cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kinavut
Kinavut ni lugha ya Kiaustronesia nchini Vanuatu inayozungumzwa na Wanavut kwenye kisiwa cha Santo. Mwaka wa 1983 idadi ya wasemaji wa Kinavut imehesabiwa kuwa watu 520. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinavut iko katika kundi la Kioseaniki.
Kaunti ya Busia
thumb|Ramani ya Busia, Kenya Kaunti ya Busia ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Wakati wa sensa ya mwaka 2019 wakazi walikuwa 893,681 katika eneo la km2 1,696.3, msongamano ukiwa hivyo wa watu 527 kwa kilometa mraba.
Makao makuu yako Busia.
Shughuli kuu ya kiuchumi ni biashara na nchi jirani ya Uganda, pamoja na mji wa Busia kituo cha mpakani.
Mbali na mji, uchumi wa wilaya hutegemea sana uvuvi na kilimo, mazao msingi yakiwa pamoja na mihogo, mtama, viazi vitamu, maharagwe, na mahindi.
Wilaya ya Busia ni makao ya kabila la Waluhya nchini Kenya ambao wanapatikana hasa katika sehemu za Magharibi mwa Kenya.
Utawala
Kaunti ya Busia ina maeneo bunge saba yafuatayo :
==Idadi ya wakazi katika kaunti ndogo (2019) ==
1981
Makala hii inahusu mwaka 1981 BK (Baada ya Kristo).
Waliozaliwa
bila tarehe
B'Day
B'Day ni jina la kutaja albamu ya R&B ya msanii wa Kimarekani - Beyoncé.
Hamza Anani
Hamza Anani (aliyezaliwa 6 Januari 1988 huko Barbacha, Mkoa wa Béjaïa) ni mwanasoka wa kulipwa kutoka Algeria. Kwa sasa anacheza kama mshambuliaji katika klabu ya Ligi ya Algeria.
Data chanzo
Katika utarakilishi, data chanzo (kwa Kiingereza: source data) ni data isiyo kamili na haijachakatishwa (kutoka mchakato na uchakatishaji data) ili kuwa taarifa sahihi.
Chuma cha pua
right|250px|thumb|Daraja la reli nchini Argentina ilitengenezwa kwa kutumia feleji. right|250px|thumb|[[Mnara wa Eiffel mwenye kimo cha mita 300 ilikuwa jengo kubwa la dunia; imetengenzewa kwa chumapua tu.]] 250px|thumb|Chumapua moto katika hali ya kiowevu yamwagwa kutoka jiko lake. Chuma cha pua (pia: chumapua, feleji) ni aloi wa chuma pamoja na gredi mbalimbali za kaboni ambayo imekuwa uti wa mgongo wa mapinduzi ya viwandani. Hadi leo ni msingi wa mashine na vifaa vingi, pia silaha zinazounda uwezo wa kijeshi wa mataifa. Pia ujenzi wa kisasa hauwezekani bila chuma cha pua.
Chuma cha pua ni ngumu kushinda chuma tupu isiyo na kaboni. Siku hizi kuna pia aloi za chumapua ambamo dutu tofauti na kaboni hutumiwa.
Historia ya chumapua
Kutengenezwa kwa chumapua kulikuwa sanaa ya pekee kwa karne nyingi. Silaha kama panga za chumapua zilikuwa bora kushinda panga za chuma cha kawaida. Vilevile vifaa kama visu hata majembe vilidumu kama vilitengenezwa kwa chumapua. Wahunzi walipeana mbinu za kutengeneza chumapua kama siri, kwa mfano kati ya wahunzi wa jadi wa Wahaya wa maeneo karibu na Ziwa Viktoria.
Tangu mwaka 1610 viwanda katika Uingereza vilianza kutengeneza chumapua kwa vingi ikaboreshwa katika miaka 100 iliyofuata. Mbinu hiyo ilikuwa msingi wa maendeleo ya Uingereza juu ya mataifa mengine mengi katika mapinduzi wa viwandani. Mashine zote zilitengenezwa kwa chumapua.
Mnara wa Eiffel ulikuwa jengo kubwa la kwanza lililoundwa kwa chumapua pekee. Meli za chumapua zilichukua nafasi ya jahazi za awali za ubao.
Tabia za chumapua
Chumapua cha kawaida huhitaji kinga dhidi ya kutu kama vile rangi au kupakwa kwa zinki.
Nyongeza za kromi zababisha chumapua kutoshika kutu. Hivyo vyombo vya chakula kama vile nyuma, visu au vijiko hutengenezwa na aloi hiyo, pia vifaa vya madaktari kama vile visu vya upasuaji.
Uchakatishaji data
Katika utarakilishi, uchakatishaji data (kwa Kiingereza: data processing) ni utumizi wa kipengee cha data ili kutoa taarifa yenye maana.
Miaka ya 1860
Makala hii inahusu miaka 1860 - 1869.
Kibaangi
Kibaangi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabaangi. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kibaangi imehesabiwa kuwa watu 15,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibaangi iko katika kundi la Kikainji.
Kineve'ei
Kineve'ei (pia Kivinmavis) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Vanuatu inayozungumzwa na Waneve'ei kwenye kisiwa cha Malekula. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kineve'ei imehesabiwa kuwa watu 500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kineve'ei iko katika kundi la Kioseaniki.
TG
TG au tg ni kifupi cha:
Mikalanga
Mkalanga ni jina la kata ya Wilaya ya Mbinga katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba  57420 . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,425 waishio humo.
Mlima Baru
right|thumb|Mlima Baru ni mlima wa volkeno nchini Panama katika Amerika ya Kati.
Una kimo cha mita 3,470 juu ya UB.
The Verteller
Albamu imeshirikisha wasanii mbalimbali ikiwa ni pamoja na Tk Nendezi (wimbo wa Almasi), Adam Shule Kongwe, Bokonya na Wakiafrika (wimbo wa Maabara), Nasra Sayeed (wimbo wa Hatia IV), na Dash ambaye ameshirikishwa katika nyimbo tatu (wimbo wa A confession of mad son, A confession of mad philosopher" na Mwanajua).
Historia na Kurekodi
Albamu ilikuwa kwenye maandalizi kwa muda mrefu. Kwenye mahojiano yake aliyofanya tarehe 28 Julai, 2022 na kipindi cha "XXL" cha Clouds FM, Dizasta alifunguka mengi mno kuhusu albamu hii. Alieleza harakati za kuiandaa na kwanini albamu ilianza kutolewa kwa kuuzwa mikononi kabla ya majukwaa ya kidijitali. Dizasta alifafanua ya kwamba kazi ya kuirekodi ilianza mapema mwaka wa 2018 na kuendelea hadi 2020. Ilitumia muda mrefu kuiandaa na moja ya sababu ni kwamba kulikuwa na wazo la pili kwenye kila hatua. Katika mahojiano hayo, Dizasta alifunguka kuwa nyimbo nyingi zilizokuwa zimerekodiwa na midundo tofauti na ile inayosikika kwenye albamu. Muziki ulibadilishwa kila wazo jipya lilipokuja, yote ikilenga kuwa na muziki mzuri unaoendana na maudhui, hali na msisimko wa nyimbo husika. Albamu ilichukua karibia miezi 26, kuanzia kuandikwa hadi kuzalishwa na kusambazwa sokoni.
