cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hakynkrojc
Hakenkrojc, (we szrajbůnku dewanagari स्वस्तिक co idźe transliterować jako "svastika") to je we ksztołće krziża kery mo "połomane" ramjůna uo ece 90°. Sanskrycke mjano uoznaczo "przinoszůncy szczyńśće". Hakenkrojc pochodźi wjerza ze Indyji, kaj bůł używany jako talizmůn, nale je znůmy we roztumajtych kulturach na cołkim śwjeće uod starożytnośći. Ramjůna hakenkrojca mogům być złomane na prawo abo lewo strůna. Hekenkrojc ze ramjonůma złomanymi prawo je symbolym ruchu słůńca na ńebje (tak kej go idźe zoberzeć ze půłnocnyj půłkule), a je simbolym mocy słůńca a fojyry. Hakenkrojc ze ramjonůma złomanymi we lewo to je znok ćmoka a magije, a je uůn ymblyjmům bůgińi Kali. Simbol hakenkrojca przijůł we państwowyj symbolice III Rajch, kaj hakenkrojc bůł na fańe a we godle (trzimany we szpůnach uod adlera wjyńec ze liśćůw důmbu ze hakenkrojcym). Skiż tygo używańy hakenkrojca we wzorze podanym na naźistowski je zakozane uod prawa ńykerych państwůw, we tym Mjymcůw. Terozki hakenkrojc je używany uod ńykerych rodźimowjercůw jako simbol Swaroga a Perůna, je uůn tyż na fańe Kuna Yala a we rodowym wapyńe polskigo rodu Boreyko.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Symbole Kategoryjo:Krziże Kategoryjo:Naźizm
Norbert Wójtowicz
Norbert Wójtowicz (rodz. 1 grudńa 1972 we Płocku) – polski znowca gyszichty, teolog, myślićel a publicysta. Przinoleży do Polskigo Towarzistwa Heraldycznygo, Płockigo Towarzistwa Naukowygo, International Association of Amateur Heralds, Polskigo Hugynockigo Towarzistwa, Kůnfederacyje Spiskij a The Order of Saint Isidore of Seville. Uod 2008 człůnek Nojwyższyj Rady Śwjatowyj Rady Podszukůnkůw uo Polůńije (The World Research Council on Poles Abroad). W 2005 nagrodzůny nadgrodům „Złote pióro Wolnomularza Polskiego”. S przekůnań politycznych je kůnserwatystům.
Otylia Jędrzejczak
Otylia Jędrzejczak (rodz. 13 grudźyńa 1983) – pływoczka, reprezyntantka Polski a uolimpijka. Dwa razy mjoła strzybno mydajla na uolimpjadźe, bůła majstrym śwjata a Ojropy, trzi razy poprowjała rekord śwjata. Bůła trzi razy wybrano nojlepszym szportowcym Polski. Jeji nojlepszo kůnkuryncyjo je 200 myjtrůw szmaterlokem, zdobůła we ńij złoto mydajla na Uolimpjadźe we Atynach we 2004 roku. 1 paźdźerńika 2005 we Mjůnczyńy jechoła autym a spowodowoła wypadek, we kerym zginůł jeji braćik Szymon Jędrzejczak, a uůna sama zostoła rańůno. Gerycht we Płocku doł ji za to 9 mjeśůncůw uograńiczyńo wolnośći a nakozoł społeczne roboty (30 godźinůw bez mjyśůnc). We 2008 roku dostoła Order Uśmiechu.
Grand Theft Auto
Grand Theft Auto (GTA) – seryjŏ kōmputrowych szpilōw wydanŏ bez fyrmã Rockstar Games. Jedna z nojbarzij kontrowersyjnych seryji kōmputrowych szpilōw. Ôdniosła srogi kōmercyjny sukces – przedano cuzamyn wiyncyj aniżeli 270 milijōnōw egzymplŏrzōw szpilōw.
Bohatyry
Kategoryjo:Kůmputrowe szpile
Daniel Jarque
Daniel Jarque González (rodz. 1 styczńa 1983 we Barcelůńe, um. 8 śyrpńa 2009 we Florencyji) – szpańelski fusbalok kery groł jako uobrůńca we manszafće Espanyol Barcelona. We Primera División zagroł 173 szpile a trefjůł 8 torůw. Groł tyż we reprezentacyji Szpańije we fusbalu we juńorskich manszaftach (U-17, U-19, U-20 a U-21).
Kategoryjo:Rodzyńi we 1983 Kategoryjo:Umarći we 2009
Buckow
Buckow – mjasto we Mjymcach, we landźe Brandynburgijo, we kryśe Märkisch-Oderland. Je rozlygowane wele jeźora Schermützelsee, 45 km na wschůd uod Berlina. Zajmuje 14,31 km² wjyrchu a mjyszko sam 1659 ludźi (2006). Mjejske prawa mo uod 1465. Kamracke mjasta: Brilon we Mjymcach a gmina Łagůw we Polsce.
Kategoryjo:Mjasta Brandynburgiji
Leonard Cohen
Leonard Cohen (rodz. 21 wrześńa 1934 we Montrealu,um.7 listopada 2016 we Los Angeles) - kanadyjski poeta, pisorz a pjosynkorz kery tworził we stylu folk rok. Jygo fater bůł Polokem a matka Litwinkům, uoba żydowskigo pochodzyńo. Nojpjyrw bůł znůmy jako autor gydichtůw a růmanůw (The Favorite Game, wydano 1963 a Beautiful Losers wydano we 1966 roku). Dźepjyro we 1965 bez cufal wźůn śe do porzůndku za śpjywańe - wuůnczas jygo śpjywka Suzanne we wykonańu Judy Collins uostoła szlagrym roka. Judy Collins namůwjyła go, coby zaśpjywoł na Newport Folk Festival, a to bůł anfang jygo karjery pjosynkorza.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Rodzyńi we 1934 Kategoryjo:Umarći we 2016 Kategoryjo:Kanadyjske poety Kategoryjo:Kanadyjske pjosynkorze
La Linea
La Linea to je seryjo italskich ańimowanych filmůw, kerych bohatyrem je postać narysowano bez tajemńiczo rynka. Na jeji ceśće pokozywoły śe coroz to nowe przeszkody. Reżysyrem filma bůł Osvaldo Cavandoli, a głos podkłodoł Carlo Bonomi. Cołko seryjo mo 90 tajli. Postać ze "La Linea" bůła użyto we reklamje mobilńokowygo neca Simplus a inkszych.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Ańimowane seryje Kategoryjo:Italske filmy
Rudzko Kuźńica
Rudzko Kuźńica (mjym.: Rudahammer) – to půłnocno tajla zidlůngu Ruda we Rudźe. Rudzko Kuźńica leży na půłnoc uod rzyki Bojtynery a grańiczy na zachůd ze Zobrzym a uod půłnocy ze Bytůńym. We Rudzkij Kuźńicy sům trzi ulice: ul. Jana III Sobieskiego, ul. Nad Bytomką a tajla ulice Piastowskij. Kuźńica bůła zamjyszkowano znamjyńńy we familokach uod robotńikůw.
