cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Lugha za Kiaustro-Asiatiki
thumbnail|Uenezaji wa lugha za Kiaustro-Asiatiki Lugha za Kiaustro-Asiatiki ni familia ya lugha ambazo huzungumzwa katika nchi za Asia ya Kusini-Mashariki. Katika familia hiyo kuna lugha 168 zenye wasemaji takriban milioni 100. Lugha za Kiaustro-Asiatiki zenye wasemaji wengi mno ni Kivietnam na Kikhmer ambazo moja ni lugha rasmi nchini Vietnam na nyingine nchini Kamboja.
Mto Rubumba (Gitega)
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Gitega).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Uwanja wa jiji la Jalingo
Uwanja wa michezo wa Jolly Nyame ni uwanja unaotumika kuanda michezo mbalimbali, unapatikana katika jimbo la Jalingo, nchini Nigeria. Hivi sasa unatumiwa zaidi kwa mchezo wa Mpira wa miguu na ni uwanja wa nyumbani wa timu ya Taraba F.C.. Uwanja huo una uwezo wa kustahimili takribani watu 12,000 na ulijengwa mnamo mwaka 2002.
Lagos
thumb|300px|Lagos inavyoonekana kutoka bandari yake Lagos ni mji mkubwa wa Nigeria. Ilikuwa mji mkuu wa nchi hadi mwaka 1991.
Ikiwa na wakazi takriban milioni 12 katika eneo la jiji na milioni 15 - 22 katika rundiko la mji ni kati ya miji mikubwa zaidi ya Afrika; inawezekana kwamba idadi ya watu imeshapita ya Kairo, hivyo kuwa jiji lenye watu wengi barani Afrika.
Lagos ilianzishwa kama mji wa bandari uliokua juu ya visiwa vidogo karibu na mdomo wa wangwa wa Lagos unapounganika na Bahari ya Atlantiki.
William Wordsworth
William Wordsworth (7 Aprili 1770 – 23 Aprili 1850) alikuwa mwandishi na mshairi muhimu wa karne ya 19 nchini Uingereza. Maandiko yake yahesabiwa kati ya fasihi ya kiromantiki na amesifiwa hasa kwa shairi ya "The Prelude" (= Utangulizi).
Lagos
Bandari ya Lagos iko kati ya bandari muhimu zaidi Afrika.
William Wordsworth
Maisha yake
Tangu 1793 alianza kutoa shairi zake zilizopendwa na wasomaji.
Lagos
Jiografia
Lagos iko mwambaoni mwa Ghuba ya Guinea; wenyeji hutofautiana sehemu mbili kuu ambazo ni "kisiwani" (The Island) na "barani" (Mainland).
Lagos kisiwani
Lagos kisiwani ni zaidi ya kisiwa kimoja, jina hili linajumlisha pande zote zilizotengwa na bara kwa mfereji ambao ni mlango wa wangwa wa Lagos kwenda baharini. Visiwa vikubwa ni Lagos Island, Ikoyi, na Viktoria pamoja na visiwa vidogo mbalimbali, mara nyingi mifereji midogo kati yake imeshafunikwa kwa majengo na madaraja mengi au kujazwa. Sehemu hii ni kitovu cha biashara na maofisi pamoja na makazi yenye bei za juu.
William Wordsworth
Maisha yake
1805 alimwoa Mary Hutchinson akazaa naye watoto 5.
Lagos
Lagos kisiwani
Madaraja matatu makubwa huunganisha sehemu ya kisiwani na bara ambazo ni madaraja ya Carter, Eko na daraja la tatu la bara.
William Wordsworth
Maisha yake
Akaendelea kuwa maarufu na mwaka 1843 akapokea cheo cha mshairi rasmi wa mfalme.
Lagos
Lagos kisiwani
thumb|right|350px|Ramani ya eneo la Lagos
Lagos bara
Wakazi wengi wa Lagos huishi barani, ng'ambo ya wangwa. Huko viko viwanda vingi.
Utawala
Hadi mwaka 2006 kulikuwa na manisipaa ya Lagos iliyojumlisha Lagos Visiwani pamoja na maeneo machache barani. Mwaka ule manisipaa ilivunjika na kugawiwa kwa halmashauri mbalimbali. Hali halisi jiji likaendelea kukua barani. Tangu siku zile serikali inalenga kuimarisha utawala kwenye ngazi za chini.
Ndani ya eneo la Lagos hakuna muundo wa manisipaa au jiji moja bali kuna halmashauri 16 zinazoitwa Local Government Area (LGA) na kuunganishwa katika "Metropolitan Lagos". Idadi za wakazi hapa chini zinarejea sensa ya 21 Machi 2006.
Tabianchi
Lagos huwa na tabianchi ya savana tropiki (Aw) kufuatana na upambanuzi wa Koeppen. Kiwango cha mvua kinatofautiana sana baina ya majira ya mvua na ya ukame. Masika (yenye mvua) yaanza mwezi Aprili na kuishia Oktoba. Ya ukame yako kati ya Novemba hadi Machi. Mwezi wenye mvua nyingi ni Juni yenye usimbishaji wa mm 315.5, ilhali Januari ina milimita 13.2 pekee.
Lagos iko karibu na ikweta, tena kwenye uwiano wa bahari, hivyo hakuna tofauti kubwa katika halijoto kati ya miezi ya mwaka. Wakati wa Machi wastani uko kwenye sentigredi 28.5 na Agosti huwa na 25.
Historia
Kiasili eneo la Lagos lilikaliwa na kabila la Waawori ambao ni sehemu ya Wayoruba. Katika karne ya 15 ikaitwa "Oko".
Chini ya chifu wao Olofin hao Waawori wakahamia kwenye visiwa ndani ya wangwa pamoja na Kisiwa cha Lagos
Katika karne ya 16 eneo lilitwaliwa na milki ya Benin na kisiwa cha Lagos kilikuwa kambi la kijeshi la Benin kilichoitwa "Eko". Jina hili linatumiwa hadi leo na wenyeji wa Lagos.
Mwaka 1472 baharia Mreno Ruy de Sequeira alifika Eko akaanzisha kituo cha "Lagos" - kwa Kireno neno hili lamaanisha "maziwa": ni pia jina la mji wa Ureno ya kusini.
Katika karne zilizofuata Lagos ilikuwa ufalme mdogo wa Kiyoruba. Mtawala wake alistawi na kutajiriki kutokana na biashara na wafanyabiashara kutoka Ulaya. Sehemu kubwa ilikuwa biashara ya watumwa.
Katika karne ya 19 Uingereza ilibadilisha msimamo wake kuhusu utumwa wakijaribu kukandamiza biashara hiyo katika Afrika ya Mashariki. Mwaka 1841 Oba mpya aliyeitwa Akitoye alipiga marufuku biashara ya watumwa lakini alipinduliwa kwa sababu ya upinzani wa wafanyabiashara wenyeji. Akitoye aliomba usaidizi wa Uingereza. Manowari za Kiingereza zilishambulia Lagos tarehe 26 na 27 Desemba 1852 na kumrudisha mfalme.
Matatizo ya biashara ya watumwa yaliendelea na Waingereza walichukua kisiwa cha Lagos na kuifanya kwanza eneo lindwa halafu koloni. Oba alibaki na madaraka machache.
Uchumi
250px|thumb|Mtaa wa vibanda wa Makoko, Lagos Lagos ni kitovu cha uchumi wa Nigeria. Kiasi kikubwa cha pato la taifa kinazalishwa hapa. Makao makuu ya makampuni makubwa na benki yako Lagos Kisiwani.
Lagos ni pia moyo wa tasnia ya mawasiliano (ICT) ya Afrika ya Magharibi.
