cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mnara wa Azimio la Arusha
Mnamo Aprili 2015, sehemu ya mnara huo iliharibiwa wakati ambapo moja ya sahani zake za shaba ilipoibwa.
Boubekeur Belbekri
Boubekeur Belbekri (alizalliwa 7 Januari 1942) alikuwa mchezaji wa soka nchini Algeria ambaye alicheza kama mlinzi.
Maisha Na Kazi
Belbekri maisha mwake alicheza akiwa na klabu ya USM Alger kwa miaka 11, ambapo alishinda taji moja mnamo 1963 na mara tano mfululizo hadi fainali ya Kombe la Algeria na ingawa hakuna nambari rasmi lakini ni mmoja wa wachezaji waliocheza michezo mingi na USM Alger akicheza zaidi ya mechi 350. Kimataifa Belbekri alicheza michezo minne pekee na timu ya taifa,mchezo wa kwanza dhidi ya Bulgaria katika mchezo wa kwanza rasmi kwenye historia ya Algeria na alishiriki kama mchezaji wa akiba.
Heshima
Klabu
USM Alger
Ushba
thumbnail|right|200px|Mlima Ushba ni milima ya Kaukazi, katika nchi ya Georgia.
Urefu wake ni mita 4,710 juu ya usawa wa bahari.
Mto Kibaya (Muramvya)
ni korongo linalopatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Muramvya).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Wanze Eduards
Wanze Eduards ni kiongozi wa Saramaka kutoka kijiji cha Pikin Slee, Jamhuri ya Suriname. Katika miaka ya 1990 makampuni ya ukataji miti yalivamia kijiji cha Pikin Santi. Mafuriko makubwa yaliyosababishwa na ubovu wa kuweka madaraja yalisababisha upotevu wa mashamba makubwa ya kilimo.
Eduards aliungana na Hugo Jabini wa kijiji jirani cha Tutubuka kupambana na makampuni hayo. Alitunukiwa Tuzo ya Mazingira ya Goldman mwaka wa 2009, kwa pamoja na Jabini, kwa jitihada zao za kulinda ardhi yao ya jadi dhidi ya makampuni ya ukataji miti, kwa kuleta kesi hiyo kwa Tume ya Haki za Kibinadamu ya Amerika ya Kati, na zaidi katika Mahakama ya Amerika ya Kati. Juhudi zao zilitokeza uamuzi wa kihistoria kuhusu haki ya watu wa kabila na wenyeji katika Amerika kudhibiti unyonyaji wa maliasili katika maeneo yao.
Eiji Kawashima
Eiji Kawashima (川島 永嗣; alizaliwa 20 Machi 1983) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Japani. Anachezea timu ya taifa ya Japani.
Kawashima alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 17 Februari 2008 dhidi ya Korea Kaskazini. Kawashima alicheza Japani katika mechi 91.
K
K ni herufi ya 11 katika katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Kappa ya alfabeti ya Kigiriki.
Historia ya alama K
Asili ya herufi K ni katika miandiko iliyotangulia alfabeti ya Kilatini. Waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki walipokea kutoka Wafinisia.
Wafinisia walikuwa na kaf iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya kofi (au: uso wa mkono) wakitumia alama tu kwa sauti ya "k" na kuiita kwa neno lao kwa kofi "kaf". Wagiriki walichukua alama hiyo na kuiita "kapha" bila kujali maana asilia ya "kofi" ilikuwa sauti tu ya "k".
Waitalia ya kwanza wakaendelea kutumia alama kwa aina ya "k". Waroma mwanzoni hawakutumia alama hii kwa sababu hawakuwa na "k" jinsi Waetruski walivyoitamka. Kwa sauti ya "k" ya kawaida Waroma walitumia C. Lakini baadaye baada ya Roma kutwaa na kutawala Ugiriki walianza kutumia maneno mengi ya Kigiriki wakaingiza K ya Kigiriki katika alfabeti yao wakaitumia wka maneno ya kigeni tu.
Adebayo Adigun
Adebayo Adigun (alizaliwa 15 Novemba 1990) ni mchezaji wa zamani wa kandanda nchini Nigeria. Adigun alianza kazi yake akiwa na klabu ya Shooting Stars F.C. na kutia saini tarehe 6 Desemba 2009 mkataba wa miaka mitatu na klabu ya Ligi ya J1 Kashiwa Reysol. Baadaye Adebayo Adigun alistaafu soka mwaka 2017.
Maisha Binafsi
Adigun ni Mtoto wa mchezaji wa zamani wa kimataifa klabu ya wa Bunmi Adigun.
Mto Odringa
unapatikana katika wilaya ya Yumbe, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Bonnah Moses Kaluwa
Bonnah Moses Kaluwa (amezaliwa 29 Desemba 1978 ; anatumia sasa jina la Bonnah Ladislaus Kamoli  ) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Segerea kwa miaka 2015 – 2020.
Wilaya ya Bagamoyo
thumb|250px|Mahali pa Bagamoyo katika [[mkoa wa Pwani.]]
Wilaya ya Bagamoyo ni wilaya mojawapo za Mkoa wa Pwani nchini Tanzania yenye postikodi namba  61300. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 230,164, waliongezeka hadi kuwa 311,740 wakati wa sensa wa mwaka 2012.
Makao makuu ni mji wa kihistoria ya Bagamoyo.
Monrovia
thumbnail|right|100px|Monrovia thumbnail|right|100px|Mji mkuu wa Liberia Monrovia
Monrovia ni mji mkuu wa Liberia. Eneo uliko mji huu mwanzoni liliitwa Cape Mesurado na Wareno katika miaka ya 1560. Eneo hili lilianzwa kujenga mji mwaka 1822 na chama cha American Colonization Society ikiwa ni makazi ya watu waliokombolewa toka utumwani nchini Marekani. Jina Monrovia lilitokana na jina la Rais wa Marekani James Monroe. Kwa mujibu wa sensa ya mwaka 2003, Mji huu una wakazi wapatao 572,000.
Uchumi wa Monrovia unategemea zaidi bandari yake na madini ya chuma. Bidhaa kama vile saruji, mafuta, matofali, vigae, samani, na kemikali zinatengenezwa Monrovia.
Historia
Wakati mabaharia Wareno walipowasilia Monrovia na kuuita mji huu "Cape Mesurado" tayari kulikuwa na wakazi wakiishi hapo. Watu wa kwanza kuhamia Monrovia toka nchini Marekani waliwasili mwaka 1822 katika Kisiwa cha Sherboro nchini Sierra Leone. Wahamiaji wengi walifariki baada ya kuwasili Monrovia.
Mkutano wa kutunga katiba ya Liberia wa American Colonization Society ulifanyikia Monrovia mwaka 1845.
Kinzakambay
Kinzakambay ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Chad na Kamerun inayozungumzwa na Wanzakambay. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kinzakambay nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 18,500 na nchini Kamerun 13,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinzakambay iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Papa Anicetus
thumb|right|Papa Anicetus. Papa Anicetus alikuwa Papa kuanzia takriban 150/157 hadi kifo chake takriban 153/168. Alitokea Emesa, Syria.
Alimfuata Papa Pius I akafuatwa na Papa Soter.
Kwa msaada wa Yustino alipinga uzushi wa Gnosi na wa Marcio.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake ni tarehe 17 Aprili au 20 Aprili.
Golden Globe
Golden Globe Awards au 'Tuzo za Golden Globe ni tuzo ambazo hutolewa kila mwaka na Hollywood Foreign Press Association (HFPA) kwa kutambulisha kazi zilizofanya vizuri katika kipindi cha mwaka mzima hasa katika suala zima la burudani, iwe nchini Marekani na nchi za kigeni, na kuchukua mawazo zaidi ya watu hasa katika kuelezea kipi kilifanywa vizuri katika filamu na vipindi vya televisheni. Kipindi hiki hutaka kufanana kabisa na kile cha Academy Awards.