Gyszichta Kuźńice
Teryny teroźńij Kuźńice stanowjůły we XII stoleću tajla Czornygo Bytůńskigo Lasu. Pjyrsze spůmńyńy uo Kuźńicy je ze 1401 roku. We 1644 roku biskupicki Kośćůł wprowadźůł metrykalne kśyngi, we kerych rejestrowane bůły Rudźany. We roku 1683 bez Kuźńica maszerowała armijo Jana III Sobieskiego, kere szli na Wjedyń. Na karće Homanna ze 1736 roku je wymjanowany zidlůng Kuźńica a na karće Bojtynery ze lot 1788 - 1789 Kuźńica wymjanowano je jako Ruder Kuznitze. Jednym ze pjyrszych industryjnych zakładůw bůła wzmjankowano we 1642 r. kuźńa żelaza, uod keryj pochodźi mjano teroźńij kolůńije Rudzko Kuźńica (Rudahammer). We lotach 1812 - 1816 stowjůno sam nowoczesno hůta cynku "Carlshütte" (Hůta Karol). Bůła uůna tedy nojwjynkszo we Ślůnsku a we cołkij wschodńij Ojropje. Kole 1900 roku, uostały uod grofa Ballestrema zbudowane we dolnyj tajli Kuźńice familoki, po połudńowyj strůńe hulice Jana III Sobieskigo, podwjela jeszcze stowjůno lazaryt Brackij Spůłki - dowńijszygo Knappschaftu. Lo uodćůnżyńo lazarytůw Bytůńa a Zobrzo, stowjůno we lotach 1904 - 1908 Lazaryt Brackij Spůłki (Knappschafts - Lazarett Rudahammer) we Rudzkij Kuźńicy, na uobszarze 45 725 m² prziległym do cesty mjyndzy Bobrkym a Biskupicůma. Na tamte czasy bůł to jedyn ze nojwjynkszych a nojnowocześńijszych lazarytůw we Gůrnym Ślůnsku. Lů nowygo lazarytu we Rudahammmer uostoł we roku 1904 kupjůny grůnt uo wjyrchu 45 725 kwadratowych myjtrůw przi ceśćę ze Bobrka do Borsigwerk (terozki tajla Zobrzo). We roku 1907 stowjůno uobkolajůnce mury a płoty, portjerńa jako bjuro bauwerku. Rozpoczyńćy budowy cołkigo zakłodu uńyskjorziło śe aże do poźimu 1908 roku, skuli protestu przećiwko zidlowańo na grubjorskim prowje. Zakłod zaczli używać we 1910 roku. Uobjykt uoddano do użytku we paźdźerńiku 1910 roku. We uokreśe I śwjatowyj wojny połńůł fůnkcyjo mjymjeckigo lazarytu lo armije. Skuli rabůnkowyj gospodarki grubůw, noleżůncych do kůncernu Godulla, teryn na kerym stoł lazaryt, uostoł uodebrany. Gmach lazarytu a ferwaltůngowe chaupy zaczły ślatować we źymja a trza bůło wszyjsko wyburzić. We plac kaj kejśik stoł lazaryt dźiśo je szpilplac. We lotach 1898 - 1930 bez ul. Sobieskigo (mjym. Borsigwerkerstrasse) jeźdźůła banka. Do roku 1939 bez Kuźńica bjygła polsko-mjymjecko grańica (teroźńo grańica Ruda - Zobrze), a po jeji zńeśyńu bez Kuźńica przebjygoł tranzytowy ruch. Do usprowńyńo tranzytu po II śwjatowyj wojńe wybudowano uobwodńica Kuźńice.
Park im. Jana III Sobieskiego
Park we Rudzkij Kuźńicy zostoł założony we drugij połowie XX stolećo bez hrabiego Ballestrema. W parku bůła restauracjo ze salą tanycznom. W budynku tym ponadto mieścioł się sklep - konsum, kery do 1945 roku prowadzioła p. Winkler. Kupowała we nim większo tajla mieszkańcůw. Park do lat 50. XX stolećo stanowioł mjejsce rekreacyji - ńydźelnego uodpoczynku. Uodprawiano tam koncerty, fajery i geburtstagi. W tajli przyległy do restauracji ustawiono blaty i banki na betonowych stojakach.
Na alyjkach i kwietnikach parkowych panowoł porzondek. Dolno tajla parku, bůła obsadzono akacjami. Z upływem lot park bůł coroz to bardzi dewastowany. W południowy tajli budynku, kero została odrestaurowana, urządzono restauracja i sala gier. Kiedyś restauracjo, biblijoteka (lata 60, 70, początek lat 80 XX wieku), a potym założono we miejscu biblijoteki szynk pod kasztanami, kerego właścicielem do 2007 bůł Pańczyk, bo potym szynk zawarto. W latach 70 XX stolećo we parku znajdowoł się amfiteatr. Park je uobenie we duży mierze porośńinty lasem, a we nim pozostało jedynie szpilplac do fusbalu i korbbalu, blat do tyńisa i plac zabaw. Charakterystyczno dla Rudzkij Kuźńicy je stow rybny Szkopka, kery je objynty sekcjom wyndkarską (dzierżawiony bez Polskie Koło Wyndkarskie). Park im. Jana III Sobieskiego ńie je objynty ochronom Urzędu Miejskiego i należy do zieleni nieurzondonyj. Aktualnie park ma powierzchnia ok. 3 ha. W parku wystympujom ciekawe drzewa. Najczynści są to kasztanowce zwyczajne, lipy drobnolistne i szerokolistne, graby pospolite, buki zwyczajne, dymby szypułkowe i wierzby białe. Wśrůd krzewůw spotyko się bez czorny, śnieguliczka. Wiele drzew liczy śe 100-120 lat. Jedno ze drzew ma we uobwodzie 300 cm i jest jednym ze najgrubszych we parkach Gůrnygo Ślůnska. Je tam także kilkanioście starych okazów grabu pospolitego. Okazały je tyż domb burgundzki, kery ma wysokość ponad 20 metrów i liczy ponad 100 lat.
Newada
Newada je sztat na połedńowym zachodźe Zjednoczůnych Sztatůw. Grańica mo na půłnocy ze sztatůma Uoregůn a Idaho, na wschodźe ze Utah, na połedńu ze Arizůnům a na zachodźe ze Kaliforńijům.
Rudzko Kuźńica
Kumunikacjo
Bez Kuźńica przebiegajom dwie linie komunikacyjne KZK GOP. Linia autobusowo nr 39 (od 1 lipca 2007 przejoł jom Nowak Transport) i Bany Ślůńskie linia nr 18 bez ulica Piastowską. Do 30 czyrwca 2008 jeździoł tyż linia nr 280 KZK GOP obsługiwano bez PKS Glywicy. Na Kuźńicy som dwie haltysztele. Do usprawnienio tranzytu po II wojnie śwjatowyj wybudowano uobwodnicę Kuźńicy, bo leżała na drodze międzymiastowyj Glywicy - Bytůń. Kuźńica leży we środku ruchu gůrnoślůńskiego. 2 km na północ od granicy ze Zobrzem biegnie droga krajowo nr 88, a 5 km na południ od Kuźńicy położony je odcinek Drogowyj Trasy Średnicowyj uoddany do użitku 27 moja 2008. Dalej na południe je autobana A4.
Eartha Kitt
Eartha Kitt (rodz. 17 styczńa 1927 we North, um. 25 grudźyńa 2008 we Nowym Jorku) – amerikańsko szauszpilerka, śpjywoczka a kabaretowo artystka, nojbarzi znůmo skiż roli baby-kota.
Rudzko Kuźńica
Zgorszenie publiczne
Od 6 sierpnia 2008 do 9 września na terenie Rudzkij Kuźńicy kryncony bůł film pt. Zgorszenie publiczne we ślůńskij godce.
Newada
Nojsrogsze mjasta:
Stolica - Carson City.
Wjelość ludźi - 2,600,167
Necowe uodwołańa
!
Rudzko Kuźńica
Przipisy
Rudzko Kuźńica
Eartha Kitt
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Amerikańske szauszpilerki Kategoryjo:Amerikańske pjosynkarki Kategoryjo:Rodzyńi we 1927 Kategoryjo:Umarći we 2008
Corazon Aquino
Corazon Cojuangco Aquino (rodz. 25 styczńa 1933 we Tarlac, um. 1 śyrpńa 2009 we Makati) – filipińsko politykerka, prezydynt Filipinůw we lotach 1986-1992. Bůła pjyrszům we gyszychće babům-prezydyntem we Azyje, po tym kej we 1986 uobalůno dyktatura Ferdinanda Marcosa. We 1987 doprowadźůła do wkludzyńo nowyj, dymokratycznyj kůnstytucyji Filipinůw. Jeji nastympcům zostoł we 1992 roku Fidel Ramos.
Kategoryjo:Rodzyńi we 1933 Kategoryjo:Umarći we 2009 Kategoryjo:Filipińske politykery
PlayStation (kōnsola)
PlayStation (PS, znanŏ tyż za PS1 a PSX) (jap. プレイステーション, pureisutēshon) – 32-bitowa kōnsola do szpilōw wideo, wyprodukowanŏ we Japōniji bez fyrmã Sony Computer Entertainment, zaprojektowanŏ bez Kena Kutaragiego.
