cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kikosi cha wapagazi
Miji mingi ya Afrika Mashariki ina sehemu zinazoitwa kwa majina kama "Kariakoo" kama Dar es Salaam na Dodoma au "Kariakor" huko Nairobi. Ni mahali ambapo wapagazi waliostaafu katika kikosi cha wapagazi walijenga nyumba zao.
Ziwa Sagara
Ziwa Sagara ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.
Linapatikana katika mkoa wa Kigoma.
1303
Makala hii inahusu mwaka 1303 BK (Baada ya Kristo).
Baalcad
thumb|Ramani ya Baalcad, somalia Baalcad ni mji wa Somalia.
Idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa 20,715
Lodwar
thumb|Picha ya Lodwar thumb|Picha ya Lodwar na kituo cha ndege ya Lodwar thumb|Picha ya Lodwar Lodwar ni mji wa Kenya katika Bonde la Ufa la Afrika Mashariki, kaunti ya Turkana.
Lodwar ina mito miwili na kiwanja cha ndege ndogo. Mto mkubwa ni mto Turkwel.
Watalii wanasafiri Lodwar kuona pahali ya masalia ya zamadamu (kama kijana wa Turkana, aliyefumwa na Kamoya Kimeu, Meave Leakey na Richard Leakey) na kupumzika karibu na ziwa la Turkana.
Soprano
Francis Xavery Ndumbaro au Soprano (amezaliwa 2 Mei 1984) ni mwimbaji wa muziki wa R&B na Bongo Flava kutoka nchini Tanzania.
Huenda akawa anafahamika zaidi kwa kuimba nyimbo za Kausha na Pamoja Nawe ambazo alimshirikisha mwimbaji mwingine wa hip hop na Bongo Flava, Dknob.
Jamesina Essie L. King
Jamesina Essie Leonora King ni mwanasheria wa Sierra Leone na Kamishna wa Tume ya Afrika ya Haki za Binadamu. Hivi sasa ni Mwandishi Maalum wa Uhuru wa Kujieleza na Upataji Habari kwa Afrika na Mwandishi wa Habari wa Nchi za Eritrea, Namibia, Somalia, Gambia, na Zimbabwe. Alikuwa raia wa kwanza wa Sierra Leone kuapishwa kama Kamishna wa Kamisheni ya Afrika ya Haki za Binadamu. Hapo awali, alikuwa Mwenyekiti wa kwanza wa Tume ya Haki za Binadamu ya Sierra Leone, na alikuwa Kamishna katika Tume ya Haki za Binadamu ya Sierra Leone kutoka 1996 hadi 2016.
Abdulwaheed Afolabi
Abdulwaheed Afolabi (alizaliwa 8 Desemba 1991) ni mchezaji wa kandanda wa Nigeria anayechezea klabu ya Benin Loto-Popo FC. Abdulwaheed amechezea timu ya Ligi Kuu ya Urusi Kuban Krasnodar na timu ya Ligi Kuu ya Ukraine Tavriya Simferopol. Abdulwaheed Amecheza mechi 14 na kufunga mabao 3 kwa timu ya taifa ya vijana ya Nigeria.
Kazi
Afolabi alianza majaribio na klabu ya Black Leopards ya Ligi Kuu ya Soka ya Afrika Kusini mnamo Agosti 2011, lakini mazungumzo yalivunjika na akarejea katika klabu ya Niger Tornadoes.
Kisiri
Kisiri ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wasiri. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kisiri imehesabiwa kuwa watu 3800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisiri iko katika kundi la Kichadiki.
William Tanui
Historia yake
Alizaliwa katika kaunti ya Nandi nchini Kenya. Alikuja kugundua talanta yake baada ya muda mrefu, wakati alishinda mbio za mita 1500 katika majaribio ya Kenya ya Mashindano ya Jumuia ya Madola mnamo 1989, lakini akaibuka wa sita katika mashindano hayo mnamo 1990 jijini Auckland, New Zealand.
Mwaka huohuo, alishinda mbio za mita 800 katika Mashindano ya Afrika Mashariki jijini Cairo. Katika mashindano ya ndani ya Dunia jijini Seville mnamo 1991, Tanui alimaliza wa kwanza lakini ushindi huo ukafutwa kwa kutoka leni yake mapema. Alishinda mbio za mita 800 katika Michezo ya All-Africa ya 1991.
Fursa yake kuu iliwadia wakati wa Mashindano ya Olimpiki ya 1992 jijini Barcelona. Katika fainali ya shindano la mita 800 alishinda dhahabu huku akimaliza katika leni ya tatu na kumshinda mwenziwe Nixon Kiprotich kwa karibu.
Hata hivyo alimaliza wa nane katika Mashindano ya IAAF ya 1003 jijini Stuttgart ambapo alimaliza wa saba.
Pia alimaliza wa pili katika Kombe la Dunia la IAAF, mbio za mita 800 mnamo 1992 na 1994.
Hatima ya kazi yake
Tanui alijishughulisha zaidi na mbio za mita 1500 kuliko zile za mita 800 katika siku za baadaye za kazi yake.
Alimaliza wa tano katika mbio hizo wakati wa Mashindano ya Olimpiki ya 1996 jijini Atlanta (Georgia). Katika mashindano ya Ndani ya Dunia, Tanui alimaliza wa tatu katika shindano la m 1500 jijini Paris mnamo 1997, na wa nne kule Maebashi mnamo 1999.
Sasa hivi Tanui hujitolea kwa Jamii ya Terik kuikuza miradi ya Michezo kwa machipukizi.
Tonj (jimbo)
Tonj State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.
Imegawanyika katika kaunti 22 (nyingi kuliko jimbo lolote), mbali na manispaa ya Tonj.
Sibonile Nyamudeza
Sibonile Nyamudeza ndiye mgombea aliyeshinda MDC-T wa Chipinge Magharibi katika uchaguzi wa Machi 2008 nchini Zimbabwe. Alizaliwa Tanganda huko Chipinge tarehe 10 Machi 1967. Baada ya kumaliza elimu yake ya sekondari katika Shule ya Upili ya Gideon Mhlanga, Mhe. Nyamudeza alisomea taaluma ya uhandisi wa mashine, aliyoipata mwaka 1987.
Kisha alifanya kazi kwenye Wizara ya Ujenzi wa Umma kabla ya kuanza biashara yake ya ujenzi. Nyamudeza alijiunga na MDC mwaka 2002 na kushika nafasi ya makamu mwenyekiti wa kata.
Tonj (jimbo)
Kaunti hizo ni:
Dubrovnik
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Dubrovnik Dubrovnik ni mji nchini Kroatia.
Idadi ya wakazi wake ni takriban 31,756.
Kinyerezi
ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 12116 .Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 5,811 waishio humo.
Settat
thumb|Settat thumb|Settat
thumb|bendera ya Settat
ni mji ambao upo Moroko wenye wakazi 127,076.
Tazama pia
.
Ziwa Sekena
Ziwa Sekena ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.
Noah Ngeny
Noah Kiprono Ngeny (amezaliwa 2 Novemba 1978) ni mwanariadha wa Kenya na mshindi wa kiajabu wa mita 1500 katika mashindano ya Olimpiki ya 2000.
Kabla ya Sydney
Ngeny anatoka kijiji cha Kabenes katika eneo la Kipsangui, Tarafa ya Ziwa wilayani Uasin Gishu nchini Kenya.
Alicheza Voliboli wakati wa enzi zake za shule na hakuanza kukimbia hadi 1996.