Albamu inawakilisha wasifu wa msimuliaji na mahala anakotoka. Asilimia kubwa ya nyimbo za kwenye albamu hii ni hadithi ambazo visa vyake zimebuniwa lakini vinatoa picha ya maisha ya watu wa jamii yake. Albamu ina nyimbo 20 zinazo ongelea elimu, tamaduni, mitazamo, mila, imani ya vikundi mbalimbali vya watu wa jamii aliyotokea na hadithi nyingine zinazogusa nyanja mbalimbali za maisha ya binadamu. Dizasta alidai kuwa alisikiliza mara kwa mara albamu ya Mi Mmasai ya Mr Ebo na Machozi, jasho na damu ya Professor Jay wakati wa kuandaa albamu hii.
Nyimbo
Wimbo wa kwanza kutoka kwenye albamu unaoitwa "Ndoano" ulitolewa tarehe 06 Oktoba 2019, na kufuatiwa na wimbo wa "Nobody is Safe 3" iliyotolewa tarehe 05 Julai 2020 na "The Verteller (intro)" iliyotolewa tarehe 27 Septemba 2020. Wimbo wa kumi na tatu wa albamu "Wimbo usio bora" ulitolewa tarehe 13 Machi 2020. Video ya wimbo huu ambayo iliongozwa na Black X na kutayarishwa na Panorama Authentik, ilitolewa kwenye akaunti ya YouTube ya Dizasta Vina mnamo 13 Machi 2020.
Mnamo tarehe 18 Februari 2022 Dizasta alitoa wimbo wa "A Confession of a Mad son" ambao ni wimbo wa saba kwenye albamu hii.
Orodha ya nyimbo
Hii ni orodha ya nyimbo zinazopatikana katika albamu ya "The Verteller".
Bangata
Bangata ni kata ya Wilaya ya Arusha Vijijini katika Mkoa wa Arusha, Tanzania yenye postikodi namba 23207. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,136 walioishi humo.
U and Dat
"U and Dat" ni kibao cha pili kutoka katika albamu ya E-40 My Ghetto Report Card. Kibao kimemshirikisha msanii T-Pain na Kandi Burruss. Kibao kilitayarishwa na Lil Jon. Remix yake ilitolewa mwanzoni mwa mwezi wa Agosti na Juelz Santana, Snoop Dogg, na Lil Flip. Kibao hiki hupewa kete ya kwamba ndicho kilichompelekea T-Pain kuwa maarufu na kitikio bab-kubwa katika orodha ya nyimbo za hip hop zilizofanywa na T-Pain.
Justice Chabalala
Justice Chabalala (alizaliwa 16 Novemba 1991) ni mchezaji wa soka wa Afrika Kusini ambaye anacheza kama mlinzi wa Chippa United.
Kazi
Akiwa amepandishwa kwenye timu yao ya kwanza mnamo Oktoba 2015, alicheza mechi 18 za ligi akiwa na Free State Stars katika msimu wa 2015-16.
Alisajiliwa na Orlando Pirates Julai 2016 kwa mkataba wa miaka mitatu.
Mnamo Januari 2017, alijiunga na Chippa United kwa mkopo hadi mwisho wa msimu. Alionekana katika mechi kumi na nne za ligi kwa kilabu.
Alijiunga na Bloemfontein Celtic kwa mkopo Januari 2020. Mnamo Septemba 2020, mkopo wake uliongezwa hadi mwisho wa msimu wa 2020-21.
Kibacama
Kibacama ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabacama. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kibacama imehesabiwa kuwa watu 150,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibacama iko katika kundi la Kichadiki.
Arnulfi wa Soissons
(pia: Arnoul, Arnulf, Arnold wa Oudenburg; Tiegern, leo nchini Ubelgiji, 1040 - alifariki 1087) alikuwa mkaapweke, halafu abati, padri na hatimaye askofu wa Soissons kuanzia mwaka 1080.
Alipojitokeza mwingine kama askofu wa mji huo, aliona afadhali kurudi utawani badala ya kushindana naye. Hivyo akaanzisha monasteri.
Papa Kalisti II alimtangaza kuwa mtakatifu tarehe 6 Januari 1120.
Sikukuu yake ni tarehe 14 Agosti.
Volcán Irazú
thumbnail|right|200px|Mlima Volcán Irazú
ni mlima wa volkeno nchini Kosta Rika katika Amerika ya Kati.
Una kimo cha mita 3,432 juu ya UB.
Michael Ballack
Michael Ballack (amezaliwa 26 Septemba 1976 mjini Görlitz katika mkoa wa Saxony, Ujerumani) alikuwa mchezaji mashuhuri duniani wa mpira wa miguu wa Ujerumani na pia kiongozi wa timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Ujerumani. Alichezea katikati uwanjani.
Klabu ya mwanzo kabisa inaitwa Chemnitz,Klabu zingine mashuhuri alichezea ni Bayer Leverkusen na FC Bayern Munich na kwa sasa anachezea Chelsea. Alipata mchezaji bora Ujeruamni mara tatu,mchezaji bora wa katika kati Ulaya na zawadi zingine nyingi. Klabu zote Michael Ballack anazochezea hua anaonekana kiungo muhimu sana katika timu nakuonekana kua anaweza saidia timu kunyakua ubingwa. Nakatika Klabu ya Chelsea anavaa jezi namba 13 na kwenye timu ya Taifa pia ndio namba anayoipenda.
Mkumbi
Mkumbi ni jina la kata ya Wilaya ya Mbinga katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba  57405 . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,583 waishio humo.
Kineverver
Kineverver (pia Kilingarak) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Vanuatu inayozungumzwa na Waneverver kwenye kisiwa cha Malekula. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kineverver imehesabiwa kuwa watu 1250. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kineverver iko katika kundi la Kioseaniki.
Nobuhiro Takeda
Nobuhiro Takeda (武田 修宏; alizaliwa 10 Mei 1967) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Takeda alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 8 Aprili 1987 dhidi ya Indonesia. Takeda alicheza Japani katika mechi 18, akifunga mabao 1.
TH
TH au th ni kifupi cha:
Şırnak
thumb|Mji Wa Şırnak Şırnak ni kamji kaliopo mjini kusini-mashariki mwa nchi Uturuki. Huu ni mji mkuu wa Jimbo la Şırnak.
Mji huu umezungukwa na na milima mirefu sana, na ndiyo mji mkuu na mkoa mdogo kabisa katika Kanda ya Anatolia ya Mashariki, Uturuki. Mji huu mwanzoni ulikuwa wa Mkoa wa Hakkari. Geti kubwa la bandari ya kuelekea Iraq lipo hapa ambapo pia kuna barabara na ni kiungo kikubwa cha kuelekea nchi za Mashariki ya Kati.
Idadi ya wakazi ya mjini ilikadiriwa kufikia 353,000 (sensa ya mwaka 2000) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 7,172. Wilaya za mjini hapa ni pamoja na Beytussebap, Cizre, Guclukonak, Idil, Silopi, na Uludere.
Silika kadiri ya sufii
Upambanuzi huu ni wa zamani, ila mwishoni mwa karne XX imechunguzwa na kutengenezwa upya na wanasaikolojia waliouita enneagram, yaani mchoro wa silika tisa, ambazo zinaitwa kwa tarakimu fulani na kupangwa katika duara. Hizo zinahusiana kwa namna mbalimbali, lakini hasa ni kwamba tatu (5, 6, 7) zinafuata zaidi mawazo ya kichwa, tatu (2, 3, 4) hisi za moyo, na tatu (8, 9, 1) misukumo ya matumbo. Kila mtu anaweza kutumia vitovu vyote vitatu, lakini polepole amependelea kimojawapo hata kikatawala vingine. Hivyo kwa kutegemea urithi na mazingira amepoteza uwiano.