Linki zewnyntrzne
Kategoryjo:Kůnsole szpilůw wideo
Dâmboviţa (rzyka)
Dâmboviţa – rzyka we Růmůńiji, lewy dopływ rzyki Argeş. Je 269 km dugo (podug inkszego zdzůdła 286).
Zdzůdło mo we Fogaraskich Gůrach, płyńe bez Bukareszt a Wołosko Ńiźina.
Kategoryjo:Rzyki Ojropy
Wykŏz egipskich hieroglifōw
Numer wszyjskich, znanych egipskich hieroglifōw w roztōmajtych ôkresach Antycznego Egiptu wynosiyła ôd pŏrunŏstu stōwek we Strzednim Państwie do pŏru tysiyncy w ôkresie grecko-rzimskim. Cuzamyn udokumyntowano jejich kol. 6 tysiyncy. Nojbarzij funkcyjonalnym wykazym egipskich hieroglifōw je wykŏz Gardinera (ôpublikowany we 1927, 1950 a 1957 r.) mŏ 763 hieroglify we 26 kategoryjach. Inkszy niymiecki egiptolog, Georg Möller, stworzōł barzij rozszyrzōny wykŏz, zôrganizowany zgodnie ze epokami historycznymi (ôpublikowany we 1927 a 1936 r.). Dlŏ potrzeb systymōw kōmputrowych stworzōno było pismo blokowe Unicode Egyptian Hierogliphs (Unicode version 5.2, 2009) majōnce 1071 znakōw ôparte ô wykŏz Gardinera. Ôd 2006 r. funkcjōniyruje tyż propozycyjŏ lingwisty Michaela Eversona rozszyrzajōncŏ sztandard Unicode ô wykŏz Möllera.
Wykŏz
Wykŏz egipskich hieroglifōw ułożōny je podle wykŏzu Gardinera. Uwaga: Wymŏgane je zainstalowanie w systymie blokowygo pisma hieroglificznego.
International Standard Book Number
International Standard Book Number, skrůt ISBN to je uńikalno, 13-cifrowo nůmera, po keryj idźe zidentyfikować kożdo kśůnżka. Sztandard ISBN bůł wkludzůny nojsampjyrw we Wjelgij Brytańije we 1966 pode mjanym "Standard Book Numbering" (SBN). We 1970 zostoł uůn przijynty uod ISO jako sztandard ISO 2108 we 1970 roku. S anfanga kożdo kśůnżka mjoła 10-cifrowy kod, uod 1 styczyńa 2007 mo 13 cifrůw.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Bibljologijo Kategoryjo:Sztandardy ISO
Wisconsin
Wisconsin (/wɪˈskɒnsɨn/) to je sztat na połedńowym zachodźe Zjednoczůnych Sztatůw. Grańica mo na půłnocy ze stanym Michigan a Gůrnym Jeźorym, na wschodźe ze Jeźorym Michigan, na połedńu ze Illinois, a na zachodźe ze stanůma Minnesota a Iowa.
Nojsrogsze mjasta
Stolica - Madison
Wjelość ludźi - 5 627 967
Necowe uodwołańa
!
Usain Bolt
Usain Bolt (rodz. 21 śyrpńa 1986 we Trelawny) – jamajski lekoatleta, sprinter. Mo trzi title uolimpijskigo majstra (we bjegu na 100, 200 a 4x100 myjtrůw), dwa title majstra a tyż dwa wicemajstra śwjata. Mo teroźńe rekordy śwjata we bjegu na 100 myjtrůw (9,58 s) a 200 myjtrůw (19,19).
Jamajsko godka
Jamajsko godka (po jamajsku Patois abo Patwa) – je kreol używany we Jamajce. Powstowoł przi ynglickij godce, nale mo sroge anflusy godki akan a skupiny godek bantu użiwanych we Africe.
Usain Bolt
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Jamajske lekoatlety Kategoryjo:Sprintery Kategoryjo:Rodzyńi we 1986
Jamajsko godka
Pjyrszo kśůnżka we ty godce szrajbnůł Claude McKay we 1912 a bůła to Songs of Jamaica (po naszymu: Śpjywki Jamajki). Je nale problyma za abecadłem, bo Patois ńy mo jednygo ustalony alfabetu. Do bajszpilu słowo sam (sztandardowy angelski: there) idzie zapisować de, deh abo dere. Nojbarzi popularno je zistyma Cassidy-LePage
Kategoryjo:Jamajka Kategoryjo:Godki jamajki
Mykoła Skrypij
Mykoła Skrypij (Микола Скрипій, przemjanek: Luśko Tyhrys, Люсько Тигрис) – ukrajiński szportowjec, hokejowy tormůn. Je znany skirz tego, że erfindowoł uochrůnno maska dlo hokejistůw – wykorzistoł do tego austrjacki wojskowy hełm, do kerego przikuplowoł drůćany nec. Przemodelowoł tyż hokejowo kryka dlo tormana. Wystympowoł za manszaft Sportowego Towarzistwa «Ukraina» z Lymberga.
Myjtermas
Myjtermas to je przirzůnd, kerym idźe zbadać dugość klamotůw. Zauobycz je to zwijano stalowo taśma we plastikowyj uobudowje. Beztůż rozwijo śe jům do radyj dugośći, coby reszta taśmy uostała we postrzodku uobudowy. Taki mas używo śe btp. we bale abo we geodezyji. Kożdy myjtermas mo uokreślůno dugość we myjtrach, nojczyńśći uod 2 do 10 myjtrůw - s fedrům, kero zwijo taśma po jeji puszczyńu, nale trefjo śe tyż industryjne mjary do 100 metrůw, kere czynsto sům wyposażůne we kwyrlok, beztůż taśma trza chować nazod rynkům.
Gabůn
{{Państwo infobox |mjano_oryginalne      = République Gabonaise |nazwa_ślůnsko          = Republika Gabůńsko |fana_uobroz           = Flag of Gabon.svg |goduo_uobroz           = Coat_of_arms_of_Gabon.svg |nazwa_dopeuńač      = Gabůna |dewiza                = |dewiza_godka          = |dewiza_ślůnsko         = |lokalizacja_uobruz     = LocationGabon.svg |kůnstytucyjo           = |państwo               = |zaležne_uod = |godka uřyndowo        = francusko godka |godka užywano         = |stolica               = Libreville |ustrůj polityčny     = republika |typ_państwa           = parlamyntarno republika |guowa_państwa         = Ali Bongo Ondimba |guowa_państwa_uopis    = prezydynt |status_terytorium     = |zaležne_uod}           = |guowa_terytorium      = |guowa_terytorium_uopis = |we_imjyńu_tekst       = |we_imjyńu_uřůnd       = |we_imjyńu             = |szef_řůndu            = Rose Christiane Ossouka Raponda |szef_řůndu_uopis       = prymjer |we_imjyńu_tekst2      = |we_imjyńu_uřůnd2      = |we_imjyńu2            = |plac          = 267 667 |plac_wůd      = ~0% |plac_mjejsce  = 74 |ludźi               = 1 454 867 |gynstość               = 5,4 |gynstość_mjejsce       = |ludźi_rok           = 2007 |narodowości           = |ludźi_mjejsce       = 154 |utwořynie_sposůb     = ńypodlygłość |uod_kogo               = uod Francyje |utwořyńe_data       = 17 śyrpńa 1960 |likwidacjo_sposůb     = |bez_kogo            = |likwidacjo_data       = |religja_dominujůnco    = krześćijaństwo |waluta_nazwa          = frank CFA |waluta_symbol         = XAF |UTC                   = UTC +1 |hymn                  = La Concorde |hymn_nazwa_ślůnsko     = Zgoda |kod_ISO               = GA |domyna                 = .ga |kod_samochodowy       = GAB |numer_kerunkowy      = +241 |terytoria_zaležne     = |terytorja_autůnůmične = |mapa_uobroz            = |uwagi                 = }} Gabůn, Republika Gabůńsko (franc. République Gabonaise) – państwo we strzodkowyj Africe, nad Atlantyckim Oceanym. Granica mo s Růwńikowům Gwinyjům, Kamerůnym (na půłnocy) a Kůngem (na wschodźe). Stolicům a nojsrogszym mjastym Gabůnu je Libreville. Gospodarka je uoparto na bauerstwje, kero dowo ůng. 60% narodowygo dochodu. 41% mjyszkańcůw je myńi kej 15 lot stare. Dowńij Gabůn bůł francuskům kolůńijům.
