cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Frederick Sanger
Frederick Sanger (amezaliwa 13 Agosti 1918) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza mfumo wa molekuli mbalimbali. Alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia mara mbili, mwaka wa 1958 peke yake, na mwaka wa 1980 pamoja na Paul Berg na Walter Gilbert.
Mlima Luigi di Savoia
thumbnail|right|200px|Mlima Luig di savoia ni mlima wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na wa Uganda (Afrika).
Urefu wake unafikia mita 4,627 juu ya usawa wa bahari.
1364
Makala hii inahusu mwaka 1364 BK (Baada ya Kristo).
Jaroslav Heyrovský
thumbnail|right|280px|Jaroslav Heyrovsky left|80px
Jaroslav Heyrovsky (20 Desemba 1890 – 27 Machi 1967) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ucheki. Hasa anajulikana kwa kuvumbua polarografia. Mwaka wa 1959 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Willard Libby
left|80px
Willard Frank Libby (17 Desemba 1908 – 8 Septemba 1980) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa anajulikana kwa kugundua mbinu za kurejea kipindi kupitia kaboni 14. Mwaka wa 1960 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
1363
Makala hii inahusu mwaka 1363 BK (Baada ya Kristo).
Agualva-Cacém
thumbnail|right|280px|Mji wa Agualva-Cacém
Agualva-Cacém ni mji wa mkoa wa Lisbon nchini Ureno.
Maria Guliema Emilia
Maria Guliema Emilia (6 Septemba 1787 - 19 Septemba 1852), alikuwa mtawa wa Ufaransa na mwanzilishi wa Shirika la Masista wa Familia Takatifu wa Villefranche kwa ajili ya kulea wasichana na kuhudumia maskini.
Pia ni maarufu kwa maandishi yake kuhusu maisha ya kiroho yaliyopatikana tu baada ya kifo chake.
Papa Pius XII alimtangaza mwenyeheri tarehe 9 Juni 1940, halafu mtakatifu tarehe 23 Aprili 1950.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe aliyofariki dunia.
International School of Kenya
International School of Kenya ni shule ya kimataifa inayofunza wanafunzi kuanzia darasa la chekechea hadi darasa la 12. Shule hii iko nje ya jiji la Nairobi, Kenya. Ilianzishwa mwaka wa 1976 iliyojengwa katika uwanja wa hekta 25. Wanafunzi wanaweza kusomea mfumo wa elimu wa diploma ya Amerika ya Kaskazini au diploma ya International Baccalaureate. Shule hii inatambulika na MSA, na ni shule kubwa zaidi ya kimataifa mjini Nairobi. Shule hii pia ni mwanachama wa Chama cha Association of International Schools in Africa (AISA).
Mipangilio
Shule hii ilianzishwa kutoka Nairobi International School (NIS) mnamo 1969, lakini matatizo ya kifedha iliilazimu Ubalozi wa Marekani na Ubalozi wa Kanada kuchukua uendeshaji wa shule hii mwaka wa 1976, na kuibadilisha jina kuwa Intrnational School of Kenya. ISK, kama inavyojulikana, imegawanywa katika shule tatu: ya Shule ya Msingi inayofundisha wanafunzi kutoka chekechea hadi darasa la 5, Shule ya Kati inayofundisha darasa 6-8, na Shule ya Upili inayofundisha darasa za 9-12.
Kila shule ina mwalimu wake mkuu na mshauri, na kwa kiasi kikubwa ina walimu wake, ingawa baadhi ya masomo hufundishwa na walimu sawiya. Walimu ni wengi hutoka Kanada, Marekani na Uingereza, na hata nchi nyinginezo.
Vifaa
Kila shule ina madarasa yake na na vyumba vya burudani; hata hivyo shule zote tatu hutumia vifaa vingine kwa pamoja kama vile maktaba, mkahawa, na vifaa vya michezo na sanaa. Kituo chake cha Sanaa kilicho na thamani ya dola milioni nyingi inayosifika kuwa kituo bora zaidi mjini Nairobi. Shule hii ina chumba kikubwa cha kufanyia mazoezi, bwawa la kuogelea lenye maji ya moto, na viwanja tele vya kucheza. Mwaka wa 2006, mradi wa ujenzi ulianza ili ya kupanua shule ya sekondari. Ilmalizwa kujengwa mnamo Desemba 2007, na wanafunzi waligurishwa mwezi uliofwatia.
