wjeś we Polsce, we mazowjeckim wojewůdztwje, we sokołowskim kryśe, we gmińe Lacki Kosůw.
We lotach 1975-1998 wjeś admińistracyjńy noleżoła do śedleckigo wojewůdztwa.
Kategoryjo:Gmin Lacki Kosůw
Leptosphaeria pimpinellae
Leptosphaeria pimpinellae je grzib, co go ôpisoł Lowen & Sivan. 1989. Leptosphaeria pimpinellae nŏleży do zorty Leptosphaeria i familije Leptosphaeriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota pimpinellae
Gravataí
Gravataí - mjasto we Brazyliji, we sztaće Rio Grande de Sul.
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Rio Grande do Sul
Eutypa scabrosa
Kategoryjo:Xylariales scabrosa
Pittsfield (Massachusetts)
Pittsfield – mjasto we USA, we sztaće Massachusetts, stolica hrabstwa Berkshire. Uostrzodek industryje.
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Massachusetts
Tubercularia versicolor
Tubercularia versicolor je grzib, co go ôpisoł Sacc. 1883. Tubercularia versicolor nŏleży do zorty Tubercularia i familije Nectriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Köttkjen(grzib)ar versicolor
Keila
Keilu – mjasto we Estůńiji, we prowincyji Harjumaa. Uostrzodek industryje.
Kategoryjo:Mjasta Estůńiji
Olinda
Olinda - mjasto we Brazyliji, we sztaće Pernambuco. Je rozlygowane nade Atlantyckim Uoceanym.
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Pernambuco
Leptosphaeria helminthospora
Leptosphaeria helminthospora je grzib, co go ôpisoł Ces. & De Not. 1863. Podle Catalogue of Life nŏleży Leptosphaeria helminthospora i zorty Leptosphaeria,  i familije Leptosphaeriaceae,.
Kategoryjo:Ascomycota helminthospora
Acremonium longisporum
Acremonium longisporum je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Preuss, a terŏźnõ nazwã doł mu W. Gams 1971. Acremonium longisporum nŏleży do zorty Acremonium, rzyndu Hypocreales, klasy Sordariomycetes, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Hypocreales longisporum
Johansonia micheliae
Johansonia micheliae je grzib, co go ôpisoł S.K. Bose & E. Müll. 1965. Johansonia micheliae nŏleży do zorty Johansonia i familije Saccardiaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota micheliae
Chitose
Chitose – mjasto we Japůńiji, na wyspje Hokkaido, we prefekturze Hokkaido. Lotńiczo hawyna.
Kategoryjo:Mjasta Japůńiji
Viziru
Viziru - wjeś we Růmůńiji, we uokryngu Brăila, ediba gminu Viziru. Na 2011 rok půmjyszkiwało sam 3631 ludźi.
Star Chamber
The Star Chamber (łać: Camera stellata) bůł angelski gerycht, kery śedźoł we pałacu Westminster aże do 1641. Dźiśo to uokryślyńy na gerycht moge być używane jedźińy poetycko a metaforyczńy.
Kategoryjo:Ynglyndzki parlamynt
Saint-Firmin-des-Bois
Saint-Firmin-des-Bois – gmin we Francyji, we regijůńe Centre, we departamyńće Loiret. Mo 19,05 km² wjyrchu a podug danych ze 2011 roku půmjyszkiwało sam 504 ludźi.
Kategoryjo:Gminy we departamyńće Loiret
Curvularia bannonii
Curvularia bannonii je grzib, co go ôpisoł Morgan-Jones 1988. Curvularia bannonii nŏleży do zorty Curvularia i familije Pleosporaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota bannonii
Curvularia sorghina
Curvularia sorghina je grzib, co go ôpisoł R.G. Shivas & Sivan. 1987. Curvularia sorghina nŏleży do zorty Curvularia i familije Pleosporaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota sorghina
Acremonium masseei
Acremonium masseei je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Pier Andrea Saccardo, a terŏźnõ nazwã doł mu W. Gams 1971. Acremonium masseei nŏleży do zorty Acremonium, rzyndu Hypocreales, klasy Sordariomycetes, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Hypocreales masseei
Carlsbad (Kaliforńijo)
Carlsbad – mjasto we USA, we sztaće Kaliforńijo, we hrabstwje San Diego, nade Pokojnym Uoceanym. Uostrzodek industryji a turystyki.
Kategoryjo:Mjasta we hrabstwje San Diego
Curvularia oryzae-sativae
Curvularia oryzae-sativae je grzib, co go ôpisoł Sivan. 1987. Curvularia oryzae-sativae nŏleży do zorty Curvularia i familije Pleosporaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota oryzae-sativae
Pomarico
Pomarico - gmin we Italiji, we regijůńe Basilicata, we prowincyji Matera. Mo 129,67 km² wjyrchu a podug danych ze 2019 roku půmjyszkiwało sam 3997 ludźi.
Kategoryjo:Gminy we regijůńe Basilicata
Nieszawa
Kategoryjo:Mjasta kujawsko-půmorskigo wojewůdztwa
Santa Bárbara (Chihuahua)
Kategoryjo:Mjasta Meksyku
Neocosmospora tenuicristata
Neocosmospora tenuicristata je grzib, co go ôpisoł S. Ueda & Udagawa 1983. Neocosmospora tenuicristata nŏleży do zorty Neocosmospora i familije Nectriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Köttkjen(grzib)ar tenuicristata
Macerata
Kategoryjo:Mjasta we regijůńe Marche Kategoryjo:Gminy we regijůńe Marche
Meycauayan
Meycauayan – mjasto na Filipinach, we regijůńe Strzodkowy Luzůn, we prowincyji Bulacan, na wyspje Luzůn.
