cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kiki Gyan
Kiki Gyan (anayejulikana pia kama Kiki Djan; 7 Juni 1957 - 10 Juni 2004) alikuwa mwanamuziki wa Ghana. Alikuwa mpiga kinanda wa bendi ya Osibisa ambayo ilikuwa maarufu miaka ya 1970. Pia alirekodi na kutoa albamu ya nyimbo za disco. Alikuwa na uwezo mkubwa ambaye angeweza kucheza kibodi vizuri sana.
Maisha ya awali
Alizaliwa katika familia ya tabaka la kati huko Takoradi, Ghana. Gyan alianza kucheza piano akiwa na umri wa miaka mitano na akaanza kufanya kazi ya kitaalam akiwa na miaka 12. Aliacha shule ya upili akiwa na miaka 14 na baada ya ziara yake London na bendi ya wenyeji ya Ghana inayoitwa Pagadija; alijiunga na kikundi cha Afro-rock cha Osibisa cha Uingereza baada ya talanta yake kutambuliwa na kaka wa mwanzilishi wa bendi hiyo. Alikuwa na umri wa miaka 15 tu alipoanza kucheza na Osibisa mnamo 1972, akichukua nafasi ya mpiga kinanda ambaye alikuwa ameondoka tu, na alisafiri kimataifa na bendi wakati wa miaka ya 1970, akiitumbuiza hadhira kubwa ulimwenguni.
Margaret Domka
thumb|Margaret Domka mnamo 2016 Margaret Domka (alizaliwa Agosti 13, 1979) ni mwalimu na mwamuzi wa mpira wa miguu kutoka Wisconsin, Marekani.
Kazi ya uamuzi
Alichaguliwa kama mwamuzi wa mechi katika michuano ya Kombe la Dunia la FIFA la Wanawake la 2015. Hapo awali alikuwa mwamuzi msaidizi wa kimataifa wa FIFA mnamo 2007 na 2008, na alichezesha michuano ya Kombe la Dunia la FIFA la chini ya miaka 20 mwaka 2010 na 2014. Alichezesha pia michuano ya Kombe la Algarve 2012.
Mbugayabanhya
ni kata ya Wilaya ya Meatu katika Mkoa wa Simiyu, Tanzania.
Ziwa Duluti
thumbnail|right|200pax|Mandhari ya ziwa Duluti ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania. Linapatikana katika mkoa wa Arusha kwenye barabara kati ya Moshi na Arusha katika mji mdogo wa Tengeru.
Uso wa ziwa unapatikana kwenye kimo cha mita 1290 juu ya UB; eneo la maji ni Km² 0.6. Kina chake ni takriban mita 9. Hupokea maji yake kutoka chemchemi chini yake na kupoteza maji kwa njia ya uvukizaji, maana hakuna mito inayoingia wala kutoka
James Clifford (msanii)
James Clifford (1936 -1987) alikuwa mchoraji wa Australia ambaye aliiga mitindo kutoka kwa wasanii wengine kwa njia ya wasanii wa muziki wa mwamba wa psychedelic ambao walikuja baada ya wasanii wakubwa wa pop na walikuwa watangulizi wa harakati ya matumizi ya baada ya kisasa ya miaka ya 1980.
Wafiadini wa Afrika (6 Januari)
Wafiadini wa Afrika (6 Januari) (walifariki 210 hivi) waliuawa kwa ajili ya imani ya Kikristo wakati wa dhuluma ya kaisari Septimus Severus kwa kuchomwa moto.
James Clifford (msanii)
Maisha ya Awali
James Clifford alizaliwa Muswellbrook, New South Wales mnamo  mwaka 1936 na miaka ya sitini alihamia Sydney, ambapo alisoma na Desiderius Orban na akaonyeshwa katika ukumbi wa Watters Gallery. Alifanya kazi kwa mitindo tofauti  na akajulikana mapema sana, akichanganya katika Uchoraji mkali na uchoraji wa mazingira na bahari katika mitazamo ya kaleidoscopic, na mandhari ya kitropiki, baadaye alijihusisha na kolaji, sanaa ya maandishi mara kwa mara. Clifford alikuwa akivutiwa na jinsia moja hata hivyo alijielezea kama shoga wa jinsia moja. Uchoraji wake wa sura ya mwanadamu mara zote ulikuwa uchi wa kiume wa homoerotic. Uchoraji wake uliochelewa ulikuwa Utaftaji wa maandishi na umefananishwa na uchoraji wa mambo wa Ralph Balson mwanzoni mwa miaka ya 1960.
Mwandishi wa riwaya Patrick White, maarufu akihusishwa na wachoraji Ian Fairweather, Sidney Nolan, Brett Whiteley na Reg Mombassa, alikuwa akikusanya kazi ya Clifford kuanzia katikati ya miaka ya sitini hadi katikati ya miaka ya themanini. Wote Clifford na White walikuwa na uhusiano wa kifamilia katika Mkoa wa Hunter wa New South Wales.
Wafiadini wa Afrika (6 Januari)
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 6 Januari.
James Clifford (msanii)
Maisha ya Awali
James Clifford, Chris O'Doherty, Brett Whiteley na mchoraji  Desmond Digby walikuwa wasanii wachanga  na wanne alikua  Patrick White waliokusanywa kwa bidii zaidi, mwandishi wa vitabu alirithi kazi hizo kutoka  Nyumba ya sanaa ya New South Wales.Mhifadhi Daniel Thomas alisema juu ya uzuri wa kibinafsi wa White: "Ilikuwa dhahiri kwangu kwamba aliendana  na kitu chochote ambacho kilikuwa cha aina ya spiky". Clifford alikuwa kipenzi cha White, ambaye alimuelezea Clifford kama mmoja wa wachoraji bora zaidi wa kuishi huko Australia. Mwandishi wa Patrick White, Mchoraji Manque, Helen Verity Hewitt amesema Sidney Nolan na Brett Whiteley walikuwa wasanii wakuu wa Australia katika ushawishi wa maandishi ya White, ingawa alimlinganisha Clifford mwenyewe na mhusika mkuu, White mnamo mwaka 1961 riwaya ya  Riders in the Chario, Alf Dubbo, mchoraji mchanga asiye na hisia. Mwanahistoria wa sanaa Helen Verity Hewitt amebainisha kuwa baadhi ya waangalizi waliona kupendezwa kwa White kwa James Clifford "kuliwekwa vibaya". Mtunzaji Barry Pearce amesema juu ya ukusanyaji wa sanaa ya White: "Sababu nyingi ambazo Patrick alinunua uchoraji fulani alikufa naye ... Alikuwa mpinzani kidogo, akinunua uchoraji kusaidia wasanii ambao hawakutakaswa na maafisa katika majumba ya kumbukumbu".
Stuart Challender
Stuart David Challender (19 Februari 1947 - 13 Desemba 1991) alikuwa kondakta wa Australia, anayejulikana haswa kwa kazi yake na "The Australian Opera", Elizabethan Sydney Orchestra na Sydney Symphony Orchestra.
Maisha ya mapema
Mnamo Februari 1947 Challender alizaliwa huko Hobart. Mapenzi yake yakwanza kimuziki yalitoka kwa bibi yake Thelma Driscoll, ambaye alikuwa akimuimbia kama mtoto.
Mnamo mwaka 1960 Challender alipelekwa na baba yake kwenye onyesho la Beethoven yaliyoendeshwa na [Tibor Paul]], ambayo aliamua kuwa kondakta.
