cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
IHH
Flotilla la Gaza
31 Mei 2010, Makomando wa Israeli walivamia meli hizo zilipokuwa katika maji ya kimataifa. Katika mapambano hayo wanaharakati 9 katika meli ya MV Mavi Marmara walipigwa risasi na kuuliwa na wengine wengi walijeruhiwa kati yao makomando saba wa Israeli. Makomando waliiteka meli hiyo na kuipeleka katika bandari la Ashdod nchini Israel. Misaada ilishushwa na kukaguliwa kabla ya kupelekwa Gaza. Hamas walikataa misaada hiyo hadi wanaharakati wote waliokuwa wameshikwa waachiliwe. Mashambulizi haya yalikasirisha mataifa mengi na kufanya Serikali ya Misri kufungua mpaka wake na Gaza wa Rafah.
Marimba
thumb|Marimba. Marimba (kwa Kiingereza "xylophone") ni ala au chombo cha muziki chenye umbo la sanduku, kilichotengenezwa kwa mbao na kutandikwa vibao vidogovidogo vyembamba vinavyotoa sauti mbalimbali vinapopigwa na virungu viwili.
Pongwe / Kidimu
ni kata ya kaunti ya Kwale, eneo bunge la Msambweni, nchini Kenya.
Partimbo
Partimbo ni kata ya Wilaya ya Kiteto katika Mkoa wa Manyara, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 20,669 waishio humo.
Azimio la Umoja
Azimio la Umoja au One Kenya Coalition Party  ni muungano wa kisiasa ulioanzishwa nchini Kenya mwaka wa 2021 na kuwa chama cha kisiasa kwenye Aprili 2022. Chama hicho kilianzishwa kama farakano katika chama cha Jubilee asilia baada ya rais wa nne wa jamhuri ya Kenya kukosana na naibu wake William Ruto na baadaye kumuunga mkono aliyewahi kuwa waziri mkuu wa Kenya, Raila Odinga.
Hii ilitokana na rais wa nne Uhuru Kenyatta kupeana mkono wa amani na Raila Odinga mwaka wa 2018 na baadaye Uhuru kuanza kuwatoa wanaomuunga naibu wa rais William Ruto katika vyeo vya kiserikali.
Wanachama/vinara
Vyama vikuu
Vyama kwa muungano
Mto Matekelela
unapatikana katika wilaya ya Mbale, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Lucius Verus
thumb|sanamu ya Lucius Verus
Lucius Verus (kwa Kilatini: Lucius Aurelius Verus Augustus; 15 Desemba 130 – 169) alikuwa kaisari wa Dola la Roma pamoja na Marcus Aurelius kuanzia Machi 161 hadi kifo chake.
Ufalme
Ufalme ni mfumo wa utawala ambapo mfalme, malkia au mtu mwingine aliyerithi cheo chake ni mkuu wa dola. Vyeo vingine vya mkuu katika ufalme ni pamoja na kaisari, shah, tenno, sultani, amiri au mtemi. Kwa kawaida mfalme amerithi cheo chake kutoka kwa baba yake au mama yake, kwa hiyo alizaliwa kama mfalme mteule na ataendelea kuwa na cheo hicho hadi kifo chake. Lakini kama mfalme aliyetangulia hakuwa na mrithi inawezekana ya kwamba mfalme mpya amechaguliwa. Mfano wa dola lenye mfumo wa ufalme ambapo mkuu anachaguliwa mara kwa mara ni Vatikani ambapo Papa ni mkuu wa dola.
Neno ufalme hutumiwa pia kwa kutaja nchi inayotawaliwa na mfalme au malkia, kwa mfano Ufalme wa Maungano, Ufalme wa Eswatini na kadhalika.
Kiwango cha madaraka cha mfalme huwa na tofauti kubwa. Leo hii wafalme wengi wako chini ya katiba ya nchi na mara nyingi wana madaraka machache; nafasi yao ni ya heshima na desturi. Lakini kuna falme kadhaa ambaPo mfalme bado ana madaraka makubwa, habanwi na katiba wala bunge wala serikali kama vile Omani au Saudia.
Tofauti ya ufalme na jamhuri
Kinyume cha ufalme ni jamhuri inayoongozwa na mkuu, mara nyingi kwa cheo cha rais au katika nchi kadhaa na kamati ya watu wanaochaguliwa na kwa kawaida kwa kipindi fulani. Mara nyingi rais wa nchi huchaguliwa kwa kipindi cha miaka 4-6 na katika nchi nyingi kuna uwezekano Wa kwamba anarudi tena kwa kipindi kingine. Kuna jamhuri ambapo vongozi wanalenga kuhakikisha ya kwamba mtoto wao anaendelea na cheo cha mkuu wakiacha kutawala, lakini hii kwa kawaida si utaratibu wa kisheria katika jamhuri; mfano wa kisasa ni Korea Kaskazini ambayo ni jamhuri inayotawaliwa na familia Kim katika kizazi cha pili ilhali mtoto wa kiongozi Kim Jong Il anateuliwa kumfuata baba.
Sababu za kuanzishwa kwa ufalme
Ufalme ni muundo wa kale sana lakini haukuwa mfumo wa kwanza wa serikali. Wataalamu huona ya kwamba chanzo chake ni azimio la kabila au kundi dogo la watu kumruhusu mtoto wa kiongozi mwenye nguvu na uwezo kuendelea na shughuli za baba. Kuna mifano watu walioishi na viongozi wa muda tu waliamua kuwa na mfalme wakati wa vita wakiona uongozi wenye nguvu ni wa lazima. Kulitokea pia ya kwamba kiongozi aliyeteuliwa kwa kipindi cha matatizo au vita alionekana kuwa na uwezo akaendelea hadi kifo na kumpatia mtoto wake nafasi ya mrithi wakati alipokuwa bado na nguvu.
Historia ya Biblia kama mfano wa kuanzishwa kwa ufalme
Biblia inasimulia jinsi gani watu wa Israeli ya Kale walioongozwa kila mahali na wazee lakini kama walipata matatizo makubwa viongozi walijitokeza walioitwa "Waamuzi" na kuwa na majukumu ya kijeshi pamoja na ya kisheria. Kitabu cha Waamuzi 8#22 kinaonyesha pia jinsi gani suala la ufalme lilivyokuwa na ugumu; mwamuzi Gideon alipoombwa na watu kuwa mfalme alikataa na kudokeza ya kwamba Mungu pekee anastahili kuwa na cheo hicho. Baadaye Sauli alijitokeza kama kiongozi dhidi ya tishio la Waamoni; alipowashinda vitani watu walimfanya Sauli mfalme wao wa kwanza. Mataifa mengi walipata ufalme kwa njia zilizofanana na Israeli ya Kale yaani wakati wa vita ambapo wengi walikubali haja ya kiongozi mwenye nguvu.
Kupinduliwa kwa wafalme au kubanwa kwa madaraka yao
Mfano mashuhuri wa kinyume ni historia ya Athens au Roma ya Kale ambazo zilitawaliwa zamani na wafalme lakini viongozi wa miji hiyo walifukuza wafalme baada ya kuona tabia za kidikteta pamoja na kupuuzia haki za watu wakaanzisha jamhuri zilizoteuliwa na viongozi waliochaguliwa kwa muda tu. Lakini Roma ya Kale ilirudia mfumo wa ufalme tangu Kaisari Augusto ingawa kwa jina iliendelea kama jamhuri hadi mwisho.
Mara nyingi wafalme waliunganisha nafasi za mkuu wa serikali na kiongozi wa jeshi na jaji mkuu. Mataifa mbalimbali walimjua mfalme pia katika nafasi ya kidini kama kuhani mkuu au kama mkuu anayeshika nafasi ya Mungu duniani.