Nyombi Morris
thumb|alt=Nyombi Morris|Nyombi Morris Nyombi Morris ni mwanaharakati wa hali ya Hewa wa Uganda anayejulikana kwa kuwa na sauti wakati akitetea haki za hali ya hewa na usawa wa kijinsia, mnamo Machi 2021 yeye na kaka yake kama mpiga picha Julian Ssekeba walikamatwa katika mitaa ya Kampala na Polisi wa Kitaifa wa Uganda walipokuwa wakiandamana kudai. haki ya hali ya hewa. Mwaka mmoja kabla, Septemba 2020 akaunti yake ya Twitter ilisimamishwa kwa muda wa mwezi mmoja na nusu na Serikali ya Uganda baada ya kupinga Mamlaka ya Kitaifa ya Misitu kuhusu uuzaji wa msitu wa Bugoma
Silika kadiri ya sufii
Hakuna namba nzuri au mbaya zaidi: kila moja ina utajiri na udhaifu wake. Tusichague namba fulani kwa sababu tunaipenda, bali tujaribu kujua na kupokea ukweli juu yetu. Ni rahisi kujitambua kwanza tupo katika kundi lipi kwa kuchunguza tunavyojisikia tukifikiria tunatakiwa kuishi katika miji mitatu ifuatayo, ambayo ni ya kubuniwa, lakini tuichukue kama ni ya kweli.
Mji wa kichwa
Umejengwa kwa mpango kabambe: majengo yote yanalenga kufaa tu, hayana pambo lolote lile, tena karibu yote yako sawa. Vioo vyake ni vyeusi ili watu wa ndani waweze kuona kila kitu nje wasionekane wenyewe. Katika mji huo utajisikia daima unachunguzwa na wenyeji. Kwa namna fulani hofu ndiyo ono linalotawala, hivyo wanahitaji kujikinga na watu na hatari. Nyumba nyingi zimezungukwa na kuta ndefu zenye mageti mazito, watu wasije wakaingia bila ya ruhusa maalumu.
Barabara zote zinakwenda wima tu na kupangwa kama jedwali. Kuna vibao vya kuelekezea, navyo vyote vimechongwa kwa usanifu na kuandikwa namna inayosomeka kwa urahisi. Barabara zina taa za kutosha kuangazia wanaotembea usiku. Lakini hakuna watu wengi njiani, na wale wachache wanakwenda zao bila ya kusimama kwa maongezi marefu: kila mmoja anaonekana kufuata mawazo yake muhimu asitake kusumbuliwa.
Pamoja na hayo wanajali sheria za usalama barabarani na adabu njema, wakiwaachia wenzao njia pasipo ukorofi. Pamoja na kuwa na nidhamu]] ya hali ya juu, wanaweza kupokea na kusaidia wenzao kwa ukarimu, lakini bila ya kushirikisha maoni yao wala kutokeza hisi zao. Usafi ni mkubwa, kwa kuwa watu wa kichwa wanapenda kila kitu kisiwe na doa.
Kuna shule nyingi ajabu, za kila aina, hata vyuo vikuu; tena wanafunzi wake si watoto na vijana tu, bali watu wa makamo na wazee pia. Vilevile maktaba ni nyingi, na watu wanaingia na kutoka mfululizo huko wakibeba vitabu.
Kama Mtume Thoma, Wakristo wa huko wanaonekana kudhani imani ni kuona. Ndani ya kanisa, benchi zimepangwa mistarini kwa utaratibu kamili, nazo zimejaa vitabu vya ibada na tafakuri.
Pamoja na hayo, watu wa kichwa wanatofautiana pia. Katika mji huo tuliwakuta: • Bibi sita, mshikasheria, ambaye alitupokea vizuri nyumbani na kuzungumzia watoto wake anaowapenda sana. Ameshawapangia maisha ya mbeleni akisukumwa na hofu ya kuwa wataweza wakapatwa na matatizo yasiyoshindikana. Hasa alionyesha kuogopa wakubwa wake wote, hata yuko tayari kuwatii daima na kuwakubalia bila ya kuchanga neno lolote. Anafanya kazi vizuri kwa kutii mamlaka, si kwa kupenda. Mwenyewe anashindwa kuchagua, kuamua na kujituma. Anachotaka hasa ni kuwa mwaminifu.
Kilema chake: Woga. Matatizo yake: kujivunia utiifu wake, kuogopa mabadiliko, kuwa mgumu, shupavu na jeuri, kuhukumu haraka, kutovumilia.
Utatuzi: kutambua kazi ya Roho Mtakatifu, kuwa tayari kwa mambo mapya, kukubali mabadiliko yanawezekana, kuzingatia roho ya sheria, kupokea mapungufu ya wengine, kujitosa zaidi hata katika mambo yasiyo wazi. Asifuate mwelekeo wa kufanana na namba 3, bali aende kinyume na kujitahidi kufanana na namba 9.
• Bwana tano, mchunguzi, ni mtu wa nadharia. Anapenda kukaa kimya, kutazama yote, kuwasoma wengine, kujipatia ujuzi mkubwa zaidi na zaidi, kusoma na kusikiliza kwa makini anaowaona wanamzidi elimu. Lakini mwenyewe anahitaji msukumo mkubwa mpaka akubali kutenda, kutoa, kushirikisha ujuzi wake. Baadaye anashangaza kwa jinsi anavyoweza kueleza mambo kinaganaga kwa mpangilio mzuri. Hasa hapendi mikutano ya burudani. Anachotaka hasa ni kuwa na hekima.
Kininde
Kininde (pia Kilabo) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Vanuatu inayozungumzwa na Waninde kwenye kisiwa cha Malekula. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kininde imehesabiwa kuwa watu 1100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kininde iko katika kundi la Kioseaniki.
Silika kadiri ya sufii
Mji wa kichwa
Kilema chake: Choyo. Matatizo yake: kulaumu, kuchoma moyo hata kama ni kwa utani, kutojali wengine, kuwa mchoyo, kujitafutia raha. Utatuzi: kushirikisha zaidi nafsi, vipawa na muda wake, kujumuika na wengine, kuonyesha na kueleza hisia za moyo wake, kukubali uwezo wake, kubuni na kuanzisha mambo. Asifuate mwelekeo wa kufanana na namba 7, bali aende kinyume na kujitahidi kufanana na namba 8.
• Kumbe sherehe fulani ndiyo nafasi tuliyokutana na bibi saba, mfurahivu. Huyo hawezi kuvumilia mwingine anune, hivyo yuko tayari daima kuigiza na kuchangamsha watu. Vilevile hapendi mazungumzo mazito juu ya hatari, shida na matatizo, hivyo akiyasikia anayakatisha mara na kuanzisha mengine ya burudani. Anapenda kufanya mipango mingi, pasipo hakika ya kuitekeleza kweli; akishindwa atadai wengine waitimize badala yake. Anavaa nguo zinazomtia uzuri. Anachotaka hasa ni kupendeza.
Kilema chake: Ulafi. Matatizo yake: kuwa mlafi, kutokubali maumivu, kuepuka majukumu, kutofuatilia mambo madogomadogo, kufungamana kijuujuu tu, kukosa subira, kuahirisha “mpaka kesho”. Utatuzi: kuishi katika ukweli wa maisha, kuangalia matukio ya sasa, kukabili magumu kwa ustahimilivu, kutimiza kazi na mpango mpaka mwisho, kukubali mipango ya wengine na kujihusisha nayo. Asifuate mwelekeo wa kufanana na namba 1, bali aende kinyume na kujitahidi kufanana na namba 5.