Alikuja kujulikana duniani baada ya kuweka rekodi mbili za wanariadha Chipukizi mnamo 1997 – 3:32:91 kwa mita 1500 jijini Monaco na 3:50:41 kwa shindano la Mile kule Nice. Wakati huu alikuwa chini ya ukufunzi wa meneja maarufu na koja marehemu Kim McDonald. Mnamo 1998 aliiboresha rekodi yake ya 1500 kuwa 3:30:34 kule Monaco.
Mnamo Julai 1999 jijini Roma, Ngeny alimaliza wa pili nyuma ya El Guerrouj huku El Guerroujakiweka rekodi ya dunia (3:43:13) kwa shindano la kukimbia maili moja. Ngen alimkaribia hadi tofauti ya 0:00:27 akimaliza kwa muda wa 3:43:40, bado rekodi ya pili na sekunde moja juu ya rekodi iliyopita ya 3:44:39 iliyokuwa imewekwa na Noureddine Morceli. Mnamo 24 Agosti 1999 Ngeny aliinyakua medali ya Fedha (3:28:73) katika mbio za mita 1500 katika Mashindano ya Dunia ya IAAF yaliyoandaliwa na Seville, Uhispania. Mashindano hayo yalishindwa na Bingwa wa Duunia Hicham El Guerrouj wa Morocco (3:27.65) .
Mnamo 5 Septemba 1999, Ngeny aliweka rekodi ya sasa ya Dunia ya 2:11:96 katika umbali wa mita 1000 kule Rieti, Italia, akivunja rekodi iliyokuwa imeshikiliwa kwa miaka 18 na Sebastian Coe tangu 1981. Muda wa Ngeny wa 2:11:96 bado ndio muda bora zaidi duniani na hakuna mwanariadha yeyote amewahi kuukaribia kwa chini ya sekunde mbili. Rekodi aliyoivunja iliwahi kuwa rekodi iliyoshikiliwa kwa muda mrefu zaidi, Pia ilikuwa rekodi ya pekee ya masafa yoyote ya kukimbia ambayo ilikuwa haijawahi kushikiliwa na mwanariadha wa asili ya Kiafrika. Katika mwaka wa 1999 Ngeny aliandikisha muda kati ya 3:30 mara sita katika shindano la Mita 1500 na akajiimarisha kama mpinzani wa karibu zaidi wa bingwa wa Dunia Hicham El Guerrouj.
Mnamo 11 Agosti 2000, Ngeny alimaliza wa pili katika mashindano ya Weltklasse Zürich katika mbio za mita 1500 (3:27.21) na kuwa mwanariadha wa Kenya ambaye anashikilia rekodi ya Kenya na wa tatu wa kasi zaidi katika mbio hizo. Hatimaye rekodi hii ilivunjwa na Benard Lagat (3:26.34) jijini Bruxelles mnamo 2001, 24 Agosti. Lagat aliandikisha rekodi hiyo wakati alipomaliza wa pili nyuma ya Hicham El Guerrouj (3:26.12)
Ushindi Jijini Sydney
right|full|300px|Ngeny Ashinda katika Olimpiki jijini Sydney
Mnamo 29 Septemba 2000, katika fainali za mita 1500 wakati wa Michezo ya Olimpiki wa 2000 jijini Sydney Australia, Ngeny alimshinda bingwa wa Dunia na anayeshikilia rekodi ya Dunia mara mbili Hicham El Guerrouj ambaye alikuwa hajawahi kushindwa na alipigiwa upato nawengi kushinda. Ngeny alimpita katika mita 100 za mwisho . Wakati huo huo Ngeny aliweka rekodi mpya ya Olompiki ya 3:32.07, akivunja ile ya Sebstian Coe ya 3:32:53 mnamo 1984. . Hicham El Guerrouj aliangukia Fedha katika shindano hilo kwa muda wa 3:32.32 na mwenzi wa Ngeny Benard Lagat ambaye sasa ni raia wa Marekani akashinda shaba kwa muda wa 3:32.44. Noa Ngeny alikuwa mkenya wa Kwanza kushinda taji la mita 1500 akifuata Kipchoge Keino katika mashindano ya Olimpiki ya 1968 jiini Mexico na Peter Rono katika mashindano ya Olimpiki ya 1988 jijini Seoul.
Mwaka huo ulikuwa kilele cha kazi yake ya riadha. Alieka muda bora zaidi katika kazi yake wa 1:44:49 kwa mita 800 (28 Julai jijini Oslo) na 3:28:12 kwa mita 1500 kule Weltklasse Zürich (11 Agosti) kuelekea ushindi wake katika Olimpiki (29 Septemba).
Muda bora zaidi katika kazi yake ni 3:28.12 jijini Zürich na unamfanya mwanariadha wa nne wa kasi zaidi wa mita 1500, nyuma ya Hicham El Guerrouj, Bernard Lagat, na Noureddine Morceli.
Baada ya Sydney
Ngeny alitolewa katika timu ya Kenya wakati wa Mashindano ya Ubingwa wa Dunia kule Edmonton baada ya kukaidi maagizo ya Shirikisho la Riadha nchini kurejea nyumbani kutoka Uingereza anakofanyia Mazoezi.
Huku El Guerrouj akishinda mashindano ya Dunia ya 2003, Ngeny hangeweza kufuatilia mafanikio yake ya 2000, kutokana na ajali ya gari.
Alirejea nchini Australia mnamo 2001 huku akishinda mashindano ya ‘’Goodwill’’ ya Maili jijini Brisbane lakik=ni ajali ya gari nchini Kenya mwezi wa Novemba ilimpumzisha kutoka riadha kwa msimu huo wote. Maumivu aliyoyapata yaliidhuru kazi yake tangu hapo. Hakushiriki mashindano mengi kati ya 2003 hadi 2004 lakini aliweka muda bora zaidi wa 3:33:38 lakini akashindwa kufuzu kwa mashindano ya Olimpiki katika timu ya Kenya kwa hivyo hangeweza kulitetea taji lake mjini Athens. Ngeny hakushiriki katika majaribio ya Kenya ya Mashindano ya Dunia ya 2003 kwa sababu ya Maumivu .
Kustaafu
Alitangaza kustaafu kwake rasmi kutoka riadha ya akimataifa mnamo 22 Novemba 2006. Ngeny anajivunia matokeo yake mnamo 2000 wakati wa Mashindano ya Olimpiki jijini Sydney.
1302
Makala hii inahusu mwaka 1302 BK (Baada ya Kristo).
Mamie Eisenhower
Mamie Geneva Doud Eisenhower (14 Novemba 1896 - 1 Novemba 1979) alikuwa mke wa Rais-Jenerali wa zamani wa Marekani Bw. Dwight D. Eisenhower. Alianza kuwa Mwanamke wa Kwanza wa Marekani kuanzia mwaka 1953 hadi 1961. Mamie na Eisenhower walioana mnamo mwezi Julai ya mwaka wa 1916.
Kisha Familia ikahamia na kuweka makazi yake rasmi katika mji wa Denver, Colorado. Wakiwa huko, Mamie na ndugu zake wengine wa kike watatu walikulia huko wakiwa katika mazingira ya mjumba mkubwa kabisa usio na kifani. Na nyumba ilikuwa na wahudumu wengi kupita kiasi.
Ilipofika mnamo mwaka wa 1915 Mamie alkakutana na Bw. Dwight D. Eisenhower. Na kwa kipindi hicho Bw. Eisenhower alikuwa na cheo cha Luteni masaidizi katika Jeshi. Mwaka uliofuatia katika siku ya wapendanao duniani, wawili hao wakavishana pete ya uchumba. Na ilivyofika tar. 1 Julai ya mwaka wa 1916 wakajaaliwa kuoana.