Mnamo 1964, akiwa na umri wa miaka 17, Challender alihudhuria Chuo cha Sanaa cha Victoria, katika Chuo Kikuu cha Melbourne. Alianza kufanya kazi katika Kampuni ya Opera ya Victoria kuanzia mwaka 1966. Baada ya kuhitimu alikuwa ,kurugenzi wa Kampuni ya Opera ya Victoria mwaka 1968.
Kufanya kazi
Mnamo mwaka 1970 Challender alianza kufanya kazi. kwa "Lucerne Opera" ushiriki wake wa kwanza ulikuwa "Kiss Me, Kate". kutoka mwaka 1976 hadi 1980 aliteuliwa kuwa kondakta msaidizi katika Staatstheater Nürnberg; kisha alikuja kuhusika Uswisi huko Zürich na Basel, ambapo alikuwa mkurugenzi mwenyeji katika "Theatre Basel | Opera House".
Mara tu baada ya kuteuliwa kuwa kondakta mkazi wa "Opera ya Australia na Orchestra ya Ballet | Elizabethan Sydney Orchestra" akendelea kufanya kazi za Opera zenye viwango bora mara tu baada ya utendaji mmoja wa "The Barber of Seville".
Mto Olado Aare
unapatikana katika kaunti ya Narok, magharibi mwa Kenya.
Stuart Challender
Kufanya kazi
Challender alifanikiwa kama kondakta mkuu wa "Sydney Symphony Orchestra" kutoka 1987 hadi 1991, kwa sifa kubwa. Katika mwaka wa Australia wa miaka miwili (1988), aliongoza orchestra katika ziara ya mafanikio nchini Marekani, ziara ya miji 12 ambayo ilimalizika na tamasha katika "Mkutano Mkuu wa Umoja wa Mataifa huko New York kuadhimisha miaka 200 ya Ulaya yenye makazi huko Australia. Mnamo mwaka 1989 aliendesha Boston Symphony Orchestra huko Hong Kong na pia mnamo mwaka 1990 aliendesha Chicago Symphony Orchestra katika matamasha manne. Rekodi kadhaa ambazo alifanya na SSO bado zinapatikana kwenye CD zilizouzwa kibiashara.
Kifo
Katika wosia wake, Challender aliandaa kuanzishwa kwa Stuart Challender Foundation, kusaidia mafunzo na ukuzaji wa makondakta wa baadaye wa Australia. Alitoa mkusanyiko wake mkubwa wa alama kwenye Maktaba ya Muziki huko Chuo Kikuu cha Tasmania.
Ross Edwards Symphony No. 1 "Da Pacem Domine" (1995) iliwekwa kwenye kumbukumbu ya Challender.
Usomaji
Rekodi zote na Orchestra ya Sydney Symphony.
Ziwa Longil
ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.
Linapatikana katika mkoa wa Arusha.
Mbushi
ni kata ya Wilaya ya Meatu katika Mkoa wa Simiyu, Tanzania.
Miaka kumi ya mtoto wa Afrika(1990 - 2000)
Zaidi ya miaka kumi viongozi wakubwa wa Dunia walikusanyika katika mkutano Mkuu wa watoto mwaka 1990 ili kuweka malengo ya kuboresha afya ya mtoto na maisha kwa u jumla, maisha mengi ya Watoto wengi Afrika yako hatarini kubaki kuwa magumu, hatarishi na mafupi. Licha ya ukuaji wa kidunia miaka ya 1990, na baadhi ya sehemu za Afrika kuwa na maisha bora kwa Watoto, watoto wengi wanaoishi ukanda wa jangwa la Sahara bado wako hatarini kukumbwa na magonjwa, kukosa elimu na hata kufariki kabla ya kufikia miaka Mitano. Wakizungukwa na majanga ya vita, magonjwa na umaskini, watoto wengi wa Afrika na wazazi wao walikuwa na hali ngumu mwisho wa miaka kumi ya mawazo kuliko mwishoni.
Watoto wa Kiafrika wana nafasi mbaya zaidi za maisha duniani," alibainisha Katibu Mkuu wa Umoja wa Umoja wa Afrika Salim Ahmed Salim katika Kongamano la Pan-Afrika la Watoto Mei 2001. "Na pengo kati ya viwango vya maisha, elimu na  maendeleo ya watoto wa Afrika na watoto wa mabara mengine yanaongezeka." Kupunguza pengo hilo kutakuwa kwenye ajenda ya dunia tena mwezi huu wa Mei, wakati wakuu wa nchi na serikali watakapokutana kwenye makao makuu ya Umoja wa Mataifa kwa ajili ya Kikao Maalumu cha Baraza Kuu la Watoto ili kutathmini maendeleo kuelekea  malengo yaliyowekwa katika mkutano wa kilele wa 1990. Viongozi hao wataahidi kujenga "dunia inayofaa watoto" katika milenia mpya, lakini hakuna mahali ambapo hilo litakuwa gumu zaidi kuliko Afrika.
Steve Makoni
Steve Makoni ni mcheshi, mtunzi wa nyimbo na mpiga gitaa la solo kutoka Zimbabwe
Historia
Makoni labda anafahamika zaidi kwa kibao chake cha "Sabhuku Nedhongi". Baada ya muda wa kutofanya kazi alicheza tena mnamo Desemba, 2009.
Pia aliandika na kuimba wimbo wa kuwawezesha mwanamke "Handiende" kuhusu mke kumwambia mumewe kwamba hatakwenda kama mume anataka kuolewa tena bali afadhali abaki kwa ajili ya watoto wake.
Wimbo mwingine anaojulikana nao ni "Zvachonyana" ambao ni wimbo unaohusu hali halisi na utiaji chumvi wa mapenzi, kwa mfano, kana usipo, handidye, apedza hupfu ndiyani? - ambayo inatafsiriwa kama haupo mpenzi wangu, sitakula, lakini basi ni nani anayemaliza chakula kwenye kabati. Mtazamo wake wa katuni kuhusu masuala ya kweli ulimfanya kuwa maarufu.
Sungura wa Kizungu
Sungura wa Kizungu ni mamalia wadogo waliomo katika familia ya Leporidae ya oda ya Lagomorpha na wanaopatikana sehemu mbalimbali za dunia. Katika familia ya sungura kuna jenasi kumi na moja. Pia kuna spishi nyingine za sungura na hizo pamoja na pika zinaunda oda ya Lagomorpha.
Kitinani
Kitinani ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Watinani. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitinani nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu 22,600. Pia kuna wasemaji 450 nchini Uchina (1977). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitinani iko katika kundi la Kikinauri.
Sungura wa Kizungu
Mahali pa makazi
Asili ya sungura wa kizungu ni Ulaya ya magharibi-kusini (Hispania na Ureno) na Afrika ya magharibi-kaskazini (Maroko na Aljeria) lakini wamewasilishwa katika maeneo mengi duniani. Mara nyingi huleta hasara kubwa, k.m. katika Australia, Nyuzilandi na Hawaii. Sungura huishi sana kwenye maeneo yenye malisho ya majani, miti, misituni, vichakani na nyikani. Pia huweza kuishi jangwani na sehemu tepe – tepe.
Tabia na maumbo yao
Masikio marefu ya sungura wa Kizungu, karibu sentimeta 10 pengine ni mahususi kwa ajili ya kutambua adui. Wana miguu ya nyuma yenye nguvu, kila mguu una vidole vitano, huku kidole kimoja kikiwa kidogo mno. Ukubwa wao ni takribani sm 20 mpaka 50 na uzito wa kilogramu 0.4 mpaka 2. Manyoya yao huwa marefu laini na rangi kati ya kahawia kijivu na manjano hafifu. Mkia wao huwa mfupi, uliojaa manyoya.
