cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Uchapaji
Gutenberg na uchapaji kwa herufi za kusogezeka
Gutenberg alibuni pia wino wenye mafuta uliofaa kwa kazi yake kwa sababu ilidumu kuliko wino wa majimaji wa awali.
Mlima Evan-Thomas
thumbnail|right|200px|Mlima Evan-Thomas na Mlima Packenham ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,098 juu ya usawa wa bahari.
Uchapaji
Usambazaji wa matbaa ya Gutenberg
Mwanzoni teknolojia mpya ya Gutenberg ilisambaa polepole. Mahitaji ya pesa yalikuwa mengi, mafundi walihitajika kuandaa kalibu, kuchemsha aloi na kuimwaga katika kalibu, halafu kupanga herufi kwa maneno, mistari na ukurasa wote. Kulikuwa na haja ya kuandaa akiba kubwa ya herufi kwa uchapaji wa kitabu kizima. Mwanzoni bei bado ilikuwa juu hata ililingana na bei ya muswada zilizonakiliwa kwa mkono.
Mnamo 1470 kulikuwa na matbaa 17 na hadi mwaka 1490 idadi iliongezeka kuwa 204. Hadi mwaka 1500 ni 252 matbaa na 62 za hizi zilikuwepo ndani ya Dola Takatifu la Kiroma. Wastani wa kila toleo ulikuwa nakala 150 hadi 250 hivi. Sehemu kubwa ilitolewa kwa lugha ya Kilatini, lakini polepole chapa kilitumiwa pia kwa lugha za kieneo.
Athari za matbaa ya Gutenberg katika jamii na utamaduni
Uchapaji kwa herufi za kusogezeka ulikuwa na athari kubwa katika jamii na utamaduni wa Ulaya halafu duniani kote. Mnamo mwaka 1500, yaani miaka 50 baada ya Gutenberg kuanza kazi, matbaa za Ulaya zilikuwa zimetoa tayari nakala milioni 20 ya miandiko mbalimbali.
Kitabu kilichokuwa jambo haba sana kilianza kupatikana kwa wingi. Elimu kwa njia ya kujisomea iliyopatikana kwa wanafunzi wachache pekee ilisambaa haraka sana. Mawazo na habari zilizowahi kupitishwa kwa mdomo pekee hasa zilichapishwa sasa zikapatikana haraka kwa watu wengi.
Waandishi kadhaa walikuwa mashuhuri haraka. Vitabu vya Eramus wa Rotterdam viliuzwa kwa nakala 750,000 wakati wa maisha yake (1469–1536). Mafundisho ya Martin Luther yalisambazwa haraka, katika miaka michache baina ya 1518 na 1520 pekee nakala 300,000 za vijitabu vyake vilichapishwa na kuuzwa. Bila matbaa matengenezo ya Kiprotestanti yasingepata nguvu iliyokuwa nayo.
Hapo si ajabu kwamba watu wenye mamlaka waliona teknolojia mpya kuwa hatari. Viongozi wa Kanisa Katoliki na wa serikali walijaribu kusimamia na kutawala matumizi ya matbaa. Katika miaka ya kwanza hali ya kisiasa katika Ujerumani na Italia ilikuwa muhimu. Nchi zote mbili zilikuwa sehemu za Dola Takatifu la Kiroma ambalo hali halisi halikuwa na serikali kuu. Miji mingi ndani yake ilijitawala na swali la kuruhusu kazi ya matbaa ilikuwa juu ya serikali ya kila mji. Ndiyo sababu teknolojia ya matbaa ilienea na kukomaa katika nchi hizi mbili mwanzoni na baadaye haikuwezekana kuifuta tena hata katika nchi nyingine. Hata hivyo serikali za nchi kadhaa zilifaulu kulazimisha udhibiti mkali wa vitabu - ila tu nchi nyingine ziliendelea haraka zaidi kwa sababu ilionekana ya kwamba usambazaji wa mawazo ulisaidia sana maendeleo ya uchumi na utamaduni.
Ndiyo pia sababu mojawapo muhimu kwa nchi za Ulaya kufikia hali ya juu duniani na kuzipita nchi za Waislamu na Asia. Hadi wakati wa Gutenberg utamaduni wa Waislamu na nchi za Asia Mashariki uliongoza duniani katika uzalishaji wa bidhaa nyingi, utajiri na mafanikio mengi.
Lakini serikali ya sultani Beyazid II katika Milki ya Osmani mwaka 1485 ilikataza uzalishaji wa vitabu kwa matbaa kwa Waislamu. Amri hiyo ilirudiwa mwaka 1515 na Sultani Selim. Vibali vilitolewa kwa matbaa pekee zilizohudumia jumuiya za wasio Waislamu kama Wayahudi na Wakristo. Kitabu cha kwanza kilichopigwa chapa huko Konstantinopoli kilitolewa mwaka 1497 kwa lugha ya Kiebrania kikiwa na maelezo ya Torati. lakini uchapaji wa herufi za Kiarabu ulipigwa marufuku hadi mwaka 1729.
Matbaa ya kuzunguka na nguvu ya mvuke
thumbnail|300px|Matbaa ya Hoe, mnamo 1864 Kimsingi teknolojia ya Gutenberg ilifuatwa na kuendelezwa kwa karne mbili hadi kubuniwa na mashine ya uchapaji ya kuzunguka. Hapo kurasa za chapa zilipangwa juu ya mcheduara uliozunguka na karatasi ilipitishwa chini ya mzunguko wake. Wino ulipakwa mfululizo juu ya herufi na karatasi iliingizwa ama karatasi kwa karatasi au mfululizo kutoka msokoto wa karatasi. Mashine hizi ziliendeshwa kwa nguvu ya mashine ya mvuke, baadaye injini za umeme.
Uchapaji wa offset na mwisho wa herufi za kusogezeka
Wakati wa karne ya 20 njia mpya ya uchapaji ilibuniwa iliyozidi kuboreshwa na hatimaye kuchukua nafasi ya herufi za kusogezeka. Leo hii vitabu na magazeti mengi kabisa duniani hutengenezwa kwa uchapaji wa offset.
Hapo picha ya ukurasa wote inachomwa kwenye bapa la metali (mara nyingi alumini). Uso wa alumini unaandaliwa ili sehemu zinazotakiwa kuchapwa zipokee wino, lakini sehemu ambazo hazitakiwi kuonekana zinapokea unyevu wa maji na hivyo wino haushiki hapo. Bapa linabanwa katika mashine ya uchapaji, wino kupakwa kwenye bapa kwa kila mzunguko wa mashine, na picha ya ukurasa uliochomwa kwenye metali linanakiliwa kwenye blanketi la mpira linalozunguka pia. Kutoka mpira wino unabanwa juu ya karatasi na picha ya ukurasa ulioandaliwa sasa ni ukurasa uliochapishwa.
Awali picha ya ukurasa ilipigwa kwa kamera halafu kupelekwa kwenye bapa ya uchapaji. Leo hii ukurasa unaandaliwa katika kompyuta na kupelekwa moja kwa moja katika mashine ya uchapaji.
Matbaa za herufi ya kusogezeka bado zinatumiwa mahali pachache na wasanii na mafundi wanaotengeneza michapo ya pekee au ya kisanii.
