cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lulkowo (kujawsko-půmorske wojewůdztwo)
Kategoryjo:Gmin Łysomice
Jawůrńik
Kategoryjo:Mjasta Ślůnska Kategoryjo:Mjasta olmickigo kreju
Lech Kaczyński
Lech Aleksander Kaczyński (rodz. 18 czyrwca 1949 we Warszawje - um. 10 kwjećyńa 2010 we Smolyńsku – polski polityker, prezidynt Polski uod 23 grudńa 2005, prezidynt Warszawy we lotach 2002 - 2005, posoł na Sejm I a IV kadyncyje, synator I kadyncyje. Zakłodoł Recht i Sprawiedliwość.
Jaszczurki
Jaszczurki (Lacertilia, dowńij: Sauria) – grupa gadůw łuskonośnych we keryj je sztyroszłapowo abo besszłapowo gadźina lůndowo, majům mocne szczynki, ślypja dykńynte powjekůma. Je ich przez 4000 gatůnkůw, kere żyjům na wszyjskich kůntynyntach krům Antarktydy.
Lech Kaczyński
Ze wyksztołcyńo bůł prawńikym.
Istebno
Istebno (pol. Istebna) – dźedźina we Ślůnsku, we ślůnskim województwje, we ćeszyńskim kryśe, śedźiba gminu. Leży we Ślůnskim Beskidźe kole grańic ze Czeskům Republikům a Słowacyjům.
Jaszczurki
!
Lech Kaczyński
Zginůł we katasztrofje polskiego prezidenckego fligra wele Smolyńska.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Rodzyńi we 1949 Kategoryjo:Umarći we 2010 Kategoryjo:Prezydynty Polski Kategoryjo:Posły III RP Kategoryjo:Synatorowje III RP Kategoryjo:Polske prawńiki
Istebno
Istebno znůmo je kej uostrzodek turystyki a źimowych szportůw. Bez wjeś płyńe rzyka Uolza.
Kategoryjo:Wśe Ślůnska Kategoryjo:Gmin Istebno
Kaspijske Morze
Kaspijske Morze (per. دریای خزر, rus. Каспийское море, azer. Xəzər dənizi, kaz. Каспий теңізі, turkm. Hazar deňzi) to je nojsrogsze jeźdźoro na śwjeće, kere mo ůng. 370 tyś. kwadratkilomyjtrůw wjyrchu. Uůnygo zorta to je reklitowe jeźdźoro słůne. Mo uůne fest sroge zasolyńe, uod 10‰ do aże 300‰ we ńykerych zawartych zatokach. Je rozlygowane we depresyji (28 m p.p.m.). Do Kaspijskigo Morza uchodzům m. in. Wołga, Kura a Ural. Pode dnym Kaspijkigo Morza sům sroge złoża naftowyj ropy, bez cůż uo potajlowańe uůnego wadzům śe kreje nad ńym rozlygowane: Rusyjo, Kazachstan, Azerbejdżůn, Turkmyńistan a Iran.
Wjelgi Stożek
Wjelgi Stożek, tyż Stożek (czes. Velký Stožek) – gůra we Ślůnskim Beskidźe, we Paśmje Czantoryje, srogo na 979 metry. Bez wjyrch przebjygo polsko-czesko grańica.
Gůra je fest popularno postrzůd turystůw - prowadzům tukej cesty uod Polski a Czeskij Republiki, a bez źima dźało zajlbana lo narćarzůw. Wele wjyrchu je polske turystyczne schrůńisko "Schronisko PTTK na Stożku" ze 1922 roka.
Stożek
Chełmno
Chełmno – mjasto we Polsce, we kujawsko-půmorskim wojewůdztwje, we chełmińskim kryśe, nad rzykům Wisłům. Je śedźibům źymskigo krysu. Podug danych ze 2009 roka, mjyszkało sam 21 336 ludźi. We lotach 1975-1998 mjasto admińistracyjńy noleżoło do toruńskiego wojewůdztwa.
Mjejske prawa mo uod 1233 roka.
Necowe uodwołańa
!
Chojnůw
Chojnůw (śl-mjym. Hayn abo Hayne, pol. Chojnów, mjym. Haynau) – mjasto we dolnoślůnskim wojewůdztwje, na brzegu rzyki Skora.
Do 1945 mjouo mjano Haynau.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Mjasta Ślůnska
Szywołdzko gwara
Szywołdzko gwara (mjym: Schönwälder Mundart) – gwara gůrnoślůnskigo djalektu mjymjeckij godki, kerům posugiwała śe ludność Szywołdu.
Linki zewnyntřne
Szywołdzko gwara Kategoryjo:Szywołd
Arild Lund
Aril Lund (rodz. 4 marca 1940 we Tjølling) je norweski polityker, ferajńista Kůnserwatywnyj Partyje.
Urodźůł śe we Tjølling. Bůł we Radźe Gminy we rokach 1967 - 1987. Uod 1971 do 1975 bůł zastympcům burmistrza, a we 1979-1983 burmistrzym Tjolling. Uod 1987 do 1991 bůł burmistrzym Narvik. We 1993 uobrali go do norweskigo parlamyntu, zaś we 1997 ńy udała mu śe reelekcyjo.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Rodzyńi we 1940 Kategoryjo:Norweske politykery
Walenty Fojkis
Walenty Fojkis , rodz. 1895 we Katowicach, um. 1950 we Edynburgu – absztimůngowy dźałocz a uczestńik ślůnskich powstańůw.
Taszyntuch
Taszyntuch, kajńikej tyż sznuptechla to je mały kůnsek płůtna lebo mjynkkigo papjůra, kery suży do uobćerańo ze smarkůw sznupy. Przilozły do popularnośći skirz używańo tabaki a ze anfanga bůły ino płůćynne a yndlowane. Taszyntuchy s papjůru wkludzůno we 1924 roku we Zjednoczůnych Sztatach.
Kategoryjo:Higjena Kategoryjo:Moda
Jerzy Szmajdziński
Jerzy Andrzej Szmajdziński (ur. 9 kwjećyńa 1952 we Wrocłowiu - um. 10 kwjećyńa 2010 we Smoleńsku) – polityk, synatůr VI kadyncyje polskigo Senatu. Wicemarszołek Sejmu RP.
Grzęska
Grzęska – wjeś we podkarpackim wojewůdztwje,we przeworskim kryśe we gmińe Przeworsk.
Jerzy Szmajdziński
Zginůł we katasztrofje polskigo prezydenckigo fligra we Smoleńsku‎.
Grzęska
Kategoryjo:Gmin Przeworsk
Walenty Fojkis
Bůł dowůdcům V-go (bytůńsko-tarnogůrskigo) uokryngu POWGŚ. Po reorganizacyji we czyrwcu 1920 bůł dowůdcum VII (pszczyńsko-katowickigo) uokryngu POWGŚ.
Bůł pjyrszym, kery ruszůł ze swojym uoddziałym do II ślůnskigo powstańa. Uod grudńa 1920 do kwjetńa 1921 bůł komyndantym POW Gůrnygo Ślůnska we katowickim kryśe.