Sehemu za Lagos zina hali ya juu, hata hivyo theluthi mbili za wakazi huishi katika mitaa ya vibanda pasipo maji ya bomba na vyoo vya kutosha.
Bandari ya Lagos ni bandari kubwa ya Nigeria iko pia kati ya mabandari makubwa ya Afrika. Ina pande tatu ambazo ni kando la kisiwa cha Lagos chenyewe halafu sehemu za Apapa (penye kituo cha kontena) na Tin Can. Bandari imeunganishwa na mfumo wa reli ya Nigeria.
Sehemu muhimu ya biashara ya bandari ni petroliamu inayosafirishwa hapa kwenda kote duniani. Mafuta ya petroli na bidhaa zilizotengenezwa kutoka mafuta hayo ni sawa na asilimia 14 za Jumla ya Pato la Taifa (GDP) na 90% za mapato ya fedha za kigeni.
Yohane Nepomuk Neumann
Yohane Nepomuk Neumann, C.Ss.R. (Prachatice, Austria-Hungaria , 28 Machi 1811 – Philadelphia, Marekani, 5 Januari 1860) alikuwa Mkristo wa Bohemia (Ucheki) aliyehamia Marekani mwaka 1836 ili aweze kupata upadrisho , akapewa baada ya wiki tatu tu.
Halafu akajiunga na Waredentori ili kufaidika na maisha ya kijumuia (1840) na hatimaye akawa askofu mkuu wa Philadelphia (1852–1860). Katika jimbo kuu hilo aliunda mfumo wa shule wa kijimbo wa kwanza nchini Marekani: chini yake kutoka 1 tu, shule zake zikawa 200. Pamoja na kushughulikia sana malezi ya watoto, aliwajibika kwa hali na mali kwa ajili ya umati wa wahamiaji fukara.
Papa Paulo VI alimtangaza mwenye heri tarehe 13 Oktoba 1963 na mtakatifu tarehe 19 Juni 1977, mwanamume wa kwanza (na hadi sasa wa pekee) raia wa nchi hiyo.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Miriam Tlali
Miriam Tlali (amezaliwa 1933 mjini Johannesburg) ni mwandishi wa riwaya kutoka Afrika Kusini. Riwaya na hadithi zake mara nyingi zahusu maisha yake Tlali katika kitongoji cha Soweto.
Edmonton
thumbnail|right|280px|Edmonton, Kanada
Mji ulianzishwa mwaka 1795.
Luduga
Luduga ni jina la kata ya Wilaya ya Wanging'ombe katika Mkoa wa Njombe, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,947 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 59304
Minnesota
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Jimbo la Minnesota
Minnesota ni kati ya majimbo ya kujitawala ya Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu wa jimbo ni Saint Paul na mukubwa jimboni ni Minneapolis. Iko katikati ya Marekani bara ikipakana na Kanada (Manitoba) na Ontario), Wisconsin, Iowa, South Dakota, na North Dakota. Upande wa maawio kuna la ziwa Superior. Idadi ya wakazi wa jimbo lote hufikia watu 5,220,939 (2008) wanaokalia eneo la 225,365 km² ambalo ni hasa milima na jangwa.
Stanford, California
thumbnail|right|280px|Ofisiya posta ya Mji wa Stanford, California
thumb|right|260px|Mahali pa Stanford katika Santa Clara County na [[California]] Stanford ni mji wa Marekani katika jimbo la California. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 13,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 23 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 7 km².
Västra Götalands län
thumb|Moja ya picha ndani ya mkoa wa Västra Götalands län Västra Götalands län (Kiswahili: Wilaya ya Västra Götaland) ni kati ya wilaya 21 za Uswidi. Makao makuu yako Göteborg.
Kurşunlu
thumb|Ramani ya Kurşunlu ni mji na wilaya iliopo Mkoani Çankırı kwenye kanda ya Anatolia ya Kati huko nchini Uturuki.
Kimakhuwa-Saka
Kimakhuwa-Saka (au Kisakati) ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wamakua. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimakhuwa-Saka imehesabiwa kuwa watu 212,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimakhuwa-Saka iko katika kundi la P30.
Kigurinji
Kigurinji ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wagurinji katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kigurinji 590, hata hivyo lugha imo hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigurinji kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.
Vergilio
thumbnail|Vergilio Publius Vergilius Maro (jina limefupishwa pia kama Virgil au Vergil), (15 Oktoba 70 KK - 21 Septemba 19 KK) alikuwa mwandishi na mshairi mashuhuri wa Roma ya Kale. Aliandika kwa lugha ya Kilatini.
Vergilio alizaliwa Italia ya Kaskazini akasoma mjini Roma alipoanza kutunga shairi zake za kwanza akaendelea kuishi Italia ya Kusini karibu na Napoli.
Wakati wa maisha yake ulikuwa kipindi cha utawala wa Julius Caesar, vita ya wenyewe kwa wenyewe baada ya Caesar na mwanzo wa utawala wa Augusto. Mashairi ya Vergilio yanahusu maisha ya kila siku pamoja habari za kihistoria hasa masimulizi juu ya mashujaa wa kale.
Saint-Herblain
thumbnail|right|280px|Kaninisa katika Mji wa Saint-Herblain
Saint-Herblain ni mji wa Ufaransa.
Msikiti
Waislamu wengi mara nyingi huita msikiti kwa kutumia jina la Kiarabu, ambalo ni masjid - مسجد — inatamkwa [ˈmæsʤɪd] (wingi wake ni: masajid kwa Kiarabu: مساجد — inatamkwa /mæˈsæːʤɪd/).
Kutoka Uarabuni misikiti imeenea duniani kote, ikiunganishwa mara nyingine na minara.
Baadhi yake inatumia sanaa ya hali ya juu.
Kidusun cha Kati
Kidusun ya Katikati ni lugha ya Kiaustronesia nchini Malaysia inayozungumzwa na Wadusun. Lahaja kubwa hasa ni Kibundu na Kiranau. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kidusun ya Katikati imehesabiwa kuwa watu 141,000, pamoja na Wabundu 70,000 na Waranau 50,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidusun ya Katikati iko katika kundi la Kiborneo-Kaskazini.
Hannover
Hannover ni mji mkuu wa jimbo la Saksonia ya chini nchini Ujerumani. Idadi ya wakazi wake ni takriban 519,000.
Mtangulizi wa mji ilikuwa kijiji kando la mto Leine kwenye nafasi ya kuvuka mto huu kwa miguu; mabaki ya makazi yaligunduliwa yaliyokuwepo tangu zamani za uzaliwa kwa Kristo. Soko la "Hanovere" lilitajwa mara ya kwanza mwaka 1150 likapata haki ya mji mwaka 1241. Mji ulikua haraka ukatajirika na kujenga ukuta wa kinga pamoja na minara mingi. 1533 wananchi wa Hannover waliamua kujiunga na mwendo wa uprotestanti wa Martin Luther. Mwaka 1636 mtawala wa tawi moja la watemi Braunschweig-Lüneburg alifanya mji makao makuu yake na tangu mwaka ule Hannover ilikuwa mji mkuu wa sehemu kubwa za Ujerumani ya kaskazini. 1714 mtemi wa Hannover Georg Ludwig alichaguliwa kuwa mfalme George I wa Uingereza akahamia London; wafalme wa Uingereza walikuwa pia watemi wa Hannover hadi 1837 lakini walikaa Uingereza. Tangu 1837 maungano ya kifalme yalikwisha na mfalme Ernst August I wa Hannover alikaa tena mjini hadi 1866, ambako ufalme wa Hannover ulitekwa na Prussia na mji wa Hannover ilikuwa mji mkuu wa jimbo la Hannover ndani ya Prussia.