Katumba (Rungwe)
Katumba ni jina la kata ya Wilaya ya Rungwe katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 10,965 waishio humo.
Eneo la Katumba wilayani Rungwe ni moja kati ya maeneo yanayokua kwa kasi sana. Hapo Katumba ndio kuna kiwanda cha Chai cha Rungwe Tea Growers Asssociation(WAKULIMA). Kitongoji hiki sasa hivi kina vijana wengi wanaofanya biashara mbali mbali.Hii imesaidiwa kwa kuwahapo Katumba ni moja wapo ya njia panda kuu ya kuelekea Mwakaleli. Njia kuu nyingine ya kuelekea milima ya Kyejo na Masoko ipo Tukuyu mjini. Hivyo basi pamoja na biashara ni sehemu kubwa sana kwa wasafiri wengi wanaoelekea kandokando ya mlima Rungwe na Kyejo.
Abubakar Shaabani Abdallah
futa Abubakar Shaabani Abdallah kijana aliyezaliwa na kukulia katika kijiji cha Ndembezi, ni mtoto wa tano katika familia ya watoto wa Maalim Shaabani Abdallah.
Alisomea katika shule ya msingi Ndembezi na kuendelea na masomo yake ya sekondari katika shule ya sekondari ya Taqwa, katika jiji la Mwanza.
Alijiingiza katika masuala ya siasa na hatimaye mnamo mwaka 2000 kuchaguliwa kuwa diwani wa Kata ya Ndembezi. Mpaka sasa kijana huyu anaendelea kushikilia nafasi yake ambapo pia amechaguliwa kuwa Mwenyekiti wa Halmashauri ya wilaya ya Igunga.
Kiduwet
Kiduwet ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waduwet. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiduwet imehesabiwa kuwa watu 400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiduwet iko katika kundi la Kioseaniki.
South C
ni kata ya Nairobi, mji mkuu wa Kenya, katika eneo bunge la Lang'ata.
Lucas Onyango
Lucas Onyango (amezaliwa mnamo 12 Mei 1981) ni mchezaji wa ligi ya raga kutoka Kenya anayeichezea klabu ya Uingereza ya Oldham Roughyeds. Alikuwa mchezaji wa raga wa kitambo wa timu ya taifa ya raga ya Kenya. Yeye ni mchezaji mwenye kasi sana na yeye ni wing'a wakati anacheza.
Nchini Kenya, yeye aliichezea Mean Machine RFC, timu ya Kombe la Kenya ambayo iko chini ya Chuo Kikuu cha Nairobi. Aliichezea timu ya raga ya wachezaji saba kila upande ya Kenya katika Michezo ya Jumuiya ya Madola mwaka wa 2002 na baadaye yeye alijiunga na Manchester RFC. Alihamia klabu ya ligi raga ya Widnes Waviking mwaka wa 2005.
Dada yake, Sharon Onyango, ameichezea timu ya muungano wa raga ya kitaifa ya wanawake ya Kenya
Kindai (Singida)
Kindai ni jina la kata ya Manisipaa ya Singida katika Mkoa wa Singida, Tanzania yenye msimbo wa posta 43110. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,658 waishio humo.
Mto Kamangu (Burundi)
ni korongo linalopatikana kusini mwa Burundi (mkoa wa Bururi). Maji yanafikia ziwa Tanganyika. Baadaye, maji yanakwenda kuchangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Mto Konkoro (Burundi)
ni korongo linalopatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Muramvya).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Kelvini
Kelvini ni Kizio cha SI kwa halijoto. Alama yake ni K.
Kiwango chake kinaanza kwenye sifuri halisi (= -273.15 °C) pasipo mwendo wowote wa molekuli. Kizio kimoja cha Kelvini ni sehemu ya 1/273.16 ya tofauti kati ya sifuri halisi (=0 K) na kiwango utatu cha maji (+0.01 °C).
Skeli ya Kelvini haina namba hasi (-) kwa sababu hakuna hali chini ya 0 K.
Jina limetokana na mwanafizikia Mwingereza William Thomson aliyekuwa na cheo cha Lord Kelvin (1824–1907).
22 Januari
Tarehe 22 Januari ni siku ya ishirini na mbili ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 343 (344 katika miaka mirefu).
Blocksberg
right|thumb|Mlima Brocken Blocksberg (au Brocken) ni mlima wa Ulaya, katika nchi ya Ujerumani.
Urefu wake ni mita 1,142 juu ya usawa wa bahari.
Mto Ombenga
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Maputo City Hall
Maputo City Hall au Jengo la Halmashauri ya mji Maputo. (kwa lugha ya kireno: Edifício do Conselho Municipal de Maputo). Jengo hilo ni makao makuu ya serikali za mitaa za jiji kuu la Msumbiji. jengo hilo lipo maeneo ya nembo ya uhuru (Independence Square)  Praça da Independência, iliyosimamishwa mnamo 1947.
Historia
jengo hilo lilibakia kuwa makao makuu ya jiji baada ya Msumbiji kupata uhuru wake mnamo mwaka 1975 kutoka kwa wakoloni. serikali ya jiji ambayo mpaka sasa inamiliki jengo, linajulikana kama Conselho Municipal de Maputo kwa lugha ya kireno.
Nyayo Highrise
ni kata ya Nairobi, mji mkuu wa Kenya, katika eneo bunge la Lang'ata.
Ruangwa
Sura ya nchi
(Hadi mwaka 2005)
Halmashauri ya wilaya ya Ruangwa ni miongoni mwa Halmashauri sita (6) ambazo zinaunda Mkoa wa Lindi, zingine ni Kilwa, Lindi mjini, Lindi Vijijini, Liwale na Nachingwea.
Wilaya ipo kusini magharibi mwa Mkoa wa Lindi. Wilaya ipo kusini mwa Ikweta kati ya Latitudo nyuzi 9.5 na 10.3; Longitudo nyuzi 38.5 na 39.5 Mashariki ya Grinwichi.
Halmashauri ya wilaya ya Ruangwa ina ukubwa wa eneo la kilometa za mraba 2,560, sawa na hekta za mraba 256,036. Kati ya hekta hizo za mraba hekta 104,000 zinatumika kwa kilimo hekta 72,000 sawa na 35% zinatumika kwa kilimo cha mazao ya chakula na hekta 32,000 sawa na 16%kwa kilimo cha mazao ya biashara, sawa na asilimia 51 ya eneo linalofaa kwa kilimo ambalo ni hekta za mraba 204,826 sawa na 80%  Hekta 40,612 sawa na 16% ni eneo la misitu ya asili na ya kupandwa. Hekta 10,562 sawa na 4% ni eneo linalofaa kwa matumizi ya makazi ya watu na matumizi mengine.
Hali ya hewa
Hali ya hewa iko sawa au haitofautiani sana kwa maeneo yote. Hali ya joto ni kati ya nyuzi joto 24 sentigredi wakati wa baridi na 34 sentigredi wakati wa msimu wa joto, kukiwa na wastani wa nyuzi joto 28 sentigredi kwa mwaka.
Wilaya hupata pepo za msimu (Kaskazini Mashariki) kutoka mwezi Juni hadi Oktoba na pepo za kusini Mashiriki kutoka mwezi Novemba hadi Mei kila mwaka. Mvua hunyesha kutoka katikati ya Novemba hadi Mei kila mwaka, maeneo karibu yote hupata mvua kati ya mm 800 hadi mm 1,200 kwa mwaka. Safu za milima ya Rondo hupata mvua nyingi zaidi ya mm 1,000 kwa mwaka na kwa ujumla mvua hupungua kutoka mashariki kuelekea magharibi mwa wilaya.
