cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia ya Sudan
Dola la Mahdi
Tarehe 2 Septemba 1898 jeshi la mahdiyya lilishindwa kabisa katika mapigano ya masaa matano. Safari hiyo Waingereza waliandaliwa vizuri zaidi, pia silaha mpya kama bunduki ya mtombo ziliwapa ushindi. Upande wa khalifa walikufa askari 11,000, upande wa Waingereza na Wamisri watu 400 pekee.
Ben Hanson
Ben John Hanson ni mwandishi wa vitabu vya fasihi.
Historia ya Sudan
Dola la Mahdi
Khalifa mwenyewe alitoroka akajenga jeshi upya na kutawala kusini mwa Sudan, lakini akauawa mwaka 1899 katika mapigano ya Umm Diwaykarat.
Ben Hanson
Aliandika riwaya ya Takadini katika fasihi ya Kiingereza inayohusu utamaduni wa maisha ya watu wa Zimbabwe ambao walikuwa wanaua walemavu wa viungo pamoja na walemavu wa ngozi, ili watu waweze kupata busara na mafunzo yaliyomo katika kitabu chake.
Gregori Mtendamiujiza
Gregori Mtendamiujiza, au Gregori wa Kaisarea Mpya, (213 hivi – 270 hivi) alikuwa askofu wa karne ya 3 maarufu kwa miujiza mingi aliyoipata kutoka kwa Mungu.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Novemba.
Maisha
Gregori alizaliwa Kaisarea Mpya (makao makuu ya mkoa wa Ponto, leo nchini Uturuki) mwaka 213 hivi.
Kati ya waamini waliochangia ustawi wa Kanisa, maaskofu wa Asia Ndogo wanashika nafasi muhimu, na kati yao Gregori ana mahali pa pekee, ingawa tunajua kidogo tu kuhusu uchungaji wake, na maandishi yake kuhusu teolojia yamepotea kwa kiasi kikubwa.
Hapo awali aliitwa Theodoro ("zawadi ya Mungu"), jina lisilo la Kikristo tu. Familia ilikuwa haijaingia dini hiyo, ambayo yeye alikuja kuifahamu akiwa na umri wa miaka 14, baada ya kufiwa baba yake.
Pamoja na mdogo wake Atenodori alikuwa ametumwa Beirut (leo nchini Lebanon) kwa ajili ya masomo ya sheria; kutoka huko walisafiri hadi Kaisarea ya Palestina. Huko walisikia habari za msomi maarufu Origen, mkuu wa Chuo cha Katekesi cha Aleksandria, aliyekuwa anaishi huko. Udadisi uliwafanya wakamsikilize na kuongea naye; ndipo walipovutiwa sana kiasi cha kusahau kabisa Beirut na sheria.
Gregori alieleza mbinu za mwalimu huyo katika kuongoa watu: unyofu, ari na hoja pamoja.
Gregori alianza masomo ya falsafa aliyoendelea kupendelea hata baada ya kuongeza teolojia, ndiyo sababu alijitahidi kuthibitisha kuwa Ukristo ndio falsafa pekee ya kweli.
Alibaki mwanafunzi wa Origen miaka saba, halafu akarudi Ponto ili kufanya kazi kama mwanasheria, kumbe Fedimo, askofu wa Amasea na askofu mkuu wa Ponto alimfanya askofu wa Kaisarea, iliyokuwa na waamini 17 tu.
Wakati huo Gregori alikuwa na miaka 40, akaongoza jimbo lake miaka 13. Inasemekana kwamba alipofariki walikuwa wamebaki watu 17 tu wasio Wakristo. Inawezekana miujiza yake ilichangia mafanikio yake makubwa katika umisionari.
Historia ya Sudan
Dola la Mahdi
Hivyo Waingereza walitawala Sudan pamoja na Misri hadi 1956, na Kitchener akawa gavana mkuu wa kwanza.
Baada ya Uhuru
thumb|280px|right|Ramani ya siasa ya Sudan kabla ya Sudan Kusini kujitenga. Baada ya uhuru wa nchi (1956), makabila ya kusini, ambayo hayakukubali kusilimishwa, yalipigania vita ndefu hadi kupata uhuru wao.
Darfur ni eneo lenye majimbo matatu ambayo imeathiriwa na vita vya kisiasa, vita vya Darfur.
Kutokana na vita vingi serikali hazikuwa imara na kulikuwa na mabadiliko ya mara kwa mara baada ya uhuru. Mapinduzi ya kijeshi ya kwanza yalitokea mwaka 1958, kisha jenerali Ibrahim Abboud alitawala hadi 1964 wakati alipopaswa kujiuzulu kutokana na upanuzi wa vita katika Sudan Kusini na upinzani wa wananchi kwenye mji mkuu.
Utawala wa Nimeiry
Tarehe 25 Mai 1969 jeshi, chini ya kanali Gaafar Nimeiry, lilipindua tena serikali. Nimeiry alikuwa waziri mkuu, wakati bunge na vyama vyote vilipigwa marufuku. Nimeiry alitawala hadi 1985, na tangu 1971 alikuwa rais. Mwaka 1972 alifaulu kumaliza awamu ya kwanza ya vita ya wenyewe kwa wenyewe dhidi ya Sudan Kusini kwa mapatano ya Addis Ababa. Sudan Kusini ilipewa mamlaka ya kujitawala katika mambo ya ndani chini ya serikali ya kieneo.
Mwanzoni Nimeiry alijaribu kuiga siasa ya Gamal Abd el Nasser nchini Misri na kutekeleza sera kadhaa za ujamaa. Utawala wake uliona upinzani kutoka kwa Wakomunisti na pia kutoka Waislamu wenye itikadi kali. Baada ya kupinduliwa kwa siku kadhaa na Wakomunisti alivunja ushirikiano na Urusi na kuanza kupokea wanasiasa wenye mwelekeo wa Uislamu mkali katika serikali yake.
Tangu miaka ya 1980 alisogea zaidi upande wa Uislamu wa kisiasa. Mwaka 1983 alitangaza sharia kuwa msingi wa sheria zote na kubadilisha sheria za jinai ipasavyo. Hatua hii ilisababisha upinzani katika sehemu za nchi zisizokaliwa na Waislamu. Alivunja pia serikali ya kieneo kwa Sudan Kusini na hivyo vita ya wenyewe kwa wenywewe ilianza upya.
Utawala wa Bashir
Sudan ilirudi kwa miaka michache chini ya serikali ya kiraia. Mapinduzi yaliyofuata mwaka 1989 yalileta utawala wa jenerali Omar al-Bashir. Vita ya wenyewe kwa wenye iliendelea hadi mwaka 2005 ikamalizika kwa Mapatano ya Naivasha baina ya Sudan na SPLA. Sudan Kusini ilipewa miaka hadi 2011 kujitawala halafu kuwa na kura ya wananchi wa kusini kuhusu uhuru uliotangazwa mwaka uleule.
Mwaka 2019 Bashir alipinduliwa na jeshi lake baada ya wiki kadhaa za maandamano ya wananchi wa Khartum na miji mingine dhidi yake.
750 KK
Makala hii inahusu mwaka 750 KK (kabla ya Kristo).
Isaya III
Isaya III ni jina lililobuniwa na wataalamu wa Biblia ili kumtaja mwandishi asiyejulikana wa sura 56-66 za kitabu cha Isaya, ingawa wengine wanadhani ni waandishi zaidi ya mmoja.
Sura hizo zinakadiriwa kuwa ziliandikwa baada ya uhamisho wa Babeli (500 hivi K.K.) na zinawakaribisha watu wa mataifa yote kujiunga na Israeli katika kumuabudu Mungu pekee.
Kiini chake ni 61:1-3.