Mji wa moyo
Umejengwa bila ya mpango wowote: kila mtu amejijengea popote alipoona nafasi ni nzuri kwa kuhusiana na watu. Hivyo nyumba zimesimama karibukaribu, bila ya mipaka wala mageti, zimezingirwa na maua mengi ambayo katikati yake kuna matangazo yaliyoandikwa kwa usanii. Mengi yake ni ya sherehe, ngoma na burudani mbalimbali.
Barabara zinazoziunganisha nyumba hizo zinatumika sana, tena sana. Watu wanaonekana wazi kupenda mafungamano, urafiki, maisha ya kijamii. Wanajali sana sura yao, kwa hiyo wanapenda kuvalia mitindo mipya na ya pekee, kuzungumzia uzuri, urembo n.k. Pamoja na hayo wengi wamevaa sare ya unesi na ya huduma nyingine. Kuna makao mengi ya vyama na kujitolea, mbali ya sinema nyingi. Kuta za kanisa zimepambwa sana nje na ndani, na badala ya benchi kuna mito, makochi nk. Ibada zinaonekana nzuri na za dhati, kwa kuwa waamini wanasali wanavyojisikia kutoka moyoni kuliko kwa kufuata vitabu na taratibu rasmi.
Pamoja na hayo, watu wa moyo pia wanatofautiana. Katika mji huo tuliwakuta:
• Bibi mbili, mtoahuduma, aliyetualika kwa chai na kutuonyesha anavyojali raha ya watu hata hakuweza kukaa nasi walau kidogo. Pamoja na kutuhudumia alipaswa kuitikia simu mfululizo, kwa sababu wengi wanamtafuta awasaidie. Mwenyewe anafurahia sana jambo hilo, ila mara kadhaa analalamika akisema, “Mbona nadaiwa kila kitu mimi?” Anazidisha hisia zake kwa wengine, akiwaonyesha anavyowapenda, akiwabembeleza hata kuwatawala na kuwatumia kwa faida yake. Upande wake anadai sana sifa na shukrani; akizikosa anadhani kuna uhasama dhidi yake. Tulipofaulu kuongea naye alipata habari nyingi kutoka kwetu, lakini hakujifahamisha kweli. Basi, tuligundua anavyotaka kujitawala asiweze kukubali yeye naye anahitaji msaada, wala kuuomba. Kwake ni vigumu kujifahamu kwa dhati. Anachotaka hasa ni kusaidia wote katika yote.
Matatizo yake: kujivuna, kuwa mjanja na mdanganyifu, kukosa subira, kujiona mkombozi, kumiliki wengine. Utatuzi: kukubali mahitaji yake, kupokea msaada, kuacha wengine wawajibike, kutambua mahitaji halisi, kutodhani bure kwamba ametupwa. Asifuate mwelekeo wa kufanana na namba 8, bali aende kinyume na kujitahidi kufanana na namba 4.
• Bibi tatu, mtafutavyeo, mkuu wa ofisi fulani. Tulitaka kumuona atueleze kuhusu shoti iliyotokea. Basi, karani wake hodari alituingiza kwake bila ya kuchelewa. Mara akaanza kuzungumzia hali ya ofisi akisisitiza bila ya kuchoka kwamba shoti yoyote haikuweza kutokana na kosa lake, bali mwenyewe amesharekebisha mengi, na kwa hakika baada ya muda mfupi yote yatakwenda sawa. Ni mtu wa juhudi sana, mshindani asiyekubali kushindwa. Ana uwezo mkubwa wa kujumuisha watu katika kazi ya pamoja. Anaonekana kujiamini, lakini hapendi kuonyesha miguso yake, wala udhaifu wowote. Anashughulikia sana afya yake lakini anashindwa kutambua hisia zake na anazitupa juu ya wengine. Anaweza akadanganya mradi afaulu, kwa sababu anachotaka hasa ni kufanikiwa.
Kilema chake: Udanganyifu. Matatizo yake: kupenda ubatili, kuwa mjanja, kufuata njia yoyote ili kufikia lengo, kutokubali kushindwa, kutoamini wengine.
Miaka ya 1850
Makala hii inahusu miaka 1850 - 1859.
Silika kadiri ya sufii
Mji wa moyo
Utatuzi: kujikubali alivyo badala ya kuangalia kazi tu, kujitahidi kuwa namna fulani kuliko kuonekana na kutenda, kugawa madaraka, kukubali mengine hayawezekani, kukiri ameshindwa. Asifuate mwelekeo wa kufanana na namba 9, bali aende kinyume na kujitahidi kufanana na namba 6.
Cerro Fábrega
ni mlima wa Panama katika Amerika ya Kati.
Una kimo cha mita 3,335 juu ya UB.
Silika kadiri ya sufii
Mji wa matumbo
Watu wake wanapendelea historia na utamaduni wao: ndiyo sababu kati ya majengo ya kisasa, ambayo ni sahili na ya kufaa kwa starehe, yapo mengine ya zamani yanayoonyesha uzuri wa wakati uliopita, na vilevile nyumba kadhaa za makumbusho. Sehemu kubwa ya ardhi hailimwi, ila kando ya nyumba kuna mabustani ya mboga badala ya maua.
Watu wa mji huu wanavaa nguo yoyote wasijali urembo. Hata chakula kinachaguliwa kulingana na manufaa kwa afya kuliko ladha. Ni watu wa kelele, wanapenda kusema kwa sauti kubwa, kusalimiana motomoto, kupiga muziki na ngoma. Hawajali hukumu ya watu kuhusu namna yao ya kusema, kuvaa au kupanga nyumba. Wanatia maanani haki za binadamu, mahitaji ya kila mtu na hifadhi ya mazingira, kiasi cha kuona uchungu sana mambo hayo yakikosekana. Hata barabarani ni rahisi kukutana na kundi la watu wanaoshirikisha maoni yao juu ya mambo ya haki. Wanafuata na kuheshimu mashindan. Hasa wana busara ya kidunia. Mlangoni pa kanisa kuna orodha ya mahitaji ya watu ili kila mwamini atoe msaada anavyosukumwa kwa ndani.
Mjini huku pia tulikuta watu tofauti:
• Bwana nane, mtawala, anayependa kuongoza. Anajua uwezo wake wa kusababisha mambo mbalimbali hata maishani mwa watu wengine. Anawasukuma wanaomzunguka wajitolee kufanya kazi za hiari, hata mara nyingi ni kama anawalazimisha. Haogopi kumkabili yeyote, anatenda kwa nguvu, pengine kwa ukorofi. Hawezi kuishi bila ya kupigania haki yake na ya ulimwengu]] mzima. Hawezi kupokea chochote anachokiona si halali. Anaogopa kukubali hisani au miguso yoyote ndani mwake, akijisikia anaweza kuishi vizuri pasipo “upuuzi wa namna hii” (anavyosema). Anachotaka hasa ni kuwa na nguvu. Kilema chake: Uzinifu. Matatizo yake: kuwa na kiburi, kukasirika vikali, kuchoma moyo, kutawala kwa maneno, kutupa wasioweza.
Utatuzi: kukubali mambo yalivyo, kutambua hisia zake, kujipokea na kupokea wengine, kuvumilia wengine wasiokubaliana naye, kutohukumu, kuwa mpole kwake na kwa wengine, kuwawezesha wafanye, kustawisha wema alionao. Asifuate mwelekeo wa kufanana na namba 5, bali aende kinyume na kujitahidi kufanana na namba 2.
