cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Pumu
Hali ya tiba
Kuna uhusiano kati ya unene na hatari ya ugonjwa huku zikiwa zimeongezeka miaka iliyopita hivi karibuni. Masuala kadhaa yanaweza kusababisha ikiwa ni pamoja na kupungua kwa utendakazi wa upumuo kwa sababu ya ongezeko la mafuta na hasa kwa kuwa tishu ya adiposi husababisha hali ya pro-inflamesheni.
Dawa za Beta blocker kama vile propranolol zinaweza kusababisha ugonjwa kwa walio na uwepesi wa kuipata. Cardioselective beta-blockers, hata hivyo, huonekana kuwa salama kwa walio na ugonjwa mdogo au wa kiasi. Dawa zingine zinazoweza kusababisha matatizo ni ASA, NSAID, na vizuizi vya enzaimu anjiotensini-badilishi.
Ongezeko
Baadhi ya watu huwa na pumu tulivu kwa majuma au miezi kisha kuwa kali kwa ghafla. Watu tofauti huathirika kwa njia tofauti na masuala mbalimbali. Watu wengi binafsi wanaweza kupata ongezeko kali kutokana na baadhi ya maajenti sababishi.
Visababishi vya kinyumbani vya ugonjwa huu ni pamoja na vumbi, magamba ya mnyama (hasa manyoya ya paka na mbwa), mende alejeni na kuvu. marashi ni kisababishi cha kawaida cha mashambulizi kali kwa kina mama na watoto. Ambukizo la virusi na bakteria la trakti ya juu ya kupumua unaweza kuongeza ugonjwa. Mfadhaiko wa kisaikolojia mfadhaiko unaweza kuzidisha dalili—inakisiwa kuwa mfadhaiko hubadilisha mfumo wa kingamwili na hivyo huongeza athari ya inflamesheni ya njia ya hewa kutokana na alejeni na vitu ambavyo huwasha.
Pathofisiolojia
Pumu husababishwa na uvimbe kwa njia za hewa ikifuatiwa na mikazo katika eneo hilo msuli mdogo. Hii pamoja na visababishi vingine husababisha maumivu yanayotokana na njia ya hewa iliyonyembamba na dalili za hali ya juu za kukoroma. Uwembamba unaweza kurudi hali yake ya kawaida bila matibabu Mara kwa mara njia za hewa hujibadilisha. Mabadiliko ya njia za hewa ni pamoja na ongezeko kwa esinofili na kunenepa kwa lamina lililofanana na neti. Msuli wa njia za hewa inaweza kuwa kubwa kwa ukali na kuongezeka kwa idadi ya tezi ya miukosi. Aina zingine za seli zilizohusika ni pamoja na: T lymphocytes, macrophages, na nutrofili. Pia kunaweza kuwa na vijenzi vya mfumo wa kinga pamoja na: cytokines, chemokines, histamine, na leukotrienes miongoni mwa zingine.
Utambuzi
Pumu umetambulika vizuri, ilhali hakuna ufafanuzi hata moja ulioidhinishwa. Inafafanuliwa na Uvumbuzi wa Kidunia wa Pumu kama "ulemavu mkali wa inflamesheni katika njia za hewa ambapo seli mingi na elementi za seli huwa na jukumu. Inflamesheni kali inahusishwa na mwitikio uliozidi wa njia ya hewa zinazosababisha matukio ya kukoroma, kushindwa kupumua, mikazo kifuani na kukohoa hasa usiku au asubuhi na mapema. Matukio haya kwa kawaida yanahusiana na kutapakaa kwa hewa mwilini lakini mtiririko wa hewa uliozuiwa ambao unabadilika kwa pafu ambayo mara kwa mara inaweza kurudi kwa hali ya kawaida bila matibabu au na matibabu".
Kwa sasa hakuna uchunguzi maalum na utambuzi unaofanana hasa uliokatika muundo wa dalili na mwitikio kwa tiba muda unapoendelea. Utambuzi unapaswa kushukiwa ikiwa kuna: ukoromaji unaotokea mara kwa mara, kukohoa au kupumua kwa ugumu na hizi dalili hutokea au kuzidi kwa sababu ya mazoezi, maambukizi ya virusi, alejeni au hewa chafu. Kisha Spirometry hutumika kuthibitisha utambuzi. Utambuzi kwa watoto waliochini ya miaka sita ni vigumu kwa sababu ni wadogo kufanyiwa spirometry.
Spirometry
Spirometry inapendekezwa ili isaidie utambuzi na udhibiti. Hii ndio uchunguzi bora wa pumu. Ikiwa FEV1 kilichopimwa na mbinu hii kitakuwa bora na zaidi ya asilimia 12 kufuatiliwa na utoaji wa kipanua bronkasi kama vile sabutamoli, husaidia kwa utambuzi. Hata hivyo inaweza kuwa sawa kwa walio na historia ya ugonjwa isiyokali, isiyojitokeza. Kiwango cha hewa mtu anaweza kuvuta kwa pumzi moja inaweza kusaidia kutofautisha pumu COPD. Ni muhimu kufuatilia spirometry kila mwaka moja au mbili ili kufuatilia jinsi ugonjwa unavyodhibitiwa.
