cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
John Garang
Miaka ya Awali
Kutoka kabila la Wadinka Garang alizaliwa katika familia maskini katika kijiji cha Wanglei huko Bor, Sudan, katika ukanda wa upper Nile ya Sudan (kwa sasa Jonglei State). Kwa kuachwa yatima akiwa na umri wa miaka kumi, alilipiwa karo ya shule na mmoja wa jamaa zake, na kwenda shule Wau na kisha Rumbek. Mwaka wa 1962 alijiunga na vita vya kwanza vya wenyewe kwa wenyewe Sudan lakini kwa sababu alikuwa mchanga sana, viongozi walimshauri yeye na wenzake kutafutilia elimu. Kwa sababu ya mapigano yaliyokuwa yakiendelea, Garang alilazimishwa kuhudhuria elimu yake ya Sekondari nchini Tanzania. Baada ya kushinda udhamini, aliendelea na kuweza kupata shahada ya BA katika uchumi mwaka wa 1969 kutoka Grinnell College, Iowa, USA. Huko alijulikana sana kwa kupenda vitabu kwake. Alipewa udhamini mwingine kufanyaa masomo hitimu katika Chuo Kikuu cha California, Berkeley, lakini akachagua kurudi Tanzania na kusomea Uchumi wa kilimo katika Afrika Mashariki kama Thomas J. Watson Fellow katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam (UDSM). Akiwa UDSM, alikuwa mwanachama wa University Students' African Revolutionary Front. Hata hivyo, punde Garang aliamua kurejea Sudan na kujiunga na waasi. Kuna ripoti nyingi za makosa zinazodai kwamba Garang alikutana na kufanya urafiki na Yoweri Museveni, rais wa baadaye wa Uganda, wakati huu; ingawaje Garang na Museveni walikuwa wanafunzi wa UDSM katika miaka ya 1960, hawakuhudhuria wakati mmoja.
Takakura
right|thumb|Mchoro wa Takakura Takakura (20 Septemba, 1161 – 30 Januari, 1181) alikuwa mfalme mkuu wa 80 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Norihito, na alikuwa mwana wa nne wa Tenno Go-Shirakawa. Mwaka wa 1168 alimfuata mpwa wake, Tenno Rokujo, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 1180. Aliyemfuata kama Tenno ni mwana wake Antoku. Baadaye, mwana wake wa nne Go-Toba alikuwa mfalme 1183-1198.
John Garang
Miaka ya Awali
Vita vya wenyewe kwa wenyewe vilimalizika baada ya Mkataba wa Addis Ababa wa 1972 na Garang, kama waasi wengine, aliwekwa katika jeshi la Sudan. Kwa miaka kumi na moja, alifanya kazi kama askari na kupanda kutoka safu ya Kapteni hadi Kanali baada ya kufanya Infantry Officers Advanced Course katika Fort Benning, Georgia. Katika kipindi hiki alichukua ruhusa ya kimasomo ya miaka minne na akapata Shahada ya Masters katika Uchumi wa Kilimo na Ph.D. katika uchumi kutoka Iowa State University, baada ya kuandika Thesis juu ya maendeleo ya kilimo ya Sudan Kusini. Kufikia 1983, Knl Garang alikuwa akitumika kama mwalimu mwandamizi katika Shule ya jeshi iliyokuwa Wadi Sayedna kilomita 21 kutoka kitovu cha (Omdurman) ambapo aliwaelekeza makadeti kwa zaidi ya miaka 4 na baadaye yeye akateuliwa kutumika katika idara ya kijeshi katika idara ya utafiti wa kijeshi katika Makao Makuu ya Jeshi mjini Khartoum.
Kiongozi wa waasi
Mwaka wa 1983, Garang alikwenda Bor, kwa minajili ya kupatanisha askari wa serikali ya kusini wapatao 500 katika Battalion 105 ambao walikuwa wakipinga kuwekwa doria katika vituo vya kaskazini. Hata hivyo, Garang tayari alikuwa mmoja wa baadhi ya maafisa waliokuwa na njama katika amri ya Kusini kwa ajili ya kupanga kuhama Battalion 105 na kuunga mkono waasi waliopinga serikali. Wakati serikali iliposhambulia Bor mwezi wa Mei, Battalion ilijitoa nje, Garang akaenda kwa njia nyingine na kujiunga nao katika ngome ya waasi nchini Ethiopia. Kufikia mwisho wa Julai, Garang alileta askari waasi zaidi ya 3000 chini ya utawala wake kupitia vuguvugu mpya la Sudan People's Liberation Army / Movement (SPLA / M), ambalo lilikuwa linapinga utawala wa kijeshi na kutwaliwa kwa sehemu kubwa ya nchi na Uislamu, na kuzihimiza ngome nyingine za jeshi kuasi dhidi ya sheria ya Kiislamu juu ya nchi na serikali. Hatua hii ilikuwa ndio mwanzo unaokubaliana wa Vita Kuu vya Pili vya weneyewe kwa wenyewe vya Sudan, ambavyo vilisababisha vifo milioni mmoja na nusu katika kipindi cha miaka ishirini ya migogoro. Ingawa Garang alikuwa Mkristo na eneo kubwa la kusini mwa Sudan sio la Waislamu (wengii ni animist), mwanzoni hakuzingatia masuala ya kidini ya vita.
SPLA ilipata msaada wa Libya, Uganda na Ethiopia. Garang na jeshi lake walidhibiti sehemu kubwa ya mikoa ya kusini mwa nchi, iliyoitwa Sudan Mpya. Yeye alidai kuwa 'ujasiri wa askari wake kutoka kwa "uthibitisho kwamba sisi tunapambana vita vya haki. Hilo ni jambo ambalo Sudan Kaskazini na watu wake hawana. " Wakosoaji walipendekeza motisha za fedha kwa uasi wake, wakibainisha kuwa kiasi kikubwa cha mafuta ya Sudan kiko katika kusini mwa nchi.
Nathari
Nathari ni tawi mojawapo la fasihi andishi. Tofauti na tenzi au ushairi unaoleta ujumbe wake kwa umbo la mabeti, nathari haina umbo maalumu au viwango vya muundo au taratibu. Hivyo inaweza kufanana na mazungumzo ya kila siku.
John Garang
Kiongozi wa waasi
thumb|left|Garang katika umati wa wafuasi Garang alikataa kushiriki katika serikali ya mpito mwaka wa 1985 au uchaguzi wa 1986, na kubaki akiwa kiongozi wa waasi. Hata hivyo, SPLA na serikali zilitia saini mkataba wa amani tarehe 9 Januari 2005 mjini Nairobi, Kenya. Tarehe 9 Julai 2005, aliapishwa kama makamu wa rais, cheo cha pili kwa ukuu katika nchi, kufuatia sherehe ambapo yeye na Rais Omar al-Bashir walitia saini katiba ya kugawana madaraka. Yeye pia alikuwa kiongozi wa utawala wa kusini mwa Sudan yenye uhuru mdogo kwa miaka sita kabla ya kufanyika kwa kura ya maoni ya uwezekano wa Kuganywa. Hakuna Mkristo au mtu kutoka kusini aliwahi kushikilia cheo cha juu kama hicho serikalini. Akizungumza baada ya sherehe, Garang alisema, "Mimi nawapongeza watu wa Sudan, hii si amani yangu au amani ya al-Bashir, ni amani ya watu wa Sudan."
Nathari
Nathari inafaa kwa habari na masimulizi. Kwa mfano inatumiwa kwenye magazeti, vitabu, jarida au kamusi.