Mamlaka kubwa ya wafalme ilisababisha mara nyingi jitihada za kubana madaraka yao. Mfano mashuhuri ni Uingereza ambapo wafalme walipaswa kushauriana na bunge ya wakubwa na wawakilishi wa miji kabla ya kukusanya kodi kwa ajili ya vita au kwa shughuli maalumu. Jambo kama hilo halikutokea katika Uingereza pekee lakini katika nchi hiyo bunge lilikuwa taasisi ya kudumu isiyofutwa tena na hivyo kuwa chanzo cha muundo wa ufalme wa kikatiba ambako mamlaka ya mfalme iko chini ya sheria fulani. Tangu uhuru wa Uholanzi, Marekani na baadaye mapinduzi ya Kifaransa nafasi ya ufalme ilianza kupungua katika Ulaya na kutoka hapo pia katika sehemu nyingine za dunia. Hasa baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia falme muhimu kama Ujerumani, Austria-Hungaria, Urusi na Milki ya Osmani zilibadilisha mfumo wa utawala zikawa jamhuri.
Ukoloni na ufalme
Ukoloni wa karne ya 19 ulisababisha kupotea kwa falme nyingi dunani. Mwanzoni wakoloni walitumia mara nyingi wafalme na watemi waliokuwepo kama mawakala wa utawala wao ndani ya koloni. Lakini kadiri walivyounganisha falme mbalimali za kale ndani ya maeneo mapya makubwa yaliyoendelea kuwa mataifa mapya walidhoofisha pia nafasi ya ufalme wa kieneo.
Nchi za Afrika zilipopata uhuru mara nyingi zilijitangaza kuwa jamhuri na kwa njia hiyo falme za kale za Afrika zilifutwa au kupoteza madaraka ya kiutawala na kubaki kwa jina tu kama taasisi za kiutamaduni. thumb|300px|Nchi zenye mfumo wa ufalme nyekundu: Ufalme bila masharti ya kikatiba; chungwa: ufalme chini ya masharti kiasi ya kikatiba; kijani: ufalme wa kikatiba; kijani kibichi: nchi za [[Jumuiya ya Madola chini ya malkia wa Uingereza; dhambarau: ufalme wa kieneo chini ya ngazi ya jamhuri ya kitaifa]]
Ufalme leo
Kuna nchi 44 duniani zilizoendela na mfumo wa ufalme hadi karne ya 21. (Linganisha jedwali). Ufalme wa kale ni Japani ambapo kuna wafalme tangu zaidi ya miaka 2000. Pia Ufalme wa Muungano, ambao wafalme wanaendelea karibu mfululizo tangu miaka 1,000 hivi, naDenmark tangu miaka 1,200 hivi.
15 Desemba
Tarehe 15 Desemba ni siku ya 349 ya mwaka (ya 350 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 16.
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Valeriano wa Avensano, Masimino wa Micy, Virginia Centurione Bracelli, Maria Msulubiwa Di Rosa n.k.
Mto Katanta
ni mmojawapo kati ya mito ya mkoa wa Katavi, Tanzania (upande wa magharibi).
Unatiririka hadi ziwa Tanganyika, hivyo maji yake yanaingia katika mto Kongo na kuishia katika Bahari ya Atlantiki.
Lawrence Akandu
thumb|Lawrence Chimezie Akandu Lawrence Chimezie Akandu (Kichina: 羅倫士, alizaliwa 10 Desemba 1974 nchini Nigeria) ni mchezaji wa kandanda wa Hong Kong ambae pia ni mzaliwa wa Nigeria ambaye kwa sasa anachezea klabu ya Hoi Fan katika ligi ya Campeonato da 1ª Divisão do Futebol.
Heshima
Akiwa Na Kitchee
Takwimu Za Ushiriki
Kufikia Novemba 14, 2009
Volti
thumb|250px|Mita za aina hii hupima volti kati ya mahali pawili 150px|thumb|Beteri za 1.5 V thumb|Nyaya hizi hubeba umeme kwa volti zaidi ya 1000
Volti ni kizio cha umeme tuli au kani mwendoumeme ambao ni tofauti ya utuli baina ya mahali pawili kwenye waya kipitishio na huchukua mkondo usiobadilika wa ampea 1 kama nguvu kati ya sehemu pawili ni wati moja.
Barabara ya Lamu–Garissa–Isiolo
Barabara ya Lamu-Garissa-Isiolo ni barabara nchini Kenya, na ni sehemu ya mradi wa Barabara ya Lamu-Garissa-Isiolo-Lokichar, (LAPSSET).
Volti
Kifupi chake ni V.
Barabara ya Lamu–Garissa–Isiolo
Mahali
Barabara hiyo inaanzia katika mji wa bandari wa Lamu na kuendelea kuelekea kaskazini-magharibi kupitia mji wa Bura, Kaunti ya Mto Tana,(haikuchanganywa na Bura, Kaunti ya Garissa) na kuendelea hadi mji wa Garissa.Huko Garissa, barabara inaendelea na mwelekeo wake wa kaskazini-magharibi hadi Mado Gashi.Hapa inachukua mwelekeo wa kusini-magharibi kupitia Garba Tula,kuishia Isiolo,jumla ya umbali wa takriban kilomita 580 (360 mi). Makadirio ya kuratibu za barabara, mara moja kaskazini mwa mji wa Garissa ni:0°22'14.0"S, 39°42'37.0"E (Latitudo:-0.370556; Longitude: 39.710278).
Volti
Fomula yake ni
Maana yake volti moja ni sawa na hisa ya wati 1 gawanya kwa ampea 1.
Volti ni kipimo cha SI. Jina limetolewa kwa heshima ya mwanafizikia Alessandro Volta kutoka Italia.
Michael Smith
left|80px thumbnail|right|200px|Michael Smith
Michael Smith (26 Aprili 1932 – 4 Oktoba 2000) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Baadaye alihamia Kanada. Hasa alichunguza taaluma ya jenetiki na sifa za protini. Mwaka wa 1993, pamoja na Kary Mullis alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Mto Nyamwondo (Ruvubu)
Maji yake huelekea mto Ruvubu, Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Carlos Alberto Dias
Carlos Alberto Dias (alizaliwa 5 Mei 1967) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Brazil. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Brazil.
16 Desemba
Tarehe 16 Desemba ni siku ya 350 ya mwaka (ya 351 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 15.
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Nabii Hagai, Mabikira Wafiadini wa Afrika Kaskazini, Beano wa Ireland, Adoni wa Vienne, Adelaide wa Italia n.k.
Omar Khayyam
Omar Chayyām (Kifarsi: عمر خیام‎ ’omar-e khayyām ; * mnamo 1048 mjini Nishapur, mkoa wa Khorasan; † kati ya 1122 - 1131) alikuwa mshairi nchini Uajemi aliyejulikana pia kama mtaalamu wa hisabati, falaki na falsafa.
Mkoa wa Kigoma
Mkoa wa Kigoma uko kati ya mikoa 31 ya Tanzania wenye postikodi namba 47000. Umepakana na Burundi na Mkoa wa Kagera upande wa Kaskazini, mikoa ya Shinyanga na Tabora upande wa mashariki na Mkoa wa Rukwa upande wa kusini. Magharibi umepakana na Ziwa Tanganyika penye mpaka na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Omar Khayyam
Kama mwanahisabati aligundua usuluhisho wa milingano ya mchemraba pamoja na kipeo cha mchemraba. Mfalme alimwagiza 1073 kujenga jengo la kuangalia nyota. Akaendelea kutunga kalenda iliykuwa msingi wa kalenda ya jua ya Uajemi inayotumiwa hadi leo na kalenda hii imesifiwa kuwa kamili kushinda kalenda ya Gregori.
Mkoa wa Kigoma
Jiografia
Mkoa una eneo la km² 45,066 (sawa na 4.8% ya eneo lote la Tanzania) ikiwa km² 8,029 ndizo maji ya ndani (hasa Ziwa Tanganyika) na km² 37,037 ndizo nchi kavu.
