cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mahabharata
Vizazi vya awali
Miaka mingi baadaye, wakati ambapo mfalme anaenda uwindaji, anamuona Satyavati, binti ya mvuvi na anamuomba baba yake ruhusa kumuoa. Baba yake anakataa kukubali ndoa ile isipokuwa Shantanu akubali ahadi ya kufanya mwana yeyote atakayezaliwa na Satyavati kuwa mfalme wakati atakapokufa. Ili kutatua mtanziko wa mfalme,  Devavrata anakubali kuwa hatayachukua mamlaka. Kwa sababu mvuvi hana uhakika ikiwa watoto wa mfalme wataweka ahadi hiyo, Devavrata pia anafanya nadhiri ya useja maisha yake yote kuhakikisha ahadi ya baba yake. Shantanu ana watoto wawaili na Satyavati, Chitrangada na Vichitravirya. Baada ya kifo cha Shantanu, Chitrangada anakuwa mfalme. Anaishi maisha mafupi sana ambayo hayana matukio mengi ya maana kasha anakufa. Vichitravirya, mwana mwenye unmri mdogo anatawala Hastinapura. Wakato uo huo, Mfalme wa Kāśī anapanga arranges swayamvara kwa mabinti wake watatu. Hata hivyo, hahaliki familia ya kifalme ya Hastinapur. Ili kupanga ndoa ya Vichitravirya ambaye ana umri mdogo, Bhishma anaenda Kāśī kufanya swayamvara ya mabinti watatu wa mfalme, Amba, Ambika na na Ambalika, bila kualikwa. Kwa kuwa ana nguvu, anawateka nyara kwa hasira bila kujali nia yao. Ambika na Ambalika wanakubali kuolewa na Vichtravirya. Binti wa mfalme anayeitwa Amba, anamfahamisha Bhishma kuwa angependa kumuoa Shalvaraj (mfalme wa Shalva) ambaye Bhishma alishinda katika eneo la swayamvar. Bhishma anamuwacha aende kumuoa Shalvaraj lakini Shalvaraj anakataa kumuoa, na analengwa na machozi jinsi alivyoaibishwa mbele ya Bhishma. Amba basi anarudi kumuoa Bhishama lakini anakataa kwa sababu ya nadhiri yake ya useja. Amba baada ya hapo anakasirika na anakuwa adui mkubwa wa Bhishma, na kumlaumu kwa shida yake. Baadaye anazaliwa upya kwa Mfalme Drupada kama Shikhandi (au Shikhandini) na anasababisha kumwangusha Bhishma kwa usaidizi wa Arjuna katika vita vya Kurukshetra.
Wana wa mfalme wa Pandava Kaurava s
Wakati Vichitravirya anapokufa vila warithi wowote, Satyavati anamuomba mwanawe wa kwanza anayeitwa Vyasa kupata watoti na wajane. Ambika ambaye sasa ni mzee anafunga macho yake anapomuona, na mwanawe Dhritarashtra anazaliwa kipofu. Ngozi ya Ambalika inabadilika kuwa rangi ya kijivu na bila damu, na mwanawe Pandu anazaliwa akiwa na rangi ya kijivu na afya mbaya (neno Pandu huenda likamaanisha pia kuwa na ugonjwa ambapo mwili unabadilika rangi  ). Kutokana na changamoto za watoto wawili wa kwanza, Satyavati anamuuliza Vyasa kujaribu tena. Hata hivyo, Ambika na Ambalika wanamtuma mjakazi wao kwa chumba cha Vyasa. Vyasa anamfanya mjakazi kumzalia mwana wa tatu anayeiywa Vidura. Anzaliwa na afya nzuri na anakuwa mojawapo wa wahusika waadilifu zaidi katika Mahabharat. Anakuwa Waziri Mkuu (Mahamantri au Mahatma)kwa mfalme Pandu na Mfalme Dhritarashtra.
Wakati ambapo wana wa mfalme wanakuwa wakubwa, Dhritarashtra anakaribia kufanywa kuwa mfalme na Bhishma. Hata hivyo, Vidura anaingilia kati na kutumia maarifa yake ya siasa kufikia hitimisho kuwa kipofu hawezi kuwa mfalme. Hili ni kwa sababu mfalme ambaye ni kipofu hawezi kuwadhibiti wala kuwalinda raia wake. Ufalme unapewa Pandu kwa sababu Dhritarashtra ni kipofu. Pandu anaoa mara mbili, mke wa kwanza ni Kunti na wa pili ni Madri. Dhritarashtra anamuoa Gandhari, binti wa mfalme kutoka eneo la Gandhara, ambaye anajifuna kitambaa machoni ili ahisi uchungu anaohisi mumewe. Ndugu ya Gandhari, Shakuni, anakasirika kwa sababu ya nadhiri hizi na anaamua kulipiza kisasi kwa kuidhuru familia ya Kuru. Siku moja, wakati Panda anapopumuzika msituni, anasikia sauti ya mnyama mnyama wa pori. Analenga mshale katika mwelekeo ambapo sauti inatoka. Hata hivyo mshale unamchoma mzee mwenye maarifa anayeitwa Kindama. Kindama anamlaani Pandu kwa kumwambia kuwa ikiwa atashiriki kitendo cha ngono, atakufa. Pandu anawacha wadhifa wake na kuishi msituni pamoja na wake zake wawili, na nduguye Dhritarashtra anayachukua mamlaka, livha ya kuwa kipofu.
thumb|250px|Mhusika msingi ni Yudhishthira ; watu wawili katika upande wake wa kushoto ni Bhima na Arjuna. Nakula na Sahadeva, mapacha, wamekaa katika upande wake wa kulia. Mke wao, katika upande wa mwisho wa kulia, ni Draupadi. Deogarh, dhehebu la Dasavatar. Malkia mwenye umri mwingi zaidi wa Pandu, Malkia Kunti hata hivyo, alikuwa amebarikiwa na pewa mzee mwenye maarifa, Durvasa kuwa yeye angeweza kumuita mungu yeyote aliyemhitaji kwa kutumia wimbo maalum. Kunti anamuuliza Dharma mungu wa haki, Vayu  mungu wa upepo, na Indra. Mungu wa mbingu wampatie wana; kwa kutumia Baraka aliyopewa na Durvasa. Anawazaa watoto watatu Yudhisthira, Bhima, na Arjuna kupitia miungu hii. Kunti anamwambia malkia mwenye umri mdogo kumliko, Madri, kuhusu wimbo huo maalum na anapata mapacha who Nakula na Sahadeva kupitia mapacha wa Kiashwini. Hata hivyo Pandu na Madri, wanashiriki ngono na Pandu anakufa. Madri anakufa katika moto wa Pandu wa mazishi kwa sababu ya kusononeka. Kunti anawalea mandugu watano, ambao kuanzia muda huo wanatambulika kama mandugu wa Kipandava.
Dhritarashtra anapata wana mia moja kupitia Gandhari, wote wanazaliwa baada ya Yudhishtira. Hawa ndio ndugu wa Kikaurava, mwenye umri mkuu kati yao ni Duryodhana, na wa pili ni Dushasana. Ndugu wengine wa Kikaurava walikuwa ni Vikarna na Sukarna. Uadui kati yao na mandugu wa Kipandava, kuazia ujana wao hadi wakati wapokuwa wanapokomaa unasababisha vita vya Kurukshetra.
