cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pasteur Bizimungu
Uhusiano na MRND
Mwaka 1990 alijiunga na Rwandese Patriotic Front (RPF), kikundi cha kitutsi kwa pakubwa, ambapo ndugu yake, kanali katika jeshi la Rwanda, aliuawa, pengine kwa agizo la serikali.[3] Wakati huo, RPF ilikuwa imechoshwa na uongozi wake Habyarimana na ilikuwa tu ndio imeanza uvamizi wake nchini Rwanda kutoka Uganda. Bizimungu alihamia uhamishoni Ubelgiji (Belgium), ambako alitumikia RPF kama afisa wa habari (Information Officer). Mwaka 1993, Bizamungu alihusika katia majadiliano ya Arusha Accords, ambayo yalisimamisha miaka tatu ya vita ya wananchi kwa wenyewe (Civil War) nchini Rwanda.
1697
Makala hii inahusu mwaka 1697 BK (Baada ya Kristo).
Upendo
Upendo kwa Mungu unatakiwa kuenea kwa jirani
Kuhusu kuwapenda Kimungu watu wenye kasoro kama sisi, ni kwamba anayempenda rafiki yake, anawapenda pia watoto wa rafiki na kuwatakia kila la heri kutokana na upendo kwa baba yao. Kwa ajili yake ataharakisha kuwasaidia na atakuwa tayari kuwasamehe wakimkosea. Basi, kwa kuwa watu wote ni wana wa Mungu kwa neema, au walau wanaitwa kuwa hivyo, tunapaswa kuwapenda kwa upendo upitao maumbile na kuwatakia heri ya milele kama tunavyojitakia: tunatakiwa kuelekea lengo hilo wote sawia kwa msaada wa neema na kwa kuishi upendo uleule.
Jang'ombe
Jang'ombe ni kata ndani ya Jiji la Zanzibar katika Mkoa wa Mjini Magharibi Unguja, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 5,891 waishio humo.
Pori la Akiba la Klaserie
alt=Kudu mkubwa zaidi katika Hifadhi ya Kruger|thumb|Kudu mkubwa zaidi katika Hifadhi ya Kruger Pori la Akiba la Klaserie liko karibu na Mbuga ya Kruger na Mbuga ya Wanyama ya Timbavati, katika jimbo la Limpopo nchini Afrika Kusini. Lina eneo la takribani hektari 60,000 na Mto Klaserie unapita kwenye hifadhi hiyo.
Hifadhi ya Msitu wa Gassang
Hifadhi ya Msitu wa Gassang ni mbuga ya misitu nchini Gambia. Ilianzishwa mnamo Januari 1, 1954, inashughulikia hekta 53.
Upendo
Upendo kwa Mungu unatakiwa kuenea kwa jirani
Hivyo upendo ni kiungo cha ukamilifu kinachotuunganisha ipasavyo na Mungu na jirani yeyote: unatufanya tumpende Mungu ndani ya binadamu na binadamu ndani ya Mungu. Upendo huo ni wa nadra kwa kuwa wengi wanajitafutia faida hasa na kuelewa kwa urahisi zaidi usemi ufuatao: “Jeraha kwa jeraha, jicho kwa jicho, jino kwa jino” (Law 24:20). Kabla ya Yesu amri ya upendo wa kidugu ilikuwa inatekelezwa kidogo tu, hata ikampasa kuisisitiza toka hotuba ya kwanza mlimani hadi maneno yake ya buriani. Mitume wakafanya vilevile katika barua zao.
Godoma (Wajir)
ni kata ya kaunti ya Wajir, eneo bunge la Wajir Kaskazini, kaskazini mashariki mwa Kenya.
Pasteur Bizimungu
Uhusiano na MRND
Baada ya kifo chake Habyarimana katika ajali ya ndege mnamo 6 Aprili 1994, miongo ya chuki ya kisiasa, kiuchumi, kijamii na kikabila baina ya watutsi na wahutu ilichipuka na maauaji ya kimbari ya Rwanda (genocide) yakaanza. Katika miezi iliyofuata, vikosi vya RPF viliingia na kuteka Rwanda yote na kufukuza serikali na majeshi ya RNDP.
Urais
Julai mwaka 1994, majeshi ya RPF yalinyakua hatamu za uongozi na kuunda serikali ya umoja wa taifa. Kiongozi wa RPF, Paul Kagame, alichaguliwa kuwa makamu wa Rais, naye Bizimungu akawa Rais ili Wahutu wengi wawakilishwe serikalini.
Hata hivyo, katika urais wake Bizimungu, wengi waliamini kuwa mamlaka halisi yalikuwa naye Kagame. Baada ya muda usio mrefu, Bizimungu alijipata akizozana naye Kagame kwa kile Bizimungu aliita ukandamizaji wa upinzani bila haki. Aliyekuwa Spika wa Bunge Joseph Seberanzi alienda mafichoni aliposhtakiwa kwa kosa la uhaini (treason) na Mechi mwaka wa 2000, afisa wa utawala Assiel Kabeara alipigwa risasi kichwani na watu watatu waliosemekana kuwa wamevalia nguo za kijeshi. Wapinzani wake Bizimungu walimsingizia kuwa alikuwa mfisadi huku wakisema aliwalinda mawaziri wafisadi kutoka kufukuzwa kazini na bunge (censure), na kuwa alikataa kuwalipa fidia wakaazi wa jumba lake waliofukuzwa na kuhepa ushuru kwa kusajili lori zake mbili katika Jamhuri la Kidemokrasia la Kongo. Bizimungu alijiuzulu mwezi wa Machi 2000 baada ya kuzozana tena naye Kagame, mara hii juu ya Baraza mpya la mawaziri. Kagame alimrithi kama rais.[4]
1696
Makala hii inahusu mwaka 1696 BK (Baada ya Kristo).
Hifadhi ya Msitu wa Gassang
Makadirio ya mwinuko wa ardhi ya eneo juu ya usawa wa bahari ni mita 2.
Mto River-Masika
ni kati ya mito ya mkoa wa Dar es Salaam (Tanzania Mashariki) ambao maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Uislamu nchini Tanzania
Historia
Mwishoni mwa karne ya 17 na mwanzoni mwa karne ya 18, Waislamu wa pwani waliweza kuwatimua Wareno kwa msaada wa Oman. Waomani wakaongeza athira ya kisiasa hadi hapo mwishoni mwa karne ya 19 ambapo Wazungu walipoanza kuwasili katika pwani ya Afrika Mashariki.
Upendo
Upendo kwa Mungu unatakiwa kuenea kwa jirani
Ili tumpende Kimungu jirani yetu tunapaswa kumtazama kwa imani na kujiambia, “Mtu huyu, mwenye tabia tofauti na ya kwangu, amezaliwa na Mungu au anaitwa kuzaliwa naye na kushiriki uhai na heri ya Mungu sawa nami”. Mbele ya Wakristo wasiotupendeza tujiambie, “Pamoja na yote, huyu ni kiungo cha mwili wa Kristo, pengine jirani na moyo wake; ni jiwe hai ambalo Mungu analichonga ili kuliweka mahali pake katika Yerusalemu ya mbinguni. Niwezeje kutompenda nikimpenda Mungu, Baba yetu sote? Nisipompenda, upendo wangu kwa Mungu ni uongo tu; kumbe nikimpenda ni dalili ya kuwa nampenda Mungu”.
Kitoura (Papua)
Kitoura ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watoura. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kitoura imehesabiwa kuwa watu 1800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitoura iko katika kundi la Kioseaniki.
Pori la Akiba la Klaserie
Wanyamapori
Aina za wanyamapori wanaopatikana ni pamoja na simba, tembo, faru mweupe, chui, duma, mbwa mwitu wa Kiafrika, fisi mwenye madoadoa, nyati na swala.
