cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yakobo Hilari Barbal
Alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mwenye heri tarehe 29 Aprili 1990, halafu mtakatifu tarehe 21 Novemba 1999.
Sikukuu yake inaadhimishwa katika tarehe ya kifo chake.
Nikasi wa Heeze
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini. Kwanza alitangazwa na Papa Klement X kuwa mwenye heri tarehe 24 Novemba 1675, halafu mtakatifu na Papa Pius IX tarehe 29 Juni 1867.
Mbaraka Mwinshehe
Kuingia kwake katika ulimwengu wa muziki
thumb|Bendi ya Super Volcano katika pozi tofauti.. Mbaraka Mwinshehe alianza kushiriki katika maonyesho ya Morogoro Jazz tangu akiwa shule, wakati huo alipenda kupiga sana filimbi katika mtindo wa kwela kutoka Afrika ya Kusini ukiwa na wapulizaji maarufu kama Spokes Mashiyan, na ulipendwa sana na vijana haswa wa shule na makundi mengi ya jiving yalikuweko katika shule za sekondari.
Hivyo alishiriki akiwa mpigaji wa filimbi wakati wa wikiendi. Siku moja kwenye mwaka 1965, wakati wanamuziki wa Morogoro Jazz wakiwa wamepumzika nje ya klabu yao Mbaraka alipita akiwa na begi kubwa walipomuuliza anaenda wapi muda ule ambao anatakiwa kuwa shule, aliwaambia kuwa hataki tena shule anaenda Dar es Salaam kutafuta maisha, walimsihi alale pale klabuni kwanza awaze hatima yake.
Kesho yake wanamuziki walishangaa kumkuta Mbaraka akifanya mazoezi ya gitaa kwani walikuwa wakimfahamu kama mpiga filimbi, kwa kuwa walikuwa na shida ya mpiga rhythm walimsihi aache safari ya Dar na abaki kwenye bendi kama mpiga rhythm, akakubali. Wakati huo ni wapiga tarumbeta, saxaphone na gitaa la solo pekee waliokuwa wanalipwa kwa mwezi, wengine wote walipata posho kidogo kila lilipopigwa dansi. Siku moja walialikwa Dar es Salaam kwa ajili ya mashindano na Kilwa Jazz, kabla ya kuondoka Mbaraka aligoma kwenda kwa kuwa alikuwa halipwi, wazee wa bendi wakakubali kumlipa shilingi 120 kwa mwezi, mpiga solo ambaye alikuwa akilipwa sh150 akagoma kwenda Dar kwa kutetea kuwa mpiga rhythm hastahili malipo, hivyo Mbaraka akasema angepiga pia solo, bendi ikaenda Dar ikiwa na mashaka kwani Kilwa Jazz Band wakati huo ilikuwa ni tishio, na wao walikuwa wakienda bila mpiga solo.
Mbaraka alilipiga vizuri sana solo katika mashindano hayo na bendi ikashinda. Akapandishwa mshahara hadi shilingi 250 ambazo zilikuwa ni kiwango cha juu sana, na kuanzia hapo mpaka alipoacha bendi na kwenda kuanzisha bendi yake Super Volcano, Mbaraka akawa mpiga solo wa Morogoro Jazz Band.
Upigaji wake wa gitaa, ni somo zuri sana kwa mpigaji anaetaka kujiendeleza katika upigaji wa gitaa la solo. Katika vipindi vyake vya kuanzia Morogoro Jazz hadi Super Volcano alipitia staili nyingi za muziki, baadhi kama Sululu, Likembe, Masika Zolezole na kadhalika. Tofauti na bendi nyingi ambazo hubadili majina ya mitindo bila kubadili muziki wenyewe, staili za Mbaraka zilionyesha mabadiliko. Nyimbo katika staili ya Likembe zilikuwa tofauti na zile za Masika Zolezole. Kipindi hicho wapenzi wa muziki waliweza kuondoka Dar es Salaam na kwenda Morogoro kufaidi wiki endi ya muziki aidha wa Cuban Marimba, au Morogoro Jazz.
Kifo cha Mbaraka
Siku ya 12 Januari 1979 ulimwengu wa muziki Tanzania ulitikisika kwa simanzi baada ya kusikika kifo cha mwanamuziki huyo, mpiga gitaa, muimbaji, mtunzi na kiongozi wa bendi wa miaka mingi na ambaye bendi yake ilikuwa imepiga karibu kila wilaya ya nchini Tanzania. Taarifa ziliingia jioni ya siku ile kupitia redio ya Taifa kuwa nguli huyu alifia hospitali katika jiji la Mombasa nchini Kenya muda wa saa 1:55 jioni kufuatia ajali ya gari.
Kwa maelezo ya Zebedee Japhet Kinoka (maarufu kama Super Zex) tarehe 12 Januari 1979 alikuwa anatoka maeneo ya Kisauni kumtembelea Mtanzania mwenzake aliyekuwa na hoteli huko, ambaye pia walitoka kijiji kimoja Maramba huko Tanga. Alipofika karibu na Kongoya Church aliona gari aina ya Peugot 404 nyeupe ikitoka upande wa Bush Bar na kwa spidi kali ikaenda na kuligonga lori moja lililokuwa likitokea upande mwingine.
Ilikuwa mchana kiasi kama saa 7 hivi. Watu wakakimbilia kungalia ajali akiwemo yeye. Na mara moja akamtambua Mbaraka na kuwambia watu kuwa huyo ni mwanamuziki Mtanzania anaitwa Mbaraka Mwinshehe. Katika gari lile kulikuweko watu watatu Mbaraka alikuwa amekaa mbele pamoja na dereva. Dereva (maelezo ya baadaye yalimtambua kuwa alikuwa rafiki wa Mbaraka na mkazi wa Moshi aliitwa Omari Abdi, kuna maelezo mengine kuwa Abdi pia alikuja fia hospitalini si pale kwenye ajali) na abiria aliyekuwa nyuma walikufa palepale, ikalazimika kuanza kukata mabati ili kumuondoa Mbaraka aliyekuwa amebanwa miguu katika gari lile lililoharibika, yeye alikuwa bado hai.
Wakati kazi hiyo inaendelea Zebedee alikimbilia Kengeleni Bar ambapo Jamhuri Jazz Band (Bendi ya Watanzania) ilkuwa ikipiga muziki nakuwambia kuwa mwenzao kaumia sana, nao wakatoka mbio, wakiwemo akina Harrisson Siwale. Mbaraka aliweza kutolewa kwenye gari na kupelekwa kwenye hospitali ya Makadara. Zebedee pia akatumwa kuwafuata wanamuziki wa bendi ya Super Volcano ambao wakati huo walikuwa wakipiga Zambia Bar, wanamuziki walipofika hospitali wakaambiwa watoe damu na wakaanza kukwepa kutoa damu kwa visingizio mbalimbali.
Muda si mrefu Mbaraka Mwinyshehe akafariki. Mbaraka alifarika 12 Januari 1979 akiwa na umri mdogo wa miaka 34 tu. Kwa kuwa mpaka wa Kenya na Tanzania ulikuwa umefungwa wakati huo kutokana na mgogoro kati ya serikali za nchi hizi mbili, mwili wa Mbaraka alisafirishwa mpaka mpakani na kupokelewa na ndugu marafiki na Maafisa wa Wizara ya Utamaduni.
Mbaraka Mwinyshehe alizikwa Mzenga Kisarawe.