Nyumba ya Lac)
Baada ya vifo vya mama yao (Madri) na baba yao (Pandu); Mandugu wa Kipandava na mama yao Kunti wanarudi katika ikulu ya Hastinaour. Yushisthira anafanywa kuwa mfalme wa milki na Dhritarashtra, chini ya shinikizo kali kutoka milki yake. Dhritarashtra alitaka mwanawe Duryodhana kuwa mfalme to na anafanya tamaa yake imzuie kuhifadhi haki.
Shakuni, Duryodhana na Dusasana wanapanga kuwaangamiza mandugu wa Kipandava. Shakuni anamuita mchora ramani Purvancahan na anamfanya ajenge ikulu kwa kutumia vitu vyenye kushika moto kama vile mafuta ya maziwa na Lac. Baada ya hapo anapanga mandugu wa Kipandava na Mama Malkia Kunti kuishi hapo, akiwa na nia ya kuichoma ikulu ile. Hata hivyo, mandugu wa Kipandava wanaonywa na mjomba wao mwenye busara, Vidura, ambaye anawatumia mchimba migodi kuwachimbia shimo. Wanaweza kutorokea mahali salama na wanakimbia mafichoni. Wakati uo huo, wandugu wa Kipandava ma Kunti wanadhaniwa eti wamefariki.
Ndoa na Draupadi
thumb|Arjuna akichoma jicho la samaki Walipokuwa mafichoni, mandugu wa familia ya Kipandava wanafahamishwa kuhusu swayamvara inayotendeka kwa kumposa  binti wa mfalme wa Pāñcāla, Draupadī. Familia ya Kipandavas inaingia shindano ikijifanya kuwa Mabrahamini. Lengo ni kuunda upinde wenye nguvu na kudunga sehemu juu ya dari, ambayo ni jicho la samaki bandia, huku mlengaji akitazama umbo lake katika mafuta chini yake. Wana wengi wa wafalme wanashindwa, hata kuinua upinde. Hata hivyo Arjuna anafaulu. Mandugu wa Kipandava wanarudi nyumbani ma kumwanbia mama yao kuwa Arjuna ameibuka mshindi na wanamwambia aanaglie kile walichorudisha. Bila kuangalia, Kunti anawauliza kutumia pamjoa chochote ambacho Arjuna ameshinda. Hivyo Draupadi anakuwa bibi ndugu wote watano.
Indraprastha
Baada ya harusi, mandugu wa Kipandava wanaalikwa kurudi Hastinapura. Wazew wa familia ya Kuru na jamaa wanajadili na wanaamua kupasua milki, huku mandugu wa Kipandava wakipata maeneo mapya. Yudhishtira ana mji mkuu unaojengwa kwa eneo hili katika Indraprastha ambayo kwa wakati wa sasa ni Delhi. Pande za Kipandava na Kaurava hazifurahii mpangilio huu.
Muda mfupi baada ya hili, Arjuna anatoroka na dada ya Krishna, Subhadra na kuolewa naye. Yudhishtira anataka kuongeza nguvu zake za kifalme; anatafuta ushauri wa Krishan. Krishna anamshauri, na baada ya maandalizi kutokana kuondoa baadhi ya upinzani, Yudhishthira anafanya sherehe ya rājasūya yagna; baada ya hapo anatambulika kama mfalme maarufu zaidi kati ya wafalme wote.
Mchezo wa daisi
right|thumb|300px|Draupadi akaibishwa. Mchoro wa Painting Raja Ravi Varma. Shakuni, mjomba wa Duryodhana, anapanga mchezo wa daisi, akicheza na Yudhishtira kwa kutumia daisi zenye hitilafu. Yudhishtira anapoteza mali yake yote, na baada ya hapo milki yake. Anazidi na mchezo wa bahati na sibu hadi kufikia hali ambapo nduguze, yeye mwenyewe, na mwishowe wake zake wanalazimishwa kuingia utumwani. Makauravas ambao ndio washindi wanawatusi Wapandava katika hali yao hohehahe na hata wanajaribu kumvua nguo Draupadi mbele ya mahakama nzima, lakini heshima yake inaokolewa na Krishna ambaye kimiujiza anaunda nguo ndefu kuchukua nafasi ya zile zinazotolewa.
Dhritarashtra, Bhishma, na wazee wengine wanashangaa tukio hili, lakini Duryodhana anakataa kuwa hakuna nafasi ya wana wawili wa wafalme wenye mamlaka katika milki ya Hastinapura. Kinyume na mapenzi yake, Dhritarashtra anadai mchezo mwingine wa daisi. Mandugu wa Kipandava wanahitajika kuenda uhamishoni kwa miaka 12, na katika mwaka wa 13 watalazimishwa kubaki mafichoni. Ikiwa watapatikana na familia ya Kaurava, watalazimishwa kuenda uhamishoni kwa miaka mingine 12.
Uhamishoni na kurudi
Mandugu was familia ya Pandava wanakaa uhamishoni kwa miaka kumi na mitatu; visa vingi vya kusisimua vinafanyika wakati huu. Pia wanatayarisha mifungamano wakitazamia migogoro inayoweza kutokea baadaye. Wanatumia mwaka wao wa mwisho wakiwa wamevaa nguo zisizowatambulisha katika mahakama ya Virata, na wanatambulika tu baada ya mwisho wa mwaka.
Baada ya kuisha kwa uhamishoni, wanajaribu kujadili kurudi Indraprastha. Hata hivyo, hili halifaulu, kwani Duryodhana anakataa kuwa waligunduliwa wakiwa mafichoni, na kwamba kulikuwa na ukosefu wa makubalino kuhusu kurejeshewa milki. Vita haviwezi epukika.
Vita katika Kurukshetra
right|thumb|250px|Bhishma akielekea kufa baada ua kudungwa mishale. Hapa amezingirwa na ndugu wa familia ya Pandava na Krishna – Picha kutoka Razmnama(1761 - 1763), Tafsiri ya Kiajemi ya Mahabharata, iliyoanzishwa kwa amri ya Kaizari Akbar.  Ndugu wa familia ya Pandava wamevaa vitambaa na nguo za kijeshi za Kiajemi. Pande mbili zinaomba majeshi mengi kuwasaidia, na zinajipanga katika eneo la Kurukshetra tayari kufanya vita. Milki za Panchala, Dwaraka, Kasi, Kekaya, Magadha, Matsya, Chedi, Pandya, Telinga, na Yadu za Mathura na koo fulani kama vile Parama Kambojas zilichukua upande wa ndugu wa family ya Pandava. Marafiki wa familia ya Kaurava walijumuisha wafalme wa Pragjyotisha, Anga, Kekaya, Sindhudesa (ikijumuisha Sindhu, Sauviras na Sivi), Mahishmati, Avanti katika Madhyadesa, Madra, Gandhara, Bahlikas, Kambojas na wengi zaidi. Kabla ya vita kutangazwa, Balarama alikuwa amedokeza kutofurahishwa kwake na mgogoro uliokuwa ukiendelea, ana aliwachwa kuenda matembezi ya kidini, kwa hivyo hachukui sehemu yoyote katika vita. Krishna anchukua sehemu ambapo hapigani, kama muendeshaji wa gari la farasi la Arjuna.
Kabla ya vita, Arjuna, anajiona akitazama babu yake mkubwa Bhishma na mwalimu wake Drona katika upande mwingine, na ana wasiwasi kuhusu vita hivyo na anashindwa kuinua upinde wake wa Gāndeeva. Krishna anamuamusha kwa wito wake wa wajibu katika sehemu maarufu ya Bhagavad Gita ya utendi.