We III ślůnskim powstańu bůł dowůdcům 1 pułku katowickigo. Nośůł wuůnczas przemjanek "Stawski". Umrził we Edynburgu we Wjelgiej Brytańiji we 1950 roku. Dostoł Uorder Virtuti Militari V klasy.
Fojkis, Walenty Fojkis, Walenty
Liberyjo
{{Państwo infobox |mjano_oryginalne      = Republic of Liberia |nazwa_ślůnsko          = Republika Liberyje |fana_uobroz           = Flag of Liberia.svg |goduo_uobroz           = Coat of arms of Liberia.svg |nazwa_dopeuńač      = Liberyje |dewiza                = The love of liberty brought us here |dewiza_godka          = ang |dewiza_ślůnsko         = Przińesła nos sam mjyłość ku wolnośći |lokalizacja_uobruz     = LocationLiberia.png |kůnstytucyjo           = |państwo               = |zaležne_uod = |godka uřyndowo        = angelsko godka |godka užywano         = |stolica               = Monrovia |ustrůj polityčny     = republika |typ_państwa           = |guowa_państwa         = George Weah |guowa_państwa_uopis    = prezydynt |status_terytorium     = |zaležne_uod}           = |guowa_terytorium      = |guowa_terytorium_uopis = |we_imjyńu_tekst       = |we_imjyńu_uřůnd       = |we_imjyńu             = |szef_řůndu            = George Weah |szef_řůndu_uopis       = prezydynt |we_imjyńu_tekst2      = |we_imjyńu_uřůnd2      = |we_imjyńu2            = |plac          = 111 370 |plac_wůd      = 1% |plac_mjejsce  = 101 |ludźi               = 3 200 000 |gynstość               = 29 |gynstość_mjejsce       = |ludźi_rok           = 2007 |narodowości           = |ludźi_mjejsce       = 131 |utwořynie_sposůb     = ńypodlygłość |uod_kogo               = |utwořyńe_data       = 26 lipca 1847 |likwidacjo_sposůb     = |bez_kogo            = |likwidacjo_data       = |religja_dominujůnco    = ańimizm |waluta_nazwa          = liberyjski dolar |waluta_symbol         = LRD |UTC                   = +1 |hymn                  = All Hail, Liberia, Hail! |hymn_nazwa_ślůnsko     = Chwoła wszyjskim, chwoła Liberyje! |kod_ISO               = LR |domyna                 = .lr |kod_samochodowy       = LB |numer_kerunkowy       = +231 |terytoria_zaležne     = |terytorja_autůnůmične = |mapa_uobroz            = |uwagi                 = }} Liberyjo (Republika Liberyje, ang.: Republic of Liberia) – państwo we zachodńij Africe, nad Atlantyckim Uoceanym. Grańica mo ze Gwinyjům, Wybrzeżym Elefantowych Gnatůw a Sierra Leone. Půł wjyrchu Liberyje zajmuje růwńikowy las. Liberyjo powstała podug umowy mjyndzy Amerikanůma a autochtonůma, podug keryj uosadzano sam wyzwolůnych ńywolńikůw, a uůne mjały żyć do zgody ze 18 plymjůnůma tubylcůw. Uod 1847 je ńypodległo a bůła to pjyrszo republika we Africe. Uod poczůntku mo śylne zwjůnzki ze USA, we polityce a gospodarce. Liberyjo je znůmo jako krej tůńij bandery.
!
Historyjŏ świata
Historyjŏ świata zwykowo je utożsamianŏ z historyjōm ludzkij zorty, rachowanõ ôd mōmyntu ukŏzaniŏ sie na świecie piyrszych Homo sapiens do dzisiyjszych czasōw. Historyjŏ ludzkij zorty znaczōnŏ je stopniowym rozrostym wynalazczości a ôdkrywczości, jak tyż trefiyniami majōncymi nŏrywnõ naturã - rewolucyjami - kere definiowały epoki we sztofowym i duchownym rozroście ludzkości.
We przeszłości ôbsztalowano zaczōntek historyje ludzkij zorty we ôdrōżniyniu ôd prehistoryje, we mōmyncie niyznŏleżnego wynŏdniyńciŏ we pŏru placach Ziymie pisma, kere dało zaczōntek swoistej infrastrukturze dozwolajōncyj uwiecznianie i przekazowanie dalszym gyneracyjōm spamiyńci ludzkij zorty, a bez to rozprzestrzynianie i wzrōst wiedzy. Pismo stało sie zdatnym skirz agrarnej rewolucyje z epoki neolitu, (tm. neolitycznŏ rewolucyjŏ) kerŏ sprawiyła ôbranie cywilizowanych, ôsiedlonych we stałych siydzibach społeczyństw, co dozwolało ôbrobiynie systymu ôbywatelskigo potajlowaniŏ roboty.
Rozproszone społeczności, nojczyńścij zlokalizowane we bliżu zdatnyj dlŏ życiŏ wody (rzyk i jezior) z czasym przeistaczały sie we corŏz srogsze jednotki, co szło we pŏrze z ôbrobiyniym corŏz efektywniyjszych strzodkōw transportu. Spŏjanie społeczności, przerywane zatymczasowymi ôstudami i rywalizacyjōm pōmiyndzy prziległymi grupkami ôsadniczymi bez milenia dokludziyło do nastōniŏ jeszcze srogszych ôbywatelskich jednotek - państw – a nawet impyriōw. Padniyńcie ojropejskigo Rzimskigo Impyrium, kery dokōnoł sie pod kōniec ery antycznyj, ôznaczoł zaczōntki strzedniowieku.
Do XVIII stoleciŏ grōmadzenie wiedzy i technologiczne zdobycze, ôsobliwie we Ojropie, sprawiyło nastōnie zicher „krytycznyj masy”, kerŏ zainicjowała industryjalnõ rewolucyjõ. Bez ôstatnie 250 lŏt, ôd czasōw owyj rewolucyje, postymp wiedzy, technologije, handlu i - we niyunikniōny knif - wojynnego kōnsztu idzie wyrażać wykładniczo, przi sprawianiu, iże dzisiyjszy świat i ludzie żyjōncy na planecie ô skōńczōnyj wielości zasobōw stŏwajōm tak we ôbliczności szans, jak i zagrożyń.
Paleolit
"Paleolit" to inakszyj wczaśnŏ epoka kamynia.
Naukowe wykazy wzorowane na gynetycznych podszukowaniach i paleontologije umiejscawiajōm piyrszych przedstŏwicieli zorty Homo sapiens we Africe. Ukŏzali sie ôni kole dwiestu tysiyncy lŏt tymu we epoce paleolitu, co stanowiyło zwiyńczenie dugigo ôkresu ewolucyje ludzkij zort. Praôjce ludzi, zorty pokroju Homo erectus, używały z ajnfachowych nŏczyń ôd kole milijōna lŏt, a z lŏtaniym czasu nŏczyniŏ te stŏwały sie corŏz barzij wyrafinowane i skōmplikowane. Paleolitycznŏ ludzkość wykształciyła tyż gŏdkã a repertuar ôbrzōndków, kery przewidowoł miyndzy inkszymi cerymōnijõ pogrzebu umartych. [Ôznaczało to, iże ludzie paleolitu cechowali sie przipantaniym do spōmniyń, bez co niy chcieli ôglōndać gnijōncych ciał.] Ludzie paleolitu żyli z łowiectwa i zbieractwa, kludziyli porzōnd wandrowny tryb życiŏ. We ôkresie tym ukŏzały sie tyż piyrsze ôdznaki prehistorycznego kōnsztu.