Muungano wa Kijerumani
thumb| Mgawanyiko wa Ujerumani, 1949. [[Ujerumani ya Magharibi|Ujerumani Magharibi (bluu) ina Kanda za Amerika, Uingereza na Ufaransa (bila Saar), Ujerumani Mashariki (nyekundu) huundwa kutoka kwa Ukanda wa Soviet.]] Muungano wa Kijerumani ( Kijerumani : Deutsche Wiedervereinigung, Kiing. German Reunification) ulikuwa mchakato wa kuunganisha sehemu za Ujeruamni zilizowahi kutenganishwa. Muungano huo ulitokea kwenye mwaka 1990 wakati majimbo ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Ujerumani (Ujerumani Mashariki) yalijiunga na Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani (Ujerumani Magharibi).
Baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia, Ujerumani iligawanywa na washindi kwa kanda nne vilivyosimamiwa na Marekani, Urusi, Uingereza na Ufaransa.
1949 Wajerumani walianza tena kujitawala katika nchi mbili. Kanda za Marekani, Uingereza na Ufaransa ziliungana kwa jina la Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani liliofuata siasa ya demokrasia ya vyama vingi na uchumi wa kibepari. Kanda la Kirusi lilikuwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kijerumani lililofuata siasa ya utawala wa chama cha kikomunisti na uchumi wa kijamaa.
Hadi mwaka 1960 uchumi wa magharibi umepita ule wa mashariki. Hali ya maisha katika magharibi ilianza kuwa bora na pamoja na udikteta wa kisiasa wa Wakomunisti wananchi wengi wa mashariki walivuka mpaka wakahamia magharibi. Kwa hivyo serikali ya mashariki ilianza kujenga fensi kwenye mpaka na kwenye Agosti 1961 ilijenga ukuta wa Berlin uliozuia watu wa mashariki wasiweze tena kufika magharibi.
Hadi mwaka 1989 hali ya kiuchumi katika mashariki ilizidi kubaki nyuma ya magharibi, na kwa jumla uchumi ulikuwa matatani. Wakati ule kiongozi wa Umoja wa Kisoveti Mikhail Gorbachev alianza kulegeza ukali wa utawala wa kikomunisti. Watu wengi kwenye mashariki hawakuwa tena tayari kunyamaza na idadi ya wakimbizi wa kwenda magharibi iliongezeka kwa ghafla wakipita nchi jirani za kikomunisti kama Chekoslovakia na Hungaria ambako watawala hawakuwa tayari tena kuwazuia. Wakati ule, Wajerumani wengi hawakuamini bado kwamba nchi itaunganishwa tena.
Hatimaye mpaka ulifunguliwa tarehe 9 Novemba 1989. Utawala wa Wakomunisti uliporomoka haraka na katika kipindi cha miezi 11 iliyofuata, masharti ya muungano yalijadiliwa kati ya Ujerumani Mashariki na Magharibi, Ufaransa, Uingereza, Marekani na Umoja wa Kisovieti.
Mkataba wa Masuluhisho ya Mwisho kuhusu Ujerumani uliotiwa saini na nchi hizo mbili ndani ya Ujerumani na nchi za washindi wa Vita Kuu ulifungua njia kuelekea kuungana tena.
Tarehe 3 Oktoba 1990, saa 00:01 majimbo matano ya Brandenburg, Mecklenburg-Vorpommern, Saxony, Saxony-Anhalt, Thuringia na Berlin yalijiunga rasmi na Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani. Jamhuri ya Kidemokrasia ya Ujerumani ilikoma kuwepo wakati huu.
780 KK
Makala hii inahusu mwaka 780 KK (kabla ya Kristo).
Kikenga
Kikenga ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wakenga. Mwaka wa 1997 idadi ya wasemaji wa Kikenga imehesabiwa kuwa watu 40,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikenga iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.
Abubakari Lunna
Dolsi-naa Alhaji Abubakari Lunna (alifariki 2009) alikua mwalimu wa muziki, mtengeneza ngoma, na mwimbaji wa muziki wa Dagbon na mnenguaji mwenye asili ya Ghana. Alimshauri mtaalamu wa ethnomusicologist na Profesa wa Muziki David Locke, na mpiga mdundo wa Marekani Jerry Leake. Alifundisha chuo cha Muziki cha Berklee na Chuo kikuu cha Tufts. Alikuwa mpiga ngoma mkuu wa Dagomba Kampuni ya Kitaifa ya Folkloric ya Ghana kutoka mwaka 1960 hadi 1980. Yeye alifariki huko Tamale, Ghana, mwaka 2009. Shule ya muziki ya Granoff kwa kushirikiana na chuo kikuu cha Tufts waliandaa "Africa Fest 2009" kusherehekea kumbukumbu yake.
Mordovia
thumb|right|300px|Mahali pa Kaskazi Mordovia katika [[Russia]] left|70px thumbnail|right|280px|Sanamu huko Alekseevka. Mordovia ni mkoa ulioko nchini Russia.
Mji mkuu wake ni Saransk.
789 KK
Makala hii inahusu mwaka 789 KK (kabla ya Kristo).
Wateso
Wateso ni kabila kubwa la watu (4,000,000 hivi) wa jamii ya Waniloti wanaoishi mashariki mwa Uganda na magharibi mwa Kenya.
Lugha yao ni Kiteso, mojawapo kati ya lugha za Kiniloti.
Kikube
Kikube ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakube. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikube imehesabiwa kuwa watu 7500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikube iko katika kundi la Kihuon.
Kikubo
Kikubo ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakubo. Idadi ya wasemaji wa Kikubo imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikubo iko katika kundi la “East Strickland”.
Stergomena Tax
thumb|Stergomena Tax Stergomena Lawrence Tax (amezaliwa 6 Julai 1960) ni mtumishi wa umma wa Tanzania ambaye aliwahi kuwa Katibu Mtendaji wa Jumuiya ya Maendeleo Kusini mwa Afrika (SADC). . Kwenye Septemba 2021 aliteuliwa kuwa Waziri wa Ulinzi wa Tanzania akiwa mwanamke wa kwanza kuongoza wizara hiyo.
Tarehe 3 Oktoba 2022, Stergomena Tax aliondoka katika wizara hii akipewa nafasi ya Waziri wa Mambo ya Nje wa Tanzania.
Maisha
Tax alisoma shule za msingi kadhaa nchini Tanzania na huko Mwanza kwenye Lake Secondary School ambapo alikuwa akisoma pamoja na John Magufuli.
Mnamo 1991 alipata shahada yake ya kwanza katika biashara kwenye Chuo Kikuu cha Dar es Salaam. Akaendelea kusoma siasa na uchumi wa maendeleo kwenye Chuo Kikuu cha Tsukuba huko Japani kati ya 1995 hadi 2002 alipohitimu kwa stashada ya uzamili.
Tax ameolewa na ana watoto wawili
Kazi
left|thumb|2023 Baada ya kurudi Tanzania, alihudumu kama katibu mkuu katika Wizara ya Ushirikiano wa Afrika Mashariki kutoka 2008 hadi 2013 alipoteuliwa kama Katibu Mtendaji wa Jumuiya ya Maendeleo katika Kusini mwa Afrika katika Mkutano wa 33 wa Wakuu wa Nchi na Serikali huko Lilongwe, Malawi.