Oloosirkon/Sholinke
ni kata ya kaunti ya Kajiado, Eneo bunge la Kajiado Mashariki, nchini Kenya.
Kisaho
Kisaho ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Eritrea na Ethiopia inayozungumzwa na makabila wahamahamaji mbalimbali kama Waasa'orta, Wahadu na Waminiferi. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kisaho nchini Eritrea imehesabiwa kuwa watu 191,000. Pia kuna wasemaji 32,800 nchini Ethiopia (2007). Nchini Ethiopia Kisaho huzungumzwa na kabila la Wairob ambao si wahamahamaji. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisaho iko katika kundi la Kikushi.
1540 KK
Makala hii inahusu mwaka 1540 KK (kabla ya Kristo).
Newport, Rhode Island
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Newport, Rhode Island
thumb|right|260px|Newport Newport ni mji wa Marekani katika jimbo la Rhode Island. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 26,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 9 kutoka juu ya usawa wa bahari.
Asklepios
Miji mbalimbali ilikuwa na mahekalu ya Asklepios yaliyokuwa pia vitovu vya elimu ya tiba iliyopatikana nyakati za kale. Asklepios alionyeshwa mara nyingi katika sanamu na picha akionekana kama mwanaume mwenye ndevu anayeshika fimbo lililoviringishwa na nyoka. Fimbo hili la Asklepios hadi leo ni ishara ya tiba, mahali pengi linaonekana kwenye maduka ya dawa. Liko pia katika bendera ya Shirika la Afya Duniani (WHO).
Chuo cha Utumishi wa Umma Tanzania
Chuo cha Utumishi wa Umma ni taasisi ya elimu ya juu nchini Tanzania, iliyopewa jukumu la kutoa kozi zinazowatayarisha wanafunzi wanaohitimu katika chuo hicho kwa ajili ya utoaji wa huduma ya umma kwa wananchi. Taasisi hiyo pia hutoa kozi mpya kwa watumishi wa umma walio kazini, ili kuboresha na kuongeza ujuzi na maarifa kazini.
Eneo
Chuo hiki kina kampasi sita katika maeneo yafuatayo: Mtwara, Singida, Tanga, Mbeya, Tabora na Dar es Salaam. Kampasi kuu ipo Dar es Salaam kando ya Mtaa wa Bibi Titi Mohammed, jirani na eneo la Upanga Mashariki. Msimamo wa kijiografia wa kampasi hiyo ya Dar es Salaam ni:06°48'54.0"S, 39°16'51.0"E (Latitudo:-6.815000; Longitudo:39.280833).
Mtazamo
Chuo cha Utumishi wa Umma Tanzania kilianzishwa ili kusaidia idara ya utumishi wa umma kwa mafunzo, ushauri na utafiti ili kukidhi kuridhika kwa wateja. Chuo cha Utumishi wa Umma Tanzania kinaendesha miradi kadhaa katika taaluma mbalimbali ili kuboresha ubora wa huduma. Baadhi ya miradi hiyo hufanywa kwa usaidizi wa wafadhili kama vile CINOP. CINOP imefanya mengi ili kuhakikisha TPSC kupitia mbinu shirikishi imebadilisha CBET (Uzoefu wa Elimu ya ujuzi). TPSC imesajiliwa kama Chuo cha Ufundi ambapo Idara za Utumishi wa Umma zitakuwa na watumishi wenye mwelekeo wa vitendo waliohitimu kutoka TPSC. Kwa kufanya hivyo, CINOP imeshiriki kikamilifu katika mchakato wa Kuboresha miundombinu ya ICT, kama vile Chumba cha Kompyuta na Kituo cha Rasilimali za habari. Chini ya mradi huu, TPSC ni taasisi ya kwanza barani Afrika kutumia programu ya Kompyuta ya Uholanzi kusimamia mifumo ya kompyuta inayojulikana kama ResPowerfuse.Pia TPSC inatumia teknolojia ya IGEL. Kwa hiyo TPSC inajitahidi kuhakikisha kwamba watumishi wana uwezo wa kutoa huduma na kutumia rasilimali zilizopo.
622 KK
Makala hii inahusu mwaka 622 KK (kabla ya Kristo).
1502 KK
Makala hii inahusu mwaka 1502 KK (kabla ya Kristo).
Paul Parker (mwanasoka)
Paul Andrew Parker (alizaliwa 4 Aprili 1964) ni mwanasoka wa zamani wa Uingereza na meneja wa mpira wa miguu.
Anajulikana sana katika ligi kuu ya Uingereza kwa sababu ya kucheza katika klabu ya Manchester United F.C. na pia alicheza katika klabu za Queens Park Rangers, Fulham, Derby County, Sheffield United, Chelsea F.C. na Farnborough Town.
Alikuwa mchezaji muhimu sana wa Uingereza katika Kombe la Dunia la FIFA la mwaka 1990, pia alishawahi kupata makombe 19.
Amekuwa meneja wa Chelmsford City na Welling United kuanzia mwaka 2001 mpaka 2005.
Nzige-jangwa
Nzige-jangwa ni wadudu wa kundi la panzi katika familia Acrididae wa oda Orthoptera ambao wanaishi jangwani kwa kawaida. Lakini wakiwa wengi sana hujikusanya katika makundi makubwa na kusafiri mbali ndefu hata nje ya jangwa. Tauni za nzige-jangwa wametishia uzalishaji wa kilimo katika Afrika, Mashariki ya Kati na Asia kwa karne nyingi. Riziki za angalau moja ya kumi ya idadi ya watu duniani yanaweza kuathiriwa na wadudu hao walafi.
Mzunguko wa maisha
Mzunguko wa maisha wa nzige-jangwa una hatua saba: yai, hatua 5 za tunutu, wanaojulikana kama warukaji, na mpevu mwenye mabawa. Kupandana hufanyika wakati dume aliyekomaa anaporuka juu ya mgongo wa jike aliyekomaa na kumbokora mwili wake kwa miguu. Manii huhama kutoka ncha ya fumbatio ya dume kwenda ncha ya ile ya jike, ambapo huhifadhiwa. Mchakato huo unachukua masaa kadhaa na uingizwaji mmoja wa manii unatosha kwa vibumba vitatu vya mayai.
Kisha jike hutafuta udongo laini unaofaa kwa kutaga mayai yake. Lazima uwe na joto sahihi na kiwango kizuri cha unyevu na kuwa karibu na majike wengine wanaotaga. Anachunguza mchanga kwa fumbatio yake na kuchimba kishimo ambacho ndani chake anaweka kibumba cha mayai kilicho na mayai hadi mia moja. Kibumba cha mayai kina urefu wa sm 3 hadi 4 na ncha ya chini ni takriban sm 10 chini ya uso wa ardhi. Mayai yamezungukwa na povu na hii inakauka mpaka kuwa utando na kuziba kishimo juu ya kibumba cha mayai. Mayai huchukua unyevu kutoka kwa mchanga unaozunguka. Kipindi cha kuatamia kabla ya kujiangua kwa mayai kinaweza kuwa wiki mbili au zaidi sana, kulingana na nyuzijoto.
thumb|left|Kundi zito la tunutu nchini Sudani Baada ya kutoka kwenye yai tunutu mpya huanza kujilisha punde si punde na, ikiwa ana awamu ya kukaa pamoja na wenzake, anavutiwa na tunutu wengine na wanajikusanya. Wakati wa ukuaji anahitaji kuambua ngozi (kuacha kiunzi-nje chake) mara kwa mara. Ganda lake gumu la nje linapasuka na mwili wake unatanuka wakati kiunzi-nje kipya bado ni chororo. Hatua kati ya maambuaji zinaitwa “instars” na tunutu wa nzige-jangwa hupitia maambuaji matano kabla ya kuwa mpevu mwenye mabawa. Tunutu wa awamu ya kukaa pamoja huunda makundi yanayojilisha, kukota jua na kusonga mbele katika vikosi vinavyoshikamana, wakati wale wa awamu ya kutokaa pamoja hawaundi makundi.