Kōnsola szpilōw wideo
Kōnsola szpilōw wideo – kōmputer ô wyspecjalizowanej architekturze przeznaczōny zaôbycz do sztartowaniŏ szpilōw.
Gabůn
!
Eugène Sue
Joseph Marie Eugène Sue (rodz. 26 styczńa 1804 we Paryżu, um. 3 śyrpńa 1857 we Annecy) – francuski pisorz, kery jako pjyrszy pisoł růmany we uodćinkach. Publikowoł je we cajtůngu "Journal des Débats" a inkszych. Uopisywoły uůne żywobyće nojbjydńijszyj tajli ludnośći Paryża a mjoły ajnflus na społeczne nastroje we epoce Poźimka Ludůw. Nojbarzi znůme jygo růmany to "Les Mystères de Paris" (Tajymńice Paryża) a "Le Juif Errant" (Żyd zowdy tułocz).
Kategoryjo:Rodzyńi we 1804 Kategoryjo:Umarći we 1857 Kategoryjo:Francuske pisorze Kategoryjo:Ludźe zwjůnzane ze Paryżym
Kōnsola szpilōw wideo
Ôpis
W ôpaczności do ôsobistych kōmputrōw kōnsole majōm ôgraniczōny interfejs używŏcza a dostymp do administracyjnych ustawiyń. Zaôbycz niy je tyż możliwe umodernianie podzespołōw. W niykerych kōnsolach możliwe je zainstalowanie w połni funkcjonalnego ôperacyjnego systymu. Kōmputer porzōnd je wrażōny w niysrogim budōnku wyposażōnyj w zdatne złōncza (dlŏ gamepadōw, telewizōra, zasiylaniŏ a inkszych).
Dlŏ kōnsolōw dostympne sōm roztōmajte masziny do sterowaniŏ szpilym, na przikłŏd:
Moldawa
Moldawa (Vltava, Moldau) je nojdugszo rzyka we Czeskij Republice. Mo uůna swoje zdrzůdła na Szůmawje a potym płyńe bez Český Krumlov, České Budějovice a Praga. Swůj kůńec mo we Mělníku, kaj wpado do Elby. Moldawa je 430 km dugo a wjyrch jeji zlywńe je 28,090 km². Nojwjynksze dopływy Moldawy sům: ze lewyj strůmy Berounka a Otava, zaś ze prawyj Lužnice a Sázava.
Mjano we czeskij godce (Vltava) bjere śe uode starogermańskich słůw *wilt ahwa, kere uoznoczajům "dźiwoko woda".
We śyrpńu 2002 bůła wjelgo woda uod Moldawy, we keryj umrziło pora ludźi.
Kategoryjo:Rzyki Czeskij Republiki
Bjerawka
Bjerawka (pol. Bierawka, Bierawa, dowńi tyż Birowa, mjym. Birawka, Bierau) – rzyka we Gůrnym Ślůnsku, lewy dopływ Uodry. Je 55,5 km dugo, a mo 394 km² wjyrchu śćykańo.
Zdzůdło mo we mjeśće Uorzesze, we zidlůngu Bujakůw, płyńe bez lasy mjyndzy Koźlym, Glywicůma, Rybńikym a Raciborzym. Wpado do Uodry kole wśi Bjerawa.
Guerrero
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Admińistracyjny tajlůng Meksyku
N.N.
N.N. (ze łać.: nomen nescio - mjana ńy wjym) – akrůńim, kery je używany nojczyńśći uod gerychtůw a we inkszych prawńiczych pismach, kerym uokryślo śe persůny kerych mjano je ńyznůme. Pochodźi uod czasůw Rzimskigo Imperyjům, kaj go używano we przikładach na kerych szkolili śe szkolorze kere uczyli śe prawa.
Hypatyjo ze Aleksandryje
Hypatyjo ze Aleksandryje (gr.: Ὑπατία; rodz. 355 abo 370, um. marzec 415 we Aleksandryje) – neoplatůńsko filozoferka a matymatyczka ze starożytnyj Aleksandryje. Podug powjarki, wynojdła astrolabijům a zorta aeromyjtra. Bůła cerům uod Teůna ze Aleksandryje, filozofera, matymatykera a astrůnoma. Je przimowane, aże pomogała Ptolymejuszowi a Euklidesowi we redagowańu naukowych pracůw. Pisoła komyntarze do pracůw Djofantosa a Apolůńijusza ze Fergi. Jako filozoferka, mjoła we kole śa szkolorzůw uoddanych jeji filozoficznyj szuli, kero bůła zwjůnzano ze ezoterykůma metafizykům. Publiczńe uczůła astronomije a matymatyki. W czas kůnflikta mjyndzy mjyndzy prefektym Egipta Orestesym a biskupym Cyrylym wźyna strůna prefekta. Cyryl uobwińoł ja uo zawodzańe we dojśću do zgody ze prefektym. Podległe biskupowi ludźe zaszlachtowali Hypatja bez porżńyńce uostrymi muszlůma. Skiż tygo powstoło sroge zgorszyńe, tyż postrzůd krześćijanůw (mimo aże Hypatja bůła poważano za poganka).
Bjerawka
Kategoryjo:Rzyki dorzyczo Uodry
Hypatyjo ze Aleksandryje
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Starożytne filozofy Kategoryjo:Matymatyki starożytnyj Grecyje Kategoryjo:Rodzyńi we IV stoleću Kategoryjo:Umarći we 370
Płońsk
Płońsk – mjasto we Polsce nad rzykům Płůnka, we mazowjeckim wojewůdztwje, śedźiba płůńskigo krysu.
Kategoryjo:Mjasta mazowjeckigo wojewůdztwa
7 kwjetńa
Umrzyli
Kategoryjo:Kwjećyń
N.N.
Kategoryjo:Karne prawo
La Rochelle
La Rochelle to je mjasto we Francyji, nad Biskajskům Zatokům, we regijůńe Poitou-Charentes a departamyńće Charente-Maritime. Mo 80 055 (podug danych ze 2004 roku). Je to morsko hawyna a turystyczny uostrzodek. Uod 1985 we kożde lato je muzyczny festiwal "Francofolies".
Rudźyńec
Rudźyńec, dowńi Rudzinitz abo Rudgershagen - wjeś we ślůnskim wojewůdztwje, we gliwickim kryśe. Je sam kośćůł św. Michoła, a we pałacu stwajůnym we 1876 roku terozki je podstawowo szula. Je sam tyż dynkmal-krziż lo zabitych a zagińůnych we I śwjatowyj wojńe.
Kategoryjo:Gmina Rudźińec
Musée d'Orsay
Orsay (fr.: Musée d'Orsay) to je muzyjům we Paryżu, rozlygowane na lewym brzegu Sekwany. Mo we śe uosobliwje francuski kůnszt ze rokůw 1848-1918. Uotwarte uostało we 1986 roku. Mo wjyrch 57 400 m². We 2007 roku mjało 3 200 000 gośćůw.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Muzyja
Kėdainiai
Kėdainiai (pol. Kiejdany) je mjasto we strzodkowyj Litwje, we uokryngu Kaunas, po uobuch strůnach rzyki Nevėžis, 51 kilomyjtrůw na půłnoc uod Kaunas. Půmjyszkuje we ńim bezma 31 tyś. ludźi. Kėdainiai je głownym mjastym gminu Kėdainiai a szołtystwa uo takym samym mjańe. Na teryńe mjasta do rzyki Nevėžis wpado tyż Dotnuvėlė a Smilga (uod zachodu) a Obelis (uod wschodu).
Stare mjasto we Kėdainiai je wpisane we register kulturalnyj erbizny jako mjejski dynkmal. Stojům tam sztyry kośćoły (katolicki kośćůł Śwjyntygo Zefyla a kośćůł Śwjyntygo Jerzygo a tyż protestancke a Kośćůł Pańskigo Przemjyńyńo). Lů mjasta wożno je industryjo (znamjyńńy chymiczno a przerobjyńo jodła). Sům sam tyż dwje poczty.