Dereva za uchapaji
Unapoweka printa kwa tarakilishi yako, huwa kwa kawaida waitishwa kuweka dereva za uchapaji (printer drivers). Hizo ni programu ambazo zinakusaidia kuwasiliana na mashine ile. Kulingana na maelezo ya Wikipedia ya Kiingereza, dereva za uchapaji hugeuza data ili iwe kati hali au mfumo ambao printa itaweza kupiga chapa bila ya tatizo lolote. Kazi ya dereva hizo ni kuwezesha tarakilishi kupiga chapa bila kuzingatia muundo wa printa yenyewe. Programu hizi huenda ukapewa wakati unanunua mashine yako ya printa au ukapata kwa wavuti za mitandao zinazoshughulika na mambo ya chapa.
Marejeo
On the effects of Gutenberg's printing
Hifadhi ya Mazingira ya King William's Town
Hifadhi ya Mazingira ya King William's Town ni hifadhi ya asili huko Qonce (Mji wa King William) katika Rasi ya Mashariki.
Joseph Kasheku Musukuma
Joseph Kasheku Musukuma ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Geita  kwa miaka 2015 – 2020.
Mto Gatororongo
ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Bujumbura Vijijini).
Kituo cha metorolojia
thumb|Kituo cha metorolojia kwenye Uwanja wa Ndege. thumb|Kituo cha metorolojia nchini [[Benin.]] Kituo cha metorolojia ni mahali ambako hali ya hewa inachunguliwa kwa njia ya upimaji wa mfululizo na kutunza vipimo hivyo kwa muda mrefu. Data kutoka vituo hivyo ni msingi wa kujenga metorolojia ambayo ni tawi la sayansi kuhusu angahewa, tabianchi na halihewa.
Kituo cha metorolojia huwa na vifaa vya kupimia
Vipimo vya upepo vinapaswa kuchukuliwa mahali pasipo vizuizi. Lakini vipimo vya unyevu na vya jotoridi vinapaswa kuchukuliwa pasipo mwanga wa Jua kwa sababu joto la mwanga linabadilisha vipimo hivyo.
Mahali pengi kuna vituo visivyohitaji kuangaliwa kila siku na binadamu kwa sababu vipimo hukusanywa na vifaa vyenyewe na kutumwa ofisi kuu kupitia intaneti au simu. Hata hivyo bado kuna vituo vingi ambako data huangaliwa na wataalamu na waajiriwa wa kituo. Pale ambapo watu wanahudumia kituo vipimo hukusanywa angalau mara moja kwa siku; vipimo vingine kutolewa kila saa.
Kizima moto
thumb|right|170px|Kizima moto chenye dawa la unga thumb|right|170px|Kizima moto chenye CO2 chazima TV inayowaka
Kizima moto ni chombo kinachotoa kiowevu, gesi au dawa la unga vinavyozuia mwako na kuzima moto. Giligili ndani yake huntunzwa kwa shindikizo inatoka kwa mbio kama vali yake inafunguliwa.
Madawa ya pekee kwa aina za moto
Madawa ndani ya kizimamoto hutofautiana kulingana na aina ya moto inayotakiwa kuzimwa.
Arigoni
Duniani yapatikana katika angahewa kama gesi adimu na bwete isiyo na rangi wala ladha. Kwa sababu ya tabia yake ya ubwete kampaundi asilia hazijulikani ila tu zimetengenezwa katika maabara. Katika angahewa ni gesi adimu inayopatikana kwa wingi kwa sababu asilimia moja ya hewa yote ni arigoni.
Inapatikana wakati wa kupoza hewa kwa shabaha ya kupata oksijeni au hidrojeni ya kiowevu.
Kutokana ubwete wake hutumiwa kama gesi ya kuzuia mmenyuko kwa mfano katika vizima moto au ndani ya balbu inapochelewesha kuchomwa kwa nyuzi za balbu.
Scott Adkins
thumb|Picha ya msanii Scott Adkins alimaarufu zaidi kwa jina la Boyka Scott Edward Adkins (alizaliwa 17 Juni 1976) ni mwigizaji na mzalishaji wa filamu, mtayarishaji, mwandishi wa skrini, mazoezi ya viungo, na msanii wa kijeshi wa Uingereza.
Kiasi
Kiasi (kwa Kiingereza temperance, kutoka Kilatini temperantia; kwa Kigiriki σωφροσύνη, sofrosune) ni adili linaloratibu matumizi ya vitu, binadamu asije akatawaliwa na tamaa.
Scott Adkins
Scott Edward Adkins alizaliwa katika mji wa Sutton Coldfield ndani ya Birmingham huko Uingereza na alikuwa mtoto wa wauzanyama.
Mara ya kwanza aliupenda mchezo wa ngumi akiwa na miaka kumi. Alipotembelea kituo cha judo akiwa na baba yake pamoja na kaka yake. Baada ya kuibiwa akiwa na umri wa miaka 13, shauku yake katika sanaa ya kijeshi ilikua zaidi. Mwaka huo huo, alianza kufanya mazoezi ya Taekwondo. Alivyokua na miaka kumi na sita, Scott alianza kujifunza mchezo wa kickboxing akiwa na Antony jones. Akawa mchezaji mzuri wa kickboxing. Pia ana ujuzi wa michezo kama vile Karate, Krav Maga, Wushu, Ninjutsu, Jiujistu, Muay Thai, Capoeira na mazoezi ya Acrobatic.
Ameanza kuigiza mwaka 2001 ameshaigiza filamu kama vile IP Man4,The Expendable2, Wolf Warrior, Triple Threat, Zero Dark Thirt, Ninja na nyinginezo. Amecheza mpiganaji wa gereza la Urusi Yuri Boyka katika filamu ya 2006 Undisputed II: Man Last Standing na mwendelezo wake, Undisputed III: Redemption (2010) na Boyka: Undisputed (2016); Casey Bowman katika filamu ya 2009 Ninja na mwendelezo wake wa Ninja 2013: Kivuli cha Chozi; Kifaransa katika filamu ya 2018 Mkusanyaji wa Deni na mkusanyaji wake wa Ushuru wa Deni wa 2020 (akicheza na Louis Mandylor). Alicheza pia John, wa Askari wa Ulimwenguni: Siku ya Kuhesabu (akichukua nafasi ya Jean-Claude Van Damme kama mhusika mkuu), na ameonekana katika The Bourne Ultimatum na Zero Giza Thelathini.
Alikuwa pia na majukumu ya kuigiza katika Wolf Warrior na Ip Man 4 akicheza mpinzani mkuu katika sinema zote mbili, na alikuwa na majukumu ya kusaidia katika Daktari Strange na The Expendables 2.
Makanikaumeme
thumb|432x432px|[[Rilei yenye sehemu za kiumeme na kimakanika]] Makanikaumeme (kwa Kiingereza: electromechanics) ni tawi la uhandisi linalounganisha elimu ya umeme na umakanika. Umuhimu wake ni hasa katika matumizi ya nguvu ya umeme kwa kuendesha mashine na vifaa vya kimakanika.
Vifaa vya aina hiyo ni vingi, kuanzia mkono wa saa unaosogezwa kwa nguvu ya umeme hadi mota ya umeme inayoendesha gari, lakini viendeshi diksi au pinta katika teknolojia ya kompyuta.
Fresno, California
300px|thumb Fresno ni mji wa tano kwa ukubwa katika California. Eneo lake ni 271.4 km² kuna wakazi 500,017 (2007). Mji upo m 90 kutoka juu ya usawa wa bahari.
Fresno ni kati ya California baina ya Los Angeles na San Francisco.
Mji uliundwa mwaka 1856. Jina la kwanza la mji lilikuwa Millerton.
