cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mortal Kombat
Mortal Kombat ni filamu ya Amerika ya mwaka 1995 iliyoandikwa na Kevin Droney, iliyoongozwa na Paul W. S. Anderson, iliyotolewa na Lawrence Kasanoff, na gwiji Robin Shou, Linden Ashby, Bridgette Wilson, na Christopher Lambert.
Ni mchanganyiko wa mfululizo wa mchezo wa kompyuta wa Mortal Kombat.
Kasi ya nuru
thumb|Mwanga wa jua unachukua takribani dakika 8 na sekunde 17 kusafiri umbali wa wastani kutoka kwenye uso wa Jua hadi Duniani Kasi ya nuru (pia: kasi ya mwanga, kwa Kiingereza speed of light) ni kasi yake iliyopimwa hata imekubaliwa kuwa nuru inakwenda karibu kilomita laki tatu kwa sekunde moja katika ombwe. Kama nuru inapitia katika hewa kasi yake inapungua.
Katika nadharia ya uhusianifu ya Albert Einstein kasi ya nuru inadhaniwa kuwa ileile wakati wowote, pia katika hali yoyote. Yaani kasi inabaki ileile hata kama nuru inatoka katika chombo chenye kasi yenyewe au kama mtazamaji ana mwendo wake mwenyewe. Katika nadharia hiyo hakuna mwendo wenye kasi kushinda nuru. Kasi ya nuru imekuwa kipimo cha msingi katika sayansi za fizikia na unajimu.
Kasi hiyo haihusu nuru pekee inayoonekana na macho ya binadamu lakini pia kwa aina mbalimbali ya mnururisho kama mawimbi ya redio n.k.
Tangu safari ya kwanza ya watu kufika juu ya mwezi chini ya Mradi wa Apollo wa NASA tabia ya nuru kuwa na kasi ilionekana kwa watazamaji wote. Kila safari kituo cha NASA katika mji wa Houston iliwaita wanaanga kwa redio: jibu lilichukua sekunde kadhaa hadi kufika kutokana na umbali wa kilomita lakhi tatu kati ya dunia na mwezi, hivyo mazungumzo yaliendelea kwa vituo vya kusubiri hadi sauti ilipofika na kurudi.
Kama siku moja wanaanga watasafiri mbali zaidi, hadi Mirihi au Zohali ,muda huu utaongezeka kutokana na umbali na kasi ya nuru inayobaki ileile.
Wilaya ya Tanga
thumb|250px|Mahali pa Tanga katika [[mkoa wa Tanga.]] thumb|250px|left|Tanga Wilaya ya Tanga ni wilaya moja ya Mkoa wa Tanga nchini Tanzania yenye Postikodi namba 21200. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Tanga ilihesabiwa kuwa 243,580.
Handeni
Handeni ni jina la:
Namba ya simu ya bure
Namba ya simu ya bure ni namba ya simu ambayo malipo yake ni jukumu la mpokeaji simu na si yule anayepiga.
Mfumo huu ambao hutumia namba 800, 0800 au 1-800 unatumiwa katika nchi mbalimbali duniani kama vile Marekani, Australia, Pakistani, Uingereza, Uholanzi, Kanada, n.k.
Huko nyuma, simu kupitia namba hizo zilikuwa lazima zipokelewe kwanza na mfanyakazi wa kampuni ya simu. Mfanyakazi huyu alitakiwa kupata ruhusa toka kwa anayepigiwa simu kabla ya kumuunganisha na mpigaji simu. Maendeleo ya teknolojia ya digitali yamebadilisha mfumo huu. Mpigaji simu hivi sasa akipiga simu inakwenda moja kwa moja bila kupitia kwa mtumishi wa kampuni ya simu.
Kabla ya mwaka 2015, namba hizi hazikuwa bure kwa watumiaji wa simu ya mkononi. Hivi sasa hata watumiaji wa simu ya mkononi wanaweza kupiga namba hizo bila gharama yoyote.
Namba hizo hutumiwa sana na makampuni makubwa na idara mbalimbali za serikali.
Mto Kwangula
ni kati ya mito ya mkoa wa Dar es Salaam (Tanzania Mashariki) ambao maji yake yanaishia katika Bahari Hindi kupitia mto Msimbazi. Urefu wake ni kilometa 2.25 tu.
Clichy-sous-Bois
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Clichy-sous-Bois
Clichy-sous-Bois ni mji wa Ufaransa.
Ntampata Wapi
Ntapata Wapi ni jina la kutaja wimbo uliotungwa na kuimbwa na Diamond Platnumz ikiwa kama single yake ya tatu kutolewa kwa mwaka wa 2014. Mwaka 2014, Diamond Platnumz amepata kutoa vibao vitatu ambavyo ni: Bumbum, Mdogomdogo na huu wa "Ntampata Wapi". Kama ilivyo nia ya msanii huyu, muziki wa video umeongozwa na Godfather kutoka Afrika Kusini na video haijapishana sana na maudhui ya video ya awali, yaani, Mdogomdogo.
Ndani ya wimbo, analalamika juu ya kuachwa na mpenzi wake ambaye awali walikuwa pamoja, ila tu kutokana na shida za pesa wenye mahela wakampora akabaki mpweke. Staili ya uimbaji ni mchanganyiko mkali na ladha za pwani. Huzuni iliyokithiri kuliko nyimbo za awali.
Orodha ya lugha za Zambia
Orodha hii inaorodhesha lugha za Zambia:
Shikomor
Shikomor ni lugha asilia ya wakazi wa funguvisiwa la Komori katika Bahari Hindi. Pamoja na Kifaransa na Kiarabu ni moja ya lugha rasmi ya Komori.
Inahesabiwa kati ya lahaja za Kiswahili au kama lugha ya karibu na Kiswahili. Huandikwa kwa herufi za Kiarabu lakini kuna pia mielekeo ya kusanifisha maandishi yake kwa herufi za Kilatini.
Dole
Dole ni kata ya Wilaya ya Magharibi Unguja katika Mkoa wa Mjini Magharibi Unguja, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 2.496 waishio humo.
Shikomor
Kwa jumla athira ya Kiarabu na Kifaransa ilikuwa kubwa, hivyo kuna maneno mengi zaidi yenye asili ya Kiarabu kuliko kwenye Kiswahili sanifu.
Kila kisiwa cha Komori huwa na lahaja yake zinazoitwa:
Orodha ya Marais wa Namibia
thumb|200px|Bendera ya Rais wa Namibia Ukarasa huu una orodha ya marais wa Namibia:
Murfreesboro, Tennessee
thumbnail|right|200px|Mji wa Murfreesboro
Murfreesboro ni mji wa Marekani katika jimbo la Tennessee. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 136,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 186 kutoka juu ya usawa wa bahari.
Chiola
Chiola ni kata ya Wilaya ya Nachingwea katika Mkoa wa Lindi, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,385 walioishi humo. Msimbo wa Posta kwa Chiola ni 65316.
Konstantino wa Murom
Konstantino wa Murom (kwa Kirusi: Святой Блаженный Князь Константин; alifariki mwaka 1129) alikuwa mtoto wa mfalme Svyatoslav II wa Kiev na mjukuu wa Vladimir I.
Alimuomba baba yake atawala mji wa Murom, ili kuingiza katika Ukristo wazazi wake waliokuwa Wapagani.
Mpiruka
Mpiruka ni kata ya Wilaya ya Nachingwea katika Mkoa wa Lindi, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,766 walioishi humo.