Zgodnie z teoryjōm katastrofy jeziora Toba, erupcyjŏ superwulkōnu Toba, kerŏ miała trefić sie 75 tys. lŏt tymu, mogła mieć globalne skutki, zabiyła kole 59 milijōnōw stworzyń ludzkij zorty.
Terŏźnŏ ludzkŏ zorta rozprzestrzyniała sie wartko po cołkij wiyrchni ziymskij kuli, ôd Afriki, beze swobodne ôd zlodowacenia teryny Ojropy, aże do Azyje. Szpica ekspansji ludności na terynach Pōłnocnyj Ameriki i Ôceaniji prziszoł we czasie ôstatnigo zlodowacenia – tedy teryny ôbjynte umiarkowanym klimatym niy nadŏwały sie do zamiyszkaniŏ. Krōm niydogodności, pod kōniec ôstatnigo zlodowacenia, to znaczy kole 12 tysiyncy lŏt tymu, ludzkość wydolyła skolonizować bezma wszyjske swobodne ôd lodu czynści planety.
Społeczyństwa pozyskujōnce pożywioł ze zbiyractwa i myślistwa porzōnd były niy fest liczne, choć sōm postrzōd piyrszych skupisk ludzi cufale rozbudowanego ôbywatelskigo systymu. Możliwŏ tyż była kōmunikacyjŏ miyndzy społecznościami potajlowanymi srogõ delkōm, czego przikładym sōm „autobany” Aborygenōw.
Wiynkszość wandrujōncych grup gōniōncych i zbiyrajōncych pożywioł ôstoł abo przekształcōnŏ we srogsze społeczyństwa bauerske, abo bez take społeczyństwa wchłoniynta. Ôstane grupki ludności abo pōmarły, abo ôstały we izolacyji. Take skupiska ludności trefiane sōm jeszcze dzisioj we regiōnach ôddalōnych ôd cywilizacyje.
Mezolit
Mezolit napoczōn sie pod kōniec plejstocenu, kole 10 tysiyncy lŏt tymu, zakōńczōł sie za to społym z wkludzyniym bauerstwa. Zawrzynie epoki mezolitycznyj datuje sie inakszyj w roztōmajtych tajlach świata. Dlŏ przikładu, na Bliskim Weschodzie bauerstwo było już pod kōniec plejstocenu, tōż mezolitycznŏ epoka na tych terynach je krōtkŏ i chamliwo ôpisanŏ. We ôdniesiyniu do placōw, kaj zlodowacenie było nojwyżyj niyblank, zamiast ôkryślyniŏ „mezolit” trefiŏ sie czasami słowo epipaleolit.
We regiōnach, kaj klimatyczne pōmiany po ôstatnim zlodowaceniu były uwŏżniyjsze, mezolitycznŏ era utrzimowała sie dużyj, czasami nawet cołke tysiōnclecia. Społeczności zamiyszkujōnce Pōłnocnõ Ojropã poradziōł utrzimać sie przi życiu dziynki bagnistym terynom, kerych istniyniu sprzijoł cieplyjszy klimat. Klimatyczne warōnki znŏdły ôdzwiyrciedlynie we zachowaniu zamiyszkujōncych ôkryślōne place społeczności, co widać we zachowanych szlakach maglemoskiej i azylskiej kultury. Przedmioty strzodowiskowe ôpōźniyły nastanie neolitu we pōłnocnyj Ojropie do kole 4000 roku p.n.e.
Ôstałości z mezolitycznyj epoki sōm rzadkościōm i nojczyńścij ôgraniczajōm sie do ôdpadkōw z dōmōw. We zalesionych terynach znojść idzie ôstałości wyrymbu strōmōw z tego ôkresu, choć szyrzyj zakrojonŏ wycinka lasōw prziszła dopiyro we neolicie, społym z rosnōncym zapotrzebowaniym na ziymie pod uprawy.
Z epoki mezolitu z wiynksza placōw ôstały małe słożōne krzemiynne nŏczyniŏ - mikrolity i mikroburiny. We niykerych placach znŏdniynto tyż wyndkarski sprzynt, ciysiylske topory i drzywnianne ôbiekty - łodzie i łuki. Przikłady nowszych technologiji ukŏzały sie nojwczaśnij we Africe, co nŏleży skojarzić z kulturōm azylskõ, po czym przeniknyły do Ojorpie dziynki wczaśnym plymiōnōm zamiyszkujōncym teryn dzisiyjszyj Szpanije i Portugalije jak tyż plymiōnōm zamiyszkujōncym Palestynã. Niywykluczone je, iże barzij moderne nŏczyniŏ ukŏzały sie we pŏru placach wrŏz, za sprawōm wzajymnie niyznŏleżnego postympu cywilizacyjnego.
Neolit
Słowo „Neolit” ôznaczŏ „nowõ epokã kamynia”. Bōł to ôkres rozrostu prymitywnych technologiji i społeczyństw, zawiyrajōncy epokã kamynia. Zaczōntek epoki datuje sie na 10 tysiyncy lŏt p.n.e., za to ôsiōngniyńciŏ epoki ôbyjmujōm zamiyszkowanie ludzi we wsiach, rozrost bauerstwa, udomowienie zwiyrzōw i rozrost nŏczyń.
Ôstrzodki, kaj skupiała sie ludność neolitu leżały we bliżu rzyk i kotlin – przikłady to dukla Żōłtyj Rzyki we Chinach, Nilu we Egipcie, eli Indusu na indyjskim subkōntynyncie. Niykere plymiōna kludzōnce wandrowny tryb życiŏ, jak na przikłŏd drzynni Australijczycy a Buszmeni z połedniowyj Afriki, niy przestawiyły sie na produkcyjõ bauerskõ do zglyndnie niyskorych lŏt.
Bauerstwo dozwolyło nastōnie słożōnych społeczyństw - cywilizacyje. Ukazowały sie państwa i handel. Rozrost technologiczny dŏwoł ludziōm możebność wpływaniŏ na przirodã i rozrostu transportu jak tyż kōmunikacyje.
W epoce neolitu wiynkszość historykōw dopatruje sie zaczōntkōw słożōnych religiji. Religijne wierzynia tego ôkresu nojczyńścij ôgraniczały sie do kultu boginia-matki, fatra-nieba jak tyż Klary i Miesiōnczka we roli bōstw. Powstŏwały kapliczki, po zicher czasie przemiyniane we chrōmy, kere niosły ze sobōm czasami skōmplikowany systym funkcyje, we tym kapelōnōw i kapelanek. Ajnfachowym zachowaniym ludzi neolitu bōł kult antropōmorficznych bōstw.