Chelghoum Laid
alt=Mji wa Chalghoum Laid,Algeria|thumb|Mji wa Chalghoum Laid,Algeria ni mji wa Algeria. Wakazi wake walihesabiwa kuwa 82,560 mwaka 2008.
Karne ya 5 KK
Karne ya 5 KK (= kabla ya Kristo) ni kipindi cha miaka mia kuanzia tarehe 1 Januari 500 KK na kuishia tarehe 31 Desemba 401 KK.
Matukio
Karne V KK inahesabiwa na wengi kuwa muhimu sana katika historia ambapo waliishi wanafalsafa mbalimbali na waanzilishi wa dini kubwa
Dunedin
Dunedin (Kimaori: Ōtepoti) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 116.600 (2010). Iko upande wa kusini wa kisiwa. Eneo lake ni 3,314 km². Mji ulinazishwa mwaka 1848. Upande wa mashariki ni maji ya Pasifiki.
Jalalassi
thumb|Jalalassi
Jalalassi ni mji wa Somalia.
Francisco de Goya
thumb|275px|[[Mei tatu 1808: Mauaji ya Watetezi wa Madrid, 1814, 266 х 345 cm. Museo del Prado, Madrid.]] Francisco de Goya y Lucentes (30 Machi 1746 - 30 Aprili 1828) alikuwa mchoraji nchini Hispania. Aliweza kuchora kwa mitindo mbalimbali akisifiwa kwa kuwa kati ya wachoraji wakubwa wa mtindo wa kale lakini pia kuwako kati ya wachoraji wa kwanza wa wakati wa kisasa.
Edwin Ifeanyi
Edwin Ifeanyi (alizaliwa 28 Aprili 1972) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Kamerun. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Kamerun.
Ifeanyi ameichezea timu ya taifa ya Kamerun tangu mwaka wa 1994. Ifeanyi alicheza Kamerun katika mechi 2.
Tizimín, Yucatán
thumbnail|right|200px|Tizimín, Yucatán
Tizimín ndiyo mji jimboni la Yucatán. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2005, mji una wakazi wapatao 69,553 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 17 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 4,132.37
Mji ulianzishwa na Wahispania mwaka 1544.
Jina la Tizimín ni ya Kimaya, maana yake ni tapir.
Peter I wa Urusi
thumb|right|200px|Tsar Peter I wa Urusi Peter I wa Urusi (au Petro Mkuu) alikuwa Tsar yaani Kaisari wa Urusi. Jina lake la Kirusi lilikuwa Пётр Алексеевич Романов, Pyotr Alekseyevitch Romanov. Alizaliwa tarehe 9 Juni 1672 na kufariki tarehe 8 Februari 1725. Ndiye mtawala aliyeingiza Urusi, iliyokuwa na historia ya Kiasia zaidi, katika siasa na utamaduni wa Ulaya.
Aliporudi kutoka safari hii alikuwa na wazo la kwamba nchi yake Urusi ilikuwa nyuma sana kulingana na nchi za Ulaya, hivyo alianza mipango mingi ya kuleta maendeleo Urusi. Aliamuru waungwana wote kwenye jumba la kifalme kukata ndevu zao na kuvaa nguo za Kizungu. Alialika mafundi na wataalamu wengi kutoka Ulaya.
Hasa alianza kujenga mji mkuu mpya kwenye mwambao wa Baltiki, yaani katika pembe la magharibi kabisa la milki yake. Mji huo uliitwa Sankt Peterburg ukachukua nafasi ya Moskva kuanzia mwaka 1712 hadi 1918.
Katika vita mbalimbali alivunja nguvu ya Uswidi na kutwaa majimbo mapya ya Estonia na Latvia.
Alibadilisha pia mfumo wa utawala wa Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi. Aliondoa cheo cha Patriarka (Askofu Mkuu Kabisa) na badala yake aliunda ofisi ya Sinodi Kuu iliyokuwa mkono wa serikali yake.
Dolomiti
thumb|285px|[[Mandhari kutoka Pordoi.]] Dolomiti ni safu ya milima iliyo sehemu ya Alpi.
Milima hiyo inapatikana Italia Kaskazini katika wilaya za Belluno, Trento na Bolzano/Bozen.
Ni maarufu kwa madini yake lakini hasa kwa uzuri wake unaovutia watalii wengi.
Mnamo Agosti 2009, UNESCO iliitangaza kuwa urithi wa dunia.
Kisomyev
Kisomyev ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na tabaka fulani la wahunzi miongoni mwa Wamambila. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisomyev imehesabiwa kuwa watu 18 tu, maana yake lugha imekaribia kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisomyev iko katika kundi la Kimambiloidi linalofanana na lugha za Kibantu.
Ushikiliaji Ukale
Ushikiliaji Ukale ni wazo la kisiasa. Wafuasi wa ushikiliaje ukale, wanaushikilia ukale, kama jinsi mambo yalivyo kwa sasa, au kama jinsi mambo yalivyokuwa hapo awali. Washikiliaje ukale wanaitaka serikali kutenda aidha kulinda jinsi maisha ya sasa yalivyo, au kurejea katika hali nzuri ya maisha tulivyokuwa tukiishi na kuifurahia. Kifupifupi hawataki mabadiliko mapya na maisha haya tunayoishi, bali yale ya kale.
Khartoum
thumbnail|right|280px|Mji Wa Khartoum
thumb|left|240px|Khartoum on map of Sudan thumb|Msongamano wa magari kwenye kitovu cha thumb|Ramani ya Khartoum pamoja na Omdurman na Bahri thumb|Picha ya angani ya na Omdurman na Bahri thumb|Mto Nile mbele ya mnamo mwaka 1910 thumb|Mtaa mdogo wa Khartum
Khartoum (الخرطوم al-Khartūm) ni mji mkuu wa Sudan na pia mki mkuu wa dola la shirikisho la Khartoum. Mji uko mahali mito ya Nile nyeupe na Nile ya buluu inapokutana. Kisheria "Khartoum" ni eneo tu mashariki ya Nile nyeupe na kusini ya Nile ya buluu lakini hali halisi Khartoum pamoja na miji ya Omdurman na Bahri ni kama mji mmoja mkubwa sana unaounganishwa kwa madaraja kadhaa.
Wakazi
Khartoum ina wakazi 2,090,000 mjini penyewe pamoja na Omdurman na Bahri idadi ya wakazi inaweza kufika kati ya milioni 6 hadi 8 (kadirio la mwaka 2006).
Kuongezeka kwa idadai ya wakazi:
Londiani
Londiani ni mji wa Kenya katika Bonde la Ufa la Afrika Mashariki, kaunti ya Kericho.
Khartoum
Historia ya awali
Khartoum ilianzishwa mwaka 1820/21 na mtawala wa Misri Mehmed Ali kama kambi la jeshi mahali mito miwili ya Nile inapokutana. Wafanyabiashara wenyeji na Wamisri hawakuchelewa kujenga karibu. Kituo kipya ikawa kitovu cha biashara kwa ajili ya maeneo makubwa ya Sudan, hasa biashara ya meno ya ndovu, mpira wa miti, manyoya ya mbuni kwa ajili ya masoko ya Ulaya na watumwa kwa ajili ya masoko ya Misri, Uturuki na Uarabuni. Sehemu kubwa ya karne ya 19 Khartoum ilikuwa na nyumba ndogo za udongo na mitaa nyembamba. Nyumba kubwa za pekee zilikuwa ikulu ya gavana wa Misri, msikiti mkuu, kanisa la Wakopti, misioni ya Wakatoliki tangu 1847 na nyumba kadhaa ya wafanyabiashara Wagiriki na wazungu wengine. Palikuwa na ofisi za kibalozi za Austria na Uingereza. Idadi ya wakazi ilifikia takriban 50,000 ambao wengi walikuwa Waarabu na watumwa Waafrika.