Baada ya uambuaji wa tano mdudu anasemekana kuwa mpevu lakini bado hajakomaa kabisa. Kwanza ana rangi ya pinki na hawezi kukuza mayai au kuzalisha manii. Kufikia ukomavu kunaweza kuchukua wiki mbili hadi nne wakati uwepo wa chakula na hali ya hewa zinafaa, lakini kunaweza kuchukua muda mrefu kama miezi sita wakati hali hizo ni duni. Madume hukomaa kwanza na kutoa harufu ambayo huchochea kukomaa kwa majike (feromoni). Wakikomaa wadudu hao wanageuka kuwa njano na fumbatio ya majike huanza kuvimba na mayai yanayokua.
Ekolojia na kuunda makundi
Nzige-jangwa wana awamu mbili: awamu ya "solitaria" na awamu ya "gregaria" (polyphenism). Imeonyeshwa kuwa tunutu na wapevu wa nzige wanaweza kutenda kama gregaria ndani ya masaa machache baada ya kuwekwa katika hali ya msongano, ingawa mabadiliko ya kimofolojia huchukua maambuaji kadhaa ili kuonekana. Nzige wa gregaria wanahitaji kizazi kimoja au zaidi ili kuwa solitaria wakikuzwa katika upweke.
Kiseze
Kiseze ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Waseze. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiseze imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiseze iko katika kundi la Kiomotiki.
Nzige-jangwa
Ekolojia na kuunda makundi
Katika awamu gregaria tunutu hujikusanya pamoja. Hatua ya kwanza ni nyeusi, zile za pili na tatu ni nyeusi na nyeupe na hatua zinazofuata ni njano kali pamoja na mabaka meusi. Wapevu wasiokomaa ni pinki na waliokomaa ni njano. Wanaruka wakati wa mchana katika makundi mazito.
Kilemolang
Kilemolang (pia Kibaebunta) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Walemolang kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kilemolang imehesabiwa kuwa watu 2000 lakini idadi imepungua tangu pale, maana yake lugha ya Kilemolang imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilemolang iko katika kundi la Kisulawesi-Kusini.
Nzige-jangwa
Ekolojia na kuunda makundi
Badiliko kutoka kwa mdudu wa solitaria asiye msumbufu kwenda kwa mdudu mlafi wa gregaria hufuata kwa kawaida kipindi cha ukame, wakati mvua inanyesha na mimea inaibuka katika maeneo makuu ya uzalishaji wa nzige. Idadi ya wadudu inazidi haraka na mashindano kwa chakula huongezeka. Kadiri tunutu wanaposongamana, changamano ya karibu ya miili yao husababisha miguu yao ya nyuma kugongana. Kichocheo hiki husababisha mfululizo wa mabadiliko ya metaboliki na ya mwenendo ambayo husababisha wadudu kubadilika kutoka kwa awamu ya solitaria kwenda kwa ile ya gregaria.
Wakati tunutu wanapokuwa gregaria, rangi yao hubadilika kutoka kwa kijani hadi njano na nyeusi, na wapevu hubadilika kutoka hudhurungi hadi pinki (wasiokomaa) au njano (waliokomaa). Mwili wao huwa mfupi zaid na wanatoa feromoni inayowafanya wavutiane, ambayo huongeza uundaji wa makundi. Feromoni ya tunutu ni tofauti na ile ya wapevu. Wanapofunuliwa na feromoni ya wapevu, tunutu huchanganyikiwa na kufadhaika, kwa sababu inaonekana kwamba hawawezi "kunusana", ingawa vichocheo vya kuona na kugusa vinabaki. Baada ya siku chache makundi ya tunutu hutengana na wale wanaotoroka umbuai huwa solitaria tena. Wanasayansi kadhaa wamejaribu kutumia sehemu kuu ya feromoni hio, benzyl cyanide, ili kusababisha tunutu wa gregaria wakuwe solitaria. Lakini matokeo ya majaribio uwandani walisikitikisha na kemikali hii ilizingitiwa kuwa sumu mbaya. Kwa hivyo mbinu huo wa udhibiti ulisuswa.
Wakati wa vipindi vya utulivu, vinavyoitwa vipindi vya kupunguka au mapungufu, nzige-jangwa hutokea tu ukanda wa km² milioni 16 ambao unaenea kutoka Mauritania kupitia Jangwa Sahara kaskazini mwa Afrika na kupitia Bara Arabu mpaka kaskazini magharibi mwa Uhindi. Katika hali nzuri ya kiekolojia na hali nzuri ya hewa, vizazi kadhaa vinaweza kuandamana na kusababisha makundi kujiunda na kuvamia nchi pande zote za eneo la upungufu, kaskazini hadi Uhispania na Urusi, kusini hadi Nijeria na Kenya na mashariki hadi Uhindi na kusini magharibi mwa Asia. Nchi kama 60 zinaweza kuathiriwa katika eneo la km² milioni 32 au takriban asilimia 20 ya uso wa dunia.
thumb|left|Kundi la nzige-jangwa huko [[Sahara ya Magharibi]] Makundi ya nzige huruka juu ya upepo kwa takriban kasi ya upepo. Yanaweza kupita km 100 hadi 200 kwa siku na yataruka hadi takriban m 2000 juu ya usawa wa bahari (juu ya mwinuko mkubwa zaidi nyuzijoto inakuwa baridi sana). Kwa hivyo makundi hayawezi kuvuka safu za milima mirefu kama Milima ya Atlas, ya Hindu Kush au ya Himalaya. Hayatajiingiza kwenye misitu ya mvua ya Afrika wala katika Ulaya ya Kati. Walakini, mara kwa mara makundi ya mapevu huvuka Bahari ya Shamu kati ya Afrika na Bara Arabu na hata wameripotiwa kuvuka Bahari ya Atlantiki kutoka Afrika mpaka Visiwa vya Karibi katika siku kumi wakati wa tauni ya 1987-89.
Kundi moja linaweza kufunika hadi km² 2000 na linaweza kuwa na nzige milioni 40 hadi 80 kwa km². Kundi la km² 500 kwa hivyo lina nzige bilioni 20 hadi 40 na uzito wa tani 40,000 hadi 80,000 ukizingatia wastani wa gramu mbili kwa nzige. Kutoka kizazi kimoja hadi kingine idadi ya nzige inaweza kuongeza mara 10 hadi 16.
Hary Gunarto
Hary Gunarto (1954~ ) ni mwanasayansi wa utafiti aliyehitimu kutoka Chuo Kikuu cha Washington State (Marekani) na profesa katika Chuo Kikuu cha Ritsumeikan Asia Pacific (APU), Japan. Maslahi yake ya utafiti ni katika teknolojia ya vyombo vya habari vya kidijitali na uhifadhi wa kidijitali wa maeneo ya urithi wa dunia wa UNESCO.
Nzige-jangwa
Ekolojia na kuunda makundi
Nzige-jangwa wa solitaria hula mimea yenye majani mapana inayopatikana katika makazi yao ya jangwa. Hawapendi nyasi sana. Lakini wakiwa gregaria hula mimea takriban yote, pamoja na mazao ya binadamu, na sehemu zote za mimea hiyo: majani, maua, matunda, mbegu na gome. Nzige mmoja hula chakula cha uzito sawa na uzito wa mwili wake kila siku. Mpevu ana uzito wa g 2, kwa hivyo kundi la nzige bilioni moja anakula tani 2000 kwa siku.