Shule hii iko nje ya jiji la Nairobi mwishoni mwa barabara ya Peponi na imezungukwa na mashamba ya kahawa. Hata hivyo, ujenzi unaoendelea inaweza kubadili maeneo jirani.
Mlima Gessi
thumbnail|right|280px|Mlima Gessi katika Safu ya Milima ya Ruwenzori uko katika safu ya milima ya Ruwenzori, kwenye mpaka wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na Uganda (Afrika).
Theodori wa Canterbury
Theodori wa Canterbury (Tarso, Kilikia, leo nchini Uturuki, 602 - Canterbury, Kent, Uingereza, 19 Septemba 690) alikuwa askofu wa mji huo kwa miaka 22.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Mlima Gessi
Kilele cha juu cha Mlima Gessi ni Lolanda (mita 4,715 juu ya usawa wa bahari), halafu Bottego (mita 4699).
Theodori wa Canterbury
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
9 Julai
Tarehe 9 Julai ni siku ya 190 ya mwaka (ya 191 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 175.
Theodori wa Canterbury
Maisha
Msomi tayari, baada ya Waarabu kuteka mji wake (637) alihamia Konstantinopoli kuendelea na masomo mbalimbali, halafu mwaka 660 alihamia Roma katika monasteri ya Ukristo wa mashariki. Papa Vitalian alimteua kuwa askofu mkuu wa Canterbury, akamweka wakfu tarehe 26 Machi 668.
9 Julai
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Augustino Zhao Rong na wenzake, Nikola Pieck na wenzake, Veronika Giuliani, Yohakimu He Kaizhi, Paulina Visintainer n.k.
Theodori wa Canterbury
Maisha
Alirekebisha Kanisa la Uingereza lifuate mapokeo ya Roma akaanzisha shule ya Canterbury pamoja na Adriani wa Canterbury.
Jay Bothroyd
Jay Bothroyd (alizaliwa 5 Mei 1982) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Uingereza. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Uingereza.
Seyi Adeleke
Seyi Adeleke ni mchezaji wa kandanda wa Nigeria ambaye anacheza kama beki wa kushoto au kiungo. Alianza taaluma yake na Lazio na akatolewa kwa mkopo kwa vilabu kadhaa vikiwemo Pergocrema, Salernitana, na FC Biel-Bienne. Mnamo 2015, alijiunga na Western Sydney Wanderers ya Australia lakini baadaye akarudi Italia kuichezea Arcella. Alizaliwa lagos kwenda  Italia lakini ukaaji wake ulitiliwa shaka mwaka wa 2016 kutokana na ligi ya mastaa aliyokuwa akicheza, lakini alikata rufaa kutokana na kupokea malipo ya kucheza.
1362
Makala hii inahusu mwaka 1362 BK (Baada ya Kristo).
Otavi
alt=Otavi-Bahnhof (Swakopmund)|thumb|Otavi-Bahnhof (Swakopmund) ni mji wa Namibia katika Mkoa wa Oshikoto.
Kapcherop
Kapcherop ni kijiji cha Kenya katika Kaunti ya Elgeyo-Marakwet.
Kioring
Kioring ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waoring. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kioring imehesabiwa kuwa watu 75,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kioring iko katika kundi la Cross River.
Pomerania
Pomerania (Pomorze, Pommern, Pòmòrskô) ni eneo la kihistoria Kusini kwa Bahari ya Baltiki.
Kwa sasa imegawanywa kati ya nchi za Polandi na Ujerumani.
Miji mikubwa ni Gdańsk na Szczecin.
Sifredi
Sifredi (pia: Sigfrid, Siegfried, Sigafridus, Sigeferd, Sigurdr; Uingereza, karne ya 10 - Vaxjo, Uswidi, 1045) alikuwa askofu mmisionari kwa miaka 40 au zaidi huko Uswidi anayehesabiwa kama mtume wake kwa kuwa alimbatiza mfalme Olof III  na kushirikiana naye kuinjilisha nchi hiyo na Denmark, mbali ya juhudi zake huko Norwei pia.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kuwa mtakatifu.
Sikukuu yake ni 15 Februari.
Kiolulumo-Ikom
Kiolulumo-Ikom ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waolulumo na Waikom. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kiolulumo-Ikom imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiolulumo-Ikom iko katika kundi la Cross River.