Takriban robo ya eneo la mkoa wa Kigoma hutumika kwa kilimo na ufugaji, karibu nusu ni misitu.
Kwa ujumla eneo la mkoa ni tambarare ya juu inayoanza kwenye mita 800 juu ya UB karibu na Ziwa Tanganyika na kupanda hadi mita 1,750.
Omar Khayyam
Alitunga mashairi aina ya rubaiyat yaliyokuwa na mistari minne kila beti akatunga zaidi ya 1,000. Katika mashairi haya alijadili mawazo yake juu ya falsafa na dini ya Kiislamu.
Mkoa wa Kigoma
Jiografia
Mito ya kudumu ndani ya mkoa wa Kigoma ni Malagarasi, Luiche, Ruchugi na Rugufu.
Hifadhi za wanyama na za kihistoria
thumb|Sokwe wa hifadhi ya Gombe right|thumb|290px|Sokwe wa Milima ya Mahale Kuna maeneo mawili yenye sokwe: ndipo Hifadhi ya Taifa ya Gombe (alikofanya utafiti wake mwanabiolojia Jane Goddall) na Hifadhi ya Taifa ya Milima ya Mahale. Pia kuna Pori la Akiba la Moyowosi ambalo makao yake makuu yapo katika kijiji cha Kifura, Wilaya ya Kibondo.
Omar Khayyam
Alikuwa na elimu nzuri lakini hakupendezwa na Uislamu wa kawaida wa wakati wake. Kati ya mabeti mashuhuri aliyotunga ni
Mkoa wa Kigoma
Utawala
Kuna wilaya nane ambazo ni (idadi ya wakazi katika mabano): Kigoma Mjini (144,852), Kigoma Vijijini (490,816), Kibondo (414,764), Kasulu (628,677), Uvinza (383,640), Buhigwe (254,342) na Kakonko (167,555). Jumla ya wakazi ni 2.127.930 (sensa ya mwaka 2012).
Omar Khayyam
"Furahia divai na wanawake usiogope maana Allah ni mwenye rehema."
Yosefu Marello
Yosefu Marello (26 Desemba 1844 – 30 Mei 1895) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki huko Acqui, nchini Italia, na mwanzilishi wa shirika la Waliojitoa kwa Mt. Yosefu kwa ajili ya malezi ya kiadili na ya Kikristo ya vijana.
Mkoa wa Kigoma
Utawala
Mji wa Ujiji ulioko karibu na Kigoma mjini ndio mji wa kale zaidi katika Tanzania ya Magharibi penye makumbusho ya David Livingstone.
Yosefu Marello
Alisifiwa kwa kusaidia maskini tangu utotoni mwake.
Mkoa wa Kigoma
Utawala
Mnamo Machi 2012 zimeongezwa wilaya mpya za Buhigwe, Kakonko na Uvinza.
Wakazi
Kadiri ya sensa ya mwaka 2022 wakazi walikuwa 2,470,967.
Kabila kubwa ni Waha, likifuatwa na Wamanyema, Wabembe na Watongwe. Kuna pia Wavinza, Wanyamwezi, Wasukuma, Wafipa na watu wenye asili ya Kongo, Rwanda na Burundi.
Idadi au msongamano wa watu katika maeneo ya mkoa huu imetegemea sana shughuli zinazofanyika kama vile kilimo na uvuvi pamoja na kupatikana kwa nzi aina ya ndorobo: penye ndorobo wengi huwa na watu wachache.
Uchumi na mawasiliano
Mkoa wa Kigoma bado hauna maendeleo yanayolingana na mazingira yake. Hali ya barabara na mawasiliano mengine ni mbaya. Umbali hadi Dar es Salaam ni km 1316, hadi Mwanza 830, hadi Arusha 1204. Ipo barabara nzuri ya lami kuanzia wilaya ya Kaliua (mkoa wa Tabora) kupitia Uvinza, Malagarasi, Nguruka, Kaziramimba hadi Kigoma mjini, isipokuwa kipande cha kilomita 400 ni cha muramu ambayo nayo inapitika vizuri kama si kipindi cha mvua nyingi za uharibifu.
Usafiri muhimu ni reli kutoka Kigoma kwenda Dar es Salaam kupitia Tabora na Dodoma. Isipokuwa reli hii imeshazeeka kutokana na kujengwa zamani za Afrika ya Mashariki ya Kijerumani kabla ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Treni (gari moshi) zake huchelewachelewa kwa kuchukua muda mrefu. Wakati wa mvua inatokea ya kwamba mawasiliano yanavurugika.
Yosefu Marello
Kama askofu aliandika barua mbalimbali za kichungaji na kutembelea jimbo lake lote
Vanga, Kenya
ni kata ya kaunti ya Kwale, eneo bunge la Msambweni, nchini Kenya.
Yosefu Marello
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 26 Septemba 1993 akamtangaza mtakatifu 25 Novemba 2001.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Mkoa wa Kigoma
Uchumi na mawasiliano
Uwanja wa ndege wa Kigoma unashughulika na shirika la ndege la Tanzania lenye ndege nne zinazofanya safari kwa sasa nchi nzima na usafiri ni wa uhakika, pia yapo mashirika madogo yanyofanya shughuli zake kama auric air, nyingi zikiwa za kubeba watalii.Shukrani za kipekee zimwendee Rais wa nne(Mh Jakaya Mrisho Kikwete) wa Jamhuri ya Muungano aliepigana kiume kuufungua mkoa wa kigoma kwa njia ya mawasiliano ya barabara.
Takribani 85% ya wakazi wote hutegema kilimo, walio wengi kilimo cha kujitegemea tu, tena cha jembe la mkono.
Kuongezeka kwa wakimbizi kutoka nchi jirani na kukua kwa makambi kulikuwa tatizo kubwa.
Majimbo ya bunge
Wakati wa uchaguzi mkuu wa Tanzania mwaka 2015 mkoa huu ulikuwa na majimbo ya uchaguzi yafuatayo:
Mto Macal
thumb|Huu ndio mto Macal Mto Macal ni mto unaokatiza Wilaya ya Cayo magharibi mwa Belize. Maeneo kando ya mto ni pamoja na mji wa zamani wa Maya wa Cahal Pech na Bustani za Botanic za Belize.
Diadumenian
thumb|sanamu ya Diadumenian Diadumenian (kwa Kilatini: Marcus Opellius Antoninus Diadumenianus Augustus; Septemba 208 – 218), alikuwa mtoto wa kaisari Macrinus na alitawala pamoja naye kwa muda mfupi (Mei 217–218) kabla ya wote wawili kuuawa na wanajeshi wa vikosi kutoka Syria waliompandisha Elagabalus kuwa Kaisari mpya.
Mto Macal
Kuna matawimto kadhaa ya mto Macal yakiwa ni pamoja na mito ifuatayo: Privassion, Rio On, Rio Frio, Mollejon na Coco Camp.
Tsimba Golini
ni kata ya kaunti ya Kwale, eneo bunge la Matuga, nchini Kenya.
Mto Mateko
unapatikana katika wilaya ya Mbale, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Pamela Kola
Pamela Kola alikuwa mwandishi wa Kenya ambaye anajulikana zaidi kwa vitabu vya watoto kuhusu hadithi za Afrika mashariki na hekaya.
Kiti
link=Picha:Speaker%27s%20chair,%20House%20of%20Representatives,%20Canberra.jpg|thumb|Kiti cha [[Spika katika bunge la Australia.]] Kiti (wingi: viti) ni kifaa cha samani ambacho watu hukalia.
Mara nyingi huwa kina miguu minne ili iweze kustahimili uzito bila kuyumba.