Kinzanyi
Kinzanyi ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria na Kamerun inayozungumzwa na Wanzanyi. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kinzanyi nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 77,000. Pia kuna wasemaji 9000 nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinzanyi iko katika kundi la Kichadiki.
Ruangwa
Wakazi
Kulingana na Sensa ya mwaka 2002, Halmashauri ina wakazi wapatao 124,516, kati ya hao wanawake ni 64,523 sawa na 52% na wanaume 59,993 sawa na 48%. Wakazi wengi wa Wilaya wanaishi Vijijini.
Uchumi
Pato la wananchi wa wilaya ya Ruangwa kwa mwaka 2001 lilikuwa shilingi 45,000/=, mwaka 2002 shililingi 65,000/=, mwaka 2003 shilingi 165,000/= na mwaka 2004 shilingi 185,000/= kwa mkazi kwa mwaka. Pato la wananchi kimkoa lilikuwa shilingi 212,472/= mwaka 2004 na pato la Kitaifa lilikuwa Sh.286,472.
Wilaya imejiwekea lengo la kuinua kipato cha wananchi wake angalau kifikie kile cha Kitaifa cha mwaka 2004 ifikapo mwaka 2011 kama ilivyo katika kauli mbiu ya Wilaya.
Aidha pato la wilaya linachangiwa zaidi na sekta ya Kilimo kwa 85%.
Kilimo na mifugo
Wilaya ya Ruangwa ina jumla ya hekta 204,826 (80%) zinazofaa kwa Kilimo wakazi wa Wilaya hii hawafugi kwa wingi. Kilimo ndiyo Sekta pekee inayotoa ajira kwa zaidi ya asilimia 90 ya Wakazi wenye uwezo wa kufanya kazi.
Mazao makuu ya chakula yanayozalishwa ni mahindi; mtama, mhogo na Jamii ya kunde. Eneo linalolimwa mazao hayo ni Hekta 72,000 (35%) na mazao yanayozalishwa ni tani 42,127 kwa mwaka.
Mazao makuu ya biashara ni korosho na Ufuta. Hekta zinazolimwa ni hekta 20,951 (10%) ipo mikorosho 2,738,340 ambayo hutoa na kuzalisha wastani wa tani 5,305 kwa msimu mzuri wa mavuno. Zao la korosho hufuatiwa na zao la ufuta. Wakulima huvuna ufuta wastani wa tani 2,000 kwa mwaka. Uzalishaji wa mazao ya mifugo ni mdogo kwa vile wakazi wengi wa Ruangwa hawajishughulishi sana na Sekta hiyo. Ili kuondokana na utegemezi wa zao moja au mawili ya biashara, Wilaya inategemea kuzalisha Kilimo cha mazao mengine ya biashara kama vile mlonge, Alizeti na Nyonyo. CHANZO: Mifugo Wilaya 2006
Angalisho: Uzalishaji umepanda/kuongezeka kutokana na  kupanuliwa kwa mradi wa HPT kopa Ng’ombe lipa ng’ombe unaoendelea kwa Vijiji vingine ili kukuza uchumi na Lishe Kiwilaya. Pia kuna msisitizo ili:- •	Wahisani waendelee kufadhili mradi •	Wafugaji binafsi wawe na hamasa ya kufuga ng’ombe wa maziwa
Takwimu za kuku wa kienyeji 2002 – 2005: a)	2001	Kuku	-	72,500 b)	2002	Kuku	-	105,000 c)	2003	Kuku	-	152,431 d)	2004	Kuku	-	159,732
Maliasili
Wilaya ina msitu mmoja wa hifadhi wa Serikali Kuu wenye ukubwa wa hekta 4.8 uliopakana na hifadhi ya milima ya Rondo. Pamoja na Wilaya kuwa na eneo kubwa la msitu, Wilaya bado inatilia mkazo upandaji wa miti. Miti 4,071,150 imepandwa kati ya mwaka 1998 na 2005, ikiwemo miti ya vivuli, matunda na mikorosho.
Kuanzishwa kwa mpango shirikishi wa kuhifadhi misitu kwa kuihusisha Jamii (Participatory Forest Management PFM) mwaka 2006 kutaiwezesha Wilaya kuwa na maeneo mengi yaliyohifadhiwa. Mpango huo utahusisha safu ya milima ya Rondo katika Vijiji vine vya Ng’au, Nandenje, Nkowe na Lichwachwa.
Ardhi na madini
Ruangwa ni mji mpya wa Wilaya (Makao Makuu). Hivyo zipo shuhguli za uandaaji wa Makazi na upimaji wa Viwanja. Lengo ni kila mwaka kupima viwanja 1,000. Hadi kufikia Desemba 2005, jumla ya viwanja 558 tayari vimepimwa na kugawiwa kwa waendelezaji.
Pamoja na lengo la kupima viwanja 1,000 kila mwaka, Idara imekuwa haifikii malengo yake kwa sababu haina vifaa vya kisasa vya Upimaji kama vile, “Total Station”. Kifaa hiki huazimwa kutoka Wilaya jirani ya Masasi Mkoani Mtwara. Ufumbuzi ambao inabidi Wilaya iufanye ni kununua chombo hicho kutoka katika Taasisi zinazouza vyombo vya upimaji na Ramani.
Uchimbaji wa madini upo katika Wilaya ya Ruangwa kwenye maeneo ya Namungo (Mbekenyera) Mandawa, Kitandi na Nambilanje. Madini ya vito vya thamani na dhahabu ndiyo madini yanayochimbwa. Takwimu sahihi za uzalishaji wa madini hayo bado hazijapatikana kwani Wachimbaji wamekuwa hawatoi ushirikiano wa kutosha kwa Serikali za Vijiji katika maeneo husika pamoja na ofisi za Wilaya kwa kudai kuwa wako katika hatua za Utafiti wa madini hayo.
Aina ya madini ya vito vya thamani ni Green tomalin/garnet, Red Garnet, Blue Sapphire, Rhodolites, Emarolds, Pigment materials (External Rendering Rangi ya puchi) Acquamarine na alexandarite.
Barabara
Wilaya ina jumla ya kilometa 475 za barabara. Kilometa 113 ni za Mkoa kilometa 223 ni za Wilaya na kilometa 139 ni za Vijiji. Kilometa 296 (za Mkoa 113 Wilaya 183) huwa zinapitika kwa shida wakati wa masika na kilometa 179 zinapitika kiangazi. Ili kukidhi mahitaji ya mtandao wa barabara kwa Wilaya inahitajika kilometa 139 (Vijiji) zikarabatiwe, madaraja 4 yajengwe, madrifti 2 yajengwe na Makalvati 22 yajengwe. Fedha za mfuko wa barabara zinazofika Wilayani zina maelekezo ya kufanya matengenezo kwa barabara za Wilaya zilizopo na siyo kuchonga barabara mpya. Hivyo basi, Wilaya inabidi itafute ufadhili kwa Wadau wengine pamoja na kutumia sehemu ya mapato yake katika kukamilisha mtandao wa barabara Wilayani ili kukidhi mahitaji ya jamii.
Shule za msingi
Wilaya ya Ruangwa ina jumla ya Shule 69 na idadi ya wanafunzi 22,793; kati yao wasichana 11,316 na wavulana 11,477. Idadi ya Walimu katia Shule hizo ni 430 wakiwepo walimu wa kike daraja la IIIB/C 52 na IIIA 60 jumla yao 112 na Walimu wa kiume daraja la IIIB/C 162, IIIA 149 na Diploma 7 jumla yao 318. Walimu daraja IIIB/C wa kike na wa kiume ni 214 na daraja la IIIA wa kike na wa kiume ni 299.