Rasi ya Tumaini Jema
thumb|350px|right|Rasi za Tumaini Jema na Agulhas nchini Afrika Kusini. thumb|300px|Rasi ya Tumaini Jema kutoka Cape Point. Rasi ya Tumaini Jema (kwa Kiingereza Cape of Good Hope) ni mkono wa nchi unaoingia katika Atlantiki kusini mwa bara la Afrika karibu na mji wa Cape Town (Afrika Kusini). Si mahali pa kusini kabisa mwa Afrika ambapo ni Rasi Agulhas.
Konstantino wa Murom
Kazi hiyo ilishindikana mpaka alipowaonyesha picha takatifu ya Mama wa Mungu: hapo walisujudu. Kwa msaada wake, mwanae Fyodor aliendeleza umisionari katika eneo lote la kandokando.
Rasi ya Tumaini Jema
Jina limetokana na wapelelezi Wareno waliofika huko mnamo mwaka 1488. Baada ya kutafuta kwa muda mrefu njia ya kufika Uhindi kwa njia ya bahari waliona huko tumaini kwa sababu pwani ilikwisha kuelekea kusini. Mreno wa kwanza aliyeiona alikuwa Bartolomeu Dias.
Konstantino wa Murom
Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 21 Mei.
Mto Kamabuye (Burundi)
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Gitega).
Maji huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Rutheni
Tabia
Hutokea katika mitapo ya platini au pamoja na madini mengine ya elementi za kundi ya 10 katika mfumo radidia. Rutheni ni metali ngumu na kechu yenye rangi nyeupe-kijivu inayopatikana kama fuwele.
Eniola Aluko
Eniola Aluko (alizaliwa 21 Februari 1987) ni mkurugenzi wa mpira wa miguu, mtoa maoni, na mchezaji wa zamani wa kulipwa. Mnamo Mei 2021 alikuwa mkurugenzi wa michezo wa timu ya Angel City FC huko Los Angeles, Marekani.
Maisha ya awali
Alizaliwa Lagos, Nigeria, kwa Gbenga na Sileola, Aluko alihamia na familia yake huko Birmingham katika eneo la West Midlands nchini Uingereza akiwa na umri wa miezi sita. Alikuwa akicheza mpira wa miguu na kaka yake Sone Aluko na marafiki zake. Pia alicheza michezo mingine, ikiwa ni pamoja na tenisi. Alipokuwa akikua, Aluko alikuwa shabiki wa Manchester United F.C..
Rutheni
Matumizi
Matumizi yake ni katika aloi pamoja na platini, paladi, titani na wakati mwingine pia dhahabu kwa kusudi la kuongeza ugumu wa aloi hizi. Magusano ya umeme ya platini au paladi hudumu muda mrefu kama rutheni imeongezwa.
Jina
Jina la "ruthenium" linechaguliwa 1844 na mfumbuzi wa kwanza aliyekuwa Mjerumani Mrusi Karl Klaus kwa heshima ya Urusi kwa sababu "Ruthenia" ilikuwa jina la Kilatini kwa Urusi.
Shule ya Sekondary Chizongwe
thumbnail|120|roght|Shule ya Sekondari ya Chizongwe Chizongwe Secondary School ni shule ya sekondary ya ufundi iliyopo katika mji wa  Chipata katika nchi ya   Zambia, shule hii ilianzishwa mwaka  1950s na ilikuwa ikijulikana kama Fort Jameson Trades School ikiwa ni shule ya kwanza ya ufundi katika jimbo la mashariki mwa Zambia.
Kati ya mwaka 1959 na 1960 shule hii ilijihusiswa katika mandamano ya wanafunzi ya kupinga vitendo vya kibaguzi, the latter being probed by the Monckton Commission.
Louvre
thumbnail|right|280px|Makumbusho ya Louvre Louvre ni jumba la maonyesho la mjini Paris, Ufaransa, ambalo linavutia mamilioni ya wageni wanaozuru hapo kwa sababu ya mkusanyiko wa sanaa zilizojaa katika jumba hilo. Kiasili ilikuwa jumba la wafalme wa Ufaransa katika mji wa Paris. Tangu uhamisho wa mfalme Louis XIV aliyejenga jumba mpya huko Versailles ilikaa tu ikatumiwa kwa shughuli mablimbali kati yao kupokea kazi za sanaa. Tangu mapinduzi ya Ufaransa ilifunguliwa kwa watu wote. Maonyesho ya sanaa yaliendeleakupanushwa na kuboreshwa leo hii Louvre ni makumbusho na maonyesho ya sanaa duniani inayotembelewa na watu wengi kila mwaka.
Picha iliyomaarufu kabisa katika jengo la Louvre ni ile ya Mona Lisa iliyochorwa na Leonardo da Vinci, lakini pia kuna michoro ya wasanii wengine kama vile Renoir, Rembrandt, Rubens, na Titian. Piramidi mpya katika uwanja wa jumbaa ilijengwa na I. M. Pei.
Pia kuna sanamu za kuchonga katika jengo hilo la Louvre. Masanamu yaliyomaarufu katika jengo hilo ni pamoja na la Venus de Milo na Nike wa Samotraki.
Kigolpa
Kigolpa kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wagolpa katika jimbo la Northern Territory. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kigolpa ilitoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigolpa kiko katika kundi la Kiyolngu.
Azimio la kazi
Azimio la kazi (kwa Kiingereza: scheme of work) ni mpango kazi (mwongozo) unaoandaliwa na mwalimu ambao unaonesha mpangilio wa kufundisha mada mbalimbali kwa kipindi maalumu katika muhtasari wa somo husika. Huo ni mpango wa ufundishaji kwa kipindi fulani ambao kila mwalimu anauandaa ili kukidhi lengo la ufundishaji.
Mwalimu anaweza kuandaa azimio la kazi katika kipindi cha wiki, mwezi, nusu muhula au muhula mzima. Kitendo hiki cha uandaaji, kinaweza kumsaidia mwalimu kulipanga darasa lake vizuri na hata kujua vifaa atakavyovitumia wakati wa ufundishaji wake.
Umuhimu wa Azimio la kazi
- Kumsaidia mwalimu kwenda na mpangilio mzuri wa mada.
- Humsaidia mwalimu wapi alipofikia na kumfanya mwalimu anayempokea somo lake kujua wapi alipoishia.
- Kujua muda wa kumaliza mada yake/zake.
- Kumwezesha mwalimu kujua zana atakazozitumia katika ufundishaji wake.
Vipengele muhimu vilivyomo katika Azimio la kazi
i) Muhula: Sehemu hii huandikwa namba ya muhula ambapo Azimio la kazi litatumika.
ii) Mwezi: Sehemu hii huandikwa jina la mwezi ambao mada fulani zitafundishwa.
iii) Ujuzi: Haya ni maarifa,stadi ambayo mwanafunzi hupata baada ya kufundishwa.
iv) Wiki: Sehemu hii huandikwa idadi ya wiki katika mwezi ambapo somo hilo litafundishwa.
v) Idadi ya vipindi: Hapa huandikwa idadi ya vipindi katika juma au majuma yaliyooneshwa.
vi) Mada kuu: Sehemu hii huandikwa mada kuu itakayofundishwa katika kipindi hicho.
Alhambra, California
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Alhambra, California
Azimio la kazi
Vipengele muhimu vilivyomo katika Azimio la kazi
viii) Vitendo vya ufundishaji: Sehemu hii hujazwa na mwalimu kounesha harakati zake za kuwapa somo husika wanafunzi.
ix) Vitendo vya ujifunzaji: sehemu hii huandikwa harakati za wanafunzi wakati wa kupokea somo.