Tabia
Sungura wakiwa wanyama wanaowindwa kwa ajili ya chakula huchunguza kwa makini kubwa makazi yao mapya na pindi na pindi wanapopata vitisho / hatari hutulia kimya na kutazama kwa makini. Uoni wa sungura ni uwanja mpana na kwa kiasi kikubwa huweza hata kuona juu ya vichwa vyao hata akiwa ndani sungura atatafiti hali ya anga.
Uzazi
Jike la sungura wa Kizungu huwa hawatoi mayai mpaka baada ya kupandwa. Uterasi yao imegawanyika sehemu mbili hivyo kupandana kunaweza kuhusisha matendo kadhaa ambayo yaweza kusababisha mimba kadhaa kutoka kwa madume tofauti. Dume la sungura huwa hawawezi kutoa shahawa wakati wa joto la kiangazi (majira ya joto). Sungura jike hubeba mimba kwa siku 30 mpaka 32 na kuzaa watoto 12 – 13. Wakati mwingine huweza kufikisha watoto 18.
thumbnail|Tundu na watoto.
Chakula na tabia za kula
Sungura ni wanyama wala nyasi wanaokula hasa nyasi na majani ya magugu. Kwa bahati mbaya chakula chao huwa na kiai kikubwa cha selulozi ambayo ni kazi sana kumeng’enya. Sungura hutatua tatizo hili kwa kutoa aina mbili za kinyesi; kimoja huwa kigumu na kingine huwa kilaini na chenye kunata. Hiki cha pili laini na chenye kunata huliwa tena. Hivyo sungura hula vinyesi vyao badala ya kuwa kama ng’ombe na wanyamma wengine ambao hula baada ya kucheua ili kumeng’enywa ili kupata virutubisho zaidi.
Mto Ogweyo
unapatikana katika kaunti ya Homa Bay, magharibi mwa Kenya (kwenye ziwa Nyanza).
Sungura wa Kizungu
Chakula na tabia za kula
Sungura haraka sana kwa nusu saa ya kwanza ya malisho, maranyingi mchana karibu na jioni, ikifuatia nusu saa nyingine ambapo hula kwa kuchagua sana chakula. Ni wakati huu pia ndio sungura atatoa kinyesi kigumu kama uchafu, ambacho yeye hatakila. Kama mazingira hayahatarishi sungura atabaki nje kwa masaa mengi. Akiwa nje ya shimo lake sungura huwa akila kile jinyesi chake laini na hii huonwa mara chache zaidi, sababu hula tu baada ya kukitoa. Kwa kawaida sungura kinyesi chake kati ya saa mbili asubuhi na sa kumi na moja jioni akiwa ndani ya shimo lake.
Mto Ogweyo
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Sungura wa Kizungu
Chakula na tabia za kula
Kinyesi kigumu na kikavu mara nyingi hutolewa nje ya shimo na kama inavyofahamika na kuliwa tena. Huku kile laini hutolewa ndani ya shimo saa chache baada ys kula wakati ambao pia kinyesi kikavu kishatolewa.
Kama wanyama wa kufugwa
Sungura pindi wanapowekwa ndani ya nyumba kwa ajili ya kufugwa hutambulika kama sungura wa nyumbani. Wakiwa ndani ya nyumba sungura huwekwa kwenye sanduku lao kubwa lenye nafasi ya wao kutmbea – tembea. Huweza hata kuzoeshwa kutumia sanduku vingine kuweka uchafu au hata kuitikia kusogea pindi wanapoitwa. Pia huweza kuishi kama rafiki wa karibu kabisa na watu kwa kuwa kwenye sanduku linalioweza kufikia kirahisi. Popote walipo na maranyingi huwekwa sebuleni au vyumbani. Wakati wa mchana huweza kuwekwa mahali salama na wazi ili wapate mwanga wa jua na kurudishwa ndani giza linapoingia.
Wakiwa ndani hasa ya visanduku vyao sungura huwekewa malazi na wanasesere pia. Huongezewa nyingine kwa ajili ya mzoezi kama vile kuwekewa mandhari waliyopaswa kuwa nayo mwituni. Sungura huweza kuchangamana kwa urahisi hata na wanyama wengine. Huweza kuishi hata na mbwa, paka na wakati mwingine hata nungu bandia. Sungura hawafai sana watoto wadogo, sababu watoto wadogo wa binadamu huwa hawawezi kuwa watulivu kama vile sungura wanavyohitaji. Sungura wana mifupa laini sana migongono mwao na hutakiwa kushikiliwa tumboni mwao wakati wa kunyanyuliwa.
Kama chakula na mavazi
thumbnail|Sungura wa Australia 'Rabbiter' circa 1900 thumbnail|left|Mzigo wa ngozi ya sungura, Northern Tablelands, New South Wales thumbnail|Sungura huweza kuchinjwa kwa nyama na nyama yake kutumika
Sungura wa Kizungu ni chakula kwa watu wa Ulaya, Australia na Nyuzilandi. Sungura bado ni maarufu na wanauzwa katika bucha za huko Uingereza, japo si mara nyingi sana kwenye masoko makubwa. Sungura pia walikuwa wanauzwa sana huko Australia na tangu uzuke ugonjwa wa sungura huko watu waliacha tena kula nyama ya sungura. Wanapotumika kwa chakula sungura huwindwa kwa ajili ya nyama. Sungura huwindwa kwa bunduki, na wakati mwingine mbwa husaidia kuwinda. Maeneo mengine sungura hufugwa maalumu kwa ajili ya nyama. Sungura huuwawa kwa kugongwa kwa nguvu kisogoni kabla ya kuchinjwa. Nyama ya sungura ni chanzo kizuri cha protini. Inaweza kutumiwa kw namna nyingi ambavyo nyama ya kuku ingeweeza kutumika. Kuna baadhi ya wapishi husema nyama ya sungura huwa na radha ya kuku. Sungura pia ni chakula kizuri kwa chatu hasa kwa huko Bama ambapo chatu hula sungura mmoja kila baada ya wiki moja. Ngozi ya sungura ikiwa na manyoya, hutumika nguo na mavazi mbalimbali kama vile kofia. Sungura waitwao angora hufugwa kwa ajili ya nywele zao ndefu zxitumikazo kwa ajili ya nguo kama vile kondoo wa sufu. Sungura pia huzalisha mbolea nzuri, na mkojo wao wenye naitrojeni ya kutosha hufanya milimao izae vizuri sana. Maziwa ya sungura pia huwa dawa na kirutubisho kizuri sana kwasababu ya kiwango kikubwa cha protini.
Tamaduni
Sungura maranyingi hutumika kama alama ya uzazi au kuzaliwa tena na mara nyingi wakihusishwa na Pasaka na majira ya kuchipua. Na sungura kama mnyama anayewindwa tu (asiyewindwa) huwa alama nyingine ya pasaka, kama alama ya mnyama asiyekosa (asiyemdhambi). Zaidi sungura hutumika kama alama ya mfanya ngono hovyo, ambayo inahusiana na mtazamo wa binadamu wa kutokuwa na mdhambi na pia kama sifa yake ya uwezo mkubwa wa kuzaliana.
Mukulu
ni kata ya Wilaya ya Iramba katika Mkoa wa Singida, Tanzania.
Maluga
ni kata ya Wilaya ya Iramba katika Mkoa wa Singida, Tanzania.