John Garang
Kiongozi wa waasi
Kama kiongozi, sifa za kidemokrasia za John Garang zilitiliwa mashaka mara nyingi. Kwa mfano, kulingana na Gill Lusk "John Garang hakuvumilia upinzani na mtu yeyote aliyehitilafiana naye aidha alifungwa jela au kuuawa" .. Chini ya uongozi wake, SPLA ilishutumiwa kwa ukiukwaji wa haki za binadamu.
Nathari
Ni tungo za kisanii za kubuni ambazo hutumia lugha ya kimaelezo mfululizo na kiinsha/mjazo kupasha ujumbe wa kuelimisha, kuburudisha.
John Garang
Kiongozi wa waasi
Itikadi za SPLA zilikuwa za uvuli kama Bw Garang mwenyewe. Aligeuka kutoka kwa mrengo wa Marxism hadi kupata msaada kutoka kwa Wakristo wenye siasa kali kutoka Marekani.
Nathari
Hujumuisha: riwaya, hadithi fupi, insha za kifasihi.
John Garang
Kiongozi wa waasi
Idara ya Taifa ya Marekani ilisema kuwa kuwepo kwa Garang katika serikali kungesaidia kutatua Mgogoro wa Darfur magharibi mwa Sudan, lakini wengine waliona madai haya kuwa "matumaini kupita kiasi".
Kifo
Mwishoni mwa Julai 2005, Garang alikufa baada ya ndege ya rais wa Uganda aina ya helikopta Mi-172   aliyokuwa akisafiria kuanguka. Alikuwa anarudi kutoka mkutano wa Rwakitura na mshirika wake wa muda mrefu Rais Yoweri Museveni wa Uganda. Hakuiambia serikali ya Sudan kwamba alikuwa anaenda mkutano huu na hivyo basi hakuchukua ndege ya rais. Shirika la televisheni la kitaifa kwanza lilisema kuwa ndege iliyombeba Garang ilikuwa imetua salama, lakini Abdel Basset Sabdarat, Waziri wa Habari wa nchi, alikwenda kwenye televisheni masaa kadhaa baadaye kukataa ripoti hiyo. Kwa kweli, ilikuwa ni Yasir Arman, msemaji wa SPLA / M ndiye aliiambia serikali kuwa ndege iliyombeba Garang iliwasili salama ili kuokoa muda kwa ajili ya mipangilio ya ndani katika SPLA kabla ya kifo chake kujulikana.Ndege ya Garang ilianguka siku ya Ijumaa na hivyo ilibakia kuwa iliyotoweka hadi Jumamosi iliyofuata na wakati huu wote serikali ilidhani bado alikuwa Sudan Kusini. Mapema baadaye, taarifa iliyotolewa na ofisi ya Rais wa Sudan Omar el-Bashir alithibitisha kuwa helikopta ya rais wa Uganda ilianguka katika "mojawapo ya mlima iliyoko kusini mwa Sudan kwa sababu ya kutoona vizuri na kusababisha kifo cha Dkt John Garang De Mabior, wenzake sita na wafanyikazi saba wa ndege hiyo ya Uganda." Mwili wake ulibebwa kwa ndege hadi New Site, makazi yaliyoko kusini mwa Sudan karibu na eneo la ajali, ambamo wapiganaji waasi wa zamani na wafuasi raia walikusanyika kutoa heshima zao kwa Garang. Mazishi ya Garang yalifanyika tarehe 3 Agosti mjini Juba. Mjane wake, Nyandeng Rebecca De Mabior, aliahidi kuendelea na kazi yake akisema "Katika utamaduni wetu sisi husema, ukimuua simba dume, utaona atakachofanya simba wa kike."
Maswali kuhusu kifo
thumb|left|Garang akipunga mkono muda mfupi kabla ya kifo chake. Serikali ya Sudan na kiongozi wa SPLA walilaumu hali ya hewa kwa ajali hiyo. Hata hivyo, kuna tashwishi katika ukweli wa jambo hili, hasa miongoni mwa safu-na-faili za SPLA. Yoweri Museveni, rais wa Uganda, anadai kwamba uwezekano wa "sababu za nje" kuhusika usingeweza kuondolewa.
Athari kwa amani
Akionekana kuchangia pakubwa katika kumaliza vita vya wenyewe kwa wenyewe, madhara ya kifo cha Garang kwa mpango wa amani yalikuwa wazi. Serikali ilitangaza siku tatu za maombolezo ya kitaifa, ambayo hayakuzuia vurugu kubwa mjini Khartoum na vifo vya angalau vijana 24 hivi kutoka Sudan Kusini waliowashambuliwa watu kutoka Sudan kaskazini na kupigana na vikosi vya usalama. Baada ya siku tatu za ghasia, vifo viliongezeka hadi kufikia 84 Migogoro pia iliripotiwa katika maeneo mengine ya nchi. Viongozi wakuu wa SPLM, pamoja na Halifa wa Garang Salva Kiir Mayardit, walisema kwamba mchakato wa kutafuta amani ungeendelea. Wachambuzi walipendekeza kwamba kifo kingeleta aidha demokrasia mpya ya uwazi katika SPLA, ambayo baadhi ya watu walikosoa kwa kuongozwa sana na Garang, au kuzuka kwa vita vya wazi kati ya makundi mbalimbali ya kusini yaliyokuwa yameletwa pamoja na Garang.
ISO 216
Maandishi madogo
ISO 216 ni orodha ya vipimo sanifu iliyotolewa na Shirika la Kimataifa la Usanifishaji (ISO) kwa ajili ya fomati za karatasi. Orodha hii inafafanua fomati za karatasi za aina "A" na "B" pamoja na A4 ambayo ni ukubwa unaotumiwa zaidi duniani. Zinatumiwa kote duniani isipokuwa Marekani bado wanatumia fomati tofauti.
Fomati zote za ISO 216 (na vipimo vya kuambatana nayo ISO 217 na ISO 269) vinafuata uhusiano wa 1: \sqrt{2}  kati ya upande mrefu na upande mfupi. Faida yake ni ukikunja karatasi hizi kwa nusu yake, hata sehemu hizi zitakuwa tena na uhusiano huohuo baina ya upande ndefu na fupi. Pia eneo la kila fomati ni nusu ya eneo la fomati kubwa zaidi.
Fomati ya kimataifa ya ISO 216 inafuata utaratibu uliofafanuliwa nchini Ujerumani tangu mwaka 1922 kwa jina la DIN 476.
Mkoa wa Wele Chini
Mkoa wa Wele ya Chini ni moja ya mikoa 26 ya kujitawala ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Idadi ya wakazi wake ni takriban 1,093,845. Mji mkuu ni Buta.
Mto Munimbira
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Antoku wa Japani
right|thumb|Mchoro wa Antoku Antoku (22 Desemba, 1178 – 25 Aprili, 1185) alikuwa mfalme mkuu wa 81 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Tokohito, na alikuwa mwana wa Tenno Takakura. Mwaka wa 1180 alimfuata babake. Ingawa mdogo wake, Go-Toba, alitangazwa kumfuata mwaka wa 1183, Antoku akachukuliwa na kukimbia mji mkuu, yaani kulikuwa na wafalme wawili hadi kifo chake Antoku.
Mlima Blackcomb
thumbnail|right|200px|Mlima Blackcomb ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 2,284 juu ya usawa wa bahari.
Mlima Baker (maana)
Mlima Baker ni jina la milima mbalimbali duniani, kama vile
Wikipedia ya Kiindonesia
Wikipedia ya Kiindonesia au Wikipedia bahasa Indonesia ni toleo la kamusi elezo ya Wikipedia kwa lugha ya Kiindonesia. Wikipedia ya Kiindonesia, imekuwa ya tatu kwa ukuaji wa haraka katika orodha ya Wikipedia za lugha za Asia baada ya Wikipedia ya Kichina na Kijapani, na ndiyo kubwa katika nchi zile zinazoendelea (2006).