Londiani
Wakati wa sensa ya mwaka 2009, mji ulikuwa na wakazi 44,953.
Khartoum
Historia ya awali
Wakati wa mtawala wa Misri Ismail Pascha Khartoum ikawa mji mkuu wa Sudan na makao ya gavana mkuu aliyekuwa Mwingerezea Gordon. Dhidi utawala wa Misri na Mwingereza Gordon kama gavana ilitokea ghasia na mapinduziy a Kiislamu. Jeshi la Muhammad Ahmad ibn Abd Allah Al-Mahdi iliteka Khartoum. Mahdi Muhammad hakutaka kukaa kwenye "mji wa makafiri" akajenga mji mpya wa Omdurman "mji wa waumini" ng'ambo ya mto Nile uliokuwa mji mkuu wa dola la mahdi 1885 - 1898.
Londiani
ni kata ya Eneo bunge la Kipkelion Mashariki.
Khartoum
Historia ya awali
Mwaka 1898 Waingereza chini ya jenerali Kitchener kwa kushirikiana na Wamisri walirudi Sudan na kumaliza utawala wa mahdi wakajenga Khartoum upya.
1301
Makala hii inahusu mwaka 1301 BK (Baada ya Kristo).
Khartoum
Historia ya kisasa
Wakati wa uhuru 1956 Khartoum ikawa mji mkuu wa Sudan huru.
Katika miaka tangu 1970 wakazi waliongezeka sana kutokana na wakimbizi waliokimbia vita ya wenyewe kwa wenyewe katika nchi za jirani kama Chad, Eritrea, Ethiopia na Uganda, pia wakimbizi kutoka vita ya Sudan ya Kusini. Wakimbizi hawa walijenga mitaa mikubwa ya vibanda.
Tar. 20. Agosti 1998 Khartoum ilisha,buliwa na ndege za kivita za Marekani kwa sababu Waamerika waliamini ya kwamba kiwanda fulani kilikuwa mahali pa kutengenezea silaha za kikemia kwa ajili ya Osama bin Laden. Imejulikana baadaye ya kwamba kiwanda hiki kilikuwa cha madawa tu, Marekani ilifaulu kuondoa uwezo wa Sudan wa kutengeneza Aspirin yake.
Maendeleo ya mji
Tangu mapatano ya amani kuhusu Sudan ya Kusini kuna mipango mikubwa ya kujenga kitovu kipya ya kibiashara kwa ajili ya Khartoum ni mradi wa "Al-Mogran". Kuna matumaini ya kwamba amani itawezesha nchi kutumia mapato kutokana na mafuta nchini kwa ajili ya miradi ya maendeleo. Lakini wakati uleule vita ya jimbo la Darfur inaleta wasiwasi tena.
Khartoum ina vyuo vikuu vinne.
Ali LeRoi
Ali LeRoi (amezaliwa tarehe 12 Februari, 1962) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.
Larache
ni mji ambao upo Moroko wenye wakazi 107,371.
Tazama pia
.
Bahari za China
Bahari hizo ni:
Doris Lessing
left|80px
Doris May Lessing (amezaliwa 22 Oktoba 1919) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Uingereza akiwa amezaliwa nchini Uajemi. Aliandika pia chini ya lakabu ya Jane Somers. Mwaka wa 2007 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi. right|thumb|Doris Lessing mwaka wa 2006
Maisha
Lessing amezaliwa kwa jina la Doris May Tayler nchini Uajemi tarehe 22 Oktoba, 1919. Wazazi wake walikuwa Alfred Tayler aliyefanya kazi huko Uajemi kwa Benki ya Ufalme wa Uajemi ("Imperial Bank of Persia") na Emily Maude Tayler. Mwaka wa 1925, familia walihamia nchi ya Zimbabwe (au Rodesia Kaskazini ilivyoitwa wakati huo). Baada ya kuhitimu shule, Lessing alihamia mji wa Salisbury kufanya kazi kama opereta wa simu. Aliolewa mara ya kwanza na Frank Wisdom na kuzaa watoto wawili. Wakapeana talaka mwaka wa 1943. Ndoa ya pili, Lessing aliifunga na Gottfried Lessing; walikuwa na mtoto mmoja kabla ya kutengana tena mwaka wa 1949. Alikuwa ameanza kuandika, hasa kuhusu mambo ya kisiasa dhidi ya ubaguzi wa rangi. Kwa hiyo alikataliwa kuishi Zimbabwe, akalazimishwa kuhama. Tangu mwaka wa 1949 ameishi mjini London, Uingereza.
Cheria
alt=Mlima wa Chelia uliopo ndani ya mji wa Chelia, Algeria|thumb|Mlima wa Chelia uliopo ndani ya mji wa Chelia, Algeria ni mji wa Algeria. Wakazi wake walihesabiwa kuwa 75,344 mwaka 2008.
Mchikichini
ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 11109. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 25,510waishio humo
Salvador Dali
thumb|Salvador Dali 1965 thumb|Dali 1944: "Ndoto iliyosababishwa na nyuki aliyezunguka tunda sekunde moja kabla ya kuamka" Salvador Dalí (11 Mei 1904 - 23 Januari 1989) aliitwa kwa jina la kiraia Salvador Felipe Jacinto Dalí Domènech alikuwa mchoraji mashuhuri wa Hispania katika karne ya 20. Alifahamika zaidi kwa taswira zake katika mtindo wa usurealisti lakini alikuwa pia mwandishi, mchongaji na mwigaji wa maigizo.
Ziwa Tlawi
Ziwa Tlawi ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.
Salvador Dali
Picha zake zilionyesha mara nyingi ndoto, malevi, homa na maono. Mara kwa mara alimwingiza mke wake Gala ndani ya taswira.
Ziwa Tlawi
Linapatikana katika mkoa wa Manyara.
Salvador Dali
Kati ya wasanii muhimu wa Hispania wa karne ya 20 alikuwa mmoja wa wachache waliompenda dikteta Jenerali Francisco Franco. Alipingwa mara nyingi kwa msimmao huu wa kisiasa.
Xaafuun
thumbnail|right|200px|Masjid katika karne ya 17, mjini Xaafuun Xaafuun ni mji wa Somalia.
Idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa 11,358.
Ziwa Singida
thumbnail|right|200pax|Mandhari ya ziwa Singidani Ziwa Singida ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.
Linapatikana katika mkoa wa Singida.
Twic (jimbo)
Twic State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.
Imegawanyika katika kaunti 6: Akoc County, Panyoc County, Wunrok County, Ajak County, Turalei County na Aweng County.
Elimu ya kujitegemea
Elimu ya kujitegemea ni elimu inayolenga si nadharia au ujuzi tu, bali namna ya kufaidika nayo hata upande wa uchumi kwa kufanya nchi isihitaji kutegemea misaada kutoka nje.
Baada ya Tanzania kupata uhuru
Tanzania mara ilipopata uhuru mwaka 1961 serikali, chini ya uongozi wa waziri mkuu wa kwanza wa Tanganyika, Julius Nyerere, ilifanya jitihada mbalimbali za kuiokomboa nchi, hususan katika suala la elimu. Mipango mbalimbali iliwekwa, na kilele cha mipango hiyo ilikuwa mwaka 1967 wakati wa Azimio la Arusha.
Patrick M'Boma
Patrick M'Boma (alizaliwa 15 Novemba 1970) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Kamerun. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Kamerun.