Mto Nsooba
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Ligi Kuu Tanzania Bara
Ligi Kuu Tanzania Bara (kwa Kiingereza: Tanzanian Premier League) ni ligi ya kiushindani ya juu kabisa nchini Tanzania, inasimamiwa na shirikisho la soka nchini Tanzania TFF. Ilianzishwa mwaka 1965, kipindi hicho ikijulikana kama "Ligi ya Taifa". Jina hilo lilibadilishwa kuwa "Ligi Daraja la kwanza" na tena ikabadilishwa kuwa ‘’Ligi Kuu’’ mnamo mwaka 1997.
Muundo
Kuanzia msimu wa 2018/19, ligi hiyo ilikua na klabu 20 zilizocheza mashindano ya mizunguko miwili. Klabu iliyoshika nafasi ya kwanza mwisho wa msimu ilishiriki mashindano ya klabu bingwa barani Afrika (Confederation of African Football (CAF) Champions League) msimu uliofuata.
Kuanzia msimu wa 2015/16, mshindi katika mashindano ya Azam Sports Federation Cup alifuzu kushiriki mashindano ya (CAF Confederations Cup), kabla ya mabadiliko hayo, alieshika nafasi ya pili katika msimamo wa ligi ndiye aliyefuzu kushiriki mashindano ya Shirikisho barani Afrika.
Walioshika nafasi tatu za mwisho katika ligi kuu walishuka daraja kushiriki ligi daraja la kwanza kwa msimu uliofuata.
Msimu wa 2020/21
Timu zifuatazo zilishiriki katika mashindano ya msimu wa 2020/21 Ligi kuu Tanzania Bara.
Msimu wa 2018/19
Timu zifuatazo zilishiriki katika mashindano ya msimu wa 2018/19 Ligi kuu Tanzania Bara.
Msimu wa 2015/16
Timu zifuatazo zilishiriki katika mashindano ya msimu 2015/16 Ligi kuu Tanzania Bara:
Msimu wa 2014/15
Timu zifuatazo zilishiriki katika ligi:
Msimu wa 2013/14
Timu zifuatazo zilishiriki ligi kuu Tanzania bara kwa msimu wa 2013/14:
Msimu wa 2012/13
Timu zifuatazo zilishiriki katika ligi:
Washindi waliopita
Klabu zilizowahi kushinda mataji ya ligi kuu Tanzania bara ni:
Hifadhi ya Taifa ya Arabuko Sokoke
thumb|Hifadhi ya Taifa ya Arabuko Sokoke ni kati ya hifadhi za taifa nchini Kenya.
Matlhako
Matlhako ni kijiji katika Mahalapye, Wilaya ya Central huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 752 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.
Upendo kamili
Ufafanuzi wa teolojia
Baadhi wanadhani si lazima kuwa na upendo mkubwa ili kutimiza kikamilifu amri kuu; kwao ukamilifu haulengi amri hiyo, bali utekelezaji wa mashauri kadhaa yaliyo juu zaidi. Thoma wa Akwino alijibu kwamba wote wanapaswa kulenga ukamilifu, kila mmoja kadiri ya hali yake (k.mf. ndoa au utawa), ingawa hawadaiwi kuwa wakamilifu tayari. Amri kuu inataka wote kwa jumla walenge ukamilifu wa upendo, walau kwa njia ya kawaida, wakati nadhiri za kitawa zinabana wale walioziweka waulenge kwa njia ya pekee ya wito wao. “Ukamilifu wa upendo, unaofanya maisha ya Kikristo yawe kamili, umo hasa katika kumpenda Mungu kwa moyo wote na jirani kama nafsi yetu. Kwa hiyo ukamilifu umo hasa katika kushika amri”, si katika kutimiza nadhiri.
Kimsingi ukamilifu umo katika upendo; tusidhani huo unaagizwa kwa kiwango fulani tu, halafu unakuwa shauri. Amri hiyo inadai wazi ukamilifu: “Mpende Bwana Mungu wako kwa moyo wako wote, na kwa roho yako yote, na kwa nguvu zako zote, na kwa akili zako zote”. Mipaka iko wapi? Vilevile: “na jirani yako kama nafsi yako” (Lk 10:27). Kila mmoja anajipenda iwezekanavyo, tena anapaswa kujitakia uzima wa milele si kwa kiwango cha chini tu, bali pasipo mpaka, kwa sababu hajui Mungu anataka kumfikishia wapi. Ni hivyo kwa kuwa upendo ndio lengo la amri yoyote, na katika utashi lengo halipo kwa kiwango fulani tu, bali katika ukamilifu wake, tofauti na njia za kulifikia. Lengo tunalitaka au hatulitaki; hatuwezi kulitaka nusu. Daktari hawezi kutaka mgonjwa apone nusu; anapima dawa, lakini analenga afya kamili. “Kwa nini ukamilifu huo usiagizwe kwa binadamu, ingawa hakuna anayeweza kuwa nao katika maisha haya?” (Augustino). Yaani, amri ya kumpenda Mungu unadai hata ukamilifu wa mbinguni, si kama hali ya kutimizwa mara moja, bali kama lengo ambalo wote wajiwekee.
Lengo la amri nyingine, zilizo chini ya amri kuu, ni kuondoa vile ambavyo vinapinga upendo na vinataka kuuangamiza; kumbe lengo la mashauri ya Kiinjili ni kusukumia mbali vile vinavyoweza vikazuia utekelezaji kamili wa upendo, ingawa haviupingi, k.mf. ndoa, shughuli za kidunia n.k. “Amri… na mashauri… vinashikwa vizuri vinapotimizwa ili kumpenda Mungu na kumpenda jirani kwa ajili ya Mungu, katika ulimwengu huu na ule ujao” (Augustino). “Ndiyo sababu katika Mafundisho ya Wazee, abati Musa alisema: Mafungo, makesha, kutafakari Maandiko, kwenda uchi na kukosa vitu si ukamilifu, bali vifaa au njia za ukamilifu; huo haumo katika mambo hayo, ila kwa njia hizo unafikiwa kwa kasi na hakika zaidi” (Thoma wa Akwino). Ndiyo njia zinazoelekea ukamilifu; lakini wenyewe ni kumfuata Yesu kwa upendo: “Ukitaka kuwa mkamilifu, enenda ukauze ulivyo navyo, uwape maskini, nawe utakuwa na hazina mbinguni, kisha njoo unifuate” (Math 19:21). Tunaweza kuwa fukara kwa hiari kutokana na sababu isiyo ya kidini (k.mf. kwa kudharau utajiri kifalsafa) au kwa upendo wa Mungu; kwa vyovyote si sharti la ukamilifu. Huo umo hasa katika kutekeleza vizuri zaidi na zaidi amri kuu isiyo na mipaka. Wote wanapaswa walau kulenga ukamilifu huo: kwao si afadhali tu, bali ni wajibu sawa na ule wa kuelekea mbinguni, ambapo upendo wa Mungu utatawala kikamilifu, kisiwepo tena kitu kinachoweza kuupunguza.