Zaczōntki cywilizacyje
Neolitycznŏ rewolucyjŏ wkludziyła glid pōmian. Przizwolyła na kōncyntracyjõ zaludniyniŏ, co z czasym dokludziyło do uformowaniŏ sie piyrszych państw. Je pŏrã definicyji słowa „państwo”. Max Weber i Norbert Elias zasugerowali, by państwym nazywać takõ ôrganizacyjõ ludności, kerŏ mŏ monopol na dowiydziōne spotrzebowanie siyły we ôkryślōnym geograficznym przestrzyństwie.
Piyrsze państwowe struktury powstoły we Mezopotamiji, antycznym Egipcie i antycznych Indyjach pod kōniec sztwŏrtego i na zaczōntku trzecigo tysiōncleciŏ przed naszã erōm. We Mezopotamiji była zicher numer swobodnych miast. Antyczny Egipt powstoł jako państwo bez miast, atoli wykształciōł jy we niydugim czasie.
Państwo z prawidła potrzebuje do egzystyncyje armije, by mōc społnić kryteria przikulanyj powyżyj definicyje. Armijŏ do skutecznego fungowaniŏ wymŏgŏ biōrokracyje. Jedynym ôdstympstwem ôd tego prawidła wydŏwŏ sie cywilizacyjŏ dukle Indusu, we keryj cufalu niy podarziło sie znojść szlakōw wojska.
Państwa ukŏzały sie na przestrzyństwie Chin we niyskorym III abo wczaśnym II tysiōncleciu przed naszã erōm.
Na Bliskim Weschodzie pōmiyndzy ôsobnymi państwami dochodziyło do czynstych ôstud. Kole roku 1275 p.n.e. Hetyci i antyczni Egipcjanie podpisali pokōj we Kadeszu, kery bōł piyrszym ôpisanym bez historyjõ pokojowõ umŏwōm.
Powstoły impyria, podbijajōnce teryny zamiyszkowane bez dalsze plymiōna, jak miało tyn plac we Persyji we VI stoleciŏ p.n.e., impyrium Maurjōw we IV stoleciŏ p.n.e., Chinach we III stoleciŏ p.n.e. i rzimskim cysŏrstwie we I stoleciŏ p.n.e.
Wystympowały tyż konfliktowe sytuacyje miyndzy impyriami - na przikłŏd we VIII stoleciŏ, kedy to arabski islamski kalifat, kerego regyrōnki rozciōngały sie ôd Szpanije do Iranu i chińskŏ dynastyjŏ Tang, keryj cōuny wpływōw ôbyjmowały przestrzyństwo ôd regiōnu Sinciang do Korei bez dekady kulały boje ô kōntrolã nad postrzodkowõ Azyjōm.
Nojsrogszym impyrium położōnym na ciōngłym przestrzyństwie było XIII-wieczne mōngolske impyrium. We tym samym czasie wiynkszość ludności zamiyszkujōncyj Ojropã, Azyjõ i Pōłnocnõ Afrikã przinŏleżała do jakigoś państwa. Państwa były tyż na terynie Meksyku i zachodnich terynach Połedniowyj Ameriki. Państwa sprawowały kōntrolã nad rosnōncõ tajlōm lōndu i ludności; ôstatnie prōżne przestrzyństwo Ziymie (niy przi wrachowowaniu w to niyzamiyszkanyj Antarktydy), ôstoł potajlowany pōmiyndzy bydōnce państwa na mocy berlińskij umŏwy z 1878 roku.
Bibliografijŏ
Kategoryjo:Historyjo
Ružomberok
Ružomberok (madź. Rózsahegy, mjym. Rosenberg, pol. Rużomberk) – sztad we půłnocnyj Słowacyji, we Żylińskim kreju. Położony je we gyszichtowyj krajińe Liptůw.
Tajlům Ružomberoka je dźedźina Vlkolínec, we keryj stoji moc drzewjannych chałup.
We Ružomberoku dźałoł polityker a duchowny Andrej Hlinka (rodzony bůł we tajli Černova).
*
Szrama
Szrama (łać. cicatrix) we dermatologiji je to zmjana na skůrze, kero powstowo skirz uszkodzyńo właśćiwyj skůry a pomjyńyńu ji na włůkńisto łůnczno tkanka. Szrama może być przerostowo (wuůnczas kej je wjynkszo kej ubytek) abo zańikowo.
Monzón
Monzón – szpańelske mjasto we rygjůńe Aragůńijo, we prowincyji Huesca, 60 km na połedńe uod stolicy prowincyje. Je rozlygowane we środkowij tajli Szpańije, nad rzykům Cinca.
Szrama
Kategoryjo:Dermatologijo
Monzón
Kamracke sztady
Kategoryjo:Mjasta Szpańiji
Świętoniowa
Świętoniowa – wjeś we podkarpackim wojewůdztwje,we przeworskim kryśe we gmińe Przeworsk.
Bértiz-Arana
Bértiz-Arana – mjasto we Szpańije, we půłnocnyj tajli Nawarry, we kůmarce Alto Bidasoa. Mo 39,56 km² wjyrchu a podug danych ze 2009 roku mjyszkało sam 645 ludźi.
Tuvalu
{{Państwo infobox |mjano_oryginalne      = Tuvalu |nazwa_ślůnsko          = Tuvalu |fana_uobroz           = Flag of Tuvalu.svg |goduo_uobroz           = Coat of arms of Tuvalu.svg |nazwa_dopeuńač      = Tuvalu |dewiza                = Tuvalu mo te Atua |dewiza_godka          = tuv.
Bértiz-Arana
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Mjasta Szpańiji
Bjelsko gwara
Bjelsko gwara (gś: Beltzer Mundoart mjym: Bielitzer Mundart) – gwara gůrnoślůnskigo djalektu mjymjeckij godki, kerům posugiwała śe ludność Bjelsko-Bjołej.
Linki zewnyntřne
Bjelsko gwara Kategoryjo:Bjelsko-Bjoło Kategoryjo:Ćeszyński Ślůnsk
Tuvalu
|dewiza_ślůnsko         = Tuvalu lo Wszechmogůncygo |lokalizacja_uobruz     = LocationTuvalu.png |kůnstytucyjo           = |państwo               = |zaležne_uod = |godka uřyndowo        = angelsko godka, godka tuvalu |godka užywano         = |stolica               = Vaiaku |ustrůj polityčny     = kůnstytucyjno můnarchijo |typ_państwa           = |guowa_państwa         = Karol III. |guowa_państwa_uopis    = krůl |status_terytorium     = |zaležne_uod}           = |guowa_terytorium      = |guowa_terytorium_uopis = |we_imjyńu_tekst       = gubernatůr |we_imjyńu_uřůnd       = gubernatůr |we_imjyńu             = Tofiga Vavalu Falani |szef_řůndu            = Kausea Natano |szef_řůndu_uopis       = prymjer |we_imjyńu_tekst2      = |we_imjyńu_uřůnd2      = |we_imjyńu2            = |plac          = 26 |plac_wůd      = |plac_mjejsce  = 191 |ludźi               = 11 646 |gynstość               = 476 |gynstość_mjejsce       = |ludźi_rok           = 2019 |narodowości           = |ludźi_mjejsce       = 225 |utwořynie_sposůb     = ńypodlygłość |uod_kogo               = uod Wjelgij Brytańiji |utwořyńe_data       = 1 paźdźerńika 1978 |likwidacjo_sposůb     = |bez_kogo            = |likwidacjo_data       = |religja_dominujůnco    = |waluta_nazwa          = australijski dolar |waluta_symbol         = AUD |UTC                   = UTC +12 |hymn                  = Tuvalu mo te Atua |hymn_nazwa_ślůnsko     = Tuvalu lo Wszechmogůncygo |kod_ISO               = TV |domyna                 = .tv |kod_samochodowy       = TUV |numer_kerunkowy      = + 688 |terytoria_zaležne     = |terytorja_autůnůmične = |mapa_uobroz            = Tv-map.png |uwagi                 = }} Tuvalu – państwo we Uoceańiji, na Pokojnym Uoceańe, na wyspach we zachodńij Polinezyji. Dowńi mjanowane "Wyspy Ellice" a "Lagůnowe Wyspy".