Alhambra, California
thumb|right|260px|Mahali pa Alhambra katika Los Angeles County na [[California]] Alhambra ni mji wa Marekani katika jimbo la California. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 86,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 150 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 20 km².
Uwanja wa ndege wa Soyo
Uwanja wa ndege wa Soyo (ni uwanja wa ndege unaohudumia Soyo, mji katika Mkoa wa Zaire nchini Angola.
Main (mto)
thumb|300px|Mto Main ukipitia Frankfurt. Main ni mto nchini Ujerumani. Ina urefu wa kilomita 524 ikiwa ni tawimto kubwa la mto Rhine. Uvujaji wake wa wastani katika Bandari ya Frankfurt Mashariki ni mita za ujazo 190 kwa sekunde. Inatiririka kupitia majimbo ya Bavaria, Hesse na kuwa mpaka kati ya Bavaria na Baden-Württemberg.
Uwanja wa ndege wa Soyo
Njia ya kurukia ndege ina kilomita 150, kizingiti kilichohamishwa kwa kila ncha, kwa jumla ya urefu wa lami wa mita 2,122.
Nuru ya Soyo isiyo ya mwelekeo (Kitambulisho: SO ) ipo kwenye uwanja.
Azimio la kazi
Vipengele muhimu vilivyomo katika Azimio la kazi
x) Vifaa/zana: Katika sehemu hii, mwalimu huandika vifaa au zana atakazozitumia wakati wa ufundishaji wake.
Main (mto)
Jiji kubwa zaidi kwenye Main ni Frankfurt am Main, mengine ni Bayreuth, Bamberg, Würzburg, Hanau na Offenbach.
Sehemu ya katikati ya bonde lake kuna mashamba mengi ya mizabibu. Meli ndogo kwenye Main hubeba mizigo kupitia Mfereji wa Rhine-Main-Danubi hadi Ulaya Mashariki na Bahari Nyeusi. . left|thumb|300px| Main (nyeusi) kati ya mito ya nchini Ujerumani
Lionel Abrahams
Lionel Isaac Abrahams (11 Aprili 1928 - 31 Mei 2004) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini. Mwaka wa 1957 alianzisha jarida la fasihi lililoitwa The Purple Renoster. Hasa, Abrahams aliandika hadithi fupi na mashairi. Katika riwaya yake The Celibacy of Felix Greenspan, Abrahams alieleza kitawasifu shida za Myahudi, tena aliyepatwa na ugonjwa wa kupooza, katika maisha ya kila siku nchini Afrika Kusini.
== Matendo ya Maisha ya Kikazi == Abrahams alifanya kazi ya karani katika kampuni ya babake kuanzia mwaka wa 1950 hadi 1953. Baada ya kuanzisha The Purple Renoster, alilifanyia kazi jarida hilo kama mwandishi na mhariri wake kuanzia 1957 hadi 1972. Halafu alianzisha makampuni mawili ya uchapishaji na kufanya kazi kama mchapishaji: Renoster Books 1970-1974, na Bateleur Press 1974-1981. Kuanzia 1981 hadi 1992 alikuwa mchapishaji wa jarida la Sesame. Pia kuanzia 1976 hadi 2002 alikuwa mwalimu wa uandishaji.
Saving Africa's Witch Children
Saving Africa's Witch Children ni filamu iliyoongozwa na Mags Gavan na Joost van der Valk.
Hifadhi ya Taifa ya Nsumbu
Hifadhi ya Taifa ya Nsumbu (pia huitwa Sumbu ) iko kwenye ufuo wa magharibi wa Ziwa Tanganyika karibu na ncha ya kusini, katika Mkoa wa Kaskazini wa Zambia. Ina eneo la kilomita za mraba 2000.
Saving Africa's Witch Children
Ni filamu inayoangazia Gary Foxcro na asasi yake wanayopambana na masuala ya uchawi kwa watoto na wakitumia msingi mkuu wa kidini
Azimio la kazi
Vipengele muhimu vilivyomo katika Azimio la kazi
xi) Rejea: Sehemu hii mwalimu ataandika vitabu alivyovitumia katika ufundishaji wake.
Saving Africa's Witch Children
Baadhi ya sehemu masikini katika Nigeria wanaendelea kutumia dini zao za asili katika imani za kishirikina na kichawi huku waathirika wakubwa wakiwa ni watoto ambao wanahusishwa na matatizo mbalimbali yakiwemo magonjwa na mabalaa, hali inayopelekea watoto wengine kuuliwa.
Tarafa ya Botro
Tarafa ya Botro (kwa Kifaransa: Sous-préfecture de Botro) ni moja kati ya Tarafa 4 za Wilaya ya Botro katika Mkoa wa Gbêkê ulioko kitovu mwa Cote d'Ivoire.
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 20,337.
Makao makuu ya eneo hilo ni Botro
Makao makuu yako Botro (mji).
• # Abey-Kouadiokro (291)
• # Adiébonou (285)
• # Botro (10 006)
• # Démakro (222)
• # Dila-Broukro (364)
Hifadhi ya Taifa ya Nsumbu
Wanyama
Mamba, kiboko, bushbuck, nguruwe, sheshe, swala roan, swala sable, eland, kore, nyati, pundamilia, fisi mwenye madoadoa, mbweha, serval, impala, waterbuck, Reedbuck, tembo (mara kwa mara), simba (mara kwa mara), chui (mara kwa mara), duiker ya bluu (nadra), sitatunga (nadra)
Tarafa ya Botro
• # Dila-Kouakoukro (417)
• # Djédou-Ahounzè (461)
• # Djédou-Kpli (378)
• # Komo (342)
• # Koukroutié (771)
• # Koumambo (371)
• # Kpli-Yébouessou (503)
• # M'gbokouakoukro (157)
• # N'douakro (501)
• # Pinikro (91)
• # Takra-Adiékro (535)
• # Takra-Kongodjan (354)
• # Takra-Mangouakro (518)
• # Totokro (360)
• # Zagbla (188)
• # Zanikro (881)
• # Delakro (669)
• # Gossoli-Konankro (233)
• # Pokou-Yaokro (426)
• # Tionankro (299)
Chuo cha Closys
Closys College (ክሎሲስ ኮሌጅ) ni taasisi ya elimu iliyopo katika mji wa  Mekelle,kusini mwa mkoa wa   Tigray nchini  Ethiopia, kilometa   783 kutoka mjii mkuu wa  Addis Ababa.
Galaksi
thumb|300px|Galaksi ya Andromeda yenye na. M 31 na galaksi mbili ndogo za kando M 32 na M 110
Nangowe
Nangowe ni kata ya Wilaya ya Nachingwea katika Mkoa wa Lindi, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,935 walioishi humo.
Galaksi
Kuna galaksi nyingi sana ulimwenguni. Kwa wastani kila galaksi imekadiriwa kuwa na nyota kama bilioni 100 lakini kuna galaksi kubwa na ndogo.
Galaksi yetu, ikiwemo mfumo wetu wa jua, imekadiriwa kuwa na nyota zaidi ya bilioni 300 (3·1011). Sehemu ya nyota hizi zinaonekana kama kanda la kung'aa kwenye anga la usiku linalojulikana kwa rangi yake kama njia nyeupe au "njia ya maziwa". Umbo lake linafanana na kisahani kikiwa na kipenyo cha miakanuru 100,000 na kikiwa na unene wa miakanuru 3,000.
Kwenye kitovu cha galaksi graviti ni kubwa sana kiasa cha kwamba galaksi nyingi huaminiwa kuwa na shimo jeusi kituvoni.