Maendeleo ya kisasa yalifika mjini kwa kujengwa kwa taa za gesi kwenye mitaa ya mjini mwaka 1825 ilikuwa mji wa kwanza wa Ulaya uliopata taa za gesi mtaani. Reli ya kwanza iliunganisha Hannover na miji ya jirani mwaka 1843. Kuwa sehemu ya nchi kubwa ya Prussia iliongeza nafasi za kiuchumi za mji na idadi ya wakazi ilikua haraka. Mwaka 1871 walikuweko wakazi 87,000 na mwaka 1912 313,000.
Mji ulikuwa na viwanda vingi; kati ya makampuni makubwa yako hadi leo Volkswagen (motokaa), Continental (matairi), Bahlsen (vyakula), Talanx, VHV na Hannover Re (Bima).
Wakati wa vita kuu ya pili ya dunia sehemu kubwa za mji ziliharibiwa na mabomu. Tangu 1946 ilikuwa Hannover mji mkuu na makao ya serikali ya jimbo la Nidersachsen ikaendelea kukua hadi kupita nusu milioni ya wakazi.
Kutokana na mahali pake ni kitovu cha usafiri katika Ujerumani maana njia za reli na barabara kuu kati ya kaskazini na kusini pia kati ya mashariki na magharibi zinakutana hapa pamoja na mfereji wa Mittellandkanal.
Uwanja wa michezo wa Jay Jay Okocha
Uwanja wa Jay Jay Okocha ni uwanja unaopatikana huko Aniocha Kusini nchini Nigeria na uliopewa jina la nahodha wa zamani wa Super Eagles Jay-Jay Okocha. Hivi sasa unatumika zaidi kwa mpira wa miguu [soka] la miguu na ni uwanja wa nyumbani wa timu ya mpira ya {Delta Force FC} Iliyopewa jina jipya baada ya (Okocha) mnamo Juni  mwaka 2008, uwanja huo una uwezo wa kubeba watu 8,000 na uliandaa mechi za Mashindano ya 2008 WAFU U-20 na ilishinda timu ya kitaifa ya mpira wa miguu chini ya miaka 20 ya Ghana.
Kimakhuwa-Shirima
Kimakhuwa-Shirima ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji inayozungumzwa na Wamakua. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimakhuwa-Shirima imehesabiwa kuwa watu 618,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimakhuwa-Shirima iko katika kundi la P30.
Friederike Otto
Friederike (Fredi) Elly Luise Otto (alizaliwa 29 Agosti 1982) ni mtaalamu wa hali ya hewa ambaye kufikia Desemba 2021 alifanya kazi kama mhadhiri mkuu katika Taasisi ya Grantham ya mabadiliko ya tabianchi na mazingira katika Chuo cha Imperial London. Hapo awali alikuwa Mkurugenzi mshiriki katika Taasisi ya Mabadiliko ya Mazingira (ECI) Chuo Kikuu cha Oxford.
Wapasionisti
Wapasionisti (kutoka jina rasmi la Kilatini: Congregatio Passionis Iesu Christi, kifupi: C.P.) ni shirika la kitawa la kikleri la Kipapa la wanaume Wakatoliki lililoanzishwa na Paulo wa Msalaba mwaka 1725 kwa kusisitiza ibada kwa mateso ya Yesu.
Örebro län
Örebro län (Kiswahili: Wilaya ya Örebro) ni kati ya wilaya 21 za Uswidi. Makao makuu yako Örebro.
Wapasionisti
Mwaka 2016 walikuwa 1,964, wakiwemo mapadri 1,540.
Saint-Joseph, Réunion
thumbnail|right|280px|Mji wa Saint-Joseph
Saint-Joseph ni mji wa Ufaransa.
Breinigerberg
thumbnail|right|280px|Mji wa Breinigerberg
Breinigerberg ni kitongoji chenye wakazi 971 ambacho ni sehemu ya mji wa Stolberg (karibu na Eschweiler) uliopo baina ya Köln na Aachen karibu na Uholanzi na Ubelgiji.
Uwanja wa michezo wa Wembezi
Uwanja wa michezo wa Wembezi ni uwanja wa michezo wenye matumizi mengi uwanja huu unapatikana huko Estcourt, KwaZulu-Natal Afrika ya kusini. Kwa sasa unatumika sana kwa mechi za mpira wa miguu na ni ukumbi wa nyumbani wa timu ya Wembezi Juventus kwenye ligi ya Vodacom.
Mto Rugabano (Gitega)
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Gitega).
Kidusun-Sugut
Kidusun ya Sugut ni lugha ya Kiaustronesia nchini Malaysia inayozungumzwa na Wadusun. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kidusun ya Sugut imehesabiwa kuwa watu 12,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidusun ya Sugut iko katika kundi la Kiborneo-Kaskazini.
Jahdiel
alt=Eben na Jahdiel wakati wa harusi yao mnamo 2013|thumb|Eben na Jahdiel wakati wa harusi yao mnamo 2013 Grace Jahdiel Benjamin (jina la kwanza 'Okoduwa ') anajulikana kwa jina lake la kisanii Jahdiel, ni mwimbaji wa kisasa wa nyimbo za Injili wa Nigeria, mtunzi wa nyimbo na mwimbaji. Alianza taaluma yake ya muziki mnamo 2006, akitoa albamu yake ya kwanza ya Heritage mnamo 2008. Yeye ni mmoja wa wasanii kadhaa wa injili chini ya Loveworld Records of Christ Embassy. Jahdiel amesainiwa na Hammer House Records, kampuni ya rekodi inayomilikiwa na mumewe Eben.
Lynn Nottage
Lynn Nottage (amezaliwa Novemba 2, 1964) ni mwandishi wa maigizo wa Kimarekani ambaye kazi yake mara nyingi huzingatia uzoefu wa watu wa tabaka la kufanya kazi, haswa watu wa tabaka la kufanya kazi ambao ni Weusi. Amepokea Tuzo ya Pulitzer ya Drama mara mbili: mwaka wa 2009 kwa mchezo wake wa Ruined, na mwaka wa 2017 kwa mchezo wake wa Jasho. Alikuwa mwanamke wa kwanza (na bado ndiye pekee) kushinda Tuzo ya Pulitzer ya Drama mara mbili.
Wasifu
Lynn Nottage alizaliwa mnamo Novemba 2, 1964, huko Brooklyn, New York. Mama yake Ruby Nottage alikuwa mwalimu na mkuu wa shule na baba yake Wallace alikuwa mwanasaikolojia wa watoto. Alienda Shule ya Saint Ann kwa shule ya msingi, na kuhitimu kutoka Shule ya Upili ya Fiorello H. LaGuardia. Akiwa shule ya upili, aliandika igizo lake la kwanza la urefu kamili, The Darker Side of Verona, kuhusu kampuni ya Shakespeare ya Kiafrika na Amerika inayosafiri kupitia Kusini. thumb| Usomaji wa nottage kwenye Occupy Wall Street, Novemba 2011
540
Waliozaliwa
bila tarehe
Warshawa
Warshawa (kwa Kipoland: Warszawa; kwa Kiingereza Warsaw) ni mji mkuu wa Poland pia mji mkubwa wa nchi, wenye wakazi milioni mbili hivi (1.78 mln - 2018). thumb|400px|Kitovu cha kihistoria cha Warshawa.
Historia
Warshawa imekuwa mji tangu karne ya 13, ikawa mji mkuu wa Poland mwaka 1596.
Iliharibiwa mara nyingi katika historia yake, hasa wakati wa vita kuu ya pili ya dunia. Wapoland walijaribu kuasi dhidi ya Wajerumani walioshika mji kati ya miaka 1939 na 1944; pamoja na vifo vingi, asilimia 90 za nyumba zote ziliharibiwa.