Jina la Fresno ni ya Kihispania, maana yake ni mti wa ash.
Busara
Busara (kwa Kiingereza: prudence, kutoka Kilatini prudentia, kifupisho cha providentia, yaani "kutazama mbele") ni mojawapo kati ya maadili bawaba yaliyotambulikana na wanafalsafa wa Ugiriki.
Ndiyo adili linalofanya akili izingatie kwa makini hali halisi ili kutambua yaliyo mema na kuchagua njia ya kufaa kuyafikia.
Aristotle alifuatwa na Thoma wa Akwino akisema busara ndiyo kanuni nyofu ya utendaji.
Adili hilo halichanganyikani na woga unaomzuia mtu asitende inavyotakiwa, wala na ujanja unaotumia undumakuwili na ulaghai.
Kwa Kilatini inaitwa «auriga virtutum – dreva wa maadili», kwa kuwa inatakiwa kuongoza utekelezaji wa maadili mengine yote ikiyaonyesha kanuni na kiasi. Busara ndiyo inayoongoza uamuzi wa dhamiri. Mwenye busara anatenda kufuatana na uamuzi huo. Kwa njia ya busara tunatumia kwa hakika misimamo ya kiadili katika nafasi mbalimbali na kuondoa wasiwasi kuhusu la kutenda.
Katika Ukristo
Yesu aliitaja busara mara kadhaa, kwa kuwa inahitajiwa na wote ili wajiongoze vizuri, lakini inawafaa hasa wanaotakiwa kushauri au kuongoza wengine. Ila tuielewe vema, tusije tukaichanganya na vilema vinavyofanana nayo.
Kasoro za kuepwa
Tunatambua zaidi thamani ya adili fulani tukizingatia madhara ya vilema vinavyopingana nalo, ambayo mara nyingi ni ya wazi. Injili inaonyesha matokeo ya kutofikiria yakilinganisha wanawali wenye busara na wale wapumbavu (taz. Math 25:1-13). Mtume Paulo alisifu busara ya wazee, hasa waliowekwa juu ya jumuia za Kikristo, akiongeza tusiwe “watu wa kujivunia akili” (Rom 12:16) kwa sababu Mungu ataharibu “hekima yao wenye hekima” na kukataa “akili zao wenye akili” (1Kor 1:19) wanaotegemea uwezo na ujanja wao. Yesu alisali, “Nakushukuru, Baba, Bwana wa mbingu na nchi, kwa kuwa mambo haya uliwaficha wenye hekima na akili, ukawafunulia watoto wachanga” (Math 11:25).
Basi, tuepe kasoro mbili zinazopingana: upande mmoja kutofikiria, uzembe katika kuzingatia la kufanya, uamuzi wa harakaharaka; upande mwingine busara bandia, “nia ya mwili” (Rom 8:6), ambayo si adili, ina malengo ya kidunia tu, na mbinu nyingi za kujipatia faida: kwa kufanya hivyo wajanja hawataingia ufalme wa mbinguni.
Busara na kujitawala kadiri ya Augustino na Thoma wa Akwino
Inafafanuliwa kama akili nyofu inayoongoza matendo. Inaitwa dreva wa maadili ya kiutu, kwa kuwa linaratibu matendo ya haki, nguvu na kiasi na maadili mengine yanayotokana nayo, ikipanga kipimo cha kufuata, bila kuzidisha wala kupunguza. Lakini ili ipime vizuri inahitaji maadili hayo mbalimbali yawepo tayari, kama vile dreva wa gari la kukokotwa anavyohitaji farasi waliozoeshwa vizuri. Adili dreva na mengine yanahusiana pande zote na kustawi pamoja. Hakuna mtu anayeweza kuwa na busara asipokuwa na haki, nguvu, kiasi, uaminifu na utaratibu kulingana nayo, kwa sababu “kila mmoja anapima la kufanya kwa kufuata misimamo ya ndani ya utashi wake na hisi zake” (Thoma wa Akwino): mwenye kiburi anaona ni jema lile linalopendeza kiburi chake, kumbe mwadilifu anapenda kutenda mema bila kujulikana. Basi, “uamuzi wa busara ni wa kweli kiutendaji kadiri unavyolingana na unyofu wa utashi” (Thoma wa Akwino). Tena, busara haitakiwi tu kupima vizuri, bali pia kuagiza kwa nguvu matendo maadilifu; lakini haiwezi kufanya hivyo utashi usiponyoshwa na maadili hayo. Unyofu huo ni mzuri; kumbe mara nyingi siasa inazingatia faida tu, badala ya uadilifu, ikiacha yatendeke maovu makubwa bila kutetea haki za wanyonge hata kupatwa na matokeo ya kutisha. Kwa kufidia maovu hayo yanahitajika maisha matakatifu ya watu kadhaa ambao kwa ajili yao Mungu anaweza akatumia huruma kama kwa wale kumi “wenye haki” (Mwa 19:16-33).
Basi, aliyetenda dhambi ya mauti dhidi ya adili lolote, hawezi kuwa na busara yenye msimamo, kwa sababu utashi wake umepotoka kuhusu lengo kuu. Ni lazima tumpende Mungu kuliko nafsi yetu ili busara iwe na msimamo na kushikamana na maadili mengine ya kiutu. Hapo itatushauri mengi yanayojulikana na akili, itatukinga na matendo yasiyofikiriwa, itatawala silika yetu, itatuambia tusifuate ndoto za mchana wala tamaa za hisi, itatukumbusha wajibu wa kupokea mashauri ya watu wenye mwanga na mang’amuzi kuliko sisi, na wa kutii wanaotuongoza.
Adili hilo, kubwa kuliko yale yote linayoyaongoza, haliishii kutuzuia tusitende (hasa makuu) kwa kuogopa usumbufu na ugumu. Hiyo ni “busara” ya wasio na moyo wanaoyumbayumba daima kati ya mema na mabaya, watu vuguvugu wanaojitetea kwa kusisitiza wazo lao kuu, kwamba “tusizidishe”. Kumbe, adili la busara linaelekeza kutenda namna na wakati wa kufaa, bila kusahau lengo lipitalo maumbile, wala ari kwa utukufu wa Mungu na wokovu wa watu.
Mwanzoni mwa malezi maadili ya unyenyekevu, usafi wa moyo na uvumilivu yanasisitizwa kuliko busara, kwa sababu yanamuelekeza aliye nayo aamue vizuri kuhusu maisha ya Kiroho. Lakini baadaye, anapoanza kujiongoza katika mengi na kushauri wengine, anatakiwa kuzingatia madai ya busara asiamue harakaharaka. Hapo tunazidi kuelewa ukuu wa adili la Kikristo la busara linalokuja mara chini ya yale ya Kimungu na kuingiza mwanga wa maadili hayo katika yale ya kiutu.
Upambanuzi huo unadai kwanza imani kubwa. Busara hairatibu matendo ya maadili ya Kimungu, kwa sababu ni makuu zaidi na kanuni yake ni Mungu mwenyewe: hayategemei kilele kilicho katikati ya vilema viwili vinavyopingana mabondeni na ambacho kinaonyeshwa na busara. Hata hivyo utekelezaji wa maadili ya Kimungu haufanyiki pasipo busara ambayo ionyeshe, k.mf. lini inafaa kusema juu ya imani, ama kutekeleza tendo hili au hili la upendo. Basi, busara ya Kikristo pamoja na upendo vinashikamanisha maadili yote.