Pasteur Bizimungu
Chama cha Democratic Renewal (PMD)
Mnamo 6 Aprili 2007 Bizimungu alitiwa huru kupitia msamaha wa Rais Kagame. Hakuna sababu iliotolewa ya msamaha huo [4].Kufikia Aprili 2011, mtambulishi wa chama cha PDR mwenzake Charles Ntakirutinka alibaki korokoroni na alitajwa na Amnesty International kama "Swala la Dharura". [8]
Uislamu nchini Tanzania
Historia
Wakati Oman inatawala pwani hiyo kisiasa, uenezi wa Uislamu uliongezeka pia ndani ya Afrika Mashariki. Mawasiliano ya kibiashara na watu wa ndani, hasa Wanyamwezi, na kuanza kupewa umuhimu kwa sehemu kama za Tabora katika maeneo yenye Wanyamwezi na Ujiji katika Ziwa Tanganyika ikawa kitovu kikuu cha uongezaji wa biashara ya utumwa na pembe za ndovu.
Machifu wengi, hata sehemu za Uganda, wamesilimu na kuwa Waislamu na kuanza kushirikiana na Waislamu wa pwani. Biashara ya utumwa haijasaidia kueneza Uislamu tu, bali pia lugha ya Kiswahili na utamaduni wa Waswahili.
Karakana (Zanzibar)
Karakana ni kata ya Jiji la Zanzibar katika Mkoa wa Mjini Magharibi Unguja, Tanzania. Jina linatokana na uwepo wa karakana kuu ya serikali.
Elfu moja na tisini na saba
Elfu moja na tisini na saba ni namba inayoandikwa 1097 kwa tarakimu za kawaida na MXCVII kwa zile za Kirumi.
Wilaya ya Kyenjojo
Wilaya ya Kyenjojo ni wilaya moja ya Mkoa wa Magharibi, Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 281,000.
Elfu moja na tisini na saba
Ni namba asilia inayofuata 1096 na kutangulia 1098.
1097 ni namba tasa.
Uislamu nchini Tanzania
Historia
Kabla ya kuanzishwa kwa Afrika Mashariki ya Kijerumani kunako miaka ya 1880 athira za Waswahili zilikuwa na kikomo, hasa waliishi katika maeneo yao tu waliyoyazoea.
Karakana (Zanzibar)
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 6,185 waishio humo.
Upendo
Upendo kwa Mungu unatakiwa kuenea kwa jirani
Pengine mafundisho hayo yanapingwa kwa kusema, “Je, ndiyo namna ya kumpenda mtu kweli, au ni kumpenda Mungu tu ndani ya binadamu, kama tunavyopenda almasi katika sanduku lake?” Hakika, mtu anataka kupendwa kwa ajili yake mwenyewe, lakini kwa msingi huo hawezi kupendwa Kimungu. Tena upendo haumpendi Mungu tu ndani ya binadamu, bali unampenda mtu ndani ya Mungu na kwa ajili ya Mungu. Unampenda kweli jinsi anavyotakiwa kuwa, kiungo cha milele cha mwili wa Kristo, nao unafanya yote unayoyaweza ili afike mbinguni. Unampenda vilevile jinsi alivyo kwa neema, na asipokuwa nayo, unapenda umbile lake, si kadiri lilivyo kisha kuanguka na kuvurugika, bali kadiri lilivyo sura ya Mungu lenye uwezo wa kupandikiziwa neema ili kuwa mfano wake.
Karakana (Zanzibar)
Karakana ni miongoni mwa shehia zilizomo ndani ya wilaya ya Mjini Unguja. Pia ni miongoni mwa shehia sita zinazounda jimbo la Chumbuni ambalo linaongozwa na Mbunge Ussi Salum Pondeza na Mwakilishi Miraji Khamis Mussa.
Upendo
Ufanisi wa upendo huo wa Kimungu
Tukimpenda jirani ndani ya Mungu na kwa ajili ya Mungu, tunampenda zaidi na kwa ukamilifu mkubwa zaidi. Hatupendi kasoro zake, ila tunazivumilia; ndani yake tunapenda yale yote yaliyo bora, yanayokusudiwa kustawi na kuchanua katika uzima wa milele. Badala ya kuwa upendo usio na matendo, unatuelekeza kumtazama jirani yeyote kwa haki, kumkubalia matakwa yake kadiri yasivyopingana na amri za Mungu, kukwepa migogoro au kuitatua mapema. Wema huo unang’aa na kutufanya tupende mfululizo si yaliyo mema kwetu tu, bali yaliyo mema kwake kwa mtazamo wa Mungu, tumtakie mema yasiyopita kamwe, hasa kumpata moja kwa moja yeye, aliye wema mkuu.
Upana na utaratibu wa upendo
Kwa hiyo, upendo wetu unatakiwa kuwaelekea bila mipaka wala ubaguzi wote duniani, toharani na mbinguni na kusimama mlangoni pa moto wa milele tu. Walaaniwa tu hatuwezi kuwapenda kwa kuwa hawawezi tena kuwa wana wa Mungu: wanamchukia milele, hawamuombi msamaha wala neema ya toba; hawana nia ya kuongoka hata chembe. Pamoja na hayo, wanafaidi huruma ya Mungu kwa kuadhibiwa kidogo kuliko wanavyostahili; jambo hilo linapendeza upendo wetu ambao kwa namna hiyo unafikia huko pia. Tusipokuwa na hakika kuhusu laana ya milele ya malaika au mtu fulani, tunadaiwa kumpenda kila mmoja.
Ili upendo uwaenee wote si lazima uwe sawa kwa wote; ustawi wake katika hatua ya mwanga unazidi kuonyesha utaratibu wa upendo ambao unaheshimu na kuinua vizuri ule wa maumbile. Hivyo tunapaswa kumpenda Mungu kuliko yote, halafu roho yetu, halafu ile ya jirani, hatimaye mwili wetu ambao tuwe tayari kuutoa kwa wokovu wa roho yoyote, hasa tukiwa na majukumu kwake (k.mf. kama wachungaji wa jimbo au wa parokia). Kadiri upendo unavyostawi ndani mwetu, tunaelewa tunavyopaswa kupenda zaidi kitathmini walio bora, karibu zaidi na Mungu, ingawa tunaelekea kupenda zaidi kihisi walio karibu nasi (kwa vifungo vya damu, jamii, wito au urafiki).
Mpangilio huo tunaozidi kuutambua unatuonyesha kuwa Mungu anataka kutawala mioyo yetu, pasipo kuzuia mapendo halali ambayo upendo wake unakuja kuyahuisha, kuyainua, kuyatakasa na kuyaongezea ukarimu. Ustawi wa upendo unafuta “usisi”, yaani tabia ya kujikuza kama kundi kwa kupuuzia wengine. “Kwa hali na ahadi siwezi kuwa wa mashirika mbalimbali, lakini kwa elekeo la upendo mimi ni wa yote… Nakiri kwa unyofu kwamba nilihuzunika sana kila nilipoona nyumba za kitawa kuoneana wivu… Je, damu iliyowapatia watawa wowote mema yote waliyonayo, si ile ya Yesu Kristo? Au ni ile ya Mt. Augustino, ya Mt. Benedikto au ya Mt. Bernardo? Mungu wangu! Dumisha imara uelewano kati ya watumishi wako… Mashirika mbalimbali ya kitawa ni miili tofauti, lakini yanatakiwa kuwa moyo mmoja, roho moja tu kama tunavyosoma kuhusu Wakristo wa kwanza” (L. wa Ballon). La sivyo tunarudia ule ufinyu wa mawazo alioulaumu Mt. Paulo, “Maana hapo mtu mmoja asemapo, ‘Mimi ni wa Paulo’, na mwingine, ‘Mimi ni wa Apolo’, je, ninyi si wanadamu? Basi Apolo ni nani? Na Paulo ni nani? Ni wahudumu ambao kwao mliamini; na kila mtu kama Bwana alivyompa. Mimi nilipanda, Apolo akatia maji; bali mwenye kukuza ni Mungu. Hivyo, apandaye si kitu, wala atiaye maji, bali Mungu akuzaye” (1Kor 3:4-7). “Je, Kristo amegawanyika? Je, Paulo alisulibiwa kwa ajili yenu? Au je, mlibatizwa kwa jina la Paulo?” (1Kor 1:13). “Basi, mtu yeyote asijisifie wanadamu. Kwa maana vyote ni vyenu; kwamba ni Paulo, au Apolo, au Kefa; au dunia, au uzima, au mauti; au vile vilivyopo sasa, au vile vitakavyokuwapo; vyote ni vyenu; nanyi ni wa Kristo, na Kristo ni wa Mungu” (1Kor 3:21-23).