Ingawa mwanzoni pande zote mbili zinafuata kanuni za vita, baada ya muda mchache pande zote zinaanza kutumia mbinu za udanganyifu. Kaufikia mwisho wa vita vya siku 18, ni familia za Pandava, Satyaki, Kripa, Ashwathama, Kritavarma, Yuyutsu na Krishna zinazobaki hai.
Mwisho wa familia ya Pandava
Baada ya "kuona" uharibifu, Gandhari ambaye alikuwa amewapoteza wanawe wote, anamlaani Krishna kuwa shahidi wa kuangamizwa sawa kwa familia yake yote, kwani alikuwa na nguvu za kimungu kwa hivyo alikuwa na huwezo wa kukomesha vita, lakini hakuvikomesha. Krishna anakubali laana hiyo ambayo inatimia miaka 36 baadaye.
Familia ya Pandava ambayo ilikuwa imetawala milki wakati uo huo, iliamua kujinyima kila kitu. Huku ikivaa ngozi na matambara wanastaafu kwa milima ya Himalaya na wanapanda kuelekea mbinguni katika hali hayo ya kimwili. Mbwa koko anawafuata katika safari yao. Mmoja mmoja ndugu hao na Draupadi wanaanguka njiani. Wakati kila mmoja anapoanguka, Yudhishitra anapea walisosalia sababu ya wao kuanguka (Draupadi alifanya mapendeleo na kumsahau Arjuna, Nakula na Sahadeva walijipenda na na kuwa na kiburi kwa sababu ya sura zao, Bhima na Arjuna walikuwa na kiburi kwa sababu ya nguvu yao na ujuzi wao wa ulengaji mishale, mtawalia). Ni tu Yudhisthira, aliyekuwa mtenda mema na aliyejaribu kuzuia vita, na mbwa wanaobaki. Mbwa Yule anajionyesha kuwa mungu Yama (anayejulikana kama Yama Dharmaraja), na anamchukua kuzimu ambapo anawaona watoto wake na mkewe. Baada ya kueleza hali ya mtihani, Yama anamrudisha Yudhishtira mbinguni na anamwelezea kuwa ilikuwa muhimu kuomwonyesha kuzimu kwa sababu (Rajyante narakam dhruvam) kila mtawala lazima atembelee kuzimu angalau mara moja. Yama anamwambia kwamba ndugu zake na mkewe watajiunga naye binguni baada ya kukaa kuzimu kwa kipindi ambacho kingelingana na makosa yao.
Mjukuu wa Arjuna Parikshit anatawala baada ya wao na anakufa baada ya kuumwa na nyoka. Mwanawe, Janamejaya ambaye anakarishwa sana na tukio hilo anaamua kufanya kafara ya nyoka (sarpasattra) ili kuangamiza nyoka wote. Ni wakati wa kafara ambapo anahadithiwa kuhusu mababu zake.
Matoleo, tafsiri na maandiko yanayotokana na utendi wa Mahabharata
Matoleo mengi halisi ya maandiko ya Mahabharata yaliibuka na wakati, mengi yakitofautiana tu katika maelezo madogo, au yakiwa na mistari au hadithi zaidi zilizoongezwa. Haya ni kama vile matoleo kutoka bara ndogo la Uhindi, kama vile Kakawin Bharatayuddha kutoka Java. Michezo ya uigizaji vbarabarani wa Tamil, terukkuttu, yakitumia maudhui kutoka matoleo ya luigha ya Kitamili ya Mahabharata, yanaolenga Draupadi.
Toleo Maalum
Kati ya miaka ya 1919 na 1966, wasomi katika Taasisi ya Utafiti ya Mashariki ya Bhandarkar, Pune, walilinganisha nakala mbalimbali za utendi huo kuotoka Uhindi na nchi geni na kutoa Toleo Maalum la Mahabharata, katika kurasa 13,000 na vitabu 19, ikifuatiwa na Harivamsha katika vitabu vingine viwili na viatbu sita maalum. Hii ndiyo nakala inayotumika katika masomo ya sasa ya Mahabharata kama marejeo. This work is sometimes called the 'Pune' or 'Poona' edition of the Mahabharata.
Tafsiri za kisasa
right|thumb|200px|Krishna anaonyeshwa katika mchoro huu katika Yakshagana kutoka nakala ya Karnataka yenye msingi wake mkubwa katika hadithi za Mahabharata Malenga wa Kihindi, Maithili Sharan Gupt ameandika shairi la utendi kuhusu siku mbili za vita vya Jayadratha Vadha kifo cha Jayadratha). Malenga mwingine wa Kihindi Ramdhari Singh 'Dinkar' ameandika shairi la utendi kuhusu mandahari mbalimbali za Mahabharata, kama vile: Kurukshetra na Rashmirathi.
Mwandishi wa lugha ya Kikannada, S.L. Bhyrappa aliandika riwaya katika lugha ya Kikannada (ambayo sasa imetafsiriwa hadi ligha nyingi za Kihindi ikijumuisha Kiingereza) iliyoitwa Parva, alitoa ufafanuzi mpya wa hadithi ya Mahabharata. Alijaribu kuelewa mazoea ya kijamii na kimaadili katika maeneo haya na kuyalinganisha na hadithi ya Mahabharata.
Riwaya ya mwandishi wa Kimalayalam M. T. Vasudevan Nair, inayoitwa Randamoozham (tafsiri ya Kiswahili: Zamu ya Pili) inaelezea hadithi ya Mahabharata kutoka mtazamo wa Bhima. Riwaya ya Mrityunjay (Kiswahili: Ushindi Juu ya Vita) iliyoandikwa na Shivaji Sawant ni Riwaya ambapo mhusika mkuu wa Mahabharata ni  Karna.
Katika sinema ya India, filamu nyingi kuhusu utendi wa Mahabharata zimetengezwa, kuanzia mwaka wa 1920. Mwongozaji wenye umaarufu wa kimataifa wa filamu sambamba za Kibengali Satyajit Ray pia alinuia kuongoza mchezo kughusu utendi huo, lakini mradi huo haukuwezekana maishani mwake.
Katika miaka ya mwisho ya 1980, kipindi cha runinga cha the Mahabharat, kilichoongzwa na Ravi Chopra, kilionyehswa hasa katika runinga ya kimataifa ya Uhindi (Doordarshan). Katika ulimwengu wa magharibi, uwasilishaji maarufu wa utendi huo ni mchezo wa masaa tisa wa Peter Brook ulioanza katika eneo la Avignon mnamo mwaka wa 1985, na toleo lake la filamu la masaa matano lililoitwa Mahabharata (1989).
Kati ya utafsiri wa kifasihi wa Mahabharata yenye umaarufu zaidi no maandiko makubwa ya Sashi Tharoor kwa jina "Riwaya Kuu ya Uhindi", riwaya ya kina ya kifasihi, kifalsafa na kisiasa ambayo inaweka pamoja matukio makuu ya wakati baada ya uhuru wa Uhindi katika karne ya 20 na kuyalinganisha na matukio makuu katika utendi wa Mahabharata.
Kimaba (Chad)
Kimaba ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wamaba. Isichanganywe na lugha ya Kimaba izungumzwayo nchini Indonesia. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimaba imehesabiwa kuwa watu 296,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimaba iko katika kundi la Kinilotiki.
Mahabharata
Tafsiri za kisasa
Tafsiri za Kimagharibi za Mahabharata ni kama vile Mahabharata  ya William Buck na Wana Watano Wa Mfalme Pandu ya Elizabeth Seeger.