Walimu 7 wa Diploma ni wa kiume tu, hakuna wa kike. Kiwango cha Taaluma kwa Wilaya ya Ruangwa bado kiko chini sana kutokana na ukweli kwamba Walimu walio wengi karibu 50% ya walimu wa Shule za Msingi ni wa daraja IIIB/C. Sababu kubwa iliyopelekea hali hii ni kuwa mwaka 1995 wakati Wilaya imeundwa, walimu wote wa daraja la IIIA karibu 75% walibaki katika Wilaya Mama ya Lindi. Kutokana na hali hii Wilaya imefanya juhudi kubwa katika kuwasomesha Walimu wa daraja la IIIB/C kupitia mpango wa masomo ya mbali ili kuinua kiwango cha Taaluma yao pamoja na kutumia Chuo cha Ualimu Nachingwea kuwafundisha nyakati za likizo walimu walio katika mpango huo.
Pamoja na zoezi hilo; Wilaya inapopata vibali vya ajira mpya imeweza kuwaajiri Walimu wa daraja la IIIA. Pia mpango wa kuwaajiri walimu wanafunzi waliotoka Vyuoni, umeongeza kiwango cha kupitikana kwa walimu daraja la IIIA.
Madarasa ya awali
Idadi ya madarasa ya awali ni 68, idadi ya wanafunzi ni 3,458 wakiwemo wavulana 1,631 na wasichana 1,827, Walimu wanaofundisha madarasa hayo ni wa Shule za msingi ambao idadi yao ni 68 wakiwemo wa kike 44 na wa kiume 24. Walimu wote wa madarasa ya awali ni wa daraja la IIIB/C. Walimu wanaotakiwa ni wa daraja la IIIA. Walimu waliopo wanajiendeleza chini ya mpango wa mafunzo kwa wanafunzi walio mbali (Distance learning programme) pamoja na kuhudhuria mafunzo nyakati za likizo katika Chuo cha Ualimu cha Nachingwea.
Shule za sekondari
Wilaya ya Ruangwa ina Shule 2 za Sekondari ambazo ni Mbekenyera na Nkowe. Shule zote ni za Serikali Shule hizi zinachukua wanafunzi wa Kidato cha I hadi IV. Lakini zina upungufu mkubwa wa walimu. Shule nyingine za Sekondari za Kata 13 zinaendelea kujengwa pamoja na Sekondari 1 ya Kijiji cha Liuguru Katika kata ya Narungombe. Ili kutatua tatizo sugu la upungufu wa Walimu Wilaya inafanya kila juhudi kujenga mazingira ya kuvutia pamoja na kutoa motisha kwa Walimu watakaokuja kufundisha katika Shule za Ruangwa.
Vyuo vya ufundi
Wilaya ina Chuo 1 cha ufundi stadi kinachoitwa “Nkowe Chuo cha Ufundi”, katika Chuo hicho kuna fani nne (4) za Ufundi; fani ya ufundi seremala, uashi, Sayansikimu na bati/chuma. Vile vile Chuo kinakabiliwa na upungufu mkubwa wa wakufunzi. Kwa vile Chuo hiki kimesajiliwa na VETA-MTWARA (VETA MAKAO MAKUU KANDA YA KUSINI), Ufumbuzi wa tatizo la upungufu wa walimu na zana za kufanyia kazi utapatikana muda si mrefu.
Afya
Wilaya ina jumla ya Zahanati 16, kati ya hizo Zahanati 13 ni za Serikali na 2 ni za Mashirika ya Dini na 1 ni ya Mtu binafsi (MUZDALFA). Ujenzi unaendelea kwenye Zahanati 6 ambazo ni Makanjiro, Mtimbo, Mtakuja, Likwachu, Liuguru, na Mtondo. Ili kukidhi mahitaji ya Zahanati, inatakiwa zijengwe Zahanati 4 zaidi. Zahanati hizo zinatakiwa kuongezwa katika Vijiji vya Chibula, Chinongwe, Luchelegwa na Nandanga. Hospitali ya Wilaya ina jengo 1 la Upasuaji na chumba cha mionzi (X-ray) lakini hakuna mashine ya mionzi na vifaa vya upasuaji. Huduma za Afya hutolewa na Waganga 35, wauguzi 35, wakunga wa jadi 108, Waganga wa jadi 47, Wahudumu wa Afya Vijijini 48 na MCHAs 8 (Wakunga wasaidizi).
Sekta hii ya Afya ina mapungufu yafuatayo katika utoaji wa huduma. Katika Hospitali ya Wilaya kuna upungufu wa majengo ambayo ni ;wodi 4 zikiwemo wodi ya uzazi, wodi ya watoto, wodi 2 za upasuaji[ 1 ya wanawake na 1 ya wanaume]. Wodi 1 ya Uzazi inaendelea kujengwa.
Pia kuna upungufu wa Watumishi wa kada mbalimbali ikiwemo Hospitali ya Wilaya Watumishi 150; Vituo vya Afya Watumishi 58 na Zahanati watumishi 348.
Kwa ujumla utoaji wa huduma za Afya ni 85% Wilaya ikifanikiwa kupata baadhi ya vifaa vya upasuaji vinavyokosekana pamoja mashine ya mionzi (X-ray machine) inakusudia kuongeza kiwango cha utoaji wa huduma za Afya kwa 95% ifikapo mwaka 2008.
Maji
Wilaya ya Ruangwa ina jumla ya miradi ya maji 11 katika Vijiji 25 kati ya miradi hiyo 6 inafanya kazi kwa kutoa huduma katika Vijiji 15. Wilaya pia ina Visima vifupi 257. Kati yake 71 vimekauka 79 vinahitaji Pampu mpya na 107 vinatoa huduma. Idadi ya watu wanaopata huduma ya Maji safi na salama ni 50,803 sawa na 40.8% ya wakazi wote. Hali hii inatokana na Ukame uliokithiri hadi kupelekea visima 21 kukauka.
Ili kutoa huduma ya maji inayokidhi mahitaji ya Jamii, Wilaya inatakiwa kuchimba visima vifupi vyenye pampu 141 ili kuhudumia watu 35,250; Visima virefu vyenye pampu 65 ili kuhudumia watu 16,250; kujenga mitandao mipya 8 ya mabomba (New piped schemes na kukarabati mitandao 6 iliyopo (Existing schemes)  ili kuhudumia watu 22,361.   Inatarajiwa kuwa jumla ya watu 73,861 sawa na 59% watahudumiwa.
Ushirika na asasi nyingine
Kuna michepuo ya aina mbili ya Vyama vya ushirika vya msingi ndani ya Wilaya kama ifuatavyo:-
(i)	Vyama vya Ushirika vya Msingi vya mazao -vipo 13
(ii)	Vyama vya ushirika vya kuweka na kukopa-vipo 3 (Ongezeko la Chama 1 cha kuweka na kukopa cha Mbwemkuru Savings & Credit Society, licha ya viwili (2) vilivyopo yaani RUTESCO na RUWOSCO).
Vyama viwili vya kuweka na kukopa vimekwisha sajiliwa na Mrajis msaidizi. Vyama hivyo ni Chama cha kuweka na kukopa cha Wafanyakazi (RUWOSCO) – Ruangwa Workers Savings and credit Cooperative society na Chama cha kuweka na kukopa cha Walimu (RUTESCO –Ruangwa Teachers savings and credit Cooperative society). Wilaya kwa sasa hivi inatilia mkazo uanzishwaji wa SACCOS nyingi ili kupelekea uanzishwaji wa Benki ya wananchi.
Mashirikia yasiyo ya serikali wilayani
Halmashauri inashirikiana na mashirika mawili katika shughuli za utoaji huduma kwa jamii kama ifuatavyo:-
ROPA (RUANGWA ORGANISATION FOR POVERTY ALLEVIATION) Shirika hili linajishughulisha na kazi za kuhifadhi mazingira, kutoa Elimu ya kujikinga na VVU/UKIMWI na shughuli za kiuchumi (kutoa mikopo kwa vikundi vya akina Mama vya uzalishaji).