Mto Gisumo (Bujumbura)
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Bujumbura Vijijini).
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Upendo
Namna ya kuendelea katika upendo huo wa kidugu
Nafasi za kuuvunja ziko nyingi hata katika mazingira bora, kwanza kutokana na kasoro za hawa na hawa ambao hawajafikia ukamilifu hata wakiulenga. Kila mmoja wetu ni kama piramidi isiyo na kilele: mara nyingi tunamuona jirani kuwa hivyo lakini tunasahau kwamba yeye pia anatuona hivyo. Tunatazama “kibanzi kilicho ndani ya jicho la ndugu” yetu, tusione “boriti iliyo ndani ya jicho” letu wenyewe (Math 7:3).
Fábio Medina Osório
Fábio Medina Osório (Porto Alegre, alizaliwa tarehe 31 Julai, mwaka 1967) ni mwanasheria, mwalimu, na alikuwa Mwanasheria Mkuu wa Brazil. Fábio Medina Osório ni Mwendesha Mashitaka wa zamani wa Jimbo la Rio Grande do Sul, na aliteuliwa kuwa Mwanasheria Mkuu wa Brazil na Rais wa Muda Michel Temer.
Upendo
Namna ya kuendelea katika upendo huo wa kidugu
Hata kama kasoro zote zingekoma kabla ya kuingia mbinguni, nafasi za kubishana na kukwaruzana zingedumu kutokana na tofauti za tabia, maelekeo, akili na malezi, halafu uchovu na shetani. Huyo anapenda kufitini hasa katika mazingira bora ili azuie mema mengi yanayoweza kufanyika huko, kuliko katika yale anayoyatawala tayari kwa mawazo mapotovu yaliyoenea na mifano mibaya inayotolewa. Tunavyosoma katika Injili na katika maisha ya watakatifu, adui anasia magugu kwenye ngano bora naye anaweka lenzi katika ubunifu wa waadilifu waone chembe ni mlima.
Kati ya matatizo mengi hivyo, upendo wa kidugu unatakiwa kustawi namna mbili: kwa kumtazama jirani kwa wema kadiri ya imani, halafu kwa kumtendea mema mbalimbali.
Kwanza tumtazame jirani kwa imani, si kwa macho au akili vilivyoathiriwa na umimi. Ni lazima tujikane ili kutambua uhai wa Kimungu chini ya sura duni ya wengine. Mara nyingi kinachotuchukiza kwa jirani si makosa makubwa dhidi ya Mungu, bali kasoro za silika aliyo nayo ingawa ni mwadilifu kweli. Pengine tuko tayari kuvumilia walio mbali na Mungu lakini wanapendeza kiumbile, kumbe wengine waliopiga hatua katika ukamilifu ni zoezi kubwa la subira kwetu. Basi tuamue kuwatazama wote kwa imani ili kutambua ndani mwao kile kinachompendeza Mungu na ambacho sisi pia tunapaswa kukipenda.
Kinachopingana zaidi na mtazamo huo wa wema ni hukumu isiyo na msingi wa kutosha. “Msihukumu, msije mkahukumiwa ninyi. Kwa kuwa hukumu ile mhukumuyo, ndiyo mtakayohukumiwa; na kipimo kile mpimiacho, ndicho mtakachopimiwa” (Math 7:1-2). Si kushuku tu, bali kuhukumu kwa kutegemea dalili ndogo; tunaona mbili na kudai ni nne, kwa sababu ya kiburi chetu. Ni dhambi ya mauti dhidi ya haki kumhukumu jirani kwamba ametenda dhambi ya mauti, hasa kukitolewa nje kwa maneno au matendo. Kwa kuwa jirani, pamoja na haki ya kutimiza wajibu wake, anayo ile ya kuwa na sifa njema, nayo ni muhimu kuliko ile ya kumiliki vitu. Tuheshimu haki yao tukitaka ya kwetu iheshimiwe. Kwa hiyo tutafsiri kwa wema mkubwa iwezekanavyo mambo yasiyo na hakika. Tusipoweza kuondoa shaka, tunaweza kujihadhari naye asije akatudanganya, lakini tusitoe hukumu imara kwa dalili ndogo: mara nyingi hukumu zisizo na msingi wa kutosha ni za uongo. Tuhukumuje kwa hakika nia za mtu ambaye hatujui shaka, makosa, shida, vishawishi, hamu na majuto yake? Tuhukumuje tusipokuwa na faili za kesi?
Hata kama hukumu ni za kweli zinabaki kuwa kinyume cha haki kwa sababu tunatumia mamlaka isiyo yetu. Kanisa lenyewe halihukumu undani wa mtu. Zaidi tena, hukumu hizo ni kinyume cha upendo, zinatokana na ubaya katika kumtazama mtu, ingawa mara nyingi zinatamkwa chini ya kinyago cha wema. Hatufuati huruma bali umimi na kiburi, na tunamwekea sheria Roho Mtakatifu kwa kutaka njia ya kufuatwa iwe ile ya kwetu tu. Badala ya kumuona jirani kuwa ndugu, tunamuona ni mgeni au adui ambaye aondoshwe au kushushwa. Ndicho kinachozuia sala ya kumiminiwa kama ushungi unaofunika macho ya roho. Tusipofika mbali hivyo, inatutokea pengine kuhukumu undani wa mtu ili kujidai tunasoma mioyo; kumbe Mungu tu anaiona wazi. Tuangalie kwamba tunapohukumu hatutabiri kuwa baada ya kitambo tutatumbukia kosa kubwa kuliko lile tunalowalaumu wenzetu.
Amani ya Westfalia
thumb|400px|Ulaya baada ya Amani ya Westfalia 1648; mstari mwekundu: Mipaka ya Dola Takatifu. Amani ya Westfalia ilikuwa mapatano yaliyofanyika mwaka 1648 ili kumaliza vita ya miaka 30 katika Ujerumani na nchi za jirani. Mapatano yalimalizika katika mikutano kwenye miji ya Münster na Osnabrück.
Upendo
Namna ya kuendelea katika upendo huo wa kidugu
Uovu ukiwa wazi, Mungu hadai tusiuone, ila anatukataza tusisengenye kwa kiburi. Pengine anatuagiza, kwa msingi wa upendo, ukosoaji wa kidugu ambao ufanywe kwa wema, unyenyekevu, upole na busara kadiri ya Injili: “Ndugu yako akikukosa, enenda ukamwonye, wewe na yeye peke yenu: akikusikia, umempata nduguyo. La, kama hasikii, chukua pamoja nawe tena mtu mmoja au wawili, ili kwa vinywa vya mashahidi wawili au watatu kila neno lithibitike. Na asipowasikiliza wao, liambie kanisa; na asipolisikiliza kanisa pia, na awe kwako kama mtu wa mataifa na mtoza ushuru” (Math 18:15-17). Tufikirie kwanza kama utafaa na kama kuna tumaini la mtu kutubu, au kama ni lazima tumuarifu mkubwa wake. Tendo kamili ni kumhurumia mkosefu kwa kubeba kosa lake mbele ya Mungu, kama vile Bwana alivyobeba msalabani dhambi zetu zote na kutuambia, “mpendane, kama nilivyowapenda ninyi” (Yoh 15:12).