Mnamo Agosti 2021, nafasi yake ilichukuliwa na Elias Mpedi Magosi kama katibu wa SADC. Ijumaa, Septemba 10, 2021 aliteuliwa na rais Samia Suluhu Hassan kuwa mbunge. Tarehe 12 Septemba 2021 aliteuliwa kuwa Waziri wa Ulinzi.
Maria Qi Yu
(Daji, 1885 hivi - Wangla, 28 Juni 1900) alikuwa mwanamke wa China aliyefia Ukristo wakati wa Uasi wa Waboksa.
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mtakatifu pamoja na wengine 119 tarehe 1 Oktoba 2000.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 9 Julai, lakini ya kwake mwenyewe tarehe ya kifodini chake.
Mto Wasumata
Maji yake yanaishia katika mto Jubba na hatimaye katika bahari ya Hindi.
Wilaya ya Mbengue
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 49,928.
Makao makuu yako M'Bengué (mji).
Hapa chini ni majina ya vijiji 32 vya tarafa ya M'Bengué na idadi ya wakazi mwaka 2014 :
• # Foundo 1 (584)
• # Foundo 2 (903)
• # Sanhara (1 067)
• # Sindjougou (213)
Mto Namigongo
ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Ruvuma.
Wilaya ya Mbengue
• # Souhoua (1 187)
Mfalme Edmund
Mfalme Edmund (841/842 - Thetford, Uingereza, 20 Novemba 869/870) alikuwa mfalme wa Waangli wa Mashariki, (leo Norfolk na Suffolk) katika kipindi kigumu cha karne ya 9, nchi iliposumbuliwa sana na Waviking.
Wilaya ya Mbengue
• # Kanofa (234)
• # Kanofa 1 (200)
Mfalme Edmund
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Watharaka
Wamwimbi ni kabila la watu wa jamii ya Wameru wanaoishi nchini Kenya, katika kaunti ya Tharaka-Nithi.
Mfalme Edmund
Maisha
Kisha kuzaliwa mwaka 841 hivi, Edmund alipambana na Wadani waliozoea kushambulia Britania, halafu kudai pesa nyingi ili kujiondokee salama.
Wilaya ya Mbengue
• # Kanonon (762)
Watharaka
Lugha yao ni Kimiiru, mojawapo kati ya lugha za Bantu.
Mfalme Edmund
Maisha
Kumbe mwaka 869 Edmund alikataa, lakini alishindwa vitani na kutekwa.
Wilaya ya Mbengue
• # Kassalgue (816)
Mfalme Edmund
Maisha
Edmund aliahidiwa ataachiwa uhai na ufalme akikataa imani yake na kukubali himaya ya Wadani. Hata hivyo alikataa mara mbili mpaka akachomwa kwa mishale.
Alfonsina Storni
Alfonsina Storni Martignoni (Capriasca, Uswisi, 29 Mei 1892 - Mar del Plata, Argentina, 25 Oktoba 1938) alikuwa mwandishi na mshairi wa Argentina mwenye asili ya Uswisi.
Mto Kanyomvyi (Ruyigi)
ni jina la mito miwili na korongo moja vinavyopatikana katika mkoa wa Ruyigi (mashariki mwa Burundi).
Mfalme Edmund
Maisha
Amezikwa Beadoricesworth, leo Bury St. Edmund, kilometa 50 kutoka Cambridge.
Wilehadi wa Denmark
Wilehadi wa Denmark (1482 - 1572), alikuwa padri wa shirika la Ndugu Wadogo kutoka Denmark aliyefia imani ya Kikatoliki huko Uholanzi pamoja na wenzake 18 maarufu kama Wafiadini wa Gorkum.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini. Kwanza alitangazwa na Papa Klement X kuwa mwenye heri tarehe 24 Novemba 1675, halafu mtakatifu na Papa Pius IX tarehe 29 Juni 1867.
787 KK
Makala hii inahusu mwaka 787 KK (kabla ya Kristo).
Mfalme Edmund
Maisha
Kifo chake kikawa pia mwisho wa ufalme wa Anglia Mashariki, lakini ushujaa wake haujasahaulika, akawa kielelezo cha wengi huko Uingereza. Kabla karne hiyo haijaisha, sarafu ilitolewa enzi ya uhai wake ilikuwa inaitwa “penny ya Mt. Edmund”.
Mto Kanyomvyi (Ruyigi)
Maji ya mto mmojawapo huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki. Yale ya mto mwingine na wa korongo yanaelekea mto Ruvubu, ziwa Nyanza, mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Anfiloki wa Ikonio
thumb|upright|[[Mchoro mdogo wa Mt. Anfiloki.]] Anfiloki wa Ikonio (alizaliwa Kapadokia, leo nchini Uturuki, 340 hivi - Konya, Likaonia 403 hivi) alikuwa mmonaki, askofu wa Konya kuanzia mwaka 374 na mwanateolojia maarufu, ndugu wa Gregori wa Nazianzo na rafiki wa Basili Mkuu.
Wilaya ya Mbengue
• # Katala 1 (442)
• # Katala 2 (285)
Anfiloki wa Ikonio
Tangu zamani anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu na mmojawapo kati ya mababu wa Kanisa.
Wataveta
Lugha yao ni Kitaveta, mojawapo kati ya lugha za Kibantu, lakini wengi wanaongea pia Kiswahili. Lugha ya Kitaveta inafanana kwa zaidi ya asilimia 95 (95%) na lugha ya Kipare.
Anfiloki wa Ikonio
Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 23 Novemba.
Maandishi
Maandishi yake mengi yamepotea. Zimebaki hotuba 8, barua kwa Sinodi ya Ikonio na labda zaidi kidogo.
Wataveta
Baadhi ya majina na koo za Wataveta zinafanana na majina na koo za Wapare wa Tanzania, mfano majina kama Senzia, Mcharo, Semboja n.k. yapo kwa Wataveta na pia kwa Wapare. Koo kama Msuya, Mziray, Mrutu n.k. zipo kwa Wapare na Wataveta pia.
Wengi wao ni Wakristo na Waislamu.
Mto Kariba (Ruyigi)
unapatikana katika mkoa wa Ruyigi (mashariki mwa Burundi).
Wilaya ya Mbengue
• # Legoun (369)
Mto Kariba (Ruyigi)
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Wilaya ya Mbengue
• # Nafoun (1 304)
• # Nambira (1 017)
• # N'diengbala (709)
• # Sandregue (1 533)
• # Sekonkaha (869)
• # Soleya (898)
• # Tiebila (965)
Mradi wa Jenomu ya Binadamu
Mradi wa Jenomu ya Binadamu (kwa Kiingereza: Human Genome Project) ulikuwa mradi wa utafiti wa kisayansi wa kimataifa uliolenga kutambua jozi za besi ambazo zinaunda ADN ya binadamu, na kutengeneza ramani yote ya jeni za jenomu ya binadamu katika mtazamo wa mwili na utendaji. Bado ni mradi mkubwa zaidi wa kibaiolojia ulioshirikisha ulimwengu.
Mipango ilianza baada ya wazo hilo kuchukuliwa na serikali ya Marekani mwaka 1984, mradi huo ulizinduliwa rasmi mnamo 1990, na ulitangazwa kuwa kamili mnamo Aprili 14, 2003. Kiwango cha jenomu kamili kilifanikiwa mnamo Mei 2021.