Utawala
Kuna kata 22 ndani ya wilaya ya Ruangwa:
Flevoland
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Flevoland thumb|right|Mahali pa Flevoland katika [[Uholanzi]] Flevoland ni moja kati ya mikoa ya nchini Uholanzi. Mkoa upo katikati ya nchi, katika eneo la zamani la Zuiderzee. Mkoa ulianzishwa mnamo tar. 1 Januari 1986; ukiwa kama mkoa wa kumi na mbili nchini Uholanzi, na Lelystad ukiwa kama mji mkuu wake. Mkoa huu una wakazi takriban 370,000 ([ripoti] 2005) ikiwa na pamoja na manispaa zipatazo 6.
Jimbo lote la Flevoland ni nchi mpya; hadi 1936 eneo lake lilikuwa eneo la hori kubwa ya Bahari ya Kaskazini yenye umbo la kidaka iliyoitwa Zuidersee. Baada ya mafuriko ya mwaka wa 1916, ikaamuliwa ya kwamba Zuiderzee iliyoungana na Bahari ya Kaskazini kwa mdomo mwembamba itatengwa na bahari kuu kwa lambo. Mwaka wa 1932, lambo la "Afsluitdijk" ikakamilika, ambayo ilifunga bahari kabisa. Zuiderzee baadaye ikaitwa IJsselmeer (ziwa mwishoni kabisa mwa mto IJssel).
Eneo la hori ya awali liligawiwa kwa malambo ya ndani na maeneo kati ya malambo ya ndani yasiyo na kima kikubwa yalikaushwa kwa njia ya pampu nyingi zilizovuta maji kutoka ndani ya malambo. Kwa njia hii sehemu za bahari ya awali zilikuwa nchi kavu. Mifereji mingi ilisaidia kuondoa maji zaidi kwenye adhi. Baada ya kupanda manyasi na na mazao maalumu kwa miaka mfululizi kiasi cha chumvi katika ardhi ilipungua hadi kufa kwa kilimo cha kawaida.
Tangu 1930 nyumba za kwanza kwa wakulima zilijengwa juu ya nchi mpya. Mji wa kwanza tangu 1966 ulikuwa Lelystad iliyoendelea kuwa makao makuu ya jimbo jipya.
Kisarawe
Kisarawe inaweza kutaja maana hizi:
Feldberg
right|thumb|Mlima wa Feldberg ni mlima wa Ulaya, katika nchi ya Ujerumani.
Urefu wake ni mita 1,493 juu ya usawa wa bahari.
Fichtelberg
right|thumb|Mlima wa Fichtelberg ni mlima wa Ulaya, katika nchi ya Ujerumani.
Urefu wake ni mita 1,214 juu ya usawa wa bahari.
Cassidy
Barry Adrian Reese (amezaliwa tar. 7 Julai 1982) ni mwimbaji muziki wa rap kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Cassidy
Album ya pili
Cassidy alitowa albamu yake ya pili, I'm a Hustla 28 Juni 2005, kupitia studio ya Swizz Beat. Ilichukua nafasi ya # 5 katika Marekani. Wimbo wa jina la Albamu hiyo una sampuli kutoka wimbo wa Jay-Z "Dirt Off Your Shoulder" na wimbo huu uliteuliwa katika tuzo za Vibe katika Sekta ya wimbo wa mtaa. Mfumo mpya wa wimbo huu ulifuata ambapo pia Mary J. Blige alishiriki. Katika mwaka wa 2006, toleo la wimbo wa simu I'ma Hustla ulikuwa wimbo wa kwanza kuwahi kuthibitishwa platinamu. Picha za wimbo huu, huchezwa densi inayoitwa "The Hustla Dance". Kuna wimbo mwingine katika albamu hiyo ambao Ujumbe ulikuwa kama mapendo ya kibinafsi, kukuza Cassidy's kuhusika na Mamilioni More Movement. Pia wimbo unaojulikana kama "So Long", ambao Mashonda na Raekwon, ilitolewa kama moja ya uendelezaji.
Album ya tatu
Albamu ya tatu ya Cassidy, B.A.R.S inayomaanisha hadiyhi ya Barry Adrian Reese , ilitolewa 7 Novemba 2007, na wimbo wake wa kuongoza "My Drink N 'My 2 Step," ambao ulikuwa ukicheza kwa redio na mtandao. Pia aliunda shindano la B.A.R.S Pambano Freestyle tarehe 10 Oktoba 2007 ,lillilokuwa bure katika MTV's. Alishiriki katika msafara wa AND1 mwaka wa 2007. Cassidy alionekana kwenye matamasha kadhaa ya Roots na Dipset. Wimbo wa pili wa kibinafsi utakuwa "Cash Rules" akiwashirikisha Bone Thugs-n-Harmony na Hawa. Cassidy pia kuwa uso mpya wa Loti 29, ambayo ina wasanii wengine kama vile Juelz Santana.
Kazi ya Kibiashara
Cassidy alirekodi albamu yake ya kwanza, Split Personality mwaka wa 2003 na kutolewa 16 Machi 2004.
Cassidy alitowa albamu yake ya pili, I'm a Hustla 28 Juni 2005, kupitia studio yaSwizz Beatz uso kamili.
Cassidy pia kalifanya kazi na kundi la kuchanganya nyimbo na Familia ya Larsiny ambayo ilikuwa Cassidy na wasanii kutoka Filadelfia wakiwa AR-Ab, Cal Akbar, na Shiz Lansky. Hata hivyo Cassidy alijitoa kwenye kundi hili baada ya zogo kati yake na Akbar.
Familia
Cassidy ana mwana ambaye jina lake ni Cassidy alizaliwa tarehe 7 Oktoba 2003 na fiancee. Ana baba wa kambo aitwaye Tony na ndugu aitwaye Terrence. Pia anakusudia mwimbaji wa R & B Tyrese kama ndugu yake.. Cassidy ana uhusiano wa kaka-dada na Brittany "Lobow" Scullark kutoka "America's Next Top Model", msimu wa 5. Yeye pia ni binamu wa msanii mwenzetu Peedi Peedi. kutoka Filadelfia
Kesi ya Mauaji
Mnamo tarehe 15 Aprili 2005 watu watatu, mmoja wao akiwa Cassidy, ambao walikuwa wamejihami na bunduki aina ya .45 na .40 caliber h, 9 mm pistoli, na AK-47 lahaja, waliwafyatua watu wengine watatu kwa hoja iliyotokea katika Magharibi Oak Lane kitongoji katika katika kaskazini magharibi mwa Filadelfia tu kabla ya saa saba usiku Desmond Hawkins na marafiki zake 'walienda hadi kwenye nyumba ya Cassidy kwa kutumia gari aina ya matatu kulipiza kisasi kwa ajili ya vita iliyotokea kati ya mmoja wa Hawkins 'marafiki na mwanachama wa Cassidy's crew nje ya pharmacy karibu masaa tu kabla. Wakati Hawkins na marafiki zake walipofika mbele ya nyumba ya Cassidy, vita ya bunduki ilianza mmara moja, ambapo Cassidy na wajumbe wake 2 wakifyatulia risasi Desmond Hawkins na marafiki zake katika gari lao. Ushahidi ballistiska ulithibitisha kuwa risasi 30 zilifyatuliwa ndani ya garina 12 zilifyatuliwa kutoka kwa gari, pamoja na risasi 1ilimpata Desmond Hawkins katika mgongo, na kujeruhiwa vibaya. Marafiki waDesmond walitibiwa katika hospitali majeraha ya risasi na kuachiliwa.