Njia nyingine
Kipimo cha tatizo la methacholine kinahusisha kuvuta hewa ya kuongeza viwango vya dutu vinavyosababisha njia ya hewa kuwa nyembamba katika eneo linalochangia kupata magonjwa. Ikiwa hakuna dalili inamaanisha hana ugonjwa; ikiwa ana dalili, hata hivyo, si ya ugonjwa hasa.
Ushahidi mwingine unaochangia ni: tofauti ya asilimia ≥20 kwa kiwango cha mwisho cha kupumua angalau siku tatu kwa wiki kwa wiki mbili, uboreshaji kwa asilimia ≥20 ya kiwango cha kupumua ukifuatiliwa na matibabu ya sabutamoli, kotikosteroidi ya kuvuta au prinisoni, au upungufu wa asilimia ≥20 ya kifaa cha kupima hewa kutoka kwa mapafu ikifuatiliwa na hatari ya kisababishi. Kipimo cha kiwango cha juu cha kupumua hubadilika zaidi kuliko ya spirometry, hata hivyo, haijakubaliwa kwa utambuzi wa mara kwa mara. Inaweza kuwa ya manufaa ya kujitathmini kila siku kwa wale walio na ugonjwa uliokali kiasi hadi kwa iliyokali na kutathmini matokeo yanayofaa kwa matibabu mapya. Inaweza pia kuwa ya manufaa ya kuongoza kwa matibabu kwa walio na hali ya kuongezeka kwa ukali wa ugonjwa.
Uainishaji
Ugonjwa huu huainishwa kulingana na dalili inavyojitokeza mara kwa mara, kutoka kwa pumzi inayotolewa nje (FEV1), na kiwango cha mwisho cha kupumua. Pumu inaweza kuainishwa kama atopi (iliyo ya nje) au isiyo ya atopi (iliyo ya ndani), kwa kuzingatia iwapo dalili zimechochewa na alejeni (atopi) au la (zisizo za atopi). Pumu unapoainishwa kulingana na ukali, kwa sasa hakuna mbinu halisi ya kuainisha vikundi vidogo mbalimbali vya ugonjwa huu zaidi ya mfumo huu. Kutafuta njia za kutambua vikundi vidogo vinavyoitikia vyema kwa aina tofauti za matibabu ni lengo muhimu la utafiti wa pumu.
Ingawa pumu ni hali kali pingamizi, haichukuliwi kama sehemu ya ugonjwa kali unaopinga mapafu kwa kuwa jina hili linahusu mchanganyiko wa magonjwa zisizoweza kurudi katika hali iliyosawa kama vile bronkektasisi,bronkitisi kali, na emphysema. Tofauti na magonjwa haya, kizuizi cha njia ya hewa huweza kurudi katika hali yake ya kawaida; hata hivyo, isipotibiwa, inflamesheni kali kutokana na pumu huweza kusababisha mapafu kuwa na kizuizi kisichorudi kwa hali yake ya kawaida kwa sababu ya njia ya hewa kupata muundo mwingine. Tofauti na emphysema, ugonjwa huu huathiri bronkia, sio alveoli.
Kuzidi kwa pumu
Dalili zinzazotokea wakati wa shambulizi la ugonjwa ni pamoja na matumizi zinazosaidia misuli za kupumua (sternocleidomastoid na misuli ya scalene za shingo), kunaweza kuwa na mpwito wa moyo wa kifumbo (mpwito uliodhaifu wakati wa kuvuta hewa na ulio na nguvu wakati wa kutoa hewa), na kuvimba kwa kifua. rangi ya bluu ya ngozi na kucha inaweza kutokea kutokana na ukosefu wa oksijeni.
Katika hali ya maumivu usio kali kiwango cha mwisho cha kupumua ni ≥200 ya lita moja kwa dakika au asilimia ≥50 ya utabiri uliobora. Wastani wake unafasiliwa kama kati ya 80 na 200 ya lita moja kwa dakika au asilimia 20 na 50 ya utabiri uliobora bali iliokali inafasiliwa kama ≤ 80 ya lita kwa dakika au asilimia ≤25 ya utabiri uliobora.
Pumu iliyo kali mno, ulioitwa hali ya kuwa na pumu kali mbeleni, na inayoendelea kwa muda mrefu, ni ugonjwa kali uliozidi ambao hautibii na matibabu ya kawaida ya kipanua koromeo na kotikosteroidi. Nusu ya hali hizi zimesababishwa na maambukizi kutoka kwa mengine yaliyosababishwa na alejeni, hewa chafu, ukosefu wa dawa au kuzitumia kwa njia isiyofaa.
Pumu ya brittle ni aina ya ugonjwa unaotambuliwa na mashambulizi makali yanayorudi. Aina ya kwanza ya ugonjwa wa brittle ni ugonjwa ulio tofauti na mtiririko wa upeo mpana, licha ya makali ya dawa. Aina ya pili ya ugonjwa wa brittle ni ugonjwa ulio na usuli uliothibitiwa kwa njia inayofaa na ukali wa ghafla.