Amani ya Westfalia
Washiriki katika mapatano hayo walikuwa Kaisari Ferdinand III wa Dola Takatifu la Kiroma, watawala wengine wa madola ndani ya Ujerumani, halafu Hispania, Ufaransa, Uswidi na Uholanzi.
Upendo
Namna ya kuendelea katika upendo huo wa kidugu
Tunapaswa pia kukwepa kijicho, tukifurahia sifa walizojaliwa wenzetu. “Mguu ukisema, ‘Kwa kuwa mimi si mkono, mimi si wa mwili’; je, si wa mwili kwa sababu hiyo? Na sikio likisema, ‘Kwa kuwa mimi si jicho, mimi si la mwili’; je, si la mwili kwa sababu hiyo? Kama mwili wote ukiwa jicho, ku wapi kusikia? Kama wote ni sikio, ku wapi kunusa? Bali Mungu amevitia viungo kila kimoja katika mwili kama alivyotaka. Lakini kama vyote vingekuwa kiungo kimoja, mwili ungekuwa wapi? Lakini sasa viungo ni vingi, ila mwili ni mmoja. Na jicho haliwezi kuuambia mkono, ‘Sina haja na wewe’; wala tena kichwa hakiwezi kuiambia miguu, ‘Sina haja na ninyi’… bali viungo vitunzane kila kiungo na mwenziwe. Na kiungo kimoja kikiumia, viungo vyote huumia nacho, na kiungo kimoja kikitukuzwa, viungo vyote hufurahi pamoja nacho. Basi ninyi mmekuwa mwili wa Kristo, na viungo kila kimoja peke yake” (1Kor 12:15-21,25-27). Tutimize upendo hasa kwa wadogo wetu kwa sababu ni dhaifu zaidi, na kwa wakubwa wetu waliobeba mzigo mkubwa zaidi. Tusiangalie kasoro zao: pengine mahali pao tungekuwa nazo nyingi zaidi. Kinyume chake tuwasaidie iwezekanavyo, kwa busara na kama kwa kutojitokeza.
Hatimaye tuombe umoja wa roho na mioyo, alivyofanya Bwana: “Utukufu ule ulionipa nimewapa wao, ili wawe na umoja kama sisi tulivyo umoja” (Yoh 17:22). Katika Kanisa la mwanzoni “jamii ya watu walioamini walikuwa na moyo mmoja na roho moja; wala hapana mmoja aliyesema ya kuwa kitu chochote alicho nacho ni mali yake mwenyewe; bali walikuwa na vitu vyote shirika” (Mdo 4:32). Baadaye, lilipoenea duniani kote, halikuweza kudumisha hali hiyo kati ya viungo vyote, lakini mashirika ya kitawa na vyama vya Kikristo vinatakiwa kukumbusha huo umoja wa asili. Mahali ambapo vitu vya nje na vipindi vya sala ni vya pamoja, ni lazima uwepo umoja wa ndani, la sivyo vingekuwa uongo kwa Mungu, kwa watu na kwetu sisi. Umoja wa mioyo unachangia kulipamba Kanisa kwa sifa angavu ya utakatifu. Ukikusanya viungo mbalimbali vya mwili wa Mwokozi unathibitisha kuwa Neno alifanyika mwili akakaa kwetu ili atuunganishe na kutupa uzima: “Wawe wamekamilika katika umoja; ili ulimwengu ujue ya kuwa ndiwe uliyenituma, ukawapenda wao kama ulivyonipenda mimi” (Yoh 17:23).
Amani ya Westfalia
Kati ya matokeo ya kudumu yalikuwa uhuru wa Uswisi na Uholanzi zilizohesabiwa awali kama sehemu za Dola Takatifu, mapatano kuhusu uvumilivu kati ya Wakatoliki, Walutheri na Wareformed kama madhehebu makubwa ya Kikristo katika Ujerumani na kupungukiwa kwa madaraka ya Kaisari lakini kuongezeka kwa haki za madola madogo ndani ya Ujerumani.
Upendo
Ari kwa utukufu wa Mungu na kwa wokovu wa watu
Ili tuelewe upendo unavyotakiwa kuwa hasa kwenye hatua ya mwanga, ni lazima tuzingatie ari inayompasa hasa mtu aliyewekwa wakfu kwa Mungu. Ari kwa utukufu wake na kwa wokovu wa watu ni ari moja, ni umotomoto wa upendo uleule unaotakiwa kuwepo hata katika ukavu na majaribu ya kila aina; pengine huo umotomoto wa utashi una juhudi na stahili kadiri mtu asivyouhisi.
Amani ya Westfalia
Mataifa ya nje kama Uswidi na Hispania yalikuwa sasa na maeneo ndani ya Dola Takatifu na Ujerumani yenyewe; madola ya Ujerumani kama Habsburg-Austria na Brandenburg-Prussia yalitawala pia maeneo nje ya Dola Takatifu.
Upendo
Upendo wa kishujaa
Ili tuelewe upendo wa kishujaa ni nini, tunapaswa kuzingatia ulivyo kwanza kwa Mungu, halafu kwa jirani.
Upendo wa kishujaa kwa Mungu: kulingana kikamilifu na matakwa yake na kuupenda msalaba
Upendo wa kishujaa kwa Mungu unadhihirishwa kwanza na hamu motomoto ya kumpendeza, kwa kuwa kumpenda fulani kwa ajili yake ni kumtakia mema, kutaka yale ambayo yanamfaa na kumpendeza. Kumpenda Mungu kishujaa ni kutaka, hata katika matatizo makubwa, kwamba matakwa yake matakatifu yatimizwe na utawala wake uwaenee wote. Hamu hiyo ni upendo unaothibitishwa na matendo, kwa kulingana na matakwa ya Mungu katika kutekeleza maadili yote. Hivyo mtu anafikia uaminifu wa kudumu katika mambo madogo kama katika yale makubwa na magumu zaidi.
Upendo huo wa kishujaa unadhihirika katika utakaso wa Kimungu wa roho, tunapopaswa kumpenda kwa ajili yake pasipo faraja yoyote, katika ukavu mkubwa wa muda mrefu na vishawishi vya ukinaifu, uzembe na ulalamishi. Bwana akionekana kutuondolea zawadi zake na kutuacha tufadhaike si kwamba amepungukiwa wema wake usio na mipaka, asistahili tena kupendwa kwa usafi. Ikiwa hapo, bila kujali ukavu huo, mtu anapenda kukaa peke yake na Mungu, hasa mbele ya sakramenti kuu, na maisha yake yanazidi kuwa sala ya kudumu, basi hiyo ni dalili ya upendo wa kishujaa.
Ulinganifu wa kishujaa na matakwa ya Mungu unadhihirika mtu anapopokea kwa upendo yale ambayo hayampendezi na yanamtia tabu, akizidi kuona ukweli wa neno hili: “Mema na mabaya, uzima na mauti, umaskini na utajiri, hayo yote yatoka kwa Bwana” (YbS 11:14). Hapo ana hakika ya dhati ya kuwa Mungu anatumia hata uovu wa binadamu ili kuwastahilisha wale wanaotaka kuishi kwa ajili yake tu. Ndivyo Ayubu alivyopokea misiba na Daudi alivyovumilia matusi ya Shimei. Katika matatizo makubwa watakatifu, pamoja na kufanya wanavyoweza, wanasema, “Yote yatatokea anavyotaka Mungu wetu mwema”. Dalili hiyo inathibitishwa na kwamba, aliyejinyima hivyo matakwa yake, anaonja furaha takatifu: kwa kuyalinganisha zaidi na zaidi na yale ya Mungu anayo yale yote anayoyataka.
