cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Escherichia coli
Viumbe Mifano
Majaribio ya muda mrefu ya mabadiliko kwa kutumia E. koli, yalianzishwa na Richard Lenski mwaka 1988, yameruhusu kushuhudiwa moja kwa moja kwa mabadiliko makubwa katika maabara. Katika jaribio hili, moja ya idadi ya E. koli bila kutarajia ilitoa uwezo wa kumetaboli siterati kwa kutumia oksijeni. Uwezo huu ni nadra sana katika E. koli. Kwa kuwa kukosa uwezo na kukua kukiwepo oksijeni kwa kawaida hutumika kama njia ya kutofautisha E. koli  kutokana nyingine, zinazohusiana kwa karibu sana kibakteria kama vile Salmonella,  uvumbuzi huu unaweza kuashiria tukio la kipekee kuonekana katika maabara.
Kwa kuchanganya nanoteknolojia na ikolojia ya kimazingira Mandhari ya mazingira magumu yanaweza kutolewa na maaelezo katika skeli ya nano. Kwa mazingira sanisi kama haya majaribio ya mabadiliko kwa kutumia E. koli  yamefanywa ili kutafiti biofizikia ya kukabiliana na hali katika kisiwa cha biojiografia kwenye.
Islam Adel Aït Ali Yahia
Islam Adel Aït Ali Yahia (alizaliwa Aprili 13, 1987 huko Kouba (Alger), Algeria) ni mchezaji wa kandanda wa Algeria ambaye kwa sasa anacheza kama kiungo wa RC Arbaâ katika Ligi ya Algeria Professionnelle 2.
Mnamo Aprili 5, 2008 aliitwa na Timu ya Kitaifa ya Algeria kwa ajili ya mchezo dhidi ya USM Blida mnamo 11 Aprili.
Mlimani City
thumb|180px|right|Mlango wa kusini wa maduka ya Mlimani City Mlimani City ni duka kubwa lililopo katika barabara ya Sam Nujoma, Wilaya ya Ubungo, Dar es Salaam, Tanzania.
Ni moja ya maduka makubwa zaidi nchini Tanzania, yenye eneo la ukubwa wa mita za mraba 30,000 m2. Sherehe ya ufunguzi ilikuwa Novemba mwaka 2006. Ni duka la kwanza nchini Tanzania lenye viyoyozi.
Mlimani City hupatikana maduka kadhaa ya rejareja, migahawa, na majumba ya sinema. Miongoni mwa maduka hayo ni maduka pendwa ya Afrika Kusini na India kama Choppies ambayo kwa hakika yanapatikana nchini Botswana na kwa Mr. Price.
Julius wa Novara
thumb|Mt. Julius. Julius wa Novara (Egina, leo nchini Ugiriki, karne ya 4 - kisiwa cha Mt. Julius, karibu na Novara, Piemonte, Italia, 401 hivi) alikuwa padri mmisionari.
Tangu zamani anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 31 Januari.
Maisha
Alihama kisiwa alichozaliwa pamoja na ndugu yake Juliano akafanye umisionari; hatimaye akahamia Italia Kaskazini alipoinjilisha na kubatiza Wapagani waliokuwepo bado na kugeuza mahekalu yao kuwa makanisa, pamoja na kujenga mengine mengi.
Milenia ya 1 KK
Milenia ya kwanza KK ilikuwa milenia ya mwisho kabla ya Kristo. Ilikuwa kipindi cha miaka elfu moja na ndani yake ni karne 10, kuanzia karne ya 10 KK hadi karne ya 1 KK. Ilifuatwa na karne ya 1 BK.
Abbas Mohamed Djallal Aïssaoui
Abbas Mohamed Djallal Aïssaoui (alizaliwa Oktoba 5, 1986, huko El Bayadh) ni mchezaji wa kandanda wa Algeria ambaye kwa sasa anacheza kama kiungo wa klabu ya WA Tlemcen katika ligi ya Professionnelle 2 Algeria.
Elizabeth Nkunda Batenga
Elizabeth Nkunda Batenga ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.
Abbas Mohamed Djallal Aïssaoui
Viungo Vya Nje
Wasifi Wa DZFoot
Mizengo Kayanza Peter Pinda
thumbnail|right|200px|Mizengo Pinda alikuWa Waziri Mkuu wa Tanzania baada ya Edward Lowassa kujuzulu. Mizengo Kayanza Peter Pinda (amezaliwa 12 Agosti 1948) ni mwanasiasa nchini Tanzania.
Alikuwa mbunge tangu mwaka 2000 hadi 2015 na kuwa Waziri Mkuu wa nchi tangu Februari 2008 hadi 2015 alipostaafu siasa.
Maisha
Pinda alizaliwa Mpanda vijijini katika mkoa wa Rukwa kama mtoto wa kwanza wa mkulima maskini.
Alifuata elimu hadi kutunukiwa shahada ya Sheria kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam mwaka 1974.
Mwaka uleule akajiunga na utumishi wa serikali kama wakili wa serikali katika Wizara ya Katiba na Sheria.
Kuanzia mwaka 1982 akaendelea kuwa Katibu Mnyeka Msaidizi wa Rais hadi mwaka 1992.
Tangu mwaka 1996 hadi 2000 akawa Katibu wa Baraza la Mawaziri.
Bungeni ameingia mwaka 2000 kama mbunge wa Mpanda Mashariki mkoani Rukwa akawa naibu waziri katika Ofisi ya Waziri Mkuu kwa tawala za mikoa na serikali za mitaa.
Mwaka 2006 akapandishwa cheo kuwa waziri kamili.
Baada ya kujiuzulu kwa Waziri Mkuu Edward Lowassa, Pinda aliteuliwa na rais Jakaya Kikwete na kuthibitishwa na bunge kwa kura 279 za ndio katika jumla ya kura 283 zilizopigwa.
Baada ya uchaguzi mkuu wa mwaka 2010 aliendelea na wadhifa huo. Mwaka 2015, alikuwa ni mmoja kati ya makada 38 wa Chama Cha Mapinduzi ambao walichukua fomu kuomba kukiwakilisha chama chake katika kinyang'anyiro cha urais katika uchaguzi mkuu uliotarajiwa kufanyika nchini Tanzania mwishoni mwa mwaka 2015. Pinda alikuwa ni mmoja wa vigogo walioondolewa kwenye mchakato huo katika hatua za awali.
Veracruz, Veracruz
Veracruz (jina rasmi: Puerto de Veracruz; Kiswahili: Bandari ya Veracruz) ni mji mwenye bandari muhimu katika jimbo la Veracruz. Eneo lake ni 241 km² lenye wakazi 444,438 (mwaka 2005).
Jina la Veracruz ni ya Kihispania, maana yake ni msalaba halisi.
Mji ulianzishwa na Hernando Cortes mnamo 1519.
Wilaya ya Geita
thumb|250px|Mahali pa wilaya ya Geita (kijani) ilipokuwa katika [[mkoa wa Mwanza.]] Wilaya ya Geita ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Geita.
Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 807,619 Msimbo wa posta ni 30118
Norio Omura
Norio Omura (小村 徳男; alizaliwa 6 Septemba 1969) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Mkoa wa Shiga
thumb|huo cha Shiga Prefecture,Shiga 260px|thumb|right|[[Ziwa Biwa]] thumb|right|260px|Ramani ya Japani na Shiga Shiga (滋賀県) ni mkoa wa Japani. Mji mkuu ni Otsu (大津市).
