cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nezami Ganjavi
Historia yake na kazi zake
Nezami ni bingwa wa mshairi anayepaswa kuzingatiwa kwenye mihimili na nguzo za ushairi wa Kiajemi. Yeye ni mmoja wa malenga aliyekuwa na kipaji cha kuandika mashairi na kuyasoma kwa sauti nzuri, iliyowavutia wasikilizaji. Ingawa hekaya na simulizi za hadithi za Kiajemi hazikuanzishwa na Nezami, lakini gwiji huyo anahesabiwa kuwa ni mshairi pekee  aliyeweza kuendeleza ushairi wa mafumbo  kwa  kiwango cha juu zaidi kufikia mwisho wa karne ya sita. Nezami aliweza kujiwekea nafasi maalumu katika fasihi ya lugha ya Kifarsi inayotumika Iran na ametumia takriban miaka thelathini ya maisha yake akitunga mkusanyiko wake wa mashairi yanayoitwa "Hazina Tano" au "Khamseh".
Hazina Tano (Khamseh)
Mkusanyiko huu una mashairi matano marefu, ambayo ni: Kitabu cha kwanza kati ya dafina na hazina tano ya vitabu vyake kinaitwa Hazina ya Siri, kimesheheni beti  za mashairi zinazokaribia  2260, na mashairi hayo ameyapa  jina la Fakhruddin Bahram Shah bin Dawood mfalme wa Arzangan. Mkabala wake, Fakhruddin Bahram Shah alimzawadia Nezami dinari 5,000, kutokana na shairi hilo. Kitabu cha pili kati ya hazina na dafina tano ni shairi la Khosrow Shirin ambalo limetungwa na ujazo wake ni wa beti 6500. Kitabu cha tatu ni cha Layla na Majnoon ambacho ni maarufu duniani, kimesheheni beti 4700 za mashairi. Kitabu cha nne, kati ya hazina tano kimepewa jina la Bahram au Kuba Saba, kina jumla ya beti 5136 za mashairi. Kitabu cha tano, kati ya hazina tano kimepewa jina la Eskandar. Mjumuiko wa mashairi ya Eskandar una jumla ya beti 10500, na kimegawanyika katika sehemu mbili. Sehemu ya kwanza ameipa jina la Sharafnameh na sehemu ya pili ameipa jina la Iqbalnameh. Katika sehemu ya kwanza, Nezami anamtambulisha Eskandar kama mshindi mkuu na katika sehemu ya pili, anamtambulisha kama mtu mwenye hekima. Kitabu hicho kilikamilika mnamo mwaka 599 Hijria na kupewa jina la Nusrat al-Din Abu Bakr Muhammad Jahan Pahlavan. Pia, mkusanyo wa mashairi yaliyosalia kutoka kwa Nezami ni pamoja na mashairi ya sauti vipande ambavyo vina nafasi maalumu katika fasihi ya Kiajemi. Ingawa umaarufu mwingi wa Nezami unatokana na kutunga mashairi ya mapenzi, yenye hekima na sahili. Kwa maneno mengine, mashairi yake ni rahisi lakini ya kina, na mashairi yake yalikuwa yanamfanya mtu kufikiria na kutafakari kwa kina ili kupata siri iliyofichwa katika maneno yake. Kuna jumbe nyingi za kifalsafa ambazo zimeelezwa kwa kutumia maneno mepesi na fasaha,  badala ya kutumia maneno magumu na mazito. Nyingi za beti zake za mashairi zilikuwa zikielezea maisha ya akhera, sanjari na kuyafurahia maisha mafupi ya ulimwenguni.
Nezami Ganjavi na Khaghani walikuwa malenga na washairi wa zama zao. Ingawa watu hao hawakuwahi kuonana, walitunga mistari na beti za mashairi zinazoelezea adhama na sifa muhimu za maadili. Washairi hao wawili walikuwa na mahusiano na mashirikiano mazuri kati yao.
Ganjavi alikuwa mahiri katika kubuni na kutafuta semi, maneno na muundo mpya maalumu unaoendana na kusifu hali halisi na shakhsia; sifa ambazo hakuwa nazo mshairi mwingine yeyote yule katika zama zake. Ubunifu na uhodari aliokuwa nao Nezami Ganjavi katika kutunga mashairi, kulileta msisimko mkubwa kwa washairi wengine na kulazimika kufuata  athari zake. Wako washairi na malenga wengi ambao waliamua kufuata athari za Ganjavi. Malenga mkubwa wa kwanza kabisa aliyeamua kumfuata Nezami Ganjavi katika utaratibu wa (hazina tano) alikuwa Amir Khosrow Dehlavi, na washairi wengine wakubwa kama akina Khajavi Kermanijami, Hatefi, Vahshi Bafghy na Azeri Bigdeli.
Mashairi Mengine
Mbali na hazina tano na mashairi ya kasida, anayo pia mashairi ya sauti. Nezami ana mashairi kadhaa ambayo ameyaandika ambayo yana  mvuto wa kimawaidha na kihekima. Malenga huyo pia alijikita pia katika misingi ya elimu ya Irfaan, alikuwa zuhudi na kupelekea wafalme kumpa heshima yake, pindi wanapokutana. Alifanikiwa kuwaandikia wafalme beti elfu ishirini za mashairi, na hivi sasa kiasi kikubwa cha beti hizo bado zingalipo.
Kufa kwake
Malenga Nezami alifariki dunia mwishoni mwa karne ya sita au mwanzoni mwa karne ya saba yaani mwaka 614 au 619 katika mji wa Ganja na kuzikwa katika mji huohuo.
Kinapu
Kinapu ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wanapu kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kinapu imehesabiwa kuwa watu 6100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinapu iko katika kundi la Kicelebiki.
Kiranjeranje
Marejeo
kata ya kiranje ranje kwa sasa nitumani kubwa kwa utowaji wa mawe ya gypsum.
648
Makala hii inahusu mwaka 648 (Baada ya Kristo).
646
Makala hii inahusu mwaka 646 (Baada ya Kristo).
Cahors
thumbnail|right|280px|Mji wa Cahors left|60px Cahors ni mji wa Ufaransa.
Juliana Falconieri
Juliana Falconieri, O.S.M. (Firenze, Italia, 1270 hivi – Firenze 1341) alikuwa bikira wa shirika la Watumishi wa Maria lililoanzishwa na ndugu wa baba yake na wenzake sita.
Alikuwa kiongozi wa kwanza wa jumuia ya kike wa utawa huo.
Alitangazwa na Papa Inosenti XI kuwa mwenye heri tarehe 26 Julai 1678, na Papa Klementi XII kuwa mtakatifu tarehe 16 Juni 1737.
Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe 19 Juni.
Tandala
Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia hapa Tandala (Makete)
Tandala (kwa Kiingereza: kudu) ni wanyama wa jenasi Tragelaphus katika familia Bovidae. Spishi nyingine huitwa bongo, kulungu, malu, nyala au nzohe.
Wanatokea Afrika katika maeneo yenye miti kutoka nyika hadi msitu.
Wana milia na madoa meupe juu ya rangi ya kahawa au kijivu. Dume ni mkubwa kuliko jike na ana pembe ndefu zilizopotolewa. Jike hana pembe.
Wanyama hao hula majani, manyasi, matunda na viazi vya gugu.