Tafsiri za Kiingereza
Tafsiri kamili ya kwanza ya Kiingereza ilikuwa toleo la kinathari la kipindi cha Fasihi cha Victoria lililoandikwa na Kisari Mohan Ganguli, iliyochapishwa katika ya mwaka wa 1883 na mwaka wa 1896 (Wachapishaji wa Munshiram Manoharlal) na ya M. N. Dutt (Wachapishaji wa Motilal Banarsidass). Wakosoaji wengi hutazama tafsiri ya Ganguli kama aminifu kulingana na nakala asilia. Nakala kamili ya tafsiri ya Ganguli inaweza kupatikana na mtu yeyote mtandaoni.
Tafsiri nyingine ya Kiingereza ya utendi wote kamili, yenye msingi wake katika Tolero Maalum, pia inaendelea kuandikwa, na itachapishwa na Kituo cha Uchapishaji cha Chuo Kiukuu cha Chicago. Ilianishwa na msomi wa mambo ya Uhindi J. A. B. van Buitenen (kitabu 1-5) na, kufuatia pengo la miaka 20 lililosababishwa na kifo cha van Buitenen, inaendelezwa na D. Gitomer wa Chuo Kikuu cha Depaul (kitabu cha 6), J. L. Fitzgerald  wa Chuo Kikuu cha Brown (kitabu 11-13) na W. Doniger wa Chuo Kikuu cha Chicago (kitabu 14-18). Tafsiri ya kishairi ya utendi wote hadi lugha ya Kiingereza, uliofanywa na malenga P. Lal umekamilika, na mnamo mwaka wa 2005 tafsiri hiyo ilianza kuchapishwa na Semina ya Waandishi, Calcutta. Tafsiri ya P. Lal ni hadithi ya aya mopja hadi nyingione ambapo mishororo ya mwisho haifanani, na ndiyo toleo la kipekee katika lugha yoyote kujumuisha slokas zote katika aina zote za utendi huo (sit u zile Toleo Maalum). Inadhaniwa kuwa kukamilika kwa mradi huo wa uchapishaji utafanyika mwaka wa 2010. Vitabu kumi na visita kati ya vitabu jumla kumi na vinane vinaweza kupatikana kwa sasa:
Matoleo yaliyofupishwa
Matoleo mengi yaliyofupishwa na yenye kueleza hadithi hiyo kupitia riwaya yamechapishwa kwa lugha ya Kiingereza, ikiwemo maandiko ya William Buck, R.K. Narayan, C. Rajagopalachari, Krishna Dharma, Romesh C. Dutt, na Bharadvaja Sarma.
Toleo la lugha ya Kikawi linapatikana katika kisiwa cha Indonesia cha Bali na lilitafsiriwa na I. Gusti Putu Phalgunadi. Kati ya parva kumi na nane, nane pekee za lugha ya Kikawi zinazoweza kupatikana wa leo.
Maelezo
Utaratibu wa kuzaliwa kwa ndugu hao unaonyeshwa ipasavyo katika mpangilio wa familia (kutoka upande wa kushoto kuelekea kulia), isipokuwa Vyasa na Bhishma ambaye mpangilio wake wa kuzaliwa haujaelezewa, na Vichitravirya ambaye alizaliwa baada ya wao. Ukweli kwamba Ambika na Ambalika ni dada haijanyeshwa katika mpangilio wa familia. Kuzaliwa kwa Duryodhana kulifanyika baada ya kuzaliwa kwa Karna, Yudhishtira na Bhima, lakini kabla ya kuzaliwa kwa ndugu wengine wa familia ya Pandava.
Baadhi ya ndugu wa wahusika wachache walioonyeshwa hapa wameachwa nje ili kurahisisha mpangilio na kuufanya ueleweke vyema; hawa nio kama vile Chitrangada, kak
Mto Nampunga
ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Ruvuma.
Mto Kireka (Burundi)
unapatikana katika mkoa wa Ruyigi (mashariki mwa Burundi).
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
783 KK
Makala hii inahusu mwaka 783 KK (kabla ya Kristo).
James Siang'a
James Aggrey Siang'a ni mchezaji kandanda wa kimataifa wa kitambo wa Kenya. Kwa sasa yeye ni meneja hodari wa kandanda, amekuwa mkufunzi katika mataifa mengi barani Afrika katika viwango vya vilabu na vya kitaifa, na hivi majuzi alikuwa mkufunzi wa klabu ya Gör Mahia.
Wasifu wake wa Uchezaji
Siang'a alicheza kama mlinda lango na alicheza katika kiwango cha kimataifa kwa timu ya kitaifa ya Kenya.
Wasifu wa Ukocha
Siang'a alikuwa mkufunzi wa timu ya taifa ya Kenya kati ya miaka ya 1999 na 2000, kisha akahamia nchi ya Tanzania, ambapo alikuwa meneja wa timu ya kandanda ya taifa mwaka wa 2002.
Javier Sicilia
Javier Sicilia Zardain (amezaliwa Mexico (mji), 31 Mei 1956) ni mwanaharakati, mwandishi na mshairi kutoka nchi ya Mexico.
James Siang'a
Wasifu wa Ukocha
Mnamo Oktoba mwaka wa 2004, akiwa bado katika klabu ya Moro United, Siang'a aliombwa kuchukua wadhifa wa kuwa meneja wa timu ya taifa ya Kenya lakini alikataa. Baadaye mwezi huo, Siang'a pia aliombwa kuchukua wadhifa wa umeneja kwa timu ya taifa ya Tanzania na kwa mara nyingine tena, alikataa. Siang'a pia alikuwa mkufunzi wa timu ya Mtibwa Sugar nchini Tanzania, kabla ya kuwa kocha wa Gör Mahia nchini Kenya.
Kimararit
Kimararit ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wamararit. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kimararit imehesabiwa kuwa watu 42,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimararit iko katika kundi la Kisudaniki-Mashariki.
Ahadi (maana)
Ahadi ni jina la:
Mari El
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Mari El thumb|right|300px|Mahali pa Mari El katika [[Russia]] left|70px Mari El ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Yoshkar-Ola.
Historia ya Gibraltar
Historia ya Gibraltar ni kwamba rasi hiyo muhimu ilikuwa sehemu ya Hispania kati ya miaka 1501 na 1704.
Mwaka 1704 wakati wa vita kati ya Hispania na Uingereza ilitwaliwa na Waingereza na Waholanzi.
Mwaka 1713 Hispania ilikubali katika amani ya Utrecht kuwa rasi itakuwa chini ya mamlaka ya Uingereza.
Hispania imedai mara nyingi kurudishiwa eneo hilo ikishtaki Uingereza kuwa na koloni la mwisho katika Ulaya nzima. Lakini wakazi wenyewe walipigia kura mwaka 2002 hoja ya kubaki upande wa Uingereza badala ya kujiunga na Hispania na zaidi ya 98% wakakubali.
Bambata
thumb|Bhambatha akiwa na msaidizi wake aliye simama upande wa kulia Bambata ni mradi wa muziki wa Afrika Kusini iliyozalisha albamu tatu maarufu 1906 mwaka 2000, ukhandampondo (kodi ya Kichwa) mwaka 2002, na Abashokobezi 1906–2006 mwaka 2006. Nguvu kubwa ya mradi huu umewekezwa na Sipho Sithole, mkurugenzi na mwanzilishi wa Native Rhythms Productions, Philangezwi Bongani Nkwanyana, Mathufela Zuma na Bheki Khoza. Walichagua jina Bambata kwa lengo la kumuenzi Bambatha kaMancinza chifu wa kabila la amaZondi katika koloni ya Natal (Kwa sasa ni Kwa Zulu-Natal) aliyekuwa na uhusika mkubwa katika uasi wa Bambatha kuwapinga waingereza mwaka 1906 plae ambapo kodi ya kichwa ilipoongezwa kutoka kodi kwa kaya na kuwa kodi kwa kichwa.