Ngga Pulu
thumb|Mlima wa Ngga Pulu ni mlima wenye kimo cha m 4,862 juu ya usawa wa bahari.
Uko Indonesia katika kisiwa cha New Guinea.
Kimbama
Kimbama (pia Kiombamba) ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Gabon inayozungumzwa na Wambama. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimbama nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 15,100. Pia kuna wasemaji zaidi ya 9000 nchini Gabon. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimbama iko katika kundi la B60.
Wilaya ya Sengerema
thumb|250px|Mahali pa Sengerema (kijani) katika [[mkoa wa Mwanza.]] Wilaya ya Sengerema ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Mwanza yenye postikodi namba 33300. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 663,034 waishio humo.
Makao makuu ya wilaya yako kwenye mji wa Sengerema wenye kata nne za Ibisabageni, Mwabaluhi (Mwambului), Nyampulukano na Nyatukala. Misimbo ya posta katika wilaya hii inaanza na tarakimu 333.
Kuna Telecentre Wilayani Sengerema. Ipo kwenye kwenye makutano ya barabara za Kamanga na Busisi.
Mto Kirorwe
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kayanza).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Iyogelo
Iyogelo ni kata ya Wilaya ya Bukombe katika Mkoa wa Geita, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,910 waishio humo. Msimbo wa posta ni 30503.
Dubai Gold Souk
200px|thumbnail|Dubai Gold Souk ina barabara nyembamba zilizopangwa na maduka mengi yanayouza dhahabu. 200px|thumbnail|Duka moja la dhahabu iliyomo Gold Souk. Dubai Gold Souk (Kiarabu: دبي سوق الذهب au Gold Souk) ni soko la jadi lililopo mjini Dubai. Soko hili lipo mjini mashariki mwa Dubai katika sehemu za biashara wilayani Deira. Kuna zaidi ya wauzaji 300 wanaofanya biashara. Kuna maduka ya rejareja katika soko hili yanayojulikana kama Damas, ARY jewellery, Prima Gold na Joy Allukas jewellery. Vilevile kuna maduka madogo madogo yanayojihusisha na biashara ya dhahabu pekee yake. Dubai Gold Souk iko katika maeneo ya Al Dhagaya. Kwa kutumia makadirio, takriban tani 10 za dhahabu hupatikana wakati wowote katika Souk. Mipaka yake ya kaskazini ni Dubai Fish na Vegetable Market na Deira Corniche.
Biashara katika Soko hili la dhahabu iliimarishwa wakati wa miaka ya 1940 kutokana na mfumo wa Dubai wa kuruhusu biashara huria iliyovutia wanabiashara kutoka India na Iran kuanzisha maduka katika Soko hilo. Hata kama bei ya dhahabu ilizorota kote duniani katika soko la kimataifa, thamani ya biashara ya dhahabu na almasi kwa jumla njini Dubai, isiyo ya moja kwa moja na biashara ya mafuta, iliongezeka kutoka 18% mwaka 2003, hadi 24% mwaka 2004. Mwaka 2003, thamani ya biashara ya dhahabu mjini Dubai ilikadiriwa kuwa Dirhamu Bilioni 21 (dola bilioni 5.8), wakati biashara ya almasi ilikadiriwa kuwa Dirhamu Bilioni 25 (Dola bilioni 7) mwaka 2005. India ni mnunuzi mkubwa kabisa wa dhahabu, ikikadiria wastani wa 23% (2005) kwaa jumla ya dhahabu mjini Dubai katika biashara ya mwaka 2005. Uswisi ulikuwa msambazaji mkubwa wa dhahabu iliyomo Dubai. Vilevile, Bara Hindi ilikuwa na wastani wa 68% ya almasi yote inayohusiana na biashara mjini Dubai; Ubelgiji ikikadiriwa kuwa takriban ya 13% katika biashara ya almasi mjini Dubai (2005).
VQ
VQ au vq ni kifupi cha:
1865
Makala hii inahusu mwaka 1865 BK (Baada ya Kristo).
Waliozaliwa
bila tarehe
Kibo-Rukul
Kibo-Rukul ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabo-Rukul. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kibo-Rukul imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibo-Rukul iko katika kundi la Plateau.
Athuman Kabongo
Athuman Kabongo (aka Mwanachemba; anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Dark Master) ni msanii wa muziki wa Hip hop, Ragga Dancehall na Bongo flava kutoka nchini Tanzania.
Mmoja wa mastaa mahiri walioibuka mwishoni mwa miaka ya 90 enzi za Bongo Hiphop na Rap.
Darkmaster Mwanachemba aliibuka zaidi na kikundi chake cha Muziki Chemba Squad akisimama kama muanzilishi kutoka huko East Zuu - Dodoma, Tanzania.
Dark Master ameshatoa album mbili moja ikiitwa Mjukuu wa Chimwaga (2011) na ya pili East Zuu Republic "Mc Mkomunist 1" (2022)
Darkmaster Mwanachemba pia amefanya nyimbo kadha wa kadha akishirikishana na wasanii tofauti tofauti, ambazo zilifanikiwa kukaa kwa muda mrefu katika chati za redio na runinga mbalimbali Kimataifa.
↵Baadhi ya Nyimbo hizo ni pamoja na Shega Tu, Darkmaster, Nimepamis Home, East Zuu FatherHipHop for Life, She Gotta Gwan (kashirikishwa na Mangwair), na nyingine nyingi tu zilizofanywa na msanii huyu. Shukrani kwa rap yake ya ndani, njia yake nyeti ya kutendeneza hip-hop na mguso wake wa dhahabu kwa kuandika Kila wimbo wake
Shukrani kwa rap yake ya ndani, njia yake nyeti ya kutengeneza hiphop na mguso wake wa Dhahabu kwa kuandika kila wimbo wake au kama Crew at Chemba squad Kuanzia 1996 ilishika nafasi ya kwanza kwenye chati nci nzima.
Tayari ameshafanya videos kadhaa na zinaonekana katika local and international Tv stations ... . Darkmaster anaamini jamii ndio imempa dhamana ya kuipa Burudani, na hii ndio maana ya msanii.
Vurugu za bunduki
Vurugu za bunduki ni vurugu zinazofanywa kwa kutumia bunduki. Zinaweza kuchukuliwa kuwa za uhalifu au siyo.
Vurugu ya uhalifu ni pamoja na mauaji (isipokuwa wakati na mahali panapokubalika), shambulio la kutumia silaha mbaya, kujiua, au kujaribu kujiua, kulingana na mamlaka.
Vurugu zisizo za uhalifu hujumuisha jeraha na kifo cha bahati mbaya au bila kukusudia (isipokuwa labda katika visa vya uzembe wa uhalifu). Pia kwa ujumla hujumuishwa katika takwimu za unyanyasaji wa bunduki ni shughuli za kijeshi.
Miss P.
"Miss P." ni wimbo wa Cherish, ulitolewa ukiwa kama wimbo wa kwanza baada ya kufanya wimbo kwa mara yao ya kwanza na msanii Da Brat katika wimbo wake wa "In Luv Wit Chu". Wakaonekana kama wamevunja rekodi katika medani ya muziki, wimbo ulipata mafaniko kadha wa kadha, lakini albamu ya wimbo huu imetiwa kapuni kwa sababu zisizojulikana.