• Bibi tisa, mpendaamani, anayesikitika mno kusikia maneno makali, hivyo anajitahidi mara kuwatuliza aliyeyatoa na aliyeambiwa. Anajaribu kueleza kwamba sababu ya mlipuko wa hasira si wenyewe. Katika kuleta amani ana kipaji cha pekee. Hapendi ghasia wala haraka; anachelewa karibu kila wakati. Hana bidii, kwa sababu anaridhika na maisha yalivyo, kama kwamba hana lengo maalumu. Ila anajitafutia amani na raha hata kujipatia vingi kwa gharama asije akahitaji tena kwenda kununua. Anachotaka hasa ni kutulia.
Kilema chake: Uvivu. Matatizo yake: kustahimili mno, kukosa shauku, kutojihusisha, kusikia watu bila ya kuwasikiliza, kuahirisha kazi.
Utatuzi: kujikaza, kujihusisha, kuamua, kutambua na kuonyesha hisia, kujithamini na kujali wengine. Asifuate mwelekeo wa kufanana na namba 6, bali aende kinyume na kujitahidi kufanana na namba 3.
• Bwana moja, mdaiukamilifu, ambaye kazi yake maalumu ni kusahihisha, kukosoa na kufichua uovu wake na wa yeyote yule. Kwake haki inawafanya wote wawe sawa, asikubali kupendelea wakubwa kwa sababu tu ni wakubwa. Anaona ulimwengu kama mkusanyo wa kasoro, ambazo ni kazi yake mwenyewe kuzirekebisha hata katika mambo madogomadogo. Anapenda kukosoa lakini pia kukosolewa kwa haki. Ni hakimu mkali asiyekubali kusubiri muda unaohitajika kukua. Kabla hajaanza kufanya kitu, anahitaji kuwa na hakika ya kukifanya vizuri. Anadai ukamilifu daima tena mara. Kwake ni shida kubwa kujipokea alivyo pamoja na kasoro zake. Hata akisema bila ya kelele, sauti yake inatokeza hasira iliyomo kwa wingi ndani mwake. Kwa kuwa anaona aibu sana kuionyesha, anaihifadhi ndani hata inakuwa kinyongo. Anachotaka hasa ni jitihada bora za kurekebisha yote.
Marawaan Bantam
Marawaan Bantam (alizaliwa 24 Novemba 1977 katika mji wa Cape Town ,Western Cape) ni mchezaji kiungo wa klabu ya soka ya Cape Town All Stars huko Afrika Kusini inayoshiriki ligi daraja la kwanza.
Sao Tome na Principe
Jamhuri ya Kidemokrasia ya São Tomé na Príncipe (kifupi: Sao Tome na Principe) ni nchi ndogo inayoundwa na visiwa vichache vilivyoko katika Bahari ya Atlantiki mbele ya pwani ya Afrika ya Magharibi katika Ghuba ya Guinea. Ilikuwa koloni la Ureno hadi mwaka 1975.
Silika kadiri ya sufii
Mji wa matumbo
Kilema chake: Hasira. Matatizo yake: kujivunia ukamilifu, kukosa subira, kuwa shupavu, kuhukumu, kutosikia ya wengine, kutopenda kushirikiana nao katika majukumu.
Sao Tome na Principe
Eneo lake ni hasa visiwa viwili vikubwa vya São Tomé na Príncipe pamoja na visiwa vidogo kadhaa.
John Henry Newman
thumb|right|250px|John Henry Newman alivyochorwa na [[John Everett Millais, 1881.]] thumb|right|200px|J. H. Newman alipokuwa na miaka [[23 wakati alipohubiri mara ya kwanza.]] thumbnail|right|200px|John Henry Newman thumb|right170px|Deski ya Newman katika nyumba ya Oratori mjini Birmingham Chumba cha Newman katika Oratori hiyo.|thumb|200px Kikanisa chake ndani ya chumba hicho|thumb|right John Henry Newman, C.O. (London, Uingereza, 21 Februari 1801 - Edgbaston, Birmingham, 11 Agosti 1890) alikuwa padri na kardinali wa Kanisa Katoliki baada ya kuacha ukasisi wa madhehebu ya Anglikana akiwa tayari maarufu nchini kote kutokana na mahubiri na maandishi yake.
Guybon Atherstone
thumb| Daraja la reli lililojengwa na Guybon Atherstone kwenye reli kati ya Alicedale na Grahamstown Guybon Damant Atherstone, M. Inst. CE AKC (1843 - 1912), mhandisi wa reli wa Afrika Kusini.
John Henry Newman
Alitangazwa na Papa Benedikto XVI kuwa mwenye heri tarehe 19 Septemba 2010 halafu Papa Fransisko alimtangaza mtakatifu tarehe 13 Oktoba 2019.
Silika kadiri ya sufii
Mji wa matumbo
Utatuzi: kukubali mipaka yake, kutambua na kukubali hasira yake, kupokea wengine walivyo, kutumaini mambo yatakwenda vizuri, kufurahia hatua ndogondogo. Asifuate mwelekeo wa kufanana na namba 4, bali aende kinyume na kujitahidi kufanana na namba 7.
Sao Tome na Principe
Sao Tome na Principe vina umbali wa km 140 kati yake, vikiwa takriban km 250 na 225 kutoka pwani ya Gabon.
Guybon Atherstone
Uhandisi wa reli
thumb| Kanisa la Anglikana kwenye barabara ya Highlands kati ya Grahamstown na Alicedale Atherstone aliajiriwa katika Shirika la Reli la Serikali la Cape kama mhandisi kutoka 1873 hadi 1896 ambapo alijenga njia ya reli kati ya Alicedale na Grahamstown. Nyumba ambayo aliishi wakati wa ujenzi iko karibu na daraja la reli la mawe ambalo alilijenga. Baada ya kukamilika kwa mradi wa reli. Nyumba ya Atherstone iligeuzwa kuwa kanisa la Anglikana, Kanisa la Anglikana la Mtakatifu Cyprian, ambalo liliwekwa wakfu tarehe 29 Novemba 1893. Kanisa hili ni sehemu ya Dayosisi ya Grahamstown na linapatikana-33.33528°N, 26.31417°W Atherstone pia anakumbukwa katika jina la reli ya Atherstone. Njia hiyo ya reli iko-33.31445°N, 26.37306°W
John Henry Newman
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 9 Oktoba.
Sao Tome na Principe
Jiografia
Visiwa vyote ni vilele vya milima ambayo ni sehemu ya safu za volkeno zilizokua kuanzia sakafu ya bahari hadi kufikia usoni pake. Volkeno hizi ni zimwe, si hai tena.
John Henry Newman
Maisha
John Henry alikuwa wa kwanza kati ya watoto 6 wa mwenye benki John Newman na Jemina Foundrinier, mwenye asili ya Ufaransa.
Alipata elimu bora karibu na London akaathiriwa na mchungaji wa Kikalvini hata akashikilia msimamo wa Kiprotestanti kwa uamuzi ambao baadaye aliuita wongofu wake wa kwanza 1816.
Mwaka 1817 alijiunga na Trinity College huko Oxford akawa shemasi wa Kianglikana mwaka 1824.
Mwaka 1828 alifanywa paroko wa kanisa la chuo kikuu kwa jukumu la kuwachunga wanachuo; wakati huohuo alijitosa katika masomo ya falsafa na teolojia.
Baada ya kuwa profesa wa Oxford na kasisi wa Anglikana (Church of England) mwenye mwelekeo wa Kiinjili, Newman alipata kuwa kiongozi wa Oxford Movement. Kundi hilo la Waanglikana lilikusudia kurudisha Kanisa la Uingereza kwenye imani na ibada za Kikatoliki.