Kategoryjo:Mjasta Filipinůw
Bancroft (Iowa)
Bancroft – mjasto we USA, we sztaće Iowa, we hrabstwje Kossuth.
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Iowa
Bożejewicy
2 wśe we Polsce:
Leptosphaeria hydrophila
Leptosphaeria hydrophila je grzib, co go ôpisoł Sacc. Leptosphaeria hydrophila nŏleży do zorty Leptosphaeria i familije Leptosphaeriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota hydrophila
Rudnik (gmin Sułkowicy)
Rudnik - wjeś we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we myślyńickim kryśe, we gmińe Sułkowicy.
Kategoryjo:Gmin Sułkowicy
Eutypa ulicis
Eutypa ulicis je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Elias Fries, a terŏźnõ nazwã doł mu Pier Andrea Saccardo 1882. Eutypa ulicis nŏleży do zorty Eutypa i familije Diatrypaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Xylariales ulicis
Johansonia microglossae
Johansonia microglossae je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Clifford George Hansford, a terŏźnõ nazwã doł mu Arx 1962. Johansonia microglossae nŏleży do zorty Johansonia i familije Saccardiaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Rhizophlyctis fusca
Rhizophlyctis fusca je grzib, co go ôpisoł Karling 1964. Rhizophlyctis fusca nŏleży do zorty Rhizophlyctis i familije Spizellomycetaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Johansonia microglossae
Kategoryjo:Ascomycota microglossae
Rhizophlyctis fusca
Kategoryjo:Chytridiomycota fusca
Eutypa velutina
Kategoryjo:Xylariales velutina
Acremonium minutisporum
Acremonium minutisporum je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Sukapure & Thirum., a terŏźnõ nazwã doł mu W. Gams 1971. Acremonium minutisporum nŏleży do zorty Acremonium, rzyndu Hypocreales, klasy Sordariomycetes, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Hypocreales minutisporum
Neocosmospora arxii
Neocosmospora arxii je grzib, co go ôpisoł Udagawa, Y. Horie & P.F. Cannon 1989. Neocosmospora arxii nŏleży do zorty Neocosmospora i familije Nectriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Köttkjen(grzib)ar arxii
Curvularia affinis
Curvularia affinis je grzib, co go ôpisoł Boedijn 1933. Curvularia affinis nŏleży do zorty Curvularia i familije Pleosporaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota affinis
Karolina (małopolske wojewůdztwo)
Karolina - uosada we Polsce, we małopolskim wojewůdztwje, we uośwjyńćimskim kryśe, we gmińe Uośek.
Kategoryjo:Gmin Uośek (małopolske wojewůdztwo)
Rhizophlyctis hirsuta
Rhizophlyctis hirsuta je grzib, co go ôpisoł Karling 1964. Rhizophlyctis hirsuta nŏleży do zorty Rhizophlyctis i familije Spizellomycetaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Chytridiomycota hirsuta
Johansonia formosa
Kategoryjo:Ascomycota formosa
Sawmills
Sawmills - mjasto we USA, we sztaće Půłnocno Karolina, we hrabstwje Caldwell.
Żnin
Żnin - mjasto we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje. Śedźiba żńińskigo krysu a mjejsko-wjejskigo gminu Żnin.
Kategoryjo:Mjasta kujawsko-půmorskigo wojewůdztwa
Lewis Hamilton
Sir Lewis Carl Davidson Hamilton, MBE  (ur. 7 styczńa 1985 r. we Stevynage, hrabstwo Hertfordshire) – brytyjski kerowca wyśćigowy, majster śwjata Formůuy 1 we rokach 2008, 2014, 2015, 2017, 2018, 2019 a 2020 a wicemajster we 2007 a 2016.
Leptosphaeria hispanica
Leptosphaeria hispanica je grzib, co go ôpisoł Checa & G. Moreno 1987. Leptosphaeria hispanica nŏleży do zorty Leptosphaeria i familije Leptosphaeriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota hispanica
Strzegům
Strzegům (pol. Strzegom, mjym. Striegau, czes. Střihom) - mjasto we Polsce, we dolnoślůnskim wojewůdztwje, we świdńickim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Strzegům.
Kategoryjo:Mjasta dolnoślůnskigo wojewůdztwa Kategoryjo:Gmin Strzegům
Blacqueville
Blacqueville – gmin we Francyji, we regijůńe Gůrno Normandyjo, we departamyńće Seine-Maritime. Mo 10,02 km² wjyrchu a podug danych ze 2011 roku půmjyszkiwało sam 611 ludźi.
Acremonium nepalense
Acremonium nepalense je grzib, co go ôpisoł W. Gams 1975. Acremonium nepalense nŏleży do zorty Acremonium, rzyndu Hypocreales, klasy Sordariomycetes, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Hypocreales nepalense
Dobrodźyń
Dobrodźyń (pol. Dobrodzień, mjym. Guttentag, śl-mjym. Guntag) - mjasto we Polsce, we uopolskim wojewůdztwje, we uoleskim kryśe, śedźiba mjejsko-wjejskigo gminu Dobrodźyń.
Kategoryjo:Mjasta uopolskigo wojewůdztwa Kategoryjo:Gmin Dobrodźyń Kategoryjo:Mjasta Ślůnska
Neocosmospora boninensis
Neocosmospora boninensis je grzib, co go ôpisoł Udagawa, Y. Horie & P.F. Cannon 1989. Neocosmospora boninensis nŏleży do zorty Neocosmospora i familije Nectriaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.