Jannik Vestergaard
thumb|332x332px|Huyu ni Jannik-Vestergaard Jannik Vestergaard (alizaliwa tarehe 3 Agosti 1992) ni mchezaji wa soka wa kimataifa wa Denmark ambaye anacheza katika klabu ya Uingereza Southampton na timu ya taifa ya Denmark.
Kenyawa-Poka
ni kata ya kaunti ya Kajiado, Eneo bunge la Kajiado Mashariki, nchini Kenya.
Nzige-jangwa
Udhibiti
Huduma ya Taarifa za Nzige-Jangwa (Desert Locust Information Service au DLIS) ya FAO huko Roma, Italia, inafuatilia hali ya hewa, hali ya kiekolojia na hali ya nzige kila siku. DLIS inapokea matokeo ya utendaji wa ukaguzi na udhibiti unaofanywa na timu za kitaifa katika nchi zilizoathirika na inachanganya habari hizi na data za sateliti kama vile MODIS, makadirio ya mvua na matabiri ya joto na mvua ya kimsimu ili kuchanganua hali ya kisasa na kutabiri wakati, kiwango na mahali pa kuzaliana na uhamiaji hadi wiki sita zilizotangulia. Tathmini za hali na matabiri huchapishwa katika majarida ya nzige ya kila mwezi yanayoanzia miaka ya 1970. Hayo yanaongezewa kwa maonyo na chonjo kwa nchi zilizoathirika na kwa jamii ya kimataifa. Yale tangu miaka ya 1990 yanapatikana kwenye tovuti ya FAO Locust Watch. FAO pia hutoa taarifa na mafunzo kwa nchi zilizoathirika na kuratibu ufadhili kutoka kwa mashirika ya wafadhili ikiwa kuna milipuko mikubwa na tauni.
Jannik Vestergaard
Maisha yake
Vestergaard alizaliwa na baba wa Denmark na mama wa Ujerumani katika kitongoji cha Copenhagen cha Hvidovre na kukulia huko Copenhagen.
Nzige-jangwa
Udhibiti
Nzige-jangwa ni msumbufu mgumu kudhibiti na hatua za udhibiti zinatatizwa zaidi na maeneo makubwa yaliyo mbali mara nyingi ( km² milioni 16-30) ambapo nzige wanaweza kupatikana. Miundombinu ya kimsingi isiyosimamiwa katika nchi kadhaa zilizoathirika, rasilimali chache kwa ufuatiliaji na udhibiti wa nzige na msukosuko wa kisiasa ndani na kati ya nchi zilizoathirika hupunguza uwezo wa nchi kufanya shughuli za ufuatiliaji na udhibiti.
Jannik Vestergaard
Jamaa wanamichezo
Ndugu yake wa Ujerumani Hannes Schröers na mjomba Jan Schröers pia walikuwa wachezaji wa Fortuna Dusseldorf na Bayer 05 Uerdingen.
Nzige-jangwa
Udhibiti
Kwa sasa njia kuu ya kudhibiti uvamizi wa nzige-jangwa ni kutumia viuawadudu, haswa fosfati ogania kama fenitrothion, malathion na chlorpyrifos. Hivi vinapulizwa kwa vipimo vidogo vya ukolevu wa juu kwa vyombo vya kupulizia vilivyopandishwa kwenye magari au ndege kwa viwango vya matumizi vya mjao wa chini kabisa (ultra-low volume au ULV). Mdudu hupata kiuawadudu moja kwa moja au kupitia uokotaji wa sekondari (yaani kukanyaga au kula mabaki kwenye mimea). Udhibiti hufanywa na mashirika ya serikali katika nchi zilizoathirika na nzige au na mashirika maalum kama vile Shirika la Udhibiti wa Nzige-Jangwa kwa Afrika ya Mashariki (Desert Locust Control Organization for East Africa au DLCO-EA).
Jannik Vestergaard
Jamaa wanamichezo
Binti yake Mika Schröers anacheza timu ya vijana wa Borussia Mönchengladbach.
Nzige-jangwa
Udhibiti
Nzige-jangwa ana maadui wa asili kama vile nyigu na nzi mbuai, nyigu vidusia, lava wa mbawakawa, ndege na watambaazi. Hao wanaweza kuwa na ufanisi katika kudhibiti idadi ya wadudu wa solitaria lakini wana athari ndogo dhidi ya nzige-jangwa wa gregaria kwa sababu ya idadi kubwa sana ya wadudu katika makundi ya wapevu na ya tunutu.
Chaédria LaBouvier
Chaédria LaBouvier (alizaliwa mnamo 5 Julai, 1984/1985 ) ni mtunzi na mwandishi wa habari wa Marekani.
Bernard Due Van Vo
(1755-1838) alikuwa padri wa Vietnam. Ni mmojawapo kati ya Wakristo wafiadini wa Vietnam waliouawa kwa ajili ya imani yao huko Vietnam katika karne ya 17, 18 na 19 (1625–1886).
Wanatajwa pia kama Watakatifu Andrea Dũng-Lạc na wenzake 116.
Kwa nyakati tofauti, Papa Leo XIII, Papa Pius X na Papa Pius XII waliwatangaza kuwa wenye heri, halafu Papa Yohane Paulo II aliwaunganisha katika kuwafanya watakatifu wafiadini tarehe 19 Juni 1988.
Sikukuu yao huadhimishwa kwa pamoja kila tarehe 24 Novemba.
Chaédria LaBouvier
Mnamo mwaka wa 2019, LaBouvier alikuwa mtunzi mweusi wa kwanza, mwanamke mweusi wa kwanza na mtu wa kwanza wa asili ya Cuba kusimamia kwenye maonyesho katika historia ya miaka 80 ya Solomon R. Guggenheim, na vile vile wa kwanza kama mwandishi mweusi wa katalogi ya Guggenheim, katika maonyesho ya Basquiat's Defacement: The Untold Story. Kukosoa kwake juu ya matibabu yake na jumba la kumbukumbu kulisababisha Guggenheim kuajiri mfanyakazi wake wa kwanza mweusi katika mwaka huo.
Nzige-jangwa
Udhibiti
Mara nyingi wakulima hujaribu njia za kimakanika za kuua nzige kama vile kuchimba mitaro na kuzika makundi ya tunutu, lakini hii inahitaji kazi nyuingi na ni ngumu kufanya wakati uvamizi mkubwa umetawanyika kwenye eneo kubwa. Wakulima pia hujaribu kuogofya makundi ya nzige mbali na mashamba yao kwa kufanya kelele, kuchoma tairi au njia nyingine. Hii inaelekea kuhamisha shida kwenye mashamba jirani, na makundi ya nzige yanaweza kurudi tena kwa urahisi kwenye mashamba yaliyotembelewa hapo awali.
Dawa za kibiolojia
Dawa za kibiolojia zinajumuisha kuvu, bakteria, uto wa mbegu za mwarobaini na feromoni. Ufanisi wa dawa nyingi za kibiolojia ni sawa na ule wa dawa za kemikali za kawaida, lakini kuna tofauti. Kwa ujumla dawa za kibiolojia huchukua muda mrefu zaidi kuua wadudu, magugu au magonjwa ya mimea, kwa kawaida kati ya siku 2 na 10.
Kuna aina mbili za dawa za kibiolojia, biokemikali na vijidudu. Dawa za biokemikali ni sawa na kemikali zinazotokea kwa asili lakini zina sumu isiyo kali sana au hazina sumu, kama vile feromoni zinazotumiwa kupata wenzake wa jinsia nyingine. Dawa za kibiolojia zenye vijidudu zina bakteria, kuvu, miani au virusi ambayo inatokea kwa asili au imebadilishwa vinasaba. Kuvu viuawadudu hukandamiza wasumbufu kwa uambukizaji kwa ujumla: kusababisha ugonjwa ambao ni maalum kwa wadudu.