Baada ya vita mji ulijengwa upya mara nyingi kwa kurudisha nyumba zinazofanana na nyumba za kale.
Kitovu chake kimeorodheshwa na UNESCO kati ya mahali pa Urithi wa Dunia.
Utamaduni
Kuna vyuo 66 pamoja na Chuo Kikuu cha Warshawa, vyuo vikuu vingine, nyumba za maigizo, opera na makumbusho mbalimbali.
Ad Dhahirah
Ad Dhahirah ni moja ya mikoa 9 ya kujitawala ya Omani. Idadi ya wakazi wake ni takriban 130,177. Makao makuu ni Ibri.
Warshawa
Uchumi
Warshawa ni mji wa viwanda vingi vya kutengenezea chuma, mashine, motokaa na mengine mengi.
Palo Alto, California
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Palo Alto, California
thumb|right|260px|Mahali pa Palo Alto katika Santa Clara County na [[California]] Palo Alto ni mji wa Marekani katika jimbo la California. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 61,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 9 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 66 km².
Amerigo Vespucci
thumb|right|200px|Amerigo Vespucci Amerigo Vespucci (Firenze, Italia, 9 Machi 1451 - Sevilla, Hispania, 22 Februari 1512) alikuwa mfanyabiashara, nahodha na mpelelezi kwenye pwani za Amerika Kusini. Bara la Amerika limepokea jina kutoka kwake (Amerigo - Amerika).
Maisha
Mtoto wa tatu wa mwanasheria wa Firenze, Amerigo alifanya kazi kwa kampuni ya Medici akatumwa nayo mwaka 1491 kwenda Sevilla katika Hispania. Huko alikutana na Kolumbus amerudi kutoka Amerika.
Mwaka 1499 alichukua nafasi yeye mwenyewe na kibali cha akina Medici akajiunga na safari kwenda Amerika kufuata nyayo za safari ya tatu ya Kolumbus kwa kusudi la kugundua zaidi ya pwani. Mbele ya pwani ya Guyana (leo: Surinam) aliachana na wenzake akaendelea kusini akafika hadi mdomo wa mto Amazonas akiamini ya kwamba amefika Uhindi jinsi ilivyokuwa imani ya kawaida wakati ule.
Katika safari ya pili kwenda Amerika Kusini mwaka 1501 / 1502 alipita mwambao wa Brazil na Argentina hadi Patagonia. Aliporudi aliamini ya kwamba nchi ng'ambo ya Atlantiki si Asia bali "dunia mpya" au bara jipya. Maandiko yake yalisambaa kote Ulaya na mwanajiografia Mjerumani Martin Waldseemüller alitumia jina "Amerika" kwa heshima ya Amerigo alipochora ramani yake ya dunia mwaka 1507.
Upande wa dini, alikuwa Mkristo wa Kanisa Katoliki, tena mwanachama wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko.
Hifadhi ya Taifa ya Campo Ma'an
Inapakana na Guinea ya Ikweta upande wa kusini, Bahari ya Atlantiki upande wa magharibi, Vallée-du-Ntem na Mvila upande wa mashariki. Jumla ya eneo la hifadhi na eneo la bafa ni takribani hekta 700, 000.
Hali ya hewa ina misimu miwili ya kiangazi, Novemba hadi Machi na Julai hadi Agosti, na misimu miwili ya mvua, Aprili hadi Juni na Agosti hadi Oktoba. Wastani wa halijoto ni 25°C.
Mimea na wanyama
thumb| Picha ya [[sokwe kutoka katika mpango wa makazi wa WWF katika Mbuga ya taifa ya Campo Ma'an.]] Mbuga ya taifa ya Campo Ma'an ni sehemu kuu ya bayoanuwai, yenye aina mbalimbali za mimea na wanyama, na pamoja na magonjwa kadhaa ya kijamii. Aina za mamalia ni pamoja na tembo wa msituni, duiker, viboko, nguruwe wa msituni, pangolini wakubwa, mnyama aina ya black colobus, mandrills na chui. Idadi ndogo ya nyati wa misitu wanaishi katika eneo la kusini la mbuga hiyo. Mbuga ya taifa ya Campo Ma'an ina idadi kubwa ya sokwe wa nyanda za chini walio hatarini kutoweka na sokwe wa kati walio hatarini kutoweka.
Pia ni mojawapo ya maeneo 33 ya ndege yanatambuliwa katika kona ya kusini-magharibi ya Kamerun, na ina zaidi ya spishi 300 za ndege. Aina ya msitu huo ni mwavuli wa kijani kibichi unaofungwa zaidi, na unafafanuliwa kama msitu wa Atlantic wa Biafra wenye spishi nyingi za mimea katika familia ya Caesalpiniaceae. Kuna aina 29 za mimea zinazotokea kipekee ndani ya mipaka ya hifadhi. Okidi adimu na iliyo hatarini sana kutoweka kutoka kwa jenasi ya Distylodon iligunduliwa katika kijiji cha jirani cha Bifa; tathmini inaendelea ili kugundua kutokea zaidi kwa spishi hii ndani ya eneo lililohifadhiwa. Jumla ya spishi za mimea zimeripotiwa kuwa 256, na 22 zimeorodheshwa kuwa hatarini na IUCN.
Eneo la msitu lililo na Mbuga ya taifa ya Campo Ma'an linaaminika kuendelea kuwa ni msitu wa mvua wa kitropiki katika enzi za Pleistocene, kwa kuzingatia usambazaji wa spishi za mimea zinazotawanya polepole na viwango vya juu vya kuenea. Ukataji miti wa kuchagua ulifanyika mnamo 1994-1995, ukiacha barabara za uvunaji katika eneo la hifadhi. Hifadhi hiyo inakabiliwa na vitisho vingi kwa mfumo wake wa ikolojia, haswa kutokana na ukataji miti, ujangili, shughuli za kilimo na maendeleo ya pwani. Ujenzi wa bwawa la kuzalisha umeme la Memve'ele na bandari ya bahari kuu ya Kribi ni vitisho zaidi kwa bayoanuwai ya eneo hilo. Kwa sababu ya bioanuwai kubwa na hitaji la kuendelea na uhifadhi endelevu, Campo Ma'an imependekezwa kama sehemu ya majaribio ya utalii wa ikolojia.
Saint-Laurent-du-Maroni
Saint-Lauret-du-Maroni ni mji wa Ufaransa.
Paul Ngei
Paul Joseph Ngei (18 Oktoba 1923 - 15 Agosti 2004) alikuwa mwanasiasa wa Kenya ambaye alikuwa kizuizini kwa jukumu lake katika harakati za kupinga ukoloni lakini baadaye alishikilia nyadhifa kadhaa za wizara.
Maisha ya awali
Paul Ngei alizaliwa katika sehemu ya Kiima Kimwe karibu karibu na mji wa Machakos nchini Kenya. Alikuwa mjukuu wa Chifu Masaku, chifu mkuu ambaye jina lake sasa ni majina ya mji na wilaya. Familia yake ilihama kutoka Kiima Kimwe hadi kwa makazi mapya katika sehemu ya Kangundo katika kijiji kidogo kijulikanacho kama Mbilini mwaka wa 1929. Hili lilikuwa eneo la milima na mvua nzuri kwa kilimo. Baba yake alikuwa amegeuzwa kuwa Mkristo na Afrika Inland Mission.