8 Juni, ilitolewa hati ya kukamatwa kwa Cassidy juu ya madai ya mauaji, jaribio la mauaji, kuwa hatari, kuchochea kushambulia, njama na kumilki silaha. Cassidy alijisalimisha kwa polisi wa Filadelfia alasiri mapema Juni, 17. Katika majaribio yake Jumamosi 18 Juni, alinyimwa dhamana, na kupelekwa Filadelfia's Curran-Fromhold mahali pa kusahihisha makosa, gereza iliyo na na ulinzi wa kati, ambapo angeweza kutumikia muda wake wakati wa kesi na baada ya kuhukumiwa.
Cassidy ilitolewa kutoka Pennsylvania's Curran-Fromhold kikao cha kusahihisha makosa tarehe 2 Machi 2006 baada ya kutumikia miezi nane tu.
Ajali ya gari
Tarehe 4 Oktoba 2007 Cassidy alijeruhiwa katika ajali ya gari usiku wa 5 Oktoba 2006 wakati lori ya kibiashara iligongana na gari ya Cassidy aina ya SUV ambamo yeye alikuwa ni abiria. Ailpelekwa katika Kituo cha uuguzi cha Jersey City, ambako alipatikana kuwa fuvu yake imepasuka na mifupa kuvunjika kadhaa upande wa kushoto wa uso wake. Yeye bado ana makovu ya dhahiri kutokana na ajali.
Mto Kanyamigogo
ni korongo linalopatikana kusini mwa Burundi (mkoa wa Bururi). Maji yanafikia ziwa Tanganyika. Baadaye, maji yanakwenda kuchangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Kifini
Kifini (kwa Kifini: suomi) ni lugha ya Kifini-Kiugori nchini Ufini, Urusi na Uswidi inayozungumzwa na Wafini. Ni lugha rasmi nchini Ufini.
Mwaka wa 2012 idadi ya wasemaji wa Kifini nchini Ufini imehesabiwa kuwa watu milioni 5.1. Pia kuna wasemaji 201,000 nchini Uswidi (2009) na 38,900 nchini Urusi (2010).
Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kifini iko katika kundi la Kifini.
Zeeland
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Zeeland thumb|right|Mahali pa Zeeland katika [[Uholanzi]] Zeeland ni jina la mkoa ya Uholanzi. Mji mkuu wake ni Middelburg.
Korsika
thumb|Korsika Korsika (kwa Kifaransa:Corse; kwa Kikorsika: Corsica) ni kisiwa cha Ufaransa katika Mediteranea. Ni kisiwa kikubwa cha nne katika Mediteranea baada ya Sisilia, Sardinia na Kupri.
Malangali (Mufindi)
Malangali  ni jina la kata ya Wilaya ya Mufindi katika Mkoa wa Iringa, Tanzania yenye Postikodi namba 51416. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,849 waishio humo.
Udhibiti wa saratani
Kuondolewa kikamilifu kwa saratani bila kuharibu sehemu zingine za mwili ndilo lengo la matibabu. Wakati mwingine jambo hili linaweza kutimizwa kwa upasuaji, lakini hulka wa saratani ya kuvamia tishu zilizo karibu au kuenea kwenye maeneo ya mbali kupitia uenezi mdogo sana kiasi kwamba hauwezi kuonekana kwa macho mara nyingi huzuia ufaafu wake. Ufaafu wa tibakemo mara nyingi huzuiwa na kiwango cha kusumisha tishu zingine katika mwili. Mnururisho unaweza pia kuharibu tishu ya kawaida.
Korsika
Kisiwa kina pwani yenye urefu wa kilomita 1,000 na milima mingi inayofikia kimo cha mita 2706.
Wilaya ni Corse-du-Sud na Haute-Corse.
Udhibiti wa saratani
Kwa sababu neno "saratani // kansa" linarejelea jamii ya magonjwa, hakuna uwezekano wa kuwa na aina moja ya "tiba ya saratani" zaidi ya kuwa na tiba moja ya magonjwa yote ya kuambukiza.
Korsika
Mji mkuu ni Ajaccio.
Katika historia kisiwa kilikuwa chini ya Genua tangu mwaka 1300 hadi karne ya 18 kilipouzwa kwa Ufaransa na hivyo kuwa sehemu ya jirani ya kaskazini.
Hata utamaduni wa watu wa Korsika ulikuwa karibu zaidi na Italia kuliko Ufaransa. Lugha ya Kikorsika iko karibu na lahaja za Italia. Lakini leo hii ni takriban asilimia 35 tu za wakazi wanaotumia lugha hii. Serikali ya Ufaransa iliwahi kupigia marufuku matumizi yake shuleni lakini tangu mwaka 1989 imekubaliwa kama lugha rasmi pamoja na Kifaransa. Eneo la kisiwa ni km² 8680 zinazokaliwa na wakazi 278,650.
Udhibiti wa saratani
Upasuaji
Mifano ya taratibu za upasuaji wa saratani ni pamoja na mastektomia(upasuaji wa matiti) kwa saratani ya matiti, prostatektomia (upasuaji wa tezi kibofu) kwa saratani ya tezi kibofu, na upasuaji wa saratani ya mapafu kwa saratani ya seli zisizo ndogo za mapafu. Lengo la upasuaji linaweza kuwa ama kuondolewa kwa uvimbe pekee, au sehemu nzima ya mwili / ogani. Seli moja ya saratani haiwezi kuonekana kwa macho lakini unaweza kukua tena na kuwa uvimbe mpya, mchakato uitwao kutokea tena. Kwa sababu hii, mwanapatholojia atachunguza Sampuli iliyotolewa ili kuamua ikiwa ina kiasi kidogo cha tishu zilizo na afya, na hivyo kupunguza uwezekano wa kuwa seli ndogo kabisa za saratani zimesalia katika mgonjwa.
Uys Krige
Uys Krige (4 Februari 1910 - 10 Agosti 1987) alikuwa mwandishi wa habari wa Afrika Kusini. Hata hivyo aliandika mitindo mingi tofauti kama riwaya, hadithi fupi, mashairi na tamthiliya iwe kwa Kiingereza, iwe kwa Kiafrikaans. Pia alitafsiri vitabu vingi kama tamthiliya za Shakespeare katika Kiafrikaans.
Udhibiti wa saratani
Upasuaji
Juu ya kuondolewa kwa uvimbe msingi, upasuaji mara kwa mara ni muhimu kwa kuamua hatua ulipofika ugonjwa, kwa mfano, kuamua kiwango cha ugonjwa huo na kama umeenea hadi limfu nodi za eneo hilo. Uamuzi wa hatua ulipofika ugonjwa ni kiukilia kikubwa cha utambuzi wa ugonjwa na haja ya tiba itakayosaidia.
Korsika
Mwenyeji mashuhuri kabisa wa Korsika alikuwa Napoléon Bonaparte.
Udhibiti wa saratani
Upasuaji
Mara kwa mara, upasuaji ni muhimu kudhibiti dalili, kama vile kubanwa kwa uti wa mgongo au kuzibwa kwa uchengelele. Jambo hili linajulikana kama matibabu ya kutuliza maumivu.