Majimbo ya Uhindi
thumbnail|right|280px|Moja ya Sehemu ya mji ndani ya jimbo la wa Uhindi Hii ni orodha ya majimbo ya Uhindi:
Mandawa
Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia hapa Mandawa (Ruangwa)
Andalusia
thumb|right|200px|Mahali pa Andalusia thumb|right|200px|[[Seville]] Andalusia (kwa Kihispania: Andalucía) ni jimbo la kujitawala (Kihisp.: comunidade autónoma) la Hispania katika kusini ya rasi ya Iberia. Mji mkuu ni Sevilla. Katika historia ni sehemu ya Hispania iliyowahi kutwaliwa na iliyotawaliwa kwa karne nyingi zaidi na Waarabu Waislamu.
Mandawa
Mandawa ni kata ya Wilaya ya Kilwa katika Mkoa wa Lindi, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,192 Msimbo wa posta ni 65413 walioishi humo.
Andalusia
Jiografia
Imepakana na majimbo ya Hispania ya Extremadura, Castilla-La Mancha na Murcia. Upande wa magharibi iko Ureno na upande wa kusini kuna pwani ya Mediteranea, Mlango wa Gibraltar pamoja na eneo la Kiingereza la Gibraltar na pwani ya Atlantiki.
Theodoro I wa Aleksandria
Theodoro I wa Aleksandria (alifariki 14 Februari 742) kuanzia mwaka 730 hadi kifo chake alikuwa Patriarki wa Aleksandria (Misri) na Papa wa 45 wa Kanisa la Wakopti ambalo linamheshimu kama mtakatifu.
Andalusia
Jiografia
Andalusia ina eneo la km² 87,268 (17,2 % ya Hispania yote) ambalo linakaliwa na watu milioni 8.
Theodoro I wa Aleksandria
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Andalusia
Jiografia
Mto mkubwa ni Guadalquivir na mlima mrefu ni Mulhacen (m 3,479).
Historia
Andalusia ni eneo la pekee kutokana na historia yake. Iliwahi kutawaliwa na nchi za nje tangu zama za kale. Wafinisia walikuwa na koloni hapa, Waroma wa Kale waliingiza eneo lote katika Dola la Roma wakifuatwa na Wavandali halafu na Wavisigothi waliojenga hapa ufalme wao.
Mwaka 711 Waarabu na Waberber Waislamu walivamia Hispania kwa kuvuka mlango wa Gibraltar na kuanzisha utawala wao katika sehemu kubwa za rasi ya Iberia uliokwisha mwaka 1492. Kati ya maeneo yote ya Hispania ni Andalusia iliyokaa muda mrefu chini ya utawala wa Kiislamu. Eneo lote chini ya utawala wa Kiislamu likaitwa "Al-Andalus" na Andalusia ya leo ilikuwa kiini chake.
Utamaduni wa Andalusia uliathiriwa sana na karne hizo chini ya Uislamu. Cordoba ikawa kwa sehemu kubwa ya wakati ule mji mkuu wa utawala wa nchi ikawa mji mkubwa wa Ulaya. Vyuo vikuu vya Andalusia vikawa vitovu vya elimu ambako wataalamu wa Ulaya, Afrika ya Kaskazini na Asia ya Magharibi walikutana. Hata uchumi ulistawi.
Jihlava
ni mji wa kumi na saba kwa ukubwa nchini Ucheki wenye wakazi 50,000 (2022).
Kidyaabugay
Kidyaabugay (au Kidjabugay) ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wadyaabugay katika jimbo la Queensland. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kidyaabugay 28 tu, yaani lugha imo hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidyaabugay kiko katika kundi la Kiyidiny.
Andalusia
Historia
Kati ya mabaki ya kipindi hicho ni majengo kama Alhambra wa Granada, majina ya kijiografia kama mto Guadalquivir (kutoka Kiarabu الوادي الكبير "wadi al kabir" yaani mto mkubwa) na muziki wa Andalusia.
Utawala
Jimbo la Andalusia huwa na mikoa 8. Mahakama hufanya kazi kwenye msingi wa maeneo ya korti kwa jumla ni 125 katika Andalusia.
Alpha Blondy
Alpha Blondy (jina la kulizaliwa: Seydou Koné; * Dimbokoro, Côte d'Ivoire, 1 Januari 1953), ni mwanamuziki wa Reggae na msanii anayerekodi nyimbo zake nyingi kimataifa.
Alpha Blondy mara nyingi huimba kwa lugha ya Kidioula ambayo ndio lugha yake ya taifa huku akichanganya Kifaransa na Kiingereza, lakini pia wakati mwingine huimba kwa Kiarabu au Kiyahudi. Mashairi yake yanamaanisha siasa kali yenye mwelekeo na uchangamfu.
Maisha ya mwanzo
Alpha ni mtoto wa kwanza katika familia ya watoto tisa, Jina la kuzaliwa ni Seydou Kone amezaliwa mjini Dimbokro mnamo 1953. Alilelewa na bibi yake mzaa mama. Mnamo mwaka 1962, Alpha Blondy alikwenda kukaa na baba yake aliyekuwa anaishi mjini Odienne, Ambapo alikaa kwa muda wa miaka kumi, Baadae akijiunga na shule ya Sainte Elisabeth high school, na kujishughulisha na makundi ya wanafunzi ya Ivory Coast. Hapo ndipo alipo unda bendi. Ingawaje, Upenzi huu uliathiri masomo yake na baadae Blondy alikufukuzwa shule kutokana na maudhulio mabovu shuleni.
Wazazi wake wakampeleka mtoto wao Alpha kusomea lugha ya Kiingereza mjini Monrovia, mji mkuu wa nchi jirani ya Liberia mnamo mwaka 1973. Huko alikaa kwa muda wa mwaka mmoja na mwezi mmoja kisha akamia nchini Marekani kwa kuongozea taaluma yake zaidi.
Alivyokuwa Marekani
Alifanya kazi kwa juhudi zote,wakati mwingine hadi usiku, akitafuta hadi kuna kipindi anakuwa mgonjwa. Akiwa New York alikutana na Marastafari kwa mara ya kwanza, Pia alikuwa na uwezo wa kuangalia matamasha ya wanamuziki wa kijamaica kama kina Burning Spear n.k. Wakati huo yeye alikuwa akirekodi nyimbo za kikristo lakini hakuthubutu kuacha kuandika nyimbo zake mwenyewe.
Kwa bahti alikuwa akidodosa sehemu mabalimbali za mjini New York na baade kurudi kidoogo nichi Ivory Coast, Ambako alipata matatizo saana mpaka alivyokuja kukutana rafiki yake waliokuwa wote toka utoto, Fulgence Kassi, Ambaye baadae alikujua kuwa mtayarishaji maarufu wa vipindi vya television. Hapo ndipo alipoanza kuonekana kama kazi yake kweli ni uimbaji, na kutumia jina la 'Alpha Blondy'.
Imani yake
Ana imani ya Kirasta (Rastafari)
Nyimbo maarufu
Nyimbo ya kwanza kumpa mafanikio ilikuwa Brigadier Sabare. ni moja kati ya nyimbo zenye ujumbe:
Bundi-panga
Bundi-panga ni ndege mbuai wa jenasi mbalimbali za nusufamilia Surniinae katika familia Strigidae.
Wengi baina ya ndege hawa wana ukubwa wa bundi, lakini wengine ni wadogo zaidi na wengine wakubwa zaidi.
Wana rangi ya kahawia au kijivu na wengi wana miraba kwa kidari kama vipanga (hii na jinsi yao ya kuwinda ni sababu za jina lao). Spishi ndogo hula wadudu hasa, lakini spishi kubwa huwinda wanyama, ndege na watambaazi pia. Huwinda wakati wa jioni, usiku na alfajiri na pengine mchana. Mara nyingi wamfukuza windo lao kama kipanga.