Galaksi zilizo karibu angani zinaitwa Mawingu ya Magellan ambayo ni galaksi mbili ndogo zilizopo kwenye umbali wa miakanuru 170,000 na 200,000. Galaksi kubwa ya jirani ni Andromeda na ina umbali wa miakanuru milioni 2.5.
Idadi kamili ya galaksi zote angani haijulikani. Kuna makadirio ya kwamba idadi ya galaksi zinazoweza kuangaliwa kwa vyombo vinavyopatikana ni mabilioni. Hadi sasa sehemu ndogo tu imehesabiwa lakini mara kwa mara galaksi mpya zinatambuliwa kwa njia ya darubini au vyombo vya angani.
Galaksi zinazojulikana zimepewa namba katika orodha ya kimataifa na wanasayansi wa astronomia.
Galaksi kati yao hujumuika pia zikiathiriana kwa njia ya graviti yao na kuzunguka kitovu cha graviti cha pamoja. Galaksi hadi 50 zinazoshikamana katika kipenyo cha miakanuru milioni 10 huitwa kundi la galaksi (ing. galaxy group). Kuna pia galaksi mamia hadi maelfu kadhaa zinazoshikamana na hii huitwa fundo la galaksi (ing. galaxy cluster) linaweza kuwa na kipenyo cha miakanuru milioni 10 - 20.
Bureza
Bureza ni jina la kata ya Wilaya ya Muleba katika Mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35517. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,472 waishio humo.
Uwanja wa ndege wa Sanza Pombo
Uwanja wa ndege wa Sanza Pombo (ni uwanja wa ndege unaotumiwa na umma unaohudumia Sanza Pombo, mji katika Mkoa wa Uíge, Angola . Njia ya ndege ina kilomita 7.5 kaskazini magharibi mwa mji.
Programu ya mfumo
thumb|403x403px|Programu ya mfumo inayoitwa [[Debian.]] Katika utarakilishi, programu ya mfumo (kwa Kiingereza : "system software") ni programu inayotoa jukwaa ili programu nyingine ifanye kazi.
Uwanja wa ndege wa Sanza Pombo
Ujenzi wa hivi majuzi unaweza kuwa umerefusha njia ya kurukia ndege inayoweza kutumika hadi takriban mita 1400.
Programu ya mfumo
Kwa mfano, Ubuntu, Windows, Mac OS au Linux ni programu ya mfumo.
Msimbo nchi
thumb|287x287px|Misimbo nchi ya [[Australia na Pasifiki|Australia na Pasifiki.]] Msimbo nchi (kwa Kiingereza: country code) ni msimbo mfupi wenye herufi na namba unaotumika ili kuwakilisha nchi na maeneo mengine.
Adidas Brazuca
thumb|Mpira wa Brazuca Adidas Brazuca ulikuwa mpira rasmi kwa ajili ya mechi za Kombe la Dunia ya FIFA ya 2014, zilizofanyika Brazil. Umeundwa na kampuni ya Adidas.
Kigoreng
Kigoreng kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wagoreng katika jimbo la Australia Magharibi. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kigoreng ilitoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigoreng kiko katika kundi la Kinyungar.
Analía Almeida
Analía Almeida (alizaliwa (19 Agosti 1985) ni mchezaji wa zamani wa kandanda wa Argentina.
Kazi ya soka
Alikuwa ni sehemu ya timu ya taifa ya kandanda ya wanawake ya Argentina kwenye michezo ya Olimpiki mwaka 2008. Katika ngazi ya klabu alichezea klabu ya San Lorenzo de Almagro.
Westminster
Westminster:
Mkotokuyana
Mkotokuyana ni kata ya Wilaya ya Nachingwea katika Mkoa wa Lindi, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 2,900 walioishi humo.
Burungura
Burungura ni jina la kata ya Wilaya ya Muleba katika Mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35514. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,354 waishio humo.
Mto Kamirange
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Gitega).
Maji huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Olive Branch, Mississippi
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Olive Branch, Mississippi
Olive Branch ni mji wa Marekani katika jimbo la Mississippi. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 31,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 118 kutoka juu ya usawa wa bahari.
Moheli
thumb|300px|Ramani ya Moheli thumb|300px|Mahali pa Moheli katika Komori Mohéli inayoitwa pia Mwali ni moja kati ya visiwa vitatu vinavyounda nchi ya kisiwani ya Komori katika Bahari Hindi. Moheli ni kisiwa kidogo kati ya visiwa vikuu vya Komori.
Idadi ya wakazi wake ni mnamo watu 38,000 (mwaka 2006). Mji mkuu ni Fomboni. Wakazi wake ni mchanganyiko wa watu wenye asili ya Wabantu, Waarabu, Wamalay na Wamadagaska.
Dini ya wakazi wengi ni Uislamu wa Kisunni.
1997 Moheli ilijitenga na nchi ya Komori lakini ilirudi mwaka 1998.
Adidas Jabulani
thumb|Adidas Jabulani. Jabulani ni mpira uliotengenezwa na Adidas. Ulikuwa mpira wa mechi rasmi kwa Kombe la Dunia ya FIFA ya 2010.
Kiaushi
Kiaushi ni lugha ya Kibantu nchini Zambia inayozungumzwa na Waaushi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiaushi imehesabiwa kuwa watu 95,200. Pia kuna wasemaji katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiaushi iko katika kundi la M40.
Jimbo la Rasi
Katika miaka ya 1960 maeneo ya bantustan Bophuthatswana, Transkei na Ciskei zilitengwa na jimbo.
Katiba mpya ya 1994 illeta mpangilio mpya ya utawala na eneo la Jimbo la Rasi likagaawiwa na kuingia katika majimbo mapya ya Rasi ya Magharibi (Western Cape), Rasi ya Kaskazini, Rasi ya Mashariki (Eastern Cape) na Kaskazini-Magharibi.
Orodha ya Marais wa Angola
Ukarasa huu una orodha ya marais wa Angola:
Epidemisi
Epidemisi ni sehemu ya juu ya ngozi, na sehemu ya ndani huitwa demisi. Epidemisi ni neno lenye asili ya Kigiriki linalomaanisha "juu ya demisi".
Yenyewe huzuia maambukizi kutoka katika mazingira na vijidudu na inasimamia kiasi cha maji kinachotolewa kutoka mwilini kupitia jasho.
Sehemu ya nje kabisa ya ngozi ya juu inajumuisha tabaka la seli bapa, ambazo hujumuisha seli safuwima pangwa (perpendicularly).
Epidemisi ina unene wa milimita 0.03 hadi 0.05 lakini imaweza kufikia unene wa milimita kadhaa chini ya miguu na kwenye makofi ya mikono. Haifikiwi na mishipa ya damu. Hii ngozi ya nje hasa ina kazi ya kukinga mwili.
Ndani yake kuna kanda mbalimbali; sehemu ya chini ni kanda la kizazi ambako seli mpya zinazalishwa; jinsi zinavyosukumwa kuelekea nje zinakauka na mwishoni zifikia nje kabisa zinatoka kama mba.
Koloni la Rasi
Koloni la Rasi lilikuwa koloni la Uholanzi kuanzia mwaka 1652 hadi 1806 na baadaye la Uingereza kuanzia 1806 hadi 1910. Jina limetokana na Rasi ya Tumaini Jema iliyoko karibu na mji wa Cape Town katika Afrika Kusini ya leo.
Mwanamuziki
Mwanamuziki ni mtu anayepiga vyombo vya muziki kama vile gitaa au piano au mtu mwenye kuimba.