Wilaya ya Mbengue
• # Tietougou (654)
Mradi wa Jenomu ya Binadamu
Ufadhili ulitoka kwa serikali ya Marekani kupitia Taasisi za Kitaifa za Afya (kwa Kiingereza: National Institutes of Health (NIH)) na vilevile vikundi vingine vingi kutoka ulimwenguni kote. Mradi unaofanana na huu ulifanywa nje ya serikali na Shirika la Celera, au Celera Genomics, ambayo ilizinduliwa rasmi mnamo 1998. Katika kutambua mlolongo wa jozi za besi, tafiti nyingi zilizofadhiliwa na serikali zilifanywa katika vyuo vikuu ishirini na vituo vya utafiti huko Marekani, Uingereza, Japan, Ufaransa, Ujerumani, na China.
Mradi wa Jenomu ya Binadamu hapo awali ulilenga kutengeneza ramani ya nyukleotidi zilizomo kwenye jenomu ya rejeleo lenye seti moja ya chembeuzi za binadamu (zilizo zaidi ya bilioni tatu). Jenomu ya kila mtu ni ya pekee; kupanga ramani ya jenomu ya binadamu kulihusisha kutafiti mlolongo wa ADN katika idadi ndogo ya watu na kisha kukusanya taarifa hizo ili kupata mlolongo kamili kwa kila chembeuzi. Kwa hiyo, jenomu ya binadamu iliyomalizika ni mozaiki kwa sababu ina mchanganyiko wa taarifa za seli kutoka kwa zaidi ya mtu mmoja, haimwakilishi mtu yeyote maalumu. Manufaa ya mradi huo yanatokana na ukweli kwamba sehemu kubwa ya jenomu ya binadamu ni sawa kwa wote.
Wilaya ya Mbengue
• # Tiolo 1 (486)
Nnenna Okore
thumb|Msanii Nnenna Okore akiwa katika studio yake ya Chicago mwaka wa 2014 Nnenna Okore (alizaliwa Australia, 1975) ni msanii anayefanya kazi zake nchini Nigeria na Marekani. Kazi zake nyingi zinahamasishwa na muundo, rangi na fomu zinazomzunguka. Kazi nyingi za Okore hutumia Flotsam, jetsam, lagan, na derelict au maombo yaliyozuiliwa ili kutengeneza mandhari na picha ya matumizi mengi ya nguvu kazi ya mwanadamu. Alijifunza baadhi ya mbinu zake kama kushona, kushikisha, kubadili rangi na kusokota, kwa kutazama namna watu wa kawaida wanavyofanya shughuli zao za kila siku. Kazi nying za Okore huchunguza safu zenye vielelezo vingi, na kazi zake zimekua zikionyeshwa katika makumbusho na maonyesho mbalimbali ndani na nje ya Marekani. Ameshinda tuzo za kimataifa, mojawapo ni ‘’Fulbright Scholar Award’’ mwaka 2012.
Wilaya ya Mbengue
• # Tiolo 2 (464)
Nnenna Okore
Okore kwa sasa ni mhadhiri wa chuo kikuu cha North Park ‘’North Park University’’ jijini Chicago, ambamo atafundisha Sanaa ya sanamu. Binti wa proffesa na mkutubi hua mara kwa mara anatathmini utambulisho wake kama mmarekani na kuulinganisha na utambulisho wake kama mnigeria na hueleza utofauti kati ya mahala alipozaliwa na Marekani.
Kikulfa
Kikulfa ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wakulfa. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kikulfa imehesabiwa kuwa watu 2200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikulfa iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.
Nnenna Okore
Maisha yake
Okore alizaliwa visiwa vya Thursday Island, nchini Australia, wazazi wake ni watu wa Ututu, Jimbo la Abia nchini Nigeria. Aliporudi nchini Nigeria akiwa na umri wa miaka minne, Okore alitumia muda wake mwingi katika mji wa Nsukka uliopo kusini mashariki mwa Nigeria, wazazi wake wote walikua ni wakufunzi katika chuo kikuu cha Nigeria. Sanaa ya Okore iliathiriwa san ana mandhari ya Nsukka, kama vile uwepo wa nyumba zilizojengwa kwa tope zikiwa na mabati ya kisasa, mrundikano wa kuni pembezoni mwa jingo lililovunjwa, watu katika mavazi chakavu na mandhari chakavu.
Wilaya ya Mbengue
• # Vononloho (519)
Nnenna Okore
Maisha yake
Akiwa anaishi katika makazi ya wakuu, yaliyokuwa karibu na mipaka ya chuo, Okore mara nyingi aliweza kunana na wakazi ambao sio wafanyakazi wa ndani ya chuo, aliweza kutambua masoko ya karibu Pamoja na kukutana na wakazi wengi wa maeneo ya mijini. Leo hii, kazi yake imelenga matumizi ya vifaa asilia kama vile ufinyanzi, kama, nyuzi, vijiti na karatasi ambavyo alikua anakutana navyo kila mara wakati akiishi Nsukka.
Wilaya ya Mbengue
• # Zangbanou (353)
Nnenna Okore
Elimu
Okore alipata elimu yake ya msingi na sekondari kutoka shule inayomilikiwa na chuo kikuu cha Nigeria, Baadaye alijiunga na shule ya upili ya Waterford (‘’Waterford Kamhlaba United World College’’) nchini [Swaziland. Alipenda sana masuala ya Sanaa alipokua shule ya msingi, alipenda kushona, kufuma na kupandikiza. Wakati huo, Okore alishinda tuzi nyongi za Sanaa, mojawapo ni ya UNESCO katika mashindano ya sanaa ya Watoto barani Afrika mwaka 1993. Akiwa sekondari, alipendelea zaidi sanaa ya uchoraji na kupaka rangi. Familia yake, hasahasa baba yake bwana A. O. Okore, walimpa ushirikiano na kumuunga mkono kwa asilimia kubwa, wakimtia moyo katika ndoto zake za kuwa msanii.
Wilaya ya Mbengue
• # Zeguere (858)
Nnenna Okore
Elimu
Alipohitimu kutoka shule ya upili huko nchini Swaziland, Okore alikua mahiri katika sanaa ya uchoraji, ufinyanzi na uchapishaji. Miaka michache baadae, alipata tuzo ya UNIFEM ashindano ya tuzo za kuwawezesha wanawake, zawadi zilizohusishwa ni Pamoja na safari ya kwenda Dakar, Senegal; Abuja, Nigeria; na Beijing, China, kama muwakilishi wa wanawake katika tamasha la wanawake la ulimwengu.
Mwaka 1995, Okore alijiunga na chuo kikuu cha Nigeria kwa masomo ya Sanaa. Kazi zake za awali zilihusisha kupaka rangi za mafuta. Akiwa mwaka wa tatu, Okore alianza kutafiti juu ya matumizi ya vitu ambavyo sio vya kawaida katita tasnia ya upakaji rangi kama vile matumizi ya canvas, hii ikiwa ni jitihada za kutofautisha kazi zake na wasanii wengine. Alitumi majani, nguo, vijiti, picha chakavu na karatasi. Okore alipata hamasa kuto kwa walimu wake wakiwemo, Chijioke Onuora, Chike Aniakor, na El Anatsui. Okore alipata shahada ya sanaa kutoka chuo kikuu cha Nigeria mwaka 1999, akiwa na ufaulu wa juu kabisa wa heshma.
