cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Gaona Tlhasana
Kazi
Mnamo mwaka 2006, Dintwe alianza safari yake katika vyombo vya habari alipojiunga na Redio Botswana 2 kama mtangazaji wa redio. Hii ilikuwa tu baada ya kuhitimu kutoka Monash Afrika Kusini na Shahada ya sanaa katika Mawasiliano na Mafunzo ya Media. Katika RB2, Alishiriki kipindi chake cha katikati ya asubuhi Urban Flavas, kipindi cha redio cha watu wazima katikati ya wiki asubuhi ambacho kiliwapatia wapenzi mazungumzo ya busara na ya kibinadamu kikiambatana na muziki mzuri ambao ni mchanganyiko wa vibao vya kawaida na vya sasa. Baadaye alijiunga na Televisheni ya Botswana, BTV, akiongeza talanta zake za media kwa kuwa pia msomaji wa habari kwenye RB1 na RB 2 na alikuwa mtangazaji mkuu wa habari kwenye BTV. Mara kadhaa, alipata nafasi ya kutangaza moja kwa moja kutoka bungeni, Hotuba kwa Nchi na Rais na pia kuwasilisha Hotuba ya Bajeti na Waziri wa Fedha na mipango ya Maendeleo, na kumfanya kuwa mmoja wa wachache watendaji wa vyombo vya habari pande zote nchini Botswana.
Bantustan
Bantustan kama nchi huru kwa jina
Katika Namibia bantustan zifuatazo zilipewa madaraka ya utawala wa ndani:
Gaona Tlhasana
Maisha binafsi
Dintwe aliolewa na Thobo Tlhasana, rafiki yake wa muda mrefu, mnamo Septemba 2012. Walijitahidi kupata mimba katika ndoa yao ya miaka mitatu na mnamo Februari 2015, Tlhasana alikuwa sauti kwa wanawake wanaoshughulikia utasa wakati alitoka na kuzungumzia mapambano yake na Endometriosisi.
Bantustan
Shabaha za siasa za Bantustan
Shabaha za kuundwa kwa maeneo haya zilielezwa waziwazi na chama cha NP. Waziri Connie Mulder alitangaza mwaka 1978: "Tutakapotimiza siasa yetu kuhusu watu weusi hatabaki mtu mmoja mweusi kama raia wa Afrika Kusini. Kila mtu mweusi atakuwa na uraia katika moja ya hizi nchi huru mpya kwa njia ya heshima. Bunge hili halitakuwa tena na wajibu wa kuangalia watu hawa kisiasa."
Gaona Tlhasana
Maisha binafsi
Mnamo Desemba 2014, Tlhasana na mumewe walitengana na baadaye kupeana talaka mnamo Septemba 2015.
Bantustan
Shabaha za siasa za Bantustan
Maana ya siasa hii ilikuwa kuhakikisha Afrika Kusini itaendelea kama nchi ya watu weupe hasa Maafrikaaner. Apartheid ilitaka kuondoa tatizo la watu weusi kuwa wengi nchini kwa kuwaondoa katika nchi kwa kuwahamisha katika Bantustan zilizotangazwa kuwa nchi za pekee tofauti na Afrika Kusini.
Gaona Tlhasana
Uanaharakati na Utetezi
Gaona ana zaidi ya miaka, amekuwa mwanaharakati wa Endometriosis na mtetezi.
Bantustan
Shabaha za siasa za Bantustan
Kiini cha siasa hii kilikuwa pia kwamba bantustan zote kwa pamoja zilipewa asilimia 13 tu ya eneo lote la Afrika Kusini, na asilimia zaidi ya 80 zilitakiwa kubaki kama Afrika Kusini ya watu weupe. Hii ilimaanisha pia kwamba raia wa bantustan hizo hawakupata kazi na ajira kwao, wakategemea kupata ajira katika Afrika Kusini - ila tu si kama wenyeji bali kama wageni walioweza kuondolewa na kushughulikiwa kama wageni yaani bila ya haki zozote hasa bila ya haki za kutafuta msaada wa mahakama. Kwa mfano, asilimia 65 za wafanyakazi wa Bophuthatswana walifanya kazi nje ya eneo lao.
Gaona Tlhasana
Tuzo na Utambuzi
Katika utafiti wa hivi karibuni wa BOCRA nchini kote, aliibuka kama mtangazaji maarufu zaidi wa kike katika vituo vyote vya redio vya kibiashara na ni mpokeaji wa Tuzo za Muziki za BOMU za Tuzo ya Mwandishi Bora wa Elektroniki.
Bantustan
Hali za Bantustan
Hakuna Bantustan hata moja iliyoweza kujidumisha, bali zote zilitegemea misaada kutoka serikali ya Pretoria. Mwaka 1985 Transkei ilipokea 85% ya mapato yake kama ruzuku kutoka serikali ya Afrika Kusini.
Tatizo kubwa ya bantustan ilikuwa ufisadi wa viongozi na tabaka la juu. Watu wachache walitajirika wakaweza kujenga maisha bora lakini idadi kubwa waliishi kimaskini mno. Wakubwa waliendesha biashara kama vilabu ambako raia wa Afrika Kusini waliweza kufurahia mambo yaliyokataliwa kwao: michezo ya kamari, biashara ya ngono na umalaya.
Mwisho wa Bantustan 1994
Mwisho wa Apartheid ulikuwa pia mwisho wa Bantustan zote zilizorudishwa ndani ya Afrika Kusini.
Serikali kadhaa zilijaribu kupinga harakati hizi lakini raia walisimama upande wa ANC.
Gelsenkirchen
thumb|left|250px|Veltins-Arena ya [[FC Schalke 04]]
Gelsenkirchen ni mji wa Rhine Kaskazini-Westfalia nchini Ujerumani. Idadi ya wakazi wake ni takriban 259,744. Mji ulianzishwa 1150.
Tamaulipas
thumbnail|right|200px|Bonde la Marcela,Sierra Peña Navada, Sierra Peña Navada, thumb|Bendera ya Tamaulipas thumb|Mahali pa Tamaulipas katika [[Mexiko]] Tamaulipas ni moja kati ya majimbo 31 ya Mexiko upande wa kaskazini-mashariki ya nchi. Upande wa mashariki ni maji ya Ghuba ya Meksiko.
Gavana wa jimbo ni Eugenio Hernández Flores.
Lugha rasmi ni Kihispania.
693
Makala hii inahusu mwaka 693 BK.
Jibondo
Jibondo  ni kata ya Wilaya ya Mafia katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61705. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 3,729 walioishi humo.
Kata ya Jibondo inajumlisha visiwa vidogo vya Juani, Jibondo na Chole. Idadi kubwa ya wakazi wako Jibondo.