Orodha ya nyimbo
Single za US
Single za iTunes katika UKe
Hiroaki Morishima
Hiroaki Morishima (森島 寛晃; alizaliwa 30 Aprili 1972) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Morishima alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 21 Mei 1995 dhidi ya Uskoti. Morishima alicheza Japani katika mechi 64, akifunga mabao 12.
Euklides
Euklides (takr. 365 KK - 300 KK, kwa Kigiriki Εὐκλείδης, Eukleidēs, yaani Mashuhuri, kwa Kiingereza Euclid ) alikuwa mwanahisabati wa Misri ya Kale. Anaitwa pia Euklides wa Aleksandria ili kumtofautisha na Euklide wa Megara, akihesabiwa pia kati ya wataalamu wa Ugiriki ya Kale maana mji wa Aleksandria nchiniMisri iliundwa na Wagiriki na kukaliwa na Wagiriki hasa kwa karne nyingi, hivyo inahesabiwa zaidi kama sehemu ya utamaduni wa Ugiriki kuliko Misri.
Anaitwa mara nyingi "Baba wa Jiometria".
Maisha
Habari zake hazina uhakika kamili kuhusu miaka ya maisha yake lakini anaaminiwa alitokea katika familia ya Kigiriki akaishi huko Aleksandria wa Misri.
Hakuna mengi yanayojulikana kwa hakika juu ya maisha yake. Huaminiwa ya kwamba alizaliwa Aleksandria mnamo 365 KK akapata mafunzo ya juu kwenye akademia ya Athens, Ugiriki.
Kazi yake alifanya wakati wa Farao Ptolemaio I (323 KK–283 KK) akifundisha hisabati.
Alipata kuwa maarufu kwa njia ya vitabu vyake 13 vinavyofundisha hisabati vilivyoitwa Στοιχεῖα stoicheia au "Misingi". Tafsiri za vitabu hivyo zilitumiwa hadi karne ya 19.
Mto Abwori (Pader)
unapatikana katika wilaya ya Pader, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Lugunga
Lugunga ni kata ya Wilaya ya Mbogwe katika Mkoa wa Geita, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,982 waishio humo. Msimbo wa posta ni 30406.
Wen Bo
Wen Bo ni mwanamazingira wa China aliyeko Beijing. Alizaliwa na kukulia katika mji wa pwani wa Dalian Kaskazini-mashariki mwa China, Wen alipendezwa na uharakati wa mazingira baada ya kutazama vitendo vya kupinga nyangumi na Greenpeace kwenye TV. Baadaye akawa mwandishi wa habari wa China Environment News na kuanza kuripoti matatizo mengi ya mazingira ya China.
Wen alisaidia kupata ofisi ya Greenpeace Beijing na akawa Mkurugenzi mwenza wa Mpango wa China wa Mazingira ya Pasifiki mwenye makao yake Beijing. Amesoma, kuishi na kufanya kazi nchini China, Korea Kusini na Japan, na hivyo ana uelewa mkubwa wa matatizo ya mazingira, uanaharakati, na utawala katika nchi hizi. Yeye huhojiwa mara kwa mara na kuonyeshwa katika vyombo vya habari vikuu vya kimataifa kama jarida la Time, Radio Free Asia, San Francisco Chronicle, Financial Times n.k.
Valentin Weigel
thumbnail|right|200px|Zschopau, mji alipozaliwa Valentin Weigel
Valentin Weigel (7 Agosti 1533 – 10 Juni 1588) alikuwa mwanateolojia wa Kiprotestanti kutoka nchi ya Ujerumani. Jina lake pia liliandikwa Weichel. Alitunga maandiko mengi yaliyoathiriwa na uchaji wa kutafakari sana habari za Mungu.
Riba
Riba ni malipo ya ziada toka kwa mkopaji wa fedha kwa mkopeshaji au mapato ya ziada wa akiba mtu aliyoweka benki.
Malipo hayo ni tofauti na ada ambayo mkopaji anaweza kutakiwa kumlipa mkopeshaji.
Milima ya Udzungwa
right|thumb|280px|Milima ya Udzungwa. right|400px|thumb|Mlima ya Udzungwa Milima ya Udzungwa ni jina la hifadhi inayopatikana katika bara la Afrika, nchini Tanzania, mkoani Iringa karibu na mpaka wa mkoa wa Morogoro, wilaya ya Kilombero.
Hifadhi iko umbali wa kilometa 350 kusini mwa Dar es Salaam, kilometa 65 kutoka katika Hifadhi ya Mikumi.
Jina la hifadhi limetokana na milima hiyo ya Udzungwa (yaani nchi ya Wadzungwa, tawi la Wahehe). Kilele cha juu ni Mlima Luhombero (Iringa) (mita 2,579).
Ina ukubwa wa kilometa mraba 1990, na ni hifadhi yenye hazina ya aina nyingi za mimea, ndege na wanyama ambao hawapatikani katika sehemu nyingine yoyote duniani. thumb|left|Maporomoko ya Sanje
Kati ya aina kumi na moja za jamii ya nyani wanaopatikana katika hifadhi hii, mbili hupatikana katika hifadhi hii pekee ambao ni: "Mbega Mwekundu wa Iringa" (Iringa red colobus monkey) na "Sanje Crested mangabey" ambaye alikuwa hajulikani mpaka mwaka 1979. Kuna aina nyingine nne za ndege ambao hawakufanyiwa uchunguzi ambao ni: chozi bawa jekundu (rufous-winged sunbrid) na jamii mpya iliyogunduliwa ya aina ya kwale wa Udzungwa zinazofanya hifadhi hii kuwa ni moja ya makazi makuu na muhimu ya ndege pori barani Afrika.
Wanyama wengine wanaopatikana ndani ya hifadhi hii ni pamoja na simba, chui, nyati na tembo.
Pia Mto Sanje ni kivutio kikubwa sana. Mto huu una maporomoko ya maji yenye urefu wa mita zipatazo 170 yakianguka kupitia msituni na kututa mithili ya mianzo ya ukungu bondeni.
Marejeo
Majarida ya hifadhi za Taifa Tanzania
William wa Ockham
thumb|right|William wa Ockham William wa Ockham (takriban 1285 – 9 Aprili 1349 au 1350) alikuwa mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka nchi ya Uingereza.
Ni maarufu hasa kama mwanateolojia na mwanafalsafa, lakini alijihusisha sana na siasa pia.
Alikuwa mmojawapo wa waanzishaji wa mantiki ya kisasa. Pia alimkosoa Papa wakati wa mvutano kati yake na Wafransisko.
Athari yake juu ya ustaarabu wa magharibi ni kubwa sana.
Maandishi
Toleo bora la maandishi yake kuhusu falsafa na teolojia ni: William of Ockham: Opera philosophica et theologica, Gedeon Gál, et al., eds. 17 vols. St. Bonaventure, N. Y.: The Franciscan Institute, 1967–88.
Karibu maandishi yake yote juu ya siasa yamo katika: William of Ockham, H. S. Offler, et al., eds. 4 vols., 1940–97, Manchester: Manchester University Press [vols. 1–3]; Oxford: Oxford University Press [vol. 4].