Korsika
Miji muhimu ni (majina ya Kikorsika)
Udhibiti wa saratani
Matibabu kwa njia ya eksirei
Matibabu kwa njia ya eksirei ni matumizi ya mnururisho wa kuweka ioni ili kuua seli za kansa // saratani na kunywea uvimbe. Matibabu kwa njia ya eksirei yanaweza kupenwa kupitia nje ya mwili kwa kutumia boriti ya nje ya tibaredio (EBRT) au ndani ya mwili kupitia tibaredio ya ndani. Athari za matibabu kwa njia ya eksirei huathiri eneo linalotibiwa pekee. Matibabu kwa njia ya eksirei hujeruhi au kuharibu seli katika eneo linalotibiwa ("tishu lengwa") kwa kuharibu nyenzo za kimaumbile za seli hizo, hivyo basi kuzifanya zishindwe kuendelea kukua na kugawanya. Ingawa mnururisho huharibu seli zilizo na saratani pamoja na zile za kawaida, seli nyingi za kawaida zinaweza kupata nafuu kutokana na madhara ya mnururisho na kufanya kazi vizuri. Lengo la matibabu kwa njia ya eksirei ni kuharibu seli za saratani kwani seli nyingi za saratani zinawezekana, na kwa wakati huo kuzuia madhara kwa tishu zilizo karibu zenye afya. Kwa hiyo, aina hii ya matibabu hutolewa kwa sehemu nyingi, na kuruhusu tishu zenye afya kupata nafuu katikati ya sehemu hizi.
Ngoma (muziki)
Ngoma inaweza kumaanisha muziki unaochezwa na ala ya muziki inayoitwa ngoma pia.
Udhibiti wa saratani
Matibabu kwa njia ya eksirei
Matibabu kwa njia ya eksirei yanaweza kutumika kutibu karibu kila aina ya uvimbe imara, ikiwa ni pamoja na saratani // kansa ya ubongo, matiti, mlango wa uzazi, zoloto, mapafu, kongosho, tezi kibofu, ngozi, tumbo, uterasi, au sarkomasi yenye tishu laini. Mnururisho pia hutumiwa kutibu lukemia na limfoma. Kipimo cha mnururisho kwa kila eneo hutegemea mambo kadhaa, ikiwa ni pamoja na kiwango cha hisi kwa mnururisho cha kila aina ya saratani na kama kuna tishu na viungo vilivyo karibu vinavyoweza kuharibiwa na mnururisho. Kwa hiyo, kama ilivyo na kila aina ya matibabu, matibabu kwa njia ya eksirei yana madhara yake.
Ngoma (muziki)
Ngoma ni muziki na lugha ya pekee inayotumika kwa kuelezea utamaduni na historia ya nchi fulani, tunatumia lugha ya ngoma katika kuelezea hali mbalimbali za maisha yetu, kama vile huzuni, furaha, mapenzi, faraja, vitisho, shukurani na ushindi.
Kibaoni (Kilombero)
Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia hapa
Ngoma (muziki)
Tangu zamani Waafrika walikuwa na lugha hii ya ngoma ambayo ilirithishwa kwa mapokeo.
Udhibiti wa saratani
Tibakemo
Tibakemo ni matibabu ya saratani kwa madawa ("madawa ya kupigana na saratani") ambayo yanaweza kuharibu seli za saratani. Katika matumizi ya sasa, neno "tibakemo" kwa kawaida hurejelea madawa ya sitotoksiki ambayo kwa jumla huathiri seli zinazojigawanya kwa haraka, tofauti na matibabu lengwa (angalia hapo chini). Madawa ya tibakemo huingilia ugawanyaji wa seli kwa njia mbalimbali zinazowezekana, kwa mfano kupitia kurudiwa kwa DNA au mgawanyo wa kromosomu mpya. Aina nyingi za tibakemo hulenga seli zinazojigawanya kwa haraka na hazilengi seli za saratani pekee, ingawa kiasi fulani cha umaalum kinaweza kuja kutoka na seli nyingi za kansa // saratani kutokuwa na uwezo wa kukarabati uharibifu wa DNA, jambo ambalo seli ya kawaida kwa ujumla zinaweza. Kwa hiyo, tibakemo ina uwezo wa kusababisha madhara kwa tishu zenye afya, hasa zile tishu zilizo na kiwango cha juu cha kubadilishwa (km bitana ya matumbo). Kwa kawaida seli hizi hujitengeneza zenyewe baada ya tibakemo.
Kibaoni (Kilombero)
Kibaoni  ni kata ya Wilaya ya Kilombero katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba 67502 katika Misimbo ya posta. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 28,869 walioishi humo.inapatakana katika mji mdogo wa ifakara
Ngoma (muziki)
Ngoma pia ilitumika na jamii mbalimbali kama njia ya kuita watu kwenye kusanyiko muhimu, kama vile vita, mikutano n.k. na ilipigwa kwa milio tofauti kulingana na tukio.
Udhibiti wa saratani
Tibakemo
Kwa sababu baadhi ya madawa hufanya kazi vyema zaidi yakiwa pamoja kuliko yakiwa peke yake, aina mbilia au zaidi za madawa mara nyingi hupeanwa kwa wakati mmoja. Jambo hili linaitwa "tibakemo iliyochanganywa"; madawa mengi ya tibakemo hupeanwa kwa kuchanganywa.
Matibabu ya baadhi ya lukemia na limfoma yanahitaji matumizi ya dozi ya juu ya tibakemo, na mnururisho wa mwili wote (TBI). Matibabu haya huyeyusha uboho, na hivyo uwezo wa mwili kupona na kujaza damu tena. Kwa sababu hiyo, uboho, au kuvuna seli za shina la damu zilizo pembeni hufanywa kabla ya sehemu ya matibabu inayohusisha uyeyushaji, ili kuwawezesha "kuwaokoa" baada ya matibabu imepewa. Jambo hili linajulikana kama uatikaji wa seli za shina kutoka mwili mmoja. Vinginevyo, seli za shina zinazohusishwa na damu zinaweza kuatikwa kutoka kwa mfadhili asiyehusika lakini aliye na seli zinazofanana (MUD).
Matibabu ya kulenga
Matibabu ya kulenga, ambayo yalianza kupatikan kwa mara ya kwanza katika mwisho wa miaka ya 1990, yamekuwa na athari kubwa katika matibabu ya aina fulani za saratani, na kwa sasa ni sehemu iliyo inayohusisha kazi nyingi ya utafiti. Aina hii ya matibabu inahusisha matumizi ya ajenti maalum kwa ajili ya kuharibu protini za seli za saratani. Madawa madogo yanayolenga molekuli kwa jumla huwa vizuizi vya miliki za vimeng'enya juu ya protini zilizo ndani ya seli za kansa zilizobadilika badilika, zilizo wazi zaidi, au kwa vinginevyo zilizo muhimu. Mifano maarufu ni vizuizi vya tirosini kinasi imatinibu (Gleevec / Glivec) na jefitinibu (Iresa).
Matibabu ya kingamwili ya aina moja ni mkakati mwingine ambapo wakala wa matibabu ni kingamwili ambayo hasa hujifunga kwa protini kwenye uso wa seli za saratani. Mifano ni pamoja na anti-HER2/neu kingamwili ya trastuzumab (Heseptini) inayotumika katika saratani ya matiti, na anti-CD20 kingamwili rituksimabu, inayotumika katika aina mbalimbali za madhara // magonjwa ya Seli-B.
Matibabu ya kulenga pia yanaweza kuhusisha peptidi ndogo kama "vifaa elekezi" ambavyo vinaweza kujifunga kwa uso wa vipokezi vya seli au matriki iliyo nje ya seli iliyoathirika inayozunguka uvimbe. Radionuklidi zilizoambatishwa kwa peptidi hizi (mfano RGDs) hatimaye huua seli ya saratani ikiwa nuklidi itaharibikia katika sehemu zilizo karibu na seli hiyo. Hasa oligo au multima za motifu hizi zinazojifunga zina mvutio mkuu, kwa kuwa zinaweza kusababisha umaarum na shauku bora zaidi za uvimbe.
Matibabu kwa nguvu za mwangaza (PDT) ni matibabu ya kansa yenye awamu tatu na yanayohusisha kihisishamwanga, oksijeni ya tishu, na mwangaza (mara nyingi kwa kutumia leza). PDT inaweza kutumika kama tiba kwa kasinoma ya uso wa seli (BCC) au saratani ya mapafu, PDT pia inaweza kuwa muhimu katika kuondoa athari za tishu zenye madhara baada ya kuondolewa kwa uvimbe mkubwa kupitia upasuaji.