Paul Ngei alihudhuria shule ya msingi katika sehemu ya DEB Kangundo kuanzia mwaka wa 1932, shule ya kati katika sehemu ya Kwa Mating'i mjini Machakos kuanzia mwaka wa 1936 na Shule ya Upili ya Alliance wilayani Kiambu. Kisha alijiunga na jeshi ya King's African Rifles (KAR) kwa muda wa miaka minne. Baada ya miaka hiyo minne alijiunga na Chuo Kikuu cha Makerere nchini Uganda kama mwanafunzi wa Uandishi kuanzia mwaka wa 1948 hadi mwaka wa 1950.
Mdandu
Mdandu ni jina la kata ya Wilaya ya Wanging'ombe katika Mkoa wa Njombe, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,886 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 59301
Paul Ngei
Uanaharakati wa kupinga ukoloni
Harakati za kupinga ukoloni ilipata uwezo wa kujiendeleza nchini Kenya katika miaka ya 1940. Kuongezeka kwa hali za Kisiasa kulipelekea Uasi wa Mau Mau, ambao ulihusisha makabila kadhaa: Wajaluo, Wanandi, Wamaasai, Wakamba, Wakikuyu, Wameru na Waembu.
Tamko la hali ya dharura katika Oktoba 1952 ulisababisha kukamatwa kwa Ngei, Jomo Kenyatta na wengine. Ngei alichuma urafiki wa dhati wa Kenyatta walipokuwa kizuizini wilayani Lodwar wakati Ngei alimsimamisha kimwili askari wa gereza wa kikoloni kutompiga Kenyatta na kukichukua mjeledi na kumpasha changamoto Askari wa gereza kumpiga yeye (Ngei) kwanza. "Kapenguria six" walijumuisha Fred Kubai, Bildad Kaggia, Achieng Oneko na Kungu Karumba. Mwanachama wa mwisho wa “Kapenguria six” ambaye bado alikuwa hai, Bw. Oneko, alifariki mnamo 9 Juni 2007 Siku ya Kenyatta, likizo ya kitaifa nchini Kenya, hufanyika nchini humo kufira(commemorate) mashujaa wale sita ambao waliwekwa kizuizini mnamo 20 Oktoba 195
Waliachiliwa miaka tisa baadaye, katika mwaka wa 1961, miaka miwili kabla ya Kenya kupata uhuru.
Historia ya Paul Ngei huanzisha sana riba ukichunguzwa ndani ya muktadha wa siasa hizi za kupinga za baada ya vita vikuu vya dunia vya pili ambayo hatimaye uliukaribisha uhuru nchini Kenya. Hizi zilikuwa siasa za kupinga ambazo zilikuwa na tabia za siasa za chama na vurugu kama ilivyodhihirishwa na uasi wa Mau Mau. Ngei aliishi na kushiriki kikamilifu katika pande hizi mbili za historia ya Kenya.
Ngei anatoka katika jamii ya Wakamba nchini Kenya ambao walikuwa Msukumo wa kwanza wa siasa za kupinga dhidi ya Uingereza mwaka wa 1937 wakiongozwa na Samuel Muindi Mbingu.
Nyadhifa za Serikali
Paul Ngei alikuwa mbunge wa eneo bunge la Kangundo kuanzia miaka ya 1969 hadi 1990 Alihudumu kwa miaka mingi katika serikali ya Jomo Kenyatta kuanzia mwaka wa 1964 hadi mwaka wa 1978 kama waziri katika baraza la mawaziri na pia alihudumu katika serikali ya baada ya Kenyatta iliyokuwa ikiongozwa na Rais Daniel Arap Moi kuanzia mwaka wa 1978 hadi mwaka wa 1990 ambapo alishikilia nyadhifa kadha za uwaziri. Mwaka wa 1990 alitangazwa kutokuwa na hela na mahakama na hivyo basi ilimbidi kuiacha kiti chake cha ubunge.
Mazishi
Paul Ngei aliaga dunia mnamo Agosti 2004 akiwa na umri wa miaka 81 baada ya kuugua Ugonjwa wa Sukari. Kaburi ilijengwa katika eneo la Mbilini, Kangundo, eneo bunge alililohudumu kwa muda wa miaka 27, na serikali ya Kenya na kuzinduliwa mwaka wa 2006.
Mirtia
Mirtia (kutoka jina la Kigiriki: Μυρτιά, Mertiá; Kilatini: Myrtus) ni jenasi ya mti mdogo kama mkarafuu.
Spishi
Myrtus, Mirtia (Myrtle)
Kidusun-Tambunan
Kidusun ya Tambunan ni lugha ya Kiaustronesia nchini Malaysia inayozungumzwa na Wadusun. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kidusun ya Tambunan imehesabiwa kuwa watu 15,600. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidusun ya Tambunan iko katika kundi la Kiborneo-Kaskazini.
Orta
thumb|Ramani ya Orta ni mji na wilaya iliopo Mkoani Çankırı kwenye kanda ya Anatolia ya Kati huko nchini Uturuki.
Taya (mnyama)
Taya, kasia au vihea (Ourebia ourebi) ni swala wadogo wenye miguu myembamba na shingo ndefu ambao wanatokea savana za Afrika kusini kwa Sahara.
Maelezo
Taya wazima wana urefu wa sm 92–110, kimo cha sm 50–66 begani na uzito wa kg 12–22. Wanaweza kukimbia kwa mbio wa km 40–50 kwa saa. Wakifugwa huishi hadi miaka 14.
Mgongo na kidari cha juu ni njano hadi kahawiamachungwa. Kidevu, koo, kidari cha chini na tumbo ni nyeupe na kuna mviringo mweupe kwa matako. Mkia ni mfupi na una manyoya mengi; upande wa juu ni mweusi au kahawianyeusi na upande wa chini ni mweupe. Baka jeupe kwa umbo wa hilali juu ya jicho ni hulka inayosaidia kutofautiana spishi hii na swala wengine wanaoonekana hivyo hivyo. Mianzi ya pua ni myekundu na chini ya masikio liko baka jeusi kubwa la mviringo lililo na tezi. Tezi nyingine ziko pande za uso ambazo zinatoa uto ulio na kidusi na unaotumika kwa kutopoa bara la taya. Dume tu ana pembe ambazo ni nyembamba na wima na zina nyushi kwa nusu ya chini; nusu ya juu ni laini na ina ncha kali. Urefu wa pembe ni hadi sm 19.
Msambao na makazi
Taya wanatokea takriban nchi zote za Afrika kusini kwa Sahara. Usambazaji unaenda kutoka Senegali mpaka Uhabeshi ya magharibi na ya kati na Somalia ya kusini, kuendelea upande wa kusini katika Kenya na Uganda mpaka Botswana ya kaskazini na Angola. Katika Msumbiji, Zimbabwe na sehemu za kati na mashariki za Afrika Kusini usambazaji wao ni kirakaraka na si mzima.
Kwa kawaida Taya hukaa katika mbuga wazi au maeneo ya kichaka kisicho kizito. Hupenda maeneo ya manyasi mafupi ambayo wanayala, lakini yenye manyasi marefu pia ambayo ndani yao hujifichia wanyama mbua. Taya hutegemea maji sana na huepuka miteremko ishukayo sana.
Uzazi
Wakati wa majira ya kuzaa, kutoka Agosti hadi Desemba, dume hupanda majike wote wanaogawana bara lake naye. Kwa kawaida majike mmoja au wawili tu wamo katika kila bara. Baada ya muda wa mimba wa miezi 6–7 mtoto mmoja azaliwa. Pindi ya wiki 8–10 za kwanza jike huficha mwanake katika manyasi mazito ambapo atalala bila kujongea akikaribiwa. Mamake hurudi mara kwa mara kumnyonyesha. Watoto hulikizwa baada ya miezi 4–5. Majike hupevua baada ya miezi 10, madume baada ya miezi 14.
thumb|left|225px|Jike la taya
Mlo
Taya wanahitari kula manyasi mafupi lakini hula majani na machipukizi wakati wa kiangazi. Huonekana mara nyingi katika maeneo yaliyochomeka wakila machipukizi mapya ya manyasi. Ili kuongezea mlo wao hulamba chumvi ya asili.