Tuzo na Teuzi
Albamu ya kwanza ya Bambata 1906 iliteuliwa katika jamii tatu katika tuzo za muziki ya Afrika ya Kusini 2001 kama chipukizi bora, muziki bora wa Zulu na Muziki bora wa kisasa ya watu wazima.Sipho Sithole pia aliteuliwa kama mtayarishaji bora.
Nick Ponte
Nick ponte (amezaliwa Maui huko Hawaii, 19 Disemba 1987) ni mjasiriamali wa Marekani.
Kikutong
Kikutong (pia Kisakam) ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakutong. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikutong imehesabiwa kuwa watu 1300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikutong iko katika kundi la Kifinisterre.
798 KK
Makala hii inahusu mwaka 798 KK (kabla ya Kristo).
Oshri Cohen
Oshri Cohen (kwa Kiebrania אושרי כהן, amezaliwa Lod, 11 Januari 1984) ni mwigizaji wa filamu kutoka Israel.
Alianza kama mwigizaji wa michezo ya watoto na amehusika katika michezo (La Vie devant soi, …), sinema (Lebanon,…) na mfululizo wa televisheni (Homeland…).
María Kodama
María Kodama Schweizer (Buenos Aires, 10 Machi 1937) ni mwandishi na mshairi kutoka nchi ya Argentina.
Aisha (maana)
Aisha ni jina la:
Mto Kiyaga
unapatikana katika mkoa wa Ruyigi (mashariki mwa Burundi).
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Kiapo
Kiapo (kutoka kitenzi kuapa; kwa Kiingereza: oath) ni tamko la nguvu kuhusu ukweli ama wa ushahidi ama wa ahadi uliotolewa au utakayotolewa.
Akida (maana)
Akida ni jina la:
Kiapo
Mara nyingi kinatolewa kwa msingi wa dini ya mhusika ili ajifunge au ajisikie amebanwa zaidi.
Mto Nanyelesia
ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Ruvuma.
Juba ya chini
Juba ya chini (Jubbada Hoose, جوبا السفلى, Basso Giuba) ni mkoa wa kiutawala (gobol) kusini mwa Somalia.
Makao makuu yake yakiwa Kismayo, kwenye autonomous Jubaland.
Una misitu ya kijani na wanyama pori kama simba, twiga, viboko, mamba na fisi.
Juba ya kusini imepakana na Kenya, Mkoa wa Kisomali wa Gedo, Juba ya kati (Jubbada Dhexe), na Bahari ya Somalia. Mkoa huu umepewa jina kufuatia  Mto Jubba unaopita katikati yake na kuishilia kwenye Bahari ya Somalia katika Goobweyn.
Hifadhi ya taifa ya Lag Badana ipo katika Juba ya kusini
Historia
Kuanzia mwanzo wa historia mpaka karne ya 19, Juba ya chini imekua ikikaliwa na ukoo wa Hawiye claw ambao ndio wakaaji wakubwa kusini mwa. Ijapokua ,baadae katikati ya karne ya 20, fa,ilia chache za Darod zilianza kuishi katika mji wa Kismayo. Kufikia mwisho was karne ya 20, kama wageni, walikwisha anzisha sehemu ndogo za kibiashara. Mwanzoni mwa vita vya wenyewe kwa wenyewe Somalia, Kismaio ikifahamika kama  Waamo ilikumbwa na uharibifu mkubwa miongoni mwa viongozi wa vikundi sana sana kati ya Hawiye na Darod kila mmoja akidai umiliki wa mikoa ya Juba ya chini na kati. Ila kwa upande mwingine, Mji ulikua kiuchumi kufikia kuwa eneo kubwa la biashara ya mifugo. Wawakilishi wakuu kujianzisha kismayo walikua  Majeerteen wafanya biashara kutoka Kaskazini Ras Hafun wenye hadhi, waliotabulika kama Hafuuni. Katika miungo miwili ya kwanza ya karne ya 20, wakati wa upinzani wa Mohammed Abdullah Hassan ("Mad Mullah") Dervish wafuasi wa ukoo mdogo wa Dhulbahante walijiunga pia Miongoni mwa vitu vingi, mikoa yote inaonekena kukaliwa na familia zisizo za wakazi asili kuanzia mwanzo wa muundo shirikishi ndani ya nchi nzima. Kati ya  1974 na 1975,ukame mkubwa uliojulikana kama Abaartii Dabadheer ("Ukame Lingering ") ulitokea  kaskazini mwa Nchi ya Somalia. Umoja wa Kisoviet, amboa kwa wakati huo ulikua na mahusiano ya kimkakati na  serikali ya the Siad Barre, uliwachukua watu wake wapatao  90,000 kutoka katika maeneo yaliyoharibiwa na ukame ya Hobyo na  Caynaba. Makazi mapya madogo yaliyojulikana kama Danwadaagaha ("makazi jumuishi") yalianzishwa katika mikoa ya Jubbada Hoose (Jubba ya chini) na Jubbada Dhexe (Jubba ya kati). Familia zilizosafirishwa walijuzwa juu ya njia za kilimo na uvuvi, mabadiliko kutoka kwenye njia zao za jadi za ufugaji na uchungaji wa mifugo.
Wilaya
Juba ya chini inaundwa na wilaya tano:
Kimarfa
Kimarfa ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wamarfa. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kimarfa imehesabiwa kuwa watu 7500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimarfa iko katika kundi la Kinilotiki.
Antoni wa Hoornaert
Antoni wa Hoornaert (+ 1572), alikuwa padri wa shirika la Ndugu Wadogo aliyefia imani ya Kikatoliki huko Uholanzi pamoja na wenzake 18 maarufu kama Wafiadini wa Gorkum.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini. Kwanza alitangazwa na Papa Klement X kuwa mwenye heri tarehe 24 Novemba 1675, halafu mtakatifu na Papa Pius IX tarehe 29 Juni 1867.
Kikyaka
Kikyaka ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakyaka. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kikyaka imehesabiwa kuwa watu 15,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikyaka iko katika kundi la Kiengan.
Antoni wa Weert
Antoni wa Weert (1523 - 1572), alikuwa padri wa shirika la Ndugu Wadogo aliyefia imani ya Kikatoliki huko Uholanzi pamoja na wenzake 18 maarufu kama Wafiadini wa Gorkum.
Alejandra Pizarnik
Flora Alejandra Pizarnik (Buenos Aires, 29 Aprili 1936 - ibidem, 25 Septemba 1972) alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya Argentina.
797 KK
Makala hii inahusu mwaka 797 KK (kabla ya Kristo).
Kilaua
Kilaua ilikuwa lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya iliyozungumzwa na Walaua. Siku hizi hakuna wasemaji wa Kilaua, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilaua iko katika kundi la Kimailuan.
Jamhuri ya Komi
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Komi thumb|right|300px|Mahali pa Jamhuri ya Komi [[Russia]] left|70px Jamhuri ya Komi (Kirusi: Республика Коми) ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Syktyvkar.
Dina Danish
Dina Danish (amezaliwa mnamo mwaka 1981) ni Mfaransa aliyekulia Misri
Historia yake
Dina Danish kazaliwa jijini Paris, na kakulia jijini Kairo na kupata shahada ya uzamili kutoka American University ya jijini Kairo, pamoja na Shahada ya Uazamili ya Sanaa kutoka California College of the Arts. alikuwa ni mwanasanaa katika utawala wa Rijksakademie van beeldende kunsten.