Kipaji hicho kinahusiana na heri ya wenye huruma kwa sababu mbili. Kwanza, tunatakiwa kuwa na huruma tuweze kushauri vilivyo wanaohitaji msaada huo, tuwainue kwa nguvu na upole bila kuwachukiza. Pili, busara inaposita kati ya ukali wa haki na haja ya kutosahau kamwe huruma, kipaji cha shauri kwa kawaida kinatuelekeza kwenye huruma ambayo itamuinua mkosefu na kumrudisha katika utaratibu wa haki, arekebishe alichoharibu kwa kujuta kwa dhati kuliko kwa kuvumilia adhabu pasipo upendo.
Tunaweza kuona zaidi ukuu wa busara ya Kikristo tuzingatia unyofu unaotakiwa kuendana nayo daima kadiri ya maneno ya Yesu: “Ni nani basi yule mtumwa mwaminifu mwenye akili, ambaye bwana wake alimweka juu ya nyumba yake, awape watu chakula kwa wakati wake? Heri mtumwa yule, ambaye bwana wake ajapo atamkuta akifanya hivyo. Amin, nawaambieni, atamweka juu ya vitu vyake vyote” (Math 24:45-47). Hayo yanahusu kwa namna ya pekee wale ambao wanatakiwa kuongoza wengine, na ambao watapata tuzo kuu: “Walio na hekima watang’aa kama mwangaza wa anga; na hao waongozao wengi kutenda haki watang’aa kama nyota milele na milele” (Dan 12:3).
Busara ya kishujaa
Hiyo inazungumziwa kidogo, lakini katika nafasi ngumu busara pia inakuwa ya kishujaa. Adili hilo linahusu utekelezaji wa ukweli, yaani ukweli katika matendo. Ndiyo sababu Bwana alisema, “Iweni na busara kama nyoka, na kuwa watu wapole kama hua” (Math 10:16). Si rahisi kulinganisha kila mara maadili hayo, lakini yote mawili ni ya lazima kwa Mkristo anayetakiwa si tu kuwa mwadilifu kamili, bali kutenda daima kama mwana wa Mungu, akimtegemea kikamilifu na kuzidi kujua anavyomtegemea. Busara ya Kikristo katika ngazi ya juu inajua wazi mema yanayompasa mtoto wa Mungu, na inaelekeza kwa imara maadili mengine yayatende kitakatifu. Wanaolenga ukamilifu wanatakiwa kulenga maadili yote kwa ngazi ya juu, jambo linalodai kiwango hichohicho cha busara walau kuhusu utakatifu wao wenyewe. Adili hilo ni la lazima zaidi kwa wale wanaopaswa kushauri na kuongoza wengine. Tunapoiamini mno busara yetu, Mungu akitaka kututakasa anatuacha tuangukie makosa ya wazi, au tusahau au kutozingatia mambo, na matokeo yake yanatuaibisha. Baada ya takaso hilo busara inaweza ikawa ya kishujaa na kuongozana na kiwango cha juu cha kipaji cha shauri ambacho tunapokea uvuvio wa Kimungu wa kuhisi la kufanya katika nafasi ngumu.
Inatokea vile Bwana anapomfanya mtumishi wake atende namna ambazo wengi wanaona hazina busara, k.mf. Fransisko wa Asizi katika kupenda ufukara. Ndivyo walivyofanya wale wote ambao kwa uvuvio wa Mungu walikabili kazi ngumu zaidi, kama kuokoa makahaba au majambazi hata kuwafanya watawa; hapo walijikuta katika nafasi ambapo kutenda na kutotenda kulionekana vilevile kukosa busara, hata iliwapasa kumuomba Bwana uvuvio wa kipaji cha shauri, pamoja na kutulia mikononi mwake. Busara kamili haitenganiki na sala ya kudumu kwa kupata mwanga wa Mungu; vilevile inaelekeza kusikiliza mashauri mazuri ya wanaoweza kutuangazia na inadhihirisha ukomavu wa roho.
Kuhusu mambo ya pekee yapitayo maumbile, busara halisi inachukua tahadhari: haiyakanushi kimsingi, bali inayapima na kuyatolea tamko pale tu inapolazimika na baada ya kumuomba Mungu mwanga. Busara hiyo ya hali ya juu inadhihirika pia katika kupima miito ya pekee. Ushujaa wa adili hilo unadhihirika hasa katika matendo ambayo binadamu anayaona hayana busara, kumbe matokeo yake yanakuja kuonyesha yalivyokuwa na busara ya juu. Ndivyo Mwokozi alivyowatuma mitume wake kumi na wawili waongoe ulimwengu bila chombo chochote cha kibinadamu.
Anjibati
Anjibati (pia: Angilbert, Angilberk au Engelbert; 760 hivi - 18 Februari 814) alikuwa abati wa Centula (leo nchini Ufaransa) na mshairi.
Aliacha majukumu yake ikulu akatawa kwa kukubaliana na mama wa watoto wake, Berta, binti Karolo Mkuu, ambaye pia alitawa.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu; labda alitangazwa na Papa Paskali II au Papa Urban II.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 18 Februari.
1691
Makala hii inahusu mwaka 1691 BK (Baada ya Kristo).
Kinyonga (kundinyota)
350px|thumb|Ramani ya Kinyonga - Chamaeleon Kinyonga (kwa Kilatini na Kiingereza Chamaeleon) ni jina la kundinyota ndogo kwenye angakusi.
Mahali pake
Kinyonga lipo karibu na ncha ya anga ya kusini. Linapakana na kundinyota Nzi ( Musca), Mkuku (en:Carina) na Panzimaji (en:Volans) upande wa kaskazini, Meza (en:Mensa) upande wa mashariki, Thumni (Octans) upande wa kusini na Ndege wa Peponi (Apus) upande wa magharibi.
Jina
Kinyonga linapatikana kati ya makundinyota yaliyobuniwa tangu mabaharia Wazungu walipozunguka Dunia yote katika karne ya 16 na kuona mara ya kwanza nyota za kusini. Hazikutajwa katika vitabu vya Wagiriki wa Kale au vya Waarabu. Kundinyota hili ilielezwa mara ya kwanza na mabaharia Waholanzi Pieter Dirkszoon Keyser na Frederick de Houtman katika safari yao ya kuelekea Indonesia zikaonyeshwa mara ya kwanza mwaka 1598 katika globu ya nyota ya Petrus Plancius. Baadaye ilipokelewa katika "Uranometria" ya Johann Bayer.
Keyser alitumia jina la Kiholanzi la  Het Chameljoen  (Kinyonga) iliyotajwa baadaye kwa jina la Kigirikiki „Chamaeleon“.
Leo iko pia katika orodha ya makundinyota 88 ya Umoja wa Kimataifa wa Astronomia. Kifupi rasmi ni ‘Cha’.
Nyota
Nyota angavu zaidi ni α Alfa Chamaeleontis yenye mwangaza unaoonekana wa 4.07 mag ikiwa umbali wa Dunia wa miakanuru 63.5
Elamu
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/12/Elam_Map.jpg/200px-Elam_Map.jpg|right|thumb|400px| Ramani inayoonyesha eneo la Milki ya Elamu (katika nyekundu) na maeneo ya jirani. Elamu ilikuwa ustaarabu wa kale mashariki mwa Mesopotamia. Elam ilienea katika magharibi na kusini-magharibi mwa Iran ya sasa, pamoja na sehemu ndogo ya kusini mwa Iraki.