Kategoryjo:Mjasta Litwy
Walentina Matwijenko
Walentina Iwanowna Matwijenko (rus.: Валентина Ивановна Матвиенко, rodz. 7 kwjetńa 1949 we Szepjetůwce we Ukrajińe) – gubernatůr Pejtersburga.
Kategoryjo:Ruske politykery Kategoryjo:Rodzyńi we 1949
Les Paul
Les Paul (rodz. 9 czyrwńa 1915 we Waukesha, um. 13 śyrpńa 2009 we White Plains) – amerikański dżezowy gitarzista a tyż wynalozca. Nojbarzi znůmy skiż wynaleźyńo elektrycznyj gitary kero ńy mjoła rezonansowygo pudła. Jygo prototyp ńy znod zastosowańo, nale model Gibson Les Paul, kery zaprojektowoł lo firmy Gibson, doł możliwość powstańo rokowyj muzyce a je bezma ńyzmjyńůny we użyću aże do dźiśej. Inksze jygo wynalozki to overdubbind, delay a wjelośladowe nagrywańe. Dostoł nadgroda Grammy Trustees Award we 1983 roku.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Amerikańske dżezowe muzyki Kategoryjo:Amerikańske wynalozcy Kategoryjo:Rodzyńi we 1915 Kategoryjo:Umarći we 2009
Krzysztof Respondek
Krzysztof Respondek (rodz. 17 lipca 1969 r. we Tarnowskich Gůrach) – polski a ślůnski szauszpiler a śpjywok. Uod 1999 r. uokozuje śe we kabareće Rak, a uod 2007 we seryjalu Barwy szczęścia (Farby szczyńśćo).
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Polske szauszpilery Kategoryjo:Rodzyńi we 1969 Kategoryjo:Polske pjosynkorze
Můntana
Můntana to je sztat we Zjednoczůnych Sztatach.
Grańica mo na půłnocy ze Kanadům, na wschodźe ze sztatůma Půłnocno Dakota a Połedńowo Dakota, na połedńu ze Wyoming, a na zachodźe ze sztatym Idaho.
Nojsrogsze mjasta
Stolica - Helena
Wjelość ludźi - 967 440
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Můntana
Telewizōr
Telewizōr, telewizyjny ôdbiornik (ôd gr. tele „daleko” a łac. visio „widziany ôbrŏz”) – maszina elektrōnicznŏ przeznaczōnŏ do zdŏlnego ôdbiōru ruchōmego ôbrazu, kery je nadŏwany bez telewizyjõ a skłŏdŏ sie z dalszo wyświytlanych niyruchōmych ôbrazōw, ze frekwyncyjōm 25 abo 30 ôbrazōw na sekundã abo inkszõ. Pojedynczy ôbrŏz (nazywany tyż „klŏtkōm” – dlŏ frekwyncyje 25 wynosi 50, za to dlŏ 30 wynosi 60 klŏtek) potajlowany je z bany na sznōrze poziōme a piōnowe. Ajnfachowe wartości piski to 2160, 1080, 720, 625 abo 525 piski.
Transmisyjŏ ôbrazu
Ôbrŏz je transmitowany we formie analogowyj piska po pisce – elymynt analizujōncy cŏfŏ sie po ôbrazie wzduż piski, a wartość sygnału w danyj chwili ôdpadŏ jasności tego pōnktu w tyj samyj chwile. W ajnfachowych warōnkach pasmo telewizyjnego sygnału wynosi 6.5 abo 5.5 MHz, co dŏwŏ kole 800 pōnktōw we pisce. Ku cylu unikniyńciŏ herskigo migotaniŏ ôbrŏz tajluje sie na dwa pōłôbrazy (piyrszy mŏ ino sznōrze tuplowane, a drugi – ino niytuplowane), nadŏwane dalszo po sie.
W skłŏd połnego sygnału telewizyjnego ôkrōm informacyje ô jasności (luminancyje) wchodzi tyż informacyjŏ ô farbie (chrōminancyjŏ), sygnały synchrōnizujōnce (wyznaczajōnce zaczōntek nowyj piski i nowego ôbrazu) jak tyż klang.
Důnaj
Důnaj (łać. Danubius, mjym. Donau, słow. Dunaj, madź. Duna, chor. Dunav, serb. a buł. Дунав, rum. Dunărea, ukr. Дунай) – drugo (pjyrszo je Wołga) nojdugszo rzyka we Ojropje. Je 2845 (uod Donaueschingen) lebo 2888 (uod Furtwangen) km dugo a mo 795 686 km² wjyrchu śćykańo.
Zdzůdło mo we Mjymcach a płyńe uod zachodu na wschůd bez 10 państwůw: Mjymcy, Austrijo, Słowacyjo, Madźary, Chorwacyjo, Syrbijo, Růmůńijo, Bułgaryjo, Mołdawijo a Ukrajina. Důnaj wpado do Czornego Morza. Nojwjynkszym dopływym Důnaju je Ćisa, a nojwjynkszym mjastym nad rzykům - Budapeszt.
Kategoryjo:Rzyki Ojropy
Grand Forks
Grand Forks to je mjasto we USA, we sztaće Půłnocno Dakota. Podug danych ze 2007 roka, mjyszko sam 51740 ludźi.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Půłnocno Dakota Kategoryjo:Mjasta USA
Toni Sailer
Toni Sailer (rodz. 17 listopada 1935 we Kitzbühel, um. 24 śyrpa 2009 we Innsbrucku) – austrijocki alpejski narćorz, szauszpiler a pjosynkorz. Nojbarzi znůmy skiż tygo co na Źimowych Uolimpijskich Igrziskach we Cortina d'Ampezzo wygroł wszysjke 3 kůnkuryncyje: slalům, zjazdowy bjeg a slalům-gigant. Mjoł tyż we dorobku 5 mydajlůw ze Mistrzostw Śwjata, we tym sztyry złote.
Necowe uodwoańa
Kategoryjo:Rodzyńi we 1935 Kategoryjo:Umarći we 2009 Kategoryjo:Austrijocke narćorze Kategoryjo:Austrijocke uolimpijczyki
Bobby Robson
Sir Robert William Robson (rodz. 18 lutygo 1933 we Sacriton, um. 31 lipjyńa 2009 we County Durham) to bůł ynglicki fusbalok a tryner. Jako fusbalok groł na pozycyji strzodkowego napadźora. Rozegroł 583 szpile we Premier League, lo Fulham F.C. a West Bromwich Albion F.C., we kerych trefjůł 133 tory. We reprezentacyji Ynglandu we fusbalu groł 20 szpili a trefjůł 4 tory. Karjera jako tryner napoczůn we Fulham F.C., ńyskorzi trynowoł tyż Ipswich Town F.C., ńiderlandzki PSV Eindhoven, portugalske Sporting CP a FC Porto, a tyż FC Barcelona a Newcastle United F.C.. Bůł trynerem reprezentacyji Ynglandu we fusbalu we lotach 1982-1990. Dwa razy wloz ze ynglickim manszaftym do finołůw Mistrzostw śwjata we fusbalu, we 1986 a 1990 roku. Uoba razy Ynglyndry przegrywali szpile ze manszaftůma kere potym zdobywoły majstra - we 1986 ze Argyntynům a we 1990 s Mjymcůma.
Kategoryjo:Ynglicke fusbaloki Kategoryjo:Ynglicke fusbalowe trynery Kategoryjo:Rodzyńi we 1933 Kategoryjo:Umarći we 2009
Hertz
Hertz (Hz) – jednotka miary frekwyncyje we układzie SI (jednotka pochodnŏ układu SI) a we mocce inkszych, bp. CGS, MKS a MKSA. Definiuje sie jã za numer rajōw na sekundã:
Przedrostki SI
Kategoryjo:Jednostki frekwyncyje Kategoryjo:Ukłod SI
Kōmputrowy szpil
Kōmputrowy szpil (szpil wideo, video game) – zorta kōmputrowego softwaru przeznaczōnego do cwekōw szpasowych bydź edukacyjnych (interaktywny szpas) a wymŏgajōncego ôd używŏcza (grŏcza) rozwiōnzowaniŏ auftragōw (bp. logicznych abo zręcznościowych). Szpile kōmputrowe mogōm być sztartowane na ôsobistych kōmputrach, autōmatach, kōnsolach do szpilu, telewizōrach, mobilniokach a inkszych mobilnych maszinach, nazywanych cuzamyn sprzyntowymi platformami. Auftragi stawiane przed grŏczym we szpilach kōmputrowych rōżniōm sie we znŏleżności ôd zorty a mogōm polygać na przikłŏd na rozwiōnzaniu auftragu logicznego, eliminacyji wirtualnych ôpacznikōw eli tyż rywalizacyje ze sztucznõ inteligyncyjōm bydź inkszymi grŏczami (wieloôsobowy szpil). Interaktywny szpas w cylach fachowych nosi miano elektrōnicznego szportu (esports).