Watu hutegemea hasa uvuvi pamoja na kilimo kilichopo hasa Chole. Maji matamu hayapatikani kwenye visiwa hivi: ni lazima kuyabeba kila siku kutoka kisiwa kikuu cha Mafia isipokuwa wakati wa mvua ambako maji ya mvua hukusanywa. Chole imeunganishwa sasa na maji ya bomba kutoka Utende (kata ya Kiegeani) kwenye kisiwa cha Mafia.
Chole na Juani zilikuwa na miji muhimu katika historia ya visiwa hivi. Mji wa Chole kilikuwa mji mkuu wa Mafia yote hadi ukoloni wa Kijerumani. Hadi leo kuna maghofu ya majengo makubwa ya serikali ya kikoloni pamoja na nyumba za wafanyabiashara Waarabu, Waswahili na Wahindi waliokuwa na makampuni 14 pale Chole katika mwaka 1913. Mwaka ule makao makuu ya serikali ilihamishwa kwenda Kilindoni kwenye kisiwa kikuu cha Mafia. Jengo la kituo cha forodha cha Kijerumani limekarabatiwa liko mahali ambako kivuko kutoka Utende - Kiegani kinafika.
Kisiwa cha Juani kina maghofu ya mji wa Kua uliokuwa mji muhimu wa biashara. Asili zake zimethibitishwa hadi karne ya 12 BK.
Keri Hilson
Huyu ni mmoja kati ya mkusanyiko wa watunzi na watayarishaji wa muziki wajulikano kwa jina la The Clutch. Mwanzoni mwa miaka ya 2000, Hilson ametunga nyimbo kede-kede kwa ajili ya marapa na waimbaji kama vile Britney Spears na Ludacris. Mnamo mwaka wa 2007, amepata kushirikishwa kwenye wimbo wa Timbaland wa "The Way I Are" na "Scream" na kuanza kazi za kuimba tangu hapo. Hilson amepata kuuza sura kwenye miziki ya video ya msanii kama vile Usher, Ne-Yo na Nelly, na wengine wengi. Albamu yake ya kwanza inaitwa In a Perfect World…, ilitolewa mwanzoni mwa mwaka wa 2009, vibao kikali kutoka kwenye albamu hiyo ni "Energy", "Turnin' Me On" na "Knock You Down".
Wilaya ya Kondoa Vijijini
thumb|250px|Mahali pa Kondoa (kijani) katika [[mkoa wa Dodoma.]] Wilaya ya Kondoa Vijini ni wilaya moja ya Mkoa wa Dodoma Tanzania yenye postikodi namba 417000 . Makao ya halmashauri ya wilaya yapo Kondoa mjini. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Kondoa ilihesabiwa kuwa 269,704.
Ndani ya wilaya hii kuna Michoro ya Kondoa, mahali pa sanaa ya miambani ambayo ni mahali pa urithi wa dunia.
Hotuba ya mlimani
thumb|300px|Kanisa lililojengwa huko [[Israeli mahali ambapo kadiri ya mapokeo Yesu alitoa hotuba hiyo.]] thumb|300px|Hotuba ya mlimani ilivyochorwa na [[Carl Heinrich Bloch.]]
Hotuba ya mlimani (Math 5:1-7:28) ni hotuba maarufu ya Yesu kwa umati mkubwa uliomkusanyikia katika mlima fulani wa Galilaya. Inatunza maadili maalumu ya Ukristo kulingana na yale ya Uyahudi, hasa ya Mafarisayo na walimu wa sheria ya Musa.
Kiini chake kinafanana na Hotuba ya mahali tambarare katika Injili ya Luka (6,17-49).
Hotuba hiyo ilizingatiwa sana na Mahatma Gandhi na Martin Luther King katika kupigania haki za binadamu bila ya kutumia mabavu.
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
1 Yesu alipoyaona makundi ya watu, alipanda mlimani, akaketi. Wanafunzi wake wakamwendea,
2
naye akaanza kuwafundisha:
3
"Heri walio maskini rohoni, maana ufalme wa mbinguni ni wao.
Benjamin wa Mambo Jambo
Benjamin Sixtus Busungu (anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Benjamin wa Mambo Jambo; alizaliwa tarehe 11 Novemba 1976) ni msanii mwimbaji wa Hip Hop, Dancehall, Afro-Beat, Afro-Pop na pia mtayarishaji wa rekodi kutoka nchini Tanzania.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
4
Heri walio na huzuni, maana watafarijiwa.
Nanaimo, British Kolumbia
Nanaimo ni mji wa Kanada katika mkoa ya British Kolumbia. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 92,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 28 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 89 km².
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
5
Benjamin wa Mambo Jambo
Awali alikuwa na kundi la Mambo Jambo, kundi ambao lilikuwa linafanya muziki wa hip hop katika miaka ya 2001/2002.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
6
Benjamin wa Mambo Jambo
Vibao vyake binafsi ni pamoja na: "Nimefulia", "Myfriend" na "Bang" na "Mdundiko", na kuweza kushirikishwa katika baadhi ya nyimbo za bongo flava na albamu kadhaa. Vilevile amepiga video za muziki mbalimbali nchini Tanzania.
Hafez
Khwajeh Shams al-Din Muhammad Hafez-e Shirazi ( خواجه شمس‌الدین محمد حافظ شیرازی) (* mnamo 1319 mjini Shiraz; † mnamo 1389 akiwa na umri wa miaka 69) anayejulikana kwa kawaida kwa kifupi kama Hafez (pia Hafiz) anajulikana kama mshairi muhimu wa Uajemi. "Hafez" ilikuwa jina lake la heshima kwa sababu alijua Qurani yote tangu utotoni maana yake ni sawa na Kiswahili hafiz yaani mtu anayeshika Qurani yote moyoni. Mashairi yake yanapendwa sana hadi leo nchini Uajemi na kitabu chake kinachoitwa Divan-e Hafez kinapatikana katika familia nyingi za nchi hii. Wengi wameyashika na wakati wa sikukuu mbalimbali Waajemi wanayasoma. Kaburi lake hutembelewa sana na Waajemi wengi wanasafiri kutembelea mji wa Shiraz hasa kwa kuona kaburi lake.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
Heri wenye njaa na kiu ya kufanya atakavyo Mungu, maana watashibishwa.
7
Hafez
Maisha
thumb|right|Hafez alishika kikombe cha divai, picha katika kitabu cha mashiri yake Hafez cha karne ya 18 Habari za maisha yake hazina uhakika; mengi ni masimulizi tu zenye tabia za hekaya.
Benjamin wa Mambo Jambo
Maisha
Benjamin alizaliwa katika hospitali ya Bombo mjini Tanga, Tanzania.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
Heri walio na huruma, maana watahurumiwa.