Mwanamuziki ni mtu anayetunga muziki, hata kama anaandika nyimbo kwa ajili ya kupigwa na watu wengine. Mtu anayetunga nyimbo anaitwa mtunzi. Kawaida mtunzi huwa haimbi, lakini kuna kipindi mtunzi naye huwa anaimba japokuwa yeye ni mtunzi.
Hapa kuna orodha chache ya wanamuziki maarufu duniani:
Mwanamuziki pia anaweza kuunda kundi la muziki na kuweza kuimba nao pamoja. Kama kundi la muziki lina watu wengi wanaopiga vyombo vya muziki kwa pamoja, kama vile muziki wa kina Beethoven, basi inaitwa orchestra. Na kama watu wengi wanaimba, kama jinsi inayokuwa katika kanisa, hiyo inaitwa kwaya. Na kama watu wachache tu wanaimba na kutumia viyombo kadhaa, basi hao wanaitwa bendi. Kuna kipindi hata bendi nayo huwa na jina sawa tu na lile la mwimbaji.
Koloni la Rasi
Koloni la Uholanzi
Historia ya koloni ilianza mwaka 1652 wakati Mholanzi Jan van Riebeeck aliunda Cape Town kwa niaba ya Kampuni ya Kiholanzi kwa India ya Mashariki. Kampuni hiyo ilihitaji kituo kwa ajili ya jahazi zake zilizosafiri kati ya Ulaya na visiwa vya Indonesia. Eneo la rasi lilifaa kuwa mahali pa kupumzika na kuongeza vyakula njiani tena kwa sababu hali ya hewa iliwafaa watu wa Ulaya.
Mwanamuziki
Hapa kuna orodha chache ya mabendi maarufu duniani:
Koloni la Rasi
Koloni la Uholanzi
Waholanzi walipeleka wakulima kwenda rasi waliotakiwa kulima vyakula kwa ajili ya mahitaji ya jahazi.
Mwanamuziki
Na hapa kuna orodha tena ya orchestra mashuhuri duniani:
Koloni la Rasi
Koloni la Uingereza
Koloni la Rasi liliendelea chini ya Uingereza hadi 1910. Mwaka ule Muungano wa Afrika Kusini uliundwa na rasi iliingia ndani yake kama "Jimbo la Rasi".
Colmar
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Colmar left|60px Colmar ni mji wa Ufaransa.
Jadakiss
Jason Phillips (amezaliwa tar. 27 Mei 1975), anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Jadakiss, ni rapa kutoka nchini Marekani. Huyu ni mwanachama wa kundi zima la The LOX. Jadakiss ni mmoja kati ya wamiliki wa chapa ijulikanayo kama D-Block.
Maisha binafsi
Akiwa na umri wa 16, Jadakiss alikuwa rapa wa michano huru. Yeye na baadhi ya marafiki zake walipewa fursa ya kushiriki kwenye shindano la "Jack the Rapper Competition" huko mjini Florida, ambapo Jadakiss aligunduliwa kipaji chake cha kupambana kirap. Akakutana na Dee na Wah wa Ruff Ryders (halafu kuongoza kampuni), na kuanza kazi kuzura kimapambano ya michano nje ya studio ya Ruff Ryders ambapo baadhi ya wasanii kama vile DMX wamefanya vibao vyao kwa mara ya kwanza.
Kazi
Jadakiss ameanzisha kundi la The Warlocks kunako mwaka wa 1994 akiwa na washkaji zake Sheek Louch, Chris "Lil Mac" Pelkey, na Styles P. Baadaye wakaingia mkataba na Bad Boy Entertainment, ambapo walishauriwa kubadili jina lao liwe fupi kuwa "The LOX", ambayo inasimama kama Living Off eXperience. Wameanza kuonekana kwa mara ya kwanza mnamo mwaka wa kwenye LP ya The Main Source mnamo 1994 Fuck What You Think katika wimbo wa "Set it Off".
Kundi, hasa Jadakiss, amejenga uhusiano wa karibu sana na The Notorious B.I.G., kipindi hicho Jadakiss yupo begani mwa Biggie. Kibao cha kwanza cha The LOX kilitolewa kama ukumbusho wa Biggie kiliitwa "We'll Always Love Big Poppa" (upande wa pili wa wimbo wa Puff Daddy "I'll Be Missing You") mnamo 1997.Mwaka wa 1998, kina LOX wametoa kibao cha Money, Power & Respect. Baada ya albamu hii, wameondoka Bad Boy Records.
Cypress, California
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Cypress, California
thumb|right|260px|Mahali pa Cypress katika Orange County na [[California]] Cypress ni mji wa Marekani katika jimbo la California. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 46,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 12 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 17 km².
Goziba
Goziba ni jina la kata ya Wilaya ya Muleba katika Mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35509. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 3,578 waishio humo.
Mkoa wa Antalya
Mkoa wa Antalya ni moja kati mikoa 81 ya Uturuki. Mkoa upo mjini kusini-mashariki mwa pwani ya Mediteranea, kati ya Milima ya Taurus na  Bahari ya Mediteranea. Mji mkuu wake ni Antalya wenye idadi ya wakazi takriban 714,000.
Paul Kipsiele Koech
Paul Kipsiele Koech (alizaliwa mnamo 1981 katika Cheplanget) ni mwanariadha wa Kenya katika mbio za Mita 3000 kuruka viunzi na maji. Alishinda Nishani ya shaba katika mbio hizi katika mashindano ya Olimpiki ya 2004.
Tazama Pia
Riadha Shirikisho la Riadha Duniani
Nyati-maji
Kutoka Wikipedia, kamusi elezo huru
Nyati-maji ni mnyama mkubwa anayejulikana sana, aliye wa spishi Bubalus bubalis katika nusufamilia Bovinae. Spishi hii ina nususpishi tano ndani yake:
Adidas Teamgeist
thumb|Adidas Teamgeist. + Teamgeist (matamshi ya Kijerumani: [tiːmgaɪ̯st]) ni mpira ambao ulikuwa rasmi kwa Kombe la Dunia la FIFA ya 2006 nchini Ujerumani.
Ishara "+" katika jina lake ilianzishwa kwa madhumuni ya biashara, kwa vile neno la kawaida la Kijerumani Teamgeist linamaanisha "roho ya timu", haikuweza kufanywa alama.
Ann Mukoro
Ann Mukoro (alizaliwa 27 Mei 1975) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa nchini Nigeria ambaye alicheza kama kiungo wa timu ya taifa ya wanawake ya Nigeria. Alikuwa kwenye timu ya taifa katika uzinduzi wa Kombe la Dunia la FIFA la 1991, na Kombe la Dunia la Wanawake la FIFA ya 1995.
Peter Abrahams
Peter Abrahams (amezaliwa 3 Machi 1919) alikuwa mwandishi wa vitabu vya riwaya kutoka Afrika Kusini. Alihama Afrika Kusini mwaka wa 1939, na tangu 1956 aliishi nchini Jamaika. Riwaya zake zahusu hasa vipengele mbalimbali vya ubaguzi wa rangi.
Maisha ya awali na Elimu
Abrahams alizaliwa mnamo 1919 huko Vrededorp, kitongoji cha Johannesburg, Afrika Kusini; baba yake ni mtu wa Ethiopia na mama yake alikuwa Mkoloni, mwenye mizizi ya Kifaransa na Kiafrika. Abrahams alikuwa na umri wa miaka mitano wakati baba yake alipofariki, na baada ya hapo familia yake ilihangaika kifedha mama yake alimpeleka kwenda  kuishi na ndugu zake hadi umri wa miaka 11,  alipokuwa mwanafunzi wa bweni katika Shule ya Kanisa la Anglikana la Grace Dieu huko Pietersburg. Baada ya kuhitimu kutoka hapo, alienda Shule ya Sekondari ya St Peter huko Rosettenville, akilipia ada yake ya masomo kwa kufanya kazi katika Kituo cha Jamii cha Wanaume wa Bantu.