Historyjŏ
Kōmputrowe szpile wywodzōm sie ze planszowych, kamrackich, fabularnych szpilōw jak tyż roztōmajtych szportowych dyscyplin. Zaczōntki elektrōnicznego softwaru przeznaczōnego do cwekōw szpasu wiōnzać przinŏleży ze prototypami kōnstruowanymi na amerykōńskich uczelniach. Kōmputrowe szpile stały sie produktym masowym za sprawōm hyrskości telewizyjnych kōnsolōw a autōmatōw we latach 70. XX stoleciŏ. Społym ze postympujōncõ miniaturyzacyjōm platform jak tyż nastōniym przenośnych maszin do graniŏ, zyskiwały ône corŏz srogszõ hyrskość. Specjalistyczne podszukowaniŏ tykajōnce szpilōw (ludologia) skazujōm na znaczōncy jejich wpływ na psychikã grŏcza – tak pozytywny, jak i negatywny. Kontrowersje tykajōm tyż klasyfikowaniŏ interaktywnego szpasu za dōmyny kōnsztu.
Casablanca
Casablanca (arab. الدار البيضاء = ) – nojsrogsze mjasto we Maroko. Je rozlygowane we zachodńij tajli kreju, nad Atlantyckim Uoceanem. Nojsrogszo morsko hawyna a tyż naukowy a kulturalny uostrzodek Maroka.
Kategoryjo:Mjasta Maroka
Rovaniemen Palloseura
Rovaniemen Palloseura, inakszy RoPS Rovaniemi, RoPS to je fińsko fusbalowy klub założůny we 1950 roku. Gro uůn we Veikkausliidze - I fińskij lidze. Uod 1986 roku durch gro we nojwyższyj ligowyj klaśe. We 2015 zdobůł 2 plac we I lidze, 2 razy mjoł 3 plac we I lidze (1988 a 1989) a zdobůł Puhar Finlandyje we 1986.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Fińske fusbalowe kluby
Sergej Mihałkow
Sergej Mihałkow, rus: Сергей Владимирович Михалков, rodz. 27 lutygo 1913 podug juljańskigo kalyndorza (12 marca 1913 podug gregorjańskigo) we Moskwje, um. 27 śyrpńa 2009 tyż we Moskwje) – ruski poeta, autor kśůnżek lo bajtlůw, nojbarzi znůmy jako autor tekstu hymnu Sowjeckigo Sojusza a ńyskorzi Hymnu Rusyje.
Kategoryjo:Rodzyńi we 1913 Kategoryjo:Umarći we 2009 Kategoryjo:Ruske poety
Tyta
Tyta – geszynk kery podug zwyku dowo śe bajtlům kej idům pjyrszy roz do szkoły, do pjyrszyj klasy. Je podano na růg uopwitośći, zrobjůno ze kolorowygo papjůra uobwińůnygo celofanym a zwjůnzanygo szlajfkům na wjyrchu. Do tyty wrazuje śe bůmbůny, szekulada a inksze maszkety.
Janusz Korwin-Mikke
Janusz Ryszard Korwin-Mikke (rodz. 27 paźdźerńika 1942 we Warszawje) – polski polityker a publicysta. Je uůn kůnserwatywnym liberałym. Założůł a kupa lot bůł prezesym politycznyj partyje Unia Polityki Realnej, ze keryj bůł posłym na syjm pjyrszyj kadyncyje. We 2005 założůł Platforma Janusza-Korwin Mikke, nale ńy bůł jeji ferajńistům. We 2009 uodloz ze UPR a wstůmpjůł do PJKM, kero půmjyńyła swoje mjano na Wolność i Praworządność (ślůnsko godka: Frajńizna a Prowe Reskjyrowańy). Bůł prezesym partyje Kongres Nowej Prawicy. Sztyry razy kandydowoł na prezydynta Polski, nale ańi roz absztimůngu ńy wygroł. Pjyrszy roz, we 1995 welowało na ńego 2,40%, co dało mu 8. plac. We nastympnych welůnkach (2000) dostoł 1,43% a bůł 6. Idyntiko było we welůnku we 2005. We lutym 2010 roznajmjůł, iże bydzie tyż szartowoł we prezydynckim welůnku latojść, a zajyn we ńich sztworty plac, welowało na ńego 2,48%. We 2014 Kongres Nowej Prawicy dostoł śe do Ojroparlamentu ze erbnizům 7.15% przi frekwencyji 24%.
Je wjelgym fanym brydża, we kerym je krajowym majstrym. Mo trzecio baba a szejś bajtli, to je sztyrech synkůw a dwie cery.
We 2014 roku uostoł deputowanym ku Ojropejskimu Parlamyntowi.
We 2015 roku uostoł wyciepony ze funkcyje prezesa Kongresu Nowej Prawicy i uodszoł ze partyje. Uostoł jednym ze trzech uojcůw założycieli nowyj partyje nazwanyj Koalicja Odnowy Rzeczypospolitej Wolność i Nadzieja, we skrůcie KORWiN.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Polske publicysty Kategoryjo:Rodzyńi we 1942 Kategoryjo:Deputowane ku Ojropejskimu Parlamyntowi Kategoryjo:Posły III RP
Andrzej Stania
Kategoryjo:Rodzyńi we 1948
Patrick Swayze
Patrick Swayze (rodz. 18 śyrpńa 1952 we Houston, um. 14 wrześńa 2009 we Los Angeles) – amerikański szauszpiler, tańeczńik, śpjywok a choreograf. Nojbarzi znůmy ze filmu Dirty Dancing, we kerym groł insztruktora tańcowańo.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Amerikańske szauszpilery Kategoryjo:Rodzyńi we 1952 Kategoryjo:Umarći we 2009
Dragan Đokanović
Necowe uodwołańo
Kategoryjo:Serbske politikery
Panama
{{Państwo infobox |mjano_oryginalne      = República de Panama |nazwa_ślůnsko          = Republika Panamy |fana_uobroz           = Flag_of_Panama.svg |goduo_uobroz           = Coat of arms of Panama.svg |nazwa_dopeuńač      = Panamy |dewiza                = Pro Mundi Beneficio |dewiza_godka          = łać. |dewiza_ślůnsko         = Lo Korzyśći Śwjata |lokalizacja_uobruz     = LocationPanama.png |kůnstytucyjo           = |państwo               = |zaležne_uod = |godka uřyndowo        = szpańelsko godka |godka užywano         = |stolica               = Panama |ustrůj polityčny     = republika |typ_państwa           = |guowa_państwa         = Juan Carlos Varela |guowa_państwa_uopis    = prezydynt |status_terytorium     = |zaležne_uod}           = |guowa_terytorium      = |guowa_terytorium_uopis = |we_imjyńu_tekst       = |we_imjyńu_uřůnd       = |we_imjyńu             = |szef_řůndu            = Juan Carlos Varela |szef_řůndu_uopis       = prezydynt |we_imjyńu_tekst2      = |we_imjyńu_uřůnd2      = |we_imjyńu2            = |plac          = 78 200 |plac_wůd      = 2,9% |plac_mjejsce  = 115 |ludźi               = 3 293 000 |gynstość               = 42 |gynstość_mjejsce       = |ludźi_rok           = 2008 |narodowości           = |ludźi_mjejsce       = 135 |utwořynie_sposůb     = ńypodlygłość |uod_kogo               = uod Kolůmbije |utwořyńe_data       = 3 listopada 1903 |likwidacjo_sposůb     = |bez_kogo            = |likwidacjo_data       = |religja_dominujůnco    = |waluta_nazwa          = amerikański dolar |waluta_symbol         = USD |UTC                   = - 5 |hymn                  = Himno Istmeño |hymn_nazwa_ślůnsko     = Hymn Przesmyka |kod_ISO               = PA |domyna                 = .pa |kod_samochodowy       = PA |numer_kerunkowy       = +507 |terytoria_zaležne     = |terytorja_autůnůmične = |mapa_uobroz            = |uwagi                 = }} Panama, Republika Panamy (Republica de Panama) – państwo we Strzodkowyj Americe, rozlygowane nad Karajibskim Morzem a Pokojnym Uoceanem. Grańica mo s Kolůmbijům a Kostarykům. Znůmo najbarzi ze Panamskigo Kanału, kery skrůćůł droga s Atlantyckigo Uoceanu na Pokojny Uocean.