Jike huyataga mayai 2-6 katika shimo ndani ya mti.
Ruzinga
Ruzinga ni kata ya Wilaya ya Missenyi katika Mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35305. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 3,293 waishio humo, wakiwemo wanaume 1549 na wanawake 1744.
Kata ya Ruzinga iko kilomita 52 kaskazini Magharibi mwa mji wa Bukoba. Ukielekea barabara ya kwenda Uganda, ukifika sehemu inayoitwa Amshenyi kilomita 24 unapinda kuelekea kaskazini, barabara inakoishia ndiko kata Ruzinga iliko. Iko umbali wa kilomita 60 kutoka makao makuu ya wilaya.
Ruzinga ni kata yenye vijiji viwili ambavyo ni: Mugongo na Ruhija. Ina vitongoji tisa. Ruhija ina vitongoji vinne na Mugongo ina vitongoji vitano. Vitongoji vya Ruhija ni Kaaro, Busimba, Busheza na Katano. Vya Mugongo ni Katunga, Kaina, Ilundu, Mugongo na Kalegeya.
Kata hii ina shule tatu za msingi na shule moja ya sekondari. Shule hizo ni shule ya msingi Ruzinga, Shule ya msingi Ruhija, Shule ya msingi Mugongo na Shule ya sekondari Ruzinga.
Kata Ruzinga ni eneo lililozungukwa na tingatinga mfano wa kisiwa kuna barabara moja inayoingia na kutoka. Ni eneo lenye watu wengi waliopata elimu rasmi ukizingatia kwamba shule ya msingi Ruzinga imekuwepo zaidi ya miaka 80 iliyopita.
Ina ardhi yenye rutuba kwa kustawisha mazao ya kahawa, migomba, vanila, miti ya mbao na matunda, mihogo, viazi na bustani za mbogamboga. Hupata mvua karibu mwaka mzima.
Wakazi wa Ruzinga kuanzia mwaka 2005 wamekuwa na tamasha la kuhamasishana kuchangia maendeleo ya Ruzinga. Tamasha hili linafanyika kila tarehe 31/12 na huwaunganisha Wanaruzinga wanaoishi ndani na nje ya Ruzinga.
Elazığ
thumb|right|400px|Mahala penye rangi nyekundu ndipo pa Elazığ. Elâzığ (Kikurdi: Elezîz) ni mji uliopo Mashariki ya Anatolia, nchini Uturuki na ndiyo kitako cha Jimbo la Elâzığ. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2002, idadi ya wakazi wa huko ilifikia 266,495.
Mto Gasare (Kirundo)
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
645
Makala hii inahusu mwaka 645 (Baada ya Kristo).
Palm Jumeirah
thumb|300px|Palm Jumeirah mwaka 2005 Palm Jumeirah ni kisiwa kilichoumbwa na binadamu kwa kutumia mtindo wa kurejesha ardhi na kampuni ya Nakheel, kampuni inayomilikiwa na serikali ya Dubai. Ni moja ya visiwa vitatu viitwavyo Visiwa vya Palm ambavyo vimepanua ndani ya Ghuba ya Persia kuongeza pwani ya Dubai kwa jumla ya kilomita 520. Palm Jumeirah ni ndogo na Visiwa vitatu asili vya palm (Palm Jumeirah, Palm Jebel Ali na Palm Deira) yaliyojengwa na Nakheel. Iko katika eneo la pwani la Jumeirah la emirate ya Dubai, katika Umoja wa Falme za Kiarabu (UAE).
Maelezo
thumb|right|244px|Crown tarehe 11 Machi 2008
Palm Jumeirah iko na sura ya mti wa mtende. Una shina, taji lililo na frond 16, na mpevu unaozunguka kisiwa ambao huunda kivunjamaji cha kilomita 11. Kisiwa ni kilomita 5 kwa kilometa 5 na jumla yake ni eneo kubwa kuliko nyanja 800 za mpira. Taji limeunganishwa na Bara na daraja la mita 300 na mpevu umeunganishwa na juu ya mitende na kishimo kilicho chini ya bahari Katika miaka michache ijayo, kama awamu za utalii zinapoendelea, Palm Jumeirah inasemwa kuwa moja ya maeneo dunia's Premier Resorts. Kisiwa cha Palm kinajigamba kuwa shangazo ka nane la Dunia. Kisiwa kitaizidisha mara mbili urefu wa pwani ya Dubai.
Kulingana na ujumbe wa vyombo vya habari kutoka kwa wajenzi, kisiwa cha Palm cha Jumeirah kitakuwa na mahoteli ya kujirembesha yenye mandhari, aina tatu za nyumba za kifahari (Signature, Garden Homes na Canal Cove Town Homes), majengo ya ghorofa yaliyo kwenye pwani, fukwe, marinas, mikahawa, mikahawa midogo na aina nyingi za maduka ya rejareja. Mahoteli ya pwani zaidi ya 30 yatafunguliwa mwisho wa 2009 yakiwemo: thumb|right|250px|Oceana Resort & Spa tarehe 1 Mei 2007 thumb|right|250px|Manyumba ya kifahari ya Kisiwa cha Palm Jumeirah
Mandege mbili za vita za aina ya F-100 Super Sabre zimetolewa vitu vya ndani na kuzamishwa karibu na Palm Jumeirah ili kujenga reef ya bandia, lengo lake ni kutumiwa kama kivutio kwa waogeleaji
Tarehe 18 Juni 2007, kampuni ya Cunard Line ilitangaza kwamba ilikuwa ikiuza mashua yake ya kifahari ya zamani, RMS Queen Elizabeth 2, kwa Istithmar kwa matumizi kama hoteli inayoelea katika Palm Jumeirah mwanzo wa mwaka 2009. Hata hivyo, kama mwezi Julai 2009, inaonekana kama meli itahamishwa hadi Cape Town kwa matumizi katika maendeleo yasiyohusika na  Nakheel
Usafiri
thumb|right|Palm Jumeirah Monorail
Barabara ya kilomita 5.4 (maili 3.35) ya Palm Jumeirah Monorail, inayounganisha hoteli ya Atlantis na Gateway Towers ilifunguliwa 6 Mei mwaka 2009.
Ujenzi
Ujenzi ulianza mwezi Juni mwaka 2001 na wajenzi walitangaza makabidhiano ya vitengo vya makazi ya kwanza mwaka 2006 Kisiwa kimeundwa na tani milioni 94 za mchanga na tani milioni 7 za mawe. Palm Jumeirah ilijengwa kwa kujaza mchanga kwenye kitanda cha bahari kilichi mita 10.5 chini ya maji kwa kutumia dredger. Juu ya bahari, mita 3 za ardhi iliyorejeshwa zilifikiwa kwa mtindo wa dredging unaojulikana kama "rainbowing" ambapo mchanga ulinyunyizwa kwenye kisiwa hicho. Mchanga wa aina ya Calcareous ulitumika kwa kurejesha ardhi. Kisiwa ni pamoja na kivunjamaji kilichojikunja kilichojengwa kwa kutumia kutumia mawe asili, lengo lake kuhimiza kuundwa kwa reef asili na kutoa makazi ya maisha ya bahari. Muundo huu wa arhi ulirejeshwa na kampuni ya Kiholanzi ya Van Oord, ambao ni wataalam duniani wa kurejesha ardhi. Jumla ya gharama ilifika US $ bilioni 12.3 na kudumisha kisiwa hicho inatumia gharama kubwa.i Inakadiriwa wafanyakazi 40,000, wengi kutoka Asia ya Kusini, walishiriki katika ujenzi wa kisiwa.