Viti vinaweza kutumika sehemu mbalimbali, kama vile nyumbani, shuleni, bungeni, kwenye maabara, ofisini, kanisani, hotelini n.k.
Aina mojawapo ya viti ni sofa. Kwenye sofa wanaweza kukaa watu zaidi ya wawili.
Aina nyingine ya viti ni vile vya chumba cha kukulia. Kwa Kiingereza vyajulikana kama 'dining chairs'.
Popocatepetl
thumb|250px|Mlima Popocatepetl. Popocatrpetl ni volkeno hai pia mlima mkubwa wa pili nchini Meksiko.
Iztaccihuatl
thumb|300px Iztaccíhuatl ni mlima mkubwa wa tatu nchini Meksiko. Jina lake kwa Kinahuatl lamaanisha "mwanamke mweupe" kutokana na umbo la mlima na theluji juu yake. Ina pemne mme na pembe kubwa inafikia 5,230 m juu ya UB. Upo karibu na mji wa Meksiko.
Popocatepetl
Kwa lugha ya Kiazteki "Popocatepetl" inamaanisha "mlima unaotoa moshi".
Ina kimo cha mita 5,462 juu ya UB, hivyo ni volkeno kubwa ya pili katika Amerika ya Kaskazini.
Safari iliyopita ililipuka tarehe 21 Desemba 1994 baada ya kukaa kimya kwa miaka 50.
Kibatyala
Kibatyala ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wabatyala katika jimbo la Queensland. Mwaka wa 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kibatyala saba tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibatyala kiko katika kundi la Kiwaka-Kabiki. Wengine huiangalia kama lahaja ya Kigabi-Gabi.
Mto Kawankara
ni mmojawapo kati ya mito ya mkoa wa Katavi, Tanzania (upande wa magharibi).
Unatiririka hadi ziwa Tanganyika, hivyo maji yake yanaingia katika mto Kongo na kuishia katika Bahari ya Atlantiki.
Bukanda
Bukanda ni kata ya Wilaya ya Ukerewe katika Mkoa wa Mwanza, Tanzania.
Mto Mukhuwa
unapatikana katika wilaya ya Mbale, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kubo Kusini
ni kata ya kaunti ya Kwale, eneo bunge la Matuga, nchini Kenya.
Bob Haas
Robert D. Haas (alizaliwa mwaka 1942 ) ni mwenyekiti emeritus wa Levi Strauss & Co, mtoto wa Walter A. Haas Jr., na kitukuu na mpwa mkubwa wa mwanzilishi wa kampuni ya Levi Strauss.
Singapuri
thumb|200px|left|Ramani ya Singapuri Singapuri ni nchi ndogo katika Asia ya Kusini-Mashariki.
Jiografia
Eneo lake ni kisiwa kwenye ncha ya kusini kabisa ya Rasi ya Malay pamoja na visiwa vidogo vya kando. Kisiwa kimetenganishwa na bara kwa mfereji mwembamba wa Johor.
Kuna mji mmoja pekee: ni jiji la Singapuri lilipopo kisiwani, hivyo huhesabiwa pia kati ya dola-miji.
Historia
Kisiwa kiliwahi kuwa na makazi mbalimbali katika historia. Mji wa kisasa ulianzishwa mwaka 1819 na Waingereza kama kituo cha biashara ikawa bandari muhimu ya eneo.
Uingereza uliipa uhuru kama sehemu ya shirikisho la Malaysia. Lakini matatizo ya kuelewana yalionekana haraka kati ya wanasiasa Wamalay wa bara na wenzao Wachina wa kisiwani.
Wakazi
Kati ya wakazi milioni tano na nusu walio wengi (kama robo tatu) ni wa asili ya China. Mababu wao walihamia huko wakitafuta kazi bandarini.
Wengine ni wakazi asilia Wamalay (13.4%) na Watamil na wengineo waliotokea Uhindi (9.2%).
Kuna lugha 24 ambazo huzungumzwa nchini Singapuri. Lugha rasmi ni Kiingereza (32%), Kimalay (12%), Kichina (50%) na Kitamil (3%).
Upande wa dini, 33% ni Wabuddha, 18% ni Wakristo, 15% ni Waislamu, 11% ni Watao, 5% ni Wahindu.
Uchumi
Uchumi wa Singapuri unategemea zaidi biashara, hasa benki pamoja na viwanda.
Imekuwa kitovu cha uchumi na biashara kwa Asia ya Kusini.
Bukiko
Bukiko ni kata ya Wilaya ya Ukerewe katika Mkoa wa Mwanza, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  8,071 waishio humo. Msimbo wa posta ni 33623.
Mto Kekese
ni mmojawapo kati ya mito ya mkoa wa Katavi, Tanzania (upande wa magharibi).
Unatiririka hadi ziwa Tanganyika, hivyo maji yake yanaingia katika mto Kongo na kuishia katika Bahari ya Atlantiki.
Kwale (Kenya)
ni kata ya kaunti ya Kwale, eneo bunge la Matuga, nchini Kenya.
Waidi Akanni
Waidi Akanni, pia anajulikana kwa jina la Waheed Akanni, (alizaliwa 20 Juni 1968) ni mlinzi wa zamani wa kandanda wa Nigeria na Mwenyekiti wa zamani wa Chama cha Soka cha Jimbo la Lagos.
Kazi
Akanni ni Mzaliwa wa Surulere, Jimbo la Lagos, Akanni alianza kucheza soka katika klabu ya NEPA Lagos mwaka wa 1983.
Kibayali
right|thumb|Maeneo ya lugha katika pwani ya Queensland, pamoja na Kibayali (kijani nyeusi) Kibayali ilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wabayali katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kibayali ilitoweka. Uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi haujulikani kwa uhakika.
Maureen Connell
Maureen Connell (amezaliwa Nairobi,nchini Kenya, 2 Agosti 1931) ni mwigizaji wa filamu wa Uingereza.
Maisha yake
Mnamo Julai 1956, Connell aliolewa na muongoza, mwandishi na mtayarishaji filamu wa Uingereza John Guillermin. Makazi yao yalikuwa Los Angeles kuanzia mwanzoni mwa mwaka 1968.
Ijevan
thumbnail|right|280px|Mji wa Ijevan Ijevan (kwa Kiarmenia: Իջևան; pia kwa herufi za Kirumi huitwa Idzhevan na Idjevan; zamani Istibulagh, K’arvansara, Karavan Savan, K’aravansaray, Karavansarai, na K’ervansera) ni jiji na mji mkuu wa mkoa wa Tavush huko nchini Armenia. Ipo upande wa kaskazini mwa mkoa. Idadi ya wakazi wa mjini hapa ilikuwa kiasi cha 15 620 mnamo mwaka wa 2008 na kuufanya uwe mji wenye watu wengi sana kwa kanda yake. Takriban kilomita 142 kutoka mji mkuu wa Yerevan.
Bigijii
thumb|Bigijii ndani ya chombo cha [[samawi.]] Bigijii (pia: pipimpira, bazoka, jojo au chingamu kutoka Kiingereza: Chewing gum) ni chakula kinachotengenezwa ili kutafunwa tu, bila kumezwa.
Asili ya kitafunwa hicho ni ubani ambao hutiwa sukari ili kuleta ladha mdomoni kipindi cha kutafuna.
Hesiodo
300px|thumb|Picha ya Hesiodo katika mozaiki ya Kiroma, mnamo karne ya 4 BK Hesiodo (gir. Ἡσίοδος Hesiodos) alikuwa mshairi mashuhuri wa Ugiriki ya Kale. Pamoja na kazi za Homeri mashairi yake ni misingi wa elimu yetu juu ya vyanzo vya utamaduni wa Ugiriki.
Hesiodo aliishi katika Bootia, Ugiriki ya kati alipokuwa mfugaji wa ng'ombe na mkulima. Mamake aliitwa Pykimede alikuwa na kaka mmoja Perses.