S anfanga zamjyszkano uod Indjanerůw, we 1501 prziłůnczono do Szpańijskich kolůńiji we Americe. Uod 1830 tajla Kolůmbije, ńypodległo uod 1903 roka. We uzyskańu ńypodległośći dopůmogły Panamje Zjednoczůne Sztaty, nale za to dostoły Sztrefa Panamskigo Kanału, nad kerům Panama uzyskała suwerynność dźepjyro we 1997 roku.
Ludność: 60% Metysy, 20% Mulaty a Negry, 10% bjoli, krům tygo Indjanery a krojcoki. Ůng. 84% mjyszkańcůw je katolikůma.
We gospodarce nojwjynkszy udźoł mo obsługa Panamskigo Kanału, krům tygo bauerstwo a industryja.
Ferwaltůngowy tajlůng
Prowincyje Panamy (wroz ze istnymi mjastůma):
Terytoryja Panamy (uo sztatuśe prowincyje):
Inksze terytoryja (uo sztatuśe gminy)
Kategoryjo:Panama
Grand Theft Auto: Vice City
Grand Theft Auto: Vice City (krōtko GTA: Vice City abo GTA VC) – kōmputrowy szpil akcyje stworzōnŏ bez Rockstar North a wydany bez Rockstar Games. Szpil przinŏleży do seryje Grand Theft Auto.
Fabuła
Trefiyniŏ we szpilu dziejōm sie we 1986 roku. Vice City je miastym wzorowanym na Miami. Tajluje sie na wyspy: Vice City Beach, Vice City Mainland a tyż pŏrã myńszych wysp. Grŏcz wciela sie w rolã Tommy’ego Vercettiego, kery dopiyro co ôpuściōł wiynziynie a napoczōn dalszõ spōłpracã ze swojim dŏwnym przełożōnym – Sonnym Forellim. Jego auftragym je założynie nowyj narkotykowej filije we Vice City. Jednak ô transakcyji przewiedziały sie tyż tamtejsze „porzōndkowe dinsty”, skirz czego Tommy straciōł cołki porōnczōny mu przirobek jak tyż pijōndze przeznaczōne dlŏ Sonny’ego. Terŏz jego bazowym auftragym je znŏdniyńcie sprŏwcōw cołkigo miszōngu a ôdzyskanie stracōnych pijyndzy. We miyndzyczasie Tommy poznŏwŏ Lance’a, kerego starszy brat ôstoł zabity we czasie transakcyji. Kej Tommy ôchrōniŏ Ricardo Diaza, tyn uzdŏwŏ go zatrudnić. Po zicher czasie Tommy dowiaduje sie, iże to Ricardo stoji za przerwanõ transakcyjōm narkotykowōm. Kej Lance samymu uzdŏwŏ go zabić, Ricardo przetrzimuje go na złomowisku. Tommy go retuje, a potym społym z Lance’*em zabijajōm Diaza a przejmujōm jego wilã a gang. Po jakimś czasie zaczynŏ tworzić swoje włŏsne kryminalne impyrium, przi ôbyjmowaniu stopniowo władzy a wpływōw cołkigo miasta. Sonny zauważa nowe gyszefty Tommy’ego, co mu sie niy podobŏ. Wysyłŏ swojich prŏcownikōw do Vice City, by sebrali haracze. Niy udŏwŏ sie to, tōż Sonny sōm przijyżdżŏ do Vice City, ku cylu kōnfrōntacyje z Tommym. Tommy dowiaduje sie, iże Sonny ustawiōł strzylaninã, za kerõ Tommy siedzioł 15 lŏt. Lance zdradzŏ Tommy’ego a przechodzi na zajtã Sonny’ego. We efekcie Tommy zabijŏ Sonny’ego a Lance’a.
Wydanie
Szpil wydany ôstał na kōnsole PlayStation 2, Xbox jak tyż na kōmputry PC ze systymym Windows. W 2012 roku z przileżytości 10. rocznicy premiery szpilu, wydano było wersyjõ na platformie mobilne – iOS, a potym na Android.
Kategoryjo:Kůmputrowe szpile
Gasansztalt
Gasansztalt je industryjo, kero zajimo śe uodgasowowańym kamjůnnygo wůngla, coby uotrzimać uosobliwje wůnglowy gas, kery potym przerobjo śe na mjejski gas. Uodgasowańy wůngla je we gasowych pjecach, we kerych grzeje śe wůngel we tymperaturze 900-1300 °C, bez luftu. Głowne produkta, co uůne sům uodbjyrane ze pjeca to gas a koks.
! Kategoryjo:Industryjo Kategoryjo:Ynergetyka
Minecraft
Minecraft – kōmputrowy survivalowy szpil ô ôdewrzōnym świecie stworzōny bez Markusa Perssona a rozwijany bez Mojang Studios.
Szpil
Szpilery majōm niyôgraniczōne możebności we eksplorowaniu a modyfikowaniu świata szpilu. Minecraft przizwŏlŏ szpilerom na budowanie a niszczenie ôbiektōw położōnych we losowo gynerowanym świecie szpilu. Szpiler może atakyrować natrefiōne istoty, zbiyrać abo wytwŏrzać przedmioty. Je szpilym bez ôkryślōnych cwekōw, jednak barzo wŏżne je przetrwanie.
Wydanie
Piyrszŏ publicznŏ testowa wersyjŏ szpilu ôstała wydanŏ 17 mŏja 2009 roku. Szpil ôstoł wydany 18 listopada 2011 roku na ôsobiste kōmputry. Potym wydano wersyje na kōnsole a platformy mobilne. Jeszcze przed ôficjalnõ wydaniym szpil zdobōł hyrskość a mocka nadgrod. Co roku ôdbywŏ sie konwent fanōw szpilu – Minecon. Sukces szpilu sprawiōł, iże zaczynto przedŏwać zwiōnzane z nim przedmioty bp. ksiōnżki, bawidła, tymatyczne klocki Lego. We latach 2015–2016 sztudio Telltale Games wydało spin-off zatytułowany Minecraft: Story Mode, skłŏdajōncy sie ze pŏru tajlikōw.
Kategoryjo:Kůmputrowe szpile
Tyka
Tyka je zorta grańo we fusbal na jednyj połowje szpilplacu. We tyka gro śe we pora (nojmyńi 3) persůny, ze czygo jedyn stoji we bramce, a inksze furgajům po bojisku. Tyn jedyn tormůn to je tyn, co uůn przegroł we losowańu (nojczyńśći gro śe tak, iże trza świtnyć balům do bramki, a tyn fto świtnył nojńiży abo ńy trefjůł we bramka stoji). Nojlepi je trefić we spojyńy, potym je lata, supek a wyżki na bramce). Nojwożńijszo reguła we grańu je tako, iże ino roz idźe tyknůnć bala, uod czygo je mjano szpilu - tyka. Reguła ta ńy je prawo, kej fto śe balům podbijo we lufće, abo wyleźe za lyńijo połowy - tedy moge uůn tykać bala wjela razy chce. Celym gry je strzylyńy tormanowi dano wjelość torůw (znoleżńy na ugodańy moge to być uod 5 do ańi 11). Czynsto tyż smołwjo śe co do tygo, iże kej ftoś slyźe ze bramki kej mu jeszcze ńy lutnyli jakij ilośći (ntp. 2 torůw) to uůne mu śe kasujům. Slyź ze bramki do śe, kej fto inkszy jaki feler zrobjůł. Take felery to sům kej fto 2 razy tykńe bala, abo po jigo tykńyńću bala wyleći na růg abo aus. Roz za czas gro śe tyż tak, iże kej fto tykńe bala rynkům to tyź idźe na bramka.