1361
Makala hii inahusu mwaka 1361 BK (Baada ya Kristo).
Keko
ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15104 .Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 32,249 waishio humo.
Mlima Speke
280px|thumb|Mlima speke nchini Uganda, picha ya mwaka 2008 ni mlima wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na wa Uganda (Afrika).
Urefu wake unafikia mita 4,890 juu ya usawa wa bahari.
Alcabideche
Alcabideche ni mji wa mkoa wa Lisbon nchini Ureno.
Kioro
Kioro ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waoro. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kioro imehesabiwa kuwa watu 75,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kioro iko katika kundi la Cross River.
Ongandjera
ni mji wa Namibia katika Mkoa wa Omusati.
1360
Makala hii inahusu mwaka 1360 BK (Baada ya Kristo).
Melvin Calvin
thumb|right|Melvin Calvin left|80px
Melvin Calvin (8 Aprili 1911 – 8 Januari 1997) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza usanidinuru. Mwaka wa 1961 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Kioruma
Kioruma ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waoruma. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kioruma imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kioruma iko katika kundi la Kiijoidi.
Kurasini
thumb|Caption text
ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15109. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 34,501 waishio humo.
Sacrosanctum Concilium
"Sacrosanctum Concilium" ni maneno mawili ya kwanza ya hati hiyo iliyotolewa kwa lugha ya Kilatini.
Azimio hili lilipitishwa kwenye kikao cha pili cha mtaguso na maaskofu na makasisi 2147 kati ya waliohudhuria wakati 4 tu waliipinga, halafu Papa Paulo VI aliitangaza kama mafundisho ya kanisa tarehe 4 Desemba 1963. Hutazamwa kuwa kati ya hati muhimu zaidi za mtaguso.
Ilileta mabadiliko makuu katika ibada za kanisa katoliki, hasa matumizi ya lugha za kawaida za watu katika ibada badala ya Kilatini kama lugha kwa nchi zote. Lengo la hati hiyo ni kufanya kwanza mapadri, halafu Wakristo wengine pia waelewe na kutimiza liturujia ili kwa njia yake wamtukuze kweli Mungu na kufaidika Kiroho.
Kikwazo kikuu kilionekana katika matumizi ya lugha ya Kilatini iliyokuwa tayari lugha ya kihistoria bila wasemaji kama lugha ya kwanza. Kwa hiyo walikuwa hasa wasomi pekee walioweza kuelewa masomo na mengineyo ya liturujia. Watu wa kawaida mara nyingi walikuwa  watazamaji tu wa matendo ya ibada. Bila ya kupata mafundisho ya kutosha wala sakramenti ya ekaristi, Wakristo wa Magharibi walijitungia ibada zao badala ya kutegemea liturujia ya Kanisa.
Huko Mashariki hali ilikuwa tofauti kabisa: ndiyo sababu hati hiyo inahusu liturujia ya Roma tu, isipokuwa misingi ya liturujia yoyote na mengineyo yanayofaa kokote.
Sura ya kwanza
Sura hii inahusu kanuni za jumla kwa urekebisho na ustawishaji wa liturujia.
Kwanza inaeleza undani na umuhimu wake, halafu inasisitiza haja ya malezi ya kiliturujia kuanzia seminari na nyumba za kitawa ambapo maisha yote yafuate roho ya liturujia na masomo yote yafundishwe kwa kuonyesha uhusiano wake na liturujia ambayo ihesabiwe kati ya masomo muhimu zaidi na kufundishwa na wataalamu. Hivyo waamini wote watasaidiwa kuchota roho halisi ya Kikristo katika chemchemi hiyo ya kwanza na ya lazima; pia wataweza kushiriki ibada kwa jinsi iliyo haki na wajibu wao.
Baadaye tu yanaagizwa marekebisho ya jumla ya liturujia na vitabu vyake vyote; msingi wake ni kwamba liturujia, mbali ya mambo yaliyoagizwa na Bwana Yesu, ina mengi yaliyopangwa na Kanisa lenyewe katika historia yake kulingana na mahali na nyakati mbalimbali. Kwa hiyo mara kwa mara linaweza na kupaswa kuyapanga upya kwa manufaa ya waamini.
Kwa kuwa liturujia ni kazi ya Kanisa lote, inaratibiwa na uongozi wake tu: wengine wasithubutu kubadilisha lolote wanapofanya ibada zake.