Mapema Oktoba 2007, Palm Jumeirah tayari ilikuwa kisiwa kikubwa zaidi Duniani kilichoumbwa na mwanadamu. Pia wakati huu, asilimia 75 ya mali ilikuwa tayari kuuzwa, na tayari familia 500 zilikuwa zikiishi katika kisiwa hicho. Mwisho wa 2009, hoteli 28 zitakuwa wazi katika mpevu.
Ubishi
Ukubwa wa ujenzi umelaumiwa, kwa sehemu sababu ya ucheleweshaji wa kukamilika kwa mradi, tarehe ambayo imesukumwa nyuma mara nyingi na sasa ni karibu miaka miwili kama imechelewa. Utata zaidi ulitokea pale ilipojulikana kwamba baada ya kuzindua mradi, Nakheel waliongeza idadi ya manyumba katika kisiwa (kwa kupunguza kiasi cha ardhi kati ya nyumba zile) kutoka kwa idadi iliyokuwa imetangazwa ya 4500 (ikiwa na manyumba 2000 ya kifahari na makazi 2500) hadi takriban manyumba 8000 bila kuwarudishia pesa wawekezaji ambao walikuwa wameyanunua manyumba hapo awali wakitegemea kuwa kutakuwa na utengaji zaidi kati ya manyumba. Ongezeko hili lilitokana na Nakheel kukosea katika kuhesabu gharama halisi ya ujenzi na kuhitaji pesa za ziada, ingawa hajawahi ongea kuhusu jambo hilo hadharani.
Wasiwasi pia umeonyeshwa kuhusu ubora wa ujenzi na uwezo wa kisiwa hiko kukabiliana na idadi ya watu watakaokuwa wakija na kuondoka kisiwani pale mradi utakapomalizika.
Katika makala ya 2009 iliyoelezea kuanguka kwa uchumi wa Dubai, The New York Times iliripoti kwamba "fununu mbaya" zilikuwa zikienea kwamba Palm ilikuwa ikizama "na ukifungua mifereji katika hoteli zilizojengwa yake, mende tu ndizo zilitoka nje."
Kamasi
Kamasi ni polima. Ni maji yanayoteleza unaotengenezwa na kufunika, ukuta laini wa tezi za kamasi. Kwa kawaida hutolewa katika seli zinazopatikana kwenye tezi za kamasi, ingawa inaweza pia kutokana na mchanganyiko wa tezi, ambazo ni seli za serous na seli za kamasi.
Mto Gasebuzi (Kirundo)
ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Fullerton, California
thumbnail|right|200px|Mji wa Fullerton, California
thumb|right|260px|Mahali pa Fullerton katika Orange County na [[California]] Fullerton ni mji wa Marekani katika jimbo la California. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 126,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 50 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 58 km².
Teplice
ni mji wa kumi na tisa kwa ukubwa nchini Ucheki wenye wakazi 49,000 (2022).
644
Makala hii inahusu mwaka 644 (Baada ya Kristo).
Theodosi I wa Aleksandria
Theodosi I wa Aleksandria (alifariki 22 Juni 566) kuanzia mwaka 535 hadi kifo chake alikuwa Patriarki wa Aleksandria (Misri) na Papa wa 33 wa Kanisa la Wakopti ambalo linamheshimu kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Kumbe Waorthodoksi, baada ya muda mfupi wa kumkubali, walimkataa na kumfunga kwa miaka 28. Tangu hapo farakano halijaisha.
Musa Otieno
Musa Otieno (alizaliwa Nairobi, 29 Desemba 1973) ni Mkenya anayecheza soka ambaye kwa sasa anachezea kilabu cha Santos katika Ligi kuu ya Premier Soccer League ya Afrika Kusini.
Kilabu
Otieno amefurahia uchezaji katika bara lake, amechezea timu za AFC Leopards na Tusker FC za Kenya, na tangu mwaka wa 1997, Santos katika ligi ya Afrika Kusini ya Premier Soccer League. Ameichezea zaidi ya mechi 300 na kufiungia mabao zaidi ya 30 , na kuwasaidia kushinda makombe ya PSL Championship mwaka wa 2001/02, Bob Save Super Bowl mwaka wa 2001,BP Top 8 mwaka wa 2002, na Kombe la ABSA mwaka wa 2003. Aliteuliwa Mchezaji Bora wa Ligi Kuu ya Afrika Kusini mwaka wa 2007.
Otieno alikwenda Marekani mara ya kwanza mwaka wa 2008, alikochezea Cleveland City Stars kwenye ligi ya Divisheni ya Pili ya USL akiwa kwa mkopo kwa msimu mmoja. Alicheza mechi yake ya kwanza akiwa na Stars tarehe julai 4, 2008, kama mchezaji wa akiba dakika ya 64 alipoingia mahala pa Marko Schulte, na baadaye k kushinda taji la ligi ya USL2.
Tarehe 15 Desemba 2008, baada ya hitimisho ya msimu wa ligi ya nyumbani ya Santos, Otieno alirejea Cleveland City Stars ambako alicheza kwenye msimu wao katika ligi ya Divissheni ya Kwanza ya USL mwaka wa 2009 [1]
Kimataifa
Anakisiwa kuichezea timu ya taifa ya Kenya [2] zaidi ya mechi 100 lakini madai haya hayajawahi kudhibitishwa.
Maisha ya binafsi
Otieno anamiliki na kuendesha shirika la kusaidia jamii nchini mwake, liitwalo Musa Otieno Foundation.
Calais
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Calais left|60px Calais ni mji wa Ufaransa.
Wilaya ya Mbulu
thumb|250px|Mahali pa Mbulu (kijani) katika [[mkoa wa Manyara.]] Wilaya ya Mbulu ni wilaya moja ya Mkoa wa Manyara. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Mbulu ilihesabiwa kuwa 320,279 waishio humo.
Mbulu imepakana na Mkoa wa Arusha pamoja na ziwa Eyasi upande wa kaskazini, wilaya ya Babati Vijijini upande wa mashariki, wilaya ya Hanang upande wa kusini na mkoa wa Singida kwa magharibi.
Wenyeji asilia ni hasa Wairaqw (Wambulu).
Mwaka 2015 wilaya iligawiwa kwa Wilaya ya Mbulu Mjini na Wilaya ya Mbulu Vijijini.
Mto Gasuga
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).
Wilaya ya Mbulu
Makao makuu iko Mbulu mjini na mji huu ulianzishwa kama kituo cha Wamisonari wa Afrika wakati wa koloni ya Afrika ya Mashariki ya Kijerumani kwa jina la Neu-Trier.
Atanasi Bazzekuketta
Atanasi Bazzekuketta (1866 - Nakivubo 27 Mei 1886) ni mfiadini mmojawapo kati ya Wakristo 22 wa Kanisa Katoliki wanaojulikana na kuheshimiwa duniani kote kama Wafiadini wa Uganda.
Wilaya ya Mbulu
Mwaka 2018 iliamuliwa kujenga ofisi mpya kwa ajili ya Wilaya ya Mbulu Vijijini katika kata ya Haydom.
Atanasi Bazzekuketta
Hao walikuwa wahudumu wa ikulu ya kabaka wa Buganda Mwanga II (1884 - 1903) ambao waliuawa kati ya tarehe 15 Novemba 1885 na tarehe 27 Januari 1887 kwa sababu ya kumwamini Yesu Kristo baada ya kuhubiriwa Injili na Wamisionari wa Afrika walioandaliwa na kardinali Charles Lavigerie.
