cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Osama bin Laden
Saudia 1989 - 1992 na Sudan hadi 1995
Wanajeshi kadhaa wa Marekani waliendelea kukaa Saudia hata baada ya ushindi juu ya Irak katika vita. Hapo bin Laden alianza kupinga waziwazi siasa ya serikali yake. Kutokana na ugomvi huO aliamua kuhamia nchi ya Sudan alipotumia utajiri wake kuanzisha miradi, mashamba na makampuni lakini pia makambi kwa ajili ya vijana wenye itikadi kali ya Kiislamu waliomfuata na kuhamia Sudan. Alikaa karibu na viongozi wa kundi la Al-Jihad ya Misri waliowahi kushirikiana naye Afghanistan na kupambana dhidi ya serikali ya rais Hosni Mubarak.
Kukaa kwa Wamarekani katika Saudia na kuingilia kwa Marekani katika vita ya wenyewe kwa wenyewe nchini Somalia tangu Desemba 1992 kwa niaba ya Umoja wa Mataifa ilileta imani kati ya Waislamu wakali kuwa nchi za Magharibi wanaendesha upya vita ya misalaba.
Katika miaka iliyofuata yalitokea mashambulio mbalimbali dhidi ya wanajeshi na taasisi za Kimarekani yaliyoendeshwa na wanajihadi mbalimbali kama vile huko Yemen 1992 na shambulio la 1993 dhidi ya World Trade Center mjini New York. Haijulikani hadi leo kwa kiasi gani Osama na Al Qaida yalishiriki katika mipango hiyo lakini watendaji walikuwa watu wenye mawasiliano na Bin Laden. Pia alitoa pesa kwa vita ya harakati ya kijihadi ya Groupe Islamique Armee nchini Algeria na kuhubiri dhidi ya serikali ya Saudia. Hapo Saudia ilifuta uraia wake na kukamata mali yake nchini. Familia ya bin Laden ilitangaza ya kwamba walimfukuza katika ukoo.
Afghanistan 1996–2001
Afghanistan ilikuwa katika hali ya vita ya wenyewe kwa wenyewe na miezi michache baada ya kufika kwa Osama kundi la Taliban lilivamia mji mkuu wa Kabul na kutangaza Emirati ya Afghanistan likaendelea kutawala sehemu kubwa ya nchi.
Katika maeneo yaliyokuwa chini ya serikali ya Taliban Osama aliweza kuanzisha makambi mbalimbali alipopokea na kufunza wanajihadi kutoka nchi mbalimbali. Pamoja na Aiman az-Zawahiri alitoa tamko la fatwa tarehe 23 Februari 1998 waliposema: "Kuwaua Wamarekani na wanaoshikamana nao -kama ni wanajeshi au raia- ni wajibu wa kila Mwislamu mwenye uwezo wa kuyatekeleza katika nchi yoyote kwa kusudi la kuleta ukombozi wa msikiti wa al Aqsa na Masjid al-Haram (msikiti wa Makka) na kuwafukuza wanajeshi wao kutoka nchi zote za Uislamu. Kwa msaada wa Mungu tunamwita kila Mwislamu anayemwamini Mungu kutekeleza amri ya Mungu na kuwaua Wamarekani na kupora pesa zao kila mahali anapoikuta".
Mwaka uleule wa 1998 mabomu mawili yalipuliwa kwenye mashambulio ya kigaidi ya 7 Agosti 1998 katika Afrika ya Mashariki dhidi ya balozi za Marekani huko Nairobi na Dar es Salaam yaliyoua zaidi ya watu 300 na kuwajeruhi maelfu. Serikali ya Marekani ilijaribu kuwashawishi viongozi wa Taliban kuwakabidhi bin Laden lakini hadi 2001 badi hawakufikia mapatano.
Tarehe 12 Oktoba 2000 wanajihadi wa al Qaida walishambulia manowari USS Cole nchini Yemen. Tarehe 9 Septemba 2001 wapiganaji wa al Qaida walimwua mpinzani wa Taliban Ahmad Shah Massoud kwa bomu.
Tendo hilo lilifuatwa na shambulio la 11 Septemba 2001 katika Marekani lililoua takriban watu 3,000. Marekani ilidai tena Afghanistan imkabidhi bin Laden lakini viongozi wa Taliban walikataa wakadai kuonyeshwa uthibitisho. Rais George W. Bush wa Marekani alijibu kwa kushambulia Afganistan tarehe 7 Oktoba 2001; baada ya kutekwa kwa Kabul bin Laden alikimbia kwenye mapango ya milima ya Tora Bora na kutoka huko katika maeneo ya Pakistan kaskazini-mashariki ambako serikali ya taifa ilikuwa na athira ndogo.
Jitihada za Wamarekani kumkamata zilikuwa bila mafanikio. Osama bin Laden aliendelea kujificha nchini Pakistan, labda kwa msaada wa sehemu ya huduma ya usalama ya kijeshi ya nchi hiyo. Alitoa matangazo mbalimbali kwa njia ya kanda za video zilizosambazwa duniani kwa njia ya intaneti.
Aliuawa mjini Abbottabad, Pakistan, tarehe 2 Mei 2011 mnamo saa saba usiku aliposhambuliwa na kikosi maalumu cha jeshi la Marekani.
Rufo wa Capua
Rufo wa Capua (alifariki Capua, Campania, Italia, karne ya 3 au ya 4) alifia imani ya Kikristo.
Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 27 Agosti.
Laurenti Wang Bing
Laurenti Wang Bing (Guiyang 1802 hivi - Maokou 28 Januari 1858) alikuwa mlei katekista wa China aliyefia Ukristo kwa kukatwa kichwa.
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mtakatifu pamoja na wengine 119 tarehe 1 Oktoba 2000.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 9 Julai, ila ya kwake mwenyewe tarehe 28 Januari.
Mamalia
Mamalia ni wanyama ambao wanawanyonyesha watoto wao maziwa kwa kutumia viwele vyao.
Mashambulio ya kigaidi ya 7 Agosti 1998 katika Afrika ya Mashariki
Mashambulio ya kigaidi ya 7 Agosti 1998 katika Afrika ya Mashariki yalitokea katika miji ya Daressalam na Nairobi kwa kulipusha malori yaliyojaa baruti mbele ya balozi za Marekani kila mahali. Angalau watu 224 waliuawa na maelfu kujeruhiwa.
Mamalia
Wana damu moto na kupumua kwa mapafu.
Mashambulio ya kigaidi ya 7 Agosti 1998 katika Afrika ya Mashariki
Watendaji walikuwa raia wa nchi za Kenya na Tanzania pamoja na nchi za Kiarabu mbalimbali. Walitekeleza mashambulio kwa maagizo ya kundi la Jihadi ya Kiislamu ya Misri ambalo ni sehemu ya mtandao wa Al Qaida iliyoongozwa na Osama bin Laden.
Mamalia
Kuna takriban spishi 5,400 za mamalia. Spishi 5 kati ya hizo wanataga mayai, lakini wengine wote wanazaa watoto hai.