Miaka 2 baada ya kuacha ukasisi na hatimaye Anglikana yenyewe, alijiunga na Kanisa Katoliki moja kwa moja (9 Oktoba 1845).
Mwaka 1847 alipata upadirisho akaanzisha shirika la Waoratori mjini Birmingham.
Alichangia kwa kiasi kikubwa (1851 - 1858) uundaji wa Catholic University of Ireland, ambayo leo inaitwa University College, Dublin na ni chuo kikuu kinachoshinda kwa ukubwa vingine vyote vya Ireland.
Kama mwandishi wa teolojia na fasihi ya Kiingereza, Newman ni maarufu hasa kwa simulizi la maisha yake Apologia Pro Vita Sua (1865–1866), kwa Grammar of Assent (1870), kwa shairi The Dream of Gerontius (1865), ambalo lilitiwa muziki na Edward Elgar mwaka 1900 kama oratorio.
Kati ya tenzi zake, maarufu zaidi ni Lead, Kindly Light na Praise to the Holiest in the Height (kutoka Gerontius).
Sala yake
Mungu wangu uliyetuumba, ulijua kwamba wewe tu unaweza kutushibisha; basi umeamua kujifanya chakula na kinywaji chetu.
Wewe mwenye utukufu, uzuri, nguvu na utamu kuliko wote ulijua fika kwamba chochote kingine kisingeweza kutegemeza umbile letu lisilokoma, mioyo yetu dhaifu; kwa hiyo ulitwaa mwili na damu ya kibinadamu, hivi kwamba, vikiwa mwili na damu ya Mungu, viweze kuwa uhai wetu...
Naja kwako, Bwana, sio tu kwa sababu pasipo wewe sina raha, si tu kwa sababu najitambua ninakuhitaji, bali kwa sababu neema yako inanivuta nikutafute kwa ajili yako mwenyewe, kwa jinsi ulivyo mtukufu na mzuri.
Naja kwa uchaji mkubwa, lakini kwa upendo mkubwa zaidi.
Sao Tome na Principe
Jiografia
Jina la Sao Tome linamaanisha "Mtakatifu Thomas" kwa sababu Wareno walifika huko mara ya kwanza siku ya Mt. Thomas katika kalenda ya Kanisa Katoliki.
Yu Xiaogang
Yu Xiaogang (Kichina: 于晓刚; pinyin: Yú Xiǎogāng) ni mwanamazingira nchini China. Alitunukiwa Tuzo ya Mazingira ya Goldman mnamo mwaka 2006 kwa juhudi zake za kuunda programu za usimamizi wa vyanzo vya maji wakati akitafiti na kuweka kumbukumbu juu ya athari za kijamii na kiuchumi ambazo mabwawa yalikuwa nayo kwa jamii za ndani za Wachina. Yeye ni miongoni mwa washindi sita wa Tuzo za Ramon Magsaysay mnamo mwaka 2009, zinazochukuliwa na wengi kuwa sawa na Waasia wa tuzo ya Nobel. Alimaliza Shahada yake ya Uzamili kutoka Taasisi ya Teknolojia ya Asia(AIT) nchini Thailand.
Alfabeti ya Kilatini
thumb|300px|Nchi zinazotumia alfabeti ya Kilatini kwa lugha zao Kijani nyeupe: Nchi zinazotumia herufi za Kilatini pamoja na alfabeti za kienyeji Alfabeti ya Kilatini (pia: Alfabeti ya Kirumi) ndiyo alfabeti inayotumiwa kwa lugha nyingi zaidi duniani. Hata Kiswahili siku hizi huandikwa kwa herufi za Kilatini kama kwa mfano kwenye ukurasa huu wa Wikipedia.
Tomoyasu Asaoka
Tomoyasu Asaoka (浅岡 朝泰; alizaliwa 6 Aprili 1962) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Alfabeti ya Kilatini
Mwanzo wa alfabeti ya Kilatini
Asili ni namna ya kuandikwa kwa lugha ya Kilatini iliyokuwa lugha ya Roma ya Kale. Baadaye ilitumiwa kuandika hata lugha za Kirumi, Kigermanik, Kislavoni, Kituruki, lugha za Afrika na Kiasia.
Tomoyasu Asaoka
Asaoka alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 12 Aprili 1987 dhidi ya Singapuri. Asaoka alicheza Japani katika mechi 8.
Alfabeti ya Kilatini
Mwanzo wa alfabeti ya Kilatini
Waroma walipokea alfabeti yao kutoka alfabeti ya Kigiriki lakini waliibadilisha hasa kwa kuacha kando herufi za kutaja sauti ambazo hazikuwa na maana katika Kilatini.
Baada ya kuvamia Ugiriki Waroma wa Kale walianza kutumia maneno mengi ya Kigiriki katika lugha yao, hivyo wakaingiza herufi mbili za ziada kutoka Kigiriki kwa ajili maneno hayo mapya, yaani Y na Z.
Namna ya kuandika
Waroma wa Kale waliandika herufi kubwa tu. Tena hawakuacha nafasi kati ya maneno, hivyo maandiko yao si rahisi ya kusoma:
Mfano wa maandishi ya Kiroma:
Lauren Weinstein (mhandisi)
Lauren Weinstein, ni mwanaharakati na mwanahabari wa nchini Marekani anayehusika na mambo ya tekinolojia ya mtandao tangu siku zake za kwanza.
Alfabeti ya Kilatini
Namna ya kuandika
Siku hizi inaandikwa hivyo:
Boda boda
Boda boda (pia: bodaboda au "baisikeli ya teksi") ni baisikeli au pikipiki inayotumiwa kubeba abiria katika Afrika ya Mashariki. Linaweza kumtaja pia dereva wake.
Lauren Weinstein (mhandisi)
Alitajwa na media mbalimbali kama mtaalamu wa maswala ya mtandao na tekinolojia.
Alfabeti ya Kilatini
Nyongeza za baadaye
Baada ya mwisho wa Dola la Roma ni hasa mataifa ya Ulaya yaliyotumia alfabeti ya Kilatini. Wakati wa karne za kati herufi zifuatazo ziliongezwa kufuatana na mahitaji ya lugha za Wazungu:
Sao Tome na Principe
Jiografia
Kisiwa cha pili, jina lake ni Príncipe, yaani "Mfalme mdogo" au "Mwana wa mfalme"; kina urefu wa km 16 na upana wa km 6. Milima yake hufikia mita 927 juu ya UB.
Boda boda
Historia
Asili yake ni kati ya Wajaluo wa eneo la mpakani kati ya Kenya na Uganda karibu na ziwa Viktoria. Inasemekana asili yake ilikuwa huduma ya kubeba abiria kati ya mipaka ya Kenya na Uganda mjini Busia. Hivyo neno la Kiingereza la "border" = "boda" lilikuwa chanzo cha jina "boda-boda". Halafu huduma imeenea sehemu mbalimbali.
Lauren Weinstein (mhandisi)
Alianza kujihusisha na tekinolojia ya mtandao aliposhiriki kwenye ARPANET iliyopatikana UCLA na kuwa kitangulizi cha intaneti. Alikuwa mmoja wa waanzilishi wa People For Internet Responsibility (PFIR) na kati ya waanzilishi wa URIICA — the Union for Representative International Internet Cooperation and Analysis.
Boda boda
Historia
Baisikeli ya kawaida inayotakiwa imara hubadilishwa kwa kuweka kiti kirefu kama cha pikipiki.