Upendo wa Mungu haupatikani katikati
Fundisho la kuwa amri kuu haina mipaka kwa jinsi ilivyotolewa linathibitika kwa kuzingatia kuwa lengo tunalolizungumzia si mojawapo la katikati (kama vile malimwengu), bali ni lile kuu, yaani Mungu mwenyewe, aliye wema usio na mipaka. Ikiwa mgonjwa anajitakia afya pasipo kiwango, zaidi sisi tunapaswa kutamani upendo wa Mungu pasipo kiwango, kwa kuwa hatujui ni kipi ambacho Mungu anataka kutufikishia na kweli atatufikishia tukiwa waaminifu. “Binadamu hawezi kamwe kumpenda Mungu anavyotakiwa kupendwa; kama vile hatutaweza kamwe kumuamini na kumtumainia inavyotupasa” (Thoma wa Akwino). Tofauti na maadili ya kiutu, lengo, sababu na kipimo halisi cha yale ya Kimungu ni Mungu mwenyewe, ukweli wake na wema wake usio na mipaka. Kwa hiyo hatuwezi kumuamini mno na kumtumainia mno; hatutaweza kamwe kumpenda anavyostahili. Hivyo tunazidi kuona amri kuu isivyo na mipaka: inadai wote hapa duniani waulenge upendo wa Mungu ulio safi na wenye nguvu zaidi na zaidi.
Tumaini linapatikana kati ya kukata tamaa ya wokovu na kuudai kipumbavu, lakini anayeutarajia kipumbavu si kwamba anamtumainia mno Mungu, bali anabadili sababu ya kutumainia, akitumaini kitu ambacho Mungu hawezi akaahidi, k.mf. msamaha pasipo majuto halisi. Vilevile kilema cha wepesi wa kuamini si katika kumuamini mno, bali katika kusadiki yamefunuliwa na Mungu mambo yaliyobuniwa na binadamu.
Kusahau kuwa katikati adilifu ni pia kilele, na kudhani maadili ya Kimungu yamo hasa katikati (kama maadili ya kiutu), ndiyo tabia ya mtu wa wastani anayejisingizia kuwa na kiasi. Mtu wa namna hiyo yupo kati ya uadilifu na uovu, tena anakaribia uovu kuliko uadilifu: “Mtu wa wastani kweli anapendezwa na kila kitu, lakini hapendezwi na chochote hata achangamke… Anachukia tamko lolote, kwa kuwa kila tamko linapinga tamko lingine tofauti. Kumbe ukijifanya kidogo rafiki na kidogo adui wa kila jambo, atakuona mwenye busara na kiasi. Mtu wa wastani anasema katika yote kuna mchanganyiko wa mema na mabaya, kwa hiyo tusiwe na msimamo mkali katika kupima mambo. Ukisisitiza ukweli kwa nguvu, mtu wa wastani atasema unajiamini mno. Mtu wa wastani anasikitika kuwa Ukristo una dogma; angependa ufundishe maadili tu; ukimuambia maadili ya Ukristo yanatokana na dogma zake kama matokeo na sababu yake, atakujibu umezidisha… Kama neno ‘kuzidisha’ lisingekuwepo, mtu wa wastani angelitunga… Kwa kawaida mtu wa wastani anaonekana mtaratibu; hawezi kuwa mnyenyekevu, la sivyo angeacha kuwa wa wastani. Mnyenyekevu anakataa uongo, hata ukitukuzwa na ulimwengu wote, naye anaupigia magoti ukweli… Mtu mwenye upendo hawezi kamwe kuwa wa wastani” (Ernest Hello).
Wajibu wa kusonga mbele kuelekea uzima wa milele
Sababu ya mwisho ya amri ya upendo kutokuwa na mipaka ni kwamba tunaelekea uzima wa milele, nasi tunasafiri vizuri kadiri tunavyokua katika upendo ambao unatakiwa kustawi mfululizo mpaka mwisho wa safari. Hilo si shauri tu, yaani jambo bora la hiari, bali ni agizo, linatakiwa, hivi kwamba mtu ambaye hapa duniani hataki kukua katika upendo anamchukiza Mungu. Njia ya uzima wa milele haikusudiwi kwa kusimama wala kulala, bali kwa kutembea tu. Kwa msafiri ambaye hajafikia mwisho wa lazima wa safari yake, kusonga mbele si shauri, ni sharti. Basi, tunapomuelekea Mungu, tunasonga mbele Kiroho, kwa kukua katika upendo: ndicho tunachotakiwa kuomba.
Mkoa wa Matam
thumb|Mahali pa Matam nchini Senegal thumb|Wilaya za Matam
Upendo kamili
Wajibu wa kusonga mbele kuelekea uzima wa milele
Ikiwa hivyo, tusipotimiza bado kikamilifu amri hiyo, je, tunaivunja? Jibu la hakika ni hapana, kwa kuwa “ili tuepe uvunjaji huo inatosha tushike kwa namna fulani sheria ya upendo kama wanavyofanya wanaoanza” (Thoma wa Akwino). Ni kweli kwamba upendo wa Mungu unaingia wote kabisa katika lengo la amri hiyo; hata ukamilifu wa mbinguni hauwekwi kando, kwa kuwa ndio lengo ambalo tulikusudie, lakini hatuivunji amri tukitimiza upendo kwa kiasi. Kiwango cha chini cha kumpenda Mungu ni kutopenda chochote kuliko yeye, wala kinyume chake wala sawa naye; asiye na kiwango hicho hatimizi amri. Kinyume na hicho, kuna kiwango cha upendo kisichoweza kufikiwa hapa duniani, nacho ni kumpenda Mungu kwa kumlenga kweli mfululizo. Hatuvunji amri kama hatujafikia ukamilifu huo, wala viwango vya katikati, mradi tuwe na kiwango cha chini. Lakini tukisimama katika kiwango hicho hatutimizi kikamilifu amri kuu.
Mkoa wa Matam
Mkoa wa Matam ni mkoa mmojawapo nchini Senegal. Makao makuu yako mjini Matam. Eneo la mkoa ni kilomita za mraba 29,445. Wakati wa sensa ya mwaka 2013 mkoa ulikuwa na wakazi 562,539.
Upendo kamili
Wajibu wa kusonga mbele kuelekea uzima wa milele
Ni kosa kudhani eti! Upendo usiokamilika tu ni wa lazima, na viwango vyake vya juu ni vya shauri. Hivyo vimeagizwa walau kama lengo, hata ikiwa si kwa sasa hivi. Ni sawa na mtoto ambaye asipokua anavyotakiwa, hatabaki mtoto, bali atakuwa mbilikimo. Upande wa roho pia sheria ya ukuaji ina masharti makali: ikiwa mbegu ya Kimungu tuliyotiwa kwa ubatizo haistawi, ina hatari kubwa ya kusongwa na magugu. Hakika katika njia ya wokovu, watu walio tofauti na jinsi wanavyotakiwa kuwa si waliozama katika mafumbo, bali wachelewaji na vuguvugu.
Yapo matatu yatokanayo:
Kwa jumla fundisho hilo linatuonya tusitenganishe utakatifu na wokovu wa milele, kama wanavyofanya wanaosema, eti! Mimi sitakuwa mtakatifu kamwe; inanitosha niokoke. Hilo ni kosa kubwa. Kugeuka watakatifu zaidi na zaidi ndiyo njia ya wokovu; mbinguni kutakuwa na watakatifu tu, kwa hiyo kila mmojawetu anapaswa kulenga utakatifu.
Kisaki (Singida)
Kisaki ni kata ya Manisipaa ya Singida.
Marko mkaapweke (Misri)
ni kati ya Wakristo wa Misri walioishi vizuri imani yao kwa kutawa.
Mto Olare Lamun
unapatikana katika kaunti ya Narok, magharibi mwa Kenya.
Marko mkaapweke (Misri)
Kwa kuwa hayajulikani mengine mengi kuhusu historia yake, haorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.