Nawłoć půźno
Nawłoć půźno lebo nawłoć uolbrzimjo (łać. Solidago gigantea) to je wjeloroczno źelina ze familije astrowatych. Pochodźi ze wschodńij tajli Půłnocnyj Ameriki. Przikludzono do Ojropy we XVIII stoleću jako uozdobno źelina, rozlazła śe ze botańicznyj zygrody we Lůndyńe. Terozki je to pospolity we Ojropje inwazyjny gatůnek. Poradźi wyrosnůńć na 2,5 myjtra wysoko. Mo żůłte blumy zebrane we wjyrchńij tajli źeliny podane na wjecha. Bywo pożytkowano jako pożytek lo pszczołůw.
Tuvalu
Lo Ojropejczykůw uoddekńůne we 1586 roku uod Szpańeloka Alvaro Mendana de Neyra, a zaś we 1764 uod Brytyjczykůw. Uod 1892 pod brytyjskim zarzůndym, uod 1916 jako tajla kolůńije Wyspy Gilberta a Lagůnowe, uod 1975 uosobno kolůńijo. Uod 1978 ńypodległe państwo.
Widnawa
Widnawa (śl-mjym. Weidenau, mjym. Weidenau, cze. Vidnava) – sztad we půłnocnyj tajli Czeskij Republiki, we olmickim kreju, a we kryśe Jeseník (historyczny Dolny Ślůnsk), wele grańicy ze Polskům.
Tuvalu
Mimo iże je to ino 9 atolůw, kerych wjyrch mo do kupy 26 kwadratkilomyjtrůw, sům uůne porozćepowane po wjyrchu aże 1,3 mln km² Pokojnygo Uoceanu.
Nawłoć půźno
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Astrowate
Widnawa
Uod 2006 Widnawa mo zaś mjejske prawa. Je tyż mjejskům zabytkowům sztrefům (Městská památková zóna).
Kategoryjo:Mjasta Ślůnska Kategoryjo:Mjasta olmickigo kreju
Tuvalu
!
Mérida (Wynezuela)
Santiago de los Caballeros de Mérida – mjasto we Wynezueli, głowne mjasto sztatu Mérida a gminu Libertador, jedne s głownych mjast wynezuelskich Andůw.
Założůne uod Juana Rodrígueza Suáreza we 1558 roku, jygo mjano pochodźi uod uůnygo placu narodzyńo - mjasta Mérida we Szpańije. Wlazowało we skłod Wicekrůlestwa Nowyj Granady, a ńyskorzi Wynezuele. Mjoło sroge znoczyńe we walce uo ńypodlygłóść Wynezuele.
Mo sam śedźiba Universidad de Los Andes (Uńiwersytet Andyjski, ULA).
Je znůme skirz drugij na śwjeće podug dugośći luftowyj banki.
Je rozlygowane we niżce rzyki Chama, na wysokośći ůng. 1600 m n.p.m.
Kategoryjo:Mjasta Wynezueli
Sztudyntki
Sztudyntki (łać.: Tagetes patula L.) – gatůnek źelinůw ze familije astrowatych. Pochodźi ze Meksyku. Poradzům wyrůść na 60 cm wysoko, a kwitnům aże do źimy.
Kategoryjo:Astrowate
Katyń
Katyń – wjeś we Rusyji, we smoleńskim uobwodźe nad Dńeprym. Mo ůng. 1700 mjyszkańcůw. Plac mordu przez 21 768 polskich uoficerůw na poźimku 1940 roku - katyńsko zbrodńa.
Zobejzdrzij tyż
Kategoryjo:Wśe we Rusyji Kategoryjo:Smoleński uobwůd
Guchołazy
Guchołazy, przōdzij tyż Koziŏszyja abo Cygynhals (po polsku i ôficjalnie Głuchołazy, pō niymiecku (Bad) Ziegenhals, po ślōnsko-niymiecku Ziegahåls, po czesku Hlucholazy) to je miasto we ôpolskim wojewōdztwie, we nyskim krysie, nad rzykōm Biołōm i pod Ôpawskimi Gōrami, wele polsko-czeskij granice, siydziba gminu z takim samym mianym. W grudniu 2019 miało 13 505 miyszkańcōw.
Gyszichta
Miasto było założōne we 13. stolyciu za kolōnizacyjnyj akcyje ôd wrocławskigo biskupa Lauryntego. Nojstarszŏ zmianka ô Ciginhals pochodzi z roku 1249, piyrszymi ôsadnikami byli hawiyrze, co sam prziszli kopać złoto. Bergmaństwo sie rozwinyło ôsobliwie we 16. stolyciu, ale nikej niy ôsiōngło take rozmiary jak we niydalekim Cukmantlu. Aże do sekularyzacyje we roku 1810 miasto nŏleżało do biskupskigo nyskego ksiynstwa i beztōż było uwŏżane za tajlã Dolnego Ślōnska. Przi ferwaltungowyj reformie we roku 1815 je społym z cołkim nyskim krysym przikuplowali do Regierungsbezirk Oppeln i skuli tego je dzisiŏ czansto wrachowujōm do Gōrnego Ślōnska. We drugij połowie 19. stolyciŏ sie dziynka termalnym zdrzōdłom stały kurortym i dostały ôficjalny sztatus Bad. Bezmała ôd czeskigo ôkreślyniŏ „hluché lázně” mŏ pochodzić spōczesne miano miasta.
Ôd roku 1945 Guchołazy nŏleżōm do Polski, chocia i po piyrszyj, i po drugij światowyj wojnie miała na nie chyntkã Czechosłowacyjŏ, a to skirz tranzytowyj ajzynbanowyj sztreki ze Ôpawy do Frywołdowa (Jesiōnika).
Pichilemu
Pichilemu (we godce mapodungun je to Mały Las) – mjasto we Czile, we rygjůńe O'Higgins, stolica prowincyji Cardenal Caro. Je rozlygowane nad Pokojnym Uoceanem. Podug danych ze 2002 roka, mjyszkało sam 12 392 ludźi.
Mjasto bůło założůne 6 paźdźerńika 1845. Je znůme jako fest dobry plac do uprawjańo surfingu, ńyrzodko sům sam uorgańizowane zawody.