Matibabu kupitia kingamaradhi
Matibabu ya kansa kupitia kingamaradhi yanarejelea mikakati tofauti ya kimatibabu iliyoundwa kuchochea mfumo wa kinga ya mwili wa mgonjwa kupambana na uvimbe. mbinu za kisasa za kuzalisha jibu la kinga dhidi ya uvimbe ni pamoja na matibabu ya kingamaradhi ya BCG yanayowekwa ndani ya mishipa kwa kansa ya kibofu cha mkojo iliyo juu juu, na matumizi ya intaferoni na sitokini zingine kuchochea jibu la kinga katika wagonjwa walio na kasinoma ya seli za figo na melanoma. Chanjo za kuzalisha majibu maalum ya kinga ndizo mada zinazofanyiwa utafiti wa kina katika aina kadhaa za uvimbe, hasa melanoma inayoweza kuua // kudhuru na kasinoma ya seli za figo. Sipuleucel-T ni mkakati unaofanana na chanjo katika majaribio ya baadaye ya kikliniki ya kansa ya tezi kibofu ambapo seli za dendriti kutoka kwa mgonjwa huwekwa kwa peptidi za kibofu zenye asidi fosfati ili kuchochea jibu maalum la kinga dhidi ya seli zilizotokana na kibofu.
Uatikaji wa seli za shina za alojeni hematopoetiki ("uatikaji wa uboho" kutoka kwa mfadhili asiye na jeni zinazofanana) unaweza kuchukuliwa kama aina ya matibabu kwa kutumia kingamaradhi, kwani seli za kinga za mfadhili mara nyingi zitashambulia uvimbe huo katika tukio lijulikanalo kama athari za kipandikizi dhidi ya uvimbe. Kwa sababu hii, HSCT ya alojeni husababisha kuongezeka kwa kiwango cha kutibu kuliko uatikaji wa autolojia katika aina kadhaa za kansa, ingawa madhara pia ni makali zaidi.
Matibabu kwa kingamaradhi yanayohusu seli ambapo seli Asili za Kuua za wagonjwa (NK) na T-Limfositi za sitotoksi (CTL) hutumiwa yamekuwa yakitumiwa katika Ujapani tangu mwaka wa 1990. Seli za NK na CTL kimsingi huua seli za kansa wakati zimekuwa. Matibabu haya hupeanwa pamoja na aina zingine za matibabu kama vile upasuaji, matibabu kwa njia ya eksirei au tibakemo na hujulikana kama Matibabu ya Kuimarisha Kinga ya Aina Moja (Autologous Immune Enhancement Therapy) (AIET)
Tiba kwa kutumia homoni
Ukuaji wa baadhi ya saratani unaweza kuzuiwa kwa kutoa au kuzuia homoni fulani. Mifano ya kawaida ya aina za uvimbe zinazoathiriwa na homoni ni pamoja na baadhi ya aina za saratani za matiti na tezi kibofu. Kuondoa au kuzuia estrojeni au testosteroni mara kwa mara ni matibabu muhimu ya ziada. Katika baadhi ya aina za saratani, matumizi ya agonisti za homoni, kama vile projestojeni yanaweza kuwa na manufaa ya kimatibabu.
Vizuizi vya anjiojenesisi
Vizuizi vya anjiojenesisi kuzuia ukuaji mkubwa wa mishipa ya damu (anjiojenesisi) kwamba vivimbe huhitaji ili kuishi. Baadhi ya vizuizi hivi, kama vile bevacizumab, vimekubaliwa na vinatumika kwenye kliniki. Mojawapo ya matatizo makuu ya madawa ya kupambana na anjiojenesisi ni kwamba mambo mengi huchochea ukuaji wa mishipa ya damu katika seli za kawaida au zenye kansa. Madawa ya kupambana na anjiojenesisi hulengo jambo moja tu, hivyo kwamba mambo mengine huendelea kuchochea ukuaji wa mishipa ya damu. Matatizo mengine ni pamoja na njia ya matumizi, kudumisha utulivu // uthabiti na shughuli na kulenga katika mishipa ya uvimbe.
Udhibiti wa dalili
Ingawa udhibiti wa dalili za saratani kwa kawaida haufikiriwi kama matibabu ya moja kwa moja ya kansa, ni kiukilia muhimu cha ubora wa maisha ya wagonjwa wa kansa, na una jukumu muhimu katika uamuzi wa iwapo mgonjwa anaweza kupokea matibabu mengine. Ingawa madaktari kwa ujumla wana ujuzi wa kimatibabu wa kupunguza maumivu, kichefuchefu, kutapika, kuhara, kutokwa na damu na matatizo mengine ya kawaida kwa wagonjwa wa saratani, taaluma mbalimbali na maalum za huduma za kupunguza zimeongezeka hasa katika kukabiliana na mahitaji ya udhibiti wa dalili ya kikundi hiki cha wagonjwa. Jambo hili hasa ni sehemu muhimu ya huduma kwa wagonjwa ambao magonjwa yao hayawezi kutibiwa kwa aina zingine za matibabu. Kwa kuwa matibabu mengi ya saratani huhusisha madhara ambayo kwa kiasi kikubwa hayapendezi // yana kera, mgonjwa aliye na matumaini madogo ya kupata tiba anaweza kuamua kutafuta huduma za kupunguza pekee, na kukwepa matumizi ya matibabu makali zaidi yanayompatia kipindi kirefu cha maisha ya kawaida.
Madawa ya maumivu, kama vile afyuni na oksikodoni, na an, madawa ya kuzuia kichefuchefu na kutapika, hutumika sana katika wagonjwa walio na dalili zinazohusiana na saratani. Madawa bora ya kuzuia kutapika kama vile ondansetroni na analogu, pamoja na aprepitanti yamefanya matibabu ya haraka kuweza kufikiwa zaidi katika wagonjwa wa saratani.
Maumivu sugu kutokana na kansa karibu mara zote huhusishwa na tishu kuendelea kuharibika kutokana na utaratibu wa maradhi au matibabu (yaani upasuaji, matibabu kwa njia ya eksirei, tibakemo). Ingawa daima kuna jukumu la sababu za kimazingira na vurugu zinazoathiri katika mwanzo wa tabia za maumivu, hizi huwa si kwa kawaida sababu kuu za mwanzo wa magonjwa katika wagonjwa walio na maumivu ya saratani. Aidha, wagonjwa wengi walio na maumivu makali yanayohusiana na kansa wanakaribia mwisho wa maisha yao na huduma za kupunguzu dalili hizi zinahitajika. Masuala kama vile shutumu ya kijamii ya kutumia opioidi, hali za kazi na utendaji kazi, na matumizi ya huduma ya afya yanaweza kutokuwa muhimu katika udhibiti wa jumla wa kesi hiyo. Kwa hiyo, mkakati wa kawaida wa kudhibiti maumivu ya kansa ni kweka mgonjwa katika hali ya starehe iwezekanavyo kwa kutumia opioidi na madawa mengine, upasuaji, na hatua zingine za kawaida. Madaktari wamekuwa wakisita kuagiza dawa za kutia usingizi kwa maumivu katika wagonjwa wa kansa isiyotibika, kwa hofu ya kuchangia katika ulevi au kupunguza uwezo wa kupumua. Kikundi cha huduma za kupunguza, kikundi cha hivi karibuni kilichotoka kwenye kile cha hospice, kimesababisha uungaji mkono uliotanda zaidi wa matibabu ya kwanza zaidi ya maumivu kwa wagonjwa wa saratani preemptive.