Mwenendo
Taya huishi peke yao, kwa jozi au kwa makundi ya dume mmoja pamoja na majike mawili au zaidi. Hupumzika wakati wa joto la mchana na hufanya amali yao asubuhi, alasiri na jioni. Wakishtuka hupiga mbinja ikwaruzayo. Mara nyingi hawajaribu kukimbia lakini hukaa bila kujongea kati ya manyasi hadi adui amekuja katika mita chache wakitegemea kamafleji. Endapo wanatishwa huondoka shoti wakiruka kwa miguu ishupaayo kila nyago kadhaa (hiyo huitwa stotting kwa Kiingereza).
Maafa na hifadhi
thumb|right|250px|Taya nchini Niger Idadi za taya zinakamwa na tenzi za watu kama:
Kwa bahati nzuri taya wanatokea hifadhi nyingi. Pia hufugwa ili kuachiliwa katika makazi yanayowafalia.
Mto Rugege (Gitega)
ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Gitega).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
539
Makala hii inahusu mwaka 539 (Baada ya Kristo).
Östergötlands län
Östergötlands län (Kiswahili: Wilaya ya Östergötland) ni kati ya wilaya 21 za Uswidi. Makao makuu yako Linköping.
Kimakwe
Kimakwe ni lugha ya Kibantu nchini Msumbiji na Tanzania inayozungumzwa na Wamakwe. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kimakwe nchini Msumbiji imehesabiwa kuwa watu 22,000. Pia kuna wasemaji 10,000 nchini Tanzania. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kimakwe iko katika kundi la G40.
Chipsi kuku
thumbnail|right|200px|Chipsi na kuku wenye pilipili Chipsi kuku ni mlo maarufu wa hotelini. Chakula cha chipsi kuku kimekuwa mashuhuri, ingawa vipo vingi kama mbatata za urojo, badia, kachori na chatne (Zanzibar mix au viazi vya karai).
Neno maakuli linatokana na chimbuko la Kiarabu likimaanisha mlo rasmi au maalum. Utamaduni wa Waswahili ambao hupatikana Afrika mashariki kwenye masuala ya maakuli, umemezwa na vibanda vya chipsi kuku katika mitaa mingi ya Uswahilini.
Biashara ya chipsi kuku imepanda chati, kwani inavutia wengi hasa kwenye michapuzo ya nguvu ambayo hukolezwa kwenye kilaji hicho cha chipsi kuku kama tomato sosi, chili sosi, rojo zitozito la embe bichi au ukwaju na pilipili juu yake. Watafutaji ajira hamkani katika harakati za kuwaridhisha wateja wao, na wateja nao wake kwa waume humiminika kujipatia huduma hiyo, Alhamdulilah tumbo halilali na njaa.
Mandhari ya biashara hizi hutofautiana kutokana na vipato vya watafutaji ajira, kuna sehemu ambazo utastarehe na kiyoyozi juu yake, lakini sehemu nyingine kutokana na mazingira yake, fumba macho tu kama una njaa au Waswahili wanasema ‘usimchungue kuku atakushinda kumla'.
Baragumu ya Warangi
Baragumu ya Warangi ni aina ya upembe wa mnyama uliokatwa pande zote, ndiyo baragumu au mbiu inayotmiwa katika utamaduni ya Warangi. Kwa Kirangi huitwa "irimʉ". Baragumu hutumika kwa kutoa habari fulani ya hatari, kifo au kusanyiko na hata tukio fulani maalumu.
Chipsi kuku
Lakini mafuta yanayochomewa chipsi kuku mwenye karai au fraya, yakipelekwa kwa mkemia mkuu atasema nini? Faida ni kushiba lakini hasara hatuifahamu na ni lazima tujiulize.
Karoli wa Mlima Argus
Karoli wa Mlima Argus, C.P. (jina la kuzaliwa: Joannes Andreas Houben; Munstergeleen, Limburg, Uholanzi, 11 Desemba 1821 – Harold's Cross, Dublin, Ireland, 5 Januari 1893) alikuwa padri Mpasionisti aliyefanya kazi huko Ireland.
Alipata sifa kubwa kutokana na huruma yake kwa wagonjwa na wale waliohitaji ushauri nasaha, hasa katika kitubio.
Kijaru
Kijaru (au Kidjaru) ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wajaru katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kijaru 360, hata hivyo lugha imo hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kijaru kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.
Karoli wa Mlima Argus
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Uhusianifu maalumu
Uhusianifu maalumu (kwa Kiingereza: special relativity) ni nadharia iliyoundwa na Albert Einstein mwaka 1905.
Nadharia hiyo kwa ufupi
Nadharia hiyo husema:
Majaribio mengi yamethibitisha nadharia hiyo na ile ya uhusianifu wa jumla, kama vile majaribio wa Michelson-Morley na majaribio wa Ives-Stilwell (nadharia ya uhusianifu maalum), na majaribio wa Pound-Rebka (nadharia ya uhusianifu wa jumla).
Christopher Jorebon Loeak
Christopher Jorebon Loeak (alizaliwa 11 Novemba 1952) ni mwanasiasa wa 'Marshall' ambaye alikuwa Raisi wa Visiwa vya Marshall kutoka 2012 hadi 2016. Alichaguliwa na bunge kama Raisi Januari 2012, kufuatia uchaguzi mkuu wa 2011.
Şabanözü
thumb|Ramani ya Şabanözü ni mji na wilaya iliopo Mkoani Çankırı kwenye kanda ya Anatolia ya Kati huko nchini Uturuki.
Al Batinah
Al Batinah ni moja ya mikoa 9 ya kujitawala ya Omani. Idadi ya wakazi wake ni takriban 653,505. Makao makuu ni Suhar.
Tanganyika katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka 1964
Jamhuri ya Muungano wa Tanganyika na Zanzibar, zikishindana kwa jina la Tanganyika, zilishiriki kwa mara ya kwanza katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya 1964 huko Tokyo, Japan.
Vistula (mto)
Vistula (Kipoland: Wisła tamka: viswa) ni mto mkubwa nchini Poland mwenye urefu wa 1047 km.
Chanzo chake ni katika milima ya Beskidi inaishia katika Bahari Baltiki. Inapita kwenye miji mikubwa ya Krakov na Warshawa.
Funmi Aragbaye
Funmi Aragbaye (amezaliwa Julai 5, 1954) ni mwimbaji wa nyimbo za Injili kutoka Nigeria, mtunzi wa nyimbo na mwinjilisti.
Dong Hoi
240px|right|thumb|Dong Hoi Đồng Hới (thành phố Đồng Hới) mji mkuu, Jimbo la Quang Binh, Vietnam, na km 500 kutoka kusini mwa mji wa Hanoi.. Kiwanja cha Ndege cha Dong Hoi km 6 kutoka kaskazini mwa mji wa Đồng Hới. Hifadhi ya Taifa ya Phong Nha-Ke Bang, kutoka kaskazini mwa mji wa Đồng Hới.
Yapraklı
thumb|Ramani ya Yapraklı ni mji na wilaya iliopo Mkoani Çankırı kwenye kanda ya Anatolia ya Kati huko nchini Uturuki.
Saint-Laurent-du-Var
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Saint-Laurent-du-Var
Saint-Laurent-du-Var ni mji wa Ufaransa.