Ni kati ya Mababu wa jangwani ambao misemo yao iliyoripotiwa katika Apophthegmata Patrum (Misemo ya Mababa wa Jangwani).
Misemo hiyo ilikusanywa taratibu ili kudumisha hekima yao nyofu. Kuna pia tafsiri ya Kiswahili: Misemo ya Mababa wa Jangwani (Apophthegmata Patrum) – tafsiri ya W. Ngowi, O.F.M.Cap. – ed. Salvatorianum – Morogoro 2000 –ISBN 0-264-66350-0
Ziwa Momella Kubwa
ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.
Marko mkaapweke (Misri)
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Machi.
Ziwa Momella Ndogo
thumbnail|right|200pax|Ndege wakiruka ruka katika pembezoni mwa ziwa Momela ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.
Linapatikana katika mkoa wa Arusha.
Kitoda
Kitoda ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi inayozungumzwa na Watoda. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitoda imehesabiwa kuwa watu 1560. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitoda iko katika kundi la Kidravidi ya Kusini.
Kitiwa
Kitiwa (au Kilalung) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Watiwa. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitiwa imehesabiwa kuwa watu 27,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitiwa iko katika kundi la Kisal.
Mto Olaimutiek
unapatikana katika kaunti ya Narok, magharibi mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Unyianga
Unyianga ni kata ya Manisipaa ya Singida.
Kitoto
Kitoto ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Watoto. Mwaka wa 2012 idadi ya wasemaji wa Kitoto imehesabiwa kuwa watu 1400. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitoto iko katika kundi la Kisal.
Mto Olungo (Homa Bay)
unapatikana katika kaunti ya Homa Bay, magharibi mwa Kenya (kwenye ziwa Nyanza).
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Antoni Kauleas
Antoni Kauleas (Konstantinopoli, leo nchini Uturuki, karne ya 9 - Konstantinopoli, 1 Februari 901), alikuwa Patriarki wa Konstantinopoli tangu mwaka 893 hadi 901.
Mmonaki tangu utotoni, halafu padri na abati, alifaulu kumaliza farakano la Fosyo na kurudisha umoja wa Kanisa.
Anaheshimiwa tangu kale na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Betty Bayé
Betty Winston Bayé (alizaliwa Aprili 12, 1946) ni Mmarekani mwenye asili ya Afrika. Ni mwandishi wa habari, na mshiriki wa zamani wa bodi ya wahariri ya gazeti la Courier-Journal katika Louisville, Kentucky, na kampuni ya Gannett, ni mwenyeji wa kipindi cha "The Betty Baye Show". Yeye ni Makamu wa Rais wa zamani wa Chama cha Kitaifa cha Wanahabari Weusi na ni maarufu sana.
Wasifu
Betty Winston Bayé alilelewa, pamoja na dada zake wawili huko New York City, Harlem. Wazazi wake walikuwa George na Betty Winston. Bayé hakuenda chuo kikuu mara tu baada ya kumaliza shule ya upili. Alikuwa mfanyakazi kama karani na mwishoni mwa mwaka wa 1960 aliacha kazi iyo na kufwata ndoto yake ya kuwa mwigizaji katika ukumbi wa The National Black Theatre huko Harlem chini ya uongozi wa Barbara Ann Teer. Mnamo 1979, Bayé alihitimu shahada ya kwanza ya Mawasiliano kutoka Chuo cha Hunter na mnamo 1980 shahada nyingine ya uandishi wa habari kutoka Chuo Kikuu cha The Columbia, Shule ya Uzamili ya Uandishi wa Habari.
Taaluma
Bayé alikuwa na taaluma kadhaa wakati wa uhai wake. Alianza kufanya kazi ya ukarani kabla ya kwenda chuo kikuu. Bayé alianza kazi yake ya utangazaji Mt. Vernon, New York for the Daily Argus from 1980–1984. Pia akawa mtangazaji wa Courier-Journal toka mwaka 1984–1986. Bayé alijiunga na bodi ya wahariri kama mhariri msaidizi kutoka mwaka 1986-1988 na kisha kuwa msaidizi wa mhariri wa majirani kutoka 1988-1990. From 1990–1991, aliondoka Courier na kwenda  kuwa mtu wa karibu wa Nieman huko Harvard. Alirudi kwenye kazi ya magazeti gazeti baada ya kuondoka huko Harvard. Alifanya kazi uko "Courier" kwa karibu miaka thelathini na akaachishwa kazi na wafanyikazi wengine wengi wa Gannett. Mbali na kazi yake ya magazeti, Bayé alichangia majarida kama "Essence Magazine", "Main Man", na "BlackAmericanWed.com". Kwa miaka 6 alitangaza kipindi cha "The Betty Bayé Show" na pia alitangaza katika kipindi cha "Travis Smiley Show".
Baadhi ya kazi zake za uandishi
Bayé Aliandika vitabu viwili, "The Africans" Mwaka 1983 na "Blackbird" Mwaka 2000. Bayé Alichangia kwenye kitabu cha "Family Affairs: What It Means to be African American Today", "Tribe Became a Nation", Na "Work Sister Work". Pia alitajwa kwenye kitabu cha "Passing for Black: The Life and Careers of Mae Stret Kidd".
Melesyo wa Antiokia
Alifariki akiwa anasimamia mtaguso wa kwanza wa Konstantinopoli.
Gregori wa Nisa na Yohane Krisostomo walimsifu sana kwa maadili yake.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake ni tarehe 12 Februari.
Mmeya
Mmeya ni kijiji katika Tutume, Wilaya ya Central huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 752 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.
Makilawa
ni kata ya Wilaya ya Ikungi katika Mkoa wa Singida, Tanzania.
Paulo wa Afrika
Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yake, haorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 14 Januari.
Mto Walufumbe
unapatikana katika wilaya ya Kampala, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Young Africans S.C
Young Africans S.C. (maarufu kama Yanga, jina kamili ni Young Africans Sports Club) ni timu ya soka ya nchini Tanzania iliyoanzishwa mnamo mwaka 1935 inayoshiriki Ligi Kuu Tanzania Bara. Jina la utani Timu ya Wananchi au Wanajangwani.
Imepata kuwa mabingwa mara 29 nchini na mabingwa mara 5 kombe la mabingwa Afrika Mashariki Kagame.
Wachezaji wa kigeni
Ligi Kuu ya Tanzania inaruhusu wachezaji wa nje kumi. Yanga kwa sasa wanatumia wachezaji wa kigeni wafuatao:
Nembo
thumb|Nembo ya Zamani
Mkoa wa Sedhiou
thumb|Mahali pa sedhiou nchini Senegal thumb|Wilaya za Sedhiou Mkoa wa Sédhiou ni mkoa mmojawapo nchini Senegal. Makao makuu yako mjini Sédhiou. Eneo la mkoa ni kilomita za mraba 7,341. Wakati wa sensa ya mwaka 2013 mkoa ulikuwa na wakazi 452,944.
Mto Kayunga
Mto Kayunga ni jina la:
Mto Olchorro Lalagalesho
unapatikana katika kaunti ya Narok, magharibi mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mkoa wa Kedougou
thumb|Mahali pa Kedougou nchini Senegal thumb|Wilaya za Kedougou Mkoa wa Kédougou ni mkoa mmojawapo nchini Senegal. Makao makuu yako mjini Kédougou. Eneo la mkoa ni kilomita za mraba 16,800. Wakati wa sensa ya mwaka 2013 mkoa ulikuwa na wakazi 152,357.