Kimbangwe
Kimbangwe ni lugha ya Kibantu nchini Gabon inayozungumzwa na Wambangwe. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimbangwe imehesabiwa kuwa watu 3690. Pia kuna wasemaji zaidi ya 1500 nchini Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimbangwe iko katika kundi la B20.
Kiajie
Kiajie ni lugha ya Kiaustronesia nchini Kaledonia Mpya inayozungumzwa na Waajie. Mwaka wa 2009 idadi ya wasemaji wa Kiajie imehesabiwa kuwa watu 5360. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiajie iko katika kundi la Kioseaniki.
Trikora
thumb|Puncak Trikora kutoka kaskazini. Mkutano mkuu (katikati kushoto) na ridge ya magharibi (kulia) ni mlima wenye kimo cha m 4,751 juu ya usawa wa bahari.
Uko Indonesia katika kisiwa cha New Guinea.
1868
Makala hii inahusu mwaka 1868 BK (Baada ya Kristo).
Milenia ya 3 KK
Makala hii inahusu milenia ya 3 KK (miaka 3000 KK - 2001 KK).
Matukio
Mnamo mwaka 3000 watu wanaanza kusambaa kwenye Visiwa vya Karibi
VR
VR au vr ni kifupi cha:
Kibu
Kibu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabu. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kibu imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibu iko katika kundi la Plateau.
Wikipedia ya Kiswahili
Wikipedia ya Kiswahili ilianzishwa tarehe 8 Machi 2003, na tarehe 1 September, 2023, imefikia makala zipatazo , idadi inayoifanya iwe Wikipedia ya 83 (kati ya 322 zilizo hai) kwa hesabu ya makala zote. .
Mwaka 2019 Wikipedia ya Kiswahili iliangaliwa mara 65,856 kwa siku, mwaka 2020 mara 73,056 na mwaka 2021 (Januari-Oktoba) 83,595 ambayo inakaribia kuwa sawa na mara 3,500 kwa saa. Mwaka huo kurasa zilizotazamwa zilikuwa 70,419,110, sawa na 192,929 kwa siku na 8,038 kwa saa. Mwaka 2022 idadi iliongezeka zaidi kwa kuwa kwenye mwezi Mei 2022 kurasa zetu zilifunguliwa mara 240,641 kwa siku.
Karibu nusu ya wasomaji wetu wako Tanzania, halafu Kenya, Marekani na sehemu nyingine duniani, kama India, Urusi na Nigeria.
Wikipedia ya Kiswahili ilikuwa inafunguliwa na 0,01% ya wanaofungua Wikipedia duniani kote mwezi Septemba 2018, ikiwa katika nafasi ya 65 kati ya lugha zote. Takwimu husika zinacheza kirahisi kama, kwa mfano, kutokana na habari zinazotangazwa na vyombo vya habari, watu wengi wanatafuta habari zaidi kwenye intaneti, maana Waswahili walioko Marekani si wengi sana, lakini wana urahisi wa kutumia intaneti, hivyo wanaweza wakawazidi watumiaji wa Tanzania ambako watu wengi bado hawana njia ya kutumia mtandao.
Mto Ajobi
unapatikana katika wilaya ya Pader, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Wikipedia ya Kiswahili
Mnamo Januari 2021 kati ya waliofungua Wikipedia nchini Tanzania, 14% waliifungua kwa Kiswahili. Kumbe nchini Kenya waliofungua Wikipedia ya Kiswahili walikuwa 4% tu, lakini kuna ongezeko kubwa, kwa sababu mnamo Septemba 2018, waliofungua Wikipedia nchini Kenya walikuwa 0,08% za wasomaji wote duniani; kati yao waliofungua Wikipedia ya Kiswahili walikuwa 1.7%. Kumbe nchini Tanzania waliofungua Wikipedia walikuwa 0,03% za wasomaji wote duniani, lakini kati yao 11.2% waliifungua kwa Kiswahili, asilimia inayozidi kukua kadiri makala zinavyoongezeka na kuwa bora zaidi.
Maendeleo
thumb|250px|Ukurasa wa "Mwanzo" ulivyokuwa mwaka 2004. Mnamo Julai 2006 Wikipedia ya Kiswahili ilifikisha makala 1,000 na tarehe 14 Septemba mwaka huohuo ilifikia makala ya 2,000.
Mnamo Julai 2007 ilifikisha makala 5,000 na tarehe 26 Septemba 2007, 6,000.
Tarehe 21 Aprili 2008, Wikipedia ya Kiswahili ilifikisha makala 7,000 na tarehe 19 Desemba 2008 ilifikisha makala 8,000, hasa baada ya kuanzishwa makala nyingi za mbegu za kata za Tanzania.
Makala za mbegu za Tanzania, ziliendelea kuisukuma Wikipedia ya Kiswahili hadi kufikia kiwango cha makala 9,000 tarehe 2 Februari 2009 na makala 10,000 tarehe 21 Februari 2009.
Ilipofika tarehe 9 Aprili 2009, Wikipedia ya Kiswahili ilifikia kiwango cha makala 11,000 na tarehe 25 Aprili 2009 ilifikia makala 12,000.
Mnamo tarehe 20 Juni 2009, Wikipedia ya Kiswahili ilibadilisha ukurasa wake wa mwanzo katika sura mpya.
Mnamo tarehe 17 Agosti 2009 ilifikia makala zipatazo 13,000, na kuendelea kuifanya iwe Wikipedia ya kwanza kwa ukubwa katika Afrika.
Haikushia hapo: tarehe 11 Septemba 2009, Wikipedia hii ilifikia makala 14,000 na tarehe 25 Desemba 2009 makala 15,000. 80px|right Tarehe 31 Mei 2010 ilifikia makala 18,000 na tarehe 21 Agosti mwaka huohuo makala 20,000.
Tarehe 28 Oktoba 2011 ilifikia makala 22,000.
Tarehe 15 Februari 2014 ilifikia makala 26,000 na tarehe 28 Oktoba mwaka huohuo makala 27,000.
Tarehe 25 Januari 2015 ilivuka idadi ya makala 28,000, tarehe 13 Juni 2015 ilifikia makala 29,000, tarehe 22 Septemba mwaka huohuo ilifikia makala 30,000 na kuendelea tena.
Upande wa maharirio, tarehe 10 Oktoba 2015 yamefikia idadi ya milioni 1.
Tarehe 10 Novemba mwaka huohuo ilivuka makala 31,000 na kupiku Wikipedia ya Kiyoruba.
Makala juu ya James Tate imeifanya itimize idadi ya 35,000 tarehe 12 Januari 2017. Mwaka huohuo, tarehe 20 Mei 2017 idadi ya makala ilifikia 36,000, tarehe 30 Julai ilifikia 37,000 kwa makala juu ya Ziwa Ambussel, tarehe 12 Oktoba 38,000 kwa makala juu ya mto Jubba na tarehe 24 Desemba ilifikia 39,000.
Tarehe 17 Machi 2018 mradi wa milima umeleta makala ya 40,000: Nidze. Mradi wa mito ya Tanzania umesukuma Wikipedia hii kufikia idadi ya makala 41,000 kwa ukurasa juu ya Mto Ligunga tarehe 2 Mei 2018 na 42,000 kwa ukurasa wa mto Jigulu tarehe 21 Mei.