Kategoryjo:Mjasta Czile
Guchołazy
Gyszichta
Historyczne cyntrum miasta je moc dobrze zachowane. Pojstrzōd nojcynnijszych zabytkōw sōm farski kościōł świyntego Lauryntego ze 13. stolyciŏ przebudowany barokowo we latach 1729–1731 i gotyckŏ wieża ôd gōrnyj miejskij fōrty, ô keryj piyrszŏ zmianka pochodzi z roku 1418. Tradycyje Bad Ziegenhals, kere za Polski niy były kōntynuowane, przipōminŏ dŏwny kurpark we połedniowyj czyńści miasta pod Przodniōm Kopōm (495 m n.m.).
Kamracke miasta
Kategoryjo:Mjasta Ślůnska Kategoryjo:Mjasta uopolskigo wojewůdztwa Kategoryjo:Gmin Guchołazy
Umaru Yar'Adua
Umaru Musa Yar'Adua (rodz. 16 śyrpńa 1951 we Katsińe, um. 5 maja 2010) – ńigeryjski polityker. Noleżoł do Ludowyj Demokratycznyj Partyji. Bůł gubernatůrym sztatu Katsina we lotach 1999-2007 a uod 29 moja 2007 prezydyntym Ńigeryji. Skirz ńymocy, uod 9 lutygo 2010 zastympowoł uůnygo wiceprezydynt, Goodluck Jonathan.
Necowe uodwołańa
Kategoryjo:Rodzyńi we 1951 Kategoryjo:Umarći we 2010 Kategoryjo:Prezydynty Ńigeryji
Viscomacula aenea
Viscomacula aenea je grzib, co go ôpisoł R. Sprague 1951. Viscomacula aenea nŏleży do zorty Viscomacula, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota aenea
Acroconidiellina urtiagae
Acroconidiellina urtiagae je grzib, co go ôpisoł M.B. Ellis 1971. Acroconidiellina urtiagae nŏleży do zorty Acroconidiellina, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Marek Belka
Marek Marian Belka (rodz. 9 styczńa 1952 we Łodźi) – polski ekůnůmista a polityker. Dwa razy bůł wiceprymjerym, od 2 moja 2004 do 31 października 2005 prymjerym Polski, bůł tyż mińistrym finansůw. 10 czyrwca 2010 zostoł prezesym Narodowygu Banku Polski.
Kategoryjo:Rodzyńi we 1952 Kategoryjo:Pezesy Narodowygo Banku Polskigo Kategoryjo:Prymjerzi Polski Kategoryjo:Mińistry finansůw Polski
Xanthoparmelia gyrophorica
Xanthoparmelia gyrophorica je porost, co go ôpisoł Hale. Xanthoparmelia gyrophorica nŏleży do zorty Xanthoparmelia i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota gyrophorica
Szwedzko godka
Szwedzko godka (szw. svenska) je godka půłnocnogermańsko, kerům godo wele 8,5 mln. ludźi, nojwyncyj we Szwecyji a tajli Finlandyji (wybrzeże a Alandzke Wyspy). Je uůna wzajym do spokopjyńo ze norweskům a důńskům godkům. Do ji zapisywańo używo śe łaćińskigo abecadła ze trzema ekstra znakůma: Å, Ä a Ö. Gramatyka je, jakby porůwnać ze staronordyjskům godkům, uproszczůno. Zredukowano je fleksyjo, co dowo ji charakter godki analitycznyj.
Bajszpil użyćo
Kategoryjo:Germańske godki Kategoryjo:Szwecyjo
Xanthoparmelia hafellneri
Xanthoparmelia hafellneri je porost, co go ôpisoł Elix. Xanthoparmelia hafellneri nŏleży do zorty Xanthoparmelia i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota hafellneri
Xanthoparmelia greytonensis
Xanthoparmelia greytonensis je porost, co go ôpisoł Hale. Xanthoparmelia greytonensis nŏleży do zorty Xanthoparmelia i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota greytonensis
Hypotrachyna physodalica
Hypotrachyna physodalica je porost, co go nojprzōd ôpisoł Hale, a terŏźnõ nazwã doł mu Hale. Hypotrachyna physodalica nŏleży do zorty Hypotrachyna i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Xiphomyces caricis
Kategoryjo:Ascomycota caricis
Hypotrachyna physodalica
Kategoryjo:Ascomycota physodalica
Feria del Sol
Feria del Sol (znůmy tyż jako Carnaval Taurino de America) – kulturalny fajer we wynezuelskim mjeśće Mérida.
Dźałalnośći
Fajer uodbywo śe kożdoroczńe we lutym. Prowadzonych je mocka kulturalnych fajerów i tyż handlowe wystawy, kůncerty, parady a wotůng na krůlowo wystawy, kero we szpańelskij godce mjanuje śe Reina del Sol.
Gyszichta
Po postowjyńu aryny walk bykůw, pjere śe tam uůna gadźina, krům tygo rychtuje śe tam festiwale a wystawy. S anfanga planowano, aże wystawa powinna uodbywać śe we pjyrszych dńach grudźyńa skirz śwjynta Ńypokalanygo Poczyńćo. Targi uodbywoły sie wuůnczas bez dwa dńi - 9. a 10 grudńa.
Skirz grudńowych dyszczůw, zaczli fajrować we lutym. Pode mjanym Feria del Sol uod 1969 fajer uorganizowano we dńach 15, 16 a 17 lutygo. Uod tygo razu, tyn fajer je jednym ze nojważnijszych we Wynezueli a na śwjecie fajerem na kerym pjerům śe byki.
Nezowe uodwołańa
Kategoryjo:Wynezuela
Xiphomyces sacchari
Xiphomyces sacchari je grzib, co go ôpisoł Syd. & P. Syd. 1916. Xiphomyces sacchari nŏleży do zorty Xiphomyces, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota sacchari
Liptovský Mikuláš
Liptovský Mikuláš (dowńi Liptovský Svätý Mikuláš, madź. Liptószentmiklós, mjym. Sankt Nikolaus in der Liptau, Liptau-Sankt-Nikolaus) – sztad we půłnocnyj Słowacyji, we Żylińskim kreju. Położony je we gyszichtowyj krajińe Liptůw.
Liptovský Mikuláš znůmy je kej uostrzodek gůrskij turystyki (wele mjasta leżům Tatry, Niżne Tatry a Choczańske Wjyrchy) a źimowych szportůw (narćarski uostrzodek Jasná – Chopok).