Miaka miwili baadaye, Okore alihamia nchini Marekani kwa ajili ya masomo ya Uzamili katika sanaa huko chuo kikuu cha Iowa, ambapo alihitimu mwaka 2005.
Kazi
Baada ya kuhitimu kutoka chuo kikuu cha Iowa, Okere alipata ajira kutoka chu kikuu cha North Park kufundisha na kusimamia idara ya sanaa. Kwa sasa anafanya kazi kama mkufunzi na mkuu wa idara, akielekeza wanafunzi wa shahada katika Nyanja tatu, uchoraji, uchongaji sanamu na matengezo ya maombo yenye pande tatu.
Kikibet
Kikibet ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wakibet. Mwaka wa 1983 idadi ya wasemaji wa Kikibet imehesabiwa kuwa watu 18,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikibet iko katika kundi la Kinilotiki.
Nnenna Okore
Kazi
Pamoja na kazi yake ya ukufunzi, kazi za Okore zimekua zikionyeshwa sehemu mbalimbali ulimwenguni katika makumbusho na hadhira mbalimbali katika mabara ya Asia, Ulaya, Marekani ya kaskazini na Afrika. Kazi zake zimekua zikielezewa kwa namna ya kipekee kwatika majrida kama vile Sculpture Magazine, The New York Times, Financial Times, Art South Africa na Ceramics: Art and Perception. Alifanya maonyesho yake ya kwanza mwaka 2001 yenye jina la ‘’Metaphors’’ jijini Lagos, Nigeria. Maonyesho yake ya pili yalikwenda kwa jina la ‘’Beyond the lines’’ katika makumbusho ya Didi, Lagos Nigeria mwaka 2002. Alifanya maonyesho yake binafsi ya kwanza nchini Marekani mwaka 2002 na kulipa jina la ‘’Re-presented’’ huko chu kikuu cha Iowa. Tangu hapo, amekua akifanya maonyesho ya aina hii kila mwaka.
Mwaka 2012, Okore alpata tuzo kwa jina ‘’Fulbright Scholar Award’’. Iliambatana na ruzuku, alisafiri kwenda Nigeria katika kazi ya ukufunzi katika chuo kikuu cha Lagos, ambamo aliendele na uzalishaji wa kazi za sanaa na ubunifu wa hali ya juu. Baadaye baada ya kumaliza kazi hiyo, alirejea nchini Marekani mwaka 2013.
Hege Storhaug
alt=Hege Storhaug katika Maonyesho ya Vitabu ya Warsaw mnamo 2017|thumb|Hege Storhaug katika Maonyesho ya Vitabu ya Warsaw mnamo 2017 Hege Storhaug  (alizaliwa 21 Mei 1962) ni mwanaharakati wa kisiasa na mwandishi wa vitabu raia wa Norwei. Tangu miaka ya 1990 alijulikana kwa ukosoaji wake dhidi ya Uislamu na harakati zake za kupinga uhamiaji. Kabla ya kujiingiza kwenye harakati za kupinga uhamiaji alifanya kazi kwa muda mfupi kama mwandishi wa habari. Anaongoza shirika dogo la kupinga uhamiaji liitwalo Human Rights Service akiwa na mshirika wake, na kushika nyadhifa ya mkurugenzi wa habari kwenye shirika hilo. Mwaka 2015 alichapisha kitabu cha ''Islam, den 11. landeplage'' chenye madai kuwa uislamu ni "hatari" Wasomi na wachambuzi walifananua maoni yake kama chuki dhidi ya uislamu
Hapo awali, akiwa mchezaji wa mpira wa wavu, Storhaug pia alikuwa mkufunzi wa riadha aliyethibitishwa mwenye shahada ya kwanza kutoka chuo cha Norwegian School of Sport Sciences, na aliangazia matatizo ya kula kwa wanariadha wanawake. Aliwahi kucheza katika timu ya taifa ya wanawake ya mpira wa wavu ya Norwei, na alifundisha na kucheza katika timu ambazo ziliwahi kushinda mashindano ya kitaifa nchini Norwei.
Nnenna Okore
Nyenzo
Mwanzoni mwa Maisha ya Okore akiwa nchini Marekani, alionekana mwenye utofauti mkubwa sana wa kimazingira na utamaduni. Akiwa bado anajaribu kuingia katika mazingira ya huko, aliendelea na matumizi ya vifaa ambavyo alikua anatumia alipokua nchini kwake.
Okore anapendelea matumizi ya vitu asilia. Katika kazi zake za hivi karibuni, vifaa vyake vimeweza kuonyesha matumizi ya vifaa vinavyopatikana kwa urahisi. Matumizi ya karatasi yaeweza kumpatia njia tofauti tofauti za kufanya kazi zake.
Mkoa Huru wa Hanty-Mansi
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Hanty-Mansi thumb|right|300px|Mahali pa Mkoa Huru wa Hanty-Mansi katika [[Russia]] left|70px Mkoa Huru wa Hanty-Mansi ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Hanty-Mansiysk. Mji mkubwa wake ni Surgut.
Sociedade Esportiva Palmeiras
thumb Sociedade Esportiva Palmeiras (matamshi ya Kireno: [sosiedˈadʒi ispoɾtʃˈivə pawmˈejɾəs], maarufu kama Palmeiras) ni kilabu cha michezo cha Brazil katika jiji la São Paulo, mji mkuu wa jimbo.
Ilianzishwa mnamo Agosti 26, 1914 na rangi zake, zilizopo kwenye ngao na bendera rasmi, ni za kijani na nyeupe. Red, iliyokuwepo tangu kuanzishwa kwake mwaka wa 1914, ilitengwa wakati wa Vita Kuu ya II, chini ya shinikizo kutoka kwa serikali ya kitaifa, katika mkutano huo ambao ulirasimisha mabadiliko ya jina kutoka Palestra Itália hadi Palmeiras.
Iliyochaguliwa kuwa timu bora zaidi duniani mwaka wa 2021 katika orodha ya Shirikisho la Kimataifa la Historia ya Soka na Takwimu (IFFHS), Palmeiras ni timu ya Brazil iliyo na idadi kubwa ya mataji ya kitaifa iliyoshinda, ikipata mashindano mengi rasmi iliyocheza iliyoundwa katika Nchi na Shirikisho la Soka la Brazil (CBF). Alviverde ina mafanikio 16 ya ukubwa huu, huku kukitiliwa mkazo zaidi mataji yake kumi na moja ya Ubingwa wa Brazil (mwenye rekodi): 1960, 1967, (1) 1967, (2) 1969, 1972, 1973, 1993, 1994, 2018, 2028 na 2. Mbali na michuano hiyo, Palmeiras tayari imeshinda 1998, 2012, 2015 na 2020 Copa do Brasil na Kombe la Mabingwa la 2000 nchini, mashindano ambayo pia yanaandaliwa na chombo cha juu zaidi cha soka ya Brazil. Katika kiwango cha kimataifa, pia alishinda Kombe la Mercosur la 1998 na 2022 Recopa Sudamericana.
Godefrid wa Melveren
Godefrid wa Melveren au Godfried of Mervel (1512 - 1572), alikuwa padri wa shirika la Ndugu Wadogo aliyefia imani ya Kikatoliki huko Uholanzi pamoja na wenzake 18 maarufu kama Wafiadini wa Gorkum.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini. Kwanza alitangazwa na Papa Klement X kuwa mwenye heri tarehe 24 Novemba 1675, halafu mtakatifu na Papa Pius IX tarehe 29 Juni 1867.