Bernardo wa Clairvaux alifafanua hatua za upendo wa kishujaa akisema, “Upendo wa Mungu unasababisha tumtafute bila kukoma; tufanye kazi mfululizo kwa ajili yake; tuvumilie majaribu yote pamoja na Kristo, bila kuchoka; tumuonee kiu halisi Mungu; tumkimbilie haraka; tutende kwa uhodari mtakatifu na ushujaa usioogopa; tuambatane na Mungu moja kwa moja; tuwake moto mtamu na kama kuteketea kwa ajili yake; hatimaye tuungane naye kabisa mbinguni”. Dalili kuu ya upendo wa kishujaa kwa Mungu ni kuupenda msalaba, ambako ndiko subira na ulinganifu na matakwa ya Mungu tulivyozungumzia vinakofikisha. Bwana alimuambia Mt. Katerina wa Siena, “Ndiyo dalili iliyoonekana ndani ya mitume walipompokea Roho Mtakatifu. Walitoka ghorofani, wakiwa wameondolewa hofu yoyote, wakatangaza neno langu na kuhubiri mafundisho ya Mwanangu pekee. Badala ya kuogopa mateso, wakawa wanayaona ni utukufu kwao… Wenye hamu ya heshima yangu, na njaa ya wokovu wa watu, wanakimbilia meza ya msalaba mtakatifu… Hakuna kinachoweza kulegeza mwendo wao: wala matusi, wala dhuluma, wala anasa ambazo ulimwengu unawatolea… Moyo uliogeuzwa kabisa na upendo unafurahia na kuonja lishe hiyo ya wokovu wa watu, ukiwa tayari kuvumilia yote kwa ajili yao… Ndicho kinachothibitisha bila shaka kwamba mtu anampenda Mungu wake kikamilifu na pasipo kujitafutia faida… Hao nawajalia neema ya kusikia kwamba sitenganiki nao kamwe”. Yaani utekelezaji bora wa upendo unaendana kwa kiasi kilekile na tendo la kipaji cha hekima linalowawezesha kama kung’amua uwemo wa Mungu ndani mwao. Ndiyo maisha halisi ya kuzamia mafumbo, yanayowezekana tu kwa kuupenda msalaba, ambako tena kunawezekana tu kwa kulikazia macho fumbo la Yesu kufa kwa kutupenda. Ndiyo sababu Bwana alimuambia tena, “Mara wewe na watumishi wangu wengine mtakapojua ukweli wangu hivyo, mtakuwa tayari kuvumilia hadi kufa tabu zote, dharau, matusi ya maneno na matendo kwa utukufu na heshima ya jina langu. Ndivyo utakavyopokea na kuvumilia tabu, yaani kwa subira, shukrani na upendo”. Ndizo dalili za upendo wa kishujaa kwa Mungu: kulingana kikamilifu na matakwa yake katika majaribu, na kuupenda msalaba. Kuna dalili nyingine bado: upendo kamili kwa jirani.
Upendo wa kishujaa kwa majirani: hamu motomoto ya wokovu wao; wema unaowaenea wote
Upendo unatuelekeza kumpenda jirani ndani ya Mungu na kwa ajili ya Mungu, yaani kwa sababu Mungu anampenda na kama Mungu anavyompenda. Unatufanya tutamani jirani awe wa Mungu tu na kumtukuza milele. Upendo wa kishujaa kwa jirani upo tayari tunapotawala mara vishawishi vikali vya kijicho, ugomvi na ubaguzi, na vile vya kujiamini vinavyotuelekeza kukataa msaada wa wengine baada ya kukwaruzana nao.
Upendo huo kamili unadhihirika ikiwa, kati ya matatizo makubwa, tunampenda jirani kwa mawazo, maneno na matendo, yaani kwa kumpima kwa wema, kusema vema juu yake, kumsaidia katika shida, kumsamehe kwa moyo na kujifanya yote kwa wote. Unadhihirika zaidi tukiwaelekea hasa walioanguka na kupotea, ili kuwainua na kuwaelekeza tena njia ya mbinguni. Sifa kuu mojawapo ya upendo wa kishujaa kwa majirani ni hamu motomoto ya wokovu wao, kulingana na neno la Yesu msalabani, “Naona kiu” (Yoh 19:28). Huo upendo wa kishujaa uliwafanya watakatifu kadhaa wajiuze kama watumwa ili kukomboa waliotekwa na hivyo kuondoa familia zao katika ufukara. Ari hiyo ilidhihirika ndani ya Mt. Paulo hata akasema, “Ningeweza kuomba mimi mwenyewe niharimishwe na kutengwa na Kristo kwa ajili ya ndugu zangu, jamaa zangu kwa jinsi ya mwili; ambao ni Waisraeli” (Rom 9:3-4). Ari hiyo ndiyo iliyochochea utendaji wa wamisionari bora.
Dalili nyingine ya upendo wa kishujaa kwa jirani ni wema wa kuwaenea wote kati ya matatizo makubwa, kadiri ya neno, “Heri wapatanishi” (Math 5:9), yaani wale ambao hawadumishi amani yao tu wakati wa vurugu, bali wanawashirikisha wengine na kuwatia moyo waliovurugika zaidi. Wema unaoenea, upendo kwa jirani unaofikia hatua ya kujitoa sadaka kila siku bila kutambulikana, ndiyo dalili ya hakika ya uwemo wa Mungu rohoni. Pengine wema huo unaelekeza kukosoa, lakini pasipo uchungu, wala ukali, wala utovu wa subira; na kusudi ukosoe vema unatokeza ndani ya yule anayestahili kukosolewa mema aliyonayo, yaliyo kama mbegu nzuri inayotakiwa kustawishwa. Hapo anayekosolewa anatiwa moyo akijiona anaeleweka na kupendwa. Bikira Maria angetutokea kutukosoa, angetuambia juu ya kasoro zetu kwa wema mkubwa hivi hata tungekubali mara maneno yake na kuchota humo nguvu ya kusonga mbele. Upendo huo kamili kwa jirani unatokana na muungano wa dhati na Mungu na kumfikisha jirani kwenye muungano huohuo. Kadiri mtu alivyoungana na Mungu, anamvutia wengine badala ya kujivutia tu. Ndani mwake unaelea wema wa Kimungu ambao unaenea, unavuta kwa nguvu na upole na hatimaye unashinda kizuio chochote. Upendo huo unaoshinda hivyo uovu, unawashirikisha watakatifu ushindi wa Kristo juu ya dhambi na shetani. Ni utukufu mmojawapo wa mwili wake wa fumbo; kwa njia yake unadhihirika ukuu wa uhai wa Kanisa, uzazi wake katika kila aina ya wema; ndiyo thibitisho la asili yake ya Kimungu.
Mario Balotelli
Anajulikana sana kwa kasi yake na uwezo wa kiufundi. Balotelli, wakati mwingine hupewa jina Super Mario na watangazaji, anaweza kucheza sehemu yoyote katika safu ya kushambulia, lakini sanasana kama mshambuliaji mkuu. Yeye anajua kuipiga 'free-kick" na anaonwa na wengi kama mmoja wa wanakandanda wa Kiitaliano mwenye ahadi na matarajio kwa siku zinazokuja.
Ol' Dirty Bastard
thumb|Ol Dirty Bastard kushoto akiwa na Silkski.
Russell Tyrone Jones (15 Novemba 1968 – 13 Novemba 2004) alikuwa rapa na mtayarishaji, ambaye alikwenda kwa jina la kisanii la Ol' Dirty Bastard (mara kwa mara hufupishwa kama ODB). Huyu alikuwa mmoja kati ya walioanzisha kundi zima la hip hop la Wu-Tang Clan.
Ol' Dirty Bastard ameleta mambo ya ajabu na upimbi kwenye kundi la Wu-Tang Clan. Anafahamika sana kwa maujanja yake ya kushika microphone (yaani, anaimba kwa kufokafoka sana na maneno yake kama hayasikiki).