Mashambulio ya kigaidi ya 7 Agosti 1998 katika Afrika ya Mashariki
Shambulio la Nairobi
Mnamo saa nne na nusu asubuhi ya siku ya Ijumaa 7 Agosti watu wawili walioendesha lori dogo kilogramu 700 za baruti walifika mbele ya ubalozi wa Marekani iliyokuwepo njiapanda ya barabara za Moi na Haile Selassie karibu na kituo cha reli. Dereva Azzam aliingia kwenye njia ya kutoka katika maegesho ya magari akajaribu kufikia gereji chini ya ubalozi. Hapa alizuiliwa na mlinzi Benson Okuku Bwaku aliyekataa kufungua geti ya gereji. Gaidi wa pili Mohamed Rashed Daoud Al-Owhali alimtupia kombora ya mkononi lakini alimkosea. Bwaku alifaulu kukimbia na kufikia kona ya jengo akajiokoa. Hapo Azzam alianza kufyatua risasi hovyo. Hapo Al-Owhali alikimbia kuelekea mtaa wa Haile Selassie akajiokoa wakati Azzam akajilipusha kwa baruti kwenye lori. Mlipuko mkubwa ulitikisisha ubalozi na jengo jirani la Ufundi Building. Mshtuko wa mlipuko uliharibu pia vyoo vya madirisha katika kipenyo cha kilomita 1 na sauti yake ilisikika kwa umbali wa kilomita 16.
Mamalia
Ukubwa unatofautiana sana, kuanzia spishi ndogo aina ya popo mwenye urefu wa sentimita 4 pekee hadi spishi kubwa nyangumi buluu mwenye urefu wa mita 33.
Mashambulio ya kigaidi ya 7 Agosti 1998 katika Afrika ya Mashariki
Shambulio la Nairobi
Jengo la ubalozi liliharibiwa kiasi tu kwa jumla likasimama kwa sababu lilijengwa imara. Ndani ya ubalozi walikufa watu 44, Wamarekani 12 na wafanyakazi wengine 32, wengi wao Wakenya hasa waliothiriwa na mshtuko ulioingia madirishani na kuangusha kuta za ndani.
Mamalia
Uainishaji
Mamalia ni ngeli ya faila Kodata.
Mashambulio ya kigaidi ya 7 Agosti 1998 katika Afrika ya Mashariki
Shambulio la Nairobi
Vifo vingi vilitokea kwa sababu jengo dogo jirani la Ufundi building lilibomolewa kabisa na kuanguka. Wahanga wengi walikuwa vijana wanafunzi waliosoma kwenye chuo cha ukarani ndani ya jengo hili pamoja na walimu na wafanyakazi wake.
Mamalia
Uainishaji
Ngeli yao hugawiwa katika nusungeli mbili:
Mashambulio ya kigaidi ya 7 Agosti 1998 katika Afrika ya Mashariki
Shambulio la Nairobi
Pamoja na watu waliojeruhiwa katika majengo ya karibu kuna wengi waliouawa na kujeruhiwa kwenye barabara ya Haile Selassie kwa sababu moto na mshtuko wa bomu zilielekezwa kati ya kuta za ubalozi na Ufundi Building. Basi lililokwama kwenye msongamano wa magari mbele ya kiingilio cha ubalozi lilichomwa kabisa pamoja na abiria wake.
Shambulio la Dar es Salaam
Karibu kwenye dakika ya mlipuko wa Nairobi shambulio la pili lilitokea kwenye ubalozi wa Marekani mjini Dar es Salaam. Hata hapa dereva alijaribu kuingia kwenye eneo la ubalozi kwa lori lakini alikataliwa getini akalipusha mzigo wake. Hapa ni watu 11 waliokufa na 85 waliojeruhiwa. Idadi ya wahenga ilikuwa ndogo kuliko Nairobi kwa sababu ubalozi ulikuwepo nje ya kitovu cha jiji kando la mtaa wa Bagamoyo na nafasi likuwa kubwa hadi majengo ya jirani.
Mwaka uleule washiriki wa kwanza wa mashambulio haya walikamatwa na kukabidhiwa kwa Marekani. Hadi mwaka 2010 watu 5 walihukumiwa jela ya maisha kwa kushiriki katika ugaidi wa 7 Agosti.
Uwanja wa Ndege wa Kasane
Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Kasane ni uwanja wa ndege unaohudumia mji wa Kasane, katika Wilaya ya Chobe nchini Botswana. Uwanja wa huo wa ndege upo kando ya Barabara ya A33, kusini mwa mji huo na kusini mwa mpaka na Namibia.
Shirika la ndege la Botswana hutoa ratiba za huduma kati ya Kasane na Gaborone siku za Jumanne, Ijumaa, na Jumapili. Wafanyabiashara wengi wa ndege za charter hutoa ndege kwa vituo vingine vya karibu.
Kwa sababu ni karibu na Hifadhi ya Taifa ya Chobe, uwanja huu wa ndege hutumika zaidi kwa utalii. Nyumba nyingi za kulala wageni katika eneo la Kasane hutoa usafiri hadi uwanja wa ndege. Usafiri wa basi unapatikana kwa kusafiri kwenda katika maporomoko ya maji ya Victoria nchini Zambia na Zimbabwe.
Historia
Kituo cha sasa kilifunguliwa tarehe 22 Februari 2018. Ilibadilisha jengo la awali la kituo ambacho kilifunguliwa mwaka 1991.
Kasane VOR na ADF ziko kwenye uwanja wa ndege.
Kweche
Kweche ni ndege wadogo wa jenasi Euplectes katika familia Ploceidae ambao wanatokea Afrika. Kuna makundi mawili ya kweche. Ndege wa kundi moja (bishops) ni wadogo kwa kulinganisha na madume wana mkia mfupi wakati wa kuzaa. Wakati huo rangi za madume ni nyeusi na nyekundu, machungwa au njano. Ndege wa kundi jingine (widowbirds) ni wakubwa zaidi na madume wana mkia mrefu wakati wa kuzaa. Wakati huo rangi za madume ni nyeusi kwa kiasi kikubwa pamoja na sehemu zenye rangi nyingi kama nyeupe, nyekundu na njano.
Ndege hawa hula mbegu hasa lakini wadudu pia, hususa makinda. Hulifuma tago lao kwa manyasi katikati ya matete. Matago yao hupatikana katika makundi. Dume hufanya mruko wa kukoga ili kubembeleza jike akitimua manyoya yake (bishops) au akitandaza mkia wake (widowbirds). Jike huyataga mayai 2-4.
Longido
thumb|Maduka kwenye barabara kuu inayopita Longido. Mlima Longido unaweza kuonekana nyuma.
Longido ni mji mdogo na makao makuu ya Wilaya ya Longido katika Mkoa wa Arusha upande wa kaskazini wa Tanzania wenye postikodi namba 23501. Iko kwenye barabara katikati ya miji ya Arusha na Namanga mpakani mwa Kenya.
Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 2,285 walioishi humo.
Wakazi ni hasa Wamasai. Longido iko kando ya mlima Longido wenye kimo cha mita 2,629 juu ya UB.
Kuna maduka, nyumba za wageni, hoteli, vilabu, kituo cha polisi, shule ya msingi na ya sekondari pamoja na makanisa mbalimbali.
Mto Ruvyironza (Ruvuvu)
Kwa kuwa mto huo unaishia nchini Tanzania katika Ziwa Viktoria ambalo linatokwa na mto Naili, baadhi ya wataalamu wanahesabu urefu wa Naili kuanzia chanzo cha mto Ruvyironza nchini Burundi.
Jina linatokana na Mlima Luvironza, mkubwa kuliko yote ya Burundi, ambapo mto una chanzo chake. Mlima Luvironza una kimo cha mita 2,700 juu ya UB na uko kilomita 45 upande wa mashariki wa Ziwa Tanganyika.
Mughanga
Mughanga ni jina la kata ya Manisipaa ya Singida katika Mkoa wa Singida, Tanzania yenye msimbo wa posta 43102. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 2,046 waishio humo.