Tarehe 7 Februari 2019 mradi wa visiwa vya Tanzania umevusha Wikipedia yetu katika elfu ya 48 kwa ukurasa juu ya kisiwa cha Musira.
Tarehe 10 Agosti 2019 mradi kuhusu ugatuzi nchini Cote d'Ivoire umezaa makala ya 53,000 kuhusu Tarafa ya Tiémélékro. Tunawashukuru wachangiaji wetu kutoka nchi hiyo ya Afrika Magharibi.
Tarehe 4 Oktoba 2019 mradi kuhusu watakatifu wa Afrika umefikisha makala za Wikipedia hii katika idadi ya 54,000 kwa ukurasa juu ya wafiadini Suksesi na wenzake 17, na tarehe 13 Desemba 2019 mradi huohuo umefikisha idadi ya makala hadi 55,000 kwa ukurasa juu ya Yusto askofu.
Attalus wa Lyon
Ni kwamba mwaka 177 dhuluma ya kaisari Marcus Aurelius dhidi ya Ukristo ilisababisha mauaji makubwa katika mji mkuu wa Gallia, jina lake Lugdunum (siku hizi Lyon).
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 2 Juni, pamoja na wenzake 47: askofu Potinus wa Lyon na mtumwa bikira Blandina wa Lyon, Aleksanda, Vezi Espagati, Maturus, shemasi Sanctius, padri Zakaria, Makari, Asklibiade, Silvio, Primo, Ulpio, Vitale, Komino, Oktoba, Filomeno, Gemino, Julia, Albina, Grata, Emilia, Potamia, Pompea, Rodana, Biblis, Kwarsya, Materna, Elpis, Pontiko, Isto, Aristeo, Korneli, Zosimo, Tito, Julius, Zotiko, Apoloni, JeminianI, Julia mwingine, Ausona, Emilia mwingine, Iamnika, Pompea mwingine, Domna, Yusta, Trofima na Antonia. Baadhi walifia gerezani, baadhi waliuawa katika kiwanja cha michezo mbele ya maelfu ya watazamaji, ama kwa kwa kukatwa kichwa ama kwa kutupwa waliwe na wanyamapori.
Wikipedia ya Kiswahili
Maendeleo
Tarehe 10 Machi 2020 mradi wa Makabila ya Uganda umefikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 56,000 kwa ukurasa juu ya Wakumam.
Tarehe 17 Machi 2020 mradi wa wachezaji wa mpira wa miguu umefikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 57,000 kwa ukurasa juu ya Gilmar Rinaldi. Kurasa elfu kwa juma moja tu!
Tarehe 3 Aprili 2020 mradi wa mito ya Burundi umefikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 58,000 kwa ukurasa juu ya Mto Gihororo (Karuzi).
Tarehe 22 Mei 2020 mradi wa miji ya Rwanda umefikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 59,000 kwa ukurasa juu ya Mukarange.
Tarehe 20 Agosti 2020 mradi wa mito ya Burundi umefikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 60,000 kwa ukurasa juu ya Mto Rubirizi (Muramvya).
Tarehe 8 Novemba 2020 Wikipedia yetu imetimiza tena idadi hiyo (baada ya makala 907 kufutwa na steward fulani kwa mkupuo mmoja). Ukurasa husika ni juu ya mtakatifu Andrea Avellino.
Tarehe 15 Machi 2021 tumefikia makala 61,000 kwa ukurasa juu ya mtakatifu Agrikola wa Chalon.
Tarehe 7 Mei 2021 mradi wa miji ya Italia umefikisha Wikipedia yetu kwenye makala ya 62,000 kwa ukurasa juu ya San Giovanni Rotondo.
Tarehe 8 Juni 2021 mradi wa Africa Wiki Challenge Arusha kuhusu viwanja vya michezo umefikisha Wikipedia yetu hadi kutunga makala ya 63,000 na kusonga mbele haraka.
Tarehe 5 Julai 2021 imefikia idadi ya 65,000 kwa makala juu ya Mwea katika mradi wa kata za Kenya na tarehe 14 Agosti 2021 imefikia idadi ya 66,000 kwa makala juu ya Makutano katika mradi huohuo.
Papa Silverio
Papa Silverio alikuwa Papa kuanzia tarehe 8 Juni 536 hadi mwaka 537. Alitokea Frosinone, Italia.
Wikipedia ya Kiswahili
Maendeleo
Tarehe 9 Septemba 2021 imefikia idadi ya 67,000 kwa makala juu ya Nairagie Ngare katika mradi wa vijiji vya Kenya.
Papa Silverio
Alimfuata Papa Agapeto I akafuatwa na Papa Vigilio.
Masumbwe
Masumbwe ni kata ya Wilaya ya Mbogwe katika Mkoa wa Geita, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,716 waishio humo. Msimbo wa posta ni 30404.
Wikipedia ya Kiswahili
Maendeleo
Tarehe 11 Januari 2022 imefikia idadi ya 69,000 kwa makala juu ya Maroua katika mradi wa miji ya Kamerun.
Tarehe 10 Machi 2022 imefikia idadi ya 70,000 kwa makala juu ya Ilesa katika mradi wa miji ya Nigeria.
Papa Silverio
Alizaliwa na Papa Hormisdas katika ndoa yake kabla ya kupata upadrisho.
Wikipedia ya Kiswahili
Maendeleo
Tarehe 23 Aprili 2022 Wikipedia hii imefikia idadi ya 71,000 kwa makala nyingi za mradi wa. Sasa kazi kubwa ni kuziweka sawa.
Tarehe 14 Mei 2022 imefikia idadi ya 72,000 na kusonga mbele. Bado kazi ya kuweka sawa makala nyingi zilizotungwa kwa mashindano.
Papa Silverio
Aliondoshwa madarakani mnamo mwezi Machi 537 kwa nguvu ya Theodosia, mke wa Kaisari wa Bizanti, aliyempendelea Vigilio. Alijiuzulu tarehe 11 Novemba 537.
Wikipedia ya Kiswahili
Maendeleo
Tarehe 6 Juni 2022 imefikia idadi ya 73,000 kwa makala juu ya Frenda, mji wa Algeria.
Tarehe 15 Julai 2022 Wikipedia hii imefikia idadi ya 74,000 kwa makala juu ya Ghuba ya Venezuela.
Papa Silverio
Angalau tangu karne ya 11 ameheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.
Wikipedia ya Kiswahili
Maendeleo
Tarehe 17 Septemba 2022 Wikipedia hii imefikia idadi ya 75,000 kwa makala juu ya Kouandé, mji wa Benin.
Papa Silverio
Sikukuu yake ni tarehe 2 Desemba.
Wikipedia ya Kiswahili
Maendeleo
Tarehe 23 Desemba 2022 Wikipedia hii imefikia idadi ya 76,000 kwa makala juu ya Bouhjar, mji wa Tunisia.
Tarehe 25 Machi 2023 Wikipedia hii imefikia idadi ya 77,000 kwa makala juu ya Chomutov, mji wa Ucheki.
Tarehe 15 Juni 2023 Wikipedia hii imefikia idadi ya 78,000 kwa makala juu ya Jamil Adam katika mradi wa wachezaji wa mpira wa miguu.