Hata uongozi wa Kanisa usirekebishe vitabu harakaharaka na pasipo lazima, bali uhakikishe kwamba mapya yanalingana na ya zamani.
Kwa namna ya pekee ni lazima neno la Mungu katika liturujia liheshimiwe linavyostahili, tena lionjwe kama ilivyokuwa mwanzoni mwa Kanisa.
Maagizo mengine yanatokana na hali ya kijumuia ya liturujia, yaani kwamba ibada zake si za binafsi, bali ni za Kanisa lote, na kila mmoja anahusika namna yake kama mwamini wa kawaida au kama mwenye daraja au huduma fulani. Hivyo ipendelewe ibada ya pamoja ambapo kila mmoja ashike nafasi yake na kulingana vizuri na wengine wanaoshika nafasi zao.
Maagizo mengine yanazingatia faida ya waamini upande wa imani ikiwa ni pamoja na kujifunza undani wake.
Kwa ajili hiyo mtaguso huo umeamua ibada zieleweke kwa urahisi, mapadri watoe hotuba na mawaidha mbalimbali wakati wa ibada, pia ziruhusiwe lugha hai za watu ingawa Kilatini kinabaki lugha rasmi ya madhehebu ya Kanisa la Magharibi na waamini wake wote wanatarajiwa kujua kuitikia na kuimba kwa Kilatini wakati wa Misa.
Mwisho wa sura hiyo unasisitiza umuhimu wa watu kushiriki liturujia ya askofu katika Kanisa kuu na ile ya parokia ili waamini wajisikie kweli Kanisa moja.
Ili kustawisha liturujia mtaguso umeagiza ziwepo kamati maalumu kitaifa na kijimbo.
Sura ya pili hadi ya tano
Ili kutekeleza yaliyosemwa hapo juu, sura ya pili inaagiza namna ya kurekebisha madhehebu ya Misa, sura ya tatu inafanya vilevile kuhusu sakramenti nyingine na visakramenti, na sura ya nne kuhusu Sala ya Kanisa.
Kufikia miaka ya 90 vitabu hivyo vyote vilikuwa tayari vimerekebishwa: katika kuvitumia ni muhimu kujisomea utangulizi wake.
Sura ya tano inarekebisha mwaka wa Kanisa kusudi mpango wake ueleweke zaidi bila ya kujaa mno sikukuu za watakatifu: hasa siku ya Bwana na vipindi maalumu vya mwaka vipate nafasi vinavyostahili.
Sura za mwisho
Sura mbili za mwisho zinahusu muziki na sanaa takatifu ili liturujia ipendeze kwa uzuri wake, iinue roho kwa Mungu na kuwa kielelezo cha ile ya mbinguni. Hivyo vipawa mbalimbali vya binadamu vitumike kumtukuza Mungu.
Hayo yameelezwa baada ya vitabu kwa sababu hivyo vina neno la Mungu na maitikio ya watu kwa neno hilo lenye kuwatakasa.
Vilevile muziki unaelezwa kabla ya sanaa nyingine kwa sababu unaambatana na maneno matakatifu.
Mtaguso umesisitiza umuhimu wa kuimba katika liturujia, ukiagiza malezi kwa ajili hiyo, uundaji wa kwaya, utungaji wa nyimbo ambazo zichote hasa katika vitabu vya Biblia na liturujia.
Kuhusu aina za muziki mtaguso umekubali aina yoyote inayoweza kulingana na utakatifu wa ibada; vilevile umeruhusu ala mbalimbali za kufaa.
Hata hivyo liturujia ya Roma inapendelea muziki wa Kigregori na kinanda cha mabomba.
Sanaa nyingine pia zinaheshimiwa na kutumiwa na Kanisa kwa ujenzi, mapambo, vifaa na picha takatifu. Kadiri ya mahali na nyakati limekubali mitindo mbalimbali mradi ilingane na imani, maadili na ibada ya Kikristo.
Bill Ainslie
William "Bill" Ainslie (1934-1989) alikuwa msanii wa nchini Afrika Kusini, mwalimu, mwanaharakati, na pia mwanzilishi wa miradi kadhaa ya sanaa.