Hifadhi ya Taifa ya Kora
ni kati ya hifadhi za taifa nchini Kenya.
Mto Vubyabilenge
unapatikana katika wilaya ya Kampala, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Hifadhi ya Taifa ya Chyulu Hills
ni kati ya hifadhi za taifa nchini Kenya. Inapatikana katika kaunti ya Makueni.
Ndani yake ipo safu ya volkeno ya Chyulu Hills.
Robert Fumulani
Robert Fumulani (1948 – 1998) alikuwa mwanamuziki, na mfanyabiashara wa nchini Malawi.
Tunzaa
Historia
Tunzaa ilianzishwa mnamo 2019 na Ng'winula Kingamkono. Hapo awali ilifanya kazi kama muuzaji wa bidhaa mtandaoni kwa Dar es Salaam tu na ilizingatia zaidi vifaa vya kieletroniki na vyombo vya nyumbani, lakini ikapanua wigo wake kwa Tanzania nzima mnamo 2021 na hatua kwa hatua ikapanua wigo wake wa aina nyingine za bidhaa na huduma.
Hivi sasa watumiaji wa Tunzaa wanapata bidhaa na huduma kutoka kwa wafanyabiashara kuanzia vifaa vya nyumbani, safari, runinga, mashine za kufulia, friji, simu za mkononi, kompyuta na nyinginezo zinazowapa watumiaji njia rahisi ya kulipia huduma na bidhaa na kufuatilia matumizi yao.
Aina za huduma
Inawezesha malipo ya bidhaa na huduma kwa kiwango kidogo cha pesa kwa kasi ya mtumiaji mwenyewe moja kwa moja kutoka kwenye simu yake.
Inawapa watumiaji uwezo wa kufuatilia kila pesa wanayoweka kando kwa lengo maalum kwa wakati halisi, kwa mfano kununua TV mpya, au simu ya hivi karibuni au kusafiri kwenda Zanzibar).
Kitshangla
Kitshangla ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Bhutan, Uhindi na Uchina inayozungumzwa na Watshangla. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kitshangla nchini Bhutan imehesabiwa kuwa watu 140,000. Pia kuna wasemaji 7000 nchini Uchina (2000) na wasemaji 11,200 nchini Uhindi (2007). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitshangla iko katika kundi la Kibodish.
Mto Orandi
unapatikana katika kaunti ya Homa Bay, magharibi mwa Kenya (kwenye ziwa Nyanza).
Petro Maldonado
Petro Maldonado (jina kamili kwa Kihispania: Pedro de Jesus Maldonado Lucero; Chihuahua, Mexico, 15 Juni 1892 – Chihuahua, Mexico, 11 Februari 1937) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki nchini Meksiko hadi alipouawa bila kesi wakati wa Vita vya Wakristero.
Mto Orandi
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Petro Maldonado
Bila kujali dhuluma kali, aliabudu fumbo la Ekaristi hadi dakika yake ya mwisho, alipopigwa kichwa vibaya sana.
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 22 Novemba 1992 halafu mtakatifu mfiadini tarehe 21 Mei 2000 pamoja na wenzake 24 waliofia dini katika vita hivyo :
Ziwa Hombolo
ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.
Petro Maldonado
Sikukuu yao inaadhimishwa kila tarehe 21 Mei ila ya kwake mwenyewe ni tarehe ya kifodini chake.
Ziwa Hombolo
Linapatikana katika mkoa wa Dodoma.
Kitukpa
Kitukpa ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Watukpa. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitukpa imehesabiwa kuwa watu 210 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitukpa iko katika kundi la Kibodish.
Hifadhi ya Taifa Malka Mari
ni kati ya hifadhi za taifa nchini Kenya.
Sambaru
ni kata ya Wilaya ya Ikungi katika Mkoa wa Singida, Tanzania.
Sheikh Ilunga Hassan
Alianza harakati za kuamsha watu dhidi ya nadharia hiyo tarehe 15 Januari 2011 hadi tarehe 16 Oktoba 2011. Ambapo ziara ya kuzunguka nchi nzima ilianza mnamo 15 Januari 2011 jijini Dar es Salaam katika ukumbi wa Diamond Jubilee chini ya Kamati Maalumu ya Maandalizi ya Makongamano ya Waislamu Dhidi ya Mfumokristo Tanzania.
Maisha, harakati na historia yake
Sheikh Ilunga Hassan Kapungu kaingia katika historia ya Dar es Salaam katika kifo chake. Bahari ya watu walijazana Msikiti wa Kichangani kuja kuswalia jeneza lake na kisha kulifata nyuma jeneza hilo hadi Makaburi ya Mwinyimkuu, Magomeni Mapipa. Sheikh Ilunga ni mgeni katika mji wa Dar es Salaam kwa maana ya kuwa hakuzaliwa Dar es Salaam wala hakuwahi kuishi Dar es Salaam. Alikuwa akija na kuondoka zamani akirejea kwao Tabora na baadaye kuhamia Mwanza, akija Dar es Salaam na kurejea Mwanza.
Sheikh Ilunga Hassan Kapungu alikuwa kipenzi cha Waislam wa Tanzania nzima. Kibla cha kila msikiti wa Waislam katika Tanzania kilikuwa kinamkaribisha kama si kuwaidhi basi angalau asimame awasalimie nduguze Waislam. Sheikh Ilinga Hassan Kapunga hakuwa katika lile kundi la mesheikh ambao wao wenyewe kwa hofu tu kuna baadhi ya misikiti wanaogopa si kuingia kuswali, bali hata kupita nje. Sheikh Ilunga hakuwa katika lile kundi la masheikh wenyeji katika futari za serikali misikiti ya wakubwa na shughuli zinazohusiana na mambo kama hayo lakini wageni katika misikiti ya ndugu zao Waislam. Kubwa Sheikh Ilunga hakukosa usingizi kwa kukosa kualikwa futari Ikulu au kualikwa katika dhifa za serikali akapigwa picha na waheshimiwa na kutokea katika runinga na magazeti siku ya pili ukurasa wa mbele. Sheikh Ilunga Hassan Kapungu hakushughuliswa na hayo. Yeye alishughulishwa na kuliweka juu jina la Allah. Hili ndilo lililokuwa likimshughulisha mpaka siku Allah alipomfisha.
Sheikh Ilunga kaweka historia katika historia ya mazishi makubwa Dar es Salaam, historia inayokwenda nyuma kiasi miaka takriban 100 ukianzia mazishi ya Sheikh Mwinyikheri Akida, sheikh aliyeasisi Msikiti wa Mwinyikheri Akida, Kitumbini unakuja kwa Sheikh Idrissa bin Saad Khalifa wa Tariqa Askariyya, kisha Sheikh Kaluta Amri Abeid, halafu Abdulwahid Sykes, kisha Sheikh Kassim bin Juma, halafu Prof. Kighoma Ali Malima unaishia kwa Mzee Kitwana Dau baba yake Dk. Ramadhani Dau.
Ziwa Nzuwe
ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.
Sheikh Ilunga Hassan
Maisha, harakati na historia yake
Kilichopelekea kumpandisha daraja Ilunga katika jamii ya Kiislam Tanzania, Ilunga alikuwa mtumishi wa Waislam. Wakimtuma Ilunga kila kazi na akiifanya kwa moyo mkunjufu, kuanzia kujenga madras na shule kisha akawasomeshea na watoto wao hadi siku aliposimama Ukumbi wa Diamond kuitahadharisha serikali kuwa kuna Mfumokrsisto nchini unaotawala na kudhulumu haki za Waislam. Hii ilikuwa mwaka 2012. Tukio ambalo kwa Waislamu wengi walilichukulia kitendo kile cha kihistoria.