Mto Kalabata (Baringo)
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Baringo nchini Kenya.
Nzige-jangwa
Dawa za kibiolojia
Bidhaa za udhibiti wa kibiolojia zimekuwa zikiendelewa tangu miaka ya mwisho ya tisini, haswa bidhaa zilizo na kuvu ya asili iliyo pathojeni wa wadudu (yaani kuvu inayoambukiza wadudu), Metarhizium acridum. Spishi za Metarhizium zinaenea duniani kote na zinaambukiza vikundi vingi vya wadudu, lakini zinaonyesha hatari ndogo kwa wanadamu, mamalia wengine na ndege. M. acridum inaambukiza tu panzi wenye vipapasio vifupi, kikundi ambacho nzige ni wana wake, na kwa hivyo imechaguliwa kama kiambato kiamilifu cha bidhaa hizo. Ni salama mno kwa sababu haitoi sumu kama hufanya spishi nyingine za Metarhizium.
Bidhaa inayopatikana sasa katika Afrika na Asia ya Kati, inaitwa NOVACRID. Bidhaa nyingine, Green Muscle, iliyobuniwa katika mradi LUBILOSA, ilipatikana hapo zamani lakini ikatoweka kutoka soko hadi hivi karibuni, wakati leseni ya uuzaji ilipewa kampuni nyingine. Bidhaa hizo zinatumika kwa njia ile ile kama dawa za kikemikali, lakini haziui haraka kama zile. Kwa vipimo vilivyopendekezwa kuvu inaweza kuchukua wiki mbili hadi tatu kuua hadi 90% ya nzige. Kwa sababu hiyo inashauriwa kutumiwa hasa dhidi ya tunutu. Hao hupatikana zaidi katika jangwa, mbali na maeneo ya mazao, ambapo kuchelewesha kwa kifo hailetei uharibifu wa mazao kwa kawaida. Faida ya bidhaa ni kwamba zinaathiri panzi na nzige tu, ambayo hufanya ziwe salama sana kuliko viuawadudu vya kikemikali. Hasa, inaruhusu maadui wa asili wa nzige na panzi kuendelea na kazi yao ya faida. Hao wanajumuisha ndege, nyigu vidusia na mbuai, nzi vidusia na spishi fulani za mbawakawa. Ingawa maadui wa asili hawawezi kuzuia tauni, wanaweza kupunguza marudio ya milipuko na kuchangia udhibiti wao. Dawa za kibiolojia zinapendekezwa hasa kutumika katika maeneo ya mazingira nyeti kama hifadhi za kitaifa au karibu na mito na miili mingine ya maji.
Chaédria LaBouvier
Maisha ya awali na elimu
Mnamo mwaka 2007, LaBouvier alipokea Shahada ya Sanaa Katika historia kutoka katika chuo cha Williams College. Mnamo mwaka 2014, alipata shahada ya Master of Fine Arts katika uandishi wa skrini kutoka chuo kikuu cha California, Los Angeles (UCLA).
Bebeto
José Roberto Gama de Oliveira (anajulikana kama Bebeto; alizaliwa 16 Februari 1964) ni mchezaji wa soka wa zamani wa Brazil ambaye alicheza kama mshambuliaji.
Wamethodisti
Wamethodisti ni wafuasi wa Yesu Kristo wanaozingatia mafundisho ya John Wesley (1703-1791) ambaye katikati ya karne ya 18 alianzisha uamsho katika ushirika wa Anglikana akisaidiana na mdogo wake Charles (1707-1788) na George Whitefield (1714-1770).
Bebeto
Aliingia katika siasa katika uchaguzi mkuu wa 2010 wa Brazili na alichaguliwa kwa Bunge la Sheria la Rio de Janeiro akiwakilisha Chama cha Kazi cha Kidemokrasia.
Na alishinda mabao 39 katika mechi 75 za Brazil, Bebeto ni mchezaji wa sita wa timu yake ya taifa. Alikuwa mchezaji bora wa Brazil katika Copa América ya 1989 kama taifa liliendelea kushinda mashindano hayo. Katika Kombe la Dunia la FIFA 1994, alifanya ushirikiano mkubwa wa mgomo na Romário kuongoza Brazil kwenye robo fainali ya Kombe la Dunia. Alikuwa pia mwanachama wa upande wa Brazil ambao alishinda Kombe la Confederations ya FIFA ya 1997, wakati huohuo alishinda medali za fedha na shaba za Olimpiki na Brazil katika michezo ya Olimpiki ya kiangazi ya 1988 na 1996. Mnamo 1989.
Mnamo Januari 2013 na Agosti 2014, Bebeto aliitwa mmoja wa Mabalozi sita wa Kombe la Dunia ya FIFA ya 2014 na Rio 2016 huko Brazil, wengine ni Ronaldo, Amarildo, Marta, Carlos Alberto Torres, Mário Zagallo. Mwanawe, Mattheus, ni mchezaji wa soka.
Wamethodisti
Mapema wakleri wengi wa Anglikana walijiunga nao wakaitwa Methodists.
Chaédria LaBouvier
Kazi
Mnamo mwaka wa 2019, LaBouvier aliajiriwa katika Njumba la makumbusho la Solomon R. Guggenheim kama mtunzi mweusi wa kwanza na mwanamke wa kwanza mweusi katika historia ya jumba la makumbusho ya Solomon R. Guggenheim kuandaa maonyesho. LaBouvier pia ni mwandishi wa kwanza mweusi kuandika katalogi ya Guggenheim.
Maonyesho hayo ya Basquiat's Defacement: The Untold Story, yaliyofunguliwa mnamo Juni mwaka 2019 na hayakuangazia tu kazi ya Basquiat, lakini pia historia ya Kifo cha Michael Stewart, ambaye kifo chake kilitokana na Ukatili wa Polisi huko Marekani ilichochea uchoraji, Uchoraji mwingine na Basquiat juu ya mada ya ukatili wa polisi na sanaa akishirikiana na Stewart na Keith Haring, George Condo na Lyle Ashton Harris pia walijumuishwa katika maonyesho hayo. Lengo la kipindi hicho juu ya Stewart na mapambano ya wanaume weusi wanaoishi Marekani waliweka onyesho hilo mbali na maonyesho mengine kwenye Basquiat kulingana na WNYC. Onyesho liliendeshwa kwa miezi mitano na mamia ya maelfu ya wageni.
Wamethodisti
Ni baada ya kifo cha John Wesley tu kwamba wao wakawa madhehebu ya kujitegemea.
Warwick, Rhode Island
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Warwick, Rhode Island
Chaédria LaBouvier
Kazi
Mnamo tarehe 25 Februari mwaka 2021, LaBouvier alipokea Orodha ya washindi wa Medali ya Bicentennial kutoka katika chuo cha Williams, na kuwa mshindi mdogo zaidi katika historia ya tuzo hiyo hadi sasa.
Warwick, Rhode Island
Warwick ni mji wa Marekani katika jimbo la Rhode Island. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 85,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 11 kutoka juu ya usawa wa bahari.
Chaédria LaBouvier
Ushawishi wa kitamaduni
LaBouvier aliita uzoefu wake na Guggenheim kama ilivyoundwa na mkurugenzi wa kisanii Nancy Spector na uongozi mwingine kama uzoefu wa kibaguzi zaidi wa maisha yake. Kwanza aliweka sehemu za matibabu yake hadharani kwenye jopo la mwisho la majadiliano ya kipindi hicho, ambacho anadai kwamba aliachwa kimakusudi kama juhudi ya kulipiza kisasi kutoka kwa Spector. LaBouvier alielezea visa maalumu vya matibabu yake kwenye akaunti yake binafsi ya Twitter na katika nakala za habari.