Kihori cha Warangi
Kihori cha Warangi ni aina ya chombo kinachotengenezwa kwa mti. Kwa Kirangi huitwa "mʉlaambo". Chombo hicho hutumika kuwekea maji, kulowekea mtama na kupozea pombe.
538
Makala hii inahusu mwaka 538 (Baada ya Kristo).
Mji wa Ho Chi Minh
thumb|left|[[Kanisa Kuu ya Mji wa Ho Chi Minh]]
Mji wa Ho Chi Minh (Kivietnam: Thành phố Hồ Chí Minh, Sài Gòn) ni mji mkubwa nchini Vietnam mwenye wakazi zaidi ya milioni 7,1. Iko katika kusini ya taifa hili. Hadi 1975 ilijulikana kwa jina la Saigon ikiwa ni mji mkuu wa nchi ya Vietnam Kusini. Baada ya kutwaliwa na jeshi ka Vietnam Kaskazini ukapewa jina jipya kwa heshima ya kiongozi ya kaskazini marehemu Ho Chi Minh.
Hera
Hera (Kigiriki Ἥρα, Hēra, au kwa Kiionia na Kihomeri: Ἥρη, Hērē) alikuwa dada na mke wa mfalme wa miungu Zeu na mungu wa kike wa ndoa na wanawake katika mitholojia ya Kigiriki. Analingana na Juno katika dini ya Roma ya Kale.
Boise, Idaho
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Boise, Idaho
Kidusun-Tempasuk
Kidusun ya Tempasuk ni lugha ya Kiaustronesia nchini Malaysia inayozungumzwa na Wadusun. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kidusun ya Tempasuk imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidusun ya Tempasuk iko katika kundi la Kiborneo-Kaskazini.
Visaginas
thumb|250px| Visaginas Visaginas ni mji nchini Lituanya. Ni pia mji wa viwanda. Kuna wakazi 29,555 (mwaka 2001). Mji ulianzishwa 1975.
Jiografia
Eneo lake ni 58 km².
thumb|right|180px|
Kikalaamaya
Kikalaamaya kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wakalaamaya katika jimbo la Victoria. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kikalaamaya ilitoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikalaamaya kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.
Relentless
Relentless (Albamu ya Natalie Grant)
Relentless ni albamu ya pili kutolewa na mwanamuziki wa Kikristo Natalie Grant. Ilitolewa katika mwaka wa Februari 2008. Nyimbo nne alizoiimba akiwa pekee yake zilitolewa kutoka albamu hii: In Better Hands, I Will Not Be Moved, Perfect People, na Hope Endures.
Al Buraimi
thumb|Mkoa wa Al Buraimi Al Buraimi ni moja ya mikoa 9 ya kujitawala ya Omani. Idadi ya wakazi wake ni takriban 76,838. Makao makuu ni Al Buraymi.
Kinu cha Warangi
Kinu cha Warangi ni aina ya chombo ambacho hutengenezwa kwa mti. Kwa Kirangi huitwa "kʉnyu". Kinu hutumika kwa kutwangia nafaka ili kuondoa makapi, maganda na kadhalika.
Madison
Madison ni jina la:
Watu:
Jiografia:
537
Makala hii inahusu mwaka 537 BK (Baada ya Kristo).
Evelyn Nabunya
Evelyn Christine Nabunya ni mshauri mkuu na daktari wa uzazi katika Wizara ya Afya ya Uganda, ambaye anahudumu kama Mkurugenzi Mtendaji wa Hospitali ya Rufaa ya Wanawake na Watoto wachanga ya Mulago yenye vitanda 450. Aliteuliwa katika wadhifa huo tarehe mnamo 9 Agosti 2018.
Hifadhi ya Taifa ya Deng Deng
Hifadhi ya Taifa ya Deng Deng ni mbuga ya taifa nchini Kamerun. Ilianzishwa mnamo 2010, ina eneo la kilomita za mraba 682.64.
Evelyn Nabunya
elimu
Alizaliwa Mkoani Buganda nchini Uganda mnamo 1968. Baada ya kuhudhuria shule za kataa, alidahiliwa katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, ambako alisomea udaktari wa binadamu. Alihitimu na digrii ya Udaktari wa Tiba (MD) mnamo 1993. Miaka mitano baadaye, alitunukiwa Shahada ya Uzamili ya Tiba (MMed) katika Madaktari wa Uzazi na Chuo Kikuu cha Makerere, huko Kampala, mji mkuu wa Uganda, na jiji kubwa zaidi.
Kazi
Dk Nabunya ni daktari mshauri mkuu wa masuala ya uzazi katika Hospitali ya Rufaa ya Kitaifa ya Mulago, iliyoripotiwa kuwa na wodi yenye shughuli nyingi zaidi za leba duniani, ikiwa na zaidi ya watoto 30,000 wanaozaliwa kila mwaka, wastani wa 32,654 kila mwaka katika miaka mitatu kuanzia tarehe 1 Januari 2011 hadi 31 Desemba 2013. Huu ni wastani wa takribani watoto 90 wanaozaliwa kila siku, au watoto 3.7 kwa saa, ikijumuisha takribani watoto 20 hadi 25 wa kila siku wa kujifungua kwa njia ya upasuaji.
Hifadhi ya Taifa ya Deng Deng
Jiografia
Hifadhi ya taifa ya Deng Deng iko kilomita 50 kusini mashariki mwa Mbuga ya taifa ya Mbam Djerem.
Mimea na wanyama
Hifadhi ya taifa ya Deng Deng iko katika eneo la Mosaic ya Kaskazini mwa Kongo ya msitu wa savanna.
Hifadhi hiyo hupatikana wanyama kama sokwe ( Pan troglodytes ), tembo wa msituni wa afrika ( Loxodonta cyclotis ), kiboko ( Hippopotamus amphibius ), pangolin wakubwa ( Smutsia gigantea ), na duiker mwenye mgongo wa njano ( Cephalophus silvicultor ).
Saint-Leu, Réunion
thumbnail|right|280px|Mji wa Saint-Leu
Saint-Leu ni mji wa Ufaransa.
Siku ya Kitaifa ya ushairi
Siku ya Kitaifa ya Ushairi ni kampeni inayofanyika nchini Uingereza kwa ajili ya kuutangaza ushairi, ikijumuisha maonyesho ya wazi.
Siku ya kitaifa ya ushairi ilianzishwa mwaka 1994 na William Sieghart. na hufanyika kila mwaka katika nchi za UK na Ireland katika Alhamisi ya kwanza ya mwezi Oktoba. . Tangu izinduliwe, imekutanisha mamilioni ya watu nchi nzima wakifanya matukio mbalimbali ikiwemo kazi za kimasomo na utangazaji.
Siku ya kitaifa ya ushairi imekuwa ikiandaliwa na Charity Forward Arts Foundation, malengo yao yakiwa kusherehekea kazi bora za ushairi na kuongeza wapenzi na mashabiki. Katika siku hiyo hujumuisha utoaji wa tuzo za Forward Prizes for Poetry. Siku zilivyozidi kwenda, na washirika wengi walizidi kujitokeza katika siku hiyo, ikiwemo T Arts Council England, Literature Wales, Poet in the City, Southbank Centre, The Poetry Book Society, The Poetry Society, The Scottish Poetry Library.
Siku ya ushairi kwa mwaka 2019 ilikuwa tarehe 3 Oktoba. Matukio ya usomaji na maonyesho ya jukwaani yafanyika nchini Uingereza, dhamira yake kuu ikiwa ukweli.