Yanayosababisha na mazoezi
Zoezi linaweza kusababisha kuminya bronkasi kwa wote walio na wasio kuwa na ugonjwa. Hutokea kwa watu wengi walio na pumu na hadi asilimia 20 ya watu wasio kuwa na ugonjwa. Hutokea mara nyingi kwa wanariadha wa tabaka la juu, kwa viwango vinavyobadilika kutoka asilimia 3 kwa wanaoshiriki katika mashindano ya bobsled hadi asilimia 50 kwa wanariadha wa baiskeli na asilimia 60 kwa cross-country skiing. Ingawa inaweza kutokea katika hali yoyote ya hewa ni ya kawaida zaidi wakati hewa ni kavu na baridi. Beta2-agonists ya kuvuta inaonekana kuwa haileti mabadiliko katika matokeo ya wanariadha wasiokuwa na pumu hata hivyo dozi za kumeza zinaweza kuboresha uvumilivu na nguvu.
Kazini
Pumu unaotokea (au kuzidishwa na) mazingira ya kazini, hurejelewa kama magonjwa ya kazini. Hata hivyo hali nyingi haziripotiwi au kutambuliwa. Inakadiriwa kuwa asilimia 5-25 ya ugonjwa huu kwa watu wazima huhusiana na mahali pa kazi. Maajenti karibu mia moja wamehusishwa na ya kawaida ikiwa: isocyanates, nafaka na uchafu wa mbao, colophony, soldering flux, ulimbo wa mpira, wanyama, na aldehydes. Uajiri uliohusishwa na hatari kubwa ya matatizo inajumuisha: wale ambao wanajipaka rangi, waokaji na watengenezao chakula, wauguzi, wafanyikazi wa kemikali, wanaofanyakazi na wanyama, wati weko, watengenezaji nywele na wafanyikazi wa mabao.
Utambuzi tofauti
Hali zingine zinaweza kusababisha dalili zinazofanana na za pumu. Kwa watoto, magonjwa mengine ya njia ya hewa kama vile mzio wa pua na sinositisi zinapaswa kuangiliwa pia kama visababishi vinavyofunga njia ya hewa ikijumuisha: kitu kigeni mwilini, tracheal stenosis au laryngotracheomalacia, vizingo vya utomvu, hurefushwa Tezi au uzito wa shingo. Kwa watu wazima, COPD, kutofanya kazi kwa moyo, uzito wa hewa kupita, vile vile dawa za kukomesha athiri ya ACE zinapaswa kuangaliwa. Kwa watu wote kutofanya kazi kwa mshipi wa sauti inaweza kutokea pia.
Stokely Carmichael
thumb|Stokely mnamo mwaka [[1966.]] Stokely Standiford Churchill Carmichael (maarufu kama: Kwame Ture; alizaliwa visiwa vya Karibi, 1941–1998) alikuwa mwanaharakati wa Haki za [[watu weusi nchini Marekani.
Pumu
Utambuzi tofauti
Pumu zibifu wa kudumu inaweza kuwa na ugonjwa huu na inaweza kutokea kama tatizo la kudumu. Katika umri wa miaka 65 watu wengi walio na ugonjwa wa njia ya hewa iliyofunganga watakuwa na pumu na COPD. Kati hali hii, COPD inaweza kutofautishwa kwa nutrofili nyingi katika njia ya hewa, inayoongezwa na ukubwa wa ukuta, na kuongezeka kwa msuli mdogo bronkia. Hata hivyo, kiwango hiki cha kuchunguza haiwezi kutekelezwa kwa sababu COPD na pumu huwa na kanuni sawa za usimamizi: kotikosteroidi, kuwepo kwa beta agonists, na hatua za kuacha kuvuta sigara. Hukaribiana na pumu kwa dalili, huhusiana na uvutaji wa sigara, umri mkubwa, kutobadilika kwa dalili baada ya kuweka kipanua bronkasi, na upungufu wa kuwepo kwa atopi katika familia.
Stokely Carmichael
Maisha ya mapema
Stokely Standiford Churchill Carmichael alizaliwa Port of Spain, Trinidad na Tobago. Alihudhuria Shule itwayo Tranquility School hapo kabla ya kuhamia Harlem, New York City, mnamo 1952 akiwa na umri wa miaka 11, aliungana na wazazi wake Waliokuwa wakiishi Merekani tangu akiwa na miaka miwili, na alilelewa na bibi yake na shangazi zake wawili. Ana dada zake watatu.
Pumu
Uzuiaji
Ushahidi wa kufanya kazi kwa mikakati ya kuzuia kutokea kwa ugonjwa ni finyu. Baadhi huonyesha matumaini ikijumuisha: kuepekuna na sehemu zilizo na moshi katika uterasi na baada ya kuzaa, unyonyeshaji, na ongezeko la utunzaji au familia kubwa lakini hakuna hata moja inayopendekezwa kwa dalili hii. Kufichuliwa kwa mnyama mapema inaweza kusaidia. Matokeo ya ufichuzi kwa wanyma wakati mwingine inashida na inapendekezwa tu wanyma watolewe nyumbani ikiwa binadamu ana dalili za aleji ya mnyama huyo. Upangaji mlo wakati wa ujauzito au unyonyeshaji haibainishi kama njia nzuri na hivyo haipendekezwi. Utoaji au upunguzaji wa vitu vilivyo hatari kwa watu kazini inaweza kuwa salama.