Kati ya mashairi yake yaliyohifadhiwa ni
Mazumalume
ni kata ya kaunti ya Kwale, eneo bunge la Matuga, nchini Kenya.
Kumekucha
Kumekucha ni filamu ya nchini Tanzania ya mwaka 1987 iliotengenezwa na kuongozwa na Flora M'mbugu-Schelling. .
Muundo
Wanawake walisimamia hatima yao kwa kujiwezesha kupitia elimu kuwawezesha kufanya mabadiliko katika jamii.
Djalma Feitosa Dias
Djalma Feitosa Dias (Djalminha, alizaliwa 9 Desemba 1970) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Brazil. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Brazil.
Djalminha ameichezea timu ya taifa ya Brazil tangu mwaka wa 1996. Djalminha alicheza Brazil katika mechi 14, akifunga mabao 5.
Mto Nambale (Uganda)
unapatikana katika wilaya ya Mbale, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Femi Oke
Femi Oke (alizaliwa 1966) ni mtangazaji na mwandishi wa habari wa televisheni wa Uingereza. Femi alizaliwa nchini Uingereza na wazazi wenye asili ya Nigeria. Yeye ni msomi wa Chuo Kikuu cha Birmingham, ambako alipata shahada ya Bachelors katika maandiko ya Kiingereza na lugha. Sasa anaishi mjini New York na anaonekana kila siku kama mtangazaji na mhoijanaji katika kipindi cha redio cha The Takeaway katika kituo cha redio cha 'Public Radio International'.
Kazi
Yeye ni mtangazaji wa zamani wa huduma ya hali ya anga ya CNN International katika mtandao wa kimataifa iliyo na makao makuu mjini Atlanta, Georgia. Alitangaza hali ya anga katika vipindi vya Your World Today  na World News. Alitangaza pia kipindi cha Inside Afrika, kinachotangazwa na Isha Sesay, programu inayoangalia ndani ya uchumi, jamii na utamaduni na mwenendo wa mambo Barani Afrika.
Femi alianza kazi yake katika umri wa miaka 14 kufanya kazi kama mwandishi mdogo wa stesheni ya Uingereza ya kwanza ya majadiliano LBC. Katika mwaka 1993 Femi alikifanyia kazi kituo cha televisheni cha Wire TV, hii ilikuwa kabla ya kipindi cha Janet Street Porter cha L!VE TV. Femi alifanya kazi katika vipindi kadhaa katika kituo hicho, ikiwa ni pamoja na kipindi maarufu cha Soap on the Wire  kilichoonyeshwa Jumamosi mchana, na mtaalam Chris Stacey. Mapema ya 1990, Femi alitangaza programu ya elimu ya sayansi ya kwanza ya Science In Action na pia alikuwa mtangazaji wa Top of the Pops. Pia alifanya kazi kwa GMTV, London Weekend Television, Men & Motors na Carlton Television. Alijiunga na CNN mwaka 1999, na kufanya kazi huko hadi 2008.
Amealikwa kufundisha kwa niaba ya World Meteorological Organization mjini Buenos Aires, Argentina, amefanya hotuba za mgeni katika Chuo Kikuu cha Emory Atlanta na amekuwa msemaji mgeni katika Umoja wa Kimataifa, kushughulikia Mpango wa Chakula Duniani mjini Roma, Italia.
Pilipili
thumb|Aina za pilipili kutoka [[India.]] Pilipili ni tunda refu au la mviringo la mpilipili lenye rangi ya kijani, manjano, machungwa au nyekundu.
Pilipili huwa na tabia ya kuwasha walau kiasi.
Pilipili huwekwa kwenye supu, mboga mbalimbali, chipsi, sambusa n.k. ili kuongeza ladha au hamu ya chakula.
Mbuguni / Ng'ombeni
ni kata ya kaunti ya Kwale, eneo bunge la Matuga, nchini Kenya.
Mto Keswa
ni mmojawapo kati ya mito ya mkoa wa Katavi, Tanzania (upande wa magharibi).
Unatiririka hadi ziwa Tanganyika, hivyo maji yake yanaingia katika mto Kongo na kuishia katika Bahari ya Atlantiki.
Mkongani
ni kata ya kaunti ya Kwale, eneo bunge la Matuga, nchini Kenya.
90125
90125 ni albamu ya kumi na moja ya bendi ya muziki wa rock-Yes kutoka nchini Uingereza. Albamu iltolewa mnamo mwaka wa 1983. Albamu ilishirikisha wimbo maarufu uitwao Owner of a Lonely Heart.
17 Desemba
Tarehe 17 Desemba ni siku ya 351 ya mwaka (ya 352 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 14.
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Modesti wa Yerusalemu, Wafiadini wa Eleutheropoli, Bega wa Andenne, Sturmi wa Fulda, Vivina, Yohane wa Matha, Yosefu Manyanet n.k.
Orok Akarandut
Kazi
Akarandut alianza kazi yake ya uchezaji akiwa na klabu ya Akwa United F.C. ambapo mnamo Januari 2007 ilipandishwa daraja hadi Ligi Kuu ya Nigeria.
Schleswig-Holstein
thumbnail|right|200px|Kiel, Schleswig-Holstein thumb|Mahali pa Schleswig-Holstein katika [[Ujerumani]] thumb|bendera ya Schleswig-Holstein Schleswig-Holstein ni moja ya majimbo 16 ya kujitawala ya Ujerumani lenye wakazi milioni 2,8 kwenye eneo la 15,763 km². Mji mkuu ni Kiel. Waziri mkuu ni Torsten Albig (SPD).
Jiografia
Schleswig-Holstein ni sehemu ya kaskazini kabisa ya Ujerumani ikipakana na Denmark upande wa kaskazini. Kwa kusini imepakana na majimbo ya Ujerumani ya Mecklenburg-Pomerini, Saksonia ya chini na Hamburg. Upande wa magharibi kuna pwani la Bahari ya Kaskazini lenye visiwa vingi na upande wa mashariki iko pwani la Bahari Baltiki.
Miji mikubwa ni pamoja na Kiel na Lübeck.
Elbe na Eider ni mito muhimu zaidi.
Going Bongo
Going Bongo ni filamu ya vichekesho iliongozwa na Dean Matthew Ronalds na kutengenezwa na Brian Ronalds mnamo mwaka 2015.
Nyota wa filamu hii ni Ernest Napnoleo akiwashirikisha Emanuela Galliussi, Nyokabi Gethaiga na Ashley Olds.
Mandhari ya filamu hii ni Los Angeles na Tanzania.
Mto Nyankaya
ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Gitega na mkoa wa Bururi).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Murphy Akanji
Murphy Akanji (alizaliwa 1 Desemba 1977) ni mchezaji wa zamani wa kandanda wa Nigeria ambaye alicheza kama kipa.Akanji Alichezea zaidi klabu ya Sliema Wanderers katika Ligi ya Soka ya Malta kati ya mwaka 2001 na 2008, na aliwakilisha timu ya taifa ya Nigeria kwenye Kombe la Mataifa ya Afrika mnamo mwaka 2000 na 2002.
Ushiriki Kimataifa
Akanji alikuwa mlinda mlango wa kimataifa na ameiwakilisha Nigeria kwenye Kombe la Mataifa ya Afrika.
Heshima
Julius Berger
Galilaya
thumb|350px|Moja ya sehemu za Galilaya (kutoka Kiebrania הגליל (ha-galil), yaani "mzunguko" au "mkoa"; kiasili "galil ha-goyim - mkoa wa wapagani") ni mkoa maarufu kihistoria upande wa kaskazini mwa Israeli au Palestina.