Baada ya ukosoaji kutoka kwa LaBouvier, Guggenheim iliajiri kampuni ya nje kuchunguza madai yake. Hatimaye haikupata ushahidi wowote kwamba Bi LaBouvier alikuwa chini ya matibabu mabaya kwa msingi wa rangi yake. Walakini, wakati uchunguzi unaendelea, wafanyakazi wa makumbusho waliwasilisha barua ya umma kwa bodi hiyo, ikiwataka kuchukua nafasi ya wajumbe wa baraza kuu la mawaziri ambao wamethibitisha mara kwa mara kwamba hawajitolei kuchukua hatua za kupingana na ubaguzi na hawana nia njema na viongozi wa BIPOC. Baada ya hitimisho la uchunguzi, Spector alijitolea kwa hiari na jumba la kumbukumbu.
Kwa sababu ya taarifa na matendo yake ya umma, LaBouvier ametambuliwa kama kichocheo cha harakati ya kubadilisha Makumbusho, kampeni inayoongozwa na mfanyakazi kushinikiza makumbusho kuchukua hatua madhubuti kuelekea usawa na haki.
Wamethodisti
Karibu jumuia zao zote zinaunda pamoja kiungo cha mashauriano kinachoitwa World Methodist Council, chenye makao makuu huko Lake Junaluska, North Carolina, Marekani.
Hata hivyo Umethodisti una tofauti kubwa ndani yake upande wa mafundisho, ibada n.k.
Sagittarius
Sagittarius ni neno la Kilatini linalomaanisha kiasili mtu mwenye mishale. Limeingia katika lugha ya sayansi mbalimbali na kwa njia hii inaweza kutaja
Imaroro
ni kata ya kaunti ya Kajiado, Eneo bunge la Kajiado Mashariki, nchini Kenya.
500 KK
Makala hii inahusu mwaka 500 KK (kabla ya Kristo).
1503 KK
Makala hii inahusu mwaka 1503 KK (kabla ya Kristo).
609 KK
Makala hii inahusu mwaka 609 KK (kabla ya Kristo).
Kilengilu
Kilengilu ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Walengilu kwenye kisiwa cha Kalimantan. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kilengilu imehesabiwa kuwa wazee watatu tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilengilu iko katika kundi la Kiborneo-Kaskazini.
Mto Kao (Baringo)
unapatikana katika kaunti ya Baringo nchini Kenya.
Kapsaos
Kapsaos ni jina la kata mbili za Kenya:
Kipanya-miiba
Vipanya-miiba ni wanyama wagugunaji wa jenasi Acomys katika nusufamilia Deomyinae ya familia Muridae walio na manyoya magumu kama miiba. Wanatokea katika Afrika na Mashariki ya Kati kwenye majangwa na maeneo mengine makavu, pengine misitu mikavu na mara nyingi maeneo yenye mawe na miamba.
Maelezo
Vipanya-miiba hufanana sana na vipanya wa kawaida wa jenasi Mus, lakini hutofautiana kwa kuwa na manyoya magumu sana, kama miiba, na mkia mfupi zaidi ambao wanaweza kumwaga ili kuchopoka. Wana urefu wa sm 8-17.5 na mkia wa sm 4-12 na uzani wa g 18-90, yote kulingana na spishi. Kwa kawaida manyoya huwa kahawia au kijivu au yenye rangi ya nyekundu/machungwa kidogo, mara chache nyeupe au nyeusi; upande wa chini ni mweupe. Huwa na masikio makubwa na pua iliyoelekezwa zaidi kuliko vipanya wa kawaida.
Makazi
Makazi ya vipanya-miiba ni maeneo makavu, kama majangwa, savana na vichaka na misitu mikavu, mara nyingi yenye miamba. Hukiakia usiku au alasiri na alfajiri sana. Spishi kadhaa zinaweza kukiakia mchana. Kwa asilia huishi miaka mitatu kwa wastani, lakini kifungoni wanaweza kuishi zaida ya miaka mitano.
1541 KK
Makala hii inahusu mwaka 1541 KK (kabla ya Kristo).
Kapsoit
ni kata ya kaunti ya Kericho, Eneo bunge la Ainamoi, nchini Kenya.
Historia ya Shelisheli
Hakuna hakika kuhusu wakazi wa kwanza. Inaaminika ya kwamba ndio mabaharia na wafanyabiashara Waarabu.
Taarifa ya kwanza imepatikana kutoka kwa Wareno waliozunguka hapa kuanzia mwaka 1505.
Kwa karne moja na nusu meli au jahazi zilipitia Shelisheli tu kwa kusudi la kuchota maji ya kunywa au kukusanya matunda bila ya kuanzisha makao ya kudumu. Majambazi wa baharini walipenda kujificha Shelisheli.
Ndio Ufaransa uliojenga vituo vya kwanza vya kudumu mwaka 1756. Wafaransa waliita visiva "Seychelles" kwa heshima ya waziri wao wa siku zile Jean Moreau de Sechelles.
Kwanza Shelisheli zilikuwa zikitawaliwa pamoja na Mauritius, lakini mwaka 1903 visiwa vilipewa cheo cha koloni mbali na Mauritius.
Mwaka 1970 Shelisheli ilipata uhuru. Katiba ya kwanza ilifuata mfano wa Uingereza lakini mwaka 1979 katiba mpya ilileta mfumo wa chama kimoja.
Tangu 1993 katiba ilisahihishwa tena ikiruhusu vyama vingi vya kisiasa. Chama kilichopata kura nyingi ndicho SPPF (Seychelles People's Progressive Front).
Tarehe 27 Februari 2019, Albert René, Rais wa Shelisheli kutoka 1977 hadi 2004 alikufa akiwa na umri wa miaka 83.
Edwin Gyasi
thumb|Edwin Gyasi thumb|Edwin Gyasi akiwa mazoezini
Edwin Gyasi (alizaliwa 1 Julai 1991 nchini Uholanzi) ni mchezaji wa soka wa Ghana ambaye sasa anacheza katika klabu ya Bulgaria CSKA Sofia na timu ya taifa ya Ghana.
Alicheza katika klabu mbalimbali kama vile Aalesund, Telstar, De Graafschap, FC Twente na Heracles Almelo.Yeye ni ndugu wa mchezaji wa soka anayeitwa Raymond Gyasi.
Kazi ya kimataifa
Alizaliwa huko Uholanzi lakini wazazi wake ni raia wa Ghana,Gyasi alicheza kwa mara yake ya kwanza katika timu ya taifa ya mpira wa miguu nchini Ghana katika ushindi wa kufuzu katika Kombe la Dunia la FIFA mwaka 2018 ambapo walishinda magoli 5-1 dhidi ya Kongo tarehe 5 Septemba 2017.
Kisheko
Kisheko ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Washeko. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kisheko imehesabiwa kuwa watu 38,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisheko iko katika kundi la Kiomotiki.
1504 KK
Makala hii inahusu mwaka 1504 KK (kabla ya Kristo).
520 KK
Makala hii inahusu mwaka 520 KK (kabla ya Kristo).
Souad Dibi
Souad Dibi ni mwanaharakati wa haki za wanawake wa Moroko, raisi wa chama cha El Khir (kwa Kiingereza. : charity) kilichopo Essaouira, na ambacho lengo lake ni kutoa uhuru wa kiuchumi kwa wanawake kwa kukuza ushirikiano wao wa kitaaluma. Kila mwaka zaidi ya wanawake mia moja hufuata programu ya elimu iliyoundwa ili kuwapa ujuzi wa kuzalisha mapato. Eneo hili la pwani ya Atlantiki ya Morocco ni eneo la watalii, lakini pia linaonyesha kuwa vijana na wanawake wengi ni masikini zaidi ya 30%.