Keyshia Cole
Keyshia Miesha Cole (amezaliwa tar. 15 Oktoba 1981) ni msanii wa rekodi za muziki kutoka nchini Marekani. Ametoa albamu yake ya kwanza yenye platinum The Way It Is mnamo Juni 2005, na albamu yake aliyoitoa akiwa chuoni kwa mwaka wa pili iliyoitwa Just Like You hapo mwezi wa Septemba 2007. Albamu yake ya tatu, A Different Me ilitolewa mnamo tar. 16 Desemba 2008, nayo pia imetunukiwa platinum. Pia anajulikana kwa mfululizo wa makala ya tv Keyshia Cole: The Way It Is ambao inarushwa na TV ya BET kuanzia 2006 hadi 2008, kipindi ambacho kinaonesha uhusiano wa Keyshia kikazi na wazazi wake na ndugu pia.
Maisha ya awali
Keyshia Cole alizaliwa mnamo tar. 15 Oktoba 1981 mjini Oakland, California, ambapo pia alikulia. Cole alizaliwa na Francine "Frankie" Lons na Sal ambaye ni marehe baba'ke. Baadaye akajakulelewa na Yvonne Cole na familia yake, marafiki wa Frankie, ambao ndiyo waliomlea. Akiwa pamoja na kaka Sean, Keyshia alianza kujionesha kwenye tasnia ya muziki tangu yungali na miaka 12, alikutana na kurekodi na MC Hammer. Baadaye akaanzisha bendi na Tupac Shakur, ambaye alimwahidi kumsaidia kuanzisha kazi zake za uimbaji kabla hajafa kwa kutotarajia. Baada ya kusimamisha uhusiano wake wa zahama, Cole akahamia mjini Los Angeles akiwa na umri wa miaka 18 akiwa na nia ya kujiendeleza zaidi kimuziki. Mwaka wa 2004, baada ya kutoka mixtape, alivutiwa sana na mtendaji mkuu wa A&M Records, Ron Fair, ambaye aliingia naye mkataba na baadaye kuwa mshauri mkuu wake.
2001-2005: Kabla ya The Way It Is
Kabla hajaingia mkataba, Keyshia ameshirikiana na wasanii wale ambao wamezaliwa katika eneo moja la Bay Area, miongoni mwao ni D'Wayne Wiggins wa Tony Toni Tone na Messy Marv.
Katika matarajio yake ya albamu ya kwanza, Keyshia na DJ Green Lantern wakatoa mixtape, Team Invasion Presents Keyshia Cole, kunako mwezi wa Juni 2005. Imeshirikisha muuzo wa sura kama vile Shyne, Remy Ma, Fat Joe na Ghostface Killah. Mixtape imechukua biti ya nyimbo nyingi zilizorekodiwa na wasanii maarufu wa hip-hop kama vile 2Pac ("I Get Around"), Nas' ("Ether"), Mobb Deep ("Shook Ones (Part II)") na Scarface ("Guess Who's Back"). Vibao kama vile cha "(I Just Want It) To Be Over", ambayo ni remix ya "I Changed My Mind", na "I Should Have Cheated" navyo pia viliingizwa.
2004–2005: The Way It Is
Mnamo tar. 9 Novemba 2004, Keyshia ametoa single ya kwanza iliyokwenda kwa jina la "I Changed My Mind", akishirikiana na Kanye West. Single nafasi ya #71 nchini Marekani, na hakikuwa kibao kikali sana kwa Cole. Single ya pili kutoka katika albamu ni "(I Just Want It) To Be Over", ilitolewa mnamo tar. 5 Aprili 2005, na kufikia nafasi ya #1 kwenye chati Billboard Bubbling Under Hot 100 (#101).
Mto Kamiranzoge
ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Gitega).
Maji huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Lugha rasmi
Lugha rasmi ni lugha iliyopewa cheo maalumu katika nchi fulani. Kwa kawaida ni lugha inayotumiwa hasa na serikali kwa mawasiliano kati ya ofisi zake na pia kwa matangazo rasmi, kwa mfano kwa kutangaza sheria. Ni pia lugha ya kuendesha kesi mahakamani na kuandika hukumu.
Kuna nchi zenye lugha rasmi moja tu lakini nchi nyingi huwa na lugha mbalimbali zinazokubaliwa kama lugha rasmi kwenye ngazi tofauti za serikali.
Katika nchi mbalimbali lugha rasmi imetajwa katika katiba ya taifa au katika sheria mahsusi, lakini nchi nyingine hazina sheria juu ya lugha rasmi hata kama hali halisi ipo na kueleweka.
Kwa mfano nchini Namibia Kiingereza ni lugha rasmi kufuatana na katiba lakini lugha kumi na moja nyingine (pamoja na Kiafrikaans na Kijerumani) zimetajwa kama lugha za taifa zinazoweza kutumiwa pia kama lugha ya kufundishia shuleni.
Nchi kadhaa zimekubali pia lugha ya alama jinsi inavyotumiwa na watu bubu kati ya lugha rasmi ya nchi.
Stesheni (Nachingwea)
Kwa matumizi mbalimbali ya jina hili angala hapa Stesheni (maana)
Iodini
Iodini (kut. Kigiriki "Iodes" (ιώο-ειδης) "rangi ya dhambarau" kutokana na mvuke) ni elementi yenye namba atomia 53 katika mfumo radidia maana yake kiini atomia chake kina protoni 53. Uzani atomia ni 126.904 na alama yake ni I. Ni elementi ya nne katika safu ya halojeni.
Stesheni (Nachingwea)
Stesheni ni kata ya Wilaya ya Nachingwea katika Mkoa wa Lindi, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,071 walioishi humo.
Iodini
Tabia
Katika hali sanifu ni mango ya fuwele yenye rangi nyeusi-kijivu. Huanza kuvukamanga kuwa gesi kwa halijoto ya chumbani tayari. Kupata iodini kiowevu inawezekana kwa kuikanza haraka hadi kufikia kiwango cha kuyeyuka cha 113.7 °C.
Upatikanaji
Iodini yapatikana kwa wingi katika maji ya bahari pia katika madini mbalimbali.
Iodini na tezi ya shingo
Mwili wa kibinadamu huhitaji iodini; kwa kawaida viwwango vya kutosha hupatikana katika chakula cha kawaida. Isipokuwa katika maeneo kadhaa hasa mlimani uhaba wa iodini asilia husababisha magonjwa kama tezi ya shingo.
Matumizi
Iodini katika maji ni dawa antiseptika inayozuia maambukizo wa vidonda.
Uhaba wa iodini na matatizo yake
Watu wanahitaji kiasi kidogo cha iodini kwa miili yao na kwa kawaida wanakipata kupitia chakula au maji. Lakini katika maeneo pasipo na iodini katika mazingira asilia watu wanaona uhaba wa iodini unaosababisha maradhi kadhaa; matezi ya shingoni ni dalili la uhaba huu. Watoto wanaozaliwa na wakina mama wenye uhaba wa iodini hutokea mara nyingi kama vibete (watu wafupi). Pia akili za watoto wa wakinamama hao inaweza kupungukiwa. Mtoto aliyeathiriwa na uhaba huu haufikii kiwango cha akili kama watoto wengine. Kwa sababu hii serikali katika nchi mblimbali zimeweka sheria za kutia kidogo sana iodini kwenye chumvi inayouzwa madukani.