Mji muhimu zaidi ulikuwa Shushani; kwa karne kadhaa mji mkuu ulikuwa Dur-Untash kilomita 40 kusini mwa Shushani.
Historia
Historia ya Elamu inajulikana kwa sehemu tu. Ilidumu zaidi ya milenia 2. Wataalamu hugawa historia hiyo kwa vipindi vifuatavyo:
Rekodi zilizoandikwa huanza kutoka karibu 3000 KK katika kipindi cha Waelami wa Kale (Zama za Shaba ya Kati). Katika Milki ya Waakhameni lugha ya Kielamu ilikuwa miongoni mwa lugha zilizotumika rasmi. Lugha ya Kielamu haina uhusiano unaoeleweka na nyingine yoyote.
Waelamu waliita nchi yao "Haltamti", lakini Wasumeri na Waakadia waliiita Elamu, na ndivyo ilivyoitwa pia katika Biblia ya Kiebrania.
Ustaarabu wa Elamu ulianza karibu 2700 BC, na hatimaye walishindwa na Waakhameni mnamo 640 KK. Kibao kilichopatikana mwaka wa 1848 kina mfalme wa Ashuru Ashurbanipal akijigamba juu ya ushindi wake:
Madeira
thumbnail|right|280px|Sanamu la João Gonçalves Zarco,Madeira Madeira ni neno la kutaja hasa:
Kutokana na maana hiyo asili jina lietumika duniani kwa njia mbalimbali:
Malkagufu
ni kata ya kaunti ya Wajir, eneo bunge la Wajir Kaskazini, kaskazini mashariki mwa Kenya.
Kitigak
Kitigak ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watigak. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kitigak imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitigak iko katika kundi la Kioseaniki.
Kikwajuni Juu
Kikwajuni Juu ni kata ndani ya Jiji la Zanzibar katika Mkoa wa Mjini Magharibi Unguja, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 2,480 waishio humo.
1692
Makala hii inahusu mwaka 1692 BK (Baada ya Kristo).
Shirikisho la Afrika ya Kati
Shirikisho la Afrika ya Kati (liliitwa pia Shirikisho la Rhodesia na Unyasa) lilikuwa dola la kujitawala chini katika mfumo wa ukoloni wa Uingereza uliounganisha nchi za leo za Zambia, Zimbabwe na Malawi zilizoitwa wakati ule Rhodesia ya Kaskazini, Rhodesia ya Kusini na Unyasa (Nyassaland).
Lilipatikana kati ya mwaka 1953 hadi mwisho wa 1963.
Shirikisho lilianzishwa tarehe 1 Agosti 1953 kwa shabaha ya kuunda nchi itakayofuata njia kati ya muundo wa ubaguzi wa rangi ya Afrika Kusini upande mmoja na nchi huru zilizotawaliwa na wanasiasa Waafrika wenye mwelekeo wa Ujamaa. Lilikuwa jaribio la kutunza kipaumbele cha walowezi wenye asili ya Ulaya.
Mwisho ulikaribia baada ya miendo ya kumaliza ukoloni duniani kote na nguvu ya wawakilishi wa Waafrika katika eneo la shirikisho iliongezeka nguvu.
Mwisho wa mwaka 1963 Rhodesia ya Kaskazini ilikuwa taifa jipya la Zambia na Unyasa (Nyassaland) ikawa Malawi.
Sheria ya Kupumua
Sheria ya Kupumua ni pendekezo la muswada wa serikali kuu ya Marekani, uliowasilishwa na Mradi wa Haki ya Uchaguzi wa Movement for Black Lives. Mswada huu unapendekeza kuondoa dola za walipa kodi kutoka kwa polisi na kuwekeza katika mbinu mbadala, za kijamii kwa usalama wa umma.
Mabingwa wa mswada huo ni pamoja na Ayanna Pressley, Mwakilishi wa Kidemokrasia wa wilaya ya 7 ya bunge la Massachusetts na Rashida Tlaib, Mwakilishi wa Kidemokrasia wa wilaya ya 13 ya bunge la Michigan. Tlaib alisema katika ufichuzi wa mtandaoni wa Sheria ya PUMUA na Vuguvugu la Maisha ya Weusi kwamba "Jumuiya zetu katika tarehe 13 na mimi tumejitolea kujihusisha kikamilifu na sheria hii kwa umakini na kwa hisia ya uharaka."
Historia
Uandishi wa sheria hiyo ulitanguliwa na mauaji ya Waamerika Weusi na maafisa wa polisi weupe mnamo 2020, wakiwemo George Floyd na Breonna Taylor, na wengine wengi wakiwemo Tony McDade, Natasha McKenna, Aiyana Stanley-Jones, Elijah McClain, Pearlie Golden, Kayla. Moore, Freddie Gray, Atatiana Jefferson, na Oscar Grant. Mswada huo ulizinduliwa Julai 7, 2020 huku maandamano na maasi dhidi ya ukatili wa polisi yakifanyika kote nchini.
Waandalizi wa Sheria ya Kupumua walifadhili kasi ya maandamano ya majira ya joto ya 2020 na mabadiliko yanayoonekana katika maoni ya umma ili kushinikiza mabadiliko ya sera katika ngazi ya serikali ya shirikisho. "Tulitengeneza muswada huu kuwa mkubwa," Gina Clayton Johnson, mmoja wa waundaji wake na mkurugenzi mtendaji wa Essie Justice Group, alisema wakati wa hafla ya tangazo la moja kwa moja, "kwa sababu tunajua suluhisho lazima liwe kubwa kama 400. -tatizo la umri wa miaka yenyewe."
Mto Mulalakuwa
ni kati ya mito ya mkoa wa Dar es Salaam (Tanzania Mashariki) ambao maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Mto Ginge
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Bujumbura Vijijini).
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mauaji ya Eric Garner
Mnamo Julai 17, 2014, Eric Garner aliuawa katika mtaa wa New York City wa Staten Island baada ya Daniel Pantaleo, afisa wa Idara ya Polisi ya Jiji la New York (NYPD), kumweka katika kizuizi kisichoruhusiwa alipokuwa akimkamata. Picha za video za tukio hilo zilizua usikivu mkubwa wa kitaifa na kuibua maswali kuhusu matumizi ya nguvu kwa watekelezaji sheria.
Maafisa wa NYPD walimwendea Garner mnamo Julai 17 kwa tuhuma za kuuza sigara moja kutoka kwa pakiti bila stempu za ushuru. Baada ya Garner kuwaambia polisi kwamba alikuwa amechoka kunyanyaswa na kwamba hakuwa akiuza sigara, maafisa hao walijaribu kumkamata Garner.
843
Makala hii inahusu mwaka 843 BK (Baada ya Kristo).
Joel Makanyaga Mwaka
Joel Makanyaga Mwaka ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CCM. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Chilonwa  kwa miaka 2015 – 2020.
Mlima Cooper
thumbnail|right|200px|Mlima Copper ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,094 juu ya usawa wa bahari.
Batalu
ni kata ya kaunti ya Wajir, eneo bunge la Wajir Kaskazini, kaskazini mashariki mwa Kenya.
Kikwajuni Bondeni
Kikwajuni Bondeni ni kata ndani ya Jiji la Zanzibar katika Mkoa wa Mjini Magharibi Unguja, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 2,443 waishio humo.
Mto Mzinga
ni kati ya mito ya mkoa wa Dar es Salaam (Tanzania Mashariki) ambao maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Hifadhi ya Msitu wa Furnya
Hifadhi ya Msitu wa Furnya ni mbuga ya misitu nchini Gambia. Ilianzishwa mnamo Januari 1, 1954, inashughulikia hekta 405.