Udhibiti
Ilhali hakuna matibabu ya pumu, dalili zinaweza kuboreshwa. Mpango maalum, ulioboreshwa kwa kufuatilia na kudhibiti dalili inapaswa kutengenezwa. Mpango huu unapaswa kujumuisha upunguzaji wa alejeni, kwa uchunguzi wa kutathmini ukali, na matumizi ya dawa. Mpango wa matibabu unapaswa kuandikwa chini na kuwashauri kuhusu marekebisho ya matibabu kulingana na mabadiliko ya dalili.
Njia mwafaka ya kutibu ni kutambua visababishi, kama vile uvutaji wa sigara, wanyama, au aspirin, na kuepukana nao. Ikiwa haiwezekani, matumizi ya dawa utahitajika. Dawa ya matibabu yanachaguliwa kwa kuzingatia, vitu vingi, ukali wa ugonjwa na marudio ya dalili. Matibabu maalum ya pumu huanishwa kwa jumla katika kategoria zinazojitokeza na zinazochukua muda.
Vipanua bronkasi vinapendekezwa kwa dalili za muda mfupi. Matibabu mengine hayahitajiki, kwa wanaokuwa na maumivu kila mara. Ikiwa ugonjwa itaendelea kudumu (kuwa mgonjwa zaidi ya mara mbili kwa wiki moja), dozi ndogo ya kuvuta ya kotikosteroidi au nyingine, ya kunywa leukotriene antagonist au mast cell stabilizer inapendekezwa. Kwa walio na maumivu kila siku, dozi kubwa ya kotikosteroidi ya kuvuta inatumiwa. Wakati wa maumivu, kotikosteroidi ya kumeza zinaongezwa kwa matibau haya.
Ubadilishaji wa mtindo wa maisha
Uepaji wa visababishi ni sehemu kuu ya kuboresha udhibiti na kuzuia kupatwa na ugonjwa. Visababishi vya kawaida sana ni pamoja na alejeni, moshi (tobako na vingine), uchafuzi wa hewa, vizuizi beta visivyo chaguzi, na chakula kilicho na salfeti. Uvutaji sigara na uvutaji moshi kutoka kwa anayevuta sigara(moshi wa mtu mwingine) unaweza kupunguza utendakazi wa dawa kama vile kotikosteroidi. Juhudi za kudhibiti wadudu wa vumbi, pamoja na kuchunja hewa, kemikali za kuua wadudu, kutumia kivuta vumbi, vitu vya kufunika godoro na njia zingine hazikuwa na mabadiliko kwa dalili za ugonjwa.
Dawa
Dawa zinazotumika kutibu pumu zimegawanywa mara mbili: zinazotuliza maumivu haraka kwa kutibu dalili kali; na za kudhibiti maumivu kwa muda mrefu ambazo huzuia ongezeko la ugonjwa.
Mina Guli
Maisha ya awali
Guli alizaliwa katika Mlima Waverley, kitongoji cha Melbourne akasoma katika Chuo Kikuu cha Melbourne. Mnamo 1993 Guli alichaguliwa kama raisi wa Muungano wa Wanafunzi wa Chuo Kikuu cha Monash. Guli alipata ajali ya kuanguka katika bwawa la kuogelea na kuvunjika mgongo na madaktari walimwambia kwamba hataweza kukimbia tena.
Kazi
Baada ya kuhitimu, Guli alifanya kazi kama wakili kwenye sekta binafsi ya nishati na miundombinu. Mnamo mwaka 1999 alihamia Sydney Futures Exchange, ambapo alihusika katika maendeleo ya masoko ya uzalishaji wa kaboni ya Australia.Mnamo mwaka 2002 aliombwa kujiunga na Benki ya Dunia na kusaidiwa katika kuendeleza miradi ya biashara ya kaboni nchini China, India, Nepal na Indonesia. Mwaka wa 2012, Guli alianzisha kundi la Thirst, linalopigania uhifadhi wa maji kwa vijana. Guli alijaribu kukimbia marathoni kwa siku mia moja ili kuhamasisha ufahamu juu ya uhaba wa maji, lakini alivunjika mfupa wa paja na kulazimika kuachana na kampeni hiyo siku ya sitini na tatu.
Pumu
Dawa
Matumizi ya muda mrefu ya kotikosteroidi ya kuvuta huwa na hatari ndogo ya athari. Hatari ni pamoja na kutokea kwa cataract na kurudi nyuma kidogo kwa akili.
Dawa nyingine
Pumu isipobadilika na dawa za kawaida, kuna aina zingine za chaguo zinazopatikana kwa udhibiti wa dharura na uzuizi wa milipuko. Kwa udhibiti wa dharura aina zingine za chaguo ni: Kwa walio na ugonjwa kali unaoendelea usiodhibitiwa na kotikosteroidi za kuvuta na LABAS themoplasti ya bronkasi inaweza kutumiwa. Huhusisha hupeanaji wa nishati joto kwa njia za hewa wakati wa mifululizo ya bronkoskopi. Ingawa inaweza kuongeza idadi ya maumivu katika miezi michache ya kwanza huonekana kupunguza idadi ambayo hufuata.Athari za kupita mwaka mmoja hazijulikani.