Kibonyezo cha chaguo
thumb|Kibonyezo cha chaguo katika baobonye la Apple. Kibonyezo cha chaguo au kibonyezo chaguo (kwa Kiingereza: option key) ni kibonyezo cha baobonye la tarakilishi la Apple kinachotumiwa ili kibadili kibonyezo cha kibadilishi.
Wikipedia ya Kiindonesia
Na kwa mwezi wa Februari katika mwaka wa 2009, kuliwa na zaidi ya makala 100,000 katika mradi huo wa Wikipedia kwa Kiindonesia.
Fumani Marhanele
Shane Fumani Marhanele (amezaliwa 28 Agosti 1982), ni mchezaji wa mpira wa kikapu kitaaluma wa Afrika Kusini. Kwa sasa anachezea Limpopo Pride ya Ligi ya Kitaifa ya Mpira wa Kikapu nchini Afrika Kusini.
Aliwakilisha timu ya taifa ya mpira wa vikapu ya Afrika Kusini katika michuano ya FIBA ​​Africa 2011 mjini Antananarivo, Madagascar, ambapo alikuwa mfungaji bora wa timu yake
Kizingiti (tarakilishi)
Katika utarakilishi, kizingiti ni jinsi ya ulandanishi (kwa Kiingereza: barrier in computer science). Neno kizingiti linamaanisha kwamba amri ya tarakilishi haiwezi kuendelea ikiwa amri za awali hazifanyiki.
Mfano
Amri hii ya C++ inatumia vizingiti :
Golden Hinde
thumbnail|right|200px|Mlima Golden Hinde
ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 2,195 juu ya usawa wa bahari.
Nikola Jokanović
Nikola Jokanović (Kicyrillic wa Serbia: Никола Јокановић; 1961 - 26 Novemba 2006) alikuwa mchezaji wa mpira wa kikapu kitaaluma kutoka Afrika Kusini-Serbia na kocha.
Kazi
Jokanović alianza uchezaji wake na timu yenye makao yake Užice Prvi Partizan (siku hizi Sloboda Užice). Mnamo 1980, alijiunga na Crvena zvezda ambapo alicheza kwa misimu mitano, hadi 1985. Baadaye, pia alichezea timu mbili za IMT na Radnički zenye makao yake Belgrade.
Katikati ya miaka ya 1990, Jokanović alihamia Afrika Kusini. Mnamo 2006, alikuwa kocha-mchezaji wa Tshwane Suns ya Ligi Kuu ya Afrika Kusini (PBL)
Mnamo tarehe 26 Novemba 2006, Jokanović alikufa muda mfupi baada ya kutoka kwa mahakama katika mechi ya PBL dhidi ya Olympians huko Johannesburg. Alianguka kwenye chumba cha kubadilishia nguo wakati wa mapumziko.
Ntunene
ni kata ya kaunti ya Meru, eneo bunge la Igembe Kaskazini, nchini Kenya.
Masego Loate
Masego "Lucky" Malakia Loate (amezaliwa Agosti 19, 1982), ni mchezaji wa mpira wa vikapu kitaaluma wa Afrika Kusini. Kwa sasa anachezea North West Eagles ya Ligi ya Kitaifa ya Mpira wa Kikapu nchini Afrika Kusini.
Aliiwakilisha timu ya taifa ya mpira wa vikapu ya Afrika Kusini kwenye Mashindano ya Afrika ya FIBA ​​2011 huko Antananarivo, Madagaska, ambapo alikuwa mfungaji bora wa timu yake kwa pointi 3
Mto Murembwi
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Alberto Mkuu
right|Alberto Mkuu alivyochorwa na [[Tommaso da Modena mwaka 1352]] Alberto Mkuu (Lauingen, Donau, leo nchini Ujerumani, 1205 hivi - Cologne, Ujerumani, 15 Novemba 1280) ni jina alilopewa kwa heshima askofu Alberto wa Bollstädt (au wa Cologne) kutokana na mchango wake mkubwa upande wa elimu ya kawaida na ile ya dini na vilevile upande wa uchungaji na wa upatanishi wa watu na watawala.
Mtawa huyo wa Shirika la Wahubiri anahesabiwa kuwa mwanafalsafa na mwanateolojia bora wa Ujerumani katika Karne za Kati.
Alijitahidi kulinganisha imani na akili akiingiza falsafa ya Aristotle katika Ukristo, jambo lililoendelezwa na mwanafunzi wake bora, Thoma wa Akwino. Alitangazwa na Papa Gregori XV kuwa mwenye heri mwaka 1622, na baadaye alitangazwa na Papa Pius XI kuwa mtakatifu na mwalimu wa Kanisa tarehe 16 Desemba 1931.
Mwaka 1941 Papa Pius XII alimtangaza msimamizi wa wanasayansi.
Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 15 Novemba.
Maisha
Alberto, mtoto mdogo wa mtawala wa Bollstädt, alizaliwa Lauingen (Svevia, Ujerumani) lakini mwaka haujulikani: 1205, 1206 kama si 1193.
Vilevile hakuna hakika kuhusu elimu yake ya msingi, kama aliipata nyumbani au shuleni, lakini ujanani alitumwa kwenye chuo kikuu cha Padova (Italia), maarufu kwa masomo yaliyompendeza zaidi: lugha, hoja, hisabati, falaki na muziki.
Akiwa huko, alikuwa anahudhuria ibada katika kanisa la Wadominiko, ambao utakatifu wa maisha yao ulichangia, pamoja na uhusiano wake wa dhati na Mungu, kumfanya atamani kuwa mmojawao hata akaweza kushinda upinzani wa familia yake.
Mwaka 1223, baada ya kusikia hotuba ya Jordano wa Saksonia, mwalimu mkuu wa pili katika historia ya Shirika la Wahubiri, alijiunga na utawa huo ulioanzishwa na Dominiko Guzman. Jordano mwenyewe alimvika kanzu ya shirika.
Alipomaliza masomo yake, ama Padova ama kwingine, na kupata upadrisho, alitumwa kufundisha katika vituo vya teolojia vilivyounganika na konventi za shirika huko Hildesheim, Freiburg in Brisgau, Regensburg, Strasburg na Cologne mmoja kati ya miji mikuu ya mikoa, ambapo aliishi kwa awamu kadhaa na hatimaye ukawa mji wake.
Akiwa katika konventi ya mji huo, akisoma Liber Sententiarum ya Petro Lombardo mwaka 1245, aliagizwa kwenda Paris (Ufaransa) alipojipatia digrii katika kituo kikuu cha huko, maarufu kuliko vyote upande wa teolojia.
Tangu hapo alianza kazi yake kubwa ya kuandika, mbali ya kutekeleza majukumu makubwa alivyozidi kupewa.
Akiwa safarini alisikilizwa na Thoma wa Akwino, kijana mkimya mwenye kutafakari, ambaye Alberto alitambua ukuu wa akili yake akamtabiri umaarufu wa kimataifa. Kati yao kukawa na heshima na urafiki mkubwa hadi mwisho. Huyo mwanafunzi mpya aliongozana naye hadi Paris halafu (1248) Cologne, ambapo Alberto alikuwa amechaguliwa kuwa gombera wa kwanza, wakati Thoma akawa mwalimu wa pili na Magister Studentium ("mwalimu wa wanafunzi").
Katika mkutano mkuu wa Wadominiko uliofanyika Valenciennes mwaka 1250, pamoja na Thoma na Petro wa Tarentaise, alitunga taratibu za masomo na za stahili shirikani.
Mwaka 1254 alichaguliwa mkuu wa kanda ya Ujerumani, wadhifa mgumu alioshughulikia vizuri sana. Alijitokeza kwa ari yake katika kutembelea jumuia za eneo lake kubwa, lililojumlisha Ulaya Kaskazini na ya Kati, huku akihimiza uaminifu kwa mafundisho na mifano ya Mt. Dominiko.