Mto Gasuga
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Atanasi Bazzekuketta
Hawa ndio wafiadini wa kwanza wa Kusini kwa Sahara kuheshimiwa na Kanisa Katoliki kama watakatifu.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 3 Juni, lakini ya kwake mwenyewe tarehe 27 Mei.
Kithai
Kithai ni lugha ya taifa na lugha rasmi ya nchini Thailand pamoja na kuwa lugha mama ya Wathai, kundi kubwa la watu nchini Thailand.
Ni lugha muhimu zaidi kati ya lugha za Kitai, ambazo zinaunda tawi la lugha za Kra-Dai.
Alfabeti
Alfabeti ya Kithai ina herufi 44. ก ข ฃ ค ฅ ฆ ง จ ฉ ช ซ ฌ ญ ฎ ฏ ฐ ฑ ฒ ณ ด ต ถ ท ธ น บ ป ผ ฝ พ ฟ ภ ม ย ร ล ว ศ ษ ส ห ฬ อ ฮ
Lugha ya Kithai ina tarakimu zake za pekee pia: ๑ 1 ๒ 2 ๓ 3 ๔ 4 ๕ 5 ๖ 6 ๗ 7 ๘ 8 ๙ 9 ๐ 0
Viungo vya nje
.
Kinasal
Kinasal ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wanasal kwenye kisiwa cha Sumatra. Mwaka wa 2008 idadi ya wasemaji wa Kinasal imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinasal iko katika kundi lake lenyewe la Kinasal.
643
Makala hii inahusu mwaka 643 (Baada ya Kristo).
Brian May
thumb|Brian May Brian Harold May (amezaliwa 19 Julai 1947) ni mwanamuziki na mwanaastrofizikia kutoka Uingereza. Pamoja na Freddie Mercury, Roger Taylor na John Deacon aliumba bendi ya Queen mwaka 1970.
Anacharaza gitaa, na aliandika nyimbo nyingi maarafu kwa Queen, kwa sababu "We Will Rock You", "Who Wants to Live Forever", "Hammer to Fall", "Fat Bottemd Girls" na "I Want It All". May amefanya pia albamu bila Queen.
Gonzaga Gonza
Gonzaga Gonza (aliuawa Lubowa 27 Mei 1886) ni mfiadini mmojawapo kati ya Wakristo 22 wa Kanisa Katoliki wanaojulikana na kuheshimiwa duniani kote kama Wafiadini wa Uganda.
Hao walikuwa wahudumu wa ikulu ya kabaka wa Buganda Mwanga II (1884 - 1903) ambao waliuawa kati ya tarehe 15 Novemba 1885 na tarehe 27 Januari 1887 kwa sababu ya kumwamini Yesu Kristo baada ya kuhubiriwa Injili na Wamisionari wa Afrika walioandaliwa na kardinali Charles Lavigerie.
Hawa ndio wafiadini wa kwanza wa Kusini kwa Sahara kuheshimiwa na Kanisa Katoliki kama watakatifu.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 3 Juni, lakini ya kwake mwenyewe tarehe 27 Mei.
Siku hiyo, wakati wa kupelekwa kuchomwa moto pamoja na wenzake kadhaa, alichomwa kwa mikuki.
Simoni Mshonangozi
Simoni Mshonangozi (aliishi Misri karne ya 10) alikuwa Mkristo anayehusishwa na muujiza wa kuhamisha mlima wakati wa Abrahamu wa Aleksandria.
Ni kwamba chini ya khalifa Al-Muizz serikali ya Kiislamu ilibadilibadili sera zake kuhusu Wakopti. Inasemekana kwamba Al-Muizz alipenda midahalo ya dini. Kwa shauri la waziri Yaqub ibn Killis, Myahudi aliyesilimu, aliitisha mdahalo kati ya Abrahamu na Moses, Myahudi maarufu. Abraham alikwenda na Severus Ibn al-Muqaffa.
Ibn Killis alimuarifu Al-Muizz kwamba Injili (Math 17:20; Mk 11:23) inasema, "Mkiwa na imani kiasi cha chembe ya haradali, mtaweza kuuambia mlima, Sogea toka huko hadi huko, nao utasogea". Hapo akamhimiza khalifa amuagize Abrahamu asogeze Mlima Mokattam, mashariki kwa Kairo kama ana imani hiyo. Hapo Al-Muizz alidai iwe hivyo, la sivyo atawangamiza Wakopti kwa upanga.
Abrahamu aliomba siku tatu akaagiza maaskofu na mapadri wafunge na kusali wakati yeye anafanya vile kwenye kanisa maarufu la Bikira Maria (kwa Karabu Al Mu'allaqah, kwa Kiingereza "Hanging Church"). Alfajiri ya siku ya tatu, baada ya kuzimia kwa uchovu, alipata njozi ambamo Bikira Maria alimfariji na kumuelekeza kwa mtu chongo mwenye kubeba maji sokoni: ndiye atakayehamisha mlima.
Alipokwenda, alimkuta Simoni Mshonangozi akisomba maji kwa ajili ya maskini na wazee kabla hajaenda kazini. Ingawa kwanza Simoni alisita, alipoambiwa kuhusu njozi alikubali kutoa maelekezo.
Basi, walikusanya umati wa Wakristo na pamoja na khalifa, waziri wake na Waislamu waliokwishachochewa naye dhidi yao walielekea mlimani. Abrahamu aliadhimisha liturujia ya Kimungu. Walipoimba mara tatu "Bwana utuhurumie" huku wakipiga magoti, yeye alifanya ishara ya msalaba kwa upana wote wa mlima. Mara tatu huo ulitikisika kama kwa tetemeko la ardhi ukaanza kusogea juu pamoja na waumini na kurudi chini kwa kishindo kikubwa walipopiga magoti tena. Katikati miali ya jua ilipita na kuwezesha wote kuona ajabu hilo. Wakati huo Simoni alitoweka, na Al Muizz alisema kwa nguvu, "Allahu Akbar!"
Kwa hofu, alimuomba Abrahamu ampe zawadi gani, naye akasema ruhusa ya kukarabati makanisa kadhaa. Pia aliagiza siku hizo tatu za kufunga na kusali ziendelezwe kila mwaka. Hivyo Wakopti wanafunga siku arubaini na tatu kabla ya Krismasi.
Uhakiki wa Pitot
right|thumb|200px| Katika hisabati, ya uhakiki wa Pitot ni theorem ya jiometria, ya sums wa pande zote kinyume ni sawa.
Usakinishaji (tarakilishi)
thumb|Usakinishaji wa Gimp kwenye [[Windows.]] Usakinishaji wa programu ya tarakilishi ni kitendo cha kutayarisha programu inayoweza kutekelezeka. Programu zinahitaji kuwa zimeunganishwa katika tarakilishi ili kufanya kazi.
Bumpass, Virginia
Bumpass ni kijiji ya Louisa County, Virginia, Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani.
642
Makala hii inahusu mwaka 642 BK (Baada ya Kristo).
Hifadhi ya Wanyamapori ya Katonga
Hifadhi ya Wanyamapori ya Katonga ni hifadhi ya wanyamapori iliyopo magharibi mwa Uganda, kando ya Mto Katonga. Hifadhi hiyo ilianzishwa mwaka 1998 na ina takribani kilomita za mraba 211. Aina nyingi za mimea na wanyama katika hifadhi ni ya kipekee kwa mazingira yake ya ardhioevu.
Mimea
Mimea ya hifadhi ni savanna iliyochanganyikana na maeneo ya miti ya mshita au misitu. Sehemu kubwa ya hifadhi ni ardhi oevu ya kudumu au ya msimu. Pia kuna ya misitu ya mito ya kitropiki.