Iko kusini mwa Barabara ya Benki ya Kusini, barabara kuu ya Gambia, karibu kilomita nne kutoka katikati mwa jiji la Brikama. Eneo la takriban upana wa 2.7 na urefu wa kilomita 2.9 linaenea upande wa magharibi hadi maeneo ya makazi ya Brikama. Upande wa mashariki, eneo hilo limepakana na barabara kuu inayoelekea kusini kama N5 ya Senegal hadi Bignona.
Sophia Hebron Mwakagenda
Sophia Hebron Mwakagenda ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CHADEMA. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Rungwe  kwa miaka 2015 – 2020.
Kititan
Kititan ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watitan. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kititan imehesabiwa kuwa watu 3850. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kititan iko katika kundi la Kioseaniki.
Kitinputz
Kitinputz ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watinputz. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kitinputz imehesabiwa kuwa watu 3900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitinputz iko katika kundi la Kioseaniki.
Karama
Karama (kutoka neno la Kiarabu الكرامة) ni zawadi yoyote inayotokana na ukarimu wa Mungu kwa viumbe wake.
Mapokeo ya Kiislamu
Karama inatazamwa kuwa kipaji cha pekee kutoka kwa Mwenyezi Mungu. Katika surat 19 (Al Maryam) Mariamu analishwa kwa neema ya Allah: hii inatazamwa pia kama karama.
Katika Ukristo
Katika Biblia karama kwa kawaida ni tafsiri ya neno la Kigiriki χάρισμα ("kharisma" kutokana na χάρις, "kháris" neema). Neno hilo limekuwa likitumika sana katika Kanisa kuanzia Pentekoste na katika barua za Mtume Paulo, kwa msisitizo kuwa karama zote zinamtegemea Roho Mtakatifu.
Karama si zile za kushangaza tu, tena zile muhimu zaidi si hizo, bali zile zinazojenga zaidi Kanisa, kama zile za uongozi: “Mungu ameweka wengine katika Kanisa, wa kwanza mitume, wa pili manabii, wa tatu waalimu, kisha miujiza, kisha karama za kuponya wagonjwa, na masaidiano, na maongozi, na aina za lugha” (1Kor 12:28). “Basi kwa kuwa tuna karama zilizo mbalimbali, kwa kadiri ya neema tuliyopewa; ikiwa unabii, tutoe unabii kwa kadiri ya imani; ikiwa huduma, tuwemo katika huduma yetu; mwenye kufundisha, katika kufundisha kwake; mwenye kuonya, katika kuonya kwake; mwenye kukirimu, kwa moyo mweupe; mwenye kusimamia, kwa bidii; mwenye kurehemu, kwa furaha” (Rom 12:6-8).
Karama nyingine muhimu zinawezesha kuishi kwa useja kama Yesu na Paulo, au kwa ndoa: “Nipendalo ni kwamba watu wote wawe kama mimi nilivyo; walakini kila mtu ana karama yake mwenyewe itokayo kwa Mungu, huyu hivi, na huyu hivi. Lakini nawaambia wale wasiooa bado, na wajane; ni heri wakae kama mimi nilivyo” (1Kor 7:7-8). “Si wote wawezao kulipokea neno hili, ila wale waliojaliwa” (Math 19:11). Tunavyoona katika historia ya watawa, mara nyingi karama ya useja inaendana na nyingine katika maisha ya sala, ya kijumuia na ya kitume. Hivyo Filipo “alikuwa na binti wanne, mabikira, waliokuwa wakitabiri” (Mdo 21:9).
Karama zinagawiwa na Roho Mtakatifu jinsi anavyotaka, si kwa sifa au faida ya binafsi, bali kwa ustawi wa taifa la Mungu. “Kazi hizi zote huzitenda Roho huyo mmoja, yeye yule, akimgawia kila mtu peke yake kama apendavyo yeye... Je, wote ni mitume? Wote ni manabii? Wote ni waalimu? Wote wanatenda miujiza? Wote wana karama za kuponya wagonjwa? Wote wanena kwa lugha? Wote wafasiri?... Kwa kuwa mnatamani sana kuwa watu wenye karama za roho, takeni kwamba mzidi sana kuwa nazo ili kulijenga kanisa... Kwa maana Mungu si Mungu wa machafuko, bali wa amani” (1Kor 12:11,29-30; 14:12,33). Kwa ajili hiyo mitume wa Yesu walipambanua na kuratibu karama katika ibada na katika maisha ya jumuia zisije zikavuruga Kanisa.
“Pana tofauti za karama; bali Roho ni yeye yule… Kila mmoja hupewa ufunuo wa Roho kwa kufaidiana. Maana mtu mmoja kwa Roho apewa neno la hekima; na mwingine neno la maarifa, apendavyo Roho yeye yule; mwingine imani katika Roho yeye yule; na mwingine karama za kuponya katika Roho yule mmoja; na mwingine matendo ya miujiza; na mwingine unabii; na mwingine kupambanua roho; mwingine aina za lugha; na mwingine tafsiri za lugha; lakini kazi hizi zote huzitenda Roho huyo mmoja, yeye yule, akimwagia kila mtu peke yake kama apendavyo yeye” (1Kor 12:4-11; taz. Rom 12:6-8). Mtume aliendelea kwa kuweka upendo juu kuliko karama hizo zote, “Takeni sana karama zilizo kuu. Hata hivyo nawaonyesha njia iliyo bora. Nijaposema kwa lugha za wanadamu na za malaika, kama sina upendo, nimekuwa shaba iliayo na upatu uvumao. Tena nijapokuwa na unabii, na kujua siri zote na maarifa yote, nijapokuwa na imani timilifu kiasi cha kuweza kuhamisha milima, kama sina upendo, si kitu mimi” (1Kor 12:31-13:2) kwa sababu hapo utashi wangu unaelekea kinyume cha matakwa ya Mungu.
Umbile na mgawanyo wa karama hizo kadiri ya Kanisa Katoliki
Neema inayotia utakatifu na upendo vinatuunganisha na Mungu, lengo letu kuu; kwa hiyo ni bora kuliko karama, zilizo fadhili za pekee ambazo zinalenga hasa faida ya jirani, tena zinamuandaa tu kuongoka, bila kumshirikisha uzima wa Mungu. Karama ni ishara tu zinazothibitisha ama ufunuo wa Mungu uliotolewa kwa wote, ama utakatifu wa mtumishi wake.
Neema inayotia utakatifu inapita maumbile kwa namna tofauti na karama. Neema inayotia utakatifu inapita maumbile kwa sababu ni kushiriki uzima wa ndani wa Mungu; kwa hiyo haionekani wala haijulikani na maumbile. Kumbe hizo ishara zinazojulikana na maumbile haziyapiti kwa mfumo wake zenyewe, isipokuwa kwa namna zilivyotokea. Hivyo ufufuo wa maiti unamrudishia kwa njia ipitayo maumbile uhai wa kimwili bila kusababisha ndani yake uzima wa Mungu. Hivyo katika ishara hizo kinachopita maumbile ni cha nje na kidogo kuliko neema inayotolewa na ubatizo.