8
Hafez
Maisha
Baba yake aliitwa Baha-ud-Din alikuwa mwuzaji wa makaa akafa Hafez alipokuwa mdogo. Mvulana alivutwa sana na kumbukumbu jinsi baba alisoma Qurani akajitahidi akaweza kushika Qurani yote alipokuwa na umri wa miaka 8. Lakini alisikia pia mashairi ya Maulana Rumi na Sa'di. Inaaminiwa ya kwamba alipata mafundisho katika madrasa.
Benjamin wa Mambo Jambo
Maisha
Ni mtoto wa nne kuzaliwa katika orodha ya watoto kumi wa Sixtus Busungu. Alianza elimu yake ya msingi kunako mwaka wa 1985 hadi 1991, katika shule ya msingi Mtejeta, wilaya ya Mpwapwa, katika mkoa wa Dodoma, Tanzania.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
Heri wenye moyo safi, maana watamwona Mungu.
9
Hafez
Maisha
Hafez alitangulia kazi ya kuoka mkate hadi umri wa miaka 21 alipokuwa mwanafunzi wa mshairi Fariduddin Attar. Wakati wa kupeleka mikate yake kwa wateja alipata kumjua mama mmoja membo sana kwa jina Shakh-e Nabat akatunga shairi zake za kwanza kwa ajili yake na uzuri wake. Alipotambua ya kwamba hawezi kuwa pamoja naye alitambua upotovu wa urembo akaanza kuimbia uzuri wa ndani au kiroho.
Benjamin wa Mambo Jambo
Maisha
Kisha akaenda kujiunga na shule ya Sekondari ya Lake ya mjini Mwanza Tanzania, kwa kidato cha kwanza hadi cha nne akiwa hukohuko Mwanza.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
Heri wenye kuleta amani, maana wataitwa watoto wa Mungu.
Hafez
Maisha
Alijulikana akaajiriwa na mtawala wa Shiraz kama mshairi wa ikulu yake. Mnamo 1333 mji ulivamiwa na maadui na Hafez aliachishwa kwenye ikulu. Aliendelea kutunga mashairi na kufundisha.
Benjamin wa Mambo Jambo
Maisha
Baada ya hapo, akaelekea zake katika mafunzo ya sanaa katika Chuo cha Sanaa cha Bagamoyo kuanzia 1998 hadi 2000.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
10
Heri wanaoteswa kwa sababu ya kufanya atakavyo Mungu, maana ufalme wa mbinguni ni wao.
Benjamin wa Mambo Jambo
Maisha
Kwa sasa anasomea bachela ya utayarishaji wa filamu katika chuo cha AFDA kilichopo Cape Town, Afrika Kusini.
Donnie Yen
Donnie Yen Chi-Tan (Kichina: 甄子丹; Pinyin: Zhēn Zǐdān; amezaliwa tar. 27 Julai 1963) ni mwigizaji, martial artist, mwongozaji, mkoreografia, na mtayarishaji wa filamu kutoka Jamhuri ya Watu wa China. Anafahamika sana kwa kucheza filamu na vipindi vya televisheni vya Hong Kong. Hivi karibuni amepata kushirikiana na waigizaji filamu waliomashuhuri duniani kama vile Jackie Chan, Jet Li na Michelle Yeoh.
Hafez
Maisha
Hadithi moja inamkumbuka akiwa na umri wa miaka 60 akachora duara chini na kuketi ndani yake kwa siku 40 akitafakari maisha, dunia na Mungu. Inasemekana ya kwamba mwishoni aliona nuru ya ndani baada ya kumaliza kikombe cha divai.
Edward Francis Small
thumb|right|Edward Francis small akichukua kiapo_kama_Kamisheni_ya_Washington, _D.C., _ Des._2._Rep._Edward_C._Eicher_of_Iowa, _kadhalika_awachaguliwa_na_Rais_Roosevelt_kwa_ uSalama_na_Badilisho_ Edward Francis Small (29 Januari 1891 - Januari 1958) alikuwa mwanasiasa wa Gambia ambaye ameelezewa kama "mjuzi wa fahamu za kisiasa za Gambia.Ni miongoni mwa Waafrika wachache waliosoma katika Gambia Colony and Protectorate mwanzoni mwa karne ya 20, Small alianzisha chama cha kwanza cha wafanyakazi nchini Bathurst Trade Union, chama cha kwanza cha kisiasa nchini (Chama cha Walipa Viwango), na alikuwa raia wa kwanza kuchaguliwa kwenye bunge lake.
Hafez
Maisha
Aliaga dunia akiwa na miaka 69 na msahiri mheshimiwa na wengi.
Benjamin wa Mambo Jambo
Maisha
Mengine aliyosomea ni ufundi wa kompyuta na uhandisi wa sauti katika Dar Computer UDSM.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
11
Edward Francis Small
Alikuwa pia mjumbe na kiongozi wa National Congress of British West Africa (NCBWA).
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
"Heri yenu ninyi watu wakiwatukana, wakiwadhulumu na kuwasingizia kila aina ya uovu kwa ajili yangu.
Furahini na kushangilia maana tuzo lenu ni kubwa mbinguni. Hivyo ndivyo walivyowadhulumu manabii waliokuwako kabla yenu.
13
Mkoa wa Las Palmas
thumbnail|right|200px|Mkoa wa Las Palmas
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
"Ninyi ni chumvi ya dunia! Lakini chumvi ikipoteza ladha yake itakolezwa na nini? Haifai kitu tena, ila hutupwa nje na kukanyagwa na watu.
14
Hafez
Kazi
Hakuna uhakika juu ya idadi ya masahiri yake. Matoleo mbalimbali huwa kati ya masahiri 573 hadi 994. Wajemi wanapenda kutumia mashairi yake kwa aina ya utabiri wakifungua kitabu mahali popote na kuchukua ayat zilizopo hapa kama jibu kwa swali fulani.
Mkoa wa Las Palmas
Las Palmas ni moja ya mikoa 52 ya kujitawala ya Hispania. Idadi ya wakazi wake ni takriban 1,070,032. Mji wake mkuu ni Las Palmas de Gran Canaria.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
"Ninyi ni mwanga wa ulimwengu! Mji uliojengwa juu ya mlima hauwezi kufichika.
15
Wala watu hawawashi taa na kuifunika kwa chungu, ila huiweka juu ya kinara ili iwaangazie wote waliomo nyumbani.
16
Vivyo hivyo, ni lazima mwanga wenu uangaze mbele ya watu, ili wayaone matendo yenu mema, wamtukuze Baba yenu aliye mbinguni."