Wanyamapori
Kuna zaidi ya spishi arobaini za wanyama na zaidi ya aina 150 za ndege ndani ya hifadhi. Aina za wanyamapori ndani ya hifadhi ni pamoja na:
Hubertus wa Liege
Hubertus au Hubert (656 hivi – Tervueren, leo nchini Ubelgiji, 30 Mei 727) alikuwa askofu wa Tongeren-Maastricht, kati ya Ubelgiji na Uholanzi kuanzia mwaka 708.
Mwanafunzi na mwandamizi wa Lambati wa Maastricht, aliinjilisha kwa bidii eneo hilo na kung’oa mila za Kipagani hata akapewa jina la Mtume wa Ardennes.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.
Norwei
Unowe (auː Norwe, Norwei; kwa Kinorwei Norge/Noreg; jina rasmi ni Ufalme wa Unoweː Kongeriket Norge kwa Bokmål na Kongeriket Noreg kwa Nynorsk) ni nchi ya Skandinavia katika Ulaya ya Kaskazini.
Hubertus wa Liege
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 30 Mei au 3 Novemba.
Norwei
Imepakana hasa na Uswidi, ila katika ncha ya kaskazini na Ufini na Urusi pia.
Ina pwani ndefu kwenye Bahari ya Kaskazini na ya Atlantiki.
Visiwa vya Svalbard na Jan Mayen katika bahari ya Aktiki ni maeneo ya Norwei.
Pia visiwa visivyokaliwa na watu vya Bouvet katika Atlantiki ya kusini na Peter I katika Pasifiki ya kusini viko chini ya Unowe.
Nchi inadai pia sehemu ya Queen Maud Land katika bara la Antaktika penye kituo cha kisayansi cha Troll.
Mkuu wake kwa sasa ni Mfalme Harald V.
Bunge huitwa Stortinget na wanachama wake huchaguliwa na wananchi kila baada ya miaka minne.
Sikukuu ya taifa ni tarehe 17 Mei, ambapo husherekewa katiba ya Unowe ya mwaka wa 1814.
Miji
Mji mkuu ni Oslo, wenye wakazi wanaozidi 530,000. Miji mingine mikubwa ni pamoja na Bergen wenye wakazi 230,000 na Trondheim wenye wakazi 150,000; yote miwili imewahi kuwa miji mikuu ya Unowe katika miaka ya mwanzoni.
Historia
Nchi ilikaliwa na watu wawindaji-wakusanyaji tangu mwaka 10000 KK hivi.
Katika miaka 3000 - 2500 KK waliingia wakulima wa Kizungu.
Katika karne ya 8 hadi karne ya 10 Norwei ilipeleka mabaharia wake Waviking hadi mbali sana.
Kwa muda mrefu Norwei ilibaki katika muungano na Udani na Uswidi.
Ufalme umekuwa huru tangu mwaka wa 1905.
Uchumi
Unowe ilikuwa nchi maskini ya wakulima na wavuvi, lakini tangu kupatikana kwa mafuta ya petroli baharini imekuwa kati ya nchi tajiri kabisa duniani.
Watu
Takriban watu milioni 5.5 wanaishi nchini Unowe. Wengi wao (81.5%) ni Wanorwei asili, jamii ya Wajerumani. Asilimia 18.5 ni wahamiaji au watoto wa wahamiaji wawili (hasa Wapolandi, Walithuania, Wasomali, Wapakistani na Waswidi). Wengi wao sasa wana uraia wa Norwei.
Dionisi Ssebuggwawo
Dionisi Ssebugwawo (1870 - Munyonyo, 25 Mei 1886) alikuwa mvulana wa Uganda ambaye, akiwa na umri wa miaka 16, alikiri mbele ya mfalme Mwanga, aliyekuwa anamchunguza, kwamba amewafundisha misingi ya imani ya Kikristo wenzake wawili wa ikulu, na kwa ajili hiyo alichomwa naye kwa mkuki.
Norwei
Watu
Katika dini nyingine, unaongoza Uislamu (3.1%) ulioletwa na wahamiaji kutoka nchi mbalimbali walioongezeka sana kuanzia miaka ya mwisho ya karne ya 20. 21.2% hawana dini yoyote.
Dionisi Ssebuggwawo
Ni mfiadini mmojawapo kati ya Wakristo 22 wa Kanisa Katoliki wanaojulikana na kuheshimiwa duniani kote kama Wafiadini wa Uganda.
Kingad'a
Kingad'a ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wangad'a kwenye kisiwa cha Flores. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kingad'a imehesabiwa kuwa watu 60,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingad'a iko katika kundi la Kibima-Lembata.
Mission Viejo, California
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Mission Viejo, California
thumb|right|260px|Mahali pa Mission Viejo katika Orange County na [[California]] Mission Viejo ni mji wa Marekani katika jimbo la California. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji huo una wakazi wapatao 100,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 121 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 49 km².
Dionisi Ssebuggwawo
Wafiadini hao walikuwa wahudumu wa ikulu ya Kabaka Mwanga II (1884 - 1903) wa Buganda ambao waliuawa kati ya tarehe 15 Novemba 1885 na tarehe 27 Januari 1887 kwa sababu ya kumwamini Yesu Kristo baada ya kuhubiriwa Injili na Wamisionari wa Afrika walioandaliwa na Kardinali Charles Lavigerie.
Hawa ndio wafiadini wa kwanza wa Kusini kwa Sahara kuheshimiwa na Kanisa Katoliki kama watakatifu.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 3 Juni, lakini ya kwake mwenyewe tarehe 25 Mei.
Nyerere (Zanzibar)
Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia hapa
Caluire-et-Cuire
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Caluire-et-Cuire 60px|left Caluire-et-Cuire ni mji wa Ufaransa.
Nyerere (Zanzibar)
Nyerere ni kata ndani ya Jiji la Zanzibar katika Mkoa wa Mjini Magharibi Unguja, Tanzania yenye Postikodi namba 71117. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 13,081 waishio humo.
641
Makala hii inahusu mwaka 641 (Baada ya Kristo).
Mto Gatongari
ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Bakoba
Bakoba ni jina la kata ya Manisipaa ya Bukoba katika Mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35101. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17,474 waishio humo.
Rahaleo (Zanzibar)
Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia Rahaleo
Rahaleo ni kata ndani ya Jiji la Zanzibar katika Mkoa wa Mjini Magharibi Unguja, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 1,985 waishio humo.
Cambrai
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Cambrai
Cambrai ni mji wa Ufaransa.
Ziwa Dunstan
Ziwa Dunstan ni ziwa lililoundwa na binadamu na eneo la kuhifadhia maji Kisiwa Kusini mwa New Zealand.
Ziwa hili liliundwa katika Mto Clutha kama matokeo ya ujenzi wa Bwawa Clyde, na kujaza katika hatua nne za kudhibitiwa kwanzia mwezi wa Aprili 1992 na kumalizwa mwaka uliofuata. Wakazi wengine wa mji wa Cromwell walihamishwa kwenye eneo jipya juu ya ziwa hilo.
Ziwa Dunstan hutoa huduma ya umwagiliaji wa maji katika mashamba ya matundana ni eneo la burudani, pamoja na vifaa kama mashua na uvuvi
Bwawa na ziwa akawa yanajulikana katika New Zealand kutokana mediebevakning matatizo ya geologisk wakati wa ujenzi wake. Wakati bwawa hili lilikuwa linajengwa mmomonyoko wa ardhi angalau moja ulitokea katika Cairnmuir. Pande zote zilizohusika na ujenzi huo zilikana jukumu la tatizo hilo.