Kwa kawaida fadhili za pekee, ambazo pengine zinaendana na sala ya kumiminiwa, zinapangwa pamoja na karama hizo. Yohane wa Msalaba akianzia misimamo ya teolojia alitofautisha vizuri kuzama katika mafumbo kwa jumla katika giza na namna mbalimbali za ujuzi maalumu (mafunuo, njozi na maneno ya ndani): “Kuhusu ujuzi wa jumla katika giza hakuna mgawanyiko, ni kuzama katika mafumbo kwa imani: ndio lengo ambapo tuifikishe roho; ujuzi mwingine wowote unatakiwa kulichangia kuanzia wa awali, nayo roho inatakiwa kusonga mbele daima kwa kuachana na kila mmojawapo”.
Tutaeleza kwanza mafunuo, halafu tutaona namna maalumu ambazo yanapatikana. Tena kati ya fadhili hizo tutaeleza kwanza zile za nje zaidi, ambazo zinalenga hasa faida ya jirani na kuhusiana na karama. Halafu tutazingatia zile zinazolenga zaidi utakatifu wa mtu anayezipokea. Tukianzia mambo ya jumla kwenda yale maalumu, na kutoka yale ya nje kwenda yale ya ndani tutakwepa kujirudiarudia na tutaelewa zaidi kazi ya Mungu.
Mafunuo ya Kimungu
Mafunuo ya Kimungu yanadhihirisha kwa namna ipitayo maumbile ukweli fulani uliofichika, yakitegemea karama ya unabii. Yenyewe ni ya hadhara ikiwa yalitolewa na manabii wa Agano la Kale, na Kristo na mitume wake na yanapendekezwa kwa wote na Kanisa ambalo linatunza hazina hiyo katika Maandiko na katika Mapokeo. Kumbe ni ya binafsi yakilenga faida ya watu kadhaa tu. Mafunuo ya binafsi, hata yale muhimu, hayadai tuyashike kwa imani ya Kikatoliki, ila baadhi yake yanaweza yakavuta watu wazingatie ibada fulani ambayo kwa umbile lake inawahusu waamini wote (k.mf. ibada kwa Moyo Mtakatifu wa Yesu) na Kanisa likishachunguza hoja za kutetea ibada hiyo linaweza likaihamasisha na kuiweka rasmi bila kudai imani kwamba ufunuo wa binafsi ulioisababisha umetoka kwa Mungu.
Kwa hakika wale waliojaliwa mafunuo ya Kimungu yaliyopimwa na kutambuliwa na wenye mamlaka wanatakiwa kuinamia kwa heshima tokeo hilo la Mungu. Kanisa linapokubali mafunuo ya binafsi linataka kutamka tu kwamba hayapingani na imani na hivyo yanaweza kupendekezwa kwa waamini wayapokee kwa msingi fulani. Lakini hata katika yale yaliyokubaliwa hivyo unaweza ukajitokeza udanganyifu fulani kwa sababu watakatifu wenyewe wanaweza wakadhani kitu kilichotokea ndani mwao kimesababishwa na Roho Mtakatifu, kumbe sivyo, au wanaweza wakatafsiri vibaya ufunuo wa Kimungu, kama lilivyoeleweka vibaya neno la Yesu kuhusu urefu wa maisha ya Mtume Yohane. Uwezekano wa kudanganyika unatokana na kwamba karama ya unabii ina ngazi nyingi, kuanzia hisi tu hadi ufunuo kamili. Kama ni hisi ya kinabii tu, maana sahihi na vilevile asili ya Kimungu ya mafunuo vinaweza vikabaki vimefichika au havieleweki; ndivyo Kayafa alivyotabiri bila kujitambua akisema, “Yafaa mtu mmoja afe kwa ajili ya watu, wala lisiangamie taifa zima” (Yoh 11:50).
1694
Makala hii inahusu mwaka 1694 BK (Baada ya Kristo).
Karama
Mafunuo ya Kimungu
Mtu aliyeangazwa kweli na Mungu kabla hajapanga la kufanya kufuatana na ufunuo huo aombe shauri la kiongozi wake au la mtu mwingine mwenye elimu na busara ambaye achunguze jambo lenyewe upande wa imani, wa teolojia na wa busara, hasa kwa sababu ni rahisi kudanganyika katika kutafsiri mafunuo. Dalili mojawapo ya asili ya Kimungu ya ufunuo fulani ni unyenyekevu na usahili ambao aliyefadhiliwa anaupokea na kumshirikisha kiongozi wake kwa maneno machache, asishikamane nao zaidi na akimtii kikamilifu wakili wa Kristo. Lakini kwa nadra karama ya unabii inapatikana hata katika watu wasio na sifa hizo.
Kuhusu hamu ya kupata mafunuo, Yohane wa Msalaba, ambaye mara nyingi alialika wanasala watamani kwa unyenyekevu lakini pia kwa tumaini na ari kuzama katika mafumbo ya imani ili kuungana na Mungu, alilaumu kwa nguvu hamu hiyo. Alionyesha kwamba anayetamani mafunuo anampa shetani nafasi ya kumdanganya kwa udadisi huo na kwamba elekeo hilo linachafua usafi wa imani, linalemea roho, linaonyesha utovu wa unyenyekevu, linaingiza katika hatari nyingi, tena ni kumkosea heshima Yesu aliyetupatia ukamilifu wa ufunuo katika Injili. Pengine Mungu anawajalia fadhili hizo walio dhaifu bado, au wenye nguvu wanaotakiwa kutimiza utume wa pekee kati ya matatizo makubwa; lakini kuzitaka ni dhambi walau nyepesi, hata kama lengo ni jema. Zinasaidia tu zikisababisha unyenyekevu na upendo wa Mungu. Hivyo linaeleweka kosa la viongozi wasio na busara wanaowadodosa waliojaliwa njozi na mafunuo. Upotovu huo unasababisha udanganyifu, unaondoa utulivu na kusogeza mbali na unyenyekevu kutokana na kufurahia bure njia za pekee.
Don't Shoot Portland
Usishambulie Portland, pia huitwa usishambulie PDX, ni kikundi cha uwajibikaji cha Oregon kilichoundwa na maisha ya Black Lives Supporter Teressa Raiford kuchunguza vitendo vya Ofisi ya Polisi ya Portland.
Karama
Mafunuo ya Kimungu
Hatimaye alisisitiza kwamba hamu ya mafunuo inasogeza mbali na sala ya kumiminiwa, “Inadhaniwa kwamba limetokea jambo kubwa, kwamba Mungu mwenyewe amesema: kumbe ni kitu kidogo au hakuna kitu au hata chini ya hapo. Kwa kuwa kinaweza kusaidia nini kinachokosa unyenyekevu, upendo, ufishaji, usahili mtakatifu, kimya n.k.? Kwa hiyo natamka kwamba aina hizo za udanganyifu zinazuia sana muungano na Mungu, kwa sababu mtu akizizingatia, jambo hilo tu linatosha kumsogeza mbali sana na kilindi cha imani… Roho Mtakatifu anaangaza akili iliyojikusanya kadiri ilivyojikusanya, na kujikusanya kikamilifu kunafanyika kwa imani… Upendo wa kumiminiwa unawiana na usafi wa roho katika imani kamili: kadiri upendo huo ulivyo na nguvu, Roho Mtakatifu anaiangaza na kuishirikisha zawadi zake”.
Don't Shoot Portland
Historia
Usishambulie Portland ulifanyika  tarehe 7  Machi hadi Julai 2016 kufuatia mauaji ya polisi ya watu wawili mweusi: Alton Sterling huko Louisiana na Philando Castile huko Minnesota. Katika mwezi Machi, Michael Strickland kutoka blogger ya kihafidhina  alivuta bunduki na akasema kwa waandamanaji.