788 KK
Makala hii inahusu mwaka 788 KK (kabla ya Kristo).
Misheni
Misheni (kutoka neno la Kiingereza: mission ambalo asili yake ni lile la Kilatini missio) ni mahali pa umisionari hasa wa dini ya Ukristo.
Mara nyingi ina makazi ya wamisionari na wahudumu wengine, majengo ya ibada na ya huduma za kijamii kama vile hospitali, shule n.k.
Hulda Stumpf
Hulda Jane Stumpf (10 Januari 1867 – 3 Januari 1930) alikuwa mmisionari Mkristo raia wa Marekani ambaye aliuwawa nyumbani kwake karibu na Africa Inland Mission kituo cha Kijabe, koloni la Kenya, ambapo alikuwa anafanya kazi kama katibu na mtawala.
Inawezekana Stumpf aliuwawa kwa sababu ya upinzani wake dhidi ya ukeketaji wa wanawake. Kabila kuu la Kenya, Wakikuyu, walichukulia ukeketaji kama ibada muhimu, na kulikuwa na upinzani mkubwa dhidi ya makanisa ya kimisionari ya Kenya kwa sababu yalipinga ukeketaji huo. Nyakati hizi, zinajulikana kwenye historia ya Kenya kama Utata wa ukeketaji wa wanawake Kenya, 1929-32
Stumpf aliripotiwa kurekodi filamu dhidi ya ukeketaji nyumbani kwa mabinti wa Kijabe, ambapo aliwasaidia kutoroka. Baadhi ya majeraha yasiyo ya kawaida kwenye mwili wake yalidhihirisha kwa Gavana wa Kenya wa wakati huo kwamba, wauaji wake walimkeketa, kabla ama baada ya kumuua, hata hivyo mahakama ilihitimisha kwamba hakukuwa na uthibitisho kuwa aliuwawa sababu ya upinzani wake dhidi ya ukeketaji.
Maisha ya utotoni na elimu
Stumpf alizaliwa huko Big Run, Pennsilvania, wazazi wake ni J. R. Stumpf na mkewe, na alikulia huko Indiana, Pennsylvania, ni mmoja kati ya watoto wanne. Baba yake alimiliki duka kubwa lililoitwa Indiana's first, lililokuwa kwenye jengo namba 700 kwenye mtaa wa Filadelfia (700 block of Philadelphia Street). Alikuwa ni mmoja wa wazawa wa kwanza kumiliki gari, mwaka 1906 ni magari sita pekee ndio yalikuwa yamesajiliwa, na mwezi Julai 1901 alianza kulitumia gari hilo kupeleka bidhaa kwa wateja.
Stumpf alisoma katika shule ya biashara, baadae shule ya muziki huko New York kwa miaka miwili. Baada ya masomo yake, alifanya kazi kama karani na mkalimani, kisha akajifunza taaluma ya kufupisha maneno shorthand katika chuo cha Indiana Business College.
Mwezi Octoba 1906 aliomba nafasi kama mmisionari wa Africa Inland Mission (AIM), akijielezea kwenye barua yake kama "mwenye umri wa miaka arobaini na mtu mkarimu sana," lakini pia mwenye afya njema. Aliandika kwenye barua yake ya maombi kuwa anataka kufanya kazi Afrika kwa sababu ya "hamu ya dhati", akiamini kwamba muda ni mchache, pale atakaporudi, na mahitaji katika nchi ya kigeni ni makubwa sana"
Mwezi Novemba 1906 aliwaambia AIM kwamba alikuwa anajaribu kukwepa mfumo wa madhehebu "Kuna mfumo mmoja tu wa serikali ya kikanisa, kwa kadri ya uelewa wangu, na huo msingi wake ni maandiko, na ni maandiko pekee, ukiachana na mawazo wa mwanadamu juu ya namna ya kuliongoza kanisa" Kuanzia mwezi Mei 1907 alisoma kwa miezi miwili katika chuo cha Moody Bible Institute huko Chikago ili kujiandaa kwa kazi zake za kimisionari. File lake la chuo lilimuelezea kama "Mtu mnyoofu, Mfanya biashara na mkarimu"
784 KK
Makala hii inahusu mwaka 784 KK (kabla ya Kristo).
Severini wa Paris
thumb|Mt. Severini katika [[kioo cha rangi cha kanisa lake huko Paris.]] Severini wa Paris (alifariki Paris, leo nchini Ufaransa, 540 hivi) alikuwa mkaapweke aliyeishi miaka mingi amejifungia katika chumba huko Paris.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu .
Kikumukio
Kikumukio ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakumukio. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikumukio imehesabiwa kuwa watu 1050. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikumukio iko katika kundi la Kihuon.
Maria Zheng Xu
(Kou, 1889 hivi - Wangla, 28 Juni 1900) alikuwa bikira wa China aliyefia Ukristo wakati wa Uasi wa Mabondia.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 9 Julai, lakini ya kwake mwenyewe tarehe ya kifodini chake.
785 KK
Makala hii inahusu mwaka 785 KK (kabla ya Kristo).
Kikuni-Boazi
Kikuni-Boazi ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakuni-Boazi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikuni-Boazi imehesabiwa kuwa watu 4500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikuni-Boazi iko katika kundi la Kimarind.
Kimango
Kimango ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wamango. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimango imehesabiwa kuwa watu 52,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimango iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.
Kabardino-Balkaria
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Kabardino-Balkaria thumb|right|300px|Mahali pa Kaskazi Kabardino-Balkaria katika [[Russia]] left|70px Kabardino-Balkaria ni mkoa wenye hadhi ya jamhuri ulioko nchini Russia.
Josefina Pla
María Josefina Teodora Pla Guerra Galvany (Lobos, Hispania, 9 Novemba 1903 - Asunción, Paraguay, 11 Januari 1999) alikuwa mwandishi na mshairi wa Paraguay kutoka nchi ya Hispania.
Mizungu
Mizungu ni kauli zenye picha na mafumbo zinazoonesha ukinzani wa fikra au tukio.
Mara nyingi mizungu hutumika kwenye hadithi za soga na kwenye mivigha.
Mto Nangira
ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Zambezi.
Mahabharata
thumb|350px|Nakala ya picha ya vita vya Kurukshetra Mahabharata (kwa Kisanskrit महाभारत) ni utendi mkuu mmojawapo wa Kisanskriti wa Uhindi ya zamani, mwingine ukiwa ni Rāmāyaṇa. Utendi huu ni sehemu ya itihāsa (au "historia") ya Kihindu na inaunda sehemu muhimu ya hadithi za kale za Kihindu.
Ina umuhimu mkubwa kwa utamaduni wa Bara dogo la Uhindi, na ni nakala muhimu ya Uhindu. Majadiliano yake kuhusu malengo ya kibinadamu (dharma au wajibu, artha au lengo, kāma, radhi au hamu na moksha au ukombozi) unachukua nafasi katika utamaduni wa kijadi, ukijaribu kuelezea uhusiano kati ya mtu binafsi na jamii na ulimwengu (asili ya 'nafsi') na utendaji kazi wa karma.
Mada yenyewe inaweza kutafsiriwa kama "hadithi kuu ya nasaba ya Bhārata". Kulingana na ushuhuda wa Mahabharata inapanuliwa kutoka toleo fupi zaidi linaloitwa Bhārata lenye mistari 24,000.