Kati ya Wikipedia za Afrika
Kwa lugha zenye asili ya Afrika na visiwa vya jirani, Wikipedia kwa Kiswahili ndiyo ya nne kwa idadi ya makala zote ikifuatia Wikipedia ya Kiarabu cha Misri, ile ya Kiafrikaans na ile ya Kimalagasy. Kwa kuangalia yaliyomo halisi (bila makala mafupi sana) ndiyo ya tatu baada ya Kiarabu cha Misri na Kiafrikaans.
Pia ilikuwa ya kwanza kati ya Wikipedia za lugha za Niger-Kongo kuvuka kiwango cha makala 1,000. Sasa zimeongezeka, lakini ya Kiswahili bado inaongoza.
Wikipedia kwa Kiswahili ilikuwa ya pili katika Afrika nzima kuvuka kiasi cha makala 10,000 baada ya Wikipedia ya Kiafrikaans.
Alphonse Laveran
thumb|right|Alphonse Laveran left|80px
Charles Louis Alphonse Laveran (18 Juni 1845 – 18 Mei 1922) alikuwa daktari kutoka nchi ya Ufaransa. Hasa alichunguza virusi visababishavyo magonjwa mbalimbali. Aligundua kirusi kinachosababisha malaria. Mwaka wa 1907 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Benetice (Světlá nad Sázavou)
Kulikuwa kiwanda katika Benetice glasi. Haiendelei inakuwepo anymore lakini baadhi lokala ndio ya majina ya sehemu inayotokana sehemu ya kiwanda kama kioo jina Na sušírnách au Sklárenský rybník(jina la Pond). Kuna burudani katika kambi Benetice. Ilikuwa waanzilishi kutumika kama kambi (waanzilishi walikuwa watu kupangwa katika kundi moja katika Kicheki jamhuri) na ilikuwa kutumika kwa vijana kutoka Hungaria, Poland, na Ujerumani.
A Linden-mti hukua kwenye kijiji kijani ya Benetice. Ilikuwa imepandwa katika 1945.
The castle Lipnice inaweza kuonekana kutoka Benetice.
Holly Gillibrand
Holly Gillibrand (amezaliwa 2005) ni mwanaharakati wa mazingira kutoka Uskoti. Kuanzia umri wa miaka 13, aliruka shule kwa saa moja kila Ijumaa kama sehemu ya mgomo wa shule kwa hali ya hewa (school strike for climate).
Ni mratibu wa Fridays for Future ya Uskoti.
Mnamo Agosti 2020, alimuunga mkono Chris Packham katika kampeni ya kitaifa ambayo ililenga kukomesha uhalifu wa wanyamapori. Mnamo Novemba mwaka huo, yeye na wanaharakati wengine vijana walikuwa na Maswali na Majibu na Alok Sharma. Yeye hutumika kama mshauri wa vijana kwa Heal Rewilding, ambayo lengo lake ni kurudisha ardhi zaidi kwa maumbile.
Marsela wa Roma
Marsela wa Roma (Roma, Italia, 330 hivi - Roma, 410) alikuwa mwanamke Mkristo wa mmojawapo kati ya koo maarufu zaidi za mji huo.
Baada ya kufiwa mumewe alijitosa katika mambo ya dini na kuishi kama kitawa sawa na Paula wa Roma na wanawake wengine kadhaa kwa kuzingatia sala, malipizi na matendo ya huruma.
Jeromu aliandikiana naye na kutunga kitabu juu ya maisha yake akimsifu sana, kwamba kwa kukataa utajiri na umaarufu akastahili heshima zaidi kwa ufukara na unyenyekevu wake. .
Roma ilipotekwa na Waostrogothi, Marsela aliteswa akafa kutokana na majeraha aliyopata. Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake ni tarehe 31 Januari.
Nchi lindwa
Nchi lindwa ni dola au eneo lililokubali kukabidhi sehemu za mamlaka yake mikononi mwa nchi kubwa na yenye nguvu. Sehemu za mamlaka zinazotekelezwa na nchi nyingine mara nyingi ni siasa ya nje au mambo ya usalama na jeshi.
Hali ya nchi lindwa wakati mwingine ilikuwa na tofauti ya jina tu na koloni, lakini mara nyingi ilikuwa na tofauti kadhaa kweli.
Kwa kawaida nchi lindwa ni nchi ndogo au nchi hafifu inayopokea ahadi ya nchi mlinzi ya kuitunza na kuitetea au kusaidia katika shughuli mbalimbali. Uhusiano huu umejulikana katika mawasiliano ya kimataifa tangu karne nyingi. Kimsingi uhusiano wa ulinzi wa aina hiyo umetambuliwa katika haki ya kimataifa.
Nchi lindwa na koloni
Zote mbili ni eneo chini ya mamlaka ya nchi ya nje. Tofauti ni kwamba koloni liko kabisa chini ya utawala wa nje. Nchi lindwa iko katika hali yake kwa sababu imekubali kulindwa ama kwa hiari yake au kwa sababu ililazimishwa kukubali. Koloni ni mali ya nchi ya nje, lakini nchi lindwa imetambuliwa kama nchi ya pekee. Kwa kawaida nchi lindwa huratibu siasa yake ya ndani na nchi mlinzi inaangalia mambo yake ya nje.
Mifano ya kinyume ni makoloni ya Ujerumani yaliyochukuliwa baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia na mataifa washindi kama Ufalme wa Maungano (Uingereza) au Ufaransa. Nchi hizo kama Tanganyika ziliendelea kutawaliwa kama makoloni mengine lakini kwa niaba ya Shirikisho la Mataifa.
Nchi lindwa za hiari kamili
Kuna mifano kadhaa ambako nchi kubwa imekubali kutunza nchi ndogo.
Nchi lindwa wakati wa ukoloni
Wakati wa karne ya 19 ilijitokeza aina nyingine ya nchi lindwa. Wakati ule uwezo wa kijeshi na wa kiuchumi wa nchi za Ulaya uliwezesha nchi hizo kulazimisha maeneo mapana ya Asia na hasa Afrika kukubali ubwana wao. Ukoloni ulianza wakati mwingine polepole.
Nchi zenye makoloni kama Uingereza ziliona faida kama zifuatazo kuingia katika uhusiano wa ulinzi badala ya kuunda koloni moja kwa moja:
Ngazi ya kujitawala au kutawaliwa
Hali ya nchi hizo ilikuwa na ngazi mbalimbali ya kujitawala au kutawaliwa.
Hivyo kuna mifano ambapo hali ya kuwa nchi lindwa ilikuwa kipindi kifupi tu kabla ya kumezwa kabisa na kuwa sehemu ya koloni kamili.
Lakini kuna pia mifano ambapo mapatano ya awali yaliheshimiwa, kwa mfano kwenye Falme za Kiarabu zilizorudishiwa mamlaka yote mnamo mwaka 1970.
Upinzani
Upinzani katika siasa unatokana na vyama vya kisiasa au makundi mengine ambayo hayakubali itikadi au maamuzi ya serikali na chama tawala.
Mkoa wa Shimane
260px|thumb|right thumb|right|260px|Mahali pa Shimane katika Japani Shimane (島根県) ni mkoa wa Japani. Mji mkuu ni Matsue (松江市).
Mto Kwinguruka
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kayanza).
Maji yake kupitia mto Ruvubu na ziwa Nyanza huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Mto Kivumu (Kayanza)
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kayanza).