Kazi hiyo ilikuwa inasisitiza dhana za urafiki wa sanaa na lugha kutoka ulimwenguni kote na muundo na kitu katika ucheshi, tafsiri mbaya, tafsiri isiyofaa na ushirikina. Kazi zake ambazo zilijumuisha vyombo mbalimbali zilihusisha uchongaji, upigaji picha na uchukuaji video, vimeonyeshwa katika maonyesho mbalimbali kama makumbusho ya Schiedam, Jumba la sanaa la De Appel Amsterdam, Makumbusho ya San Francisco na Kunsthall Oslo.
Katika kazi yake, Kidenmaki hucheza na lugha na muundo, ikijumuisha ucheshi na kutokuelewana. Pia anatafiti mada ya kazi yake, hadi kufikia uchunguzi wa matumizi ya kutafuna gum na wasanii wa kisasa na katika sinema ya Misri.
Alipokea Tuzo ya Barclay Simpson mnamo 2008, illy Present Future ya huko Artissima 18, na Tuzo ya Celeste mnamo 2012. Aliteuliwa kushiriki katika tuzo za The Abraaj Group mwaka 2016.
Kwa kuongezea, Kidenmaki alikuwa msanii wa makazi huko Rijksakademie van Beeldende Kunsten huko Amsterdam kutoka 2009 hadi 2010; Fondazione Spinola Banna Per L'Arte, Turin, 2011; na PiST ///, Istanbul, 2012; na hutumia zaidi ya wakati wake wote huko Amsterdam . Danish's solo exhibitions include: Sports Memorabilia, Signed and Everything, (2018); The Poet Who Wanted to be Buried Underneath a Pinball Machine, (2016), both at Stigter van Doesburg, Amsterdam, The Netherlands; A Place in the Sun, Nile Sunset Annex, Cairo, Egypt (2016); Dictated But Not Read, Supplement Gallery, London (2015); To Be A Pinball, SpazioA, Pistoia, Italy (2015); Double Bubble Gum, Galerie Barbara Seiler, Zurich (2013); Re-Play: Back in 10 Minutes, SpazioA, Pistoia, Italy (2012); A Matter of Time, Galerie Barbara Seiler, Zurich (2011).
Back in X Minutes
Mnamo mwaka wa 2012, Dina Danish aliandaa kazi kwa jina la Back In X Minutes, ambapo aliahidi kutoa uchoraji thelathini na tano akiiga maelezo ya Post-It. Kila barua ya Post-It inasomeka: "Rudi kwa dakika x," kulingana na toleo (x = kutoka 1-35). Dhana yake nyuma ya mradi huu ilikuwa kuonyesha ukweli wa mashine katika ulimwengu wetu, ambazo hufanya idadi isiyo sawa ya ukubwa wa kawaida. Dina alisema kuwa alitaka kutengeneza saizi kadhaa za kiwango cha kawaida kwa sababu yeye sio mashine na, kwa hivyo, kutakuwa na tofauti kidogo katika kila kipande cha safu.
The admirer and The Admired
Mnamo mwaka wa 2016, Dina Danish alishirikiana na Jean-Baptiste Maitre kwenye safu inayoitwa "The Admirer na The Admired." "The Admirer na The Admired" hujifunza jinsi vitu kutoka tamaduni za kigeni mara nyingi huachwa nje ya maonyesho makuu ya jumba la kumbukumbu na jinsi maonyesho ya hila ya onyesho ni jambo la kwanza ambalo watazamaji hugundua wakati wa kutazama maonyesho. Kidenmaki na Maitre walifanya utafiti na maendeleo makubwa wakati wa kufanya kazi kwenye safu hii. Walianza ushirikiano baada ya kutambua maslahi ya kawaida kwa njia ambayo fomu zinaonyeshwa na kupangwa katika nafasi tofauti za makumbusho. Maonyesho yamewekwa kwote Tyson huko Cologne na katika Taasisi ya Historia ya Sanaa katika Chuo Kikuu cha Ludwig Maximilian huko Munich.
Petro wa Assche
Petro wa Assche (1530 - 1572), alikuwa bradha wa shirika la Ndugu Wadogo aliyefia imani ya Kikatoliki huko Uholanzi pamoja na wenzake 18 maarufu kama Wafiadini wa Gorkum.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini. Kwanza alitangazwa na Papa Klement X kuwa mwenye heri tarehe 24 Novemba 1675, halafu mtakatifu na Papa Pius IX tarehe 29 Juni 1867.
Mto Kizibanda
unapatikana katika mkoa wa Ruyigi (mashariki mwa Burundi).
Maria kutolewa hekaluni
Bikira Maria Kutolewa Hekaluni ni kumbukumbu ya liturujia inayoadhimishwa na Wakatoliki na Waorthodoksi tarehe 21 Novemba.
Msingi
Kama shukrani ya kupata mtoto wa kike, akiwa bado mdogo walimleta katika Hekalu la Yerusalemu ili kumweka wakfu kwa Mungu.
Huko alibaki hadi alipotolewa kwa Yosefu.
Asili
Sikukuu ilianzishwa kuhusiana na kutabaruku Basilika jipya la Mtakatifu Maria, lililojengwa mwaka 543 na kaisari Justinian I karibu na mabaki ya Hekalu la Yerusalemu.
Kutoka Ukristo wa mashariki sikukuu ilienea katika monasteri za Italia Kusini katika karne ya 9, ikaingia katika liturujia ya Papa wa Avignon mwaka 1372 kwa agizo la Papa Gregori XI.
Mto Nanyungu
ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Ruvuma.
Trudo
Trudo (pia: Tron, Trond, Trudon, Trutjen, Truyen; Hesbaye, leo nchini Ubelgiji, 628 hivi - Hesbaye 693 hivi) alikuwa mmonaki padri aliyeanzisha monasteri mbili huko kwao.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Chechnya
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Chechnya thumb|right|300px|Mahali pa Chechnya [[Russia]] left|70px Chechnya (Kirusi: Чечня) ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Grozniy.
Fransisko wa Roye
Fransisko wa Roye (1549 - 1572), alikuwa padri wa shirika la Ndugu Wadogo aliyefia imani ya Kikatoliki huko Uholanzi pamoja na wenzake 18 maarufu kama Wafiadini wa Gorkum.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini. Kwanza alitangazwa na Papa Klement X kuwa mwenye heri tarehe 24 Novemba 1675, halafu mtakatifu na Papa Pius IX tarehe 29 Juni 1867.
Akina
Akina ni jina la:
796 KK
Makala hii inahusu mwaka 796 KK (kabla ya Kristo).
Gregori wa Agrigento
thumb|Mt. Gregori II. Gregori wa Agrigento (Agrigento, 559 - Agrigento, 630) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki huko Agrigento, Sicilia, leo nchini Italia kuanzia mwaka 590 hadi kifo chake.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Novemba.
Shirika la ndege
Shirika la ndege ni kampuni inayotoa huduma ya usafiri wa anga wa kiraia kwa abiria na mizigo. Mashirika ya ndege hutumia ndege kutoa huduma hizi. Kawaida, mashirika haya hupewa leseni na idara husika ya serikali.
Gregori wa Agrigento
Anatajwa kama mwandishi wa vitabu vya Kigiriki juu ya Biblia.
Shirika la ndege
Mashirika ya ndege hutofautiana kwa ukubwa, toka mashirika ya ndege madogo ya safari za ndani na mashirika makubwa ya safari za kimataifa. Mnamo 2019 shirika la ndege kubwa kuliko yote duniani ni American Airlines Group.
Mashirika ya ndege ya kwanza
DELAG, Deutsche Luftschiffahrts-Aktiengesellschaft I ndilo shirika la ndege la kwanza. Lilianzishwa Novemba 16, 1909 kwa msaada wa serikali na kumiliki ndege zilizotengenezwa na Zeppelin Corporation. Makao yake makuu yalikuwa Frankfurt.
Safari ya kwanza ya ndege ilikuwa Januari 1, 1914, toka St. Petersburg, Florida kwenda Tampa, Florida, kwa ndege iliyomilikiwa na St. Petersburg and Tampa Airboat Line.
Mashirika ya ndege ambayo yamekuwepo kwa muda mrefu zaidi ni KLM (1919), Avianca (1919), Qantas (1921), na Czech Airlines (1923).
Mwanzoni
Shirika la ndege zenye mabawa yasiyozunguka la mwanzo huko Ulaya ni Aircraft Transport and Travel, lililoanzishwa na George Holt Thomas mwaka 1916. Shirika la Ndege la Uingereza linatokana na shirika hili. Shirika hili lilitumia ndege zilizokuwa za kijeshi na kuzibadilisha ili ziweze kubeba abiria.
Agosti 25, 1919, shirika lilitumia ndege aina ya DH.16s kwa safari za ndege toka Hounslow Heath Aerodrome kwenda Le Bourget. Shirika hili lilipata sifa kubwa pamoja na matatizo ya hali ya hewa. Novemba 1919, shirika hili lilipata mkataba wa kusafirisha barua nchini Uingereza. Ndege sita za Jeshi la Anga la Uingereza aina ya Airco DH.9A zilitumiwa na shirika hili kusafirisha barua kati ya Hawkinge na Cologne. Mwaka 1920, ndege hizi zilirudishwa kwa jeshi hilo.
Mashirika mengine ya ndege nchini Uingereza yalifuata – Handley Page Transport liliundwa mwaka 1919 likitumia ndege aina ya Type O/400 yenye kubeba abiria 12, kwa safari za London-Paris.
Shirika la kwanza la ndege la Ufaransa lilikuwa ni Société des lignes Latécoère, baadaye liliitwa Aéropostale, ambalo lilianza kazi mwaka 1918 kwa safari za kwenda Hispania. Société Générale des Transports Aériens liliundwa mwishoni mwa 1919, na wana ndugu wa Farman na ndege ya Farman F.60 Goliath ilisafirisha watu kati ya Toussus-le-Noble na Kenley, karibu na Croydon, Uingereza. Kampuni nyingine nchini Ufaransa ilikuwa ni Compagnie des Messageries Aériennes, iliyoundwa mwaka 1919 na Louis-Charles Breguet, ikisafirisha barua na mizigo kati ya Uwanja wa Ndege wa Le Bourget, Paris na Uwanja wa Ndege wa Lesquin, Lille.
Shirika la ndege la Ujerumani la Deutsche Luft-Reederei liliundwa mwaka 1917 na kuanza kazi Februari 1919. Shirika lingine la Ujerumani lilikuwa ni Junkers Luftverkehr, lililoanza kazi mwaka 1921. Liliendesha ubia wa mashirika ya ndege nchini Austria, Denmaki, Estonia, Ufini, Hungaria, Latvia, Norway, Poland, Uswidi na Uswisi.
Shirika la ndege la Uholanzi KLM lilifanya safari ya kwanza ya ndege mwaka 1920, na ndio shirika zee kabisa duniani. Shirika hili liliundwa na Albert Plesman, Safari yake ya kwanza ilikuwa ni kutoka Uwanja wa Ndege wa Croydon, London kwenda Amsterdam.
Huko Ufini, shirika la Aero O/Y (hivi sasa Finnair) liliundwa huko Helsinki Septemba 12, 1923. Safari yake ya kwanza ilikuwa ni kati ya Helsinki na Tallinn, mji mkuu waEstonia, Machi 20, 1924.
Muungano wa Kisovyeti uliunda Chief Administration of the Civil Air Fleet mwaka 1921. Huduma za safari za ndani za ndege zilianza Julai 15, 1923 kati ya Moscow na Nizhni Novgorod. Toka mwaka 1932 shirika hili limekuwa likitumia jina la Aeroflot. .
Maria Du Zhauzhi
(Qifengzhuang, 1849 hivi - Wangjiatian, 28 Juni 1900) alikuwa mwanamke wa China aliyefia Ukristo wakati wa Uasi wa Mabondia.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 9 Julai, lakini ya kwake mwenyewe tarehe ya kifodini chake.
Kunta Kinte
thumb|Riwaya ya Roots inasimulia habari za Kunta Kinte Kunta Kinte ni jina la mhusika katika riwaya ya Roots: Saga of American Family iliyotolewa mwaka 1976 na Alex Haley aliye mwandishi wa Marekani. Kuanzia mwaka 1977 masimulizi ya kitabu yalikuwa msingi wa mfululizo wa filamu za runinga.
Mhusika wa kitabu na filamu
Haley alimwaza mhusika Kunta Kinte kutokana na mmoja wa mababu zake: mwenyeji wa Gambia aliyezaliwa mnamo 1750, alikamatwa na kuuzwa kama mtumwa na kupelekwa Marekani alipofariki mnamo 1822. Kufuatana na Haley simulizi lake ya maisha ya Kunta ni mchanganyiko wa ukweli na habari za kubuniwa.
Hadithi ya maisha ya Kunta Kinte ilionyeshwa katika mifululizo miwili ya filamu za runinga: Roots ya 1977 na Roots ya 2016. Katika mfululizo wa kwanza, mhusika alionyeshwa kama kijana na mwigizaji LeVar Burton na kama mtu mzima na John Amos. Katika marudio ya 2016, mwigizaji alikuwa Malachi Kirby.
Wasifu katika riwaya ya Roots
Kulingana na kitabu Roots, Kunta Kinte alizaliwa mnamo 1750 huko Jufureh, kijiji cha Wamandinka nchini Gambia. Alilelewa katika familia ya Waislamu. Mnamo 1767, wakati Kunta alikuwa akiokota kuni, wanaume wanne walimkamata na kumchukua mateka. Kunta aliamka na kujikuta amefunikwa macho, na kufungwa mdomo na mikono. Yeye na wengine waliwekwa kwenye jahazi la biashara ya watumwa Lord Ligonier kwa safari ya miezi minne kwenda Amerika Kaskazini.
Huko Marekani Kunta aliuzwa kwa John Waller (Reynolds katika filamu ya 1977), mmiliki wa shamba katika jimbo la Virginia aliyemwita jina la Toby. Alikataa jina alilopewa na wamiliki wake akakataa kuzungumza na wengine. Alijaribu kutoroka mara nne, lakini alikamatwa tena kila mara. Baada ya kunaswa mara ya nne washikaji wake walimpa chaguo: atahasiwa au kukatwa unyayo. Akachagua kukatwa mguu wakakata nusu ya mbele ya kanyagio lake la kulia. Kadiri miaka ilivyopita, Kunta, aliyemilikiwa sasa na kaka wa John, Dk. William Waller, alinyamaza kuhusu hatima yake akaanza kuwasiliana wazi zaidi na watumwa wenzake, bila kusahau asili yake.
Kunta alimwoa mwanamke mtumwa aliyeitwa Belle Waller na walikuwa na binti aliyeitwa Kizzy (Keisa kwa Kimandinka), ambayo kwa lugha mama ya Kunta inamaanisha "kaa ulipo", kwa maana ya kwamba asichukuliwe na kuuzwa penginepo. Wakati Kizzy alikuwa na umri wa kukaribia miaka 20, aliuzwa kwenda North Carolina wakati William Waller alipogundua kwamba alikuwa ameandika pasi bandia ya kusafiria kwa kijana mtumwa, Noah, ambaye alikuwa akimpenda. Alikuwa amefundishwa kusoma na kuandika kwa siri na Missy Anne, mpwa wa mmiliki wa shamba. Mmiliki mpya wa Kizzy alikuwa Thomas Lea (Moore katika filamu ya 1977), aliyembaka mara moja akamzaa mtoto wa kiume na kumwita George. George ambaye ni babu wa Alex Haley, aliendelea kuitwa "Chicken George", kwa sababu majukumu yake aliyopewa yalikuwa kuchunga kuku za bwana wake.
Katika riwaya, Kizzy haendelei kusikia tena habari za wazazi wake akibaki maisha yake yote kama mfanyakazi wa shamba huko North Carolina.
Katika filamu ya 1977, Kizzy anaongozana na mabwana hadi kutembelea tena shamba la Reynolds. Hapo anagundua kuwa mama yake aliuzwa kwa shamba lingine na kwamba baba yake alikufa kwa huzuni kubwa miaka miwili baadaye, mnamo 1822. Anakuta kaburi lake, ambako anakata mstari kwenye jina Toby na badala yake anaandika jina lake halisi Kunta Kinte. Kizzy anaendelea kuona uhuru baada ya mwisho wa utumwa nchini Marekani manmo 1865.
Sehemu ya mwisho ya kitabu hicho inaelezea vizazi kati ya Kizzy na Alex Haley, ikielezea mateso yao, changamoto na hatimaye jinsi walivyojenga maisha yao huko Marekani.
Alex Haley alijidai kuwa kizazi cha saba baada ya Kunta Kinte.
Usahihi wa kihistoria
Haley alidai kuwa vyanzo yake kuhusu asili ya Kinte vilikuwa masimulizi katika familia yake pamoja na mtu aliyekutana naye alipotembelea Gambia.
Hata hivyo, wachambuzi wengine wa historia waliona uwezekano mkubwa kwamba Kunta Kinte alikuwa mtu halisi.
Athumani
Athumani ni jina la:
795 KK
Makala hii inahusu mwaka 795 KK (kabla ya Kristo).
Panya-maji
Maelezo
Panya hao ni wadogo kiasi. Urefu wa mwili ni sm 11-14 na wa mkia sm 13-19. Uzito ni g 50-75. Manyoya ni kahawia, kuelekea nyuma rangi inakuwa imeiva zaidi. Rangi ya chini ni nyeupe. Manyoya ni mazito na kama mahameli. Mkia mrefu una vigamba lakini manyoya machache tu. Miguu ni mirefu ili kutembea kwenye maji bila kuzama kabisa. Pua imefura kidogo.
Ekolojia
Panya-maji hukiakia usiku na kulala katika vishimo walivyochimba katika kingo za vijito na mabwawa. Wanatafuta chakula katika maji kame wakitembea ndani yake na kuweka sharubu zao kwenye uso wa maji ili kusikia mitetemo ya mawindo. Hula minyoo, wadudu wa maji, konokono na gegereka wadogo, na pengine vipande vya mimea. Wanaweza kuogelea, lakini wanaifanya tu wakikimbia au kuhama.
Eneo bunge la Changamwe
Eneo bunge la Changamwe ni mojawapo ya Majimbo 290 ya Uchaguzi nchini Kenya. Jimbo hili linapatikana katika Kaunti ya Mombasa, likiwa miongoni mwa majimbo sita ya kaunti hiyo. Jimbo hili lina wodi nane na zote huchagua madiwani kwa baraza la munisipali ya Mombasa.
Historia
Jimbo hili lilianzishwa wakati wa Uchaguzi wa 1969.
Karelia
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Karelia. thumb|right|300px|Mahali pa Karelia katika [[Russia.]] left|70px Karelia ni mkoa ulioko nchini Urusi.
Mji mkuu wake ni Petrozavodsk.
Historia
Karelia ilikaliwa na wakazi wanaoongea Kifini. Kwa muda mrefu maeneo yake yaligombaniwa baina ya Urusi na Uswidi.
Korneli wa Wijk-bij-Durstede
Korneli wa Wijk-bij-Durstede (1548 - 1572), alikuwa bradha wa shirika la Ndugu Wadogo aliyefia imani ya Kikatoliki huko Uholanzi pamoja na wenzake 18 maarufu kama Wafiadini wa Gorkum.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini. Kwanza alitangazwa na Papa Klement X kuwa mwenye heri tarehe 24 Novemba 1675, halafu mtakatifu na Papa Pius IX tarehe 29 Juni 1867.
Karelia
Historia
Tangu mwaka 1721 sehemu kubwa ya Karelia ilikuwa sehemu ya Milki ya Urusi, sehemu nyingine ilibaki upande wa Uswidi ikawa baadaye sehemu ya ufalme mdogo wa Ufini ndani ya milki ya Urusi.
Baada ya uhuru wa Ufini mnamo 1918, Wakarelia walijikuta katika nchi mbili tofauti. Baada ya Vita ya Umoja wa Kisovyeti dhidi ya Finland, sehemu kubwa ya Karelia ya Ufini ilihamishwa upande wa Urusi.
Umoja wa Kisovyeti ilipeleka Warusi na Waukraina wengi Karelia, hivyo asilimia ya watu wanaoendelea kusema Kifini imepungua sana.
Kimorom
Kimorom ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wamorom. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kimorom imehesabiwa kuwa watu 4500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimorom iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.
Marion Stevenson
Marion Scott Stevenson (Mei 1871 - 1930 ) alikuwa mmisionari wa Kanisa la Uskoti kutoka Ufalme wa Muungano nchini Kenya, Afrika Mashariki, tangu 1907 hadi 1929.
Alianzisha shule ya wasichana ambayo ikawa shule ya sekondari ya Tumutumu iliyolenga kufundisha kushona, usafi, walifanya kazi katika hospitali, na kusaidia kutafsiri Biblia.
Maisha
Stevenson alizaliwa Forfar Scotland wazazi wake Agnes Barron na Robert Stevenson. . ,Kaka yake mkubwani William Barron Stevenson ambaye akawa profesa wa lugha ya Kiebrania katika Chuo Kikuu cha Glasgow.]
Alisoma taasisi ya John Watson na Chuo cha Ministers' Daughters College huko Edinburgh, alihudhuria kwenye mihadhara iliyoandaliwa na Chama cha Edinburgh kwa elimu ya chuo kikuu cha wanawake, na baadae alisoma muziki na lugha nchini Ujerumani.
Historia ya Kazakhstan
Historia ya Kazakhstan inahusu eneo la jamhuri ya leo yenye jina hilo.
Eneo liliwahi kuwa sehemu ya milki mbalimbali lakini tangu karne ya 15 Wakazakhi walijaribu kuungana mata kadhaa bila mafanikio ya kudumu.
Tangu karne ya 17 milki ya Urusi ilianza kuenea katika Asia ya Kati na hadi mwaka 1865 eneo lote la Kazakhstan lilitawaliwa na Urusi.
Baada ya mapinduzi ya Urusi ya 1917 Wakomunisti walichukua nafasi ya Matsar wa awali wakafanya nchi kuwa jamhuri yenye kiwango cha kujitawala ndani ya Jamhuri ya Kirusi ya Umoja wa Kisovyeti.