Historia
Siku ya Kitaifa ya Ushairi ilianzishwa mnamo mwaka 1999 na William Sieghart ambaye alisema, "kuna mamilioni ya watu wana vipaji vya ushairi lakini ni wakati wa muda tu,watakuja kutambulika kuhusu kazi zao, wala wasiogope kuhusu kusoma tungo zao kwa sauti.Ninataka watu wasome mashairi katika mabasi wakati wakielekea makazini, katika mitaa,mashuleni na katika maeneo ya starehe." Gazeti la Radio Times liliandika "Siku ya ushairi imebuniwa ili kuthibitisha kuwa ushairi upo kila mahali katika maisha ya kila mmoja ."
Gazeti la Belfast Newsletter liliandika, "Siku ya ushairi kwa siku ya jana imefuta maumivu,imebadilisha ushairi kutoka katika hali ya kitamaduni ya kawaida." Gazeti la The Daily Telegraph liliandika kuwa katika jiji la  London katika eneo la  Waterloo station, "bodi imepewa mashairi na T S Eliot na W. H. Auden|Auden''." gazeti la The Timesaliandika Chris Meade, kisha mkurugenzi wa  Poetry Society alisema, "Wasomaji wamepata sehemu ya mashairi kwa ajili ya mashairi yao,unaweza ukasoma toka pande yeyote uliyopo na itakufaa zaidi kupata ujuzi katika maisha mapya." na gazeti la East Anglian Daily Times/The East Anglian Daily Times liliandika, "Siku ya kitaifa ya ushairi imepata sauti kupitia beti zake katika vituo vya treni,mashuleni,katika kumbi za sinema na katika maduka makubwa".
535
Makala hii inahusu mwaka 535 BK (Baada ya Kristo).
Hestia
Hestia (Kigiriki Ἑστία, Hestía) alikuwa binti wa Titani Krono na Rea na mungu wa kike wa moto wa meko katika mitholojia ya Kigiriki. Analingana na Vesta katika dini ya Roma ya Kale.
Wingu la Oort
Wingu la Oort (ing. Oort cloud) ni ukanda wa kudhaniwa angani unaozunguka mfumo wa Jua kwa umbali mkubwa nje ya mzingo wa sayari Uranus pia nje ya ukanda wa Kuiper. Ukanda huu unadhaniwa kuwa na magimba ya barafu na vumbi yaliyo na mwendo wa kuzunguka Jua kwa umbali kuanzia vizio astronomia 50,000 hadi 100,000 au zaidi (sawa na miakanuru 0.8 hadi 1.5). Kuwepo kwa wingu hili hakuthibitishwa kwa hiyo ni bado wingu la kinadharia. Nadharia hii ilitungwa na mwanaastronomia Mholanzi Jan Oort (1900 – 1992) aliyetafuta maelezo kwa asili na njia za nyotamkia zinazotokea katika mfumo wa Jua. Wingu la Oort linatazamiwa kuwa asili ya nyotamkia zenye obiti ndefu, ilhali zile zenye obiti fupi zinatoka katika Ukanda wa Kuiper.
Kwa hiyo wingu la Oort liko kwenye mpaka wa nje wa mfumo wa Jua letu; linapoishia uko pia mwisho wa athari ya graviti ya Jua letu katika anga baina ya nyota.
Nadharia ya Oort
Jan Oort aliunda nadharia kuhusu wingu hili alipotafuta maelezo ya kuwepo kwa nyotamkia zenye obiti ndefu yaani zinazorudi baada ya miaka mingi. Kabla yake walikuwepo wengine waliowaza ya kwamba asili ya nyotamkia iko kwenye mipaka ya nje ya mfumo wa Jua. Oort aliwaza ya kwamba kuna magimba madogo mengi yanayozunguka Jua kwa umbali mkubwa. Kimsingi yapo katika obiti thabiti. Lakini mara kwa mara graviti ama ya nyota jirani -maana wingu linaenea hadi robo au nusu ya umbali kati ya Jua na nyota jirani ya Rijili Kantori (A Centauri)- na pia athari ya graviti ya sayari kubwa ndani ya mfumo wa Jua inaweza kuleta vurugu kwa obiti za magimba kadhaa na hivyo yanaanza kuvutwa na Jua na kuingia katika obiti itakayopita katika sehemu za ndani za mfumo wa Jua. Kama zinakaribia Jua zinapashwa moto, barafu ya miili yao inaanza kuyeyuka na "mkia" wa gesi inayoakisia nuru unaonekana.
Asili na muundo
Wingu la Oort inatazamiwa kuwa mabaki ya nje ya wingu lililozunguka Jua letu mwanzoni na kuwa pia asili ya sayari. Ila tu elementi nzito zilikusanyika katika sehemu zilizopo karibu zaidi na Jua na elementi nyepesi zilibaki kwenye sehemu za nje.
Magimba ya wingu la Oort yanafanywa na vipande vya barafu, vumbi au mwamba vilivyobaki wakati wa kutokea kwa sayari. Vipande hivi vilisukumwa na graviti ya sayari kubwa kama Mshtarii (Jupiter) au Zohali (Saturn) kuelekea mbali zaidi na Jua lakini hazikuondoka katika upeo wa graviti ya Jua. Athari ya nyota jirani ilisababisha vipande hivi kutoka kwenye bapa la ekliptiki ambako sayari na magimba mengine ya mfumo wa Jua letu huzunguka.
Kikalarko
Kikalarko (au Kigalaagu) kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wakalarko katika jimbo la Australia Magharibi. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kikalarko ilitoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikalarko kiko katika kundi la Kipama-Nyungan cha Kusini-Magharibi.
Hartford, Connecticut
thumbnail|right|200px|Mji wa Hartford
Boksiti
thumb|300px|Mtapo wa boksiti
Hartford, Connecticut
Hartford ndiyo mji mkuu katika jimbo la Connecticut. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao milioni 1.2 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 18 kutoka juu ya usawa wa bahari.
Boksiti
Boksiti au Bauxiti ni mtapo unaotumiwa kutengeneza alumini. Ni hasa hidroksidi ya alumini (Al2O3.3H2O) ikichanganywa na titani, chuma au silikoni. Jina la Bauxiti limetokana na kijiji cha "Les Baux de Provence" katika Ufaransa ambako mtapo umegunduliwa mara ya kwanza. Leo hii huchimbwa hasa katika Australia, Brazil, Guinea, Jamaika na India.
Bauxiti ni msingi wa alumini na mambo yote yanayotengenezwa nayo. Kama metali imara na nyepesi alumini hutumiwa hasa kwa ndege na vyombo vingine vya usafiri lakini pia kwa ajili ya makopo, masanduku n.k.
Betsy Weatherhead
Elizabeth C. Weatherhead, anayejulikana zaidi kama Betsy Weatherhead, ni mtaalamu wa hali ya hewa wa Marekani, mwanasayansi wa angahewa, afisa wa serikali, na profesa.
Boksiti
Matengenezo ya alumini kutokana na bauxiti huhitaji nishati nyingi hasa ya umeme. Kwa sababu hiyo viwanda vya alumini hujengwa karibu na vituo vya umeme na hii ni sababu ya kwamba nchi zenye bauxiti haziwezi kufaidika na viwanda vyenyewe kama hawana umeme wa kutosha.
Betsy Weatherhead
Aliteuliwa mnamo 2020 na rais wa Marekani Donald Trump kuongoza chama cha National Climate Assessment (NCA).
El Mafrex
alt=Picha Ya Mwanamuziki EL Mafrex|thumb|Picha Ya Mwanamuziki EL Mafrex El Mafrex (mzaliwa wa Mfreke Obong Ibanga ; 14 Mei 1984) ni mzaliwa wa Nigeria, mwimbaji wa nyimbo za injili, anayeishi Edinburgh, Scotland.