Maji yake kupitia mto Ruvubu na ziwa Nyanza huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Airkenya
Airkenya Express ni aina ya ndege iliyo na makao mjini Nairobi, Kenya. Airkenya husafirisha watu kote nchini Kenya na hata pia hadi Tanzania. Makao yake makuu ni katika Uwanja wa ndege wa Wilson, Nairobi.
Historia
Airkenya Express ilianza kazi mwaka 1987 kutoka kwa kuunganishwa kwa Air Kenya na Sunbird Aviation. Makampuni haya mawili yalikuwa na uzoefu katika anga wa zaidi ya miaka 20 katika Afrika Mashariki. Airkenya Aviation ilibadilishwa kuwa Airkenya Express mnamo Januari 2007. Kampuni hii inamilikiwa na wanabiashara Wakenya na ina wafanyakazi 165.
Huduma
Airkenya inatoa huduma zifuatazo (mnamo Septemba 2007) :
Safari za nchini Kenya:
Safari za Kimataifa:
Ndege
Airkenya inajumuisha ndege zifuatazo (mnamo Machi 2007):
Kiarhâ
Kiarha ni lugha ya Kiaustronesia nchini Kaledonia Mpya inayozungumzwa na Waarha. Mwaka wa 2009 idadi ya wasemaji wa Kiarha imehesabiwa kuwa watu 170, na lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiarha iko katika kundi la Kioseaniki.
Kimbere
Kimbere ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kongo na Gabon inayozungumzwa na Wambere. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimbere nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 60,400 na nchini Gabon 45,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimbere iko katika kundi la B60.
Katsuo Kanda
Katsuo Kanda (神田 勝夫; alizaliwa 21 Juni 1966) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Kanda alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 28 Mei 1995 dhidi ya Ekuador. Kanda alicheza Japani katika mechi 1.
Bahçeşehir
thumb|Bahcesehir ni mji na manispaa iliopo katika Mkoa wa Istanbul kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.
Mlima Rinjani
thumb|Mlima Rinjani ulipolipuka mwaka [[1994.]] ni mlima wa volikano wenye kimo cha m 3,726 juu ya usawa wa bahari.
VS
VS au vs ni kifupi cha:
Mashirika na makampuni
fvvc fvcfcgvv vvv     bvgvggbbbb
Mbongwe
Mbongwe ni jina la makao makuu ya Wilaya ya Mbongwe katika Mkoa wa Geita, Tanzania.
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka 2002, kata ya Mbongwe ilikuwa na wakazi wapatao 17,516.
Kazuaki Tasaka
Tasaka alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 28 Mei 1995 dhidi ya Ekuador. Tasaka alicheza Japani katika mechi 7.
Tarime
Mwaka 2012 kata ya Tarime Mjini iligawiwa kuwa kata za Bomani, Sabasaba na Nyamisangura.
Nyasato
Nyasato ni kata ya Wilaya ya Mbogwe katika Mkoa wa Geita, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,039 waishio humo. Msimbo wa posta ni 30409.
Mto Akworo (Pader)
ni jina la miwili kati ya mito inayopatikana katika wilaya ya Pader, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Don Riddell
Don Riddell (amezaliwa 7 Septemba 1972 mjini Edinburgh, Uingereza) ni mtangazaji wa habari wa kutoka Uingereza na aliwahi kuwa mwandishi wa habari za michezo. Yeye alikuwa mtangazaji mmoja kati ya wanne wa CNN mjini London waliokuwa wakitangaza habari za World Sport ; pia aliwahi kutangaza taarifa za CNN za Living Golf.  Hivi sasa yeye ni mmoja wa watangazaji wa kipindi cha asubuhi cha Ulaya kiitwacho CNN  Today.
Riddell alijiunga na CNN mwaka 2002. Awali alikuwa akifanya kazi katika London News Network, ambako alifanya kazi kama mtangazaji wa michezo kwa kipindi cha London Tonight. Alianza kazi yake ya kuripoti katika mikoa ya Uingereza.
Elimu
Riddell alihudhuria Chuo Kikuu cha Leeds na kufuzu kwa shahada ya Uandishi habari / Mawasiliano na Masomo ya Utamaduni.
Hazara Pindi Chana
Hazara Pindi Chana (amezaliwa tarehe 24 Januari, 1974), ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.
Sarawak
thumbnail|right|280px|Maporomoko ya maji ndani ya mji wa Sarawak
Miji mingine mikubwa zaidi ni Sibu (wakazi 254,000), Miri (Wakazi 263,000) na Bintulu (wakazi 176,800).
Hakuna dini wala kabila kubwa lenye watu zaidi ya asilimia 50 katika eneo lote.
Ernest Orlando Lawrence
left|80px
Ernest Orlando Lawrence (8 Agosti 1901 – 27 Agosti 1958) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alifanya utafiti wa fizikia ya kiini. Mwaka wa 1939 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia. Mwaka wa 1941 alifaulu kutenganisha isotopu za elementi ya urani.
Idara
Idara (kutoka neno la Kiarabu; kwa Kiingereza: department) ni sehemu ya wizara ya serikali, taasisi au asasi kubwa inayoshughulikia jambo maalumu.
Muundo wake na taratibu za kazi ni mbalimbali, kadiri ya malengo.
Mkoa wa Shizuoka
260px|thumb|right thumb|right|260px|Ramani ya Japani na Mkoa wa Shizuoka Shizuoka (静岡県) ni mkoa wa Japani. Mji mkuu ni Shizuoka (静岡市).
Godliver Businge
Godliver Businge (alizaliwa mwaka 1987) ni mhandisi wa ujenzi wa Uganda na mkufunzi mkuu wa teknolojia wa Global Women's Water Initiative.
Kijiweni, Mvuleni
Kwa asili inasadikiwa hapa ndipo lilipotokea kabila la Wamachinga. Katika kipindi cha ukoloni palikuwa na mashamba makubwa ya mkonge yaliloitwa Mkoe, hali iliyosababisha pawepo na wageni wengi(wa makabila mbalimbali Kama wamakonde,wayaon.k) wengine wakiwa wamekuja kufanya kazi katika shamba la mkonge.
Mto Mabumba (Burundi)
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kayanza).
Kijiweni, Mvuleni
Mara nyingine kijiji hicho kinajulikana kama "Jiwe la Mzungu": hii ikiwa kutokana na alama ambayo iliwekwa na Wareno pwani ya Lindi katika kijiji hicho katika miaka ya karne ya 15. Inadaiwa kuwa Wareno (ambao waliweka jiwe hilo) walidai kuwa ndiyo sehemu ilipaswa uwe mpaka wao wa Kaskazini na himaya yao ya Msumbiji kwa mujibu wa Kikao cha Barlin.
Shughuli kuu za kiuchumi kwa wakazi wa Kijiweni ni kilimo cha mazao ya mtama, ufuta, korosho na mhogo. Shughuli nyingine kuu ni uvuvi hasa kwa vile kijiji kinapatikana kando ya bahari ya Hindi na mto Mbwemkuru.
Kijiweni kimebahatika kuwa na ufukwe mzuri wa bahari kiasi cha kuvutia wageni wengi. Kama ilivyo kwa vijiji vingi vya ukanda huo wa Mchinga, nyumba za wakazi wa Kijiweni zimepangwa kwa umahiri na ustadi wa hali ya juu kiasi cha kuweka muonekano mzuri wa mitaa yake Kama matimba,stendi,kizota,mjini majomani,mwela. Kijijini kuna zahanati na shule ya msingi, ghala la korosho,soko la Kijiji na ofisi ya mtendaji wa serikali ya kijiji.