Leonardo wa Portomaurizio
Leonardo wa Portomaurizio (Porto Maurizio, leo Imperia, 20 Desemba 1676 - Roma 26 Novemba 1751), alikuwa mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo na padri wa Kanisa Katoliki kutoka Italia.
Ndiye tunda bora la Kirekebisho cha utawa wa Ndugu Wadogo kilichoanzia mjini Roma karne XVII.
Ni maarufu hasa kwa mahubiri yake ya wiki nzima (wiki za uamsho) aliyoyaendesha karibu mfululizo kati ya waamini wa Kanisa Katoliki nchini Italia, akisisitiza hasa ibada kwa mateso ya Yesu kwa kupitia vituo 14 vya njia ya msalaba.
Aliyeendesha wiki hizo mara 343, akiongozana kwa kawaida na mapadri 4 na bradha 1. Baada ya wiki mbili za mahubiri kulikuwa na wiki moja ya maungamo.
Katika miaka 44 aliokoa watu wengi ajabu, na kuinua hali ya roho ya mapadri wanajimbo na watawa katika Italia karibu nzima.
Ndiye mwenezaji mkuu wa Njia ya Msalaba, ibada iliyoanza kustawi katika karne XV ikiwa na vituo 7 hadi 37, mpaka ile ya 14 ilipopewa rehema ya pekee (1686) na hivyo kuenea popote.
Papa Pius VI alimtangaza mwenye heri, halafu Papa Pius IX akamtangaza mtakatifu tarehe 29 Juni 1867.
Kikakwa
Kikakwa ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Uganda, Sudan Kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wakakwa. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kikakwa nchini Uganda imehesabiwa kuwa watu 130,000. Pia kuna wasemaji 40,000 nchini Sudan Kusini na 20,000 nchini Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikakwa iko katika kundi la Kinilotiki.
Leonardo wa Portomaurizio
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Sala yake
Yesu wangu, kwa haki tu na kwa shukrani napaswa kujitoa kabisa kwako, baada ya wewe kujitoa kabisa kwangu...
Wewe umetakasa hisi zangu zote; fanya ziwe zako, zisifurahie tena kilicho kinyume cha sheria yako ya Kimungu.
Umetakasa kumbukumbu yangu; iwe inakukumbuka mfululizo.
Umetakasa utashi wangu; usigeuke kamwe kupenda chochote kuliko wewe.
Basi, kutoka dhati ya moyo wangu nakutolea kama sadaka kamili ya kudumu, kadiri ninavyoweza, mwili wangu na roho yangu, hisi zangu na vipawa vyangu, nilichonacho na jinsi nilivyo.
Ee moto wa Kimungu, choma, Ee Upendo wa Mwenyezi, choma na kuteketeza yale yote yasiyo yako ndani mwangu! Amina.
Miaka ya 530
Makala hii inahusu muongo ya miaka 530 - 539.
Rongabi
ni mji wa Kenya katika kaunti ya Migori.
Busagara
Busagara ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 30,722 waishio humo.
Historia
Kabla ya kuanzishwa kwa vijiji vya ujamaa Busagara kilikuwa kijiji ambacho kilikuwa kikikaliwa na Waha wa mdyank'o (kaya) wa Washubhi na ilikuwa moja kati ya himaya ya mwami Luhaga aliyeitawala kibondo yote.
Kigupa-Abawa
Kigupa-Abawa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wagupa-Abawa. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kigupa-Abawa imehesabiwa kuwa watu 15,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigupa-Abawa iko katika kundi la Kinupoidi.
Busagara
Historia
Baada ya uhuru 1961 wakazi walitakiwa kuishi katika vijiji vya ujamaa ndipo walipoanzisha kijiji cha Kasanda ambacho kwa sasa kinajulikana kama Kifura eneo ambao lililokuwa kijiji cha zamani cha Busagara kwa sasa ni mashamba.
Kisasisho
thumb|365x365px|[[Tarakilishi ya kwanza tunaweza kuona kisasisho cha kimwili ili kufunika mashimo.]] Katika utarakilishi, kisasisho (kutoka kitenzi cha Kibantu kusasisha ambazo mzizi wake ni kielezi sasa; kwa Kiingereza: update au patch) ni fungu la mabadiliko kwa programu moja linalotumika kurekebisha kasoro.
Busagara
Uchumi
Wakazi wa Busagara ni wakulima hasa wa mazao ya chakula kama vile mahindi, mihogo, maharage ya njano, mtama, karanga, magimbi n.k.. Kilimo kinafanyika katika mashamba ya kunk'ubha, mrutunhu, busagara, mkugwa, kihivfu nyensato n.k.
Shule
Kata ina shule za sekondari mbili za Moyowosi na Busagara. Asilimia kubwa ya wakazi ni maskini.
New Rochelle, New York
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa New Rochelle, New York
New Rochelle ni mji wa Marekani katika jimbo la New York. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 72,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 26 kutoka juu ya usawa wa bahari.
Bill Gates
thumb|Bill Gates (2007) Bill Gates (jina kamili: William Henry Gates III; alizaliwa 28 Oktoba 1955) ni mwanzilishi wa kampuni ya Microsoft, mtu tajiri wa pili duniani na mwanzilishi wa asasi isiyo ya kiserikali ya Bill and Melinda Gates Foundation.
Bill Gates ni mwanzilishi, mwenyekiti na mbunifu mkuu wa programu za kampuni ya Microsoft, kampuni ya programu yenye mafanikio zaidi duniani, inayoaminika kwa utengenezaji wa programu zilizo na nguvu na ubunifu hali zikiwa bado zenye utumizi mwepesi. Microsoft sasa inaajiri zaidi ya watu elfu hamsini na tano katika nchi themanini na tano.
William Gates III alizaliwa na kulelewa katika mji wa Seattle pamoja na dada zake wawili. Katika umri mdogo Bill Gates alivutiwa na utengenezaji wa programu akiwa katika mojawapo wa shule kijijini Seattle. Akiwa huko shuleni Seattle, Bill Gates alikutana na Paul Allen, mwanafunzi mwenzake wakawa marafiki. Hapo ndipo wakaanza kutumia tarakilishi ndogo ya shule kujiendeleza ujuzi wao.
Mapumziko yao yalikuja walipotengeneza mfumo wa kuendesha kompyuta uitwao MS-DOS uliotumika katika kompyuta ya kwanza ya kibinafsi ya IBM. Baadaye waliweza kuzishawishi kampuni zingine zinazotengeneza kompyuta kutumia mfumo huo wa MS-DOS. Mfumo huu mpya wa MS-DOS ulipata umaarufu katika soko miaka ya 1980 na baadaye, Microsoft pia ilianza kutengeneza programu kama vile neno sindikizi.
Microsoft ilitangaza mfumo mpya wa uendeshaji wa kompyuta uitwao Windows 1.0 mwaka wa 1983, ambao ulikuwa na grafiksi bora na pia uliwezesha kufanya zaidi ya jambo moja kwa wakati mmoja. Hata hivyo hakuwa bidhaa nyingine iliyotolewa miaka mbili baadaye hadi mwaka wa 1985, kwa kuwa ni programu chache zilizoweza kuendeshwa katika mfumo huu wa Windows 1.0. Hivyo mfumo huu mpya haukupata umaarufu vile.
Kipindi cha miaka mitano baadaye Microsoft ilitoa mifumo mipya ya Windows 2.0 iliyokuwa bora zaidi kuliko mifumo ya hapo awali. Kampuni ya Microsoft iliweza kupata umaarufu zaidi katika soko la hisa, na akiwa umri wa miaka 31, Bill Gates aliweza kuwa bilionea mchanga zaidi katika historia ya Marekani.