Mwaka 1256 alikwenda Roma ili kutetea mashirika ya ombaomba dhidi ya mashambulizi ya Wiliamu wa Saint-Amour, ambaye kitabu chake De novissimis temporum periculis hatimaye kililaaniwa na Papa Aleksanda IV tarehe 5 Oktoba 1256.
Akiwa Roma, vipawa vyake viligunduliwa na Papa aliyetaka awe naye ili kufaidika na mashauri yake ya kiteolojia. Hivyo Alberto alishika nafasi ya mwalimu wa nyumba ya Papa na kufafanua Injili ya Yohane.
Mwaka 1257 alijiuzulu kama mkuu wa kanda ili ajitose kusoma na kufundisha.
Mwaka 1260 kwa uamuzi wa Papa huyohuyo, alipewa daraja takatifu ya uaskofu kwa ajili ya Jimbo la Regensburg, ambalo lilikuwa kubwa na maarufu, lakini wakati huo lilipitia matatizo mbalimbali. Basi, aliliongoza kwa bidii isiyokoma, akifaulu kurudisha amani mjini, kupanga upya parokia na nyumba za kitawa pamoja na kuchochea upya huduma za huruma.
Mwaka 1262 alijiuzulu, halafu miaka 1263-1264 alihubiri katika Ujerumani na Ucheki wa leo kwa agizo la Papa Urban IV akarudia kazi ya kufundisha na kuandika huko Cologne.
Mwaka 1270 alimuandikia Thoma, aliyekuwa Paris, ili kumsaidia dhidi ya hoja za Sigieri wa Brabante na wafuasi wa Averroe. Ilikuwa kitabu cha pili dhidi ya huyo mwanafalsafa Mwarabu (cha kwanza kiliandikwa mwaka 1256 kwa jina De Unitate Intellectus Contra Averroem).
Mwaka 1274 aliitwa na Papa Gregori X ashiriki Mtaguso wa pili wa Lyon, ambamo alifanya kazi kubwa ili kurudisha umoja kati ya Kanisa la Kilatini na lile la Kigiriki. Huko alipata taarifa ya kifo cha Thoma akasema, "Mwanga wa Kanisa umezimika".
Alijitokeza tena kwa nguvu mwaka 1277, ilipotangazwa nia ya Etienne Templier, askofu mkuu wa Paris pamoja na wengine ya kulaani maandishi ya Thoma kama yenye uzushi. Ili kumtetea alifunga safari kwenda Paris kuyafafanua.
Mwaka 1278 (alipoandika wasia wake) alianza kusahausahau mambo, na mwili wake uliodhoofishwa na maisha magumu ya kujinyima na ya kazi ulizidi kushindwa na uzee hadi akafa tarehe 15 Novemba 1280 katika chumba chake konventini.
Alizikwa katika kanisa la parokia ya Mt. Andrea ya Cologne.
Maandishi
Vitabu vyake vingi vinahusu fani zote za elimu ya wakati ule: mantiki, sayansi mbalimbali, elimunafsia, falsafa, maadili, siasa, teolojia, ufafanuzi wa Biblia n.k. Orodha yake inashangaza kwa upana wa mada alizozikabili kitaalamu. Ndiyo sababu Papa Pius XII alimpangia jina la “Doctor universalis” (yaani Mwalimu wa kila jambo).
Akiwa mtaalamu mkuu wa biolojia wakati wake, aliunganisha vizuri sayansi na ufunuo wa Mungu, falsafa na teolojia. Ulinganifu huo unamfanya awe karibu na watu wa leo katika maswali wanayojiuliza kuhusu asili na maendeleo ya ulimwengu.
Naathui
ni kata ya kaunti ya Meru, eneo bunge la Igembe Kaskazini, nchini Kenya.
Alberto Mkuu
Maandishi
Upana wa mawazo yake ulijitokeza hasa katika kuelekeza Kanisa lipokee falsafa ya Aristotle katika ufafanuzi wa ulimwengu, kutokana na hakika ya kwamba kila kinachokubaliwa na akili nyofu kinapatana na imani katika ufunuo wa Mungu. Kwa namna hiyo Alberto aliwezesha falsafa kuwa fani inayojitegemea, ikishirikiana na kuunganika na teolojia katika umoja wa ukweli tu, bila kuchanganyikana.
Yeye alifaulu kushirikisha hata mawazo hayo kwa namna sahili na ya kueleweka, kama alivyofanya katika mahubiri aliyowapa watu wa kila kiwango cha elimu, waliovutiwa na maneno yake na mfano bora wa maisha yake.
Rose Mapendo
Rose Mapendo (amezaliwa 1963) ni mwanaharakati wa haki za binadamu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Alianzisha Rose Mapendo Foundation akiwa na dhamira ya kuwawezesha wanawake wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Rwanda, na Burundi kuinuka juu ya hali zao na kuungana kuleta amani katika mkoa wao.
Maisha ya zamani
Rose Mapendo alizaliwa huko Mulenge, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (DRC), mnamo 1963. Alilelewa katika familia ya wanyenyekevu Watutsi, ambao walifuata dini ya Kikristo. Yeye ni wa kabila la Banyamulenge Tutsi. Kulelewa kwa ndoa na kuwa mama kulingana na tamaduni ya familia yake, Mapendo hakuenda shule. Aliolewa akiwa na umri wa miaka 16, kama kawaida kwa wanawake wa kabila hilo. Baadaye, mnamo 1994, alihamia katika mji wa Mbuji-Mayi ili watoto wake waweze kwenda shule na mumewe akaanza kazi yake kama mpiga debe.
Mauaji ya Kimbari katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
Mnamo 1994, kulitokea kwa mauaji ya kimbari nchini Rwanda. Mnamo Agosti 2, 1998 serikali ya DRC iliamuru mauaji ya halaiki ya Watutsi huko Kongo. Wakati huu polisi walimtembelea Rose mara kadhaa wakimhoji juu ya eneo la mumewe na pesa zao. Alinama, akisema kwamba mumewe hayuko nyumbani, na alikuwa amekwenda kununua ng'ombe kwa biashara yake. Kwa kweli, alikuwa nyumbani na kwa kujificha akidhani wanaume walikuwa wanashikiliwa, lakini hawatawahi kuchukua wanawake na watoto. Alikuwa amekosea. Baadaye walisikia kwenye habari za runinga kwamba rais alikuwa tayari kuua Watutsi wote na kutunza mali zao na pesa, lakini, bila mahali pa kwenda, familia hiyo ilificha nyumbani iliyofunikwa gizani bila shughuli yoyote ya kuifanya nyumba hiyo ionekane kuwa imebatilishwa. Rose alilipa marafiki na majirani kufanya manunuzi yoyote ambayo anahitaji. Mwishowe, familia yake ilipatikana. Walibebwa kwa lori hadi kambini pa gereza usiku wa Septemba 23, 1998, pamoja na familia nyingine nne za Watutsi.