Wasifu
Souad Dibi alizaliwa huko El Jadida, karibu na Casablanca, na aliolewa na seremala kutoka pwani ya Morocco. Alikuwa mshonaji kabla ya kuanzisha chama chake. Dibi alianzisha El Khir mwaka 1998 kwa ajili ya wanawake wa Essaouira waliotelekezwa na awana na rasilimali yoyote ya kuishi(kipato).
Mto Kapchebu
Maji yake yanaishia katika ziwa Turkana.
Naziha Mestaoui
Naziha Mestaoui (1975 - Aprili 29, 2020) alikuwa msanii wa Ubelgiji aliyefunzwa katika usanifu, ambaye aliishi na kufanya kazi huko Paris akapokea tuzo katika nchi kadhaa.
Kama msanii wa mazingira na mwanaharakati, alijulikana zaidi kwa Moyo Mmoja, Mti Mmoja kwenye Mkutano wa Hali ya Hewa wa Umoja wa Mataifa (COP21) mnamo Desemba 2015. Usanifu shirikishi wa sanaa unasaidia upandaji miti katika mabara kadhaa.
Gitura Mwaura
Gitura Mwaura ni mwandishi anayeishi katika jiji la Nairobi, Kenya kwa sasa anafanya kazi kama mshauri wa vyombo vya habari katika mashirika mbalimbali. Yeye ni mwandishi wa vitabu na vilevile mwandishi wa habari za maendeleona na amehusika hapo awali katika maeneo, kama vile,jinsia na udhibiti wa migogoro kama mtafiti na mwanaharakati wa haki za binadamu na anafanya kazi na mashirika mbalimbali ya nchinina ya kimataifa yasiyo ya kiserikali.
Gitura amefanya kazi katika vyombo vya habari vya kielektroniki na vya uchapishaji, na pia huchangia kwenye vyombo vya habari nchini Rwanda na Kenya. Giitura huandika safu ya kila wiki ya gazeti la The New Times la Rwanda.
Mkusanyiko wake wa hadithi fupi, Picha za Moyo, ulichapishwa mwaka wa 2001 (Focus Books). Alishirikiana kuandika kitabu, Resilience of a Nation: A History of the Military in Rwanda (Fountain Publishers, 2009). Moja ya hadithi zake fupi, Ombi, imejumuishwa katika anthology, Njama iliyoangamia na hadithi zingine (East African Educational Publishers, 2011). Kitabu chake, The Painting: Four Sketches and a Poem, kilichapishwa mnamo mwaka wa 2013 (Amazon).
Emanueli Trieu Van Nguyen
(1756-1798) alikuwa padri wa Vietnam. Ni mmojawapo kati ya Wakristo wafiadini wa Vietnam waliouawa kwa ajili ya imani yao huko Vietnam katika karne ya 17, 18 na 19 (1625–1886).
Gitura Mwaura
Gitura alikuwa mwenyekiti wa Muungano wa Kenya Coalition for Access to Essential Medicines (KCAEM), ambao lilifanikiwa katika jukumu muhimu la kushawishi Serikali ya Kenya, Bunge na makampuni ya kimataifa ya dawa ili kuwezesha upatikanaji wa dawa muhimu kwa ajili ya matibabu ya malaria na kifua kikuu., hasa, dawa za kupunguza makali ya VVU.
Emanueli Trieu Van Nguyen
Wanatajwa pia kama Watakatifu Andrea Dũng-Lạc na wenzake 116.
Gitura Mwaura
Hivi sasa ni Mshirika wa Programu na Mtandao wa Vyombo vya Habari wa Jumuiya ya Afrika Mashariki (EACOMNET).
Picha za Moyo
Kitabu mashuhuri cha Gitura, Portraits of the Heart, ni mkusanyiko wa hadithi fupi kumi na moja zinazozungumzia mada kama vile utengano, ugonjwa na kifo katika mpangilio wa familia. Masuala mengine yanayoangaziwa katika kitabu hicho ni UKIMWI, utasa na mahusiano kati ya wazazi na watoto.
Emanueli Trieu Van Nguyen
Sikukuu yao huadhimishwa kwa pamoja kila tarehe 24 Novemba, ila ya kwake mwenyewe tarehe 17 Septemba.
Gitura Mwaura
Uchoraji: Michoro minne na Shairi
Uchoraji: Michoro Nne na Shairi ni mkusanyo wa hadithi za kubuni zinazoonyesha matukio ya kusisimua na kusisimua katika maisha ya wanawake wanne katika Afrika Mashariki, akiwemo Lucy, mnyama mwenye umri wa miaka milioni 3.2 anayeaminika kuwa mmoja wa mababu wa wanadamu wa kisasa.
Ustahimilivu wa Taifa: Historia ya Wanajeshi nchini Rwanda
Rwanda inaaminika kuwa iliibuka karibu na Karne ya Kumi au Kumi na Moja ambayo ilistahimili taifa la kijamii na kijeshi. Resilience of a Nation inachunguza jukumu ambalo jeshi limekuwa likitekeleza katika historia ya Rwanda hadi sasa. Kitabu hiki kinaangazia awamu tofauti ambazo jeshi la Rwanda limepitia, kuanzia jeshi la jadi, ukoloni na jeshi la mara baada ya uhuru hadi sasa.
Makala
makala mengi ya Gitura Mwaura ,Mmoja wa waandishi mashuhuri zaidi katika ukanda wa Afrika Mashariki, zimechapishwa na magazeti na majarida mbalimbali. kama vile The Standard, The New Times, The Daily Nation, The EastAfrican, Blogger News Network, n.k.
Mto Kamnias
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Baringo nchini Kenya.
Kilevuka
Kilevuka (pia Kipainara) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Walevuka kwenye kisiwa cha Lembata. Mwaka wa 2008 idadi ya wasemaji wa Kilevuka imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilevuka iko katika kundi la Kibima-Lembata.
Carla Marins
190px|thumb|Carla Marins Carla Cristina Marins (Campos dos Goytacazes, 7 Juni 1968) ni mwigizaji ya Brazil.
Danieline Moore
Maisha binafsi
Ameolewa na Kamya, mpenzi wake wa muda mrefu tangu mwaka 2017.
Ainamoi
ni kata ya kaunti ya Kericho, Eneo bunge la Ainamoi, nchini Kenya.
Danieline Moore
Tamasha la urembo
Alishiriki katika shindano la urembo la Miss Liberia wa Amerika mwaka 2006 kama "Miss Maryland" na kushika nafasi ya nne. Alishinda shindano hilo mwaka uliofuata.
Uigizaji
Moore alishiriki katika filamu ya "Crazy in Love", ambayo pia aliigiza Nollywood na  waigizaji kama vile Jim Iyke, Altorro Black na Crystal Milian. Filamu ilionyeshwa kwa mara ya kwanza Beltsville, Maryland, huko Marekani. Hafla hiyo ilihudhuriwa na nyota wengi wa Nollywood akiwemo Ramsey Nouah.
Biashara
Anaendesha maduka ya nguo (boutiques) za mtindo kama vile; Nalu Couture, Glitz na Nalu, ambayo imepewa jina la binti yake wa kambo. Yeye pia ni mwanzilishi wa D. K. M. Cosmetics na laini ya mavazi ya VIXEN nchini Liberia, na pia anajishughulisha na utengenezaji wa nguo za kuogelea.
Yasinta wa Fatima
Yasinta Marto wa Fatima (5 Machi 1910 - 20 Februari 1920), ni jina la mmojawapo kati ya watoto watatu waliotokewa na malaika wa amani (1916), halafu na Bikira Maria (1917) kwao Fatima, Ureno, pamoja na binamu yake Lusia Santos na kaka yake Fransisko Marto.
Katika umri wake mdogo, Yasinta alivumilia kishujaa mateso ya ugonjwa wake na kushuhudia heshima yake ya pekee kwa Bikira Maria.
Pamoja na kaka yake Fransisko, alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mwenye heri tarehe 13 Mei 2000, halafu na Papa Fransisko kuwa mtakatifu tarehe 13 Mei 2017, miaka 100 kamili tangu tukio la kwanza, akiwa mdogo kuliko watakatifu wote wasio wafiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Kileti (Indonesia)
Kileti ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waleti kwenye kisiwa cha Leti. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kileti imehesabiwa kuwa watu 7500. Kwa vile Waleti wameanza kuacha lugha yao, Kileti iko htarini mwa kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kileti iko katika kundi la Kitimor-Babar.
Ricardo Gallego
Ricardo Gallego (alizaliwa 8 Februari 1959) ni mchezaji wa zamani wa timu ya taifa ya Hispania na klabu ya Real Madrid aliyekuwa anacheza katika nafasi ya kiungo.
Alistaafu soka la ngazi ya klabu mwaka 1992 akiwa na klabu ya Rayo Velcano.
Kwa sasa ni kocha msaidizi wa timu ya taifa ya mpira wa miguu ya China.
Mto Kapchepgero
unapatikana katika kaunti ya Baringo nchini Kenya.
Mto Umfolozi
thumb| Mto Msunduzi unaonekana upande wa kushoto (kusini), Umfolozi katikati, na mifereji ya maji tangu kutelekezwa, na mto wa Mtakatifu Lucia kulia (kaskazini). Mto Umfolozi unapatikana katika jimbo la KwaZulu-Natal, Afrika Kusini. Mto huu unafahamika pia kama Imfolozi au Mfolozi. ImFolozi ni jina lenye asili ya Kizulu na linafafanua mwonekano wa mto ulivyo: hujipinda ukifuatiwa na vijito vyake.
London, Ontario
London ni mji mkubwa wa nne katika mkoa la Ontario. Mwaka 2006 ilikuwa na wakazi 352,395 mjini, pamoja na mitaa ya jirani rundiko la mji lina wakazi 457,720. Eneo lake ni 420.57 km².
Mto Umfolozi
Mto huu hutiririsha maji yake kuelekea bahari ya Hindi upande wa mashariki. Asili ya kujipinda kwa mto huu huanzia maeneo tambarare ya monzi kisha hujigawanya katika mifereji mingi yenye tabia ya kutiririsha maji taratibu na kuchangia upatikanaji wa aina mbalimbali za viumbehai katika eneo hilo.
London, Ontario
Mji ulianzishwa mwaka 1826.
thumb|left|220px|London ni kusoma nyota
Mto Kapchepgero
Maji yake yanaishia katika ziwa Turkana.
Tarafa ya Guépahouo
Tarafa ya Guépahouo (kwa Kifaransa: Sous-préfecture de Guépahouo) ni moja kati ya Tarafa 4 za Wilaya ya Oumé katika Mkoa wa Gôh ulioko kusini mwa Cote d'Ivoire.
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 33,798.
Makao makuu yako Guépahouo (mji).
Mtaguso wa Firenze
Huko Basel
Ingawa mtaguso ulifaulu kupatanisha wafuasi wa Jan Hus na Kanisa, na kutoa sheria kadhaa za urekebisho kwa kibali cha Papa, baadaye ulianza kumshambulia yeye pamoja na makardinali, ukionyesha wazi wengi waliuona una mamlaka ya juu kuliko Papa, kinyume cha mapokeo.
Huko Ferrara
Huko Italia ulifika ujumbe mkubwa kutoka Konstantinopoli kwa ajili ya kurudisha umoja kati ya Kanisa Katoliki na Waorthodoksi.
Kati ya wajumbe 700 kulikuwa na kaisari na patriarki wa Konstantinopoli, walioogopa Waturuki watateka mji wao (kama ilivyotokea kweli tarehe 29 Mei 1453); hivyo walihitaji msaada wa Wakristo wenzao wa magharibi.
Ferrara iliachwa kutokana na uhaba wa majengo na hofu ya tauni.
Huko Firenze
Mwaka 1439 mtaguso ulihamia Firenze ukafikia makubaliano ya kurudisha umoja (6 Julai 1439), ingawa uamuzi ukashindwa kutekelezwa kwa kiasi kikubwa kutokana na upinzani wa waumini wa Konstantinopoli.
Vilevile tarehe 22 Novemba 1439 yalifikiwa makubaliano na Waorthodoksi wa Mashariki wa Armenia na tarehe 4 Februari 1440 yale na Wamisri.
Hatimaye tarehe 24 Septemba 1443 mtaguso ulihamia Roma kwenye Laterano. Huko yalifikiwa makubaliano ya kurudisha umoja na Wasiria kadhaa (30 Aprili 1444) na Wakaldayo na Wamaroni wa Kupro (7 Agosti 1445).
Hakuna hati kuhusu mwisho wa mtaguso. Lakini waliobaki Basel na kujitenga na Papa, kufikia tarehe 19 Aprili 1449 walimkubali Papa Nikolaus V na siku sita baadaye walifunga mkutano wao.
Moriso Lewa
Moriso Lewa (au Félix Morisseau-Leroy kwa Kifaransa; Grand-Gosier, Haiti, 13 Machi 1912 - Miami, Marekani, 5 Septemba 1998) alikuwa mwanahabari, mwalimu, mwandishi wa tamthilia na mshairi nchini Haiti.
Aliandika vitabu vyake kadhaa kwa Kihaiti badala ya Kifaransa. Ni mwandishi mkuu wa Kihaiti.
Mtaguso wa Firenze
Huko Firenze
Mtaguso huo ulichochea Wakristo wa magharibi kutamani mawasiliano na wenzao wa Ethiopia na India, jambo lililowafanya waanze zile safari za mbali kupitia baharini zilizowafikisha Afrika Kusini na Mashariki, China na Amerika.
Mto Kapkok
unapatikana katika kaunti ya Baringo nchini Kenya.
Moriso Lewa
Morisso Lewa alisomea Jacmel, halafu kuanzia mwaka 1940 alisomea New York katika Chuo Kikuu cha Columbia.
Panka
thumb|Panka inayozunguka Panka (pia: pangaboi, feni) ni kifaa kinachosababisha mwendo wa hewa, kwa kawaida kwa kusudi la kuipoza. Huwa na mikono kadhaa inayozunguka. Mwendo husababishwa na mota ya umeme.
Kipchebor
ni kata ya kaunti ya Kericho, Eneo bunge la Ainamoi, nchini Kenya.
Panka
Panka hutumiwa kupunguza hisia ya joto. Hali halisi panka haipozi hewa, kinyume chake mota ya umeme unatoa joto kidogo wakati wa kufanya kazi. Lakini mwendo wa hewa kutokana na mzunguko wa panka unasababisha uvukizaji wa jasho kwenye ngozi ya watu na hivyo hisia za baridi au angalau hisia ya kupungukiwa joto.
Historia ya Komori
Historia ya Komori inahusu funguvisiwa vya Bahari ya Hindi mkabala wa Afrika Mashariki ambavyo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Komori, mbali na kisiwa cha Mayotte.
Asili ya wakazi
Visiwa vya Komori vimekaliwa na watu mbalimbali kutoka Afrika na Asia Kusini katika historia ndefu. Wanaakiolojia walitambua mabaki ya makazi ya watu kutoka karne ya 6 kwenye kisiwa cha Nzwani lakini haijulikani kama watu walitangulia kufika mapema bila kuacha mabaki ya kutambulika.