Mlima Merapi
thumbnail|right|200px|Mlima Merapi ni mlima wenye kimo cha m 2,911 juu ya usawa wa bahari.
Uko Indonesia.
1869
Makala hii inahusu mwaka 1869 BK (Baada ya Kristo).
Godliver Businge
Alipokuwa mkubwa, Businge alikumbuka mara nyingi alibeba ndoo ya lita 20 kichwani. Kufuatia kuhitimu shule ya upili na kifo cha dada na babake, Businge alijiunga na Chuo Kikuu cha African Rural University. Alipotambua alitaka kuwa mhandisi, alihamia Taasisi ya Ufundi ya Maendeleo ya Vijijini ya Uganda. Alichagua ujenzi kama lengo kuu kwake, akijifunza uwekaji matofali na zege, uhandisi wa mitambo, useremala na utengenezaji. Alipata ufadhili wa masomo kutoka URDT, alifanya kazi kwa muda kwenye karakana ya chuma, na alishinda shindano la kubuni nyumba mnamo 2009 kutoka Uganda Vision 2035. Alihitimu programu hiyo kisha akahudhuria Taasisi ya Kiufundi ya St Joseph huko Kisubi, Uganda. Mwaka 2011 alianzisha vituo viwili vya kuzalisha umeme vya pico huko Kagadi. Alipata digrii ya uhandisi wa ujenzi mnamo 2012. Kufuatia kuhitimu kwake alikataa kazi kutoka kwa Waziri wa Elimu wa Uganda, akitaja nia yake ya kuendeleza elimu yake.
Businge anafanya kazi kama mkufunzi mkuu wa teknolojia wa Global Women's Water Initiative (GWWI), akifundisha wanawake na vijana nchini Kenya, Tanzania, na Uganda jinsi ya kujenga na kutunza vyanzo vya maji. Anafundisha ujenzi wa vichujio vya mchanga wa bio kwenye matanki ya maji. Kupitia shirika hilo, Businge amewafundisha wanawake ujenzi ambao baadaye walipewa kandarasi ya kujenga vyoo vya shimo vilivyoboreshwa vya uingizaji hewa.
Businge ana mtoto wa kike anae endesha kipindi cha redio cha Ladies Night, na kuongeza ufahamu wa umuhimu wa kuelimisha wanawake vijana.
Mto Mabumba (Burundi)
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Kibukwen
Kibukwen ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabukwen. Wataalamu wengine huiangalia kuwa lahaja ya Kinaki. Idadi ya wasemaji wa Kibukwen imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibukwen iko katika kundi la Kibeboidi linalofanana na lugha za Kibantu.
VT
VT au vt ni kifupi cha:
Belleville, New Jersey
thumb|right|260px|Mahali pa mji wa Belleville katika Essex County na [[New Jersey]] Belleville ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 34,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 9 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 8.8 km².
Boğazköy
thumb|Boğazköy_barajı ni mji na manispaa iliopo katika Mkoa wa Istanbul kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.
Frédéric Mistral
left|80px thumb|Frédéric Mistral
Frédéric Mistral (8 Septemba 1830 – 25 Machi 1914) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Ufaransa. Hasa alijishughulikia na kufufua lugha ya Provence inayozungumzwa sehemu za Kusini za Ufaransa. Aliandika mashairi mengi katika lugha hiyo na kutolea kamusi. Mwaka wa 1904 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Ndege ya kijeshi
Ndege ya kijeshi ni eropleni inayotumiwa kwa kusudi la kijeshi. Mara nyingi ni ndege ilitengenezwa hasa kwa kusudi hilo, lakini kuna pia ndege zinazoitwa hivi hata kama zinafanana na ndege za kawaida hata zinaweza kubaki bila silaha lakini zilinunuliwa na jeshi la nchi fulani kwa makusudi yao. Ndege iliyokodiwa tu au kukamatwa na jeshi kwa muda haiitwi "ndege ya kijeshi".
Puto na putoanga zilitangulia
Vyomboanga (balloon) vya kwanza vilivyotumiwa kijeshi vilikuwa puto katika karne ya 19. Zilitumiwa hasa kwa kusudi la kupeleka watazamaji na wapelelezi juu ya uso wa nchi na kupeleleza malengo kwa mizinga na kama mizinga ililenga vema. Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia kulikuwa pia na matumizi ya putotanga (zeppelin) kwa kusudi hiyohiyo na pia kwa kubeba mabomu nyuma ya mistari ya mapigano. Ndegeputo za Ujerumani zilitupa mabomu kadhaa juu ya London wakati wa Vita Kuu ya Kwanza.
Ndege za injini
Mara baada ya kupatikana kwa ndege za akina Wright mnamo mwaka 1903 wanajeshi waliona faida ya kutumia mitambo hiyo kwa makusudi yao. Walileta uwezo wa kufikia mahali haraka zaidi na kwa uhakika zaidi kuliko puto.
Baada ya kuanza kwa Vita vikuu vya kwanza mwaka 1914 marubani walitumwa angani kwa kupeleleza hali ya maadui. Pale ambako ndege za maadui zilikutana angani marubani walianza kupigana kwa kutumia bastola au bunduki walizokuwa nazo.
Mwaka 1915 Ufaransa ilitangulia kutengeneza ndege ya kwanza yenye bombomu.
Kiarhö
Kiarhö ni lugha ya Kiaustronesia nchini Kaledonia Mpya inayozungumzwa na Waarhö. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiarhö imehesabiwa kuwa watu kumi inagawa kuna Waarhö 350, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiarhö iko katika kundi la Kioseaniki.
Mto Magoro (Burundi)
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kayanza).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Kibumaji
Kibumaji ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wabumaji. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibumaji imehesabiwa kuwa watu 11,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibumaji iko katika kundi la Cross River.
Cyril August Chami
Cyril August Chami (amezaliwa 9 Februari, 1964) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania.
Rehani
thumb|Rehani
Rehani (toka Kiarabu c رَهْن‏, rahn) hutumiwa ama na wanunuzi wa mali isiyohamishika ili kupata fedha za kununua mali hiyo; au wamiliki wa mali isiyohamishika ili kuongeza fedha kwa madhumuni yoyote.
Mali ya mkopaji huwekwa rehani ili kulinda maslahi ya mkopeshaji. Hii inamaanisha kuwa kisheria mkopeshaji atakuwa na haki ya kutwaa mali iliyowekwa rehani pale mkopaji atakaposhindwa kulipa.
Waweka rehani wanaweza kuwa ni watu binafsi wanaoweka nyumba zao rehani au kampuni za biashara zinazoweka rehani majengo yao.
Mkopeshaji kawaida huwa ni taasisi ya kifedha, kama vile benki kulingana na nchi husika. Masharti ya mikopo kama ukubwa wa mkopo, ukomavu wa mkopo, kiwango cha riba, njia ya kulipa mkopo, na sifa nyingine huwa zinatofautiana sana.
Kumburgaz
thumb|Machweo eneo la Istanbul
ni mji na manispaa iliopo katika Mkoa wa Istanbul kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.