Uzoefu katika kambi
Walikuwa kambini kwa miezi kumi na sita. Chini ya uchunguzi wa walinzi, serikali iliamuru mauaji ya wanaume wote waliopo, pamoja na mume wa Mapendo. Wanawake na watoto waliuawa na njaa, na wanawake wawili na watoto wawili katika kambi yake waliuawa na serikali. Katika kambi hiyo hawakuwa na chakula au mfumo wa afya, na kila mtu alikuwa na chawa. Watoto walilazimika kuachana na seli kwa sababu hakukuwa na uchafu Ili kumwokoa mwanawe kutokana na kuuawa na askari alilazimika kumpa binti yake binti wa miaka 17 kama mwenzi wa ngono. Kwa wakati huu, alikuwa mjamzito na mgonjwa. Rose alijifungua mapacha kwenye sakafu baridi, isiyo na ujinga wakati wa usiku mweusi kwenye kambi na wafungwa wengine, kutia ndani watoto wake saba, waliokuwepo. Bila uangalifu wa kimatibabu, Rose alifunga kamba za umbilical kwa kutumia uzi uliomfunga nywele zake na kuzikata na kitambaa cha kuni. Katika kujaribu kuokoa maisha ya watoto, na pia kuonyesha uwezo wake wa msamaha, aliwataja baada ya makamanda wawili wa kambi hiyo. Mkakati huu ulionekana kufanya kazi, wakati mke wa kamanda alipotembelea siku moja kuleta kipande cha nguo na mkate. Pia, maagizo yalipokuja kwa wafungwa kuuawa. kamanda aliwahamisha kwa gereza lingine lililoko Kinshasa (mji mkuu wa DRC) kwani hakuweza kuwajibika kwa kifo cha jina lake. Wakati huko, askari ambaye alikuwa amemchukua binti yake alitembelea kambi hiyo pamoja na mtoto wa rais, (sasa rais wa sasa Joseph Kabila ), ambaye aliacha pesa na alitoa agizo kwamba asiwaumize wafungwa. Ndani ya wiki mbili kundi hilo liliangushwa kwenye kituo cha haki za binadamu na kisha kuhamishiwa katika kituo cha misaada cha Amerika. Baada ya siku kumi, walihamishiwa katika kituo cha ulinzi na Msalaba Mwekundu huko Kamerun na mpango wa dharura wa serikali ya Amerika kuwachukua wakimbizi wa Tutsi kutoka Kongo.
Mnamo Julai 2000, Mapendo na watoto wake walipokea hadhi ya ukimbizi na kuhamia Merika. Wakati huu, Rose hakujua kama Nangabire alikuwa amepona. Baada ya utaftaji wa muda mrefu, Rose alipokea habari kwamba wazazi wake na binti walikuwa hai. Mnamo 2007, Nangabire alipokea hadhi ya ukimbizi na aliunganishwa tena na familia yake huko Merika. Ingawa alikuwa amateseka sana, kwa kutengwa na familia yake, alishinda changamoto zote za kuhamia nchi mpya, kujifunza lugha mpya, na kupata njia ya mfumo wa elimu na sasa ni mke na mama katika miaka ya ishirini na anafanya kazi. kama mlezi (anayetarajia kuwa muuguzi).
Maisha katika miradi ya Amerika na ya Kibinadamu
Nilipokuwa Amerika, Mapendo aliokoa pesa kutuma kwa wajane wa wakimbizi. Alipanga pia maandamano kadhaa ya kuinua umma juu ya shida zinazowakabili wakimbizi, na kuongeza pesa kwa wale wanaoishi katika kambi za wakimbizi au waliohamishwa vinginevyo.
Kwa kuongezea, Mapendo aliangaziwa katika hati ya Kusukuma Tembo, ambayo inasimulia hadithi ya kujitenga kati yake na Nangabire wakati wa mauaji ya kimbari ya Kongo na kuungana kwao huko Arizona. Filamu hiyo inajaribu kuwaonyesha watu umuhimu wa mapambano dhidi ya dhuluma na kwa haki za binadamu. Pia amewashawishi wengine kufuata nyayo.
Antubetwe Kiongo
ni kata ya kaunti ya Meru, eneo bunge la Igembe Kaskazini, nchini Kenya.
Rose Mapendo
Maisha binafsi
Mapendo kwa sasa anaishi katika Phoenix, Arizona, na ana watoto kumi. Wanasoma katika shule za kawaida na vyuo vikuu, huabudu kwenye kanisa la mtaa huo na hufanya kazi katika nyanja mbali mbali. Mapacha waliozaliwa wakati wakiwa kwenye kambi ya kifo walihitimu kutoka shule ya upili katika chemchemi ya 2017. Rose sasa ni bibi wa watoto sita.
Tuzo
2008 - CNN shujaa
2009 - Mshindi wa tuzo ya Umoja wa Mataifa ya Tuzo ya Kibinadamu ya Mwaka
2015 - Muhammad Ali Binadamu wa Tuzo ya Mwaka ya Tuzo ya Jinsia
Marejeo
<references group="" responsive="1">
Mto Akagondo
ni korongo linalopatikana mashariki mwa Burundi (mkoa wa Cankuzo).
Maji yake, kupitia ziwa Tanganyika, huelekea Mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Utambuzi
Utambuzi wa kimatibabu ni mchakato wa kugundua ugonjwa au hali ya afya ya mtu kuelezea dalili na ishara zake. Mara nyingi utambuzi unafanya mazingira ya matibabu kuwa thabiti.
Maelezo yanayohitajika kwa ajili ya utambuzi kwa kawaida hukusanywa kutoka historia ya afya na uchunguzi wa mwili wa watu wanaotafuta huduma ya matibabu. Mara nyingi, taratibu moja au zaidi za uchunguzi pia hufanyika wakati wa mchakato, kama vile vipimo vya matibabu. Wakati mwingine utambuzi baada ya kifo huchukuliwa kama aina ya utambuzi wa matibabu.
Utambuzi mara nyingi ni changamoto, kwa sababu ishara nyingi na dalili aina njia sahihi. Mfano ni wekundu wa ngozi, ambao unaweza kuwa ishara ya matatizo mengi tofauti na hivyo hauwaambii wataalamu wa afya nini ni chanzo.
Utaratibu
Vipengele vya jumla ambavyo viko katika utaratibu wa uchunguzi katika mbinu mbalimbali zilizopo ni pamoja na: Jaribio la uchunguzi ni aina yoyote ya mtihani wa matibabu uliofanywa kwa msaada katika utambuzi au kugundua ugonjwa. Vipimo vya uchunguzi vinaweza pia kutumika kutoa maelezo ya prognostic juu ya watu wenye ugonjwa imara.
Kuna idadi ya mbinu ambazo zinaweza kutumika katika utaratibu wa uchunguzi, ikiwa ni pamoja na kufanya utambuzi tofauti au kufuata en:medical algorithms ya matibabu. kwa kweli, utaratibu wa uchunguzi unaweza kuhusisha vipengele vya mbinu nyingi.
Utambuzi wa Covid-19
Maambukizi ya virusi vya corona au COVID-19 yanaweza kugundulika kutokana na dalili, ingawa hatimaye uthibitisho ni kwa kugeuza mmenyuko wa mnyororo wa polymerase (rRT-PCR) ya kuambukizwa au CT kufikiria. Utafiti kulinganisha pcr kwa CT katika en:Wuhan inapendekeza CT ni kwa kiasi kikubwa zaidi nyeti kuliko pcr, ingawa chini maalum, na wengi wa vipengele vyake vya picha vinavyopandana na michakato mingine ya kisamayu na mfumo wa ugonjwa. Mnamo Machi 2020, Chuo cha Marekani cha Radiolojia inapendekeza kwamba "CT haipaswi kutumika kwa skrini kwa au kama mtihani wa kwanza wa mstari ili kutambua kitambulisho cha Covid-19".
Uchunguzi wa virusi
Shirika la Afya Duniani ambalo limechapisha itifaki kadhaa za kupima kwa Virusi vya corona ya COVID-19, ya kwanza iliyotolewa tarehe 17 Januari 2020. Kipimo hutumia muda halisi wa Nakala polymerase mmenyuko wa mnyororo (rRT-PCR). Jaribio linaweza kufanywa kwenye sampuli za kupumua au damu. Kwa ujumla kipimo hicho kinafanywa juu ya nasopharyngya swab.
Idadi ya maabara na kampuni huendeleza vipimo vya serological, ili kugundua antibodies. Tarehe 6 Aprili 2020, hakuna kati ya haya imeonekana kuwa sahihi kutosha kupitishwa kwa matumizi ya kuenea. Katika Marekani vipimo hivyo vilivyoandaliwa na cellex vimekuwa kupitishwa kwa matumizi ya dharura na kuthibitishwa maabara tu.
Tabia ya picha makala juu ya radiographs na kuhusisha tomografia (CT) ya watu ambao ni dalili ni pamoja na asymmetric pembeni ardhi kioo opacities na haipo ufanisi wa maisha. Jamii yenye kipenyo cha Italia ni kukusanya database ya kimataifa mtandaoni ya matokeo ya picha kwa kesi alithibitisha. Kutokana na kuingiliana na maambukizo mengine kama vile en:adenovirus, picture bila uthibitisho na en:PCR ni ya umaalumu mdogo katika kutambua utambuzi COVID-19. Utafiti mkubwa katika China ikilinganishwa na matokeo ya kifua CT kwa pcr na alionyesha kwamba ingawa picha ni chini ya maalum kwa ajili ya maambukizi, ni haraka na nyeti zaidi, kupendekeza kuzingatia kwake kama chombo uchunguzi katika maeneo ya mzuko. Shirika bandia la Upelelezi la convolutional limeendelezwa ili kugundua vipengele vya picha vya virusi na radiographs na CT.
Feri
Kwa ajili ya elementi ya feri tazama chuma thumb|Kivuko cha MV Magogoni, [[Dar es Salaam, Tanzania.]] thumb|Kivuko cha MV Kigamboni kikipakia watu na magari karibu na Posta, Dar es Salaam thumbnail|Feri mjini [[Istanbul inayovuka baina ya Asia na Ulaya.]] thumbnail|Feri ya kuvukia [[mto Mbam nchini Kamerun.]] Kivusho au Kivuko (kutoka kitenzi "kuvuka") au Pantoni (kutoka Kiingereza "pontoon") ni boti au meli inayobeba watu na mizigo kuvuka ziwa, mito na sehemu za bahari.
Istilahi hizi zinatumiwa pamoja; pale Dar es Salaam ni kawaida kusema "pantoni" ya kuvukia Kigamboni (yaani kupitia mdomo wa bandari) na "feri" kwenda Zanzibar hata kama pantoni moja ya Kigamboni ni kubwa kuliko boti kadhaa zinazoelekea Unguja,
Kuna feri ndogo zinazohudumia watu wanaoishi mtoni pasipo daraja. Huko kuna uwezekano wa kuendesha feri bila injini kwa kutumia mwendo wa mto wenyewe. Feri hizo zinahitaji kamba au waya kutoka upande mmoja kwenda mwingine.
Feri kubwa zaidi hubeba pia magari na malori pamoja na abiria. Pasipo madaraja kuna feri za pekee za kubeba treni.
Visiwa maziwani au baharini mara nyingi vinategemea feri kwa mawasiliano na bara. Feri zinapatikana pia kwenye milango ya bahari au kwenye midomo ya hori.
Katika miji inayotumia njia za maji kama Venisi feri ndogo zinafanya kazi kama daladala, matatu au mabasi ya mjini.
Vyombo hivi vilisaidia sana na bado vinasaidia kuvusha watu katika vyanzo mbalimbali vya maji.
Siku hizi pantoni hazitumiki sana kwa sababu ya teknolojia mpya ya ujenzi wa madaraja makubwa yanayoweza kukatiza katikati ya vyanzo vikubwa vya maji, kwa mfano maziwa, mito, bahari.
Pantoni bado zinatumika sana katika nchi za Afrika kwani teknolojia hii bado haijasambaa, nchi kama vile Tanzania bado pantoni zinatumika kuvusha watu kutoka ng'ambo moja kwenda ng'ambo nyingine.
Pantoni inabeba watu na vitu kulingana na ukubwa wake; kwa mfano kivuko cha MV Magogoni cha Dar es Salaam kinaweza kubeba watu elfu moja na zaidi pamoja na magari madogo 30-40.
Viungo vya Nje
Picha za feri za zamani na za kisasa
Orodha ya waandishi wa Afrika
Hii ni orodha ya waandishi maarufu na mashuhuri kutoka Afrika, wakiwa pamoja na washairi, waandishi wa hadithi za watoto, waandishi wa riwaya, na wasomi waliotajwa kulingana na nchi zao.
Kepuvede
Angalia: Orodha ya waandishi wa Kepuvede
Moroko
Angalia: Orodha ya waandishi wa Moroko
Sudan
Angalia: Orodha ya waandishi wa Sudan
Fusi Mazibuko
Fusi Joseph Mazibuko (alizaliwa 3 Februari 1980) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Afrika Kusini na Egoli Magic ya Ligi Kuu ya Kikapu ya Afrika Kusini. Pia ni mwanachama wa timu ya taifa ya mpira wa vikapu ya Afrika Kusini na alionekana na klabu hiyo kwenye michuano ya Afrika ya 2005, 2007 na 2009.
J.R.R. Tolkien
thumb|right|160px|J.R.R. Tolkien John Ronald Reuel Tolkien (3 Januari 1892 – 2 Septemba 1973) alikuwa mtaalamu na mwandishi kutoka nchi ya Uingereza. Ingawa Tolkien alikuwa profesa katika Chuo Kikuu cha Oxford na kutafiti fasihi ya Kiingereza cha kale, anajulikana hasa kwa kuandika vitabu vya bunilizi ya kinjozi ambavyo ndani yake alibuni dunia ya visasili.
Utanzu
Utanzu (yaani tawi) ni aina fulani ya kazi ya fasihi.
Tanzu kuu za fasihi andishi ni: riwaya, tamthiliya, shairi, insha, novela na hadithi fupi.
Mto Nakangi
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Mto Namirumba
unapatikana katika wilaya ya Manafwa, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Naminyikha
unapatikana katika wilaya ya Manafwa, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
François Naoueyama
François Naoueyama (alizaliwa tarehe 31 Januari 1957) ni mchezaji wa mpira wa kikapu na raia wa Jamhuri ya Afrika ya Kati. Alikuwa mmoja kati ya wachezaji wa timu ya taifa iliyoshiriki Olimpiki mwaka 1988. Alifunga jumla ya pointi 47 kwenye michezo 7.
Ratko Janev
Ratko Janev (30 Machi 1939 – 31 Disemba 2019) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Yugoslavia.
Alisoma fizikia kwenye chuo kikuu cha Belgrad alipofikia shahada ya uzamivu mnamo 1968.
Kuanzia mwaka 1965 alifanya kazi kwenye taasisi ya utafiti wa fizikia ya nyuklia "Boris Kidrič".
Mwaka 1972 alikuwa profesa wa fizikia ya kinadharia kwenye chuo kikuu cha Belgrad.
Mwaka 1986 alihamia Vienna alipoongoza idara ya data kwenye Shirika la Kimataifa la Nishati ya Nyuklia.
Mwaka 2004 alipokea tuzo la Taasisi ya Humboldt kwa utafiti wake kuhusu "Modelling and Diagnostics of Fusion Edge / Divertor Plasmas".
Amwathi
ni kata ya kaunti ya Meru, eneo bunge la Igembe Kaskazini, nchini Kenya.
Mto Namitsa
unapatikana katika wilaya ya Manafwa, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Nakaronji
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Nicole Becker
Nicole " Nicki " Becker (Buenos Aires) ni mwanaharakati wa hali ya hewa kutoka Argentina na mmoja wa waanzilishi wa Jóvenes por el Clima, sehemu ya harakati za Fridays for Future. Becker alikua mtetezi wa vijana kwa Makubaliano ya Escazu na Sanitation and Water for All (SWA) mnamo 2021.