Kategoryjo:Mjasta Słowacyji
Xanthoparmelia granulata
Xanthoparmelia granulata je porost, co go ôpisoł Hale. Xanthoparmelia granulata nŏleży do zorty Xanthoparmelia i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota granulata
Hypotrachyna primitiva
Hypotrachyna primitiva je porost, co go ôpisoł Hale & López-Fig. Hypotrachyna primitiva nŏleży do zorty Hypotrachyna i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota primitiva
Urohendersoniella mastigospora
Urohendersoniella mastigospora je grzib, co go ôpisoł Petr. 1955. Urohendersoniella mastigospora nŏleży do zorty Urohendersoniella, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota mastigospora
Hypotrachyna osorioi
Hypotrachyna osorioi je porost, co go nojprzōd ôpisoł Hale, a terŏźnõ nazwã doł mu Hale. Hypotrachyna osorioi nŏleży do zorty Hypotrachyna i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota osorioi
Vasudevella sporoboli
Vasudevella sporoboli je grzib, co go ôpisoł Chona, Munjal & Bajaj 1957. Vasudevella sporoboli nŏleży do zorty Vasudevella, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota sporoboli
Acroconidiellina loudetiae
Kategoryjo:Ascomycota loudetiae
Acroconidiellina chloridis
Acroconidiellina chloridis je grzib, co go ôpisoł M.B. Ellis 1971. Acroconidiellina chloridis nŏleży do zorty Acroconidiellina, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota chloridis
Hypotrachyna quaesita
Kategoryjo:Ascomycota quaesita
Wolta
We rokach 1961-1965 we dolnym bjygu rzyki zuůnaczyli Zapora Akosombo. Skirz spiyntrzynio wodůw powstoł jedyn ze nouwjynkszych sztucznych zbjorńikůw - jeźoro Wolta uo wjyrchu 8,5 tys km². Wodno elektrowńa Akosombo mo moc 900 MW.
Stilbum vulgare
Kategoryjo:Basidiomycota vulgare
Trichoseptoria maydina
Trichoseptoria maydina je grzib, co go ôpisoł Saccas 1951. Trichoseptoria maydina nŏleży do zorty Trichoseptoria, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota maydina
Xanthoparmelia harrisii
Xanthoparmelia harrisii je porost, co go ôpisoł Hale. Xanthoparmelia harrisii nŏleży do zorty Xanthoparmelia i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota harrisii
Xanthoparmelia heinarii
Xanthoparmelia heinarii je porost, co go ôpisoł Elix & J. Johnst. Xanthoparmelia heinarii nŏleży do zorty Xanthoparmelia i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Hypotrachyna scytodes
Hypotrachyna scytodes je porost, co go nojprzōd ôpisoł Kurok., a terŏźnõ nazwã doł mu Hale. Hypotrachyna scytodes nŏleży do zorty Hypotrachyna i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota scytodes
Tůnga
{{Państwo infobox |mjano_oryginalne      = Pule'anga Tonga Kingdom of Tonga |nazwa_ślůnsko          = Krůlestwo Tonga |fana_uobroz           = Flag of Tonga.svg |goduo_uobroz           = Coat of arms of Tonga.svg |nazwa_dopeuńač      = Tonga |dewiza                = Ko e Otua mo Tonga ko hoku tofi'a |dewiza_godka           = tonga |dewiza_ślůnsko         = Bůg a Tonga mojům erbiznům |lokalizacja_uobruz     = LocationTonga.png |kůnstytucyjo           = |państwo               = |zaležne_uod = |godka uřyndowo        = tonga, angelsko godka |godka užywano         = |stolica               = Nuku'alofa |ustrůj polityčny     = kůnstytucyjno můnarchijo |typ_państwa           = |guowa_państwa         = Tupou VI |guowa_państwa_uopis    = krōl |status_terytorium     = |zaležne_uod}           = |guowa_terytorium      = |guowa_terytorium_uopis = |we_imjyńu_tekst       = |we_imjyńu_uřůnd       = |we_imjyńu             = Filoimea Telito |szef_řůndu            = Siaosi Sovaleni |szef_řůndu_uopis       = prymjer
|we_imjyńu_tekst2      = |we_imjyńu_uřůnd2      = |we_imjyńu2            = |plac          = 748 |plac_wůd      = 4% |plac_mjejsce  = 186 |ludźi               = 100 209 |gynstość               = 139 |gynstość_mjejsce       = |ludźi_rok           = 2021 |narodowości           = |ludźi_mjejsce       = 199 |utwořynie_sposůb     = ńypodleguość |uod_kogo               = uod Wjelgij Brytańiji |utwořyńe_data       = 4 czerwca 1970 |likwidacjo_sposůb     = |bez_kogo            = |likwidacjo_data       = |religja_dominujůnco    = protestantyzm |waluta_nazwa          = pa'anga |waluta_symbol         = TOP |UTC                   = +13 |hymn                  =  Ko e fasi 'o e tu'i 'o e 'Otu Tonga |hymn_nazwa_ślůnsko     = Pjeśń krůla wyspůw Tonga |kod_ISO               =TO |domyna                = .to |kod_samochodowy       = TON |numer_kerunkowy      = +676 |terytoria_zaležne     = |terytorja_autůnůmične = |mapa_uobroz            = Tonga CIA map PL.png |uwagi                 = }} Tůnga – państwo we Uoceańiji, we połedńowyj tajli Pokojnego Uoceanu.
!
Hypotrachyna ramkhamhaengiana
Hypotrachyna ramkhamhaengiana je porost, co go ôpisoł Elix & Pooprang. Hypotrachyna ramkhamhaengiana nŏleży do zorty Hypotrachyna i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota ramkhamhaengiana
Uromyces neotropicalis
Uromyces neotropicalis je grzib, co go ôpisoł J.R. Hern. & Aime 2005. Uromyces neotropicalis nŏleży do zorty Uromyces i familije Pucciniaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Basidiomycota neotropicalis
Trichoseptoria alpei
Trichoseptoria alpei je grzib, co go ôpisoł Cavara 1892. Trichoseptoria alpei nŏleży do zorty Trichoseptoria, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota alpei
Xanthoparmelia hirosakiensis
Xanthoparmelia hirosakiensis je porost, co go nojprzōd ôpisoł Gyeln., a terŏźnõ nazwã doł mu Kurok. Xanthoparmelia hirosakiensis nŏleży do zorty Xanthoparmelia i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota hirosakiensis
Xanthoparmelia heterodoxa
Xanthoparmelia heterodoxa je porost, co go nojprzōd ôpisoł Hale, a terŏźnõ nazwã doł mu Hale. Xanthoparmelia heterodoxa nŏleży do zorty Xanthoparmelia i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota heterodoxa
Stilbum fasciculatum
Stilbum fasciculatum je grzib, co go ôpisoł Berk. & Broome 1850. Stilbum fasciculatum nŏleży do zorty Stilbum i familije Chionosphaeraceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Basidiomycota fasciculatum
Tharoopama trina
Tharoopama trina je grzib, co go ôpisoł Subram. 1956. Tharoopama trina nŏleży do zorty Tharoopama, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Hypotrachyna showmanii
Hypotrachyna showmanii je porost, co go ôpisoł Hale. Hypotrachyna showmanii nŏleży do zorty Hypotrachyna i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota showmanii
Xanthoparmelia hondensis
Xanthoparmelia hondensis je porost, co go ôpisoł Elix & U. Becker. Xanthoparmelia hondensis nŏleży do zorty Xanthoparmelia i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota hondensis
Strongylothallus scutatus