Alfabeti ya Kilatini
Nyongeza za baadaye
Hivyo alfabeti inayojulikana leo hii kama ya "Kilatini" imekuwa kama ifuatavyo:
Lauren Weinstein (mhandisi)
Weinstein ameandika maoni yake kwa ajili ya jarida la Wired News akiwa pia mchambuzi wa NPR (National Public Radio) katika kipindi cha "Morning Edition". Anachangia pia kwenye sehemu ya "Inside Risks" ya jarida la Communications of the ACM. Anaandika pia blogu yake. .
Boda boda
Historia
Baadaye kulitokea badiliko ambapo pikipiki zinachukua nafasi za baiskeli katika kazi ya kubeba abiria. Kuna makadirio kuhusu mwaka 2004 ya kuwa watu 200,000 Uganda walikuwa madereva wa boda boda ya baisikeli na 90,000 wa boda boda ya pikipiki.
Ajali na matatizo
Baada ya wengi kuacha baiskeli na kukimbilia pikipiki kwa ajili ya boda boda, kumekuwa na ongezeko kubwa la ajali barabarani. Karibu kila siku watu wanafariki kwa ajali za namna hiyo. Bodaboda wamekuwa pia chanzo cha uharibifu wa ndoa za watu, ubebaji wa bidhaa haramu, uchafuzi wa mazingira, na vijana wengi kuwa na imani potofu kuwa bodaboda ndiyo shule, hivyo hawana haha ya kusoma. Hii imepelekea watu wengi kuona bodaboda ni kazi inayofanywa na vijana wahuni waliokosa maadili.
Alfabeti ya Kilatini
Herufi za nyongeza katika lugha mbalimbali
Kwa mahitaji ya lugha mbalimbali kuna nyongeza nyingi katika alfabeti ya Kilatini (mifano):
Sao Tome na Principe
Jiografia
Rolas ni kisiwa kidogo kusini kwa Sao Tome chenye wakazi 200 na mstari wa ikweta unapitia humo.
Historia
Visiwa hivyo havikuwa na wakazi hadi vilipogunduliwa na Wareno katika karne ya 15.
Baadaye vilikuwa koloni la Ureno kuanzia karne ya 16 hadi 12 Julai 1975, vilipopata uhuru.
Siasa
Nchi ilifuata siasa ya chama kimoja tangu uhuru hadi mwaka 1990. Katiba ya 1990 imeruhusu vyama vingi.
Rais huchaguliwa na wananchi wote kwa muda wa miaka mitano.
Alfabeti ya Kilatini
Herufi za nyongeza katika lugha mbalimbali
Hii ni mifano michache tu.
Uenezi wa alfabeti ya Kilatini
Uwezo wa kupokea alama mpya ni sababu ya uenezi wa alfabeti ya Kilatini. Kuna lugha mbalimbali zilizowahi kuandikwa kwa alfabeti tofauti lakini baadaye zilipokea ile ya Kilatini. Hata kama sababu muhimu ilikuwa utawala wa kikoloni katika sehemu nyingi za dunia kuna pia faida zilizosababisha kuendelea na alfabeti ya Kilatini hata baada ya nchi kupata uhuru.
Sao Tome na Principe
Miji
Miji mikubwa zaidi ni (takwimu za 2005):
Watu
Wananchi wana asili mbalimbali, wakiwemo Waafrika, Wazungu, Machotara na Waasia.
Alfabeti ya Kilatini
Uenezi wa alfabeti ya Kilatini
Mfano ni lugha kama Kiswahili na Kituruki zilizowahi kuandikwa kwa mwandiko wa Kiarabu.
Sao Tome na Principe
Watu
Pamoja na lugha rasmi ya Kireno, inayojulikana na 98.4% ya wakazi wote, wengi hutumika lugha za Krioli zinazochanganya Kireno na lugha za Kibantu kama vile Saotomense (wasemaji 70.000), Principense (wasemaji 1.500) na Angolar (wasemaji 5.000).
71.9 % za wakazi ni Wakatoliki, takriban 10.2 % ni Waprotestanti.
Alfabeti ya Kilatini
Uenezi wa alfabeti ya Kilatini
Kiswahili kilianza kuandikwa na Wazungu kama Ludwig Krapf kwa herufi za Kilatini katika karne ya 19. Katika karne ya 20 Waingereza walisanifisha lugha kwa kutumia alfabeti ya Kilatini. Faida yake ni ya kwamba sauti nyingi zinatajwa vizuri zaidi kuliko kwa Kiarabu.
Sao Tome na Principe
Uchumi
Uchumi wa visiwa ulikuwa hasa mashamba makubwa ya kakao pamoja na kahawa na mazao ya minazi.
Volcán Arenal
thumbnail|right|200px|Mlima Volcán Arenal
Bangi nchini Tanzania
Bangi nchini Tanzania ni marufuku: kuuza, kulima au kukutwa na bangi kama si kwa ajili ya tiba na utafiti, lakini inabaki kuwa dawa ya kawaida na hutumiwa kwa matumizi tofauti, kama utumiaji wa ndani na kuuzwa nje ya nchi. Tanzania ni mojawapo ya nchi barani Afrika ambayo inazalisha bangi kwa wingi.
Volcán Arenal
ni mlima wa volkeno nchini Kosta Rika katika Amerika ya Kati.
Alfabeti ya Kilatini
Uenezi wa alfabeti ya Kilatini
Hata Uchina kuna mwelekeo huu.
Bangi nchini Tanzania
Kilimo
Watu wanapanda bangi kwa njia isiyo halali, wanadai kwamba wanapata faida kubwa kushinda mazao mengine.
Nchini Tanzania mbangi hupandwa katika ukanda wa pwani (Tanga), ukanda wa kaskazini (Arusha, Manyara na Kilimanjaro), nyanda za juu za kusini (mkoa wa Iringa) na kanda ya ziwa (Shinyanga na Mara).
Norfolk
thumb|Mahali pa Norfolk nchini Uingereza
Bangi nchini Tanzania
Kilimo
Bangi inazalishwa maeneo ya vijijini. Inachukua miezi minne hadi mitano kwa bangi kukomaa ikilinganishwa na mazao mengine kama mahindi.
Norfolk
Norfolk ni wilaya ya Uingereza kusini-mashariki. Imepakana na Bahari ya Kaskazini upande wa mashariki halafu na wilaya za Lincolnshire, Cambridgeshire na Suffolk.
Bangi nchini Tanzania
Uingizaji kutoka nje
Bangi nyingine huingizwa kutoka nje ya nchi na kiingilio kikuu ni uwanja wa ndege wa Dar es Salaam, uwanja wa ndege wa Kilimanjaro International Airport (KIA) na bandari ya Dar es Salaam na ya Zanzibar na uwanja mdogo wa ndege kama Tanga na Mwanza.
Norfolk
Asili la jina ni zamani za Waanglia katika Uingereza waliokuwa na vitengo viwili yaani "Watu wa kaskazini" (northern folk = Norfolk) na watu wa kusini (southern folk = Suffolk).
Makao makuu ya wilaya ni mji wa Norwich. Wilayani kuna wakazi 816,500.
Bangi nchini Tanzania
Matumizi
Bangi hutumiwa kama dawa vijijini, hutumika kuponya maradhi kama maumivu ya sikio, homa na malaria.
Matawi ya mbangi hutumiwa kutengeneza na kuandaa mboga kwa chakula katika maeneo ya vijijini.
Utekelezaji wa sheria
Serikali iliharibu baadhi ya mashamba na kuwaadhibu watu ambao walikuwa wakilima. Watu ambao wanakutwa na bangi au wanakutwa wakitumia bangi wanakamatwa na kufungwa kwa miaka mitano pamoja na adhabu ya ziada.