Kijadi, uandishi wa Mahabharata ulihusishwa na Vyasa. Kumekuwa na jitihada nyingi za kugundua ukuajia wake wa kihistoria na vipengele mbalimbali ndani yake. Vipengele vyake vya kwanza kabisa labda vinaanza katika kipindi cha Kivedi (karne ya 8 KK) na pengine utendo huo ulifikia fomu yake ya mwisho wakati kipindi cha Gupta kilipoanza mnamo (karne ya 4KK).
Mawanda
Bali na kuwa na mambo mengi ya thamani ya kifalsafa na kidini, utendi wa Mahabharata pia unaonyesha utata wa uhusiano wa kibinadamu katika vipimo mbalimbali vonavyoweza kuhusishwa na utata wa kisasa wa uhusiano wa binadamu.
Mahabharata inadao kujumuisha watu wote katika mwanzo wa kitabu chake cha kwanza cha "parva": "Kile kinachopatikana hapa, kinaweza kupatikana kwingine. Kile ambacho hakipatikani hapa hakitapatikana kwingine." Miongoni mwa maandiko makuu na hadithi ambazo ni sehemu za Mahabharata ni hizi zifuatazo (ambazo hudhaniwa kuwa kazi tofauti):
Arshia Sattar anasema kuwa kaulimbiu ya Mahabharata, na hata Ramayana, ni kufichwa na Umungu wa Krishna na Ram na kufichuliwa kwake mtawalia.
Historia ya nakala na muundo wake
Utendi unahusishwa na Vyasa, ambaye pia ni mmoja wa wahusika wakuu wa kinasaba katika utendi wa Mahabharata. Sehemu ya kwanza ya Mahabharata inataja kuwa ilikuwa Ganesha ambaye, aliandika nakala wakati Vyasa alipomuomba kufanya hivyo. Ganesha anasemekana kukubali kuandika nakala ile ikiwa tu Vyasa hangesita kuongea. Vyasa alikubali, ikiwa tu Ganesha angechukua muda wake kuelewa kile kilichokuwa kikisemwa kabla ya kukiandika.
Utendi wa Mahabharata unatumia muundo wa hadithi ndani ya hadithi, ambayo pia hujulikana kana hadithi za kifremu, amabazo ni maarufu katika maadiko mengi ya Kihindi ya kidini na maandikio ya kawaida pia. Inasomewa mflame Janamejaya ambaye ni kitukuu cha Arjuna, kutoka Vaisampayana, mfuasi wa Vyasa. Kusomwa kwa Vaisampayana kwa Janamejaya pia unasomwa tena na mtoaji hadithi mtaalamu anayeitwa Ugrasrava Sauti, miaka mingi baadaye mbele ya mkusanyiko wa wahenga
Kwa kawaida, inadhaniwa kuwa urefu kamili wa utendi wa Mahabharata umeongezeka katika kipindi kirefu. Utendi wa Mahabharata wenyewe (1.1.61) unatofautisha sehemu ya msingi yenye mistari 24,000, Bharata yenyewe, kinyume na  vipengele zaidi vilivyoongzwa, huku  Ashvalayana Grhyasutra'' (3.4.4) unafanya tofauti sawa bayana. Kulingana na Adi-parva ya Mahabharata (shloka za 81, 101-102), nakala hapo awali ilikuwa na mistari 8,800 wakati uilipotungwa na Vyasa na ilijulikana kama Jaya (Ushindi), ambayo baadaye ilikuja kuwa mistari 24,000 katika Bharata iliyosomwa na Vaisampayana, na mwishowe zaidi ya mistari 90,000 katika Mahabharata iliyosomwa na Ugrasrava Sauti.
Mto Nanungu
ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Zambezi.
799 KK
Makala hii inahusu mwaka 799 KK (kabla ya Kristo).
Mahabharata
Historia ya nakala na muundo wake
Utafiti kuhusu utendi wa Mahabharata umefanya juhudi kubwa ya kutambua na kujua wakati ambao wa vipengele mbalimbali katika nakala vilivyoandikwa.
Marejeo ya mwanzo kabisa kuhusu utendi wa Mahabharata na maandiko yake ya kimsingi ya Bharata yanarudi nyuma hadi wakati wa Ashtadhyayi (sutra 6.2.38) of Pāṇini (fl. Karne ya 4 KK), na katika "Ashvalayana Grhyasutra (3.4.4). Hili linaweza kudokeza kuwa mistari 24,000 ya kimsingi, inayojulikana kama Bharata, na hata toleo la awali la Mahabharata lilikuwa na vipengele vilivyoongezwa,  yaliandikwa katika karne ya 4KK. Sehemu za mistari 8,800 ya  Jaya'' ' ya awali pengine inarudi nyumahadi miaka ya kati ya karne ya 9 na 8 KK.
Utendi wa Mahabharata unadhananiwa kuundwa kabla ya utendi wa Kigiriki wa Iliadi, na baadhi ya vipengele vya utendi wa Mahabharata vinasemekana kufanana kwa karibu na hadithi la Iliad. Christian Lassen, katika kitabu chake Indische Alterthumskunde, alidhani kuwa marejeo mwishowe ni kuhusu huzuni wa Dhritarashtra's, majonzi ya Gandhari na Draupadi, na ujasiri wa Arjuna na Duryodhana au Karna. Tafsiri hii, inayoungwa mkono katika marejeo muhimu kama vile Historia ya Fasihi ya Uhindi ya Albrecht Weber, mara nyingi imerudiwa.
Baadaye, maandishi juu ya bati la shaba katika Maharaja Sharvanatha (533-534) kutoka Khoh (Wilaya ya Satna, Madhya Pradesh) inaelezea utendi wa Mahabharata kama "mkusanyiko wa  mistari 100,000" (shatasahasri samhita). Ufupisho wa mwili huu mkubwa wa nakala ulifanywa na baada ya kanuni rasmi, zikitilia mkazo nambari 18 na  12. Kuongezwa kwa sehemu za mwisho unaweza kutufanya tujue tarehe yake kwa kuangalia kutokuwepo kwa Anushasana-parva kutoka kwa MS Spitzer, nakala nzee zaidi iliyopo ya Kisanskriti ya kifalsafa iliyoandikwa wakati wa karne ya kwanza. Mganwanyiko mbadala kwa 20 parvas unaonekana kuwepo kwa kipindi kirefu. Mgawanyiko wa parva ndogo 100(zinazotajwa katika Mbh.1.2.70) ni nzee zaidi, na parva nyingi zinapewa majini yanayoambatana na mojawapo ya parva ndogo ndani yake. Harivamsa ina sehemu mbili za mwisho za parva ndogo 100, na ilitazamwa kama tamatisho la (khila) la utendi wa Mahabharata wenyewe na wafupishaji wa parva 18.
Parva 18
Adi-parva inajumuisha kafara ya nyoka (sarpasattra) ya Janamejaya, ikieleza msukumo wake, na kueleza kwa undani mbona nyoka wote ambao ni hai walifaa kuharibiwa, na kwa nini licha ya hayo, bado kuna nyoka  hadi wa leo. Kipengele hiki cha sarpasattra mara nyingi kilitazmwa kama hadithi inayojitegemea pekee yake iliyoongezwa katika toleo la "Mahabharata" kupitia "mvuto wa kimaudhui" (Minkowski 1991), na inaonekana kuwa na uhusiano wa karibu sana na fasihi ya Kibrahmana ya Kivedi, hasa Panchavimsha Brahmana inayoelezea  sarpasattra kama ilivyofanywa hapo awali na nyoka, ambazo kati yao ni nyoka wanaoitwa Dhrtarashtra na Janamejaya,  wahusika wawili muhimu wa  sarpasattra ya Mahabharata,  na Takshaka, jina la nyoka ambaye pia anapatikana katika Mahabharata. Shatapatha Brahmana inatoa maelezeo kuhusu Ashvamedha inayofanywa na Janamejaya Parikshit.