Molière
Molière ilikuwa jina la kisanii la Jean-Baptiste Poquelin (15 Februari 1622 - 17 Februari 1673) aliyekuwa mwandishi mashuhuri nchini Ufaransa. Alikuwa maarufu kama mwigizaji na mwandishi wa tamthiliya.
Alizaliwa mjini Paris kama mtoto wa mfanyabiashara wa vitambaa. Mama alikufa mapema akalelewa na bibi yake akakaa muda mwingi kwenye shule ya Wajesuiti alipopata elimu nzuri. Pamoja na bibi yake alitembelea maigizo ya tamthiliya akawa mpenzi wa tamthiliya. Alipofikia umri wa miaka 21 alianzisha kampuni ya tamthiliya iliyoshindwa kiuchumi lakini akaendelea kuwa mwigizaji akazunguka kote Ufaransa akijulikana kwa jina la kisanii Moliere.
Galilaya
Upande wa mashariki mpaka wake ni mto Yordani, ambao sehemu hiyo unaunda ziwa Genesareti (pia: bahari ya Galilaya).
Molière
Tangu 1655 alitunga tamthiliya alizoonyesha na kundi lake la waigizaji. Mwaka 1658 mfalme kijana Louis XIV aliona maaigizo yake akampenda akamwita kuendelea kwenye makao makuu ya mfalme.
Katika miaka iliyofuata sifa za Moliere zikaongezeka; watu wengine hasa viongozi wa kanisa katoliki walichukia tamthiliya zake lakini mfalme alisimama upande wake na Moliere alizidi kufaulu na kuwa maarufu.
Kati ya tamthiliya maarufu ni "Tartuffe" inayosimulia habari za mnafiki wa kidini aliyejionyesha kama mcha Mungu lakini hali halisi alitafuta tu pesa akamdanganya mtajiri aliyemkubali kama mume kwa binti yake. Tamthiliya yake ya mwisho ilikuwa "Le Malade Imaginaire" (Mgonjwa kunyong'onyevu). Humo Moliere aliagiza mwenyewe akafa uwanjani wakati wa maonyesho ya nne ya tamthiliya hii.
Galilaya
Waisraeli walipotoka Misri na kuteka nchi ya Kanaani, katika mkoa huo walihamia watu wa makabila ya Dan, Zebuluni, Isakari na Naftali.
Kati ya miji na vijiji vya Galilaya vilivyotajwa katika Injili kuna:
Kiel
thumbnail|right|280px|Mji wa Kiel
Kiel ni mji mkuu wa Schleswig-Holstein nchini Ujerumani. Idadi ya wakazi wake ni takriban 237.000.
Gertrud Adelborg
right|thumb| Agda Montelius na Gertrud Adelborg akiwasilisha ombi la mwanamke kujiandikisha kwa Waziri Mkuu Erik Gustaf Boström mnamo [[1899.]] Gertrud Virginia Adelborg (Karlskrona, 10 Septemba 1853 – 25 Januari 1942) alikuwa mwalimu, mwanaharakati wa mshiriki mkuu wa harakati za haki za wanawake wa nchini Uswidi.
Wasifu
Gertrud Adelborg alizaliwa Karlskrona katika Kaunti ya Blekinge, Uswidi. Alikuwa binti wa Nahodha mashuhuri wa wanamaji Bror Jacob Adelborg (1816-1865) na mkewe Hedvig Catharina af Uhr (1820 -1903). Alikuwa dada wa mchoraji wa vitabu Ottilia Adelborg (1855–1936) na msanii wa nguo Maria Adelborg (1849-1940). Hakuwahi kuolewa. Adelborg alisomeshwa katika shule za wasichana. Alifanya kazi kama mwalimu mnamo 1874–79, na aliajiriwa katika Mahakama ya Rufaa ya Svea (Kiswidi: Svea hovrätt ) kuanzia mwaka 1881–83.
Gertrud Adelborg alikuwa mtendaji ndani ya harakati za wanawake ( woman suffrage) nchini Uswidi. Alifanya kazi katika ofisi ya Chama cha Fredrika Bremer Association au FBF mnamo 1884-1907 (tangu 1886 kama mwenyekiti wa ofisi ya Stockholm) na alikuwa mwanachama wa Jumuiya kuu ya FBF mnamo 1897-1915. Alianzisha Shule ya Wanawake ya FBF ((Kiswidi: Landthushållningsskola för kvinnor )  huko Östergötland ambapo alikuwa mshiriki wa bodi ya shule mnamo 1907-1921.
Mnamo mwaka wa 1899, wajumbe kutoka FBF waliwasilisha pendekezo la mwanamke kupata kura kwa Waziri Mkuu Erik Gustaf Boström. Ujumbe huo uliongozwa na Agda Montelius, akiandamana na Gertrud Adelborg, ambaye alikuwa ameandika ombi hilo. Hii ilikuwa mara ya kwanza kwa harakati za wanawake wa Uswidi wenyewe kuwasilisha hitaji la haki ya kupiga kura.
Mto Namjetekwe
unapatikana katika wilaya ya Mbale, mashariki mwa Uganda.
Mto Keta
Unatiririka hadi ziwa Tanganyika, hivyo maji yake yanaingia katika mto Kongo na kuishia katika Bahari ya Atlantiki.
Mto Namjetekwe
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mwamgunga
ni kata ya kaunti ya Kwale, eneo bunge la Matuga, nchini Kenya.
Mwaluphamba
ni kata ya kaunti ya Kwale, eneo bunge la Matuga, nchini Kenya.
Bustani za Botanic
thumb|Mmoja wa mimea katika bustani. Bustani za Botanic Belize (kwa Kiingereza: "Belize Botanic Gardens", kifupi: BBG) ni hekari 45 zenye mimea ya asili na ya kigeni inayokua katika wilaya ya Cayo ya Belize magharibi.
Bustani ipo katika bonde la Mto Macal, iliyozungukwa na mlima wa Maya.
Lengo kuu la BBG ni kuhimiza kilimo endelevu, kudumisha makusanyo ya hifadhi na kushiriki katika elimu ya uhifadhi. Inalenga kuhamasisha wageni ili kulinda mimea na makazi yao kwa kujifunza zaidi kuhusu ulimwengu wa mimea.
Jermuk
thumb|right|350px|Moja ya sehemu ya mjini hapa.
Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Tanzania
Makala hii inaonyesha orodha ya mawaziri wakuu wa Tanzania.
Jermuk
Jermuk (Kiarmenia: Ջերմուկ pia kwa jina la Kirumi huitwa Dzhermuk) ni mji uliopo mjini kusini mwa mkoa wa Vayots Dzor huko nchini Armenia. Kilikuwa kituo mashuhuri wakati wa zama za Wasoviet na kinafahamika sana kwa chechem zake za maji ya moto na pombe zinatokana na maji ya miamba ambazo zinawekwa kwenye chupa. Mji huu una mapolomo ya maji makubwa na daraja asilia kubwa ambalo lipo karibu na mto mdogo, misitu mikubwa. Jermuk kwa sasa ni mji ambao unajengwa kwa dhumuni la kuufanya uwe kama kitovu cha utalii nchini humo.
Tamathali za semi
Tamathali za semi ni maneno, nahau au sentensi ambazo hutumiwa na wasanii ili kutia nguvu katika maana, mitindo na hata sauti katika maandishi ama kusema. Wakati mwingine hutumiwa kama njia ya kuipamba kazi ya fasihi na kuongeza utamu wa lugha. Hii ina maana kwamba ili msomaji wa kazi yoyote ya fasihi apate ujumbe hana budi kufikiri kwa kina.
Tamathali hizo ni kama vile: balagaha, ritifaa, sitiari, tabaini, tanakalisauti, tashbiha, tashihisi, tashtiti, tasifida.
Bradley Kincaid
William Bradley Kincaid (13 Julai 1895 - 23 Septemba 1989) alikuwa mwimbaji wa muziki wa kitamaduni na mtangazaji wa redioni wa nchini Marekani.