Sababu ya gharama ya udhabiti wa kuta za korongo na hali ya uchumi kubadilika, hii pia ilikuwa mradi wa mwisho wa Robert Muldoon Think Big.
Maandamano
Kulikuwa na mijadala kupinga mradi kutoka kwa jamii ya mitaa, pamoja na wito wa kukomesha upangaji na mradi. Wanamazingira, wanasayansi, wanasheria, watumiaji burudani za mto, familia zilizoishi hapa kwa muda mrefu, na wengine ambao walikuwa wamehamia pude katika eneo hilo, walipinga wote, na kati ya sauti, hakuna walionekana zaidi kuliko wasanii.
Kulikuwa na mtazamo kwamba nguvu kutokana na bwawa hii ilikusudiwa kwa ajili ya uundaji wa chuma karibu na Dunedin. Takwimu Maarufu ni pamoja na Ralph Hotere, Andrew Drummond, Chris Cree-Brown na Chris Booth walifanya kazi kubwa na yenye nguvu ambayo ilihusiana na suala hilo, waliweza kuwa maarufu na kuwa kwenye majarida. Wasanii wengin waliojihusisha na suala la bwawa : Robin Morrison aliunda picha zawa wakazi waliosumbuliwa na mafuriko; Marilynn Webb alichapisha maandishi "Good Bye-Clutha Blue" katika mwaka wa 1983; Bruce Foster alichapisha maandishi ya uchunguzi wa mistari iliyochorwa kabla ya kuanza ujenzi, na Lloyd Godman alikwa na picha za mural zilizokuwa na rangi ya dhahabu kutoka mto Clutha wenye jina "Wimbo wa mwisho wa mito". Wakati wa kujaza bwawa katika ilikuunda Ziwa Dunstan 1992-93 Godman pia ilikamilisha mfululizo wa utendaji kazi wenye jina "Ziwa Jaza" ambao ulihusisha kuchukua mfululizo wa picha na kamera ya maji na ulikuwa hatari kuokana na ngazi ya maji ya ziwa iliyopanda.
ZAKA NA KAZI YAKE
Tunamshukuru Mwenyezi Mungu (Subhaanahu wa Taala) na Anayestahiki shukran za dhati. Pia rehma na amani zimfikie Mtume Muhammad (Swalla Llahu ‘alayhi wasallam).
Je, waijua ibada ya kutoa mali yako wewe Muislamu? Je, wajua kwamba ibada hii ukiifanya Mwenyezi Mungu (Subhaanahu wa Taala) Atakuzidishia baraka katika mali yako hapa duniani na malipo makubwa kesho Akhera? Je, hujui kwamba mali uliyonayo ni mali ya Mwenyezi Mungu (Subhaanahu wa Taala) na Amekupa mtihani katika mali hayo? Je, watarajia kufaulu mtihani huo?.
Enyi waja wa Mwenyezi Mungu! tutazungumzia katika khutba yetu ya leo kuhusu ibada iliyo tukufu ambayo mtu inaambatana na mali. Mtu akitioa mali yake kwa ajili ya Mwenyezi Mungu (Subhaanahu wa Taala), mali yake huzidi na kupata malipo makubwa kwa Mwenyezi Mungu (Subhaanahu wa Taala) na ni nguzo ya tatu katika Uislamu si nyingine nayo ni zaka. Ni wajibu wa kila Muislamu mwenye mali yaliyofika kiwango kutoa fungu maalum. Mola (Subhaanahu wa Taala) amesema ndani ya Qur’an tukufu:
قال تعالى) : وَأَقِيمُوا الصَّلَاةَ وَآَتُوا الزَّكَاةَ) [النور: 56]
. Na katika hadithi za Bwana Mtume (Swalla Llahu ‘alayhi wasallam) amesema: [Uislamu umejengwa na mambo matano; kupwekeshwa Mwenyezi Mungu, kusimamisha Swala, kutoa Zaka, kufunga mwezi wa Ramadhani na kufanya hija].
Yamekuja maonyo mbali mbali na tahadhari kwa Muislamu katika suala nzima la kuikwepa Zaka na kufanya ubakhili wa kutekeleza ibada hiyo. Mola (Subhaanahu wa Taala) ameahidi adhabu kali kwa kila ambaye haitekelezi ibada hii tukufu. Amesema Mola (Subhaanahu wa Taala) :
قال الله عز وجل) وَمَا لَكُمْ أَلَّا تُنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلِلَّهِ مِيرَاثُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ لَا يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَقَاتَلَ أُولَئِكَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِنَ الَّذِينَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَقَاتَلُوا وَكُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنَى وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ) [الحديد: 10]
. Vile vile Amesema Mwenyezi Mungu (Subhaanahu wa Taala) :
وقال تعالي : (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا إِنَّ كَثِيرًا مِنَ الْأَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُونَ أَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ يَكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُونَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ34 يَوْمَ يُحْمَى عَلَيْهَا فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوَى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوبُهُمْ وَظُهُورُهُمْ هَذَا مَا كَنَزْتُمْ لِأَنْفُسِكُمْ فَذُوقُوا مَا كُنْتُمْ تَكْنِزُونَ ) [التوبة34: 35]
.
Faida za Zaka kwa upande wa Dini
Ndugu zangu katika imani! Zaka ina faida nyingi sana, nyingine za kidini, za kitabia na pia faida za kijamii. Basi kaa makini nikutajie miongoni mwa faida zake za kidini:
Kutoa Zaka ni kusimamisha nguzo, katika nguzo za Uislamu ambayo ni sababu ya utukufu duniani na kesho akhera.
Zaka zinamkurubisha mja kwa Mola wake na zinamzidishia mtu imani.
Mtu atoapo zaka hupata ujira na malipo makubwa mbele ya Mwenyezi Mungu. Asema Mola (Subhaanahu wa Taala):
قال الله تعالى): يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبَا وَيُرْبِي الصَّدَقَاتِ)
Faida za Zaka kwa upande wa Tabia
Na miongoni mwa faida za kitabia:
Kutoa zaka inamuweka mtu katika kundi la watu wakarimu na wenye kujali maslahi ya watu,
Kutoa zaka kunamfanya mtu kusifika na sifa ya huruma na upole kwa ndugu zake.Kwani Waislamu wenye huruma Mwenyezi Mungu (Subhaanahu wa Taala) pia huwahurumia.
Kutoa zaka kunasafisha vifua vya watu wenye kupewa mali ile na watampenda mtoaji kwa kule kuwajali ndugu zake na kuwasaidia.
Kutoa zaka kunamsafisha mtoaji na sifa ya ubakhili na uchoyo. Na tabia mbaya hii ya ubakhili ni miongoni mwa tabia mbaya ambazo haitakiwi Muislamu kujipamba nayo. Mwenyezi Mungu (Subhaanahu wa Taala) Amesema katika kitabu chake kitukufu:
Na miongoni mwa faida za kijamii katika kutoa zaka:
Kutoa zaka hutilia nguvu mambo ya Waislamu wanayotaka kuyafanya kwa mfano kupigana kwa ajili ya Mwenyezi Mungu (Subhaanahu wa Taala).
Zaka huondoa chuki baina ya maskini na matajiri na kuleta mapenzi baina yao.
Zaka hukuza mali na kuyazidisha na kuwa na baraka. Amesema Mtume (Swalla Llahu ‘alayhi wasallam): [ Haipungui mali inayotolewa zaka].