Ilichukuliwa hivyo kwa sababu takriban miaka 40 Waislam walikuwa wanasemea pembeni. Wakati ulikuwa umefika Waislam wakasimama kuitahadharisha serikali kuhusu kujiachia dini moja ikahodhi fursa zote za nchi kwa hila na Radio Imaan na TV yake vilikuwapo na Radio Imaan ilirusha hafla ile na mubashara, yaani live. Kote Radio Imaan ilikosikika Waislam walimsikia Sheikh Ilunga akieleza nini Waislam walifanya katika Tanganyika wakati wa kupigania uhuru kuuondoa dhulma na kuleta haki kwa kila mwananchi. Hili lilikuwa jambo kubwa na zito kwa serikali yoyote ile kuwa inashutumiwa kwa kulea udini ndani ya serikali. Hasa kwa kuamini ya kwamba nchi nyingi Afrika zimeangamia kwa ugonjwa huu.
Ziwa Nzuwe
Linapatikana katika mkoa wa Dodoma.
Sheikh Ilunga Hassan
Maisha, harakati na historia yake
Katika hili, vyombo vyote vya habari ukitoa vile vya Kiislam viligoma kabisa kuitaarifu jamii kuhusu kongamano hili la Waislam. Ikawa kama vile hapajapatapo kutokea kitu chochote. Kuanzia siku ile Sheikh Ilunga alitembea nchi nzima na kufanya mikutano ya hadhara kuitahadharisha kwanza serikali kuhusu Mfumokristo na pili Waislam ili wajue nini kilikuwa kinawatafuna.
Mwanzo wa kufahamika na wanaharakati wengine
Sheikh Ilunga Hassan Kapungu ailianza kusikika sifa zake katika miaka ya 1980. Wakati ule Sheikh Ilunga alikuwa kijana mdogo sana. Umaarufu wake ulianza pale Chuo Kikuu Cha Dar es Salaam Ilunga katika msikiti wa Muslim Students Association of the University of Dar es Salaam (MSAUD) kiasi unaweza ukadhani kuwa na yeye ni mwanafunzi.
Ilikuwa Ilunga na wenzake ndiyo walioleta Nyaraka za Mzee Bilali Rehani Waikela pale MSAUD. Hizi nyaraka zilikuwa zimefichwa Tabora kwa karibu miaka 20. Katika nyaraka hizi kulikuwa na kisa kizima cha kile kilichokuja kujulikana kama Mgogoro wa East African Muslim Welfare Society (EAMWS), Ndani ya jalada lililofikishwa MSAUD kulikuwa na taarifa, za mikutano ya EAMWS, taarifa ya Kamati ya Upatanishi iliyokuwa inajaribu kupatanisha kati ya kundi la Adam Nasibu na wenzake waliokuwa wanaipiga vita EAMWS, kulikuwa na vipande vya magazeti ya Uhuru, Nationalists na Tanganyika Standard, magazeti makubwa ya zama zile yaliyokuwa yakifuatilia kwa karibu sana mgogoro ule.
Nyaraka hizi zilimfikia sheikh Mohamed Said na alisoma jalada lile tena na tena na akaweka azma ya kwenda Tabora kuonana na Mzee Waikela. Mambo haya yote ambayo Ilunga aliyokuwa akisomeshwa na Mzee Waikela kuhusu hujuma dhidi ya Uislam ilikuwa kabla hata John Sivalon hajaandika kile kitabu chake maarufu Kanisa Katoliki... na kitabu cha P. Van Bergen, Religion and Development in Tanzania, vilivyothibitisha hujuma hiyo.
Kwa ajili hii basi Ilunga alikuwa kajua mengi kabla hata siri hii haijakuwa wazi kwa Waislam wengi na kayajua haya akiwa na umri mdogo sana. Ndiyo maana kwa waliokuwa wanamjua Ilunga walijua wazi na fika kuwa kama katika Tanzania kuna mtu ambae anastahili kupanda jukwaa akazungumza na Waislam na serikali kuhusu Mfumokristo hakuna mwingine isipokuwa Sheikh Ilunga.
Ilunga taaluma yake ni ualimu na kwa hakika aliwasomesha Waislam kuhusu dhulma iliyodumu Tanganyika kwa kipindi chote Tanganyika ilipokuwa huru. Ilunga alizungumzia kuhusu historia ya uhuru, kuhusu mabilioni katika Makubaliano ya Serikali na Kanisa (Memorandum of Understanding) ambayo serikali ilikuwa ikitoa kuwapa Wakristo kujiendeleza.
Ilunga miaka ya 1990
Viongozi waliochaguliwa kuongoza BAKWATA walikuwa kweli viongozi na viongozi hawa wakawa sasa wanafanya kazi ya Mola. BAKWATA ya Mwanza ikawa tofauti na BAKWATA nyingine nchini. Kuna siku Ilunga alinifahamisha kuwa BAKWATA ya Mwanza inamtumikia Allah Waislam wasiwe na hofu yoyote. Alinifahamisha kuwa msimamo waliouweka ni kuwa kutiana nguvu katika yale ambayo wanakubaliana mathalan elimu kwa vijana. Haukupita muda mrefu Mwanza ukawa mji wa kupigiwa mfano katika juhudi maendeleo ya Waislam. Ilikuwa katika kipindi hiki ndipo yalipotokea Mauaji ya Waislamu Msikiti wa Mwembechai mwaka 1998.
Hili lilikuwa jambo kubwa katika historia ya Uislam Tanzania na yapo mengi yaliyopitika. Katika hayo mojawapo ni kualikwa kwa Sheikh Ilunga mwaka 1999 kuja Msikiti wa Mtambani kufanya mhadhara kuadhimisha mwaka mmoja tangu mauaji yale. Dares Salaam ilikuwa haijamsikia Ilunga. Siku ile ndipo walipokiona kipaji chake cha kuzungumza.
Richard Toll
ni mji uliopo katika nchi ya Senegal, mkoa wa Saint-Louis.
Sesung (Ngwaketse)
Sesung ni kijiji katika Ngwaketse, Wilaya ya Southern huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 752 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.
Martiniano wa Kaisarea
thumb|[[Mozaiki inayoonyesha sura yake.]] Martiniano wa Kaisarea (alifariki Athens, Ugiriki, 422 hivi) alikuwa Mkristo wa Palestina ambaye aliwahi kuishi kama mkaapweke karibu na Kaisarea Baharini, leo nchini Israeli.
Baadaye alikwenda kuishi katika kisiwa kidogo na hatimaye akaanza kuhamahama.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadimishwa tarehe 13 Februari.
Makiungu
ni kata ya Wilaya ya Ikungi katika Mkoa wa Singida, Tanzania.
Hifadhi ya Taifa ya Kisiwa cha Kati
thumb|Kisiwa cha Kati kutoka juu. ni kati ya hifadhi za taifa nchini Kenya. Inapatikana katika Kisiwa cha Kati cha ziwa Turkana na inatambulikana na UNESCO kama mahali pa Urithi wa Dunia
Orlando Owoh
Orlando Owoh (14 Februari 1932 - 4 Novemba 2008) ni mwanamuziki na kiongozi wa bendi nchini Nigeria.
Mto Olchorro Lasoit
unapatikana katika kaunti ya Narok, magharibi mwa Kenya.