Wasifu
Alizaliwa huko Point Leavell, katika Jimbo la Garrard, Kentucky lakini alifanya kazi yake ya muziki katika majimbo ya kaskazini. Maonyesho yake ya kwanza ya redioni yalikuwa mwaka 1926 kwenye  WLS-AM National Barn Dance ya huko Chicago, Illinois. William Bradley ni mtunzi mzuri wa nyimbo za kiasili na za nchi yake, toleo la kwanza la kitabu chake cha nyimbo cha My Favorite Mountain Ballads cha mwaka 1928. Nakala zaidi ya 100,000 ziliuzwa na baadae kufikia hadi jumla ya nakala 400,000 na  kurekodiwa kwenye Gennett Records.
Mnamo 1971, alikua mwanachama wa Nashville Songwriters Hall of Fame.
Mwaka 1988, Kincaid wakati huo alikuwa na umri wa miaka 93, alinusurika katika ajali ya gari na alipata majeraha ambayo hakuwahi kupona kikamilifu. Alifariki mwaka 1989 akiwa na umri wa miaka 94 huko Springfield, Ohio na alizikwa huko katika makaburi ya Ferncliff.
Kenneth Hawkinson
Kenneth S. Hawkinson ni msimamizi wa masomo wa kimarekani na mkufunzi wa mawasiliano akitumikia kama raisi wa 12 wa Kutztown katika Chuo kikuu cha Pennsylvania. Aliweza kuanza majukumu yake yakiofisi mnamo Jilai mosi ya mwaka 2015.
Maisha ya awali na elimu
Hawkinson ni mzaliwa wa Carpentersville, Illnois. Alipata stashahada ya sanaa katika historia na Shahada ya juu ya sanaa ya mawasiliano ya hotuba katika chuo kikuu cha Western Illinois, ikifuatiwa na phD katika mawasiliano ya hotuba na utendaji katika chuo kikuu cha Southern Illinois University Carbondale Kama msomi wa Fulbright, Hawkinson aliweza kufundisha nje ya nchi yake katika chuo kikuu cha Ouagadougou. Pia aliweza kufanya utafiti wa historia na Ngano za kiafrika
Koloni
Koloni ni neno linalotumiwa kwa kutaja:
Asili ya neno
Asili ya neno koloni ni Kilatini "colonia" kutokana na kitenzi "colere" (kulima, pia kuabudu). Colonia ilikuwa makazi ya Waroma wa Kale nje ya eneo lao la awali. Chanzo chake kilikuwa mji mpya uliokaliwa na wanajeshi wastaafu waliopewa ardhi kwa ajili ya mashamba kama pensheni yao.
Makoloni ya aina hiyo yalianzishwa hasa mpakani mwa maeneo mapya yaliyotwaliwa karibuni na kungizwa katika Dola la Roma. Walowezi walipewa mashamba yao kwa masharti ya kuwa tayari kutetea mipaka kama vita inatokea.
Aina za makoloni
Makoloni yalienea hasa tangu upanuzi wa nchi za Ulaya kuanzia karne ya 15 kwa maana ya maeneo yaliyo chini ya nchi nyingine ambayo iko mbali. Makoloni hayo yalianzishwa kwa njia mbalimbali:
Ukoloni
Hasa mwisho wa karne ya 19 nchi za Ulaya zilitwaa maeneo na kuyafanya makoloni kwa hofu ya kwamba nchi nyingine itayachukua. Kuwa na koloni kulikuwa kama dalili ya kuwa nchi yenye maana inayoheshimiwa. Mwisho wa karne hiyo takriban 80% za maeneo yote duniani yalitawaliwa kama koloni la namna moja au nyingine.
Kipindi hiki cha ukoloni kiliporomoka baada ya vita kuu ya pili ya dunia, ila kukawa na mwendelezo wake katika ukoloni mamboleo.
Koloni kamili, eneo la kudhaminiwa na nchi lindwa
Hali za nchi chini ya utawala wa kikoloni zilitofautiana.
Kuna mifano ambapo hali ya kuwa nchi lindwa ilidumu muda mfupi tu kabla ya kumezwa kabisa na kuwa sehemu ya koloni kamili. Mfano wake mmojawapo ni usultani wa Witu ulioingizwa katika koloni la Kenya bila kujali mawazo ya mtawala mwenyeji au ya watu wake.
Lakini kuna pia mifano ambapo mikataba asilia na wenyeji iliheshimiwa na mwisho wa ukoloni maeneo haya yamekuwa nchi huru. Kati ya mifano yake ni Falme za Kiarabu na Botswana iliyokaa nchi ya pekee nje ya Afrika Kusini ingawa serikali ya Afrika Kusini ilitaka iwe chini yake.
Kwa jumla Uingereza ulipendelea mara nyingi kutawala kupitia wenyeji kuliko kuwatawala moja kwa moja. Utawala wa moja kwa moja ulipendelewa kwa mfano na Ufaransa katika makoloni yake.
Baghdad
thumb|Muonekano wa jiji la Baghdad, Machi 2017
Baghdad (Kar.: بغداد‎ ​) ni mji mkuu pia mji mkubwa nchini Iraq. Iko kando la mto Tigris.
Baghdad iliundwa na Waarabu badala ya mji mkuu wa kale Ktesiphon katika karne ya 8. Ilikuwa mji mkuu wa dunia ya Uislamu wakati wa ukhalifa wa Abbasiyya. Mwaka 1258 mji uliharibiwa na jeshi la Mongolia.
Baadaye ilikuwa makao makuu ya utawala wa Mesopotamia katika Dola la Uturuki. Tangu 1921 ilitawaliwa na Uingereza pamoja na Iraq yote. Tangu 1936 ilikua mji mkuu wa Iraq kama nchi ya kujitegemea.
Mji uliharibiwa na Vita ya Ghuba na vita ya wenyewe kwa wenywe nchini Iraq.
Robert Akaruye
Kazi
Akaruye ambaye ni Mshambulizi wa klabu ya Al Ahed alinusurika katika ajali mbaya ya gari kwenye barabara ya kuelekea uwanja wa ndege wa Beirut mnamo Jumatatu tarehe 14 Desemba 2009.
Ushiriki Kimataifa
Akaruye Alicheza mechi yake ya pekee na timu ya taifa ya Nigeria ya kandanda tarehe 20 Juni 2004 mjini Luanda dhidi ya tim ya taifa ya Angola.
Heshima na vyeo
Binafsi
Vincent van Gogh
thumb|Van Gogh alivyojichora mwenyewe Vincent Willem van Gogh (30 Machi 1853 - 29 Julai 1890) alikuwa mchoraji kutoka Uholanzi.
Huhesabiwa kati ya waanzilishaji wa uchoraji wa kisasa. Aliacha picha 864 na vichoro zaidi ya elfu moja na zote alichora katika miaka 10 ya mwisho wa maisha yake.
Van Gogh alizaliwa mjini Zundert (Uholanzi) kama mtoto wa mchungaji wa kanisa la Reformed. Baada ya shule alianza kazi katika duka la sanaa la mjomba wake. Kazi hii ilimpeleka pia London na Paris. 1876 aliacha ajira hii akaendelea kujaribu kazi mbalimbali. Alifundisha katika shule, alikuwa msaidizi wa mchungaji wa kanisa, aliuza vitabu. Wazazi walimshauri kusoma theolojia lakini aliacha masomo haya tena. Badala yake alitaka kuwa mhubiri akaajiriwa kama mmisionari kati ya wafanyakazi maskini katika migodo ya makaa ya Ubelgiji. Wakati huu alikuwa ameshaanza kuchora watu na mazingira alimoishi. Alisaidia wagonjwa na kufundisha Biblia akijitahidi kuishi sawa na maskini wa mazingira yake. Mtindo huu ulipingwa na wakubwa wake, akarudi kwa wazazi kwa muda mfupi halafu akaamua kuishi kama msanii.
Kajaran
thumbnail|right|280px|Mji wa Kajaran
Vincent van Gogh
Tangu 1880 van Gogh alikuwa msanii akafuata kozi ya uchoraji na kufundishwa na mjomba wake aliyekuwa mchoraji. 1886 alihamia Paris alipokaa kwa mdogo wake Theo van Gogh aliyekuwa mfanyabiashara wa sanaa. 1888 alihamia Ufaransa kusini alipokaa hadi mauti yake. Aliishi pamoja na mchoraji Mfaransa Paul Gauguin.
Pamoja na kuchora picha nyingi alipatwa na matatizo ya kiafya hasa ya kiakili na ya kiroho. Alitibiwa lakini 27 Julai 1890 alijipigia risasi akafa siku mbili baadaye.
Kajaran
Kajaran (Kiarmenia: Քաջարան; pia unajulikana kwa jina la Kirumi kama K’ajaran, Qacaran, Kadjaran, na Kadzharan) ni mji uliopo kwenye mkoa wa Syunik huko nchini Armenia.
Vincent van Gogh
Katika karne ya 20 picha za van Gogh zilikuwa maarufu zikauzwa kwa pesa mamilioni ya dollar.
Chima Akas
Chima Akas Uche (alizaliwa 3 Mei 1994) ni mwanasoka wa kimataifa wa Nigeria ambaye anacheza kama beki wa kati wa klabu ya Belenenses ya Ureno, Pia ameiwakilisha timu ya taifa ya Nigeria.
Ushiriki Kimataifa
Hadi mechi iliyochezwa tarehe 20 Aprili 2017.
18 Desemba
Tarehe 18 Desemba ni siku ya 352 ya mwaka (ya 353 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 13.
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Nabii Malaki, Namfamo, Mijin, Sanami, Luchita, Grasyano wa Tours, Paulo Nguyen Van My, Petro Truong Van Duong, Petro Vu Van Truat n.k.
Mto Nangipa
unapatikana katika wilaya ya Mbale, mashariki mwa Uganda.
Bukindo
Bukindo ni kata ya Wilaya ya Ukerewe katika Mkoa wa Mwanza, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  15,911 waishio humo. Msimbo wa posta ni 33614.
Mto Nangipa
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Frida Kahlo
right|thumb|Frida Kahlo & Diego Rivera (1932) Magdalena Carmen Frida Kahlo y Calderón  (6 Julai 1907 – 13 Julai 1954) alikuwa mchoraji nchini Mexiko. Amejulikana kwa picha zake zinazotumia rangi zenye nguvu na maumbo ya sanaa ya kienyeji ya Mexiko.
Frieda alizaliwa na baba Mjerumani aliyehamia Mexiko na mama mwenye asili ya Kiindio. Alipokuwa na miaka 18 alipatwa na ajali nzito ya basi akaendelea kuishi kwa maumivu kila siku, na hakuweza kuzaa watoto. Aliolewa na mchoraji Diego Rivera, alifanya kazi pamoja naye hata kama huyu hakuwa mwaminifu kwake mara kwa mara.
Picha nyingi zinaonyesha maumivu yake yeye mwenyewe na hali ngumu ya wakina mama. Nyumba alimoishi kati ya miaka 1929-1954 imekuwa makumbusho yake.
Tiwi
ni kata ya kaunti ya Kwale, eneo bunge la Matuga, nchini Kenya.
Opera Omnia
Opera Omnia (kwa Kiingereza: Complete Works au Works tu) ni maneno ya Kilatini yanayotumika kwa mkusanyo wa maandishi yote ya mtu fulani. Kwa kawaida unafuatwa na faharasa na misaada mingine ya kitaalamu kwa msomaji.
Mto Kikusi
ni mmojawapo kati ya mito ya mkoa wa Katavi, Tanzania (upande wa magharibi).
Unatiririka hadi ziwa Tanganyika, hivyo maji yake yanaingia katika mto Kongo na kuishia katika Bahari ya Atlantiki.
Luka Kirby
Luka Kirby (Uingereza Kaskazini, 1549 hivi; Tyburn, London, 30 Mei 1582) alikuwa Mkristo msomi wa Kanisa la Anglikana kabla hajajiunga na Kanisa Katoliki huko Leuven, Ubelgiji na seminari ya Douai, Ufaransa mwaka 1576.
Alirudi kwao lakini alipofika tu pwani alikamatwa mnano Juni 1580 kwa uhaini dhidi ya malkia Elizabeti I kwa sababu ya Ukatoliki wake. Aliteswa kikatili na tarehe 17 Novemba 1581 alipewa adhabu ya kifo.
Aliuawa pamoja na mapadri Williamu Filby na Laurenti Richardson. Wote watatu walitangazwa wenye heri na Papa Leo XIII mwaka 1885. Pamoja nao aliuawa Mjesuiti Thomas Cottam.
Papa Paulo VI tarehe 25 Oktoba 1970 alimtangaza kuwa mtakatifu mfiadini pamoja na wenzake 39.
Sikukuu yake ni tarehe ya kifodini chake.
Turning Red
thumb Turning Red ni filamu ya katuni iliyotolewa mwaka wa 2022. Filamu ilitayarishwa na Pixar Animation Studios, na kutolewa kwenye makumbi tarehe 19 Machi 2022 na Walt Disney Studios Motion Pictures.
Katika filamu hiyo walioingiza sauti ni:
Agenti (fedha)
Kiasili yatokea kama metali nyeupenyeupe na laini au kama mchanganyiko katika madini. Kati ya metali zote fedha ni wayaikaji na inapitisha vizuri umeme.
Fedha - Pesa
Huhesabiwa kati ya metali adimu na katika historia imetumiwa mara nyingi kama metali ya kutengenezea sarafu. Kwa sababu hiyo mara nyingi kwa Kiswahili neno "fedha" linatumiwa sawa na "pesa" au "sarafu".
Mesopotamia
thumb|350px|Ramani ya Mesopotamia Mesopotamia ni jina la kihistoria kwa mabonde ya mito Frati na Hidekeli yanayogawiwa leo kati ya nchi za Uturuki, Syria na Irak.
Neno limetoka katika lugha ya Kigiriki "Μεσοποταμία" kutokana na maneno asilia ya μεσο meso (kati ya) na ποταμός potamos (mto), hivyo ni "nchi kati ya mito". Mito hii ni Frati (Euphrates) na Hidekeli (Tigris).
Mesopotamia ilikuwa ya kwanza kati ya nchi zilizokuwa kitovu cha ustaarabu wa binadamu kwa kuanza uzalishaji, kujenga miji ya kwanza kabisa duniani, kama vile Sumeri na Babeli, kuwa na serikali na sheria, na kubuni mwandiko.
Ricardo Lucas
alt=Dodô |thumb|Dodô Ricardo Lucas (Dodô, alizaliwa 2 Mei 1974) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Brazil. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Brazil.
Dodô ameichezea timu ya taifa ya Brazil tangu mwaka wa 1997. Dodô alicheza Brazil katika mechi 5, akifunga mabao 2.
Abdul Rasaq Akeem
Abdul Rasaq Ishiekwene Akeem (alizaliwa 16 Juni 2001), anayejulikana pia kwa jina la Abdul Rasaq, ni mwanasoka wa Singapore mwenye asili ya Nigeria ambaye kwa sasa anacheza kama fowadi katika klabu ya Lion City Sailors katika Ligi Kuu ya Singapore.
Kazi
Baada ya kukamilisha Utumishi wake wa Kitaifa, Abdul Rasaq aliondoka klabu ya Young Lions na kujiunga na klabu ya Simba City Sailors mwaka 2023.