Karlovac
thumbnail|right|280px|Mji wa Karlovac
Patrick M'Boma
M'Boma ameichezea timu ya taifa ya Kamerun tangu mwaka wa 1995. M'Boma alicheza Kamerun katika mechi 57, akifunga mabao 33.
Malé
thumbnail|right|280px|Mji wa Malé
Karlovac
Karlovac ni mji nchini Kroatia. Idadi ya wakazi wake ni takriban 57,364.
Malé
Malé ni mji mkuu wa jamhuri ya Maldivi. Ina wakazi 81,647 (2004).
Mji upo kwenye kisiwa cha Malé. Kuna bandari na ofisi za serikali. Uwanja wa ndege wa Malé uko karibu na kisiwa cha Hulhule.
24 Julai
Tarehe 24 Julai ni siku ya 205 ya mwaka (ya 206 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 160.
Diego Velázquez
thumb|right|Velasquez alivyojichora mwenyewe mnamo 1630 Diego Velázquez (Juni 1599 - 6 Agosti 1660) alikuwa mchoraji mashuhuri wa Hispania wakati wa karne ya 17.
Alikuwa mchoraji aliyependwa na mfalme Filipo IV wa Hispania akachora watu wengi wa familia ya mfalme na waungwana waliokaa kwenye jumba la kifalme. Mweyewe alioa akazaa mabinti wawili.
Alisafiri pia hadi Italia alikopokea athira mbalimbali kwa kazi yake.
Mto Sinza
Mto Sinza ni kati ya mito ya Tanzania Mashariki.
1300
Makala hii inahusu mwaka 1300 BK (Baada ya Kristo).
Ziwa Welu
Ziwa Welu ni kati ya maziwa madogo ya Tanzania.
Nelson, New Zealand
Nelson (Kimaori: Whakatū) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 45,500 (2010). Iko upande wa kusini wa kisiwa. Eneo lake ni 445 km². Mji ulinazishwa mwaka 1841.
Kisorko
Kisorko (pia Kibozo au Kijenaama) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Mali inayozungumzwa na Wabozo. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisorko imehesabiwa kuwa watu 197,000. Pia kuna Wasorko wengine ambao wamehamia Nigeria wakifuata mto wa Niger. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisorko iko katika kundi la Kimande.
Wahindi Weusi
Wahindi Weusi ni watu wenye asili ya Afrika ambao wanaishi katika nchi za India, Pakistan na Sri Lanka barani Asia. Kwa mwonekano Wahindi Weusi huwa na rangi nyeusi na maumbile ya Kihindi, pia nywele zao ni za singasinga kama walivyo Wahindi asili.
Chimbuko lao ni bara la Afrika kwani ndiyo matokeo ya biashara ya watumwa iliyoshamiri hadi karne ya 19. Watumwa waliochukuliwa Afrika walipelekwa katika maeneo mbalimbali Duniani ikiwemo Amerika lakini wengi zaidi walipelekwa Asia kwa ajili ya shughuli mbalimbali za anasa (hasa wanawake waliofanywa watumwa wa ngono) na uzalishaji mali (hasa wanaume) vkiwemo Kilimo katika mashamba na Uchimbaji wa madini migodini.
Hivyo basi, kadiri siku zilivyokwenda hadi kukomeshwa kwa utumwa kote duniani, watu weusi hao waliendelea kubaki katika maeneo ambayo walikuwa wakifanya kazi na kuingiliana na jamii za wazawa ambako kulipelekea kutokea kwa watoto wenye mchanganyiko wa damu (Chotara) ambao ndio Wahindi Weusi wa leo hii.
Wahindi Weusi ni miongoni mwa jamii ambazo zinabaguliwa hadi sasa kutokana na rangi yao nyeusi tofauti na jamii nyingine ya Wahindi kwani wanaamini ni mkosi kuingiliana na watu weusi na kupata nao watoto, hata hivyo watoto waliopatikana wakati wa utumwa walitelekezwa kwa mama zao na kubakia kama jamii inayojitegemea.
Inter Mirifica
Hati hiyo ilitolewa na Mtaguso wa pili wa Vatikano mapema (4 Desemba 1963) ili kukabili jambo ambalo siku hizi ni zito sana kwa jinsi linavyochangia maisha na utamaduni wa watu duniani kote, yaani vyombo vya upashanaji habari vilivyoendelea hasa katika karne ya 20 na kuwafikia karibu watu wote vikieneza habari, mawazo, maadili n.k.
Hati hiyo maalumu, iliyopata kura 1960 dhidi ya 164 kati ya washiriki wa mtaguso huo, inaitwa kwa Kilatini "Inter Mirifica" (maana yake, "Kati ya Maajabu").
Kwa njia yake Kanisa Katoliki limetamka kuwa linavipokea kwa shukrani kwa Mungu aliyempa binadamu akili ya kuvumbua na kubuni njia hizo zinazoweza kumuinua hata kidini.
Lakini kwa ubaya wa moyo wake anaweza pia kuzitumia kwa uharibifu wake na wa wengine wengi, hasa watoto na vijana wasio na kinga.
Kwa hiyo Kanisa linapaswa kushughulika ili vyombo hivyo vyote vitumike vema kwa kueneza habari njema, maadili na taarifa za kweli ili watu wakabili maisha vizuri na kuokoka.
Hiyo ni kazi ya wachungaji, wazazi na walezi, lakini serikali pia isaidie kutunza mazingira safi.
Mtaguso umeagiza shughuli hizo ziratibiwe kijimbo, kitaifa hata kimataifa.
Kwa kuwa shughuli hizo zina gharama kubwa, Wakristo wanahimizwa kujitolea kwa ukarimu hasa Jumapili maalumu moja kwa mwaka.
Chettia
alt=Sehemu ya Mji wa Chettia, Algeria|thumb|Sehemu ya Mji wa Chettia, Algeria ni mji wa Algeria. Wakazi wake walihesabiwa kuwa 71,490 mwaka 2008.
Binti
thumbnail|right|200px|Binti katika [[kabila la Welayta, Ethiopia.]] Binti (kutoka Kiarabu) ni mtoto wa kike.
Hata mwanamke aliyekua anaweza kutajwa au kujitaja hivyo kati ya jina lake na lile la baba yake.
Itikadi
Itikadi ni muongozo wa kikanuni unaozingatia jamii ama kundi fulani.
Kuna aina kuu mbili za itikadi: itikadi za kisiasa, na itikadi za kiepistemolojia (ni sehemu ya falsafa ambayo inahusu utafiti wa jinsi tunavyojua mambo). Itikadi ya kisiasa ni upangiliaji unaohusu mawazo ya kimaadili na vipi nchi itaendeshwa. Itikadi za kiepistemolojia ni upangiliaji unaohusu mawazo ya kifalsafa, ulimwengu, na jinsi gani watu wanapaswa kufanya maamuzi.
Kuna aina nyingi za itikadi. Moja kati ya hizo ni pamoja na Ukomunisti, Usoshalisti, na ubepari ni itikadi kubwa sana za kiuchumi na kisiasa kwa ujumla.
Hans Aschenborn
Hans Anton alifanya kazi huko Ujerumani na kusini mwa Afrika. Kazi yake imeangaziwa katika ensaiklopidia ya sanaa ya Kijerumani ya Thieme-Becker au Saur.
Bahari ya Njano
Bahari ya Njano ni bahari ya pembeni katika Pasifiki ya magharibi, karibu na China, pamoja na Bahari ya China Mashariki na Bahari ya China Kusini.
1299
Makala hii inahusu mwaka 1299 BK (Baada ya Kristo).
Kisukur
Kisukur ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wasukur. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kisukur imehesabiwa kuwa watu 14,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisukur iko katika kundi la Kichadiki.