Jak fto straći ta ustalůno wjelość torůw to dostowo kara. Znoleżńy na smołwjyńy na poczůntku moge uůn uodpaść, a już bestůż ńy gro, ino uobźyro kej inksze śe szpilajům, abo dostać kopy balům we rzić. Nojczyńśći gro śe tak, iże we pjyrszyj růndźe kożdy świto roz, nale we drugij już 2 razy, a tak dali.
Uobejzdrzij tyż
Kategoryjo:Fusbal
PlayStation 2
Ôpis
Kōnsola przizwŏlŏ na sztartowanie szpilōw przeznaczōnych na tã platformã zapisanych na platach CD-ROM i DVD-ROM. Maszina je zadniŏ kōmpatybilnŏ, tzn. dozwolŏ tyż sztartowanie wiynkszości starszych szpilōw przeznaczōnych dlŏ kōnsole PlayStation. Kōnsola przizwŏlŏ tyż na ôdtwŏrzanie filmōw na dyskach DVD-Video jak tyż muzyki na dyskach CD-Audio. Maszina przedŏwane je we sztandardowyj wersyji a slim (zmyńszōnyj wersyje, znanyj tyż za PSTwo) we czŏrnyj farbie jak tyż dwōch ekstra wersyjach: Satin Silver (strzybrnyj) a Pink (lilowyj). Kōnsola przizwŏlŏ tyż na szpil multiplayer bez Internet – wymŏgŏ to ekstra masziny ô mianie Network Adapter (we wersyji slim je ôn już wbudowany).
Galeryjŏ
Kategoryjo:Kůnsole szpilůw wideo
Kaszëbsczé nótë
Kaszëbsczé nótë (śl.: kaszubske nůty) to je kaszubsko śpjywka, kero śe śpjywo a przi tymu pokazuje na planszy. Śpjywka je znůmo we cołkich Kaszubach. Uopisoł ja kaszubski pisorz a dźyńńikorz Izydor Gulgowski.
Tekst śpjywki
To je krótczé, to je dłudżé, to kaszëbskô stolëca. To są basë, to są skrzëpczi, to òznôczô Kaszëbã. Òznôczô Kaszëbã, basë, skrzëpczi, krótczé, dłudżé, to kaszëbskô stolëca.
To je ridel, to je tëcz, to są chòjnë, widłë gnojné. Chòjnë, widłë gnojné, ridel, tëcz, òznôczô Kaszëbã, basë, skrzëpczi, krótczé, dłudżé, to kaszëbskô stolëca.
To je prosté, to je krzëwé, to je sledné kòło wòzné. Slédné kòło wòzné, prosté, krzëwé, chòjnë, widłë gnojné, ridel, tëcz, òznôczô Kaszëbã...
Anillaco
Anillaco - wjeś a gmin we Argyntyńe, we prowincyji La Rioja, we departamyńće Castro Barros. Na 2010 rok půmjyszkiwało sam 1573 ludźi.
Kaszëbsczé nótë
Tekst śpjywki
To są hôczi, to są ptôczi, to są prësczé półtrojôczi. Hôk, ptôk, półtrojôk, slédné kòło wòzné, prosté, krzëwé, ...
To je klëka, to je wół, to je całé a to pół. Klëka, wół, całé, pół, hôk, ptôk, półtrojôk, ...
Prowincyjŏ Gōrny Ślōnsk
Prowincyjŏ Gōrny Ślōnsk (miym. Provinz Oberschlesien) – miymieckŏ prowincyjŏ utworzōnŏ we paździyrniku 1919 roku na terynach Gōrnego Ślōnska, kere były ôwdy pod włŏdaniym Miymiec. Była we latach 1919–1938 a 1941–1945.
Administracyjny tajlōng
Prowincyjŏ Gōrny Ślōnsk była potajlowanŏ we nastympujōncy knif :
Miejske krysy (Stadtkreise):
Ziymske krysy (Landkreise):
Kategoryjo:Historyjo Ślůnska Kategoryjo:Historyjo Mjymcůw
Palm Beach
Palm Beach – mjasto we USA, we sztaće Florida, we hrabstwje Palm Beach.
Kategoryjo:Mjasta we sztaće Florida
Ius soli
Ius soli (śl. prawo źymje) to je knif, jakim dostowo śe uobywatelstwo jakigo kreju. Podug ńigo uobywatelstwo dostowo tyn, kery bůł rodzůny na terytorjům tygo państwa, przi tymu wrachowuje śe tyż rodzůnych na statku, we fligrze abo ambasadźe uůnygo państwa. Ius soli je stosowane we USA, ńykerych państwach Połedńowyj Ameriki, Meksyku, Pakistańy a inkszych. We ńykerych krejach kere używajům ius sanguinis dowo śe tyż uobywatelstwo podug ius soli tym, kere ńy majům inkszego a bůły rodzůne na uůnygo terytorjům.
Uobejzdrzij tyż
ius sanguinis
Kategoryjo:Admińistracyjne prawo Kategoryjo:Familijne prawo
Grand Theft Auto: San Andreas
Grand Theft Auto: San Andreas (krōtko GTA: San Andreas abo GTA SA) – kōmputrowy szpil akcyje stworzōnŏ bez Rockstar North a wydany bez Rockstar Games. Szpil przinŏleży do seryje Grand Theft Auto.
Fabuła
Grŏcz wciela sie we Carla Johnsona (CJ), kery po piyńciu latach przepyndzōnych we Liberty City wrŏcŏ do Los Santos. San Andreas je wzorowane na dwōch istnych stanach, to znaczy Kalifornii a Newady. CJ ôpuściōł Los Santos po śmiyrci modszego brata – Briana. Wrōciōł teoretycznie ino na pogrzyb zamordowanyj matki, a dyć kej zauważa, iże tak familijŏ, jak i jego gang, Grove Street Families sōm w rozsypce, uzdŏwŏ ôstać.
W przidŏwku w czasie nawrōt do dōm ze lotniska Carl natyka sie na trzech skorumpowanych funkcjōnariuszy policyje: Tenpenny’ego, Pulaskiego a Hernandeza, nazywanych partōm „C.R.A.S.H.” (Community Resources Against Street Hoodlums), kerzi wrabiajōm Carla we zabicie policyjōna, bez co tyn niy może ôpuścić stanu. Po pogrzebie Carl ôstanie we Los Santos i bydzie wykōnowoł auftragu dlŏ swojich kamratōw, a nawet dlŏ C.R.A.S.H.
Wydanie
Produkcyjõ wydano było 25 paździyrnika 2004 na kōnsolã PlayStation 2, za to 7 czyrwnia 2005 na kōmputry a kōnsole Xbox. Wersyjŏ na platformã macOS ôstała wydanŏ 12 listopada 2010. Pod kōniec 2013 roku Grand Theft Auto: San Andreas doczkało sie portu na telefōny z systymym iOS jak tyż Android, a niyskorzij tyż na Windows Phone 8.
Soundtrack
Dycki we szpilach z seryje Grand Theft Auto, muzyka we radyju ôdegrŏwŏ srogõ rolã. Tworzi ôna klimat szpilu i tyż tym razym ôddŏwŏ nasztalowane beze twōrcōw czasy. 23 listopada 2004 do przedejōw udostympniōno soundtrack ze szpilu. We GTA: San Andreas wystympuje zaôbycz muzyka zorty rap a hip-hop. W radyjowych sztelach idzie usłyszeć muzykã takich sprŏwiŏrzy jak (miyndzy inkszymi): Ohio Players, Roy Ayers, Big Daddy Kane, Ultramagnetic MCs, Tupac Shakur, Dr. Dre, Ice Cube, James Brown, Jerry Reed, Boyz II Men, David Bowie, Toto, Depeche Mode, Ozzy Osbourne.
Wŏżniyjsze postacie
Kategoryjo:Kůmputrowe szpile
Ôsobisty kōmputer
1) mōnitōr
2) bazowŏ plata
3) procesōr (CPU)
4) ôperacyjnŏ spamiyńć (RAM)
5) szkarta rozszyrzyniŏ
6) zasilacz (PSU)
7) ôptyczny napynd (CD, DVD itp.)
8) twardy dysk (HDD/SSD)