Usuli na elimu
Becker ni binti wa baba ambaye ni wakili wa uhalifu na mama ambaye ni mwalimu wa hesabu na anaishi Caballito. Baada ya kutambua mabadiliko ya hali ya hewa yalikuwa na athari za kijamii na vile vile za mazingira, Becker alibadilisha kozi yake katika chuo kikuu kutoka saikolojia hadi sheria ya kimataifa katika mwaka wake wa kwanza. Kwa sasa anasomea sheria katika Chuo Kikuu cha Buenos Aires.
Uanaharakati
Tangu alipokuwa na umri wa miaka minane, Becker tayari alijiunga na Habonim Dror na pia alikuwa sehemu ya Ni una menos. Harakati zake za mazingira zilianza mnamo Februari 2019 alipoona video ya Instagram ya vijana wakifanya maandamano ya hali ya hewa huko Ulaya, na Greta Thunberg akawa kitovu cha mada. Kwa sababu Matembezi ya kwanza ya Kimataifa kwa Mgogoro wa Hali ya Hewa yalifanyika mnamo 15 Machi 2019, Becker, Bruno Rodriguez, na marafiki zao wengine watatu waliamua kuanzisha Jóvenes por el Clima, sehemu ya Fridays for Future, kufikia mwisho wa Februari 2019. Waliamua kupanga maandamano nchini Argentina, watu 5,000 wakijiunga baada ya kuanzisha shirika hilo. Shirika hilo limekuwa likishinikiza Argentina kufanya Tamko la Dharura la Hali ya Hewa na Ikolojia. Hatimaye serikali ilitangaza tarehe 17 Julai 2019. Mnamo 2019, alipokea ruzuku ya kuhudhuria Mkutano wa Hali ya Hewa wa Umoja wa Mataifa huko Madrid kwa niaba ya vijana wa Argentina. Kama sehemu ya kampeni ya UnaSolaGeneración katika Siku ya Watoto Duniani kwa UNICEF na Amerika Solidaria ili kukuza mabadiliko ya hali ya hewa kwa vijana Amerika ya Kusini kote na Visiwa vya Karibi wakati wa janga la COVID-19, Becker alikua mmoja wa wawakilishi. Mnamo 2019, Becker alifika kwenye Mkutano wa Umoja wa Mataifa wa Mabadiliko ya Tabianchi wa 2019 chini ya ruzuku kama mwakilishi wa vijana wa Argentina. Baadaye, alirejea katika Mkutano wa Umoja wa Mataifa wa Mabadiliko ya Tabianchi wa 2021 na kukutana na Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Antonio Guterres..
Amiwo
Amiwo ni mlo wa kitamaduni nchini Benin, unaojumuisha uji uliotengenezwa kutoka kwa unga wa mahindi na kuweka nyanya. Mara nyingi huandaliwa na kuku au samaki wa kukaanga.
Bunilizi ya kinjozi
Bunilizi ya kinjozi (au bunilizi ya kifantasia, kwa Kiingereza fantasy) ni utanzu fulani wa fasihi andishi. Katika bunilizi hiyo mwandishi anatumia matukio au wahusika wasio wa kawaida.
Amiwo
Maandalizi
Amiwo imetengenezwa kwa unga wa mahindi na kuongezwa viambato ambavyo vinaweza kujumuisha cubes ya fahali ya kuku, nyanya ya nyanya, vitunguu vya njano, vitunguu saumu, chumvi, maji ya pilipili, pilipili hoho, kamba na mafuta ya mawese. Viungo huchanganywa vizuri na kuchemsha ili kuunda uji mzito.
Bunilizi ya kinjozi
Mifano ya bunilizi ya kinjozi katika fasihi ya Kiingereza ni: "A Midsummer Night's Dream" (Ndoto ya Usiku Mmoja) ya William Shakespeare, "Gulliver's Travels" (Safari za Guliveri) ya Jonathan Swift, na "The Lord of the Rings" (Bwana wa Mapete) ya J.R.R. Tolkien.
Bunilizi ya kinjozi hutofautishwa na bunilizi ya kisayansi kwa vile haisifu mambo ya teknolojia bali inatumia maajabu na viumbe vya visasili.
Cova (kasoko)
Kreta ya Cova inanufaika kutokana na viwango vya juu vya kunyesha vinavyobebwa na upepo wa kibiashara. Chini ya caldera mahindi na maharagwe hupandwa. Uoto wa asili na nusu asilia huchukua kuta za volkeno zinazotazama kaskazini na kaskazini mashariki. Kuta zinazoelekea kusini zimefunikwa na msitu wa spishi za Pinus na Cupressus. Kuna kijiji kidogo kwenye crater (idadi ya watu 10 katika sensa ya 2010), sehemu ya makazi ya Cabo da Ribeira.
Bernardino wa Siena
right|thumb|250px|[[Pinturicchio (1486), Utukufu wa Mt. Bernardino da Siena, Roma, kanisa la Santa Maria in Aracoeli]] Bernardino wa Siena (8 Septemba 1380 - 20 Mei 1444) alikuwa mtawa wa shirika la Ndugu Wadogo na kasisi wa Kanisa Katoliki.
Maisha ya awali
Alizaliwa na kubatizwa Massa Marittima (Siena) tarehe 8 Septemba 1380 katika familia Albizzeschi kutoka Siena, ambako alihamia baada ya kubaki yatima, ili alelewe na kusomeshwa na ndugu zake.
Wito na utume
Kazi yake iliamsha katika Kanisa imani na ibada kwa Jina la Yesu na kurekebisha maadili ya wengi. Ndiye aliyesambaza kila mahali vibao vyenye kifupisho JHS (Jesus Hominum Salvator) kikiwa na msalaba juu yake na kuzungukwa na jua lenye miali 12.
Kifo
Alifariki huko L'Aquila, tarehe 20 Mei 1444.
Heshima baada ya kifo
Kutokana na sifa yake kubwa, alitangazwa mtakatifu na Papa Nikolasi V mwaka 1450.
Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 20 Mei.
Sweta
Sweta (kutoka neno la Kiingereza cha Kimarekani "sweater" ) ni vazi au nguo inayovaliwa hasa kipindi cha baridi kwa ajili ya kutunza joto la mwili katika kifua na mikono.
Huvaliwa katika sehemu zenye baridi kidogo, kwa sababu katika sehemu zenye baridi kali watu hupendelea kuvaa makoti kwa kuwa yanatunza joto zaidi: makoti huwezi kuyafananisha na masweta kwani ni mazito kutegemea jinsi lilivyo tengenezwa Hata hivyo wanaokaa sehemu za baridi, wengine huvaa masweta na makoti pamoja ili kulinda afya.
Nancy Sumari
Maisha binafsi
Nancy Sumari alizaliwa mkoani Arusha Tanzania, akiwa mtoto wa tatu katika familia ya Abraham Simango Sumari, akiwa na dada yake Glory aliyekuwa anampa hamasa na ushauri zaidi juu ya masuala ya urembo. Ndugu zake wengine katika ukoo wao ni Devis, Patra, Tumo na Nakaaya Sumari.
Sweta
Kama kawaida masweta pia sasa yamekuwa kama mtindo mpya barani Afrika, kwa kuwa idadi ya wavaaji imeongezeka zaidi, tofauti na mwanzo.
Nancy Sumari
Maisha binafsi
Alipata elimu yake ya msingi mjini Nairobi, Kenya katika shule ya msingi ya Blue Bells. Baadaye kuingia elimu ya Sekondari ya wanawake ya Maasai ya huko huko Nairobi ’NBO’ na kuhitimu mwaka 2004 na baadae kujiunga na Chuo Kikuu cha Dar Es Salaam akisomea masuala ya utawala wa biashara.