Michel Pensée
Michel Pensée (alizaliwa 16 Juni 1973) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Kamerun. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Kamerun.
Pensée ameichezea timu ya taifa ya Kamerun tangu mwaka wa 1997. Pensée alicheza Kamerun katika mechi 7.
Kisur
Kisur (pia Kitapshin) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wasur. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kisur imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisur iko katika kundi la Plateau.
Kipawa
ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 12106. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 49,456 waishio humo.
Kesi
Kesi (kutoka Kiingereza: case kwa maana ya trial) ni utaratibu wa kuamua kisheria kati ya pande mbili zinazogombana au zinazoshindania kitu. Kwa ajili hiyo kuna mamlaka inayotumia ushahidi.
Siku hizi kesi nyingi zinaendeshwa na hakimu katika mahakama.
Kati ya kesi maarufu zaidi katika historia, ipo ile ya Yesu ambayo ilikuwa pacha: kwanza ya kidini mbele ya kuhani mkuu na baraza la Israeli, halafu ya kisiasa mbele ya liwali Ponsyo Pilato wa Dola la Roma. Hatimaye alipewa adhabu ya kifo.
Marmolada
right|thumb|Mlima wa Marmolada ni mlima wa Alpi katika nchi ya Italia (Ulaya Kusini).
Urefu wake ni mita 3,343 juu ya usawa wa bahari, hivyo unazidi milima yote ya Dolomiti.
Koprivnica
thumbnail|right|280px|Mji wa Koprivnica
Koprivnica ni mji nchini Kroatia. Idadi ya wakazi wake ni takriban 24,809.
El Bayadh
alt=Mji wa El bayadh, Algeria|thumb|Mji wa El bayadh, Algeria ni mji wa Algeria. Wakazi wake walihesabiwa kuwa 91,632 mwaka 2008.
1298
Makala hii inahusu mwaka 1298 BK (Baada ya Kristo).
Kisurubu
Kisurubu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wasurubu. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kisurubu imehesabiwa kuwa watu 7170. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisurubu iko katika kundi la Kikainji.
Amri
Amri (kutoka Kiarabu) ni agizo au katazo linalotolewa na mamlaka yoyote kwa watu walio chini yake kwa namna moja au nyingine.
Katika Biblia ni maarufu Amri Kumi za Mungu.
William Agada
William Agada (alizaliwa 17 Septemba 1999) ni mwanasoka wa kulipwa kutoka Nigeria ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Ligi Kuu ya Soka ya Sporting KC.
Kazi
Agada alianza uchezaji wake akiwa na klabu ya Mighty Jets F.C. katika Ligi ya Taifa Nigeria
Eyl
thumbnail|right|200px|Mji wa Eyl Eyl ni mji wa Somalia.
El Jadida
thumb|Mji wa El Jadida, Moroko ni mji ambao upo Moroko wenye wakazi 144,440.
Tazama pia
.
Reuben Kosgei
Reuben Seroney Kosgei (Alizaliwa 2 Agosti 1979) ni mwanariadha wa Kenya wa masafa ya Kati na Masafa Marefu.
Historia
Alizaliwa katika wilaya ya Kapsabet, Kenya mnamo 1979
Kazi yake ya Riadha
Anajulukana kwa umaarufu wake katika shindano la mita 3000 kuruka viunzi na kidimbwi cha maji ambapo aliwahi kuwa mshindi wa nishani ya Dhahabu mwenye umri mdogo zaidi katika Ollimpiki wakati alishinda shindano hili jijini Sydney mnamo 2000 akiwa na umri wa miaka 19 peke yake. Hata hivy, muda wake wa ushindi huo, 8:21:43 ulikuwa muda wa kasi ya chini zaidi katika hisoria ya shindano hilo tangu Mashindano ya Olimpiki ya 1972
Alikuwa mmoja wa wale waliopokea shutma kwa kukosa kushiriki katika katika Mashindano ya Jumuia ya Madola ya 2002 na badala yake wakaamua kufuata madola yaliyokuwa yameahidiwa katika Ligi ya IAAF. Wengine ni Richard Limo na Bernard Lagat.
Katika Mashindano ya Jumuia ya Madola ya 2006, hata hivyo, alishinda nishani ya Shaba katika shindano lilo hilo la mita 3000 kuruka viunzi.
Alishiriki katika shindano la Marathon kwa mara ya kwanza mnamo 2009 katika Mashindano ya Vienna Marathon lakini hakumaliza mbio hizo. Alimaliza wa pili katika Mashindano ya Florence Marathon ya 2009
Mafanikio Muhimu
(zifuatazo zote ni katika shindano la 3000m Kuruka Viunzi)
Awdheegle
Awdheegle ni mji wa Somalia.
Idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa 19,433.
Wau (jimbo)
Aweil State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.
Imegawanyika katika kaunti 8: Kuarjina County, Roc Roc Dong County, Marial Bai County, Odechy County, Kangi County, Busalia County, Bagari County na Baili County.
Matira
Matira ni kijiji cha Kenya katika Kaunti ya Elgeyo-Marakwet.
1297
Makala hii inahusu mwaka 1297 BK (Baada ya Kristo).
Kital
Kital ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Watal. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kital imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kital iko katika kundi la Kichadiki.
Maralal
thumb|right|200px|Mji wa Maralal
Maralal ni mji wa Kenya katika Bonde la Ufa la Afrika Mashariki, kaunti ya Samburu. Ni kata ya Eneo bunge la Pokot Kusini, nchini Kenya.
Wakati wa sensa ya mwaka 2009 ulikuwa na wakazi 35,472.
Hotuba
Hotuba (kutoka Kiarabu; kwa Kiingereza: discourse) ni aina rasmi ya mawasiliano inayotumia lugha kwa namna maalumu ya dini, siasa, sayansi n.k. kadiri ya mazingira na walengwa
Katika Injili, ni maarufu Hotuba ya mlimani ya Yesu.
Osijek
thumbnail|right|280px|Mji wa Osijek
Osijek ni mji nchini Kroatia. Idadi ya wakazi wake ni takriban 129,616.
Hamilton, New Zealand
thumbnail|right|280px|Hamilton, New Zealand Hamilton (Kimaori: Kirikiriroa) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 143,000 (2010). Iko upande wa kaskazini wa kisiwa. Eneo lake ni 98 km². Mji ulinazishwa mwaka 1864.
Antelao
right|thumb|Mlima Antelao, upande wa Magharibi ni mlima wa Alpi katika nchi ya Italia (Ulaya Kusini).
Urefu wake ni mita 3,264 juu ya usawa wa bahari, hivyo na wa pili kati ya milima yote ya Dolomiti.
Abdelhakim Amokrane
Abdelhakim Amokrane (alizaliwa 10 Mei 1994) ni mchezaji wa kandanda wa Algeria anayechezea klabu ya Al-Shorta SC ya ligi ya Algeria Professionnelle 1.
Ushiriki Kimataifa
Julai 2015, Amokrane aliifungia timu ya taifa ya Algeria chini ya umri wa miaka 23 mabao mawili katika ushindi wa 2-0 dhidi ya timu ya Sierra Leone katika mechi ya kwanza kwenye raundi ya tatu ya kufuzu kwa Michuano ya CAF ya U-23 2015.
Heshima
ES Sétif
El Guerrara
alt=Sehemu ya mji wa El Guerrara|thumb|Sehemu ya mji wa El Guerrara ni mji wa Algeria. Wakazi wake walihesabiwa kuwa 59,514 mwaka 2008.
Soddo
thumb|Muonekano wa Sodo. Soddo au (Wolaita Sodo) ni mji uliopo kusini-kati mwa Ethiopia. Ilikuwa ni sehemu ya Sodo Wearda ya zamani ambayo ilihusisha Sodo Zuria.