Kutoa zaka hueneza mali baina ya watu na haibaki kwa matajiri bali huzunguka kati yao.
Na hizi faida tulizozitajaza ziwe ni za kijamii au za kidini au za kitabia zinaonesha kwamba kutoa zaka ni jambo muhimu sana na dharura Ili kutengeneza nafsi ya mtu na jamii kwa ujumla.
Tukiangalia vyema pia kutoa zaka kunazidisha mshikamano kati ya jamii inayoishi pamoja na kuondoa umaskini na pia kuangamiza matatizo ya kijamii, kiuchumi na ya kitabia endapo itatolewa na kupewa wanaostahili.
Mto Gatongati (Kirundo)
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Mto Gatunguru (Kirundo)
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
640
Makala hii inahusu mwaka 640 BK (Baada ya Kristo).
639
Makala hii inahusu mwaka 639 (Baada ya Kristo).
Bilele
Bilele ni jina la kata ya Manisipaa ya Bukoba katika Mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35102. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,405 waishio humo.
Karlovy Vary
ni mji wa ishirini na mbili kwa ukubwa nchini Ucheki wenye wakazi 45,500 (2022).
Kikole
Kikole ni kata ya Wilaya ya Kilwa katika Mkoa wa Lindi, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,294 Msimbo wa posta ni 65407 walioishi humo.
Tanganyika (ziwa)
Ni ziwa kubwa la pili duniani kwa wingi wa maji matamu baada ya Ziwa Baikal (Siberia) kwa kuzingatia kiasi cha maji ndani yake na kina (hadi mita 1,470).
Kwa kulinganisha eneo lake (km² 32,893) ni la pili tu baada ya Viktoria Nyanza katika Afrika.
Maji yake hutoka kuelekea mto Kongo ha hatimaye katika Bahari Atlantiki.
Jina
Hatuna uhakika jinsi gani wenyeji walioishi kando ya ziwa hilo waliliita kwa lugha zao mbalimbali. Kutokana na taarifa za wapelelezi Wazungu waliofika huko kwenye karne ya 19 na kushika yale waliyoelewa kutoka kwa wenyeji, kuna ushuhuda fulani kuhusu majina manne ambayo ni "Tanganika", "Liemba", "Kimana" na "Nsaga".
Jina la Tanganika limepokewa na Wazungu wa kwanza kutoka kwa wenyeji wa Ujiji. Henry Morton Stanley aliyetembelea ziwa mnamo mwaka 1876 aliandika ya kwamba watu wa Ujiji hawakuwa na uhakika kuhusu maana ya jina, ila tu kwamba lilimaanisha "ziwa kubwa". Maana waliita maziwa madogo "Kitanga", na waliita pia "ziwa la Usukuma" yaani Viktoria Nyanza kwa jina hilo "Tanganika". Wajiji walimwambia Stanley ya kwamba labda neno "nika" ilitokana na aina ya samaki walioitwa vile. Baadaye Stanley alikumbuka neno "nika" katika lugha nyingine za Kiafrika kwa maana ya "tambarare, eneo kubwa bapa" akahisi ya kwamba waliita ziwa kama "tambarare kubwa iliyotanda".
Stanley alishika pia majina ya ziwa kwa makabila mengine: watu wa Marungu walisema "Kimana", wale wa Urungu "Iemba" na Wakawendi "Nsaga" kwa maana "ziwa lenye dhoruba". Alichoshika na watu wa Urungu, yaani "Iemba", inalingana na taarifa ya David Livingstone aliyekuta jina "Liemba" kuwa jina la sehemu ya kusini ya ziwa na jina hili linaendelea kutumiwa kwa meli ya MV Liemba inayosafirisha watu na bidhaa ziwani tangu mwaka 1914.
Jina la ziwa limekuwa pia jina la eneo lililokabidhiwa kwa Uingereza kama Tanganyika baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia tangu 1919.
Jiografia
Maji ya Ziwa Tanganyika yanajaza ufa kubwa kwenye ganda la dunia ambalo ni sehemu ya bonde la ufa la Afrika ya Mashariki. Ni ziwa lenye kina kikubwa katika Afrika.
Vipimo
Kina cha wastani ni m 570, ni kubwa zaidi katika sehemu ya kaskazini ambako vilindi vyake hufikia kina cha mita 1470. Kutokana na kina kikubwa kinashika kiwango kikubwa cha maji matamu kati ya maziwa yote ya Afrika (18,900 km³) na asilimia 16 ya maji matamu yote duniani.
Halijoto ya maji usoni mwa ziwa ni sentigredi 25 na uchungu wake ni pH 8.4 hivi.
Urefu wa ziwa ni kilomita 676 kutoka kaskazini hadi kusini na upana wake ni km 50 kwa wastani. Uso wa maji huwa na eneo la km2 32,900 na urefu wa pwani yake ni km 1,828.
Kina kikubwa cha ziwa kimesababisha kuwepo kwa safu za maji zisizochanganya maana maji ya chini hayakorogwi kwa upepo au mikondo na maji ya juu, hivyo maji ya chini hayapokei oksijeni na kuwa na uhai kidogo. Samaki na viumbehai wengi hawawezi kuishi katika maji bila oksijeni.
Beseni
Ziwa linapokea maji yake kutoka mito ya mazingira inayoishia humo. Beseni lake huwa na eneo la km2 231,000 (sq mi 89,000).
Mito miwili mikubwa na mito mingi midogo inaishia ziwani. Mto Lukuga hutoka ziwani na kupeleka maji yake kwenda beseni la Kongo.
Mto mkubwa zaidi unaoingia ni Ruzizi unaofika upande wa kaskazini kutoka Ziwa Kivu. Malagarasi, ambao ni mto mrefu wa pili nchini Tanzania, inaingia upande wa mashariki.
Kubadilika kwa kiasi cha maji
Kutokana na mahali pake katika tropiki kwenye jua kali, Ziwa Tanganyika linapotewa na maji mengi kwa njia ya uvukizaji. Kwa hiyo kiasi cha maji ndani yake inategemeana na kiasi cha maji yanayoingia. Kwa sasa chanzo kikubwa ni maji ya Ziwa Kivu. Imegunduliwa ya kwamba uwiano wa ziwa ulibadilika sana katika historia.
Mnamo miaka 200,000 iliyopita uso wa ziwa ulikuwa mita 600 chini ya uwiano wa leo. Wakati wa vipindi vya tabianchi yenye mvua nyingi zaidi uwiano ulipanda juu, na kupungua tena kwenye vipindi vya ukame. Vipindi hivi vya mabadiliko vilidumu mara kwa mara miaka elfu kadhaa.
Ziwa Onega
Ziwa Onega (pia linajulikana kama Onego, Онежское озеро Onezhskoe ozero, yaani, Onezhskoe ziwa; Kifini / Kikarelia Ääninen au Äänisjärvi) ni ziwa la Urusi.
Tanganyika (ziwa)
Kubadilika kwa kiasi cha maji
Hali ya sasa imepatikana tangu miaka 12,000. Wakati ule volkeno za Virunga vililipuka na kuziba mto uliowahi kubeba maji ya Ziwa Kivu kuelekea mto Naili na baada ya kufikia uwiano wa leo maji ya Kivu yalianza kutoka upande wa Tanganyika kupitia njia ya Ruzizi.
Ziwa Onega
Jiografia
Ziwa Onega lina eneo la km² 9,894, ni kiasi cha km ³ 280 upeo na kina cha mita 120. Ni ziwa kubwa la pili katika Ulaya, na la 18 duniani. Ina visiwa 1,369 vyenye eneo la km² 250 kwa jumla.