Dawa mbadala
Watu wengi, kama wale walio na matatizo ya muda mrefu, hutumia matibabu mbadala; uchunguzi unaonyesha kuwa takribani asilimia 50 hutumia baadhi ya therapi isiyo ya kawaida. Kuna data chache ya kudhibitisha utendakazi wa therapi hizi. Ushahidi hautoshi kudhibitisha matumizi ya vitamini C. Acupuncture haipendekezwi kwa matibabu maana hakuna ushahidi wa kudhibitisha matumizi yake. Kutia aioni kwa hewa haionyeshi ushahidi wa mabadiliko ya dalili au kusaidia utendakazi wa mapafu; hii ikitumika sawa kwa jenereta hasi na zisizo hasi.
"Therapi za mikono", ikiwa ni pamoja na osteopathi, kiropraktiki, fiziotherapi na therapi ya pumzi washawishi, wasio na ushahidi wa kudhibitisha matumizi kwa kutibu pumu. Mbinu ya Butyko ya kupumua ya kudhibiti upitishaji wa hewa nyingi inaweza kusababisha upungufu wa matumizi ya dawa hata hivyo haina athari yoyote kwa pafu. Hivyo kamati ya wastadi ilihisi kuwa ushahidi haukutosha kudhibitisha matumizi yake.
Prognosisi
Asthma world map - DALY - WHO2004.svg kwa pumu kwa watu 100,000 mwaka wa 2004.
{{legend|#b3b3b3|no data}} {{legend|#ffff65|<100}} {{legend|#fff200|100–150}} {{legend|#ffdc00|150–200}} {{legend|#ffc600|200–250}} {{legend|#ffb000|250–300}} {{legend|#ff9a00|300–350}}
Ulimwenguni umesababisha ulemavu wa watu milioni 19.4 kufikia mwaka wa 2004 (milioni 16 wakiwa katika hali ya chini na ya kawaida katika nchi zinazoendelea). Kwa pumu uliotambuliwa wakati wa utotoni, nusu ya hali hizi hazitafanyiwa utambuzi baada ya mwongo mmoja. Upitishaji wa hewa hutengenezwa upya, lakini haijulikani ikiwa italeta faida au madhara. Matibabu ya mapema kwa kutumia kotikosteroidi inaonekana kuzuia au kusaidia kupunguza matumizi kwa pafu.
Epidemiolojia
[[Image:Prevalence of Clinical Asthma world map - GINA2004.svg|thumb|left|alt=Ramani ya dunia ikiwa na Ulaya, Marekani Kaskazini, Australia na sehemu nyingi za Marekani Kusini yakichorwa nyekundu, sehemu nyingi za Asia yakiwa manjano, na sehemu nyingi za Afrika yakiwa kijivu|Viwango vya pumu katika nchi tofauti ulimwenguni kufikia mwaka wa 2004.
{{legend|#e0e0e0|no data}} {{legend|#ffff65|<1%}} {{legend|#fff200|1-2%}} {{legend|#ffdc00|2-3%}} {{legend|#ffc600|3-4%}} {{legend|#ffb000|4-5%}} {{legend|#ff9a00|5-6%}}
{{legend|#ff8400|6-7%}} {{legend|#ff6e00|7-8%}} {{legend|#ff5800|8-10%}} {{legend|#ff4200|10-12.5%}} {{legend|#ff2c00|12.5–15%}} {{legend|#cb0000|>15%}} ]] Kufikia mwaka wa 2011, watu milioni 235–300 ulimwenguni walikuwa wameathiriwa na ugonjwa huu, na karibu watu 250,000 hufa kila mwaka. Viwango vyao hutofautiana kati ya nchi zilizo na maambukizi kati ya asilimia 1 hadi 18. Zinapatikana sana katika zilizoendelea kuliko nchi zinazokuwa. Kuna viwango vya chini barani Asia, Ulaya Mashariki na Afrika. Katika nchi zilizoendelea ni kawaida kwa wale walio na shida ya kifedha unapolinganisha na nchi zinazokuwa inapatikana sana kwa walio na fedha. Sababu ya tofauti hizi haijulikani. Nchi zilizo na pato la chini wanajumulisha asilimia 80 ya vifo.
Ilhali ugonjwa huu unapatikana kwa wavulana mara mbili zaidi ya wasichana, ukali wa ugonjwa hutokea kwa viwango sawa. Katika utofautishaji, wanawake wana viwango vikubwa vya pumu kuliko wanaume na hupatikana sana kwa wachanga kuliko wakubwa.
Viwango vya ugonjwa huu ulimwenguni viliongezeka kwa kasi kati ya miaka ya 1960 na 2008 ikipitishwa kama shida kubwa katika afya ya umma kwanzia miaka ya 1970. Viwango vya ugonjwa havijabadilika tangu katikati ya miaka ya 1990 kukiwa na ongezeko katika nchi zinazoendelea. Pumu huathiri takriban asilimia 7 ya watu nchini Marekani na asilimia 5 nchini Uingereza. Kanada, Australia and Nyuzelandi vina viwango vya kati ya asilimia 14-15.
Historia
Pumu uligunduliwa kitambo nchini Misri na ulitibiwa kwa kunywa ubani mchanganyiko unaoitwa kyphi. Ulitajwa rasmi kama tatizo la upumuaji na Hippocrates mwaka 450 KK hivi, kutoka kwa neno la Kigriki kumaanisha "kuhema" ikiunda asili ya neno la kisasa. Mnamo 200 KK uliaminika kuhusiana kidogo na hisia.