Sodo ina kiwanja cha ndege na barabara yenye urefu wa kilomita 166 (maili 103) inayounganisha Sodo na Chida, ambayo ujenzi wake ulianza mnamo 1994, ilikamilishwa mapema 1999. Ikiwa na daraja la Bailey la mita 80 (futi 260) lipitalo juu ya mto Omo na madaraja mengine matano, inapunguza umbali kati ya mji mkuu wa mkoa huko Awassa na Mizan Teferi hadi kilometa 400 (mi 250).
Kufikia mwaka 2003 huduma za Sodo ni pamoja na upatikanaji wa simu, huduma ya posta, huduma ya umeme ya masaa 24, benki mbili, na hospitali. Sodo pia ni makao makuu ya Jimbo Katoliki la Soddo-Hosana. Hivi sasa, Sodo inajulikana kwa kuwa kituo cha taasisi kuu za afya na elimu nchini Ethiopia. Hospitali ya Kikristo ya Soddo ina moja ya vituo 10 vya mafunzo ya upasuaji katika Afrika. Hospitali hutoa huduma kamili za matibabu, na upasuaji, pamoja na Mifupa na Ujumla na Uzazi. Hospitali ya Rufaa ya Chuo Kikuu cha Wolaita Sodo pia iko katika mji huu na inahudumia watu karibu milioni mbili. Jumla ya vitanda hospitalini hapo vipo 200; vitanda 60 vilikuwa katika idara ya uzazi na magonjwa ya wanawake. Mwanzoni mwa miaka ya 1930, Sodo ilielezewa kama eneo pekee katika wilaya ya Wolaita linalostahili kuitwa mji. Ilikuwa na soko la Jumamosi na utoaji wa barua kila wiki,kufikia mwaka 1958 Sodo ilikuwa moja ya maeneo 27 nchini Ethiopia iliyoorodheshwa kama Miji ya Daraja la Kwanza. Tawi la Benki ya Biashara ya Ethiopia lilianzishwa kati ya mwaka 1965-1968. Msimamizi wa Sodo Zuria wearda na mwanaharakati wa wanafunzi, Melaku Gebre Egziahber, alikamatwa mnamo 1975 kwa kuhamasisha wakulima na maskini wa mijini kujitokeza dhidi ya "wanyonyaji" katika mji huo. Mnamo 1984, kambi ya wakimbizi ilianzishwa katika mji huo kwa wahanga wa njaa ya mwaka huo.
Mwaka 2016 idadi ya wakazi ilikadiriwa kuwa 253,322 ).
Nikola Kalinić
thumb|341x341px|Nikola Kalinic Nikola Kalinić (alizaliwa 5 Januari 1988) ni mchezaji wa klabu ya Kroatia ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Hispania iitwayo Atlético Madrid na timu ya taifa ya Kroatia. Kalinić alianza kazi yake na klabu ya Hajduk Split iiliyopo nchini kroatia kabla ya kuhamia Uingereza katika klabu ya Blackburn Rovers kwa £ 6,000,000 mwaka 2009.
A.C. Milan
Mnamo 22 Agosti 2017, Kalinić alijiunga na klabu ya A.C. Milan kwa mkopo na baadaye kununuliwa  kwa ada ya  € 25,000,000. Alichagua kuvaa jezi nambari 7.Aliweza kushinda katika mechi ambayo walishinda 2-1 dhidi ya Cagliari mnamo Agosti 27, akiingia  kama mbadala katika dakika ya 78.
Atletico Madrid
Tarehe 9 Agosti 2018, Atlético Madrid ilimsaini Kalinić kwenye mkataba wa miaka mitatu(3).Alicheza La Liga kwa mara ya kwanza mnamo 1 Septemba,  na kupoteza  0-2 dhidi ya Celta Vigo akiingia kama mbadala katika dakika ya 56. Mnamo tarehe 8 Desemba 2018, alianza katika mchezo dhidi ya Alaves badala ya Diego Costa aliyejeruhiwa na kufunga bao lake la kwanza katika ushindi wa magoli 3-0 nyumbani.
John F. Kennedy
John Fitzgerald Kennedy (29 Mei 1917 – 22 Novemba 1963) alikuwa Rais wa Marekani kuanzia mwaka 1961 hadi alipouawa.
Maisha
Alikuwa mtoto wa pili katika familia ya watoto 9. Baba yake alikuwa mfanyabiashara maarufu wa ukoo wenye asili ya Eire.
Vita Kuu ya Pili ilipoanza alijiunga na jeshi la wanamaji. Mwaka 1943 alijeruhiwa katika shambulio lililofanywa na ndege za kivita za Japani.
Mwaka wa 1957 Kennedy alituzwa Tuzo ya Pulitzer ya Wasifu kwa ajili ya wasifu ya wabunge wanane wa Senati ya Marekani; kitabu kiliitwa Profiles in Courage.
Mwaka 1947 alianza kujiingiza katika siasa na mwaka 1960 alichaguliwa kuwa Rais wa Marekani. Ni rais pekee muumini wa Kanisa Katoliki katika historia ya nchi hiyo.
Kitala
Kitala ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Watala. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kitala imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitala iko katika kundi la Kichadiki.
John F. Kennedy
Maisha
Aliuawa kwa kupigwa risasi tarehe 22 Novemba 1963, akiacha mke na watoto wawili.
Atakumbukwa kwa kutetea haki za watu wote bila kujali rangi yao.
Kati ya mengine alisema "Wamarekani wasiulize Marekani imewatendea nini, bali wajiulize kwanza wao wenyewe wameitendea nini nchi yao".
Besart Berisha
Berisha ameichezea timu ya taifa ya Albania tangu mwaka wa 2006. Berisha alicheza Albania na Kosovo katika mechi 17.
Misigiri
Misigiri ni mji mdogo katika kata ya Ulemo kwenye Wilaya ya Iramba (Mkoa wa Singida, Tanzania). Msigiri inapitiwa na barabara kuu kutoka Dodoma iendayo Mwanza mpaka nje ya nchi kama Kongo, Rwanda na Burundi.
Idadi ya wakazi imeongezeka kutokana na usafiri ulioboreshwa na nafasi za kiuchumi kama vile biashara, kilimo na uchimbaji wa madini ya dhahabu. Kuna kilimo cha mazao ya biashara kama vile alizeti na karanga.
Karl Peters
thumb|350px|Carl Peters (1856-1918) thumb|250px|Peters akitangazwa kama muumba wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani Karl Peters au Carl Peters (27 Septemba 1856 – 10 Septemba 1918) alikuwa mpelelezi na mwanasiasa Mjerumani aliyeanzisha koloni la Afrika ya Mashariki ya Kijerumani.
Utoto na masomo
Peters alizaliwa mwaka 1856 Neuhaus de Elb, ndani ya ngome ya Hannover, katika Ujerumani ya Kaskazini kama mtoto wa nane wa mchungaji wa Kilutheri.
Baada ya kumaliza shule ya sekondari, alisoma historia na falsafa kwenye vyuo vikuu vya Göttingen, Tübingen na Berlin. Akiwa chuoni alivutwa na mafundisho ya Udarwini wa Kijamii yanayotangaza kwamba ni haki na halali kama wenye nguvu duniani wanatawala na kukandamiza watu dhaifu.
Baada ya masomo yake ya historia alifanya kazi London (Uingereza) mnamo 1882/1883. Alijifunza mengi kuhusu himaya ya kikoloni ya Uingereza na utawala wake juu ya nchi nyingi.