Kimisima-Panaeati
Kimisima-Panaeati ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wamisima na Wapanaeati. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kimisima-Panaeati imehesabiwa kuwa watu 18,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimisima-Panaeati iko katika kundi la Kioseaniki.
Bill Gates
Katika mwaka wa 1990 Microsoft ikiongozwa na Bill Gates ilitoa toleo jipya la Windows liitwayo Windows 3.0 na kuboreshwa kiasi GUI. Toleo hili jipya liliweza kuuzwa zaidi ya nakala milioni kumi, likifuatiwa na matoleo mengine ya Windows 3.1, 3.11 na makundi ya kazi ambayo yaliongeza misaada kwa mitandao. Kutokana na mafanikio yao ya maendeleo, Microsoft ilitoa matoleo mengine ya Windows 95 ikifuatiwa na Windows 98, 2000, Millennium Edition na toleo la sasa Windows XP. Kila toleo jipya lilipotolea kampuni ya Microsoft ilizidi kupata umaarufu katika soko la hisa, ikiongezwa na baadhi ya programu kama vile Microsoft Office, michezo n.k. Umaarufu huu umemfanya Bill Gates kuwa mtu tajiri duniani myenye thamani ya wastani wa dola bilioni arubaini na sita. Bill Gates pia ana maslahi katika biashara nyingine akiwa na nafasi nyingi za uwekezaji na vyeo katika kampuni tofauti ikiwemo Corbis Corporation, Berkshire Hathaway Inc, Teledesic Corporation. Mwaka wa 1998 Gates alijitoa jukumu lake kama Mkurugenzi Mkuu wa kampuni ya Microsoft na kuzingatia maendeleo ya teknolojia na bidhaa mpya.
Bill Gates alifanya ndoa na Melinda French Gates mwaka wa 1994 na wakabarikiwa na watoto watatu, Jennifer, Rory na Fibi. Wote wawili Bill na Melinda ni waanzilishi wa mashirika yasiyo ya kiserikali. Waliweza kulianzisha shirika la Bill na Melinda Gates Foundation ambalo limeweza kuchangia zaidi ya dola bilioni tatu nukta mbili kuboresha afya duniani, dola bilioni mbili kuboresha fursa ya masomo kwa familia zisizojiweza. Zaidi ya hayo limeweza pia kuchangia dola milioni mia nne sabini na saba kwa miradi ya jamii na zaidi ya dola milioni mia nne themanini na nane kwa miradi maalum na kampeni za kuhamasisihwa kila mwaka.
Ubunifu wa Bill Gates wa kutengeneza programu umekuwa mchango wake katika mapinduzi ya kompyuta na sayansi ya kompyuta.
Salisbury, Nassau County, New York
thumb|ramani ya mji
Salisbury ni mji wa Marekani katika jimbo la New York.
Nywila
Nywila au nenosiri ni neno au mfululizo wa maandishi ya siri ambayo hutumiwa kuthibitisha utambulisho au kumwezesha mtu kupata rasilimali fulani. Nywila lazima iwe siri kwa wale wasioruhusiwa kuingia.
Matumizi ya nywila yanajulikana toka zamani. Mababu waliwadai waliotaka kuingia au kukaribia eneo lao kutoa nywila au msemo fulani. Mababu walimruhusu tu mtu au kikundi fulani kupita kama walijua nywila hiyo. Katika nyakati za sasa, majina ya utumiaji na nywila hutumiwa kwa kawaida na watu wakati wa udhibiti wa kuingia katika taratibu za kompyuta zilizolindwa, simu ya mkononi, Televisheni za malipo, mashine za ATM, nk. Mtumiaji wa kompyutaanaweza kuhitaji nywila kwa sababu nyingi: kuingia katika akaunti za kompyuta, kufungua barua pepe kutoka kwa mtandao, kufikia programu, hifadhidata, mitandao, tovuti, na hata asubuhi kusoma gazeti kwenye mtandao.
Si lazima nywila kuwa maneno halisi; hakika nywila ambazo si maneno haswa huwa ngumu zaidi kubahatisha, jambo ambalo ni zuri. Baadhi ya nywila huundwa kutoka maneno mengi na hivyo basi ukwa usahihi zaidi huitwa Nywilanahau. Jina nywilafumbo wakati mwingine hutumika wakati ujumbe wa siri ni Nambari tu, kama vile nambari binafsi ya utambulisho (PIN) kawaida hutumiwa kwa ATM. Nywila huwa ni fupi kuweza kukumbukwa kwa urahisi na na kubonyezwa chapa.
Kwa minajili ya kuthibitisha zaidi utambulisho wa kifaa cha kompyuta kimoja na kingine, nywila zina walakini mkubwa (zinaweza kuibiwa, kunakiliwa, kusahaulika, nk) ikilinganishwa na mifumo ya kuthibitisha inayotegemea itifaki za Kriptografia ambazo ni vigumu zaidi kuvunja.
Rahisi kukumbuka, ngumu kubahatisha
Jinsi nywila ilivyo rahisi kwa mmiliki kuikumbuka ndivyo ilivyo rahisi kwa mfyonzi kuipata. Nywila zilizo ngumu kuzikumbuka hupunguza usalama wa taratibu kwa sababu (a) watumiaji watahitaji kuandika au kuzihifadhi nywila hizo kielektroniki, (b) watumiaji watahitaji kuzihariri nywila zao mara kwa mara na (c)uwezekano wa watumiaji kutumia nywila ile ile kuongezeka. Vilevile, jinsi inavyohitajika ugumu wa nywila kuwa, kwa mfano, "kuwa na mchanganyiko wa herufi kubwa na ndogo na tarakimu" au "kubadilishwa kila mwezi," ndivyo uwezekano wa watumiaji kuivunja taratibu unavyoongezeka.
Katika makala ya Jeff Yan et al. kuchunguza athari za ushauri waliopewa watumiaji kuhusu uchaguzi mzuri wa nywila. Waligindua kwamba nywila zinazoundwa kwa kufikiri nahau na kuchukua herufi ya kwanza ya kila neno, ni rahisi kukumbuka kama nywila zilizochaguliwa bila maarifa fulani, na ngumu kama zilizochaugliwa bila kutumia mfumo wowote. Kuchanganya maneno mawili yasiyohusiana ni njia nyingine nzuri. Njia nyingine ya kibinafsi ni kuwa na algorithimu ya kuzalisha nywila.
Hata hivyo, kuwataka watumiaji kukumbuka nywila inayojumuisha "mchanganyiko wa herufi kubwa na ndogo" ni kama kuwauliza kukumbuka mfululizo wa bits: ngumu kukumbuka, na vigumu kidogo kuvunja (km ni mara 128 vigumu kuvunja nywila ya herufi 7, rahisi kidogo kama mtumiaji ametumia herufi kubwa katika herufi ya kwanza). Kuwataka watumiaji kutumia "herufi na tarakimu" mara nyingi hupelekea mabadilisho rahisi kuonekana kama vile 'E' -> '3 'na' I '-> '1', mabadilisho ambayo yanajulikana na wavunjaji. Vilevile kupiga chapa nywila kwenye kibodi mstari mmoja juu ni hila ya kawaida inayojulikana na wavunjaji.