17
"Msidhani ya kuwa nimekuja kutangua Sheria ya Mose na mafundisho ya manabii. Sikuja kutangua bali kukamilisha.
18
Kweli nawaambieni, mpaka hapo mbingu na dunia zitakapopita, hakuna hata nukta moja au sehemu ndogo kabisa ya Sheria itakayoondolewa, mpaka yote yametimia.
19
Basi, yeyote atakayevunja hata amri moja ndogo kuliko zote, na kuwafundisha wengine wafanye hivyo, huyo atakuwa mdogo kabisa katika Ufalme wa mbiguni. Lakini yule atakayezishika na kuwafundisha wengine, huyo atakuwa mkubwa katika Ufalme wa mbinguni.
20
Ndiyo maana nawaambieni, wema wenu usipozidi ule wa Mafarisayo na walimu wa Sheria, hamtaingia kamwe katika Ufalme wa mbinguni.
21
"Mmekwisha sikia ya kuwa watu wa kale waliambiwa: `Usiue! Atakayeua lazima ahukumiwe.`
Lakini mimi nawaambieni, yeyote anayemkasirikia ndugu yake, lazima ahukumiwe. Anayemdharau ndugu yake atapelekwa mahakamani. Anayemwita ndugu yake: `Pumbavu` atastahili kuingia katika moto wa Jehanamu.
23
Hafez
Kazi
Utamaduni wa Hafez ilikuwa Uislamu lakini anaheshimiwa na kusomew pia na Wahindu na Wakristo. Waislamu waliona matatizo katika sifa zake za divai hivyo walizoea kusoma ayat zake kama lugha ya kishairi yenye picha lakin watu wasio Waislamu walifurahia pia kuona ushairi unaounganisha maono ya kiroho na sifa za divai.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
Basi, ukipeleka sadaka yako mbele ya madhabahu na hapo ukakumbuka kwamba ndugu yako ana ugomvi nawe,
24
iache sadaka yako mbele ya madhabahu, nenda kwanza ukapatane na ndugu yako, ndipo urudi ukatoe sadaka yako.
25
"Patana na mshtaki wako upesi mkiwa bado njiani, kwenda mahakamani. La sivyo, mshtaki wako atakukabidhi kwa hakimu, naye hakimu atakukabidhi kwa askari, nawe utafungwa gerezani.
26
Kweli nakwambia, hutatoka humo mpaka umemaliza kulipa senti ya mwisho.
27
"Mmesikia ya kuwa watu waliambiwa: `Usizini!`
28
Lakini mimi nawaambieni, atakayemtazama mwanamke kwa kumtamani, amekwisha zini naye moyoni mwake.
29
Basi, kama jicho lako la kulia linakukosesha, ling`oe ukalitupe mbali. Afadhali zaidi kwako kupoteza kiungo kimoja cha mwili wako, kuliko mwili wako wote kutupwa katika moto wa Jehanamu.
30
Na kama mkono wako wa kulia unakukosesha, ukate ukautupe mbali. Afadhali zaidi kupoteza kiungo kimoja cha mwili, kuliko mwili wako wote uende katika moto wa Jehanamu.
31
"Ilikwisha semwa pia: `Anayemwacha mke wake, yampasa ampe hati ya talaka.`
"Tena mmesikia kuwa watu wa kale waliambiwa: `Usivunje kiapo chako, bali ni lazima utimize kiapo chako kwa Bwana.`
34
Lakini mimi nawaambieni, msiape kamwe; wala kwa mbingu, maana ni kiti cha enzi cha Mungu;
35
wala kwa dunia, maana ni kiti chake cha kuwekea miguu; wala kwa Yerusalemu, maana ni mji wa Mfalme mkuu.
36
Wala usiape kwa kichwa chako, maana huwezi kuufanya hata unywele mmoja kuwa mweupe au mweusi.
37
Ukisema, `Ndiyo`, basi iwe `Ndiyo`; ukisema `Siyo`, basi iwe kweli `Siyo`. Chochote kinachozidi hayo hutoka kwa yule Mwovu.
38
"Mmesikia kwamba ilisemwa: `Jicho kwa jicho, jino kwa jino.`
39
Lakini mimi nawaambieni, usimlipize kisasi mtu mbaya. Mtu akikupiga kofi shavu la kulia, mgeuzie pia shavu la pili.
Gegereka
Gegereka ni arithropodi walio na viungo vyenye matagaa mawili na kiunzi-nje ngumu ambacho kimeumbwa kwa khitini na kaboneti ya kalisi. Mifano ni kaa, kamba, kambakoche na uduvi. Takriban spishi zote zinatokea majini, baharini hasa. Spishi kadhaa za kaa na nusuoda moja (Oniscidea au woodlice) zinatokea nchini kavu. Spishi nyingine za gegereka zimegundishwa kwenye tabaka la chini (kombe-bata na vipele-bahari) na nyingine tena ni vidusia (bamvua na minyoo-ulimi).
Nikki Beare
Nikki Beare (Machi 7, 1928– Novemba 10, 2014) alikuwa mwanaharakati na mwandishi wa habari, ambaye aliwahi kuwa raisi wa shirika la National Organization for Women (NOW).
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
40
Dodoma vijijini
thumb|250px|Mahali pa Dodoma Vijijini (kijani) katika [[mkoa wa Dodoma.]] Dodoma Vijijini ilikuwa wilaya moja ya Mkoa wa Dodoma wenye msimbo wa posta 41200. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Dodoma Vijijini ilihesabiwa kuwa 440,565.
Gegereka
Kama takriban arithropodi wote kiwiliwili cha gegereka wa kawaida kina sehemu tatu: kichwa au kefalo (cephalon), kidari au toraksi (thorax) na fumbatio au pleo (pleon). Pengine kichwa na kidari vimeunganishwa katika kefalotoraksi (cephalothorax). Idadi ya pingili inatofautiana baina ya familia mbalimbali. Mfano wa idadi ni kama ifuatavyo: 5 katika kichwa, 8 katika kidari na 6 katika fumbatio. Kila pingili inaweza kubeba viungo lakini si lazima. Vile vya kichwa ni jozi mbili za vipapasio, jozi moja ya mandibili na jozi mbili za maksila; vile vya kidari ni jozi tatu za maksilipedi na jozi tano za pereiopodi; na vile vya fumbatio ni jozi tano za pleopodi na jozi moja ya uropodi. Jozi moja hadi tatu za pereiopodi hubeba magondi.
Mto Salange
unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Ngozi).
Nikki Beare
Beare alianza kufanya kazi kama mwandishi wa habari wa The Miami News kabla ya kujitolea kikamilifu katika utetezi wa haki za wanawake huko Florida. Aliajiriwa kama mtetezi na shirika la NOW katika juhudi za kupitisha marekebisho ya haki sawa na akafanya kazi ili kupambana na visa vya ubaguzi wa kazi na bima. Beare alialikwa kwenye mkutano wa tatu wa World Conference on Women na wa nne World Conference on Women mwaka 1985 na 1995.
Dodoma vijijini
Tangu mwaka 2007 imegawiwa kuwa wilaya 2 mpya za wilaya ya Bahi na wilaya ya Chamwino.
Hephzibah Dumville Bechly
Hephzibah Beulah Dumville alizaliwa huko Lancashire, Uingereza kwa Thomas Dumville (1793-1842) na Ann Johnson (1795-1873). Alihamia nchini Marekani pamoja na wazazi wake na ndugu zake, na kufika katika bandari ya New York mnamo Septemba 16, 1840.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
Mtu akikupeleka mahakamani kutaka kukuchukulia shati lako, mwache achukue pia koti lako.
Kimoma
Kimoma (pia Kikulawi) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wamoma kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 1979 idadi ya wasemaji wa Kimoma imehesabiwa kuwa watu 5500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimoma iko katika kundi la Kicelebiki.
Mto Salange
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Nikki Beare
Aliingizwa katika Florida Women's Hall of Fame mnamo mwaka 1994.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
41
Mtu akikulazimisha kubeba mzigo wake kilomita moja, ubebe kilomita mbili.
42
43
"Mmesikia kwamba ilisemwa: `Mpende jirani yako na kumchukia adui yako.`
44
Lakini mimi nawaambieni, wapendeni adui zenu na kuwaombea wale wanaowadhulumu ninyi
ili mpate kuwa watoto wa Baba yenu aliye mbinguni. Kwa maana yeye huwaangazia jua lake watu wabaya na wema, na kuwanyeshea mvua watu wanyofu na waovu.
46
Je, mtapata tuzo gani kwa kuwapenda tu wale wanaowapenda ninyi? Hakuna! Kwa maana hata watoza ushuru hufanya hivyo!
47
Kama mkiwasalimu ndugu zenu tu, je, mmefanya kitu kisicho cha kawaida? Hata watu wasiomjua Mungu nao hufanya vivyo hivyo.
48
Basi, muwe wakamilifu kama Baba yenu wa mbinguni alivyo mkamilifu.
Sura ya 6
1
"Jihadharini msije mkafanya matendo yenu mema mbele ya watu kusudi mwonekane nao. La sivyo, Baba yenu aliye mbinguni hatawapeni tuzo.
"Basi, unapomsaidia maskini, usijitangaze. Usifanye kama wanafiki wafanyavyo katika masunagogi na njiani ili watu wawasifu. Kweli nawaambieni, hao wamekwisha pata tuzo lao.
Lakini wewe unapomsaidia maskini, fanya hivyo kwamba hata rafiki yako asijue ufanyalo.
Gegereka
Uainishaji
Uainisho wa kawaida wa gegereka unaonyeshwa katika sanduku la uainishaji. Lakini tangu mwanzo wa karne hii maainisho mabadala yamependekezwa yaliyotokana na changanuzi za ADN. Kufuatana na pendekezo la hivi karibuni wadudu wa kweli wamebadilika kutoka kundi la kale la gegereka (tazama pendekezo hili katika ukurasa wa arithropodi).
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
"Mnaposali, msipayuke maneno kama watu wasiomjua Mungu. Wao hudhani kwamba Mungu atawasikiliza ati kwa sababu ya maneno mengi.
Msiwe kama wao. Baba yenu anajua mnayoyahitaji hata kabla ya kumwomba.
Basi, hivi ndivyo mnavyopaswa kusali: `Baba yetu uliye mbinguni: Jina lako litukuzwe.
Ufalme wako ufike. Utakalo lifanyike duniani kama mbinguni.
Utupe leo chakula chetu tunachohitaji.
12
Utusamehe makosa yetu, kama nasi tunavyowasamehe waliotukosea.
Usitutie katika majaribu, lakini utuokoe na yule Mwovu.`*fa* na utukufu, hata milele. Amina.
"Maana mkiwasamehe watu makosa yao, Baba yenu wa mbinguni atawasamehe ninyi pia.
Lakini msipowasamehe watu makosa yao, naye Baba yenu hatawasamehe ninyi makosa yenu.
"Mnapofunga, msiwe na huzuni kama wanafiki. Wao hukunja nyuso zao wapate kuonekana na watu kuwa wanafunga. Nawaambieni hakika, hao wamekwisha pata tuzo lao.
Wewe lakini unapofunga, paka kichwa chako mafuta, nawa uso wako,
ili mtu yeyote asijue kwamba unafunga, ila ujulikane tu kwa Baba yako asiyeonekana. Naye Baba yako aonaye yaliyofichika atakutuza.
Mlali (ndege)
Mlali au sekini ni ndege wa jenasi Prionops, jenasi pekee ya familia Prionopidae. Wanatoka Afrika kusini kwa Sahara tu. Spishi za Asia ambazo ziliainishwa katika familia hii, zimehamishwa ndani ya familia Tephrodornithidae. Mlali ni weusi na weupe, weusi na rangi ya kijivu au weusi, weupe na rangi ya kijivu pengine pamoja na rangi ya kahawia nyekundu kwa tumbo. Domo lao lina ncha kwa kulabu na rangi ya nyeusi au nyekundu; miguu ni myekundu mara nyingi. Ndege hawa wana ngozi yenye rangi kali (nyekundu au pinki) kuzunguka macho na ushungi kwa umbo wa helmeti wenye rangi ya nyeupe, kijivu, nyeusi au manjano. Hula wadudu na vertebrata wadogo. Hulijenga tago lao kwa vipande vya gome na tandabui mtini au kichakani na jike hutaga mayai 2-5.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
"Msijiwekee hazina hapa duniani ambako nondo na kutu huharibu, na wezi huingia na kuiba.
Rizavu
Katika mengi sheria zilizotawala maisha ya koloni zilikuwa sheria za Uingereza (pamoja na sheria za kimahali). Katika koloni zao Waingereza walipendelea muundo wa utawala kupitia viongozi wazalendo kwenye ngazi za chini. Muundo huu ulitumiwa hata kwa maeneo makubwa katika nchi lindwa (protectorates) za Uingereza.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
Jiwekeeni hazina mbinguni ambako nondo na kutu hawawezi kuiharibu, wala wezi hawaingii wakaiba.
Rizavu
Hasa katika koloni ambako Waingereza walitegemea kuongeza idadi ya walowezi Wazungu rizavu ilikuwa nchi ya pekee ambako wazalendo waliruhusiwa kuwa na mali ya ardhi.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
Maana pale ilipo hazina yako, ndipo pia utakapokuwa moyo wako.
22
Rizavu
Rizavu na Bantustan za Afrika Kusini
Katika koloni kadhaa eneo al rizavu ilikuwa na asilimia kubwa zaidi kuliko Afrika Kusini lakini kwa jumla ardhi ya rizavu ilikuwa ndogo mno kwa mfano katika Kenya.
Nafasi ya rizavu katika uchumi wa koloni
Uchumi wa kikoloni ulitegemea kazi ya wazalendo hivyo rizavu ilikuwa mahali pa kukalia kwa wakina mama, watoto na wazee wakati wanaume wengi walikaa nje na kuwafanyia kazi wenye mashamba ili wapate pesa ya kulipia kodi za serikali na mahitaji mengine. Haki ya kutunza mila na desturi ilitegemea masharti ya uchumi wa kikoloni. Mara nyingi kama sheria za wazalendo na sheria za kikoloni hazikupatana desturi ya wenyeji iliondolewa.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
"Jicho ni taa ya mwili. Kama jicho lako ni zima, mwili wako wote utakuwa katika mwanga.
Lakini ikiwa jicho lako ni bovu, mwili wako wote utakuwa katika giza. Basi, ikiwa mwanga ulioko ndani yako ni giza, basi, hilo ni giza la kutisha mno.
"Hakuna mtu awezaye kutumikia mabwana wawili. Maana atamchukia mmoja na kumpenda huyo wa pili; au ataambatana na mmoja na kumdharau huyo mwingine. Hamwezi kumtumikia Mungu na mali pamoja.
Waangalieni ndege wa mwituni: hawapandi, hawavuni, wala hawana ghala yoyoye. Hata hivyo, Baba yenu wa mbinguni huwalisha. Je, ninyi si wa thamani kuliko hao?
Ni nani miongoni mwenu kwa kuwa na wasiwasi sana anaweza kuuongeza muda wa maisha yake?
"Na kuhusu mavazi, ya nini kuwa na wasiwasi? Tazameni maua ya porini jinsi yanavyostawi. Hayafanyi kazi wala hayasokoti.
Lakini nawaambieni, hata Solomoni mwenyewe na fahari zake zote hakupata kuvikwa vizuri kama ua mojawapo.
Ikiwa basi Mungu hulivika hivyo jani la shambani ambalo leo liko na kesho latupwa motoni, je, hatafanya zaidi kwenu ninyi? Enyi watu wenye imani haba!
"Basi, msiwe na wasiwasi: `Tutakula nini, tutakunywa nini, tutavaa nini!`
32
Maana hayo yote yanahangaikiwa na watu wasiomjua Mungu. Baba yenu wa mbinguni anajua kwamba mnahitaji vitu hivyo vyote.
33
Bali, zingatieni kwanza Ufalme wa Mungu na matakwa yake, na hayo mengine yote mtapewa kwa ziada.
Basi, msiwe na wasiwasi juu ya kesho; kesho inayo yake. Matatizo ya siku moja yanawatosheni kwa siku hiyo.
Sura ya 7
"Msiwahukumu wengine, msije nanyi mkahukumiwa na Mungu;
kwa maana jinsi mnavyowahukumu wengine, ndivyo nanyi mtakavyohukumiwa; na kipimo kilekile mnachotumia kwa wengine ndicho Mungu atakachotumia kwenu.
Kwa nini wakiona kibanzi kilicho jichoni mwa ndugu yako, na papo hapo huioni boriti iliyoko jichoni mwako?
Au, wawezaje kumwambia ndugu yako, `Ndugu, ngoja nikuondoe kibanzi jichoni mwako`, wakati wewe mwenyewe unayo boriti jichoni mwako?
"Ombeni, nanyi mtapewa; tafuteni, nanyi mtapata; bisheni, nanyi mtafunguliwa.
Maana, aombaye hupewa, atafutaye hupata, na abishaye hufunguliwa.
Je, kuna yeyote miongoni mwenu ambaye mtoto wake akimwomba mkate, atampa jiwe?
Au je, akimwomba samaki, atampa nyoka?
Kama basi ninyi, ingawa ni waovu, mwajua kuwapa watoto wenu vitu vizuri, hakika Baba yenu wa mbinguni atafanya zaidi: atawapa mema wale wanaomwomba.
"Watendeeni wengine yale mnayotaka wao wawatendee ninyi. Hii ndiyo maana ya Sheria ya Mose na mafundisho ya manabii.
"Ingieni kwa kupitia mlango mwembamba. Kwa maana njia inayoongoza kwenye maangamizi ni pana, na mlango wa kuingilia humo ni mpana; waendao njia hiyo ni wengi.
Lakini njia inayoongoza kwenye uzima ni nyembamba, na mlango wa kuingilia humo ni mwembamba; ni watu wachache tu wanaoweza kuigundua njia hiyo.
"Jihadharini na manabii wa uongo. Wao huja kwenu wakionekana kama kondoo kwa nje, lakini kwa ndani ni mbwa mwitu wakali.
Uwanja wa ndege wa Lobito
Ajali na matukio
Mnamo tarehe 15 Desemba 1994, Basler BT-67 N96BF ya SL Aviation Services iliharibika zaidi na kurekebishwa, katika ajali ya kuondoka wakati safari ya ndege ilipojaribiwa kwenye mwendo mfupi wa anga. Wafanyakazi wote wawili waliuawa.
Hotuba ya mlimani
Hotuba yenyewe katika Injili ya Mathayo
Mtawatambua kwa matendo yao. Je, watu huchuma zabibu katika miti ya miiba, au tini katika mbigili? La!
Basi, mti mwema huzaa matunda mema, na mti mbaya huzaa matunda mabaya.
Mti mwema hauwezi kuzaa matunda mabaya, wala mti mbaya hauwezi kuzaa matunda mema.
Kila mti usiozaa matunda mema utakatwa na kutupwa motoni.
Kwa hiyo, mtawatambua kwa matendo yao. ic
"Si kila aniambiaye, `Bwana, Bwana,` ataingia katika Ufalme wa mbinguni; ila ni yule tu anayetimiza mapenzi ya Baba yangu aliye mbinguni.
Wengi wataniambia Siku ile ya hukumu: `Bwana, Bwana! kwa jina lako tulitangaza ujumbe wako, na kwa jina lako tuliwatoa pepo na kufanya miujiza mingi.`
Hapo nitawaambia: `Sikuwajua ninyi kamwe; ondokeni mbele yangu, enyi watenda maovu.`
"Kwa sababu hiyo, kila mtu anayeyasikia maneno yangu na kuyazingatia, anafanana na mtu mwenye busara, aliyejenga nyumba yake juu ya mwamba.
"Lakini yeyote anayesikia maneno yangu haya bila kuyazingatia, anafanana na mtu mpumbavu aliyejenga nyumba yake juu ya mchanga.
Mvua ikanyesha, mito ikafurika, pepo kali zikavuma na kuipiga nyumba hiyo, nayo ikaanguka; tena kwa kishindo kikubwa."
Yesu alipomaliza kusema maneno hayo, umati wa watu ukashangazwa na mafundisho yake.
Hakuwa kama walimu wao wa Sheria, bali alifundisha kwa mamlaka.
Yesu aliposhuka kutoka mlimani, makundi mengi ya watu yalimfuata. thumb|400px|Hotuba ya mlimani na [[uponyaji wa mkoma vilivyochorwa na Cosimo Rosselli miaka 1481-1482 katika ukuta wa Cappella Sistina huko Vatikano (sm. 349 x 570).]]
Kimoksela
Kimoksela ilikuwa lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia iliyozungumzwa na Wamoksela kwenye kisiwa cha Buru. Mwaka wa 1974 msemaji wa mwisho wa Kimoksela imefariki, maana yake Kimoksela imetoweka kabisa siku hizi. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimoksela iko katika kundi la Kimaluku.
Avignon
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Avignon 60px|left Avignon ni mji wa Ufaransa kusini.
Katika miaka 1348-1791 Papa alikuwa ndiye mtawala wa mji huo.
Kwa sababu hizo, mwaka 1995 kiini cha mji huo kimetangazwa mahali pa Urithi wa Dunia.
Wilaya ya Pangani
250px|thumbnail|Mahali pa Wilaya ya Pangani (kijani cheusi) katika Mkoa wa Tanga (kijani) nchini Tanzania Wilaya ya Pangani ni kati ya wilaya za Mkoa wa Tanga katika Tanzania yenye Postikodi namba 21300.
Imepakana na wilaya ya Muheza upande wa Kaskazini, Wilaya ya Handeni upande wa magharibi, wilaya ya Bagamoyo (Mkoa wa Pwani) upande wa kusini na Bahari Hindi upande wa mashariki. Makao makuu ya wilaya yako Pangani mjini.
Wilaya ina wakazi 54,025 (2012) katika tarafa 4, kata 14 na vijiji 33. Ina shule za msingi 35, shule za sekondari 10 na zahanati 16.
Eneo la wilaya ni kama kanda linalofuata ufuko wa Bahari Hindi. Mji wa Pangani upo mdomoni mwa mto Pangani unaoingia ndani ya nchi kavu kwa umbo la mlango mpana. Maeneo yaliyo karibu zaidi na bahari yenye ardhi ya rutuba kuna kilimo cha korosho, nazi, mihogo, mahindi, viazi vitamu na ndizi. Maeneo ya ndani zaidi pasipo rutuba sana kuna mashamba ya katani na mahindi.
Kihistoria mazingira ya Pangani ni kati ya maeneo ya utamaduni wa Uswahilini; kabla ya ukoloni kulikuwa na mashamba ya Waarabu waliotumia watumwa na tangu kufika kwa ukoloni wa Kijerumani mashamba makubwa ya katani yalianzishwa.
Wilaya hii ilikuwa pia nyumbani ya Abushiri ibn Salim al-Harthi na chanzo cha vita ya Abushiri dhidi ya utawala wa Kampuni ya Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki.
[[Picha:Thumb 253 102x110 0 0 crop.png|alt=Logo ya wilaya ya Pangani|thumb|]]
Oberhausen
thumb|left|250px|Gasometer Oberhausen
Oberhausen ni mji wa Rhine Kaskazini-Westfalia nchini Ujerumani. Idadi ya wakazi wake ni takriban 214,024. Mji ulianzishwa 1150.
691
Makala hii inahusu mwaka 691 BK.
Wilaya ya Karagwe
thumb|250px|Mahali pa Karagwe (kijani) katika [[mkoa wa Kagera.]] Wilaya ya Karagwe ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35400. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 332,020.
Jina
Wilaya hii inajumlisha sehemu kubwa ya utemi wa Karagwe ya Kale yenye historia ya karne nyingi.
Bagneux, Hauts-de-Seine
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Bagneux, Hauts-de-Seine
Wilaya ya Karagwe
Wilaya ya Karagwe
Karagwe inakaliwa na kabila la Wanyambo (Abhanyambo) wanaozungumza lugha yao ya Kinyambo (Orunyambo) japo kwa sasa kuna mchanganyiko wa makabila mengi na wageni wengi.
Bagneux, Hauts-de-Seine
Bagneux ni mji wa Ufaransa.
Wilaya ya Karagwe
Wilaya ya Karagwe
Karagwe ni eneo la kihistoria ya Tanzania ya magharibi upande wa magharibi ya Ziwa Viktoria Nyanza karibu na mpaka wa Burundi. Sehemu kubwa ya eneo hili leo ni wilaya ya Karagwe katika Mkoa wa Kagera.
Karagwe ya leo imetoka mbali na kila kizazi kinachozuka kinaongeza yake juu ya Karagwe na wao wenyewe.
Watawala wa Karagwe
Watawala wa Karagwe walikuwa na cheo cha "Umugabe". Nasaba ilianzishwa mnamo mwaka 1450 na mtemi Ruhinda I aliyeitwa pia Bunyambo.
1675 - 1700 Ruhinda V
1700 - 1725 Rusatira
1725 - 1750 Mehinga
1750 - 1775 Kalemera I Ntagara Bwiragenda (alifariki 1775)
1775 - 1795 Ntare V "Kiitabanyoro"
1795 - 1820 Ruhinda VI Orushongo "Lwanyabugondo" (b. 1777 - d. 1820)
1820 - 1853 Ndagara I "Luzingamcucu lwa nkwanzi"
1853 - 1881 Rumanyika I Rugundu
Ngugi wa Thiongo
Maandishi yake ni pamoja na riwaya, tamthilia, hekaya, insha na uhakiki. Ameanzisha gazeti la lugha ya Gikuyu Mũtiiri.
Wilaya ya Karagwe
Watawala wa Karagwe
1882 - 1886 Ndagara II Nyamkuba
Ngugi wa Thiongo
Masomo
Ngugi amezaliwa Kenya katika kijiji cha Kamiriithu karibu na Limuru, wilaya ya Kiambu katika jamii ya Wagikuyu akabatizwa James Ngugi. Alikuwa mtoto wa tano wa mke wa tatu wa baba yake Thiong'o wa Nducu. Baba alikuwa mkulima aliyepotea shamba lake kutokana na Waingereza kuteka na kutwaa Nyanda za Juu za Kenya. James alisoma shule za wamisionari za Kamaandura (Limuru), Karinga (Mangu) na Alliance High School (Kikuyu). Katika miaka ile akawa Mkristo. Wakati alikisoma shule familia yake iliathiriwa na vita ya Maumau ikawa kaka yake aliuawa na mama yake aliteswa.
Mto Samwe
unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Ngozi).
Ngugi wa Thiongo
Masomo
Baada ya kumaliza Alliance High akasoma Makerere akahitimu kupata digrii ya Kiingereza mwaka 1963. Akafunga ndoa na Nyambura mwaka 1961 akazaa naye watoto sita katika miaka iliyofuata. Mwaka 1962 aliandika tamthilia yake ya kwanza "The Black Hermit". Baada ya digrii alirudi Nairobi alipofanya kazi ya uandishi wa gazeti.
Mto Samwe
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Mkoa wa León
León ni moja ya mikoa 52 ya kujitawala ya Hispania. Idadi ya wakazi wake ni takriban 500,169. Mji wake mkuu ni León.
Wilaya ya Karagwe
Watawala wa Karagwe
1886 - 1893 Kalemera II Kanyenje
Ngugi wa Thiongo
Riwaya za kwanza
1964 akachukua nafasi ya masomo huko Chuo Kikuu cha Leeds. Hapo Uingereza alitunga riwaya ya "WEEP NOT, CHILD" (1964) akiwa mwandishi wa kwanza kutoka Afrika ya Mashariki aliyetunga riwaya kwa Kiingereza. Alisimulia hadithi ya kijana Njoroge mwenye ndoto ya kuendeleza elimu yake lakini anakwama kati ya ndoto zake na hali halisi ya maisha ya Kiafrika chini ya ukoloni.
Aliendelea kwa "THE RIVER BETWEEN" (1965) akichora picha ya kijiji kilichopasuliwa kati ya wakristo na wafuasi wa dini ya asili. 1967 alitumia historia ya vita ya Maumau na maarifa ya familia yake kwa ajili ya riwaya ya "A GRAIN OF WHEAT".
Wilaya ya Karagwe
Watawala wa Karagwe
1886 - 1893 Kakoko -Regent
Ngugi wa Thiongo
Riwaya za kwanza
Mwaka uleule baada ya kuchukua digrii ya pili alirudi Kenya akifundisha Chuo Kikuu cha Nairobi 1967-1969. Aliondoka kwa sababu alipinga kuingia kwa siasa ya serikali katika mambo ya chuo. Baada ya mwaka moja huko Makerere alipata nafasi ya kufundisha Marekani kwenye Chuo Kikuu cha Evanston (1970-71). Mwaka 2013 akatunukiwa Shahada ya Heshima ya Uzamivu na Chuo Kikuu Cha Dar es Salaam (UDSM) nchini Tanzania.
Profesa wa fasihi Nairobi
1973 alirudi Nairobi kama Profesa wa Kiingereza na mwenyekiti wa idara ya fasihi. Idara hii ilianzishwa kutokana na upinzani wa Ngugi na wenzake dhidi ya hali ya Kiingereza kuwa nguzo kuu ya elimu katika Afrika. Katika makala 'On the Abolition of the English Department' aliyoandika 1968 pamoja na Taban lo Liyong na Henry Owuor-Anyumba, aliwahi kuuliza "Tukihitaji kutazama historia ya utamaduni mmoja kwa undani kwa ajili ya masomo yetu, kwa nini tusichague utamaduni mmoja wa Kiafrika na kuupa kipaumbele ili tulinganishe tamaduni mbalimbali nao?" Kutokana na msimamo huo aliendelea kutafiti fasihi ya simulizi ya makabila ya Kenya, hasa ya Wagikuyu na fasihi ya Kiswahili.
Wilaya ya Karagwe
Watawala wa Karagwe
1893 - 1914 Ntare VI
Ngugi wa Thiongo
Profesa wa fasihi Nairobi
Katika miaka hii huko Nairobi Ngugi aliamua hawezi kuwa tena mkristo. Mwaka 1976 akabadilisha jina lake kutoka James Ngugi kuwa Ngugi wa Thiong'o.
Wilaya ya Karagwe
Watawala wa Karagwe
1914 - 1916 Kahigi -Regent
Ngugi wa Thiongo
Fasihi simulizi na gereza
Kazi yake ya kifasihi ilimpeleka katika mzozo na serikali. Kuanzia mwaka 1976 Ngugi alishirikiana na wanakijiji Wagikuyu karibu na Limuru kuanzisha maagizo ya tamthilia katika lugha yao. 1976 riwaya yake ya "PETALS OF BLOOD" ilichora picha ya watawala wapya Waafrika jinsi walivyochukua nafasi ya wakoloni wa awali wakidharau na kukandamiza wananchi. Mwaka uleule aliandika tamthilia ya "Ngaahika Ndeenda" (Nitaolewa nitakapopenda). Wakubwa katika serikali walikuwa na wasiwasi wakiogopa mwelekeo wa kimarxist wa Ngugi hasa alipotoka katika Chuo Kikuu na kuingia kati ya wananchi wa kawaida kwa njia ya maigizo yake katika lugha ya Gikuyu. Makamu wa Rais wa Kenya Moi aliamua kumkamata Ngugi kwa misingi ya sheria ya usalama wa kitaifa wakati Rais Jomo Kenyatta mwenyewe tayari alikuwa amedhoofika kutokana na uzee na ugonjwa.
Wilaya ya Karagwe
Watawala wa Karagwe
1916 - 1939 Daudi Rumanyika II
1939 - 1962 - 9.12. B. Itogo Ruhinda VII
Ngugi wa Thiongo
Maandishi ya baadaye
Mwaka 2004 Ngugi alirudi mara ya kwanza Kenya lakini alipata maarifa mabaya akishambuliwa na wahuni na kuibiwa mali mke wake akibakiwa. Shabaha muhmu wa ziara yake ilikuwa kutangaza riwaya yake mpya kwa Gikuyu "Muroogi wa Kigogo".
Kiini cha imani ya Ngugi ni ya kwamba kwa kutumia lugha za kienyeji pekee waandishi waafrika watafikia wanachi wa kawaida na kushinda ukoloni mamboleo rohoni. Tatizo alilo nalo hapo ni ya kwamba lugha za kienyeji zinarudi nyuma haraka katika mazingira ya kisasa hata zikiendelea kuzungumzwa na kusikilizwa kwa redio si lazima zinasomwa pia.
Kimodang
Kimodang ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wamodang kwenye kisiwa cha Kalimantan. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kimodang imehesabiwa kuwa watu 15,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimodang iko katika kundi la Kiborneo-Kaskazini.