Mario Balotelli
Maisha ya awali
Balotelli alizaliwa kwa wavyele ambao walikuwa wahamiaji kutoka nchi ya Ghana, Thomas na Rose Barwuah katika mji mkuu wa Kiitaliano wa Palermo. Familia hii ilihamia Bagnolo Mella katika mkoa wa Brescia, Lombardy muda mfupi baada ya kuzaliwa kwa Balotelli. Mwaka wa 1993, akiwa na umri wa mika tatu, familia ya Barwuah ilikubali kuipatia familia ya Balotelli Mario huku hatua za kisheria zikipitishwa rasmi na Mahakama ya Brescia. Balotelli baadaye aliwashtaki wazazi wake waliomza kwa kosa la "uwindaji wa utukufu", na kusema kwamba wao walimtaka tu kwa sababu ya umaarufu wake. Wanaishi katika mji wa Concesio katika sehemu ya Brescia. Kulingana na Sheria ya 91 ya 5 Februari 1992, Balotelli alibidi kusubiri hadi siku yake ya kuzaliwa ya 18 ili apeane ombi la uraia wa Kiitaliano, kwani kupeanwa kwake kwa familia ya Balotelli haikuwa kamili, lakini alipata uraia huo rasmi tarehe 13 Agosti 2008.
Lumezzane
Balotelli alianza wasifu wake na klabu ya Lumezzane. Akiwa na umri wa miaka 15, alipandishwa ngazi hadi kwa timu kuu, na kucheza mechi yake ya kwanza ya ligi ya Serie C1 dhidi ya Padova.
Internazionale
Internazionale walimsaini Balotelli kwa mkopo pamoja na chaguo la kumnunua mwaka wa 2006. Alianza katika kikosi chao cha vijana wasiozidi umri wa miaka 17 kisha alijiunga na timu ya vijana wasiozidi umri wa miaka 20 ya Primavera akiwa na umri wa miaka 16. Alifunga mkwaju wa penalti lililovunja sare ya 0-0 katika ushindi wa 1-0 dhidi ya Sampdoria katika fainali ya ligi ya Primavera na alivua sifa kutoka kwa watu pamoja na mwenyekiti wa Inter Massimo Moratti.
Primata
Wote huwa na mikono yenye vidole 5 na kucha na wanafanana na binadamu kwa namna fulani katika mengine kadhaa. Tofauti muhimu ni lugha.
Eldas
ni kata ya kaunti ya Wajir, eneo bunge la Eldas, kaskazini mashariki mwa Kenya.
Primata
Wanahesabiwa kuwa na vikundi au nusuoda 2:
Uenezi
Binadamu pekee amesambaa kote duniani.
Primata wengine wanaishi hasa katika maeneo ya tropiki na nusutropiki ya Afrika na Asia. Barani Afrika wako kote na idadi kubwa ya spishi wako kusini kwa Sahara. Katika Amerika wako kati ya Meksiko na Arjentina ya kaskazini. Hawako Ulaya isipokuwa kundi moja huko Gibraltar (kusini mwa rasi ya Iberia) lakini inawezekana hao walipelekwa huko na binadamu. Vilevile hawako Asia ya Kaskazini na ya Kati, Australia na visiwa vya Pasifiki wala maeneo karibu na ncha za dunia.
Tabia
Tabia zifuatazo zinapatikana
Ukubwa
Wale wa nusuoda Strepsirhini kwa jumla ni wadogo kuliko Haplorhini.
Aina ndogo zaidi kati ya primata ni Lemuri-panya ya Berthe mwenye urefu wa sentimita 10 pekee na uzito wa gramu 38. Aina kubwa ni ngagi (gorilla) yenye kilogramu hadi 275,
Spishi kadhaa wana tofauti kubwa kati ya dume na jike; dume wa spishi hizo wanaweza kuwa na uzito mara mbili kuliko jike na pia kuonyesha rangi tofauti kama nyani wa Papio hamadryas.
Viungo vya mwili
Primata wengi hukalia miti na viungo vyao vinalingana na maisha yao. Kwa spishi nyingi miguu ni mikubwa na yenye nguvu zaidi kuliko mikono, isipokuwa Giboni wa Asia Kusini-Mashariki na sokwe wakubwa wasio binadamu.
Katika spishi zinazotembea mtini kwa kuning’inia kwa mikono kidole gumba kimefifia.
Mkia ni muhimu kwa primata wengi wanaoishi mtini lakini spishi nyingine wana mkia mdogo au hawana. Nyani kadhaa wa Amerika wana mkia wa kushikilia usio na nywele upande wa chini wenye neva muhimu.
Makazi
Inaaminiwa kuwa primata kiasili waliishi mtini na hadi leo wengine wana maisha yao mtini pekee ambao hawatembei ardhini. Wengine wanaishi chini na juu pia. Wanaotembea kwenye uso wa ardhi pekee ni wachache pamoja na binadamu.
Primata wanapatikana kwenye aina mbalimbali za misitu kama vile msitu wa mvua, mikoko na pia kwenye misitu ya mlimani hadi kimo cha mita 3000 juu ya UB.
Spishi nyingine zinaogopa maji lakini kuna pia aina zinazopenda maji zinajua hata kuogelea. Spishi kadhaa zimezoea mazingira ya binadamu zinazoishi kwenye vijiji na miji kama makaka wa Uhindi.
Kimsingi strepsirhini (wenye pua bichi) wanafanya shughuli zao wakati wa usiku na kulala mchana lakini haplorhini (wenye pua kavu) wanafanya shughuli zao machana na kulala usiku. Wale wanaofanya shughuli zao usiku kwa jumla ni wadogo zaidi na wana uwezo mzuri zaidi wa kunusu.
Sawa na mamalia wengine wale wanaokula hasa majani wanapumzika muda mrefu zaidi wakihitaji muda mrefu kumeng'enya chakula chao.
Mario Balotelli
Internazionale
Kabla ya kuanza kwa msimu wa 2008-09 Balotelli alisaini mkataba wa miaka mitatu na Inter. Mnamo Novemba 2008, alifunga bao lake la kwanza la Ligi ya Mabingwa Barani Ulaya{ /0}, dhidi ya upande wa Cypriotiska Anorthosis Famagusta na kuwa mchezaji mwenye umri mdogo zaidi wa Inter kufunga bao katika Ligi ya Mabingwa barani Ulaya. Akiwa na umri wa miaka 18 na siku 85 alivunja rekodi ambayo awali ilikuwa inashilikiwa na Obafemi Martins alipokuwa na umri wa miaka 18 na siku 145. Aprili 2009, Balotelli alifunga bao la Inter katika sare ya 1-1 dhidi ya Juventus, na alinyanyaswa kirangi na mashabiki wa Juventus mechi nzima, pamoja na nyimgo kama "hakuna Mitaliano Mweusi". Hii ilisababisha Massimo Moratti kusema kwamba iwapo angekuwa, angeiambia timu yake iwache kucheza. Nyimbo hizi za kubagua rangi pia yalishutumiwa na mwenyekiti wa Juventus, Giovanni Cobolli Gigli. Juventus walipigwa marufuku ya mechi moja nyumbani kwa sababu ya tukio hilo. Inter ilishinda taji la Serie A kwa mara ya nne mfululizo.
Wasifu wa Kimataifa
Kutokana na matatizo ya kisheria ya Balotelli, hakuweza kuzichezea timu za vijana wasiozidi umri wa miaka 15 na 17, kwani bado alikuwa anafikiriwa kuwa mhamiaji wa Ghana.
Mnamo 7 Agosti 2007, siku tano kabla ya siku yake ya kuzaliwa ya 17, Balotelli alipokea ombi lake la kwanza la kimataifa kutoka kwa kocha wa Ghana Claude Le Roy kushiriki katika mechi ya kirafiki dhidi ya Senegal katika Uwanja wa New Den katika mji mkuu wa London, Uingereza tarehe 21 Agosti 2007. Hata hivyo, aliikataa ombi hilo kwa kuonyesha tena utashi wake kuichezea timu ya Italia wakati atakuwa na umri wa miaka 18. Pia alisema utashi wake wa kuiwakilisha timu ya Italia katika kiwango cha kimataifa mara tu atakapopewa pasipoti ya Kiitaliano.
Kocha wa timu ya Italia ya vijana wasiozidi umri wa miaka 21, Pierluigi Casiraghi alionyesha nia yake ya kumtaja Balotelli katika kikosi chake punde tu atakapo pata uraia wa Kiitaliano. Mnamo 13 Agosti 2008, hatimaye Balotelli alipewa uraia wa Kiitaliano, na katika mkutano wa waandishi wa habari siku hiyo hiyo alisema ana nia kuichezea timu ya Italia ya vijana wasiozidi umri wa miaka 21. Mnamo 29 Agosti, Casiraghi hatimaye alimwita aje akajiunge na Azzurrini kwa mechi dhidi ya Ugiriki na Kroeshia. Alifunga bao lake la kwanza la kimataifa katika sare ya 1-1 dhidi ya timu ya Ugiriki ya vijana wasiozidi umri wa miaka 21, kisha akafunga mabao mawili dhidi ya Israeli katika mechi za kufuzu kushiriki katika shindano la Ulaya la vijana wasiozidi umri wa miaka 21 mwaka wa 2009.
Mnamo Februari 2009, kocha wa timu ya Italia ya vijana wasiozidi umri wa miaka 21,Pierluigi Casiraghi, alimshtukumu Balotelli kwa kukosa kusafiri na timu yake kutumia ndege hadi Trieste ambapo Casiraghi alikuwa na kikao cha mazoezi. Ilidaiwa kuwa Balotelli alilala kupindukia na ilimbidi ajiendeshee gari mwenyewe hadi Trieste ndiposa ajiunge na wachezaji wengine wa timu.
Balotelli alionyeshwa kadi nyekundu katika dakika ya 36 ya nusu ya kwanza katika mechi dhidi ya wenyeji Uswidi katika mashindano ya vijana wasiozidi umri wa miaka 21 ya Ulaya kwa kuzua vurugu dhidi ya Ponto Wernbloom. Hii ilikuwa baada yake kufunga katika dakika ya 23 na kuiweka timu yake juu 1-0.
Takwimu ya Wasifu
Sahihi tangu 10 Oktoba 2008.
Emmanuel Adamson Mwakasaka
Emmanuel Adamson Mwakasaka ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Tabora Mjini  kwa miaka 2015 – 2020. Pia ni mwenyekiti wa kamati ya kudumu ya Bunge ya Haki, Maadili na Madaraka ya Bunge. Amehitimu shahada ya sheria kutoka Chuo Kikuu Huria cha Tanzania (OUT)
Katekesi
Hatua ya katekesi inafuata ile ya awali ya kutangaza mbiu ya Injili kwa watu ili waone jinsi habari njema ya kifo na ufufuko wa Yesu ilivyo muhimu kwao, hasa upande wa wokovu.
Kwa kawaida kazi ya katekesi inaongoza waamini kwenye sakramenti mbalimbali, kuanzia ubatizo. Anayejiandaa kuupokea anaitwa mkatekumeni.
Katekista kwa kawaida anatumia kitabu rasmi maalumu kinachoitwa katekisimu, mbali ya Biblia ya Kikristo.
Ujumbe wenyewe unaeleweka kuwa hasa Injili kadiri ya imani ya Kanisa, yaani yale ambayo lenyewe "linaungama, linaadhimisha, linaishi na linasali kila siku" (Papa Yohane Paulo II).
Chuo cha katekesi cha kwanza kilianzishwa na Panteno huko Aleksandria (Misri) mwishoni mwa karne ya 2, kikapata sifa hasa chini ya uongozi wa waandamizi wake, Klemens wa Aleksandria na Origenes.
Mbali ya hiyo Shule ya Aleksandria, wakati wa mababu wa Kanisa ilikuwa maarufu vilevile Shule ya Antiokia (huko Siria, leo nchini Uturuki).
Peggy Blair
Peggy J. Blair ni mwanasheria na mwandishi wa Canada. Blair amekuwa mwanachama wa Law Society of Upper Canada tangu mwaka 1990 na alikuwa mwanachama wa zamani wa Law Society of Alberta (1982–1999). Blair anachukuliwa kama mtaalam wa masuala ya kisheria ya watu wa asili.
Kazi ya kisheria
Blair ana shahada ya Uzaminifu wa sheria (1998) na doctor of laws uzaminifu wa sheria (2003), vyote kutoka Chuo Kikuu cha Ottawa Mwaka 1993, Blair alikuwa wakili mkuu katika kesi ya R. v. Jones and Nadjiwon, kesi ya kwanza nchini Canada kutambua haki za mikataba za watu wa asili kwa uvuvi wa kibiashara kwa kipaumbele kwa watumiaji wengine.
839
Makala hii inahusu mwaka 839 BK (Baada ya Kristo).
1698
Makala hii inahusu mwaka 1698 BK (Baada ya Kristo).
Mto River-Mazizini
ni kati ya mito ya mkoa wa Dar es Salaam (Tanzania Mashariki) ambao maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Kakunyu
Kakunyu ni jina la kata ya Wilaya ya Missenyi katika Mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35317. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 20,133 waishio humo.
Maroni
Alifariki kati ya mwaka 406 na mwaka 423 akaanza mara kuheshimiwa kama mtakatifu. Wakristo wengi walihamia kwenye kaburi lake na ndio mwanzo wa tapo la kiroho lenye jina lake ambalo lilizaa nchini Lebanon Kanisa la Wamaroni lililomo katika ushirika kamili na Kanisa la Roma na Kanisa Katoliki lote duniani.
Kuanzia karne ya 17, sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 9 Februari.
Mto Akaguhu
ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Bujumbura Vijijini).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye bahari ya Kati.
Funchal
thumbnail|right|280px|KIsiwa Funchal
Funchal ni makao makuu wa visiwa vya Madeira ikiwa kwenye kisiwa kikuu kinachoitwa Madeira pia. Vilevile makao makuu ya wilaya ya Funchal. Madeira ni funguvisiwa la Kireno katika sehemu ya Kiafrika ya Atlantiki.
Maana ya neno "funchal" ni "shamari" - kwa sababu shamari ilipatikana kwa wingi wakati Wareno walipofika kisiwani mara ya kwanza.
Mji una wakazi 45,000; ni zaidi ya lakhi moja pamoja na mitaa ya nje. Funchal ilikua pamoja na utalii wa watu tajiri. Kuna chuo kikuu "Universidade da Madeira".
Wilaya ya Funchal ina visiwa vya Porto Santo, Ilhas Desertas na Ilhas Selvagens pamoja na Madeira yenyewe.
Mto River-Moshibar
ni kati ya mito ya mkoa wa Dar es Salaam (Tanzania Mashariki) ambao maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Kitulu-Bohuai
Kitulu-Bohuai ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watulu na Wabohuai. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kitulu-Bohuai imehesabiwa kuwa watu 1400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitulu-Bohuai iko katika kundi la Kioseaniki.
Rwanda
Kwa maana nyingine za jina hili angalia Ruanda
Rwanda (zamani pia "Ruanda") ni nchi ya Afrika ya Mashariki isiyo na pwani kwenye bahari yoyote.
Imepakana na Uganda, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Burundi na Tanzania.
Rwanda ni mwanachama wa Umoja wa Mataifa na wa Umoja wa Afrika.