Kulingana na kile ambacho mhusika mmoja anasema katika Mbh. 1.1.50, kulikuwa na matoleo matatu ya Utendi, ya kwanza ikiwa ni Manu (1.1.27) iliyofuatiwa na Astika (1.3, sub-parva 5) au Vasu (1.57), mtawalia. Matoleo haya yengeweza kuhusiana na ongezeko la ' fremu' moja halafu nyingine ya majadiliano. Toleo la Vasu liliondoa muktadha wa kifremu na kuanza na hadithi kuhusu kuzaliwa kwa Vyasa. Toleo la astika liliongeza vipengele vya sarpasattra  na ashvamedha  kutoka fasihi ya Kibrahama, na kuanzisha neno Mahabharata, na kumtambua Vyasa kama mwandishi wa kazi hiyo.Wafupishaji wa matoleo haya  pengine walikuwa wasomi wa Kipancharatrin ambao kwa mujibu wa Oberlies (1998) huenda waliweza kuwa na udhibiti wa nakala hiyo hadi kufupishwa kwake kwa mwisho. Hata hivyo, kutajwa kwa Huna katika Bhishma-parva kunaonekana kuashiria kuwa parva hii huenda ilihaririwa katika kipindi cha karne cha 4.
Muktadha wa kihistoria
right|thumb|300px|Mapu ya "Bharatvarsha" (Milki ya Uhindi) wakati wa Mahabharata  na Ramayana. (Majina ya maeneo ni yameandikwa kwa lugha ya [[Kiingereza.)]] Historia ya Vita vya Kurukshetra haieleweki. Wanahistoria wengi kama vile AL Basham alitabiri kuwa tarehe ya vita vya Kurukshetra ilikuwa Zama za Chuma za Uhindi za karne ya 10 KK.
Wanahistoria wengine kama vile M Witzel pia wameonyesha ushahidi kuwa muktadha wa jumla wa utendi unarudi nyuma hadi Zama za Chuma za Uhindi ya Kivedi, ambapo milki ya Kuru ilikuwa msingi wa nguvu za kisiasa wakati wa kipindi cha kama miaka 1200 hadi 800 KK. Mgogoro wa kinasaba wa wa kipindi hicho huenda ukawa msukumo uliofanya Jaya kuandikwa, msingi ambapo shana ya Mahabharata ilijengwa, huku kukiwa na vita ambavyo vilitazmwa kama tukio muhimu la zama hiyo.
Fasihi ya Kipurani inatoa orodha za koo zinazohusishwa na hadithi ya Mahabharata.
Ushahidi wa Puranas ni wa aina mbili. Katika ule aina ya kwanza, kuna taarifa ya moja kwa moja kuwa kulikuwa na miaka 1015(au 1050) kati ya kuzaliwa kwa Parikshit (mjukuu wa Arjuna) na wakati ambapo Mahapadma Nanda alipochukua mamlaka, ambayokwa kawaida hujulikana kuwa tarehe 382 KK, ambayo inaweza kutupa makadirio ya karibu 1400 KK kwa vita vya Bharata. Hata hivyo, hili linaweza kuashiria kuwa vipindi virefu uongozini kwa wastani vya wafalme wanaotajwa katika orodha za koo. Aina ya pili ya uchambuzi unaangalia orodha ya koo ambazo ni sambamba katika Puranas wakati wa Adhisimakrishna (kitukuu cha Parikshit) na Mahapadma Nanda. Pargiter ipasavyo alikisia vizazi 26 kwa kufanya hesabu ya wastani ya orodha 10 za kinasaba, na kuchukua miaka 18 kuwa kipindi cha wastani cha utawala, ambapo alipata makisio ya 850KK kwa Adhisimakrishna, na kwa hivyo karibu mwaka wa 950 KK kwa vita vya Bharata.
B. B. Lal pia alitumia mbinu sawa lakini akitumia dhana ya kihifadhina zaidi ya utawala wa wastani kupata makisio ya mwaka 836 KK, na kulinganisha hili na ushahidi wa Kiakeolojia kutoka maeneo ya vyombo vilivyopangwa rangi ya kijivu, uhusiano ukiwa mkubwas kati ya vifaa kutoka maeneo yenye vyombo vilivyopakwa rangi ya kijivu na maeneo yaliyotajwa katika utendi.
Ushahidi wa kukisia tarehe ya vita vya Mahabharata upo. Hii ni pamoja na: maandiko ya Aihole, maandiko ya Hisse Borala ya Deva Sena na rekodi ya balozi wa Kigiriki Megasthenes. P.V. Vartak anatoa muhtasari wa kina wa ushahidi tofauti unaoweza kupatikana ili kujua tarehe ya viota vya Mahabharata.
Baadhi ya wasomi wametambua usambamba kati ya Mahabharata, Ubakaji wa wanawake wa Kisabine katika Mitholojia ya Kirumi, na vita vya Æsir–Vanir katika Mythologia ya Kinorsi.
Muhtasari
Msingi wa hadithi ni mzozano kati ya nasaba mbalimbali ili kupata kudhibiti milki ya Hastinapura, miliki inayowatwaliwa na koo ya Kuru. Matawi mawili ya kidhamana ya familia yanayoshiriki katika mzozano huyo ni Kaurava na Pandava. Ingawa Kaurava ndilo tawi mwandamizi la familia, Duryodhana, Kaurava mwenye umri mwingi zaidi, ni mdogo wa Yudhisthira, Pandava mwenye umri mwingi zaidi. Duryodhana na Yudhisthira wanadai kuwa wa kwanza katika orodha ya urithi wa milki.
Mzozano unafikia kilele ambapo vita vikuu vya Kurukshetra vinatokea, ambapo Mapandava wanaibuka washindi. Vita hivyo vinaibua migogoro ya kijamaa na kirafiki, matukio ya uaminifu wa kifamilia na wajibu ukifanywa kuwa muhimu zaidi kuliko kile ambacho ni sawa, na pia kinyume cha hiki.
Mahabharata yenyewe inaisha na kifo cha Krishna, na baadaye kuisha kwa nasaba yake, na kuinuka kwa ndugu wa Kipandava kuelekea mbinguni. Pia inaonyesha mwanzo wa zama za Kihindu za Kali(Kali Yuga), zama ya nne nay a mwisho ya binadamu, ambapo maadili makuu na mawazo ya kiutu yamepotea, na binadamu anaelekea hali ya kupotea kabisa kwa haki, hatua, maadili na wema.
Vizazi vya awali
thumb|right|Kiapo cha Bhishma, mchoro wa Raja Ravi Varma Mmoja wa mababu wa Janamejaya anayeitwa Shantanu, mfalme wa Hastinapura ana ndoa fupi na mungu wa kike anayeitwa Ganga na mwana, Devavrata (ambaye baadaye anapewa jina Bhishma), ambaye anakuwa mrithi dhahiri.