Mto Akagoti
ni korongo linalopatikana mashariki mwa Burundi (mkoa wa Cankuzo).
Mto Akanweka
ni korongo linalopatikana mashariki mwa Burundi (mkoa wa Cankuzo).
Maji yake, kupitia ziwa Tanganyika, huelekea Mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Mto Akagoti
Maji yake, kupitia ziwa Tanganyika, huelekea Mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Tamasha la Omabe
Tamasha la Omabe ni tamasha la pekee na tofauti na matamasha mengine yanayofanyika kila mwaka kwani tamasha la Omabe hufanyika kila baada ya miaka mitano. Tamasha hili ni hazina kwa watu wa Imufu, mkoa wa Nsukka na Ezike katika jimbo la Enugu. Tamasha hili limekuwepo kwa karne kadhaa sasa na unaumuhimu mkubwa sana kwa watu wa Imufu na ishara ya utakaso na kuondoa maovu katika jamii.
Mpagazi
Kwa matumizi mengine ya jina Hamali angalia hapa Hamali (kundinyota) thumb|200px|Msafara wa wapagazi wanaobeba vifaa na vyakula kwa kambi la kuchimbua mifupa ya [[dinosauri pale Tendaguru, Lindi, Tanzania. Picha ilichukuliwa na kiongozi wa msafara Walter Janensch kati ya miaka 1909 na 1912.]] thumb|200px|right|Hamali wa [[kabila la Sherpa akibeba ubao katika milima ya Himalaya karibu na Mount Everest.]] Mpagazi (pia: mchukuzi, hamali, kuli) ni mtu anayembebea mtu mwingine mizigo yake.
Mahamali kihistoria
Katika historia ya binadamu watu, yaani wapagazi, walitumika kusafirisha mizigo kwa muda mrefu. Katika Asia, Ulaya na Afrika ya Kaskazini walipatikana wanyama walioweza kufanya kazi hii kama vile farasi, punda, ng'ombe au ngamia. Lakini katika sehemu kubwa ya Afrika na pia Amerika utamaduni asilia ulitegemea nguvu ya wapagazi wa kibinadamu. Pia katika maeneo yenye milima mikali au misitu minene yenye matope wanyama wa kubebea mizigo walishindwa, hivyo mizigo ilitegemea nguvu ya binadamu.
Katika Afrika kusini kwa Sahara biashara ya misafara ilitegemea hasa wapagazi.
Wapagazi siku hizi
Siku hizi wapagazi wanapatikana kwenye vituo vya usafiri vyenye watu wengi kama vile kituo cha reli, cha mabasi au uwanja wa ndege. Kuna pia mahamali wanaosaidia wateja kwenye masoko makubwa.
Katika nchi zilizoendelea sana mahamali karibu wamepotea kwa sababu gharama ya maisha imesababisha kupanda kwa mishahara hadi watu wamependelea kubeba mizigo yao wenyewe. Katika nchi kama hizo mikokoteni ya mzigo iko tayari kila mahali ichukuliwe na wateja au wasafiri kwa hiari yao.
Wapagazi kwenye safari za milimani
Hadi leo kuna wapagazi katika maeneo yasiyo na barabara hasa mlimani. Wasafiri, wapelelezi, wanasayansi au watalii hupaswa kuwakodisha wakitaka kusafiri katika mazingira hayo.
Watu wanaopanda Mlima Kilimanjaro hupaswa kuwa na mwenyeji atakayewaongoza lakini kwa kawaida wanakwenda pia na hamali anayewabebea mzigo. Sababu kuu ni kwamba mtu asiye mwenyeji hukosa nguvu za kubeba mizigo katika kimo kikubwa kwa kuwa hajazoea wala kimo wala hewa, hivyo humhitaji mwenyeji. Mtu anayeishi kwenye kimo cha juu anazoea kupumua hewa yenye kiwango kidogo zaidi cha oksijeni.
Katika milima ya Himalaya, ambayo ni mirefu kushinda Kilimanjaro, wapagazi wenyeji ni wa lazima kabisa. Mara nyingi huitwa kwa jina la "sherpa" ambalo kiasili ni jina la kabila fulani lakini siku hizi neno latumiwa pia kwa maana ya "mpagazi" au "hamali".
Kemal Atatürk
thumb|right|[[Picha halisi ya Atatürk.]] Mustafa Kemal Atatürk (Thesalonike, leo nchini Ugiriki, 1881; Istanbul, Uturuki, 10 Novemba 1938) alikuwa mwanzilishi na rais wa kwanza wa Jamhuri ya Uturuki. Jina lake lilikuwa Mustafa Kemal. Baadaye alipewa cheo cha "Atatürk", kinachomaanisha "Baba wa Waturuki".
Maisha
Alizaliwa mjini Thesalonike katika Ugiriki ya Kaskazini iliyokuwa sehemu ya Milki ya Osmani hadi 1913.
Alipata kuwa mwanajeshi. Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia aliongoza utetezi wa Waturuki dhidi ya mashambulio ya Uingereza na Ufaransa kwenye mlango wa bahari ya Dardanili na kujipatia sifa nyingi. Baada ya kuporomoka kwa Milki ya Osmani wakati wa mwisho wa vita Atatürk aliongoza upinzani wa kitaifa dhidi ya majaribio ya Ugiriki kujipatia sehemu kubwa ya Anatolia ya magharibi.
Atatürk alimpindua Sultani, alitangaza Uturuki kuwa jamhuri na kuhamisha mji mkuu kwenda Ankara kutoka Istanbul. Baadaye alifuta cheo cha Khalifa kilichokuwa kiliunganishwa na cheo cha Sultani tangu mwaka 1517.
Atatürk aliamini ya kwamba sababu za kushindwa kwa Uturuki vitani zilikuwa desturi na imani za kale. Hivyo aliamua kubadilisha tabia za taifa lake.
Alifuta sharia ya Kiislamu na mahakama ya kadhi. Badala yake alianzisha sheria mpya zilizofuata mifano ya Uswisi na Italia. Sheria ilitangaza usawa wa jinsia na kuwapa wanawake haki ya kupiga kura.
Shule zilianzishwa kwa watoto wote. Mwaka 1928 ilifutwa alfabeti ya Kiarabu iliyotumiwa kuandika Kituruki na vitabu vipya vilionyesha maandishi ya lugha ya taifa kwa alfabeti ya Kilatini. Idadi ya watu waliojifunza kusoma ilipanda kutoka 20% kufikia 90%.
Tarehe 10 Novemba 1938 alikufa mjini Istanbul.
Mto Nakawale (Lindi)
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Athwana
ni kata ya kaunti ya Meru, eneo bunge la Tigania Magharibi, nchini Kenya.
Mto Nakikona
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Sputnik 1
Sputnik 1 (Kirusi Спутник kwa maana msindikizaji) ilikuwa satelaiti ya kwanza iliyotengenezwa na binadamu na kuzunguka Dunia katika anga-nje. Ilitengenezwa katika Umoja wa Kisovieti na kurushwa angani tarehe 4 Oktoba 1957 kutoka kituo cha Baikonur (leo nchini Kazakhstan).
Sputnik 1 ilikuwa na umbo la tufe lenye kipenyo cha sentimita 58 na masi ya kilogramu 83.6. Ilikuwa na antena mbili zenye urefu wa mita 2.4 na 2.9. Ilibeba vifaa vya kupima jotoridi ndani yake pamoja na shinikizo la gesi iliyo mwilini mwake transmita ya redio iliyorusha vipimo hivi kupitia antena.
Sputnik 1 ilizungukua Dunia mara 1,440 katika muda wa miezi 3 hadi kushuka na kuungua katika angahewa ya Dunia tarehe 4 January 1958.