Kwa upande mwingine iodini ni pia sumu kama kiwango chake kinazidi mahitaji ya mwali ambayo ni mikrogramu 100-200 tu kwa siku (mikrogramu ni sehemu ya milioni ya gramu).
Kurap
Kurap (pia inajulikana kama uemsii, MC, mashairi, au kufokafoka) ni tungo zinazoongelewa kwa kuiwakilisha mistari, au mtindo wa fokafoka, kuchezesha maneno, na mashairi, ni moja kati ya chembechembe za utamaduni wa muziki wa hip hop.
Ethiopia
Ethiopia (kwa Kiamhara ኢትዮጵያ Ityopp'ya; kwa Kiswahili pia "Uhabeshi") ni nchi ya Afrika ya Mashariki iliyoko kwenye Pembe ya Afrika.
Nchi zinazopakana na Ethiopia ni Sudan na Sudan Kusini upande wa magharibi, Eritrea na Jibuti kaskazini, Somalia mashariki na Kenya upande wa kusini.
Ni nchi ambayo ina historia ya pekee Afrika na hata duniani kwa ujumla.
Ethiopia ni moja ya nchi mbili za Afrika ambazo hazikutawaliwa na wakoloni wakati walipong’ang’ania Afrika. Nchi nyingine ni Liberia. Kabla ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia Ethiopia ilivamiwa na Waitalia (1936) lakini ilipata uhuru wake tena baada ya miaka michache.
Jina la nchi
Asili ya jina "Ethiopia" haijulikani. Kuna maelezo mbalimbali lakini yote yanakosa uhakika. Hilo ni sawa pia kwa jina la pili la kihistoria ambalo ni "Habasha" ilikuwa "Uhabeshi".
Ethiopia mara nyingi linaelezwa kuwa neno la Kigiriki cha Kale Αἰθιοπία Aithiopia lililotokana na Αἰθίοψ "Aithiops" ; maana yake "uso" (ὄψ) "kuwaka" (αιθw) hivyo labda "uso uliochomwa" ama sura nyeusi. Lakini jina hili halikumaanisha hasa nchi ya Ethiopia ya leo lakini nchi zote zenye watu wenye rangi nyeusinyeusi. Kwa muda mrefu watu wa Ulaya waliita Afrika yote kwa jina "Ethiopia". Pia si wazi kama neno la Kiafrika lenye maana tofauti limechukuliwa na Wagiriki kwa maana ya neno lao la "aithiops".
Nchi yenyewe ilijulikana kwa muda mrefu wa historia yake kwa jina la Habasha. Habasha ilikuwa jina la Kiarabu kwa ajili ya nchi ikaingia kama "Uhabeshi" katika Kiswahili au "Abisinia" katika lugha za Ulaya. Asili ya jina hilo haliko wazi; wengine husema ni katika lugha ya kale ya nchi yenyewe kumaanisha "nchi kwenye nyanda za juu"; tena wengine wanadai kwamba jina limetoka Uarabuni wa kusini lilipokuwa jina la kabila moja lililohamia na watu walioleta lugha za kisemiti Ethiopia.
Jiografia
Tazama pia: Orodha ya mito ya Ethiopia right|250px|thumb|Ramani ya Ethiopia Ethiopia ina eneo la kilometa mraba 1,127,127 (maili mraba 435,071). Nchi yenyewe ni mojawapo ya nchi za Pembe ya Afrika upande wa mashariki.
Nchini Ethiopia kuna milima mirefu; sehemu kubwa ya nchi inaundwa na Nyanda za juu za Ethiopia zilizotenganishwa na Bonde la Ufa la Afrika Mashariki, ambalo limepasua kutoka kusini - magharibi kwenda kaskazini – mashariki na kuzungukwa na mbuga maeneo yaliyo chini. Mabonde na milima hasa nchini Ethiopia yanaathiri hali ya hewa, udongo, mimea, na makazi ya watu.
Ukweo wa milima na eneo la kijiografia vinasababisha aina mbili za hali ya hewa: eneo lililopoa liko zaidi ya ukweo wa mita 2,400 (futi 7,900) ambapo vipimo vya joto ni kati ya kuganda na 16°C (32°–61°F); vipimo vya joto kwa ukweo wa mita 1,500 na 2,400 (futi 4,900—7,900) joto ni 16°C hadi 30°C (61°–86°F); joto zaidi liko chini ya mita 1,500 (futi 4,900) ni hali ya hewa ya tropiki na hali ya hewa ya ukame na joto saa za mchana ni 27°C mpaka 50°C (81°–122°F).
Mvua ya kawaida ni kuanzia kati ya Juni mpaka kati ya Septemba lakini eneo la milima ya kusini mvua hunyesha zaidi ikianzia na mvua kidogo ya Februari ama Machi.
Hennie Aucamp
Aliandika mashairi, hadithi fupi na insha mbalimbali.
Ethiopia
Jiografia
Ethiopia ni nchi ambayo ina ikolojia tambakazi. Ziwa Tana, ambalo liko kaskazini mwa nchi, ndilo chanzo cha Mto Naili ya Buluu (kwa Kiarabu: Bahr al Zraq). Eneo la mto huo lina aina za wanyama za pekee kama Gelada - nyani, Walia ibeka na pia Mbwa mwitu.
Historia ya awali
Historia ya binadamu katika Ethiopia ilianza mapema kabisa. Mifupa ya kale kabisa ya viumbe jamii ya watu imepatikana katika nchi hii kwa sababu zilihifadhiwa katika mazingira yabisi ya nchi.
Ibuga
Ibuga ni jina la kata ya Wilaya ya Muleba katika Mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35513. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,730 waishio humo.
Ethiopia
Historia ya awali
Wataalamu wengi huamini ya kwamba Ethiopia (pamoja na Kenya na Tanzania) inaweza kuwa mahali ambako watu wa aina ya Homo Sapiens walianza kupatikana duniani.
Kuna mabaki mbalimbali ya kiutamaduni yanayochunguzwa na akiolojia, lakini sehemu kubwa ya nchi haijaangaliwa bado kitaalamu. Inaonekana kwamba katika karne za K.K. kulikuwa na uhusiano wa karibu na Uarabuni kwa sababu lugha za Kiethiopia ni karibu na lugha za upande mwingine wa Bahari ya Shamu. Inaaminiwa kwamba watu kutoka Uarabuni Kusini walihamia Ethiopia na kuleta lugha yao huko.
Historia ya kale
Milki ya kwanza ya Ethiopia inayoweza kutajwa kutokana na mabaki ya majengo na maandishi ilikuwa milki ya D'mt (pia: Da'amot) katika Ethiopia ya kaskazini pamoja na Eritrea ya leo. Kuna mabaki ya hekalu la Yeha pamoja na makaburi ambako majina ya wafalme kadhaa yamehifadhiwa kwa maandishi kwenye mawe. Lugha ilikuwa karibu sana na lugha za kale za Uarabuni. Ilikuwa na athira juu ya sehemu za kaskazini ya Ethiopia kwa kipindi kikubwa cha milenia ya 1 KK.