Jiografia
right|thumb|Hali ya hewa mjini [[Kigali.]] Rwanda huitwa nchi ya vilima elfu (kwa Kinyarwanda: Igihugu cy'Imisozi Igihumbi; kwa Kifaransa: Pays de Mille Collines): ndivyo sehemu kubwa ya eneo lake inavyoonekana, hasa magharibi.
Mpaka na Kongo ni hasa Ziwa Kivu ambalo ni mojawapo kati ya maziwa ya bonde la ufa la Afrika ya Mashariki.
Huko kuna mazingira ya pekee duniani yenye sokwe wa milimani. Wako hatarini kuangamizwa kutokana na uwindaji na upanuzi wa mashamba unaopunguza mazingira wanamoishi.
Miji
Miji mikubwa zaidi ndiyo: Kigali wakazi 745.261, Butare wakazi 89.800, Gitarama wakazi 87.613, Ruhengeri wakazi 86.685 na Gisenyi wakazi 83.623.(namba za Januari 2005)
Kigali ni mji mkuu wenye kiwanja cha ndege cha kimataifa na mahoteli makubwa.
Gisenyi ni mji kwenye ncha ya kaskazini ya Ziwa la Kivu mpakani kwa Kongo ukiwa jirani na mji wa Goma. Kuna usafiri wa mashua kwenda Kibuye na Cyangugu.
Kibuye ni mji mdogo ufukoni mwa Ziwa la Kivu. Una wavuvi wengi, kituo cha watalii na nyumba za kihistoria za wamisionari. Hadi mwaka 1994 Watutsi 250,000 waliishi katika wilaya ya Kibuye, lakini tangu uangamizaji wa Watutsi katika vita vya wenyewe kwa wenyewe wamebaki 8000 pekee.
Butare ni kitovu cha utamaduni kusini mwa nchi chenye chuo kikuu.
Makabila
Kwa kawaida vikundi vitatu hutajwa kuwa wakazi wa Rwanda ndio Wahutu, Watutsi, Watwa. Lakini kuna tofauti kali kati ya mawazo kama vikundi hivyo ni makabila, mataifa ya pekee au matabaka ya kijamii. Hali halisi wanatumia lugha ileile ya Kinyarwanda na wanafuata utamaduni uleule.
Wanahistoria wengi wanasema ya kuwa Watwa walikuwa wakazi wa kwanza wakiwa wawindaji, Wahutu ndio wakulima wa Kibantu waliopatikana kwa uenezi wa Wabantu katika Afrika ya Kati na mababu wa Watutsi waliingia kama wafugaji kutoka kaskazini.
Watutsi walikuwa tabaka la kikabaila, pia mfalme alikuwa Mtutsi. Lakini wengine wanaamini ya kwamba vikundi vyote vitatu vilijitokeza nchini si kama tokeo la uhamiaji mbalimbali lakini zaidi kama matabaka yaliyotofautiana kikazi: wakulima, wavindaji na wafugaji waliokuwa pia askari wa mfalme.
Wakati wa ukoloni Wabelgiji walihesabu mwaka 1931 wakazi wa nchi kama ifuatavyo: 84 % Wahutu, 15 % Watutsi na 1 % Watwa.
Kabla ya uhuru vilitokea kwa mara ya kwanza vita vya wenyewe kwa wenyewe kati ya makabila mawili makubwa viliyosababisha kupungua kwa Watutsi kutokana na mauaji na zaidi kwa Watutsi kukimbilia nchi jirani. Mnamo 1990 asilimia ya Watutsi ilikadiriwa kuwa 9 - 10 %.
Vita vya wenyewe kwa wenyewe vya miaka ya 1990 vilileta uangamizaji mkubwa wa Watutsi. Kati ya asilimia 75 hadi 90 za wakazi Watutsi waliuawa katika wiki chache za mwaka 1994. Baada ya mwisho wa vita Watutsi wengi ambao wenyewe au wazazi wao walikuwa wamekimbilia Uganda na Tanzania walirudi tena Rwanda.
Demografia
Kwa wastani kuna wakazi 300 kwa kilomita ya mraba ambayo ni msongamano mkubwa kabisa katika Afrika. Karibu nusu ya wakazi ni watoto hadi umri wa miaka 14.
Wastani wa muda wa maisha ni miaka 40 pekee. Vita vimesababisha idadi kubwa ya wagonjwa wa UKIMWI.
Lugha
Lugha ya taifa, lugha rasmi na lugha ya mama kwa Wanyarwanda wote ni Kinyarwanda ambayo ni lugha ya Kibantu, mojawapo ya Niger-Kongo.
Mijini na sokoni Kiswahili kinatumika pia lakini si lugha asilia ya Rwanda.
Lugha rasmi tangu enzi za ukoloni ni Kifaransa. Tangu mwaka 1994 serikali mpya, iliyoongozwa na Watutsi walioishi miaka mingi Uganda, imetumia pia Kiingereza kama lugha rasmi ya tatu.
Dini
Kadiri ya sensa ya mwaka 2012 wakazi wengi ni Wakristo, hasa Waprotestanti (49.5%) na Wakatoliki (43.7%). Waislamu ni 2%.
Kwa sasa serikali inazidi kufungia maabadi. Miezi saba ya kwanza ya mwaka 2018, imefungia tayari makanisa 8,000.
Historia
Tazama makala "Historia ya Rwanda"
Rwanda ilikuwa ufalme tangu karne ya 16 kwa jina la Rwanda Rugali.
Mwanzo wa karne ya 20 ilikuwa sehemu ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani na sababu ya mzozo kati ya Ujerumani na Ubelgiji.
Baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia Rwanda ikawa chini ya Ubelgiji kama eneo lindwa.
Uhuru katika mwaka 1961 ulifika pamoja na vita vya wenyewe kwa wenyewe kati ya Wahutu na Watutsi. Uhusiano kati ya vikundi hivi viwili uliendelea kuwa vigumu.
Kuuawa kwa rais Juvenal Habariyama mwaka 1994 kulisababisha mauaji ya watu karibu milioni moja (walau 600,000) kati ya Watutsi, Watwa pamoja na Wahutu wasio na msimamo mkali.
Kikundi cha RPF chini ya Paul Kagame kiliingia kati na kuchukua madaraka.
Mwaka 2003 palitokea uchaguzi wa kwanza.
Rwanda pamoja na Burundi zilijiunga na Kenya, Uganda na Tanzania kama wanashirika wa Jumuia ya Afrika Mashariki kwa maendeleo muhimu katika elimu, afya, uchumi na mambo mbalimbali. Mwaka 2017 bunge la Rwanda liliamua kufanya Kiswahili kuwa moja ya lugha rasmi nchini.
Vita vya Kongo vilivyokuwa na majeshi ya mataifa mbalimbali (Kivu Conflict) vilimalizika mwaka 2012.
Serikali
Rais na mkuu wa dola ndiye jenerali Paul Kagame (RPF). Waziri Mkuu ni Anastase Murekezi.
Ugatuzi
Kuanzia mwaka 2006 kuna mikoa mitano inayogawanyika katika wilaya kadhaa:
Viungo vya nje
Serikali
Taarifa za jumla
Utalii
Elfu moja na tisini na nane
Ni namba asilia inayofuata 1097 na kutangulia 1099.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 3 x 61.
838
Makala hii inahusu mwaka 838 BK (Baada ya Kristo).
Della
ni kata ya kaunti ya Wajir, eneo bunge la Eldas, kaskazini mashariki mwa Kenya.
1699
Makala hii inahusu mwaka 1699 BK (Baada ya Kristo).
Kanyangereko
Kanyangereko ni jina la kata ya Wilaya ya Bukoba Vijijini katika Mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35224. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,166 waishio humo.
Lakoley Kusini/Basir
ni kata ya kaunti ya Wajir, eneo bunge la Eldas, kaskazini mashariki mwa Kenya.
Mto Gashikirizi
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Bujumbura Vijijini).
1700
Makala hii inahusu mwaka 1700 BK (Baada ya Kristo).