Mwaka wa 1873, mmoja kati ya karatasi za kwanza za dawa za kisasa kuhusu taarifa zilijaribu kuelezea ugonjwa wa pathofisiolojia ilhali nyingine mwaka wa 1872 ilihitimisha kuwa ugonjwa huu unaweza kutibiwa kwa kupanguza kifua na chloroform liniment. Matibabu ya afya mwaka wa 1880, ilijumuisha matumizi ya sindano ya vena inayoitwa pilocarpin. Mnamo mwaka wa 1886, F.H. Bosworth alieleza uhusiano kati ya pumu na mafua ya mzio. epinefrini ulirejelewa mara ya kwanza mwaka wa 1905 katika matibabu ya pumu. Kotikosteroidi za kunywa zilianza kutumiwa miaka ya 1950 ilhali kotikosteroidi za kuvuta na beta agonist za kuchagua zilianza kutumika miaka ya 1960.
Kati ya miaka ya 1930–1950, ugonjwa huu ulijulikana kama "takatifu saba" maradhi ya saikosomatiki. Kisababishi chake kilichukuliwa kama saikolojia, na matibabu kuangaliwa kwa uchunguzi nafsia na matibabu mengine ya kuzungumza. Walivyofafanua wachanganuzi ukoromaji wa pumu jinsi mtoto alivyolilia mama yake, walibaini kuwa matibabu ya masumbuko ni muhimu kwa walio na pumu.
Blanche Bailly
Bailly Larinette Tatah (anajulikana kitaalamu kama Blanche Bailly; alizaliwa 8 Agosti 1995) ni mwimbaji wa Cameroon na mtunzi wa nyimbo za Afro pop. Wimbo wake rasmi wa kwanza Kam we stay uliotolewa Agosti 2016 ulimkaribisha katika ulingo wa muziki na tangu wakati huo umekuwa ukivuma baada ya vibao vya mwimbaji huyo kusherekewa na kuwa mmoja wa waimbaji bora zaidi barani Afrika.
Kazi
Akiwa nchini Uingereza, alikutana na msanii wa Cameroon ambaye alimuunganisha na kipindi chake cha kwanza cha studio. Wakati huo msanii huyo alienda kwa jina la kisanii Swagger Queen. Kufikia mwaka 2015, alitoa wimbo wake wa kwanza Killa uliotayarishwa na Ayo Beats. Baadaye aliwasiliana na mtayarishaji wa muziki anayeishi Cameroon Bw. Elad ambaye aliandika wimbo wake wa kwanza rasmi Kam we stay mwaka wa 2016 uliotayarishwa na mtayarishaji Philbillbeatz anayeishi Cameroon. Baada ya kuacha wimbo huo, Blanche aliamua kuwa ni wakati wa kurejea katika nchi yake ya asili na kuungana zaidi na tasnia hiyo ambayo alikuwa akijaribu kuunda taaluma yake.
Kwa mafanikio ya ‘Kam we stay’, Blanche tena mwaka 2017 alishirikiana na Philbillbeatz kwenye wimbo mwingine alioandika unaoitwa ‘Mimbayeur’ ambao amemshirikisha rapa Minks. Kwa mafanikio zaidi kwenye wimbo huo ambao ulivuma YouTube kwa kutazamwa zaidi ya watu milioni 5, Blanche Bailly alipata umaarufu mkubwa katika tasnia ya Muziki ya Afrika ya Kati. Baadaye aliachia vibao vingine kama; ‘Dinguo, Bonbon na hivi karibuni zaidi ‘Ndolo’ na ‘Ton pied, mon pied’ na Hit yake mpya ya ‘Argent’. Blanche amefanya maonyesho yaliyouzwa nje ya Cameroon na nchi kama Gabon, Malabo, Ufaransa, Geneva na mnamo mwaka 2018 alifanya ziara ya mafanikio ya vilabu vya Uropa. Kipaji cha Blanche Bailly na bidii yake amezawadiwa kwa kuteuliwa kuwa Msanii Bora wa Kike wa Afrika ya Kati kwenye AFRIMA, Best Mjini na Ufunuo wa mwaka katika Canal D’or. na kushinda Tuzo za Muziki za Balafon mnamo mwaka 2016.
Mto Kaliddubi
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Willie Stewart
William S. Stewart (Coupar Angus, nchini Scotland, 11 Februari 1872 - 1945) alikua mchezaji wa mpira wa miguu. Alijiunga na timu ya mpira ya Manchester United F.C. Julai mnamo mwaka 1889 akitokea katika timu ya mpira ya Warwick County F.C..
Mto Kasa
unapatikana katika wilaya ya Wakiso, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Aminetou Mint El-Moctar
alt=Aminetou Mint El-Moctar|thumb|Aminetou Mint El-Moctar Aminetou Mint El-Moctar (alizaliwa Nouakchott, 13 Disemba 1956) ni mwanasiasa wa nchini Mauritania na mpambania haki za wanawake.
Aliorodheshwa kwenye Tuzo ya amani ya Nobel mwaka 2015 na ni mwanamke wa kwanza kuwekwa kwenye hizo tuzo.