Ilifuata milki kubwa ya Aksum, iliyoanzishwa wakati wa kuzaliwa Yesu. Ufalme wa Aksum ulikuwa milki ya kwanza kutawala maeneo makubwa ya Ethiopia. Nabii Mwajemi Mani aliuweka Ufalme wa Aksum kwa utukufu sawa na Roma, Uajemi na Uchina kama nchi zilizokuwa na nguvu duniani karne ya 3 BK, wakati yeye alipoishi.
Mara nyingi karne ya 6 Aksum ilitawala eneo la Yemeni ng'ambo ya Bahari ya Shamu.
Aksum ilistawi hasa kutokana na biashara kati ya Mediteranea na Bara Hindi iliyopita kwenye mlangobahari wa Bab el Mandeb ikatumia bandari ya Adulis (karibu na Massawa ya leo nchini Eritrea).
Uenezi wa Uislamu ulivuruga biashara hiyo na Aksum ilipoteza utawala juu ya pwani. Kuporomoka kwa uwezo wa kibiashara kunaonekana katika kusimamishwa kwa uchapaji pesa ya wafalme wa Aksum katika karne ya 7. Nchi ilishambuliwa pia kutoka milki za barani.
Mabaki ya ufalme wa Aksum yaliharibiwa mnamo mwaka 900 wakati na malkia Gudit (au Judith) aliyekuwa ama Myahudi ama kiongozi wa makabila ya Kipagani kutoka nyanda za juu.
Milki ya Ethiopia
Enzi ya Mfalme Lebna Dengel, Ethiopia iliweza kuwasiliana na nchi za Ulaya na kudumisha ubalozi na nchi kama Ureno. Lakini, Mfalme Susenyos alipojiunga na Kanisa Katoliki mwaka 1622, chakari na misukosuko ilifuata. Wamisionari Wajesuiti walichukiwa na waamini wa Kanisa la Ethiopia, na katika hiyo karne ya 17 Susenyos mwana wa Mfalme Basil aliwafukuza wanamisheni hao.
Baadaye Waoromo wakaanza kuasi amri ya Kanisa la Ethiopia na kutafuta njia za dini yao, eneo hili la Uhebeshi.
Mambo hayo yote yalifanya Ethiopia itengwe miaka ya 1700. Wafalme wakawa kama wakurugenzi, ambao waliamriwa na masharifu kama Ras Mikael Sehul wa Tigrinya. Ethiopia ilitoka kutoka utengo kwa kufuatia misheni ya Uingereza kufika Ethiopia na kukamilisha muungano kati ya nchi hizi mbili; lakini, hadi milki ya Tewodros II ndipo Ethiopia ilipoanza tena shauri za Duni.
thumb|250px|left|Mashujaa Ethiopia karne ya 1800
Miaka ya 1880 ilikuwa miaka ya Ulaya kung’ang’ania ukoloni Afrika ambapo Waitalia na Waingereza walitafuta kutawala eneo la Assab, bandari iliyoko karibu na mdomo wa bahari ya Shamu. Bedari ya Kusini, karibu na kiingilio cha bahari ya Shamu, ilinunuliwa na Waitalia kutoka sultani mwenyeji Machi 1870 ambayo mwaka 1882 ilizaa koloni la Eritrea.
Haya yalizua magombano kati ya Waethiopia na Waitalia na Vita vya Adowa mwaka 1896, ambapo Waethiopia walishtua dunia kwa kupiga nguvu za wakoloni na kulinda madaraka yao kwa uongozi wa Menelik II. Italia na Ethiopia zilisaini mkataba wa amani tarehe 26 Oktoba 1896.
Karne ya 20 hadi leo
Waingereza na wazalendo wa Jeshi la Ethiopia wakakomboa nchi mwaka 1941, na Waingereza kukiri madaraka ya Ethiopia kwa mkataba wa Uingereza na Ethiopia mnamo Desemba 1944.
Mapinduzi hayo yalifuatwa na msukosuko wa vita na migogoro pamoja na ukame na shida za wakimbizi.
Mwaka 1977 Somalia ilivamia eneo la Ogaden (Vita vya Ogaden), lakini Ethiopia iliweza kuwafukuza Wasomali kwa msaada wa vifaa vya kijeshi vya Urusi, na majeshi ya Kuba, Ujerumani Mashariki na Yemeni. Usaidizi mwingi kutoka Nchi za Kikomunisti uliwezesha Ethiopia kudumisha mojawapo ya majeshi kubwa Afrika.
Lakini hii haikuzuia ukereketwa wa jimbo la Eritrea na Tigray, ambapo ukame wa mwaka 1985 na mapinduzi ya siasa hasa kwa Kambi za Ujamaa, zilileta uongozi wa Derg 1991 kukoma. Chama cha kukomboa Eritrea (EPLF) na Chama cha Mapinduzi cha Kidemokrasi Ethiopia (EPRDF), ziliungana kukomboa Ethiopia, wengi wa wanamgambo wakiwa wanaharakati wa Eritrea.
Mwaka 1993 jimbo la Eritrea likawa huru kutoka Ethiopia, kufuatia kura ya maoni iliyofanywa ili kumaliza vita hivyo vilivyodumu miaka 20, mmojawapo kati ya migogoro ya muda mrefu zaidi Afrika.
Mwaka 1994 Ethiopia kaiweka Katiba mpya ambayo ilileta uchaguzi wa kidemokrasia.
Mwaka 1998 magombano ya mipaka na Eritrea yalileta Vita vya Eritrea na Ethiopia ambayo vilidumu hadi Juni 2000. Vita hivyo vilileta uvivu wa uchumi na nguvu ya muungano unaongoza nchi.
Siasa
Uchaguzi wa Ethiopia ulipitisha wanabaraza 547 Bungeni. Baraza hilo la bunge lilijumuika Juni 1994 na kupitisha katiba mpya ya Jimbo la Demokrasia ya Jamhuri ya Ethiopia mnamo Desemba 1994. Uchaguzi huu ulikuwa wa kwanza kuchagua wanabaraza wa kitaifa kwa sifa bungeni na wanabaraza wa majimbo mnamo Mei na Juni 1995. Vyama vingi vya upinzani viligoma kushiriki uchaguzi. Ushindi ulichukuliwa na Chama cha Mapinduzi cha Kidemokrasi cha Watu wa Ethiopia (EPRDF). Umoja wa Mataifa ukasema vyama vya upinzani vingeweza kushiriki uchaguzi kama zingetaka.
Serikali ya Majimbo ya Demokrasia ya Jamhuri ya Ethiopia ilichukua mamlaka mnamo Agosti 1995. Rais wa kwanza Negasso Gidada. EPRDF ikaongoza serikali na Waziri Mkuu Meles Zenawi ambaye aliunga mkono majimbo ya kikabila, na kuwapa madaraka viongozi wa kikabila. Ethiopia sasa ina majimbo 9 ambayo yana serikali ya madaraka ya shirika, na hata majimbo haya yanakubaliwa kutoza ushuru na kutumia akiba ya ushuru. Hata hivyo, uhuru wa habari na kisiasa bado umefinywa.
Kutoka 1991, Ethiopia imetafuta urafiki zaidi na Marekani na Umoja wa Ulaya, ili kuweza kukopa fedha za kusaidia uchumi wake na pia kutoka Benki ya Dunia.
Mwaka 2004, serikali ilianza kuhamisha watu kutoka maeneo ya ukame wakisema hii itazuia njaa. .
Katika Uchaguzi wa Ethiopia, 2005 EPRDF ilitokea iking’ang’ania uongozi. Tarehe za kwanza za Juni na tena Novemba, polisi kwa amri ya EPRDF wakafyatua risasi na kuua watu kwa maandamano yaliyokuwa yakipinga matokeo ya kura.