Mambo ya kuzingatiwa katika usalama wa mfumo wa nywila
Usalama wa mfumo wowote iliyolindwa na nywila unategemea mambo kadhaa. Mfumo kwa jumla lazima, bila shaka, kuundwa kwa usalama dhabiti, pamoja na ulinzi dhidi ya virusi vya kompyuta, mashambulio ya mtu-wa-katikatina kadhalika. Masuala ya usalama wa kimwili pia ni muhimu, ili kuzuia kurambaza kwa begana vitisho zaidi kama vile kwa kutumia kamera za video na wanaonusa kibodi. Bila shaka, nywila zinapaswa kuchaguliwa ili kwamba ni vigumu kwa mshambulizi kubahatisha na vigumu kwake kuigundua kwa kutumia programu automatiska zozote (au zote) zinazopatikana. Angalia nguvu ya nywila, usalama wa kompyuta, na ukosefu wa usalama wa kompyuta.
Udhibiti madhubuti wa upatikanaji wa vifungu kwa wahalifu unaweza kuwafanya wachukue hatua dubwana wakitafuta kupata nywila au ishara za biometriska. Hapa ni baadhi ya masuala maalum ya usimamizi wa nywila ambayo lazima kuzingatiwa katika kufikiria, kuchagua, na utunzaji, wa nywila.
Kima cha idadi ambayo mshambulizi anaweza kujaribu kubahatisha nywila
Kima cha idadi ambayo mshambulizi anaweza kuwasilisha nywila ya kubahatisha ni kipengee muhimu katika kuamua usalama wa mfumo ulioko. Baadhi ya mifumo ya usalama humlazimisha mtumiaji muda wa sekunde kadhaa baada ya idadi ndogo (kwa mfano, tatu) ya majaribio kutofaulu. Bila ya kuwepo kwa hatari nyingine, mifumo hiyo inaweza kufanywa salama kwa urahisi, kama imechaguliwa vizuri na kuwa haiwezi kubahatishwa kwa urahisi.[6]
Mifumo mingi huhifadhi au kuwasilisha heshi ya Kriptografiaya nywila katika hali ambayo huifanya thamani ya heshi kupatikana na mshambulizi. Wakati hili hufanywa, na ni kawaida sana, mshambulizi anaweza kufanya kazi nje ya mtandao, na kupima haraka nywila bandia dhidi ya thamani ya heshi ya kweli. Nywila zinazotumika kuzalisha funguo za kriptografia (kwa mfano, usalama kama vile disk encryption au Wi-Fi) pia zinaweza kubahatishwa kwa kiwango kikubwa. Orodha za nywila zinazotumika sana zinazopatikana kwa wingi na zinaweza kufanya mashambulizi ya nywila kufaulu kwa urahisi. (Tazama Kuvunja Nywila). Usalama katika hali kama hizo unategemea kutumia nywila au nywilanahau ngumu kiasi cha kufanya shambulio kutowezekana kimtambo. Baadhi ya mifumo, kama vile PGP na Wi-Fi WPA hutumia heshi ya nywila taraklishi ili kupunguza mashambulizi.
Namna ya kuhifadhi nywila
Baadhi ya mifumo ya kompyuta kuhifadhi nywila kama maandishi wazi, ambayo hulinganisha na majaribio ya mtumiaji kuingia. Kama mshambulizi anaweza kupata hifadhi kama hiyo ya ndani ya nywila, nywila zote -na hivyo basi akaunti zote za watumiaji -zitaathiriwa. Kama baadhi ya watumiaji hutumia nywila sawa katika akaunti tofauti, zitaathiriwa vilevile.
Mifumo salama zaidi kuhifadhi kila nywila katika mfumo unaolindwa kikriptografia, hivi kwamba kufikia nywila yenyew bado huwa vigumu kwa yeyote ambaye ameingia katika hifadhi hiyo, wakati udhibitishaji wa majaribio ya watumiaji unabaki ukiwezekana.
Namna moja maarufu ni kutumia nywila iliyo "heshiwa". Mtumiaji anapoweka nywila katika mfumo huo, programu ya utunzaji nywila hupitia katika heshi ya kriptografia, na kama thamani ya heshi iliyotokana na jaribio la mtumiaji inalingana na heshi iliyohifadhiwa katika hifadhidata ya nywila, mtumiaji anaruhusiwa kuingia. Thamani ya heshi huumbwa kwa kutumia tenzi ya heshi (kwa upinzani maradufu dhidi ya mashambulizi hii inapaswa kuwa tenzi ya heshi kriptografia) na kuitia katika mfululizo wa maandishi unaojumuisha nywila iliyowekwa na, kwa kawaida, thamani nyingine inayojulikana kama chumvi. Chumvi huzuia washambuliaji kutojenga orodha ya thamani za heshi za nywila zinazotumiwa sana kwa urahisi. MD5 na SHA1 hutumiwa mara nyingi kama tenzi za hehsi kriptografia.
Namna moja ya DES algorithm iliyobadilishwa kiasi iliwahi kutumika katika Unix. Tenzi ya UNIX DES ilipaniwa kufanya tenzi ya heshi sawa kwenda polepole, ili kughathabisha zaidi majaribio ya washambulizi kubahatisha kiautomatiska, na ilitumia nywila mgombea kama ufunguo wa kutia fumbo kwa thamani ya kudumu, hivyo basi kuzuia shambulio jingine kwa mfumo wa kuficha nywila. Hivi karibuni, Unix na programu zingine kama Unix (km, Linux au BSD ) hutumia mifumo ambayo wengi wanaamini kuwa ina kinga madhubuti zaidi kwani ina msingi ya MD5, SHA1, Blowfish, Twofish, au algorithimu nyingine kadhaa  za kuzuia au kughathabisha mashambulizi ya hifadhi za faili za nywila
Ikiwa tenzi ya heshi imeundwa vyema, itakuwa jambo lisilowezekana kitaraklishi kuigeuza moja kwa moja ili kupata maandishi wazi ya nywila. Hata hivyo, mifumo mingi hailindi heshi za nywila zao vya kutosha, na kama mshambulizi anaweza kupata kufikia nywila zilizowekwa heshi anaweza kutumia zana ambazo zinapatikana kwa wingi na kulinganisha matokeo ya kila neno lilotiwa fumbo kutoka kwa baadhi ya orodha, kama vile kamusi (nyingi zinapatikana kwenye mtandao wa Interneti). Orodha kubwa za nywila zinazowezekana katika lugha nyingi sana zinapatikana kwenye interneti, kama vile programu za kujaribu kubahatisha mifumo tofauti. Kuwepo kwa Vifaa vya Kamusi za mashambulio hizi hufanya idadi ya nywila zinazoweza kuepuka mashambulizi kuwa finyu; hazifai kupatikana katika orodha kama hizo. Ni wazi kuwa, maneno katika orodha hizo lazima yaepukwe kutumiwa kama nywila. Matumizi ya heshi ya kuvuta ufunguo kama vile PBKDF2 inanuiwa kupunguza hatari hii.
Tenzi ya heshi iliyoundwa visivyo inaweza kufanya mashambulizi kuwa yakinifu hata kama nywila zeny nguvu zimetumiwa. Tazama heshi ya LM inayotumiwa sana, na isiyo na salama wowote, mfano.
Mbinu za kusadikisha nywila katika mtandao
Mbinu mbalimbali zimetumika kudhibitisha nywila katika mandhari ya mtandao:
Kuwasilishwa kwa nywila
Nywila zinaweza kutekwa kwa urahisi (yaani, "snooping") wakati wa kuwasilishwa kwa mashine au mtu anayefanya udhibitishaji. Kama nywila inawasilishwa kama signali ya umeme katika nyaya zisizowekwa usalama kati ya upande wa mtumiaji na hifadhidata ya kudhibiti nywila, inaweza kutekwa kwa kutumia mbinu ya wiretapping. Kama inawasilishwa kama pakiti za data kwenye mtandao wa interneti, mtu yeyote anayeweza kuzitazama pakiti zenye ujumbe wa kuingia anaweza kuziteka bila ya kujulikana.