Maisha ya mwanzo
El-Moctar alikua katika familia ya hali ya juu yenye watoto nane. Alipofikisha miaka 11, baba yake aliandaa ndoa kwa ajili yake, ambayo alikuwa akiiwekea nguvu, japokuwa ndoa ilifanikiwa na mtoto wake wa kwanza alizaliwa alipokuwa na miaka 14.
Wilaya za Tanzania 4 KIGOMA
Mkoa wa Kigoma 2127930
=Kibondo= Kibondo District Council 261331 Bitare ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  10496 waishio humo.
Marejeo
Bunyanbo ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  13563 waishio humo.
Busagara ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  30722 waishio humo.
Busunzu ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  23932 waishio humo.
Itaba ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  18127 waishio humo.
Kibondo ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  39300 waishio humo.
Kitahana ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  24431 waishio humo.
Kizazi ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  17734 waishio humo.
Kumsenga ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  22641 waishio humo.
Mabamba ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  17580 waishio humo.
Misezero ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  8221 waishio humo.
Murungu ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  7338 waishio humo.
Rugongwe ni jina la kata ya Wilaya ya Kibondo katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  27246 waishio humo.
=Kasulu=
Kasulu District Council 425794
Asante Nyerere ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  7223 waishio humo.
Bugaga ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  14402 waishio humo.
Buhoro ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  60120 waishio humo.
Kagerankanda ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  13864 waishio humo.
Kigembe ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  13264 waishio humo.
Kitagata ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  105204 waishio humo.
Kitanga ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  20932 waishio humo.
Kurugongo ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  21817 waishio humo.
Kwaga ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  19181 waishio humo.
Muzye ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  12563 waishio humo.
Nyachenda ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  14304 waishio humo.
Nyakitonto ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  19486 waishio humo.
Rungwe Mpya ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  15206 waishio humo.
Rusesa ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  19398 waishio humo.
Titye ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  11436 waishio humo.
=Kigoma Vijijini=
Kigoma District Council 211566 Bitale ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  20425 waishio humo.
Kagongo ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  19407 waishio humo.
Kagunga ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  16972 waishio humo.
Kalinzi ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  27426 waishio humo.
Mahembe ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  22763 waishio humo.
Matendo ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  22458 waishio humo.
Mkigo ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  16252 waishio humo.
Mungonya ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  12644 waishio humo.
Mwandiga ni jina la kata ya Wilaya ya Kigoma Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  18906 waishio humo.
=Kigoma Ujiji=
Kigoma Ujiji Municipal Council 215458
Bangwe ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  15453 waishio humo.
Buhanda ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  7629 waishio humo.
Adwoa Smart
Belinda Naa Ode Oku (amezaliwa Oktoba 5, 1970) ni mzaliwa wa Ghanana  mwigizaji maarufu wa kike anaejulikana zaidi kwenye showbiz kama "Adwoa Smart". Alizaliwa huko Abossey Okai, kitongoji cha Accra Ghana. Adwoa ameigiza katika filamu kadhaa na michezo ya kuigiza na michezo ya matukio zaidi ya miongo kadhaa. Alikuwa mashuhuri na alitafuta kwa bidii baada na wakati wa heyday ya Akan drama tangu 1980 hadi mwaka 2000 na mbele.Pia ameshiriki katika video mbalimbali za muziki. Adwoa alikuja kwenye umaarufu kama mwigizaji mshiriki wa filamu za muendelezo kama "Obra" (Life) iliyorushwa hewani GTV wakati wa 80s and 90s.
Wilaya za Tanzania 4 KIGOMA
Marejeo
Buzebazeba ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  18446 waishio humo.
Gungu ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  25224 waishio humo.
Kagera ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  9040 waishio humo.
Kasimbu ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  4910 waishio humo.
Kasingirima ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  2867 waishio humo.
Katubuka ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  24790 waishio humo.
Marianne Durano
Marianne Durano (alizaliwa Lyon, 10 Julai 1991) ni mwandishi wa insha na mwanafalsafa wa Kifaransa, na mwanachama wa bodi ya wahariri wa jarida la Limite.
Wilaya za Tanzania 4 KIGOMA
Marejeo
Kibirizi ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  25143 waishio humo.
Kigoma ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6908 waishio humo.
Marianne Durano
Wasifu
Durano ni mmoja wa wananadharia wa Kifaransa wa ekolojia, akishirikiana na Eugénie Bastié pamoja na Gaultier Bès. Durano ni mhitimu wa falsafa huko Lyon, yeye pia  ni profesa wa falsafa katika shule ya upili. Ameolewa na Gaultier Bès tangu 2014; na kupata watoto wawili.
Wilaya za Tanzania 4 KIGOMA
Marejeo
Kipampa ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  7917 waishio humo.
Kitongoni ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6973 waishio humo.
Machinjioni ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  3465 waishio humo.
Majengo ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  4329 waishio humo.
Mwanga Kaskazini ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  24184 waishio humo.
Rubuga ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  2634 waishio humo.
Rusimbi ni jina la kata ya Manisipaa ya Kigoma Ujiji katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6779 waishio humo.
=Uvinza=
Uvinza District Council 383640
Buhingu ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  16973 waishio humo.
Ilagala ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  47026 waishio humo.
Itebula ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  24807 waishio humo.