Itikadi ya ukoloni
Peters alisikitika kuona Ujerumani haikuwa na koloni hadi wakati ule. Aliamini kwamba makoloni huongeza utajiri na enzi ya nchi yenye makoloni jinsi ilivyoonekana katika mfano wa utawala wa Kiingereza juu ya India. Alitaka kuwapatia Wajerumani nafasi waliyostahili machoni pake kati ya mataifa ya Ulaya.
Wakati uleule wafanyabiashara wa Hamburg na Bremen kaskazini mwa Ujerumani walikuwa na biashara nzuri na sehemu za pwani ya Afrika ya Magharibi lakini waliona jinsi gani Waingereza na Wafaransa walivyofanya mikataba na watawala Waafrika na kuzuia wanfanyabiashara wasio wa taifa lao. Hasa mapatano ya Sierra Leone baina ya Uingereza na Ufaransa ya mwaka 1883 yaliwashtusha wafanyabiashara Wajerumani, kwa sababu Uingereza na Ufaransa zilipatana hapa kuhusu "maeneo ya athira" katika Afrika ya Magharibi bila mawasiliano na nchi nyingine. Hapo wafanyabiashara kadhaa Wajerumani walianza kudai ulinzi kutoka serikali yao. Serikali chini ya Chansella Bismarck iliwahi kukataa maombi hayo lakini mwisho wa mwaka 1883 alimtuma mwakilishi pamoja na manowari aliyeelekea Afrika ya Magharibi kwa shabaha ya kufanya mikataba na watawala wenyeji pale ambako Waingereza na Wafaransa hawajafanya hivyo bado.
Peters aliporudi Ujerumani mwaka 1883 alijishughulisha, tena kwa nguvu, na siasa ya kudai koloni kwa Ujerumani. Alikuta shirika moja lililounganisha wanasiasa mbalimbali waliopenda kuunda koloni lakini Peters aliwapuuza akiwaona kama watu wanaoongeaongea badala ya kufanya kazi.
Kuanzisha Afrika ya Mashariki ya Kijerumani
Machi 1884 Peters aliunda "Shirika la Ukoloni wa Kijerumani" (Gesellschaft für Deutsche Kolonisation). Peters na wenzake walitaka kununua au kwa namna yoyote kupata maeneo; waliangalia Amerika ya Kusini na pia Afrika Kusini. Waliandaa safari ya kuelekea nchi ya Washona (Zimbabwe) ambako habari za upatikanaji wa dhahabu zilienea. Wakiandaa safari yao walifahamishwa kwamba eneo hili lilikuwa tayari katika upeo wa athira ya Uingereza. Hivyo walibadilisha mpanga wakaamua kulenga Afrika ya Mashariki. Wakati huo himaya pekee iliyotambuliwa kimataifa ilikuwa Usultani wa Zanzibar. Kamati kuu ya shirika ilimpa Peters wito wa kupata maeneo katika Afrika ya Mashariki kwa imani ya kuwa utawala wa Zanzibar ni wa pwani tu.
Safari ya Usagara
Tarehe 10 Novemba 1884 Peters alifika Unguja pamoja na wanakamati wawili ili aendelee kuzunguka kwenye bara. Serikali ya Kijerumani ya Chansella Bismarck haikukubali mipango yake kwa sababu iliogopa vurugu kwenye mkutano ulioitishwa tayari. Hivyo Peters alipofika kwenye ubalozi wa Ujerumani mjini Zanzibar alipokewa kwa barua kutoka Berlin iliyosema ya kwamba hawezi kutegemea msaada wowote kwani juhudi zake ziko nje ya siasa ya nchi.
Peters akimwogopa Sultani pamoja na Waingereza alivuka kwa siri kutoka Unguja kwenda bara. Alifaulu kutembelea masultani au machifu kadhaa waliotia aina ya sahihi kwenye karatasi walizoonyeshwa na Peters. Karatasi hizo ziliandikwa kwa lugha ya Kijerumani zikisema ya kwamba chifu fulani aliweka eneo lake chini ya mamlaka ya shirika la Kijerumani pamoja na kulipatia shirika hilo haki ya kutumia maeneo na malighafi yote.
Kuna hakika ya kwamba machifu hawakuelewa walichofanya kwa kuchora alama zao kwenye karatasi hizo; walifikiri kwamba wameahidiwa ulinzi kutoka kwa mtawala wa mbali ambaye labda siku moja atakuwa na faida kwao, lakini hawakuelewa kwamba walitoa kibali kwa wageni kutawala nchi.
Peters mwenyewe alisimulia jinsi alivyowapa machifu pombe kali hadi wakawa tayari kuchora alama zao kwenye karatasi walizoonyeshwa bila kuelewa maana yake.
Kwa njia hiyo katika muda mfupi kati ya tarehe 23 Novemba na 17 Desemba 1884 Peters alipata hati kutoka watu alioita machifu wa Usagara, Nguru, Useguha na Ukami kwa ajili ya shirika lake, jumla eneo la km² 140,000.
Kukubaliwa na serikali ya Ujerumani
Peters alirudi Ujerumani mnamo Februari 1885 katika siku za mwisho za Mkutano wa Berlin. Aliomba barua ya ulinzi kutoka serikali kwa ajili ya maeneo aliyodai kuwa chini ya shirika la ukoloni. Chansella Mjerumani Bismarck aliendelea kumkatalia. Hati za Peters aliziita karatasi zenye michoro bila thamani ya watu weusi.
Lakini Peters alimtishia kuweka maeneo hayo chini ya ulinzi wa mfalme Leopold II wa Ubelgiji aliyekuwa tayari kupanua himaya yake ya Kongo iliyotambuliwa na serikali za Ulaya wakati wa mkutano. Kutokana na tishio hilo Bismarck alikubali, na Peters akapewa hati rasmi ya kifalme iliyoweka maeneo ya shirika la koloni chini ya ulinzi wa Dola la Ujerumani.
Shirika la Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki
Sultani wa Zanzibar hakufurahishwa na habari hizo, akapinga kwa telegramu aliyotumia Berlin akidai kuwa Peters aliingia bila kibali na kufanya mikataba na machifu waliokuwa chini ya Zanzibar. Lakini baada ya kutoa barua za ulinzi Berlin iliona haja ya kusimama imara ikapeleka manowari 8 huko Zanzibar chini ya admeri Knorr. Sultani alikosa uwezo wa kushindana na jeshi hilo akakubali mikataba ya Peters na kwamba Wajerumani watumie bandari ya Daressalaam.
Pia aliwasiliana na madhehebu ya Ujerumani ili kupata wamisionari ambao wasaidie malengo yake. Lakini itikio lao lilikuwa tofauti. Kwa mfano, tarehe 18 Aprili 1887 padri Andreas Amrhein, mwanzilishi wa Wabenedikto wamisionari wa Mt. Otilia, alimuandikia hivi Papa Leo XIII kuhusu mazungumzo yake na Peters: "Wao wanataka wamisionari kwa ajili ya faida yao wenyewe. Lakini nimeweka masharti: wamisionari wafanye kazi yao kwa uhuru wote, bila kupingwa kwa namna yoyote na wakoloni. Licha ya hayo naona kwamba wamisionari wataweza kuwalinda wenyeji wasinyonywe ovyo na wakoloni na wafanyabiashara".
Mwaka 1887 Karl Peters alirudi Afrika kama mkurugenzi wa utawala wa kampuni. Aliingia katika majadiliano na Sultani Barghash ibn Sa'id kuhusu utawala wa pwani.
Baada ya kifo cha Bargash mwaka 1888 Peters alifaulu kumshawishi Sultani mpya Khalifa ibn Sa'id kulikodisha eneo lote la pwani kwa Shirika la Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki.