cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Seraphino Antao
Baada ya Olimpiki
Baada ya Olimpiki alistaafu kutoka michezoni na kuhamia London, Uingereza ambapo anaishi hadi leo hii. Mnamo 2003 alizuru nchini Kenya mara chache, akihudhuria sherehe za 50 za Kenya Amateur Athletics Association (Ambalo leeo hii huitwa ).
DStv
thumb|DStv. DStv (kifupi cha: Digital Satellite Television) ni kampuni ya kutangaza huduma za satelaiti inayomilikiwa na MultiChoice.
Huduma hiyo ilizinduliwa mwaka 1995 na hutoa huduma nyingi kwa wanachama wao, ambao kwa sasa ni idadi ya karibu milioni 11.9. Wengi wa wanachama wako Afrika Kusini, Nigeria, Kenya, Ghana, Angola, Zimbabwe, Zambia, Uganda, Mauritius, Msumbiji, Tanzania, Lesotho, Ethiopia, Jamhuri ya Kongo, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Gabon, Eswatini na Botswana ambayo pia inahudumiwa na kampuni hiyo.
Faki ben-Sala
ni mji ambao upo Moroko wenye wakazi 82,446.
Tyrone Appollis
Tyrone Appollis ni msanii na mshairi wa Afrika Kusini.
Alisomea sanaa katika mradi wa Sanaa wa Jumuiya ya Cecil Skotnes  kati ya 1982 na 1987. Alifanya kazi katika uundaji wa kikundi cha sanaa cha Mitchells Plain mnamo mwaka 1988. Amefanya maonyesho mengi ya sanaa ya ndani nchi na kimataifa, mnamo 2008 alitoa diwani yake la kwanza ya ushairi.
Breithorn
right|thumb|Mlima Breithorn, upande wa Kaskazini ni mlima wa Alpi kati ya nchi za Italia na Uswisi (Ulaya).
Urefu wake ni mita 4,164 juu ya usawa wa bahari.
Chiang Kai-shek
thumbnail|right|200px|Jenerali na Rais Chiang Kai-shek [[1945]] thumb|Chiang Kai-shek kama rais wa China Chiang Kai-shek alikuwa mwanajeshi na mwanasiasa nchini China. Aliongoza nchi kati ya 1927 na 1949 aliposhindwa katika vita ya wenyewe kwa wenyewe ya China.
Alizaliwa 31 Oktoba 1887 karibu na Shanghai akajiunga na chama cha Kuomintang. Baada ya kifo cha Sun Yat-sen alichukua uongozi wa Kuomintang na kuungunisha China kijeshi. Tangu 1949 alikaa kisiwani Taiwan alipoongoza serikali ya Jamhuri ya China. Aliaga dunia 5 Aprili 1975 mjini Taipei.
Kuomintang
200px|right Kuomintang ni chama cha kisiasa katika Jamhuri ya China.
Frank Burnet
thumb|right|Frank Burnet left|80px
Kuomintang
Iliundwa mwaka 1919 na Sun Yat-sen kama chama cha Jamhuri ya China. Mfuasi wake kama kiongozi wa chama alikuwa Chiang Kai-shek. Kuomintang ilitawala China hadi 1949 iliposhindwa na Wakomunisti chini ya Mao Zedong katika vita ya wenyewe kwa wenyewe ya China. Wafuasi wengi walihamia kisiwa cha Taiwan na kuendeleza chama chao huku.
Frank Burnet
Frank Macfarlane Burnet (3 Septemba 1899 – 31 Agosti 1985) alikuwa daktari kutoka nchi ya Australia. Hasa alichunguza virusi vinavyosababisha maradhi mbalimbali. Mwaka wa 1951 alipewa cheo cha "Sir". Mwaka wa 1960, pamoja na Peter Medawar alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Kuomintang
Kuomintang ilikuwa chama cha pekee cha Taiwan (Jamhuri ya China) kilichoruhusiwa hadi 1991. Tangu mwaka 2000 Kuomintang imeshindwa katika uchaguzi imekuwa chama cha upinzani.
Kitedaga
Kitedaga (pia Kitebu) ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad, Niger na Nigeria inayozungumzwa na Wateda. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kitedaga nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 28,500. Pia kuna wasemaji 10,000 nchini Niger na 2000 nchini Nigeria. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitedaga iko katika kundi la Kisahara ya Mashariki.
Johannes Brahms
thumb|right|Johannes Brahms
Clark Gibson
Clark C. Gibson PhD ni mwanasayansi wa siasa wa Marekani, anayejulikana zaidi kwa kazi yake kuhusiana na siasa za Kiafrika, uchaguzi katika nchi zinazoendelea kwenye demokrasia, na siasa za mazingira.
Gibson kwa sasa ni profesa katika Chuo Kikuu cha California, San Diego, ambapo hapo awali aliwahi kuwa mwenyekiti wa Idara ya Sayansi ya Siasa. Ameshauriana na Benki ya Dunia, Umoja wa Mataifa, Kituo cha Carter, Shirika la Marekani la Maendeleo ya Kimataifa, Taasisi ya Kitaifa ya Kidemokrasia, na Taasisi ya Kimataifa ya Republican. [1] Gibson amefanya kazi yenye ushawishi juu ya udanganyifu wa uchaguzi.
Johannes Brahms
Nje ya kutunga muziki alipiga piano na watu walipenda kumsikiliza.
Gbudwe (jimbo)
Gbudwe State ni mojawapo kati ya majimbo 32 yanayounda Sudan Kusini.
Imegawanyika katika kaunti 13: Mopoi County, Ri-Yubu County, Naandi County, Bangazagino County, Basukangbi County, Sakure County, Bangasu County, Nzara County, Ezo County, Tombura County, Nagero County na Yambio County.
Sara Forbes Bonetta
thumb|Sara Forbes Bonetta thumb|James Pinson Labulo Davies na Sarah Forbes Bonetta mwaka 1862 huko London. Sara Forbes Bonetta (1843 - 15 Agosti 1880) alikuwa malkia wa ukoo wa Egbado wa kabila la Wayoruba huko Afrika Magharibi ambaye alibaki yatima akiwa mtoto wakati wa vita na ufalme wa karibu wa Dahomey. Baadaye alikuja kuwa mtumwa wa Mfalme Ghezo wa Dahomey.
Katika tukio la kushangaza, aliachiliwa kutoka utumwa na Kapteni Frederick E. Forbes wa Jeshi la Wanamaji la Uingereza na kuwa mtoto wa ubatizo wa Malkia Viktoria. Alikuwa ameolewa na Kapteni James Pinson Labulo Davies, tajiri wa Lagos.
Maisha ya Awali
Hapo awali aliitwa Omoba Aina, alizaliwa mnamo 1843 huko Oke-Odan, kijiji ambacho tangu muda mfupi kilijitegemea kutoka kwa Dola la Oyo (leo kusini magharibi mwa Nigeria) baada ya kuporomoka. Ufalme wa Dahomey ulitishwa na Oyo, na ilikuwa adui wa kihistoria wa Wayoruba. Oyo na Dahomey walianza kushiriki vita mnamo mwaka 1823 baada ya Ghezo, Mfalme mpya wa Dahomey, kukataa kulipa kodi ya kila mwaka kwa Oyo. Wakati wa vita vya Oyo na Dahomey, Oyo ilidhoofishwa na jihadi za Kiislamu zilizozinduliwa na Ukhalifa wa Sokoto. Dola la Oyo lilianza kugawanyika na miaka ya 1830, ikigawanya Yorubaland katika majimbo madogomadogo. Jeshi la Dahomey lilianza kupanuka kuelekea mashariki hadi eneo la zamani la Oyo na lisilo na ulinzi la Egbado, likiteka watumwa wa Egbado katika mchakato huo.
Ndoa na watoto
Baadaye alipewa na Malkia ruhusa ya kuolewa na Kapteni James Pinson Labulo Davies katika kanisa la Mt. Nicholaus huko Brighton, Mashariki mwa Sussex, mnamo Agosti 1862, baada ya muda wa kuandaa harusi.
Kapteni Davies alikuwa mfanyabiashara wa Kiyoruba mwenye utajiri mkubwa, na baada ya harusi yao wenzi hao walirudi kwao Afrika, ambapo walikuwa na watoto watatu: Victoria Davies (1863), Arthur Davies (1871), na Stella Davies (1873). Sara Forbes Bonetta aliendelea kufurahia uhusiano wa karibu na Malkia Viktoria hivi kwamba yeye na Askofu Samuel Ajayi Crowther walikuwa watu pekee wa Lagos Jeshi la Wanamaji lililokuwa na maagizo ya kusimama wakati wa uasi huko Lagos. Victoria Matilda Davies, binti wa kwanza wa Bonetta, aliitwa jina la Malkia Victoria, ambaye pia alikuwa mama yake wa ubatizo.
Monte Rosa
right|thumb|Mlima wa Monte Rosa, upande wa Mashariki Monte Rosa ni safu ya milima ya Alpi kati ya nchi za Italia na Uswisi (Ulaya).
Urefu wa kilele chake kirefu kabisa huitwa Dufourspitze na ni mita 4,634 juu ya usawa wa bahari, hivyo ni wa pili kati ya milima yote ya Ulaya Magharibi. Vilele vingine ni Dunantspitze (mita 4,632), Grenzgipfel (mita 4,618) na Nordend (mita 4,609).
Paulo Wanchope
Paulo Wanchope (alizaliwa 31 Julai 1976) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Kosta Rika. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Kosta Rika.
Wanchope ameichezea timu ya taifa ya Kosta Rika tangu mwaka wa 1996. Wanchope alicheza Kosta Rika katika mechi 73, akifunga mabao 44.
Mchungaji mwema
Lugha hiyo inategemea Zaburi 23 na sehemu nyingine ya Agano la Kale. Pia inatumika katika Injili nyingine, Waraka kwa Waebrania, Waraka wa kwanza wa Petro na kitabu cha Ufunuo].
Mfano huo uligusa sana Wakristo na kuchochea usanii wao tangu mwanzo.
Areopago
Areopago(kutoka Kigiriki Ἄρειος Πάγος) ni mwamba uliotokeza juu ya Akropoli ya Athens, mji mkuu wa Ugiriki.
Ilitumika kama mahakama na kama mahali pa midahalo ya kifalsafa.
Kwa sababu hiyo Mtume Paulo alipotaka kuhubiri Ukristo alialikwa kwenye Areopago. Hotuba hiyo maarufu inapatikana katika Mdo 17.
"Areopago mamboleo" inamaanisha mitandao na vyombo vya habari ambavyo ni uwanja mpya wa kuwasiliana na kueneza mawazo kati ya watu wa nyakati hizi.
Napier, New Zealand
Napier (Kimaori: Ahuriri) ni mji wa New Zealand mwenye wakazi 57,600 (2010). Iko upande wa kaskazini wa kisiwa. Eneo lake ni 106 km². Mji ulinazishwa mwaka 1874.
Kitee
Kitee (pia Kitai) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Watee. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kitee imehesabiwa kuwa watu 313,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitee iko katika kundi la Cross River.
Miaka ya 1850 KK
ֱ
Makala hii inahusu muongo wa miaka 1850 - 1850 KK.
Kitai
Kitai ni jina la lugha mbalimbali, k.m.
Nyoka-miviringo
Nyoka-miviringo ni nyoka wenye sumu wa jenasi Elapsoidea katika familia Elapidae. Wamepewa jina hili kwa sababu mwili wao una miviringo mingi, ule wa wachanga hasa.
Nyoka hawa sio warefu sana, sm 80 kwa kipeo. Kichwa ni kifupi na mkia ni mfupi. Wachanga wana miviringo myeupe, kijivu, njano, machungwa au myekundu juu ya rangi msingi ya nyeusi au kahawia. Wakikomaa miviringo inakuwa myeusi zaidi mpaka inapotea kabisa au miviringo myembamba inabaki. Nyoka-miviringo mashariki tu anabakiza miviringo yake.
Nyoka-miviringo hujificha mchana katika vishimo au chini ya majani makavu. Usiku huwinda wakichimba au kuingia vishimo vya wanyama. Hula nyoka wengine, mijusi, nyoka wanafiki, vyura na mayai ya hawa wote.
1290
Makala hii inahusu mwaka 1290 BK (Baada ya Kristo).
Rijeka
thumbnail|right|280px|Mji wa Rijeka
Rijeka (kwa Kiitalia: "Fiume") ni mji nchini Kroatia. Idadi ya wakazi wake ni takriban 184,043.
You Can't See Me
You Can't See Me ni albamu ya kwanza ya mpiganaji miereka wa WWE John Cena na binamu yake Tha Trademarc. Wimbo huu ulitolewa mnamo 2005 na ulianza katika nafasi ya 15 katika tamasha za Billboard na #3 katika orodha ya Rap. . Nchini UK, albamu hii ilianza katika nafasi ya 103 katika tamasha za UK Album Charts ya albamu mia nbili za kwanza. ]]. . albamu hii iliendelea kuimarika hadi kufikia kiwango cha ‘’Gold’’ kulingana na RIAA.
Inashirikisha uonekanaji maalumu wa rapper kutoka Boston Esoteric katika ngoma moja na Bumpy Knuckles]] katika ngoma zaidi ya moja. Lebo ya nje inatokana na Taji la WWE lililopambwa upya na John Cena, huku jina la albamu likitokana na msemo wake maarufu ‘’You Can’t See Me’’.
Bendera ya China
right|thumb|200px|Bendera ya Jamhuri ya Watu wa China Bendera ya Jamhuri ya Watu wa China ilionyeshwa rasmi mara ya kwanza tar. 1 Oktoba 1949 baada ya ushindi wa Wakomunisti juu ya Kuomintang katika vita ya wenyewe kwa wenyewe ya China.
Bendera ni nyekundu ikionesha nyota tano za dhahabu. Nyota kubwa inamaanisha utawala wa chama cha kikomunisti.
Nyota nne ndogo ni za tabaka nne zilizotakiwa kubeba mapinduzi:
Aleksandr Volkov
thumb|261x261px|Mchezaji wa mpira wa wavu Aleksandr Volkov Aleksandr Aleksandrovich Volkov (Kirusi: Александр Александрович Волков, aliyezaliwa tarehe 14 Februari 1985) ni mchezaji wa mpira wa wavu anayetokea Urusi.
Aleksandr Volkov ni mwanachama wa timu ya taifa ya mpira wa wavu ya Urusi na klabu ya Ural Ufa ya Urusi.
Alikuwa Bingwa wa Olimpiki mwaka 2012, alipata medali ya shaba katika michezo ya Olimpiki ya mpira wa wavu mwaka 2008 na medali ya dhahabu katika Kombe la Dunia la mpira wa wavu mwaka 2011, alipata medali ya fedha katika michuano ya Ulaya ya mpira wa wavu mwaka 2007. right|frameless
Christus Dominus
Christus Dominus ni maneno mawili ya kwanza ya hati iliyotolewa kwa Kilatini na Mtaguso wa pili wa Vatikano kuhusu kazi ya maaskofu. Maneno hayo yana maana ya "Kristo Bwana".
Hati hiyo ilitolewa tarehe 28 Oktoba 1965 kwa kura 2319 dhidi ya 2 tu.
Kwanza kila askofu atazamiwa kuwa kiungo cha kundi la maaskofu ambalo linaongozwa na askofu wa Roma na kuwajibika kulichunga Kanisa zima. Wajibu huo unatimizwa kwa kushiriki katika mtaguso mkuu, ambako ni haki ya maaskofu wote, kuchangia muundo mpya wa sinodi ya maaskofu, kushughulikia kwa hali na mali misheni na majimbo yasiyo na mapadri au mali za kutosha, kuwaombea maaskofu wafungwa na wanaodhulumiwa, kuchangia katika ofisi za papa.
Tatu, maaskofu wanahimizwa kuchangia ustawi wa Kanisa katika maeneo yao kupitia sinodi, mtaguso wa kanda au wa nchi, baraza la maaskofu, ushirikiano katika kanda, pia na maaskofu waliopewa kazi tofauti na jimbo (k.mf. uchungaji wa askari wote wa nchi yao). Maagizo yote ya hati hiyo yalikusudiwa kuongoza marekebisho ya sheria za Kanisa.
Kiteme
Kiteme ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wateme. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiteme imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiteme iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Gerezani
thumbnail|right|280px|Gerezani, June 2019
ni jina la kata ya Wilaya ya Ilala katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 11107. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 5,599 waishio humo.
Dent d'Hérens
right|thumb|Mlima Dent d'Hérens, upande wa Kaskazini ni mlima wa Alpi kati ya nchi za Italia na Uswisi (Ulaya).
Urefu wake ni mita 4,171 juu ya usawa wa bahari.
Hippokrates
thumb|right|Hipokrate. Hipokrate (kwa Kigiriki Ἱπποκράτης; kisiwani Kos, mnamo 460 KK; Larisa, Ugiriki, mnamo 370 KK) alikuwa mganga mashuhuri wa Ugiriki ya Kale. Hadi leo waganga hufuata kiapo kinachosemekana kilitungwa na Hipokrate.
Hipokrate huitwa "baba wa uganga". Anafahamika kwa mtindo wake wa kuangalia magonjwa uliokuwa mpya wakati ule. Hakuamini tena ya kwamba ugonjwa unasababishwa na pepo, uchawi au ulozi. Alifanya utafiti wa kila mgonjwa, akifundisha magonjwa husababishwa na matatizo ndani ya mwili. Hakuelewa bado ya kwamba kuna vijidudu vinavyosababisha magonjwa. Hata hivyo alikuwa na maarifa mengi yanayokumbukwa na madaktari hadi leo.
Kati ya mawazo yake ya kudumu ni masharti kwa kazi ya daktari yaliyomo katika kiapo cha Hipokrate:
Samuel Mqhayi
Samuel Edward Krune Mqhayi (1 Desemba 1875 - 29 Julai 1945) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini. Hasa aliandika kwa lugha ya Kixhosa. Alifanya kazi kama mwalimu na mhakiki na kutolea maandishi mbalimbali pamoja na mashairi na riwaya.
1289
Makala hii inahusu mwaka 1289 BK (Baada ya Kristo).
Ivica Barbarić
Ivica Barbarić (alizaliwa 23 Februari 1962) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Kroatia. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Yugoslavia.
Barbarić ameichezea timu ya taifa ya Yugoslavia tangu mwaka wa 1988. Barbarić alicheza Kroatia katika mechi 1.
John Speke
John Speke (4 Mei 1827 – 15 Septemba 1864) alikuwa mpelelezi kutoka Uingereza aliyefaulu kuwa Mzungu wa kwanza kuona ziwa Viktoria katika kutafuta chanzo cha mto Naili.
Speke alizaliwa tarehe 4 Mei 1827 katika Orleigh Court, Buckland Brewer, karibu na Bideford, North Devon.
Mnamo 1844 aliingizwa katika Jeshi la Briteni na kupelekwa India, ambapo alihudumia watoto wachanga wa 46 wa Bengal chini ya Sir Hugh Gough wakati wa kampeni ya Punjab na chini ya Sir Colin Campbell wakati wa Vita vya Kwanza vya Anglo-Sikh. Alipandishwa cheo kuwa Luteni mnamo 1850 na nahodha mnamo 1852.
Wakati akiwa katika korti ya Muteesa Kabaka au Mfalme wa Buganda, ufalme wa eneo hilo, ambaye alimtendea Speke kwa fadhili, alipewa wasichana wawili wa karibu 12 na 18 kutoka kwa msafara wa Malkia Mama. Speke alimpenda sana mzee, Meri, ambaye alimpenda, kulingana na fadhira zake (ambazo zilibadilishwa wakati zilichapishwa kama vitabu baadaye). Wakati Meri alionekana kuwa mwaminifu kwa Speke na kutimiza jukumu lake la kuwa "mke" kama alivyoamriwa na Mama wa Malkia, hakuonyesha uhusiano wowote wa kihemko na Speke, na hii ilimwacha Speke akiwa amevunjika moyo kwa sababu alikuwa akitafuta uhusiano wa hisia za mhemko. Speke alitumia miezi kadhaa katika korti ya Mutesa na wakati alikuwa ameacha kushinda moyo wa Mere, alijaribu kupanga uhusiano mzuri kwa Mere na mwanaume mwingine, bila mafanikio inaonekana.
Mwishowe, akipewa ruhusa na Mutesa mnamo Juni 1862 kuondoka, Speke kisha akasafiri chini ya Mto Nile sasa ameungana na Grant. Kwa sababu ya vizuizi vya kusafiri vilivyowekwa na wakuu wa mitaa, vikundi vya uvamizi wa watumwa, vita vya kikabila na ugumu wa eneo hilo, Speke hakuweza kuorodhesha mtiririko wote wa Mto Nile kutoka Ziwa Victoria kaskazini. Kwa nini hakufanya juhudi zaidi kufanya hivyo haijulikani wazi, lakini ugumu mkubwa wa safari lazima ulicheza jukumu kubwa. Kufikia Januari 1863 Speke na Grant walifika Gondokoro Kusini mwa Sudan, ambapo alikutana na Samuel Baker na "mke" wake, Florence von Sass.
Alitumia likizo yake kuchunguza Milima ya Himalaya na Mlima Everest na mara moja akavuka kwenda Tibet.
Pamoja na James Augustus Grant, Speke waliondoka kuelekea Portsmouth tarehe 27 Aprili 1860 na wakaondoka kuelekea Zanzibar mnamo Oktoba 1860. Safari hiyo ilikaribia ziwa kutoka kusini magharibi lakini Grant mara nyingi alikuwa mgonjwa na hakuweza kusafiri na Speke muda mwingi. Kama wakati wa safari ya kwanza, katika kipindi hiki cha historia, wafanyabiashara wa watumwa wa Kiarabu walikuwa wameunda mazingira ya kutokuwa na imani kubwa kwa wageni wowote wanaoingia Afrika ya kati, na makabila mengi yalikimbia au kupigana wakati wa kukutana nao kwani walidhani watu wote wa nje kuwa watumwa. Kukosa bunduki na askari wengi, kitu pekee ambacho msafara ungefanya ni kutoa matoleo ya amani kwa wenyeji, na wanaume wote walicheleweshwa sana na vifaa vyao vilipunguzwa na mahitaji ya zawadi na ada ya kupita na wakuu eneo hilo. Baada ya ucheleweshaji wa miezi kadhaa Speke alifika Ziwa Victoria mnamo 28 Julai 1862, na kisha akasafiri upande wa magharibi kuzunguka Ziwa Victoria lakini akiliona mara kwa mara tu; lakini upande wa kaskazini mwa ziwa, Speke alipata Mto Nile ukitiririka kutoka ndani na kugundua Maporomoko ya Ripon.
Miaka ya 1860 KK
ֱ
Makala hii inahusu muongo wa miaka 1860 - 1860 KK.
Klaus Dierks
Karl Otto Ludwig Klaus Dierks ( 19 Februari 1936 – 17 Machi 2005 ) alikuwa naibu waziri wa serikali ya Namibia na ni mzaliwa wa Ujerumani, mpangaji wa uchukuzi na mhandisi wa ujenzi nchini Namibia.
Wasifu
Dierks alizaliwa mwaka wa 1936 huko Berlin-Dahlem, Ujerumani. Alisomea uhandisi wa ujenzi na historia Chuo Kikuu cha Ufundi cha Berlin na akapata diploma ya Uhandisi mnamo 1965 n a udaktari mnamo 1965 na 1992. Mara tu baada ya kupokea diploma yake, Dierks alikua mhandisi nchini Afrika Kusini kabla ya kuhamia nchi ambayo sasa inaitwa Namibia.
Songwe (Mbeya)
Songwe ni jina la mito miwili ya Tanzania: mmoja uko katika mkoa wa Mbeya, mwingine katika mkoa wa Songwe.
Songwe ya Kusini ina chanzo chake katika milima ya Umalila karibu na Santilya ikielekea kusini na kuishia Ziwa Nyasa. Baada ya kupita Itumba (Ileje) mto ni mpaka kati ya Tanzania na Malawi.
Tabia yake ya kubadilisha-badilisha mwendo wake imesababisha matatizo kati ya nchi jirani kwa sababu mashamba ya watu yamepatikana mara upande mmoja mara upande mwingine wa mpaka wa kimataifa.
Peter Medawar
thumbnail|right|280px|Manazuolojia Peter Medawar left|80px
Peter Brian Medawar (28 Februari 1915 – 2 Oktoba 1987) alikuwa mwanazuolojia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza uhamishaji wa tishu. Mwaka wa 1960, pamoja na Frank Macfarlane Burnet alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba. Mwaka wa 1965 alipewa cheo cha "Sir".
Imatong (jimbo)
Imatong State ilikuwa mojawapo kati ya majimbo 32 yaliyounda Sudan Kusini.
Iligawanyika katika kaunti 12:
Sirili wa Aleksandria
thumb|250px|Mt. Cyril I, [[Patriarki wa Alexandria.]] Sirili wa Aleksandria (Theodosios, Misri, 370 hivi - Aleksandria wa Misri, 444) alikuwa Patriarki wa Aleksandria, Misri (kuanzia tarehe 18 Oktoba 412 hadi kifo chake) na mwanateolojia.
Alishiriki mabishano ya karne ya 4 kuhusu imani juu ya Yesu Kristo akitetea dogma ya umoja wa Nafsi yake ya Kimungu kwa kutegemea daima mapokeo ya Kanisa na mamlaka ya mababu waliomtangulia, hasa Atanasi. Kwa ajili hiyo aliitwa “mlinzi wa usahihi” (wa imani).
Mtu wa hamaki na mwenye uwezo wa kufanikisha mambo yoyote, ni maarufu hasa kwa kumkomesha Nestori wa Konstantinopoli katika Mtaguso wa Efeso (431) uliomtangaza Bikira Maria kuwa Mama wa Mungu. Vilevile alikuwa mkali dhidi ya wazushi wengine, Wayahudi na Wapagani, na hata dhidi ya Yohane Krisostomo.
Kwa kweli ulikuwa wakati mgumu ambapo ukweli uliweza kushinda uzushi kutokana tu na wachungaji wenye msimamo mkali katika kulinda kundi la waamini walilokabidhiwa.
Tangu zamani anaheshimiwa kama mtakatifu na babu wa Kanisa.
Mwaka 1883 Papa Leo XIII alimuongezea sifa ya mwalimu wa Kanisa.
Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 27 Juni.
Asili na ujana
Sirili alizaliwa katika kijiji cha Theodosios, Misri, karibu na El-Mahalla El-Kubra ya leo, mwaka 370 hivi.
Miaka michache baadaye mjomba wake Theofilo wa Aleksandria alipata kuwa Patriarki wa Aleksandria. Mama yake alibaki karibu na kaka yake, hivyo mtoto alipata malezi mazuri na elimu sanifu ya wakati ule: lugha (390-392), fasihi (393-397) hatimaye teolojia na Biblia (398-402).
Mwaka 403 alitumwa Konstantinopoli kushiriki “Sinodi ya Mwaloni” iliyomuondosha Patriarki wa mji huo, Yohane Krisostomo, na kulipatia Kanisa la Aleksandria kwa mpigo mmoja ushindi dhidi ya wapinzani wake wote wawili, Antiokia na Konstantinopoli.
Patriarki
thumb|Sirili katika mavazi ya kiaskofu. Theofilos alipofariki tarehe 15 Oktoba 412, kisha kuongoza Kanisa la Misri kwa nguvu sana miaka 27, Sirili alichaguliwa Patriarki wa Aleksandria baada ya siku tatu.
Akitumia mamlaka yake katika jiji hilo lenye ushindani na fujo, alifaulu kufunga makanisa ya Wanovasyani na kufukuza Wayahudi wengi.
Pia alitetea kwa nguvu msimamo wa teolojia ya Shule ya Aleksandria dhidi ya ile ya Antiokia na haki ya Kanisa la Aleksandria kuwa la pili duniani (baada ya Kanisa la Roma) na la kwanza Mashariki kote dhidi ya Kanisa la Konstantinopoli lililopendelewa na Mtaguso wa kwanza wa Konstantinopoli (381). Hata hivyo mwaka 417 au 418 alikubali kurudhisha ushirika nalo ulilovunjika mwaka 406, Yohane Krisostomo alipofukuzwa moja kwa moja.
Ushindani huo ulikomaa tena mwaka 428 alipochaguliwa kuwa Patriarki wa Konstantinopoli mmonaki mkali Nestori, mwenyeji wa Antiokia kama Yohane huyo.
Sirili alipata nguvu dhidi yake pale ambapo padri wa Antiokia alianza kuhubiri huko Konstantinopoli kwamba Bikira Maria hastahili kuitwa "Mama wa Mungu," ila “Mama wa Kristo". Waamini walipomshtaki kwa Nestori, huyo akamtetea kwa msingi wa teolojia ya Antiokia iliyosisitiza ukweli wa ubinadamu wa Yesu.
Kwenye Pasaka 429, Sirili aliwaandikia wamonaki barua dhidi ya Nestori ikitetea teolojia ya Aleksandria iliyosisitiza ukweli wa umungu wa Yesu. Nakala ilipofika Konstantinopoli, Nestori alihubiri dhidi yake. Ndio mwanzo wa mawasiliano makali kwa njia ya barua yaliyozidisha ushindani kati ya wanateolojia wa miji hiyo miwili.
Hali hiyo iliwafanya wote wawili wamuombe Papa Selestini I aingilie kati. Hapo sinodi iliyofanyika Roma mwaka 430 ilikubali hoja za Sirili dhidi ya Nestori.
Ili kumaliza mabishano hayo ya hatari, Kaisari Theodosius II aliitisha mtaguso mkuu huko Efeso, palipokuwa upande wa Sirili, ambaye alifungua na kufunga Mtaguso wa Efeso (431) kabla Nestori na wafuasi wake hawajafika; hivyo, mtaguso uliagiza Nestori aondoshwe madarakani na kupelekwa uhamishoni.
Lakini Yohane wa Antiokia na wengine wa upande wa Nestori walipofika Efeso siku nne baadaye, walifanya mtaguso wa kwao wakimhukumu Sirili kuwa mzushi, wakidai aondoshwe madarakani.
Hapo Theodosius II aliamua kuwaondosha na kuwafunga wote wawili; hivyo alimkamata Sirili, lakini huyo alikimbilia Misri akaleta fujo hadi kwenye ikulu, hata Kaisari alikubali kumfukuza Nestori arudi monasterini Antiokia.
Matukio hayo ndiyo chanzo cha farakano la Waashuru linalodumu hadi leo.
Ili azidi kudhoofisha uzushi huo, Sirili alipata itolewe hukumu dhidi ya Teodori wa Mopsuestia, aliyewahi kuwa mwalimu wa Nestori, lakini baadaye mwenyewe akailaumu hukumu hiyo.
Hivyo, mwaka 433 alikubali kuafikiana na wafuasi wa teolojia ya Antiokia na kupatana nao.
Sirili aliandika sana: kwanza dhidi ya Waario, ila baada ya mwaka 428 alilenga Unestori. Aliandika vitabu mbalimbali vya ufafanuzi wa Agano la Kale (Torati nzima, Kitabu cha Isaya na Zaburi) na Agano Jipya (Injili ya Yohane na ile ya Luka) na vya teolojia, pamoja na nyaraka rasmi kwa ajili ya Pasaka, hotuba na barua. Vitabu hivyo vilienea mapema wakati wa maisha yake hata katika tafsiri mbalimbali.
Arthur Kornberg
thumb|right|Arthur Kornberg left|80px
Arthur Kornberg (amezaliwa 3 Machi 1918) ni daktari kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza DNA. Mwaka wa 1959, pamoja na Severo Ochoa alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
St. Petersburg, Florida
thumbnail|right|280px|Jiji la St. Petersburg, Florida St. Petersburg ni jiji la pili kwa ukubwa katika eneo la Tampa Bay, baada ya Tampa. Pamoja na jimbo la Clearwater, majiji haya yanaunda jiji la Tampa–St. Petersburg–Clearwater Metropolitan, la pili kwa ukubwa katika Florida likiwa na idadi ya watu karibu milioni 2.8.
Sirili wa Aleksandria
Patriarki
Katika kutetea msimamo wake, pamoja na shuhuda za Biblia, alitumia kuliko wote waliomtangulia zile za mababu wa Kanisa, na hata hoja za akili.
St. Petersburg, Florida
St. Petersburg iko kwenye pwani ya Pinellas kata ya Tampa Bay na Ghuba ya Mexico, na imeunganishwa na jimbo la Florida kuelekea kaskazini.
Sirili wa Aleksandria
Patriarki
Pamoja na hayo, aliona imani ya Taifa la Mungu, yaani waamini wa kawaida, kama tokeo la mapokeo na hakika ya mafundisho sahihi: “Ni lazima tufafanue kwa watu mafundisho na maelezo ya imani namna isiyolaumika kabisa, na tukumbuke kwamba anayekwaza hata mmoja tu kati ya wadogo wanaomuamini Kristo atapatwa na adhabu isiyovumilika”.
St. Petersburg, Florida
Historia
St. Petersburg ilianzishwa mwaka 1888 na John C. Williams, ambaye alinunua ardhi, na kwa Peter Demens, ambaye alileta sekta ya reli katika eneo hilo. Kama sehemu ya mchezo wa kubashiri wa kutupa sarafu, mshindi, Peter Demens,akalipa jina eneo hilo baada ya mtakatifu Petersburg (Saint Petersburg) wa Urusi, wakati Williams alichagua kuiita hoteli ya kwanza kujengwa katika eneo hilo ambayo iliiwa hoteli ya Detroit, majina yote mawili yakiwa na majina ya miji yao ya kuzaliwa. St. Petersburg ilisajiliwa rasmi kama mji Februari 29,ya mwaka 1892 na kutambulika tena kama jiji mnamo 6 Juni 1903.
Sirili wa Aleksandria
Patriarki
Mwanzoni alifundisha juu ya Yesu kwa kumuiga Atanasi, lakini alipozidi kubishana na Nestori alilazimika kutumia misamiati mipya iliyoelekea kukiri uwemo wa hali mbili ndani ya Kristo. Kwa hiyo katika barua yake ya pili kwa Nestori, iliyokuja kupitishwa na Mtaguso wa Kalsedonia (451), aliweka wazi: “Hivyo sisi tunatamka kwamba hali zilizounganika katika umoja wa kweli ni tofauti, bali kutoka zote mbili amepatikana Kristo na Mwana mmoja tu; si kwa sababu tofauti za hali hizo zimefutwa na umoja wake, bali kwa sababu umungu na ubinadamu, vilivyounganika katika umoja usiosemeka wala kufafanulika, vimetupatia Bwana, Kristo na Mwana mmoja”.
Katika barua nyingine aliandika, “Mwana ni mmoja tu, Bwana Yesu Kristo ni mmoja tu, kabla ya umwilisho wake na baada ya umwilisho vilevile. Kwa kuwa Neno aliyezaliwa na Mungu Baba hakuwa Mwana mmoja na aliyezaliwa na Bikira Maria mwingine; bali tunasadiki kwamba yuleyule aliyezaliwa kabla ya nyakati ndiye aliyezaliwa pia kimwili na mwanamke”.
Sirili alifariki Aleksandria mwaka 444 hivi, lakini mashindano yaliendelea hadi Mtaguso wa Kalsedonia na mbele zaidi.
Jill Goldthwait
Jill Goldthwait Ni mwanasiasa wa kimarekani kutokea Maine. Goldthwait amekulia katika mji wa New Jersey na kupata Shahada ya Awali ya uuguzi katika mji wa   California, Alihudumu kama mfanyakazi wa kujitolea wa Peace Corps huko Tonga. Alihamia Maine mnamo mwaka 1978 na kuishi katika eneo la  Bar Harbor.Alifanya kazi kama muuguzi wa idara ya dharura katika Hospitali ya Mount Desert Island  kwa muda wa miaka 9..
Matterhorn
right|thumb|Mlima wa Matterhorn (kwa Kiitalia: Monte Cervino) ni mlima wa Alpi kati ya nchi za Italia na Uswisi (Ulaya).
Urefu wake ni mita 4,477 juu ya usawa wa bahari.
Karl Friedrich Benz
Karl Friedrich Benz alizaliwa tar. 25 Novemba 1844 akiitwa Karl Friedrich Michael Vaillant huko Mühlburg / Karlsruhe Ujerumani wa Kusini Magharibi. Baada ya kumzaa mamake Josephine Vaillant akaolewa na babake Johann Georg Benz. Hivyo akaitwa Karl Friedrich Michael Benz lakini baadaye akajiita Carl Friedrich Benz.
Alikuwa mhandisi Mjerumani mwenye sifa ya kuwa alitengeza motokaa ya kwanza au gari la kwanza lililotumia nguvu ya nishati ya petroli.
Mwaka 1864 alichukua digri ya uhandisi, mw. 1871 alianzisha kampuni yake ya kwanza. Hapo alitengeneza injini ya petroli ya mapigo mawili mwaka 1878/79 aliyoendeleza kuwa injini ya mapigo manne. Benz hakuwa mhandisi wa kwanza kutengeneza injini za aina hii, Mjerumani mwenzake Nikolaus Agosti Otto aliwahi kuchukua hataza ya injini ya mapigo manne mwa. 1876. Injini za aina hii zilifanya kazi viwandani vikiendesha mashine mbalimbali.
1886 Benz alikuwa mtu wa kwanza aliyeweka injini ya petroli kwa gari. Gari lake la kwanza lilikuwa na magurudumu matatu yenye nguvu-farasi 0.8. Mke wake Bertha Benz alifanya safari kubwa ya kwanza kwa gari hili kwa umbali wa km 89 kutoka Mannheim kwenda Pforzheim (yote Ujerumani wa Kusini Magharibi). Alipoishia petroli alipaswa kuinunua katika duka ya madawa kwani hapakuwapo na kituo cha petroli bado.
Benz aliendelea kutengeneza gari lenye magurudumu manne. Kwa jina la "Velo" lilikuwa motokaa ya kwanza iliyotengenezwa kwa wingi duniani.
Benz aliona kupanuka kwa biashara yake watoto wake wakiendelea kuendesha makampuni yake. Mwaka 1926 kampuni ya Benz iliunganishwa na kampuni ya Gottlieb Daimler kwa jina la "Daimler-Benz".
Karl Benz aliaga dunia tar. 4 Aprili 1929.
Yohane Krisostomo
thumb|right|Yohane Krisostomo ([[karne XI.]] thumb|right|Yohane Krisostomo na [[Gregori wa Nazianzo katika picha ya Kirusi ya karne XVIII.]] Yohane Krisostomo, kwa Kigiriki χρυσόστομος, khrysóstomos, yaani «Mdomo wa dhahabu» alivyoitwa kutokana na ubora wa mahubiri yake, (Antiokia wa Siria, leo Antakya,nchini Uturuki, 347 hivi - Comana Pontica, Uturuki, 14 Septemba 407) alikuwa Patriarki wa Konstantinopoli.
Ari yake ilisababisha apendwe na vilevile achukiwe sana. Hatimaye alifukuzwa na Kaisari na kufa uhamishoni.
Tangu zamani anaheshimiwa kama mtakatifu na babu wa Kanisa.
Mwaka 1568 Papa Pius V alimuongezea sifa ya mwalimu wa Kanisa.
Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 13 Septemba.
Asili na ujana
Yohane alizaliwa Antiokia wa Siria katika familia tajiri ya Kikristo mwaka 347 hivi. Wakati huo mji huo ulikuwa unamfuata Konstantinopoli na Aleksandria tu kwa umuhimu upande wa mashariki wa Dola la Roma.
Katika karne IV huko zilitokea vurugu nyingi kwa msingi wa dini. Mjini kulikuwa na maaskofu wawili walioshindana: Melesyo na Paulino. Yohane aliishi ujana wake katika mazingira hayo, akikosa utulivu, akipenda vyakula na maigizo.
Baba yake, Sekundo, aliyekuwa askari kiongozi, alifariki mapema na kumuacha mtoto mdogo pamoja na dada yake kwa mama yao, Anthusa, mwenye umri wa miaka 22 tu ambaye alimlea vizuri sana upande wa utu na wa imani vilevile.
Baada ya masomo yote, alifundishwa tena na Libanio, mhubiri maarufu kuliko wote wa wakati ule ingawa Mpagani, ambaye alisema juu yake, «Angekuwa kati ya wanafunzi wangu bora, kama Kanisa lisingeniibia». Kumbe Yohane akaja kumzidi, ila upande wa kuhubiri Neno la Mungu.
Alipofikia miaka 18 anni alikutana na askofu Melesyo akamuomba ubatizo (alioupata mwaka 368) akaanza kufuata kozi za Diodoro wa Tarso, maarufu kwa ufafanuzi wa maneno yenyewe ya Biblia usiofuata sana maana ya kiroho.
Kupewa daraja
Alipomaliza masomo hayo (367-372) na kupewa daraja ndogo akajifungia upwekeni miaka minne akasoma teolojia, hasa Injili na Nyaraka za Mtume Paulo. Katika pango alimoishi miaka miwili tena, afya yake ikawa mbovu ikamrudisha Antiokia kwenye wito wake halisi: uchungaji. Uzoefu wa kutafakari Neno la Mungu upwekeni ulikuwa umestawisha ndani yake msukumo mkubwa wa kushirikisha wengine kwa kuhubiri Injili.
Alitunga kitabu juu ya upadri kilichoathiriwa sana na Gregori wa Nazianzo. Humo alieleza kuwa umonaki si njia pekee ya kulenga ukamilifu; bali kutoa huduma za kipadri kwa faida ya waamini kati ya vishawishi vingi vya ulimwengu ndiyo njia bora ya kumtumikia Mungu. Aliandika kwamba angetakiwa kuchagua kati ya matatizo ya kuongoza Kanisa na utulivu wa maisha ya kimonaki angechagua mara elfu huduma ya kichungaji.
Miezi ya baridi kati ya miaka 380–381 alipewa na Melesyo daraja ya ushemasi mwaka 386 na miaka michache baadaye akawa kasisi na msaidizi mkuu wa askofu Flaviano, akihubiri katika kanisa muhimu zaidi la Antiokia.
Wakati huo alisema, “Anatosha mtu mmoja mwenye ari kwa kubadilisha mwenendo wa umati”. Maneno hayo yakawa kaulimbiu yake kama mchungaji na kiongozi wa kiroho wa watu wake akiwatia moyo kufuata maadili.
Sifa yake kama mhubiri iliongezeka, hasa Antiokia ilipokabili ghadhabu ya Kaisari kwa uasi wa mwaka 387, hata wasikilizaji wakaanza kujiandikia kumbukumbu za maneno yake.
Pamoja na hayo mwenyewe aliendelea kutunga vitabu mbalimbali.
Mwaka 397 Patriarki Nektario alipofariki, kulikuwa na ushindani mkubwa kwa kushika nafasi yake, mpaka Kaisari Arcadio, kinyume cha matarajio ya wote, alipomchagua Yohane, ambaye hakuwa na hamu hiyo.
Alihamia huko kwa kutumiwa tu nguvu na udanganyifu, bila kujua namna ya kuhusiana na vigogo.
Askofu
Huko Konstantinopoli aliongoza Kanisa kwa bidii nyingi ili kulirekebisha, akishambulia ufisadi na anasa ya viongozi, akijipatia hivyo maadui wengi kwenye ikulu. Hivyo maisha yake hayakuwa na amani, tofauti na hamu ya moyo wake mpole.
Aliendelea kushika maisha magumu na kudai wasaidizi wake pia wafanye vilevile. Kwa usimamizi wake mzuri alianzisha na kuendesha miundo mbalimbali ya misaada, hata akaitwa “Mtoasadaka”.
Isitoshe, katika mahubiri yake alipendekeza Kanisa la Konstantinopoli lifuate kielelezo cha lile la kwanza la Yerusalemu na hivyo lichangie ujenzi wa jamii mpya ambapo wote waishi kama ndugu: hakuna wa kuachwa nyuma, kwa kuwa kila mmoja ni muhimu, si jamii tu. Hivyo alichangia sana mafundisho ya Kanisa kuhusu masuala ya jamii.
Kama mchungaji halisi, aliwatendea wote kwa wema, akiheshimu wanawake kwa namna ya pekee na kuwajibika kwa ustawi wa ndoa na familia.
Alihimiza waamini washiriki katika liturujia, aliyoipamba kwa ubunifu izidi kupendeza.
Alipambana kwa nguvu na uzushi na kuleta nidhamu katika majimbo yaliyo chini yake, akiwafukuza mapadri wengi wasiofaa, na hata askofu wa Efeso na wengine watano waliopata madaraka kwa dhambi ya usimoni. Kwa hilo alilaumiwa kuwa alitumia mamlaka nje ya mipaka yake.
Pia alilazimisha wamonaki wazururaji warudi katika monasteri zao, ila alipokea wengine kutoka Misri waliokuwa wametengwa na Kanisa kwa uamuzi wa Patriarki Teofilo wa Aleksandria, ambaye alichukia hilo pia.
Mwanzoni alitegemezwa na ikulu, lakini baada ya kumlaumu malkia Eudoksia kwa kujipatia mali ya mjane na kuishi kwa anasa, uhusiano uliharibika, akazidi kusingiziwa na kutukanwa.
Mwaka 402 maadui wake wengi, wakiwemo maaskofu, waliomba msaada wa patriarki Teofilo wa Aleksandria, ambaye Kanisa lake lilikuwa na ushindani na yale ya Konstantinopoli na Antiokia. Teofilo mwenyewe alikuwa amelazimika kujitetea katika sinodi iliyoongozwa na Yohane kuhusu mashtaka ya wamonaki dhidi yake.
Basi, mwaka 203 katika sinodi ya Mwaloni, karibu na Kalsedonia, Teofilo alifika pamoja na maaskofu saba wa Misri na wengine 29 waliokuwa wote upande wake, akamfanya Yohane afukuzwe na Kaisari, ila kesho yake malkia alimrudisha baada ya umati kudai hivyo kwa nguvu.
Miezi miwili baadaye uhusiano wa Yohane na Eudoksia ulichafuka tena, askofu alipolaumu ujenzi wa sanamu ya malkia karibu na kanisa, hata alisema maadhimisho kwa ajili yake yalikuwa ya kipagani akamfananisha na Herodia mwenye hamu na kichwa cha Yohane Mbatizaji.
Hivyo masingizio na njama viliendelea hata aliomba msaada wa Papa Inosenti I na maaskofu wengine muhimu wa magharibi, lakini huo haukuweza kuwahi: mtaguso, uliotakiwa na Kanisa la Roma ili kupatanisha pande mbili za Dola na makanisa yake yote, haukuweza kufanyika.
Uhamishoni
Basi, tarehe 9 Juni 404 Yohane alifukuzwa jimboni moja kwa moja. Kwa miaka mitatu aliishi Kukuso, kwenye milima ya Armenia, akitenda kazi kubwa hata kwa kuandika barua nyingi ili kuwatia moyo wafuasi wake waliodhulumiwa vilevile.
Halafu mwaka 407, kutokana na wingi wa watu waliomtembelea, alihamishwa tena aende mahali pagumu zaidi, huko Pitiunte, mashariki kabisa kwa Bahari Nyeusi, lakini tarehe 14 Septemba 407 alifariki huko Comana Pontica akiwa njiani.
Maneno yake ya mwisho yalikuwa: "Utukufu kwa Mungu kwa yote. (Doxa to Theo pantôn eneke)."
Mwaka 438 Kaisari mwingine, Theodosi II alirudisha masalia yake Konstantinopoli ambako yalipokewa na umati kwa shangwe.
Maandishi yake ni mengi sana, kuliko ya mababu wengine wote wa Kigiriki. Sehemu kubwa ni mahubiri (zaidi ya 700) aliyoyatoa kwa kawaida wakati wa liturujia, vitabu vya ufafanuzi wa Biblia, vya teoloja n.k. mbali ya barua 241 zilizotufikia.
Teolojia yake
Kama alivyopendekeza mwenyewe kwa waamini wake baada ya yeye kupelekwa uhamishoni, tunaweza kujilisha maandishi yake badala ya kumsikia akihubiri.
Kwa jumla hakuwa mwanateolojia mwenye mwelekeo wa nadharia, bali wa kichungaji, akilenga daima maisha yaendane na mawazo na maneno. Ndiyo mada kuu ya katekesi zake bora kwa waliojiandaa kubatizwa. Akikaribia kifo, aliandika kwamba thamani ya binadamu inategemea “ujuzi sahihi wa mafundisho ya kweli na unyofu wa maisha”: hayo mawili yanatakiwa kuendana.
Aliendeleza mapokeo ya Kanisa na kutoa mafundisho ya kuaminika wakati wa fujo kuhusu imani.
Alifundisha “kujua viumbe kuanzia Muumba”, ili viwe kama ngazi ya kumfikia. Zaidi ya hayo, kwa kuwa kwetu ni vigumu kufanya hivyo, Mungu mwenyewe alijishusha akatupa Maandiko matakatifu kama barua inayokamilisha ujuzi wetu juu yake. Isitoshe, alitwaa mwili akawa kweli “Mungu pamoja nasi”, ndugu yetu hata kifo chake msalabani. Hatimaye yeye anaingia maisha yetu kwa njia ya Roho Mtakatifu ili kutugeuza kwa ndani.
Anaitwa pia “Mwalimu wa Ekaristi” kutokana na upana na utajiri wa mafundisho yake kuhusu sakramenti ya Mwili na Damu ya Kristo.
Sesvete
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Sesvete
John Hocking
John Hocking amezaliwa tarehe 6 Agosti 1957 nchini Australia. Ni Katibu Mkuu Msaidizi wa Umoja wa Mataifa, Msajili wa Mahakama ya Kimataifa ya Mauaji ya Kimbari ya Yugoslavia ya zamani (ICTY),) na wakati huohuo, Msajili wa Mifumo ya kuendesha Mahakama za Kimataifa za mauaji ya Kimbari (UNMICT).
Sesvete
Sesvete ni mji nchini Kroatia. Idadi ya wakazi wake ni takriban 44,914.
John Hocking
Wasifu
Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Ban Ki-moon alimteua John Hocking kwa awamu mbili, kwanza tarehe 15 Mei 2009 na tena tarehe 15 Mei 2013, kuongoza Usajili wa Mahakama ya Kimataifa ya Mauaji ya Kimbari ya Yugoslavia ya zamani, chombo muhimu cha Mahakama hiyo ambacho kinatoa msaada wa kisheria, kidiplomasia na utawala kwa Waamuzi, upande wa Mashtaka, na Ulinzi. Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Ban Ki-moon alimteua Hocking tarehe 18 Januari 2012 kama Msajili wa kwanza wa Mifumo ya kuendesha Mahakama za Kimataifa za Mauaji ya Kimbari na pia aliaminika kwa kukabidhiwa dhamana ya kuanzisha kazi za Mahakama hiyo.
Hocking alijiunga na ICTY mnamo mwaka 1997 kama afisa mratibu wa sheria katika kesi ya kwanza kujumuisha mashauri yenye mashitaka zaidi ya moja kwenye Mahakama ya kimataifa mauaji ya kimbari ya Yugoslavia ya zamani (ICTY), kesi ya Celebici. Pia aliwahi kuwa Afisa Mkuu wa Sheria katika Kitengo cha Rufaa cha Mahakama ya Kimataifa ya Mauaji ya Kimbari ya Yugoslavia ya zamani (ICTY) na Mahakama ya Kimataifa ya Mauaji ya Kimbari ya Rwanda (ICTR). Alikuwa Naibu Msajili wa Mahakama ya ICTY mnamo mwaka 2004 hadi 2009. Kabla ya ushiriki wake na Umoja wa Mataifa, Hocking ameshika nyadhifa mbalimbali kama mshauri wa kisheria na sera ya Kimataifa nje na ndani ya nchi, ikiwa ni pamoja na Shirika la Ushirikiano wa Kiuchumi na Maendeleo (OECD) mjini Paris, alifanya kazi katika kituo cha redio na televisheni katika nchi ya Australia (Special Broadcasting Service), Chuo cha Filamu mjini London na pia Tume ya Filamu ya Australia.
Katika miaka ya awali baada ya kumaliza masomo yake na kama njia ya kuendeleza taaluma yake, Hocking aliwahi kuwa msaidizi wa kisheria wa Jaji Michael Kirby, aliyekuwa raisi wa Mahakama ya Rufaa na Mwamuzi wa Mahakama kuu ya Australia na Mwanasheria wa haki za binadamu Geoffrey Robertson Q.C jijini London.
Hocking alipata wadhifa wa kuwa Wakili kupitia taasisi ya Lincoln’s Inn mjini London, kwa mahakama kuu ya Victoria na New South Wales mjini Australia. Pia ana Shahada ya Sheria na sifa kutoka London School of Economics, Shahada ya Sheria kutoka Chuo Kikuu cha Sydney, na Shahada ya Sayansi kutoka Chuo kikuu cha Monash mjini Melbourne, Australia. Alihudhuria pia mafunzo ya Uongozi wa juu katika shule ya Serikali ya Havard Kennedy.
Afmadow
thumb|Ramani ya mji wa Afmadow, Somalia Afmadow ni mji wa Somalia.
Kitera
Kitera ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Watera. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitera imehesabiwa kuwa watu 101,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitera iko katika kundi la Kichadiki.
Kiteshenawa
Kiteshenawa ilikuwa lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria iliyozungumzwa na Wateshenawa. Hakuna wasemaji wanaoendelea kuzungumza lugha ya Kiteshenawa, maana yake lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiteshenawa iko katika kundi la Kichadiki.
Garbahaarrey
Idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa 13,160.
28 Julai
Tarehe 28 Julai ni siku ya 209 ya mwaka (ya 210 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 156.
Mbuyiseni Mtshali
Mbuyiseni Oswald Mtshali (amezaliwa 17 Januari 1940) ni mwandishi wa Afrika Kusini. Hasa aliandika mashairi akifanya kazi kama mhakiki na mwalimu. Mara kwa mara alikaa Marekani.
28 Julai
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Prokoro, Nikanori, Timone, Parmena, Nikola wa Antiokia, Papa Viktori I, Wafiadini wa Thebe, Akasi wa Mileto, Nazari na Chelsi, Samsoni wa Dol, Melkiori García Sampedro, Petro Poveda, Yakobo Hilari Barbal, Alfonsa Matathupadathu n.k.
Sophia Akuffo
alt=Sophia Akuffo akifanyiwa uchunguzi wa nafasi ya Jaji Mkuu katika Mahakama ya Juu ya Ghana|thumb|Sophia Akuffo akifanyiwa uchunguzi wa nafasi ya Jaji Mkuu katika Mahakama ya Juu ya Ghana Sophia Abena Boafoa Akuffo (amezaliwa 20 Desemba 1949) alikuwa Jaji Mkuu wa Ghana kutoka 2017 hadi 20 Desemba 2019. Kabla ya hapo, tayari alikuwa Jaji katika Mahakama Kuu ya Ghana tangu 1995.
Elimu
Alikuwa na elimu ya sekondari katika Shule ya Upili ya Wasichana ya Wesley, Cape Coast na alipata Shahada ya Sheria ya Chuo Kikuu cha Ghana. Aliongeza masomo yake katika Shule ya Sheria ya Ghana ambapo alistahili kuwa wakili. Sophia Akuffo alifundishwa kama wakili. chini ya Nana Akuffo-Addo. Ana digrii ya Uzamili ya Sheria kutoka Chuo Kikuu cha Harvard huko USA.
Kazi
Sophia Akuffo amekuwa mshiriki wa Kamati ya Uongozi ya Taasisi ya Elimu ya Mahakama ya Jumuiya ya Madola,. na Mwenyekiti wa Kikosi Kazi cha Usuluhishi wa Migogoro Mbadala kwa miaka kadhaa. Mnamo Januari 2006, alichaguliwa kama mmoja wa majaji wa kwanza wa Mahakama ya Afrika juu ya Haki za Binadamu na Watu: mwanzoni alichaguliwa kwa miaka miwili na baadaye akachaguliwa tena hadi 2014 na aliwahi kuwa Makamu wa Rais na Rais wa Mahakama
Jaji Mkuu wa Ghana
Mnamo Mei 11, 2017, Sophia Akuffo aliteuliwa kama Jaji wa juu zaidi wa Mahakama Kuu ya Ghana na Nana Akuffo-Addo, kwa idhini ya Bunge. Aliapishwa na Rais Akuffo-Addo mnamo 19 Juni 2017 kama Jaji Mkuu wa kumi na tatu wa Jamhuri ya Ghana. Hukumu ya mwisho aliyohusika ilikuwa tarehe 18 Desemba 2019 wakati Mahakama Kuu ilipotoa uamuzi wa pamoja kwamba mahakama zinaweza kukaa mwishoni mwa wiki na siku za likizo za benki kushughulikia kesi za haraka za kisheria. Alizungumza pia juu ya shukrani zake kwa Marais wengine wa zamani wa Ghana. Hawa ni pamoja na marehemu John Atta Mills ambaye alikuwa mhadhiri wake juu ya Ushuru katika Shule ya Sheria ya Ghana na pia alimteua kwa Mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu na Watu nchini Ethiopia. Alimtaja marehemu Jerry Rawlings ambaye alimteua kwa Mahakama Kuu mnamo 1995 na John Kufuor ambaye alimteua kwa Mahakama ya Haki za Binadamu na Watu wa Afrika mnamo 2006. [3] Alikuwa rais wa Mahakama hii akiungwa mkono na John Mahama na aliteuliwa na Nana Akufo-Addo kama Jaji Mkuu
Kustaafu
Baada ya kutumikia kama Jaji Mkuu, Akuffo alistaafu mnamo 2019.
Mnamo tarehe 28 Machi 2020, Nana Akufo-Addo alimteua Akuffo kuongoza Mfuko mpya wa Kitaifa wa Dhamana wa COVID-19 uliozinduliwa wakati wa janga la COVID-19.
Familia
Ana binti ambaye huenda kwa jina Violet Padi na watoto wawili wakuu Samuel Osei na Cara Nyami. Ana familia kubwa kwa sababu ya wake wengi wa mitala, pamoja na dada sita wanaoishi lakini anaonekana kuwa karibu na wale watatu waliotajwa hapo juu.
Naivasha
Naivasha ni sehemu ya Kaunti ya Nakuru. Mji una idadi ya wakazi wa 181,966 (sensa ya mwaka 2009).
Sekta kuu ni kilimo, hasa upanzi wa maua.
Naivasha pia ni maarufu kama kituo cha utalii. Hifadhi za Hell's Gate na Mlima Longonot ni vivutio vya karibu. Ziwa Naivasha hutembelewa na watalii wanaotazama viboko au kutembea kwenye mbuga wa binafsi wa Crescent Island ndani ya ziwa.
Tangu miaka ya 1990 maeneo makubwa kando ya ziwa yameona upanuzi wa mashamba ya maua yanayolimwa hapa kwa soko la Ulaya.
Mwaka 2004/2005 Naivasha ilikuwa mahali pa mikutano kati ya wawakilishi wa maadui katika vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Sudan na mapatano ya "Comprehensive Peace Agreement" inajulikana pia kama "Mapatano ya Naivasha".
1288
Makala hii inahusu mwaka 1288 BK (Baada ya Kristo).
Narok
thumbnail|right|280px|Narok, Kenya
Mwaka 2009 ulikuwa na wakazi 67,505.
Georg von Bekesy
left|80px thumbnail|right|200px|Georg von Bekesy
Georg von Bekesy (3 Juni 1899 – 13 Juni 1972) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Hungaria. Baadaye alihamia Marekani. Hasa alichunguza masikio ya binadamu. Mwaka wa 1961 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Severo Ochoa
left|80px thumbnail|right|200px|Ukumbusho wa Severo Ochoa chuo kikuu Complutense Madrid Severo Ochoa (24 Septemba 1905 – 1 Novemba 1993) alikuwa mwanabiolojia kutoka nchi ya Hispania. Hasa alichunguza vimeng’enya vya chembe hai. Pia alifaulu kusanisi DNA. Mwaka wa 1959, pamoja na Arthur Kornberg alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Gentile wa Fabriano
Gentile wa Fabriano (1370 hivi – 1427) alikuwa mchoraji wa Italia aliyefanya kazi hasa katika mkoa wa Toscana.