Kalya ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  22486 waishio humo.
Kandaga ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  23696 waishio humo.
Kazuramimba ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  34115 waishio humo.
Kijava
Kijava ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wajava kwenye kisiwa cha Java ambapo ni lugha rasmi ya jimbo. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kijava imehesabiwa kuwa watu milioni 84.3. Pia kuna wasemaji 300,000 nchini Malaysia (1981). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kijava iko katika kundi lake lenyewe la Kijava.
Mto Kirombe (Gulu)
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Muuguzi
Muuguzi ni mtaalamu aliye andaliwa kupitia mfumo maalumu na thabiti wa kitaaluma, kisha kuthibitishwa na kuidhinishwa (na mamlaka iliyopo kisheria / chombo kinachosimamia taaluma hii) kutoa huduma za afya.
Wilaya za Tanzania 4 KIGOMA
Marejeo
Mganza ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  24823 waishio humo.
Mtego wa Noti ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  15308 waishio humo.
Nguruka ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  27179 waishio humo.
Muuguzi
Muuguzi anaweza kuwa wa jinsia yeyote (kiume / kike). Sambamba na hospitalini, muuguzi anaweza kufanya kazi maeneo tofauti tofauti; nyumbani, kwenye jamii, kwenye makampuni na mashirika mbalimbali, shuleni na vyuoni kama Wakufunzi, Wahadhiri na Watafiti.
Mto Kirombe (Gulu)
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Wilaya za Tanzania 4 KIGOMA
Marejeo
Sigunga ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  20455 waishio humo.
Muuguzi
Kazi nyingi na muhimu hutekelezwa kwa weledi mkubwa na wauguzi.
Wilaya za Tanzania 4 KIGOMA
Marejeo
Simbo ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  31650 waishio humo.
Sunuka ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  36023 waishio humo.
Historia ya Chad
Historia ya Chad inahusu eneo la Afrika ya Kati ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Chad.
Wilaya za Tanzania 4 KIGOMA
Marejeo
Uvinza ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  35231 waishio humo.
Historia ya Chad
Katika milenia ya 7 KK kulikuwa na watu wengi sana katika beseni ya ziwa Chad.
Wilaya za Tanzania 4 KIGOMA
Marejeo
=Buhigwe=
Historia ya Chad
Katika historia kabla ya ukoloni, mara nyingi wakazi wa kaskazini, ambao ni Waarabu au walioathiriwa na utamaduni wao, waliwapiga vita watu wa kusini na kuteka wafungwa kama watumwa. Hivyo hadi leo uhusiano kati ya kusini na kaskazini ya nchi ni mgumu.
Wilaya za Tanzania 4 KIGOMA
Marejeo
Buhigwe District Council 254342
Biharu ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  8880 waishio humo.
Historia ya Chad
Tangu mwaka 2003 petroli imekuwa inaongoza kati ya bidhaa zinazopelekwa nje ya nchi badala ya pamba.
Wilaya za Tanzania 4 KIGOMA
Marejeo
Buhigwe ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  15224 waishio humo.
Janda ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  28854 waishio humo.
Kajana ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  13383 waishio humo.
Kibande ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  9852 waishio humo.
Kilelema ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  15523 waishio humo.
Mugera ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  15698 waishio humo.
Muhinda ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  18211 waishio humo.
Munanila ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  33782 waishio humo.
Munyegera ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  13447 waishio humo.
Munzeze ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  18934 waishio humo.
Muyama ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  10436 waishio humo.
Mwayaya ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  20416 waishio humo.
Rusaba ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  20997 waishio humo.
=Kakonko=
Kakonko District Council 167555
Gwanumpu ni jina la kata ya Wilaya ya Kakonko katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  14756 waishio humo.
Kakonko ni jina la kata ya Wilaya ya Kakonko katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  21827 waishio humo.
Kasanda ni jina la kata ya Wilaya ya Kakonko katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  18717 waishio humo.
Kasuga ni jina la kata ya Wilaya ya Kakonko katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  16553 waishio humo.
Katanga ni jina la kata ya Wilaya ya Kakonko katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  10668 waishio humo.
Kiziguzigu ni jina la kata ya Wilaya ya Kakonko katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  12900 waishio humo.
Mugunzu ni jina la kata ya Wilaya ya Kakonko katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  11920 waishio humo.
Muhange ni jina la kata ya Wilaya ya Kakonko katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  24195 waishio humo.
Nyabibuye ni jina la kata ya Wilaya ya Kakonko katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  10046 waishio humo.
Nyamtukuza ni jina la kata ya Wilaya ya Kakonko katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  15102 waishio humo.
Rugenge ni jina la kata ya Wilaya ya Kakonko katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  10871 waishio humo.
=Kasulu Mjii=
Kasulu Town Council 208244 Kasulu Mjini ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Mjini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  67704 waishio humo.
Kigondo ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Mjini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  16489 waishio humo.
Msambara ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Mjini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  22391 waishio humo.
Muganza ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Mjini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  17940 waishio humo.
Murufiti ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Mjini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  9495 waishio humo.
Nyansha ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Mjini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  13406 waishio humo.
Nyumbigwa ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Mjini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  11639 waishio humo.
Ruhita ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Mjini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  16345 waishio humo.