Barua Pepe wakati mwingine hutumiwa kusambaza nywila. Kwa vile barua pepe mara mingi hutumwa kama maandishi wazi, inaweza kupatikana bila juhudi wakati usafiri kwa 'mdukizaji' yoyote. Aidha, barua pepe itahifadhiwa angalau katika kompyuta mbili kama maandishi wazi- ile ya anayeituma na ya mpokeaji. Kama itapita katika kompyuta zingine hapo katikati wakati wa safari yake, kuna uwezekano itahifadhiwa pale pia, hata kama ni kwa muda tu. Majaribio ya kufuta barua pepe kutoka hatari hizi zote yaweza, au yasiweze kufanikiwa; Hifadhi au faili za historia au cache katika mojawapo ya kompyuta zaweza kuwa na barua pepe hiyo. Hakika kutambulisha tu kila moja ya kompyuta zile ni kazi ngumu. Kutuma nywila kwa barua pepe ni mbinu hatari ya usambazaji kwa ujumla.
Mfano wa usambazaji wa nywila kwa kutumia maandishi wazi ni tovuti ya mwanzo ya Wikipedia. Watumiaji walipoingia ndani ya akaunti zao za Wikipedia, Jina la Mtumiaji na nywila yako zilitumwa kutoka kivinjari cha kompyuta yako kupitia interneti kama maandishi wazi. Kimsingi, mtu yeyote angeweza kuyasoma wakati wa kuwasilishwa na baadaye kuingia katika akaunti yako kama wewe; server za Wikipedia hazina namna ya kubainisha mshambulizi na mtumiaji wa kweli. Katika hali halisi, idadi kubwa isiyojulikana ingeweza kufanya hivyo (km, wafanyakazi katika kampuni inayokuletea huduma ya Interneti, wakati wowote katika njia ambayo trafiki inapita, nk). Hivi majuzi, Wikipedia imetowa mfumo wa kuingia wenye usalama zaidi, ambayo, kama tovuti nyingi za e-commerce, hutumia itifaki za kikriptografia ya SSL / (TLS) ili kuepuka uwasilishaji wa maandishi wazi. Lakini, kwa sababu mtu yeyote anaweza kupata Wikipedia (bila hata ya kuingia kwa akaunti), na kisha ahariri karibu makala yote, twaweza sema kwamba hakuna haja ya kutia fumbo uwasilishaji huu kwani hakuna mengi ya kulindwa. Tovuti nyingine (km, benki na taasisi za fedha) zina mahitaji tofauti kabisa ya usalama, na uwasilishaji wa aina yoyote katika maandishi wazi ni kukosa usalama kabisa.
Miaka ya 540
Makala hii inahusu muongo ya miaka 540 - 549.
Nywila
Kuwasilishwa kwa nywila
Kutumia mbinu ya kutia fumbo kwa upande wa mtumiaji kutalinda tu uwasilishaji kutoka kompyuta ya utunzaji hadi kwa kompyuta ya mteja. Uwasilishaji wa awali au baadaye wa barua pepe hiyo hautakuwa umelindwa na pengine barua pepe hiyo itahifadhiwa kwenye kompyuta kadhaa, kwa hakika katika kompyuta ilikotoka na kompyuta itakayoipokea, mara nyingi katika maandishi wazi.
Uwasilishaji kupitia mikondo iliyotiwa fumbo
Hatari ya kutekwa kwa nywila zilizotumwa kwa mtandao wa interneti inaweza kupunguzwa, kati ya mbinu nyingine, kwa kutumia mbinu ya Kriptografia. Inayotumika zaidi ni ile ya Transport Layer Security (TLS, iliyoitwa hapo awali SSL) iliyojumuishwa ndani ya vivinjari vingi vya sasa vya interneti. Vivinjari vingi humfahamisha mtumiaji wa mitambo iliyolindwa kwa TLS / SSL kwa kuonyesha alama, au baadhi ya ishara nyingine, wakati TLS ni kutumia. Kuna mbinu nyingine kadhaa katika matumizi; Tazama cryptography.
Mbinu za kutumia changamoto-mwitikio kwa misingi ya Heshi
Walakini, kuna mgogoro kati ya kuhifadhi nywila zilizoheshiwa na udhibitishaji kwa kutumia changamoto-mwitikio; ya pili inahitaji mteja kuthibitisha kwa server kwamba anajua siri jumuiya (yaani, nywila), na kufanya hivyo, lazima server iweze kupata siri jumuiya kutoka mfumo wake wa kuhifadhiwa. Katika mitambo mingi (pamoja na ile ya Unix) kufanya udhibitishaji kwa umbali, siri jumuiya kwa kawaida huheshiwa na ina upungufu wa kuwa inaweza kubahatishwa nje ya mtandao. Aidha, wakati heshi inatumika kama siri jumuiya, mshambulizi hahitaji nywila asili kujidhibitisha kwa umbali; anahitaji heshi tu.
Udhibitishaji wa Nywila wa Zero-knowledge
Badala kuwasilisha nywila, au heshi ya nywila, mitambo ya password-authenticated key agreement inaweza kufanya udhibitishasifuri-maarifa password ushahidi, ambayo inathibitisha maarifa ya siri bila kuwasababishia yake.
Taratibu za kubadilisha nywila
Kwa kawaida, mtambo wowote lazima utoe njia ya kubadili nywila, aidha kwa sababu mtumiaji anaamini (au kuna uwezekano kuwa) nywila yake imetekwa, au kama tendo la kutahadhari. Nywila mpya ikipitishwa kwenye mtambo b, usalama inaweza kuwa njia (eg, via wiretapping) hata kabla ya mwezi password wanaweza hata kuwa imewekwa katika password database. Na, bila shaka, kama nywila mpya itapewa kwa mfanyakazi asiyekuwa mwaminifu, hakuna. Baadhi ya tovuti hujumuisha nywila aliyoichagua mtumiaji katika barua pepe ya kudhibitisha katika mfumo usiokuwa na fumbo, na hapo basi pamoja na dhahiri iliongezeka mazingira magumu.
Kimiu
Kimiu ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wamiu. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimiu imehesabiwa kuwa watu 395. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimiu iko katika kundi la Kioseaniki.
Nywila
Taratibu za kubadilisha nywila
Mitambo ya Usimamizi wa utambulisho inazidi kutumika katika kutoa nywila mbadala kwa zilizopotea, hulka iitwayo self service password reset. Utambulisho wa mtumiaji huthibitishwa kwa kuuliza maswali na kulinganisha na majibu yaliyohifadhiwa awali (yaani, wakati akaunti ikafunguliwa). Maswali yanayotumika sana ni kama: "Ulizaliwa wapi?," "Senema uipendayo zaidi ni ipi?" au "Jina la mnyama wako?" Mara nyingi majibu ya maswali haya yanaweza kubahatishwa kwa urahisi na mshambulizi, kudhamiriwa kwa juhudi Asili utafiti, au kupatikana kwa njia ya kijamii uhandisi, na hivyo huu ni kidogo kuliko kikamilifu kuridhisha kama ukaguzi technique. Ingawa watumiaji wengi wamepata mafunzo kamwe kutotoa nywila zao, wachache kufikiria jina la yao favorite movie pet au kuhitaji huduma sawa.
Urefu wa maisha ya nywila
"Kuzeeka kwa nywila" ni hulka ya baadhi ya mitambo ya taraklishi ambayo huwalazimisha watumiaji kubadilisha nywila zao mara kwa mara (mfano, kila robo mwaka, kila mwezi au hata mara nyingi zaidi), ili kuhakikisha kuwa nywila iliyoibiwa haitumiki wa muda mrefu. Sera kama hizi huibua malalamishi kutoka watumiaji mguu-dragging saa bora na uadui saa mbaya. Watumiaji wanaweza kuunda mifumo yenye tofauti rahisi ili kufanya nywila zao rahisi kukumbuka. Isitoshe, ara nyingi manufaa ya usalama ni machache, kwa sababu washambulizi hutumia nywila punde tu wanapoiteka, kwani muda kabla ya kubadilisha is required. Mara nyingi, hasa kwa akaunti za msimamzi au za "shina", mara an attacker imepata upatikanaji, hawezi kufanya alterations mfumo wa uendeshaji ambayo itaruhusu baadaye naye kupata hata baada ya awali password alitumia muda wake. (se rootkit). Kutekeleza sera kama hii kunahitaji kutilia maanani kwa makini vipengele muhimu vya kibinadamu.
Idadi ya watumiaji kwa kila nywila
Wakati mwingine nywila moja hudhibiti upatikanaji wa kifaa fulani, kwa mfano, router ya mtandao, au simu ya mkononi inayolindwa kwa nywila. Hata hivyo, katika mtambo wa kompyuta, nywila kwa kawaida huhifadhiwa kwa kila akaunti, hivyo basi kufanya uingiaji wote kufuatilika (ila, bila shaka, wakati watumiaji wa kugawana lösenord). Mtu yeyote anayenuia kutumia mtambo wowote lazima aweke Jina la mtumizi na nywila vilevile, na mara kwa mara baadaye. Kama mtumiaji akitoa nywila inayolingana a password mmoja kuhifadhiwa kwa ajili ya kupatiwa username, yeye au yeye ni zaidi inaruhusiwa kuingia mfumo wa kompyuta. Hivi ndivyo ilivyo pia katika mashine za fedha, isipokuwa kwamba 'Jina la mtumiaji' kwa kawaida ni nambari ya akaunti iliyouhifadhiwa kwenye kadi ya benki ya mteja, na PIN ni kawaida kabisa fupi (4-6 digits).
Kutoa nywila tofauti kwa kila mtumiaji wa mtambo ni bor zaidi kuliko kuwa na password moja hutumiwa na watumiaji wa halali wa mfumo, hakika kutoka synvinkel usalama. Hii ni kwa sababu watumiaji wako radhi zaidi kumwambia mtu mwingine (ambaye huenda hajaidhinishwa) nywila ya pamoja kuliko nywila yao ya kipekee. Nywila za pamoja pia si rahisi sana kubadilisha kwa sababu watu wengi wanahitaji kujulishwa wakati mmoja, na hufanya kuondolewa kwa mtumiaji fulani kuwa vigumu zaidi, kwa mfano baada ya mahafali au mtu kujiuzulu. Nywila kwa-kila-mtumiaji pia ni muhimu kama watumiaji watatakiwa kuwajibikia shughuli zao, kama vile maamuzi ya fedha ya matibabu transaktioner au viewing records.
Kuundwa kwa nywila iliyolindwa
Mbinu maarufu zinazotumika kuboresha mifumo ya usalama wa programu ya ulinzi wa nywila n:
Baadhi ya hatua za utekelezaji wa sera sugu zinaweza kuwatenga watumiaji, na uwezekano wa kupungua kwa usalama kama matokeo.
Kuvunja nywila
Kujaribu kuvunja nywila kwa kufanya majaribio menig iwezekanavyo kama utakavyowezesha na muda na pesa ni shambulio la nguvu Mbinu inayohusiana na hii, ambayo ina ufanisi zaidi katika kesi nyingi, ni shambulio kamusi. Katika shambulio kamusi, maneno yote katika kamusi moja au zaidi hujaribiwa. Orodha za nywila za kawaida pia hujaribiwa.
Nguvu ya nywila ni uwezekano kwamba password haiwezi kubahatishwa au kugunduliwa kwa urahisi, na inatofautiana na shambulio algorithm kutumika. Nywila zinazogunduliwa kwa urahisi huitwa dhaifu au mazingira magumu;  lösenord au haiwezekani vigumu sana kugundua wanaochukuliwa nguvu.  Kuna programu kadhaa zinazopatikana kuvunjia nywila (au hata ukaguzi na ahueni wafanyakazi wa mitambo) kama vile L0phtCrack, Yohana Ripper, na Kaini; baadhi ambazo matumizi password design vulnerabilities (kama zinapatikana katika mfumo Microsoft LANManager) ili kuongeza ufanisi. Programu hizi wakati mwingine kutumiwa na wasimamizi wa mitambo kuchunguza nywila dhaifu ziliopendekezwa na watumiaji.
Utafiti wa mifumo ya uzalishaji wa kompyuta imezidi kuonyesha kuwa sehemu kubwa ya nywila zote zilizochaguliwa na watumiaji hubahatishwa kiautomatiska. Kwa mfano, Chuo Kikuu cha Columbia kiliripoti kuwa asilimia 22 ya nywila za watumiaji zinaweza kupaitikana kwa juhudi kidogo tu. Kulingana na Bruce Schneier, akichunguza data kutoka shambilizi la phishing la 2006, asilimia 55 ya nywila za MySpace zingeweza kuvunjwa katika masaa 8 kwa kutumia kifaa kinachoauzwa cha Password Recovery Toolkit chenye uwezo wa kujaribu nywila 200,000 kila sekundu mnamo mwaka wa 2006. Pia aliripoti kuwa nywila maarufu zaidi ni password1, na kuthibitisha tena hali ya kutojua kwa ujumla wa namna ya kushughulikia nywila miongoni mwa watumiaji. (Hata hivyo alisisitiza kuwa, kwa kuzingatia takwimu hizi, ubora wa nywila umeboreshwa kwa jumla katika miaka ya hivi punde -kwa mfano, urefu wa wastani ulikuwa hadi herufi nane kutoka chini ya saba katika uchunguzi wa awali, na chini ya asilimia 4 yalikuwa maneno ya kamusi.
Tukio la 1998
Tarehe 16 Julai 1998, CERT ilitoa taarifa ya tukio ambapo mdukizaji mmoja alikusanya majina na akaunti 186,126 pamoja na nywila zao zilizotiwa fumbo. Wakati wa ugunduzi, mdukizaji alikuwa amebahatisha nywila 47,642 (nywila 25.6) akitumia kifaa cha kuvunjia nywila. Nywila hizo zilionekana kuwa zilikusanywa kutoka maeneo mengine kadhaa, baadhi yao ziligunduliwa lakini si zote. Hili bado ndilo tukio kubwa zaidi kuwahi kuripotiwa hadi sasa.
Mbinu Mbadala mbali na nywila za kudhibiti uingiaji
Njia mbalimbali ambazo nywila za kudumu au kudumu kwa muda zinavyoweza kuathirika zimechochea kubuniwa kwa mbinu nyingine. Walakini, baadhi yao ni duni kimatumizi, na hali halisi ni chache tu zinazopatikana kwa kote kwa watumiaji wanaotafuta njia mbadala salama zaidi.
Mitambo ya nywila tovuti
Nywila hutumiwa kwenye tovuti kuthibitisha watumiaji na kawaida huwekwa kwenye Web server, maana yake kuwa kivinjari kwenye mtambo hutumua nywila kwa server kwa umbali(na HTTP POST), server huikagua nywila na kurudisha ujumbe unaohitajika (au ujumbe wa kukana uingiaji). Utaratibu huu huondoa uwezekano wa local reverse engineering kwa vile kanuni zinazotumiwa kuthibitisha nywila hazipo kwenye mashine ya karibu.
Uwasilishaji wa nywila, kupitia kivinjari, katika maandishi wazi inamaanisha kuwa inaweza kutekwa katika safari yake ya kwenda kwa server. Mifumo mingi ya uthibitishaji kwenye mtandao hutumia SSL kuendeleza kikao cha uwasilishaji kati ya kivinjari na server, na ndio kiini cha madai ya kuwa na "Tovuti salama". Hili hufanywa automatiski na kivinjari na huongeza uadilifu wa kikao, tukidhani hakuna pande yoyote iliyoathirika na kwamba mitambo ya SSL / TLS zinazotumiwa ni za hali ya juu.
Mifumo inayojulikana kwa kufanya usimamizi wa nywila na uanachama mara nyingi huhusisha matumizi ya Java au JavaScript zilizopo kwenye HTML source code ya upande wa mteja (yaani kwenye kivinjari cha mtumiaji, kwa mfano, AuthPro). Ila za mifumo kama hii ni wepesi wa kuepuka ulinzi kwa kuzima JavaScript na Meta redirects katika kivinjari, na hivyo kupata kufikia kurasa za tofuti zinazolindwa. Zingine hujifaidi na lugha za scripting kwenye upande wa server kama vile ASP au PHP kuthibitisha watumiaji katika server kabla ya kutoa source code kwa kivinjari. Mifumo maarufu kama Sentry Login na Password Sentry hufaidika na teknolojia ambapo kurasa za tovuti hulindwa kwa kutumia viambishi vya lugha ya scripting vinavyowekwa mbele ya HTML source code katika ukurasa wa tovuti kuhifadhiwa katika ugani sahihi katika server, kama vile .asp au .php.
Historia ya nywila
Nywila au misemo zimetumika tangu zamani. Polybius anaelezea mfumo wa usambazaji wa nywila katika Jeshi la Kirumi kama ifuatavyo:
Matumizi ya nywila katika kijeshi yaligeuka na kujumuisha sio nywila tu, lakini pia nywila kinyume; kwa mfano katika siku ya kwanza ya Mapigano ya Normandy, wanajeshi wanaoruka kwa miamvuli kutoka 101 Airbourne Division ya Marekani walitumia nywila - "thunder" - ambayo iliwasilishwa kama changamoto, na kuitikiwa kwa jibu sahihi - "flash". Changamoto na mwitikio ziligeuzwa mara kwa mara. Wanajeshi wa Marekani wanaoruka kwa miamvuli pia walitumia kifaa maarufu kinachojulikana kama "cricket" wakati wa D-Day badala ya mfumo wa nywila kama njia ya kipekee kwa muda ya utambulisho; bofya moja yenye sauti ya chuma iliyotolewa na kifaa hicho kama nywila kulifaa kuitikiwa na bofya mbili.
Nywila zimetumika kwa kompyuta tangu siku za mwanzo za kompyuta. CTSS, kutoka MIT mojawapo ya mifumo ya kwanza ya kugawana muda, ilianzishwa mwaka wa 1961. Ilikuwa na amri ya INGIA ambayo ilimwitisha mtumiaji nywila. "Baada ya kuwekaa NYWILA, mtambo ulifunga kifaa cha uchapishaji, kama ikiwezekana, ili mtumiaji kuweza kutia nywila yake kwa faragha." Robert Morris alizindua wazo la kuhifadhi nywila katika mfumo wa heshi kama sehemu ya mfumo wa uendeshaji wa Unix. Algorithimu yake, ikijulikana kama crypt (3), alitumia chumvi ya bits 12 na kuita mfumo wa algorithm ya DES uliogeuzwa mara 25 na kupunguza hatari ya Pre-computed dictionary attacks.
Kikari
Kikari ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wakari. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kikari nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 1000. Pia kuna wasemaji waliosambaasambaa nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati. Kikari hakijaainishwa kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie.
P-Square
P-Square ni kundi la wanamuziki wawili kutoka Nigeria wanaojumuisha ndugu pacha, Peter Okoye na Paul Okoye. Wanatengeneza na kutoa albamu zao kupitia Square Records.
Mnamo Desemba 2011, walitia saini mkataba wa rekodi na lebo ya Akon Konvict Muzik. Mnamo Mei 2012, P-Square ilitia saini mkataba wa usambazaji wa rekodi na Universal Music Group. Tarehe 25 Septemba 2017, vyombo vingi vya habari vyombo vya habari viliripoti kuwa kikundi hicho kilisambaratika. Ripoti kuhusu kutengana yaliibuka baada ya Peter kuripotiwa kutuma barua ya kufutwa kazi kwa wakili wa kundi hilo. Kabla ya ripoti hii, wawili hao walitengana mwaka wa 2016, kwa madai ya kutofautiana kuhusu jukumu la meneja wao.
Historia
Mapacha hao Peter na Paul Okoye walizaliwa tarehe 18 Novemba 1981 huko Jimbo la Anambra, Nigeria. Wazazi wao ni Bi Josephine Okoye na Pa Moses Okoye. Ndugu hao mapacha ni Jude, Mary, Tony, Lilian na Ifeanyi Okoye.
Baadaye mnamo 1999, Peter na Paul walirudi katika shule ya muziki ili kukuza ujuzi wao kwenye kinanda, ngoma, besi na gitaa la rhythm. Kazi zao ni pamoja na nyimbo za filamu kadhaa kama vile Tobi, Mama Sunday, Moment of Bitterness na Evas River. Baadaye katika 1999, walituma maombi kwa Chuo Kikuu cha Abuja kusomea Utawala wa Biashara. The Smooth Criminals ilisambaratika wakati wanachama wake walipoondoka kwenda vyuo vikuu vingine mbalimbali. Baadaye, Peter na Paul waliunda kikundi chao, tofauti kiliitwa "Double P", "P&P", na "Da Pees", hadi mwishowe wakatulia kwenye "P Square". Zilisimamiwa na Bayo Odusami almaarufu Howie T, promota mkongwe wa tamasha na Mkurugenzi Mtendaji wa Adrot Nigeria Limited. Mnamo 2001, "P-Square" ilishinda shindano la "Grab Da Mic", na hivyo Benson & Hedges walifadhili albamu yao ya kwanza, iliyoitwa Last Nite, ambayo ilitolewa chini ya lebo ya muziki ya Timbuk2. P-Square pia iliteuliwa kama "Kundi Linaloahidi Zaidi la Kiafrika" katika Kora Awards miezi mitatu baada ya kutolewa kwa albamu yao ya kwanza. Hatimaye walishinda Tuzo la Amen 2003 la "Kikundi Bora cha R&B".
Mnamo 2005, walitoa albamu yao ya pili, Get Squared chini ya lebo yao wenyewe, Square Records. Albamu hii iliuzwa nchi nzima na TJoe Enterprises, ingawa bado ilisimamiwa na Howie T wa Adrot Nigeria Limited. Video ya albamu ya pili ilishikilia nafasi ya 1 kwenye chati ya MTV Base kwa wiki nne mfululizo.
Kikundi kilitumbuiza na wasanii kama vile Ginuwine, Sean Paul na Akon.
Mwishoni mwa 2007, walitoa albamu yao iliyouza zaidi kufikia sasa, Game Over, ambayo iliuza nakala milioni 8 duniani kote.