Sao Tome na Principe
Uchumi
Katika miaka ya nyuma akiba za mafuta ziligunduliwa baharini katika maeneo kati ya Sao Tome na Nigeria.
Mwaka 2001 nchi hizo mbili zilipatana kuendelea pamoja na utafiti wa akiba hizo. Kutokana na kazi hizi kuna matumaini ya mapato makubwa wakati ujao.
Papa Stefano IV
thumb|Papa Stefano IV. Papa Stefano IV alikuwa Papa kuanzia tarehe 22 Juni 816 hadi kifo chake tarehe 24 Januari 817. Alitokea Roma, Lazio, Italia.
Tekirdağ
thumbnail|right|200px|Mji wa Tekirdağ Tekirdağ ni mji uliopo Thrace ya Mashariki, katika sehemu ya Kiulaya, Uturuki. Huu ni mji mkuu wa Jimbo la Tekirdağ na unaonekana na wengi kama mji ni mdogo sana, mji mtulivu sana kuliko kituo chake cha kibaishara cha Çorlu, ambapo ndipo kuna makao makuu ya serikali. Idadi ya wakazi kwa mujibu wa sensa ya mwaka wa 2008 ilikuwa 137,962.
Papa Stefano IV
Jina la baba yake lilikuwa Marinus (ambaye asichanganywe na Papa Marinus I aliyetawala 882-884).
Volcán Arenal
Una kimo cha mita 1,657 juu ya UB na bado ni hai.
Tekirdağ
Mji wa Tekirdag ulipewa majina tofauti kabla haujapata jina lake la sasa. Ulikuwa ukijulikana kama “Rodosto” wakati wa zama za Byzanti, “Rodoscuk” baada ya kuangukia katika ufalme wa Osmani kunako karne ya 14. Baadaye ilipata jina karibu linalofanana na hili la sasa kunako karne ya 18: “Tekfurdag”... Ulianza kuitwa “Tekirdag” baada ya kutangazwa kwa Jamhuri.
Umbile
thumb|Mbwa huyu ni mnene na mfupi. thumb|Umbile la nyoka Umbile (kwa wingi: Maumbile) ni neno linaloendana na neno "umbo" na kutokana na kitenzi "kuumba". Umbile ni hali inayoelezea kitu fulani kilivyo.
Katika kuelezea kitu hicho kila mtu huwa na mtazamo wake, yaani: kuna atakayesema "kitu kile ni kikubwa", mwingine atasema "kitu kile ni kidogo" na mawazo mengine tofautitofauti, kama vile "kitu kile ni kizuri", "kitu kile hakifai", n.k.
Mfano: Tukizungumzia umbile la mbwa tutasema:
Pia:
Mfano mwingine: Tukizungumzia kuhusu umbile la nyoka tutasema:
Sayansi mbalimbali zinachunguza umbile upande mmoja na kwa vigezo vyake, falsafa upande mwingine kwa kutumia hasa hoja za mantiki n.k.
Papa Stefano IV
Stefano IV alimfuata Papa Leo III akafuatwa na Papa Paskali I.
TI
TI au ti ni kifupi cha:
Bwawani (Arusha)
Kwa matumizi tofauti ya jina hilo angalia * Bwawani (Chunya), Bwawani (Kiteto)
Bwawani ni kata ya Wilaya ya Arusha Vijijini katika Mkoa wa Arusha, Tanzania yenye postikodi namba 23220.
Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,117 walioishi humo.
Kibada (Nigeria)
Kibada ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabada. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kijarawa tu. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kibada imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibada iko katika kundi la Kijarawan linalofanana na lugha za Kibantu.
Miaka ya 1840
Makala hii inahusu miaka 1840 - 1849.
Orodha ya nyimbo zilizotayarishwa na Jimmy Jam na Terry Lewis
Hii ni orodha ya nyimbo zilizotayarishwa na Jam na Lewis.
Mpapa (Mbinga)
Mpapa ni jina la kata ya Wilaya ya Mbinga katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba  57421  . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,425 waishio humo.
Kisiwa cha Norfolk
thumb|left|Mahali pa Norfolk
Kisiwa cha Norfolk ni eneo la ng'ambo la Australia katika Pasifiki ya Kusini kati ya Australia, New Zealand na Kaledonia Mpya.
Jiografia
Kisiwa kipo takriban 1500 km upande wa mashariki ya Australia. Pamoja na visiwa vidogo jirani vya Nepean na Phillip ni ya asili ya kivolkeno hivyo kuna ardhi yenye rutuba kwa ajili ya kilimo.
Historia
Kisiwa kiliwahi kukaliwa na Wapolynesia jinsi inavyoonekana kwa mabaki ya kijiji kilichogunduliwa na waakiolojia na kuwepo kwa panja na ndizi ambazo zilisambazwa na Wapolynesia kwenye visiwa vya Pasifiki.
Lakini wakati wa kufika kwa nahodha Mwingereza James Cook mwaka 1774 kisiwa kilikuwa bila watu. Cook alikipa jina la Norfolk kwa heshima ya kabaila Mwingereza fulani aliyeitwa hivyo.
Kuanzia 1788 kisiwa kikakaliwa na wafungwa kutoka magereza ya Uingereza na Australia. Lakini majaribio haya yameachwa tena na makambi ya wafungwa kuhamishwa penginepo.
Mwaka 1856 mababu wa kwanza wa wakazi wa leo walifika kutoka Pitcairn. Idadi ya wajukuu wa waasi wa Bounty ilikuwa imeongezeka mno kwa kisiwa kidogo na serikali ya Uingereza iliwahamisha watu 194 kwenda Norfolk.
Leo hii theluthi moja ya wakazi wa Norfolk ni wa asili ya Pitcairn. Wengine wamekuja kutoka Australia au kutoka Polynesia.
Chirripó
Una kimo cha mita 3,820 juu ya UB.
Toufik Addadi
Toufik Addadi (kwa Kiarabu: توفيق عدادي; alizaliwa 7 Oktoba 1990) ni mwanasoka wa Algeria anayechezea ASO Chlef.
Kinokuku
Kinokuku ni lugha ya Kiaustronesia nchini Vanuatu inayozungumzwa na Wanokuku kwenye kisiwa cha Santo. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kinokuku imehesabiwa kuwa watu 160. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinokuku iko katika kundi la Kioseaniki.
Ilkiding'a
Ilkiding'a ni kata ya Wilaya ya Arusha Vijijini katika Mkoa wa Arusha, Tanzania yenye postikodi namba 23211. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,850 walioishi humo.
Miaka ya 1830
Makala hii inahusu miaka 1830 - 1839.
TJ
TJ au tj ni kifupi cha:
Cheruku
Cheruku ni ndege wa jenasi mbalimbali katika familia Glareolidae. Ndege hawa wanaweza kukimbia sana. Wanatokea mahali pakavu kama nyika au jangwa. Hula nzige na wadudu wengine na huyataga mayai mchangani. Cheruku-mamba huonekana karibu na mito na hutaga mayai yake kwa mafungu ya mchanga mtoni. Huainishwa na wataalamu wengine katika familia Pluvianidae. Spishi hii hula wadudu lakini pia hutoa nyama kwa kati ya meno ya mamba.
Kibade
Kibade ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabade. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kibade imehesabiwa kuwa watu 250,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibade iko katika kundi la Kichadiki.
Ventisqueros
ni mlima wa Kosta Rika katika Amerika ya Kati.
Una kimo cha mita 3,812 juu ya UB.