Strongylothallus scutatus je grzib, co go ôpisoł Bat., Cif. & C.A.A. Costa 1959. Strongylothallus scutatus nŏleży do zorty Strongylothallus, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota scutatus
Stromatopycnis rosetum
Stromatopycnis rosetum je grzib, co go ôpisoł A.F. Vital 1956. Stromatopycnis rosetum nŏleży do zorty Stromatopycnis, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota rosetum
Thelotrema tetrasporum
Thelotrema tetrasporum je porost, co go nojprzōd ôpisoł Stirt., a terŏźnõ nazwã doł mu D.D. Awasthi 1965. Thelotrema tetrasporum nŏleży do zorty Thelotrema i familije Thelotremataceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota tetrasporum
Trichophaea bulbocrinita
Trichophaea bulbocrinita je grzib, co go nojprzōd ôpisoł William Phillips, a terŏźnõ nazwã doł mu Jean Louis Emile Boudier 1907. Trichophaea bulbocrinita nŏleży do zorty Trichophaea i familije Pyronemataceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Pezizales bulbocrinita
Trichophaea lojkaeana
Trichophaea lojkaeana je grzib, co go nojprzōd ôpisoł Rehm, a terŏźnõ nazwã doł mu Jean Louis Emile Boudier. Trichophaea lojkaeana nŏleży do zorty Trichophaea i familije Pyronemataceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Pezizales lojkaeana
Uromyces ramacharii
Uromyces ramacharii je grzib, co go ôpisoł Ravinder & Bagyan. 1994. Uromyces ramacharii nŏleży do zorty Uromyces i familije Pucciniaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Basidiomycota ramacharii
Xanthoparmelia hybrida
Xanthoparmelia hybrida je porost, co go ôpisoł Hale. Xanthoparmelia hybrida nŏleży do zorty Xanthoparmelia i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota hybrida
Hypotrachyna stictifera
Kategoryjo:Ascomycota stictifera
Thelotrema trypethelioides
Thelotrema trypethelioides je porost, co go ôpisoł C. Knight ex F.M. Bailey 1884. Thelotrema trypethelioides nŏleży do zorty Thelotrema i familije Thelotremataceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota trypethelioides
Xanthoparmelia huachucensis
Xanthoparmelia huachucensis je porost, co go nojprzōd ôpisoł T. H. Nash, a terŏźnõ nazwã doł mu Egan. Xanthoparmelia huachucensis nŏleży do zorty Xanthoparmelia i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota huachucensis
Nauru
{{Państwo infobox |mjano_oryginalne      = Republik Naoero Republic of Nauru |nazwa_ślůnsko          = Republika Nauru |fana_uobroz           = Flag of Nauru.svg |goduo_uobroz           = Coat of arms of Nauru.svg |nazwa_dopeuńač      = Nauru |dewiza                = God's Will First |dewiza_godka          = ang. |dewiza_ślůnsko         = Nojprzůd Bożo wola |lokalizacja_uobruz     = LocationNauru.png |kůnstytucyjo           = 29 styczńa 1968 |państwo               = |zaležne_uod = |godka uřyndowo        = angelsko godka, nauruańsko godka |godka užywano         = |stolica               = Yaren |ustrůj polityčny     = republika |typ_państwa           = dymokratyczno |guowa_państwa         = Lionel Aingimea |guowa_państwa_uopis    = prezydynt |status_terytorium     = |zaležne_uod}           = |guowa_terytorium      = |guowa_terytorium_uopis = |we_imjyńu_tekst       = |we_imjyńu_uřůnd       = |we_imjyńu             = |szef_řůndu            = Lionel Aingimea |szef_řůndu_uopis       = prezydynt
|we_imjyńu_tekst2      = |we_imjyńu_uřůnd2      = |we_imjyńu2            = |plac          = 21,3 |plac_wůd      = 0% |plac_mjejsce  = 238 |ludźi               = 14 019 |gynstość               = 621 |gynstość_mjejsce       = |ludźi_rok           = 2009 |narodowości           = |ludźi_mjejsce       = 222 |utwořynie_sposůb     = ńypodleguość |uod_kogo               = uod Australije |utwořyńe_data       = 31 styczńa 1968 |likwidacjo_sposůb     = |bez_kogo            = |likwidacjo_data       = |religja_dominujůnco    = protestantyzm |waluta_nazwa          = australijski dolar |waluta_symbol         = AUD |UTC                   = +12 |hymn                  = Nauru Bwiema |hymn_nazwa_ślůnsko     = Naszo Uojczyzno |kod_ISO               =NR |domyna                = .nr |kod_samochodowy       = NAU |numer_kerunkowy      = +674 |terytoria_zaležne     = |terytorja_autůnůmične = |mapa_uobroz            = Map of Nauru.svg |uwagi                 = }}
Nauru (nauruańsko: Naoero) – państwo we Uoceańiji, na Pokojnym Uoceańe, na wyspje uo jednakim mjańe. Je rozlygowane 41 kilomyjtrůw na połedńe uod růwńika. Uod 1888 do 1914 bůła to mjymjecko kolůńijo, ńyskorzi zajynte uod Australije. Po I wojńe śwjatowyj mandatowe terytoryjům Ligi Norodůw. We czas II wojny śwjatowyj uokupowane uod Japůńije, ńyskorzi powjerńicze terytoryjům UoNZ. Uod 1968 ńypodległe. Dowńi bůły sam najsrogsze złoża fosforytůw.
!
Stevensonula ciliata
Stevensonula ciliata je grzib, co go ôpisoł Petr. 1952. Stevensonula ciliata nŏleży do zorty Stevensonula, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Hypotrachyna simbuensis
Hypotrachyna simbuensis je porost, co go ôpisoł Elix. Hypotrachyna simbuensis nŏleży do zorty Hypotrachyna i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Stevensonula ciliata
Kategoryjo:Ascomycota ciliata
Hypotrachyna simbuensis
Kategoryjo:Ascomycota simbuensis
Stilbellula pallida
Kategoryjo:Ascomycota pallida
Stomatogenella mirabilis
Stomatogenella mirabilis je grzib, co go ôpisoł Petr. 1955. Stomatogenella mirabilis nŏleży do zorty Stomatogenella, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota mirabilis
Tetraposporium asterinearum
Tetraposporium asterinearum je grzib, co go ôpisoł S. Hughes 1951. Tetraposporium asterinearum nŏleży do zorty Tetraposporium, grōmady Ascomycota i krōlestwa grzibōw. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Stilbum piliforme
Stilbum piliforme je grzib, co go ôpisoł Pers. 1801. Stilbum piliforme nŏleży do zorty Stilbum i familije Chionosphaeraceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Tetraposporium asterinearum
Kategoryjo:Ascomycota asterinearum
Stilbum piliforme
Kategoryjo:Basidiomycota piliforme
Uromyces leonotidis
Uromyces leonotidis je grzib, co go ôpisoł Bagyan., Gjaerum & M. Raju 2003. Uromyces leonotidis nŏleży do zorty Uromyces i familije Pucciniaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Stilbum buloloense
Stilbum buloloense je grzib, co go ôpisoł Matsush. 1971. Stilbum buloloense nŏleży do zorty Stilbum i familije Chionosphaeraceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Basidiomycota buloloense
Hypotrachyna subphysodalica
Hypotrachyna subphysodalica je porost, co go nojprzōd ôpisoł Hale, a terŏźnõ nazwã doł mu Hale. Hypotrachyna subphysodalica nŏleży do zorty Hypotrachyna i familije Parmeliaceae. Żŏdne podgatōnki niy sōm wymianowane we Catalogue of Life.
Kategoryjo:Ascomycota subphysodalica