Karama
Mafunuo ya Kimungu
Lakini tutofautishe aina mbili za mafunuo ya binafsi: 1) Mafunuo hasa, yanayotufunulia siri fulani kuhusu Mungu au kazi yake, yanaweza yakaendana na udanganyifu kwa urahisi mkubwa zaidi. Bila shaka yeye anaweza akawafunulia watu muda uliowabakia kuishi, majaribu yatakayowapata, na mambo yatakayotokea kwa taifa au mtu fulani. Lakini shetani anaweza kuyaghushi kwa urahisi, tena kwa kuthibitisha uongo wake anatanguliza habari ambazo zinawezekana au ni nusu kweli. “Kwa jinsi yule Mwovu anavyoweza kujitwalia sura ya ukweli na kuithibitisha, karibu haiwezekani kukwepa ujanja wake tusipokataa mara” (Yohane wa Msalaba).
2) Mafunuo upande, yanayotufanya tuelewe zaidi kweli zipitazo maumbile zilizokwishajulikana kwa imani, yanafanana na hali ya kuzama katika mafumbo, hasa yasipoishia jambo maalumu, bali yanamhusu Mungu mwenyewe na kuchimba kwa dhati hekima, wema au uweza wake usio na mipaka. “Aina hizo za ujuzi wa juu unaotegemea upendo zinapatikana tu na mtu katika hali ya muungano na Mungu; zenyewe ndio muungano huo kwa kuwa zinatokana na fungamano maalumu la roho na umungu. Ni Mungu mwenyewe ambaye anahisiwa na kuonjwa. Bila shaka Mungu hahisiwi bayana na wazi kabisa kama katika utukufu, ila fungamano hilo ni hai na bora kwa ujuzi na mvuto hivi kwamba linapenya undani wa roho. Shetani hawezi kujiingiza humo na kudanganya kwa kughushi; hakuna cha kufanana nalo, hakuna cha kukaribia raha na nderemo za namna hiyo. Hizo zina ladha ya umungu na ya uzima wa milele, naye shetani hawezi kughushi mambo ya juu hivyo. Kuhusu hisi nyingine tulisema mtu aachane nazo, lakini wajibu huo unakoma mbele ya hizo zilizo matokeo ya muungano ambao tunajitahidi kufikishia roho. Yale yote tuliyowahi kuyafundisha kuhusu kujinyima na kujibandua kabisa yanalenga muungano huo, na fadhili za Kimungu zinazotokana nao ni matunda ya unyenyekevu, ya hamu ya kuteseka kwa upendo wa Mungu, kwa uvumilivu na bila kutarajia tuzo” (Yohane wa Msalaba).
Aina mbalimbali za njozi zipitazo maumbile
Mafunuo ya Kimungu yanatokea kwa namna ya njozi au ya maneno. Njozi zinaweza kupitia hisi, ubunifu au akili. Njozi za kihisi au za kimwili za Mwokozi, za Bikira Maria na za watakatifu zinaweza zikatolewa kwa wanaoanza ili kuwabandua na malimwengu. Zikichangwa na idadi kubwa ya watu, ni dalili ya kwamba ni za nje, lakini si hakika ya kwamba zimetoka kwa Mungu. Zikiwa za mtu binafsi, ni lazima kuchunguza kwa uangalifu hali ya ndani ya mtu anayejishuhudia kuwa nazo, halafu kuendelea kwa busara kubwa. Kiongozi ataweza kutambua kama hizo ni fadhili za Mungu kwa kuzingatia zinavyolingana na mafundisho ya Kanisa na zinavyozaa matunda rohoni mwa mhusika. Huyo atapaswa kuonyesha uaminifu katika kuchuma utakatifu uliokusudiwa na Mungu akitoa fadhili hizo.
Njozi zinazohusisha ubunifu zinasababishwa na Mungu au malaika katika kipawa hicho mtu akiwa ama macho ama usingizini. Mara kadhaa Yosefu alielekezwa na Mungu katika ndoto. Ingawa ni vigumu kutambua asili ya Kimungu ya ndoto, kwa kawaida tukimtafuta kwa bidii anajua kujitambulisha kwetu ama kwa hisi ya amani ya dhati ama kwa matukio yanayothibitisha ndoto. Hivyo mkosefu anaweza akaonywa katika ndoto kuhusu haja ya kuwahi kuongoka. Njozi hizo zinaweza zikapatwa na udanganyifu wa ubunifu na wa shetani. Zile zinazotoka kwa Mungu zinatambulishwa na dalili tatu: 1) tusipoweza kuzisababisha wala kuziondoa tunavyotaka, bali zinatokea ghafla na kudumu muda mfupi; 2) zikiacha rohoni amani kubwa; 3) zikizaa matunda ya uadilifu, unyenyekevu na udumifu katika kutenda mema. Njozi ya namna hiyo ikitolewa mtu akiwa macho, karibu kila mara inaendana na hali ya kutoka nje ya nafsi walau kiasi.
Njozi zinayohusisha akili zinaionyesha kwa hakika jambo fulani pasipo kutumia kwa wakati huo vitu vinavyofikiwa na hisi. Pengine njozi hizo zina giza na si wazi, pengine ni angavu na wazi. Zikitoka kwa Mungu zinatambulishwa na matokeo yake: amani ya ndani, furaha takatifu, unyenyekevu wa dhati, ambatano la moja kwa moja na maadili. Hata njozi bora zaidi, kwa sababu ni za chini kuliko heri ya mbinguni, haziweki kuufikia umungu ulivyo, ila kwa namna fulani ya kuona kupitia mawazo ya kumiminiwa.
Aina mbalimbali za maneno yapitayo maumbile
Maneno yapitayo maumbile ni matokeo ya wazo la Mungu yanayosikika ama katika hisi za mwili, ama katika hisi za nafsi, ama katika akili moja kwa moja.
Maneno yapitayo maumbile yanayosikika masikioni ni mawimbi yanayoundwa na malaika hewani. Maneno ya namna hiyo yanaweza kuwa madanganyifu sawa na njozi za kimwili, hivyo ni lazima tuyachambue kwa kanuni zilezile.
Maneno mengine yapitayo maumbile yanahusisha ubunifu wa mtu akiwa macho au usingizini. Yanaonekana yametoka pengine juu mbinguni, pengine ndani mwa moyo. Yanaeleweka kikamilifu ingawa hayasikiki kimwili. Hayasahauliki kwa urahisi na hasa yale yanayoleta utabiri fulani yanajichapa katika kumbukumbu. Tunayatofautisha na yale yanayotungwa na roho yetu kwa sababu hatuwezi kuyasikia tunavyotaka na kwa sababu ni maneno na matendo kwa wakati mmoja; k.mf. yakilaumu kasoro zetu, yanabadili papo hapo misimamo yetu ya ndani na kutuwezesha kukabili lolote kwa ajili ya utumishi wa Mungu: hapo ni rahisi kuyapambanua. Yakitokana na shetani, yanasababisha mabaya: mara nyingi ni rahisi kuyatambua mapema kwa sababu yanafanana na yale halisi kama kioo na almasi tu.
Maneno yanayohusisha akili yanasikika katika kipawa hicho moja kwa moja, bila kupitia hisi wala ubunifu, kama malaika wanavyoshirikishana mawazo na matakwa yao. “Ni usemi usio na maneno, ambao ndiyo lugha ya kwetu mbinguni” (Teresa wa Yesu).