Maisha ya awali
Ainslie alizaliwa tarehe 10 Aprili 1934 huko Bedford, Eastern Cape, ambapo familia yake ililima shamba lililoitwa Spring Grove”. Familia yake ilihamia Karoo alipokuwa mvulana mdogo, lakini baadaye aliondoka kwenda Johannesburg kwa sababu ya ukame. Baba yake alifariki alipokuwa na umr i wa miaka minane.
Alikiona
Alikiona (matokeo) ni tamthilia iliyoandikwa mnamo mwaka 1969 na mtunzi wa Tamthilia mtanzania Ibrahim Hussen. awali alikiona iliandikwa kwa lugha ya Kiswahili na kutafsiriwa katika lugha ya Kiingereza na Joshua williams.tamthilia hii inaelezea mahusiano kati ya mwanamke sadia na mpenzi wake Abdallah . tamthilia hii imejikita katika uvumbuzi wa mahusiano ya mume sadia.tamthilia hii imeigizwa nawahusika watano.
alikiona ina vipengele vingi vya kiasili kama sifa ya kazi ya mwanzo ya  hussein.lakini pia tamthilia hii ina vingele vya vichekesho ambavyo vinaingiliana na asili ya taarab.
1359
Makala hii inahusu mwaka 1359 BK (Baada ya Kristo).
Gary Lineker
Gary Lineker (alizaliwa 30 Novemba 1960) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Uingereza. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Uingereza.
Lineker ameichezea timu ya taifa ya Uingereza tangu mwaka wa 1984. Lineker alicheza Uingereza katika mechi 80, akifunga mabao 48.
Mario Booysen
Mario Booysen (aliyezaliwa 15 Agosti 1988) ni mchezaji wa kitaalamu wa soka wa Afrika Kusini ambaye alicheza kama beki wa kati kwa AmaZulu F.C. katika Ligi Kuu ya Afrika Kusini.
Soka ya Kimataifa
Booysen aliteuliwa katika kikosi cha awali cha timu ya taifa ya Afrika Kusini Bafana Bafana kwa mechi ya mchujo ya CHAN 2016 dhidi ya Angola tarehe 17 Oktoba 2015.
Maisha ya Kibinafsi
Ndugu yake mdogo David Booysen pia ni mchezaji wa soka.
Aiglon Makasi
Kambale Makasi Alain (anajulikana kwa jina lake la kisanii ya Aiglon Makasi; alizaliwa Goma, mkoa wa Kivu Kaskazini, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, 21 Novemba 1990) ni mwimbaji wa Kongo wa Rumba, Music World, Soul na Pop.
Maisha
Aiglon alianza kazi ya peke yake mnamo 2013 na akaanza kutumbuiza kwenye jukwaa katika kituo cha kitamaduni cha Goma, mara nyingi alialikwa kwenye shughuli kadhaa za kukuza talanta changa kama "Sanaa Weekend". Mwaka mmoja baadaye, alishiriki kwenye mashindano ya Lokwa Kanza katika toleo la kwanza la Tamasha la Amani. Kufuatia hafla hiyo hiyo, alishiriki katika mradi wa wimbo wa pamoja, uitwao "Jambo Amani", pamoja na majina makubwa katika muziki kutoka mkoa mdogo wa mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Mnamo Novemba 2018, Aiglon Makasi alijiunga na msanii Fimbokali Mtulivu na wasanii wengine ishirini na nne kutoka Kivu ya Kaskazini kwa wimbo wa pamoja, Machozi ya Beni, kwa kumbukumbu ya wahasiriwa wote wa mauaji yaliyotengenezwa huko Beni kwa zaidi ya miongo miwili ya machafuko ya silaha. Alianzisha mnamo Aprili 2020 wimbo Etumba kwa kushirikiana na Anderson Mukwe, Pasteur Jérémie Safari, Rabat King, Chico Mwenge, Honoman, Olivier Wabahavu na Cegra Will ambapo wanahamasisha idadi ya watu wa Kongo juu ya ugonjwa Coronavirus.
Ipasi, Asiani na Andrea
Ipasi, Asiani na Andrea (walifariki Konstantinopoli, leo nchini Uturuki, 740 hivi) walikuwa maaskofu na padri walioteswa na kaisari Leo III wa Bizanti na hatimaye kuuawa kwa kutupwa waliwe na mbwa kwa sababu ya kuheshimu picha takatifu.
Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.
Algueirão-Mem Martins
Algueirão-Mem Martins ni mji wa mkoa wa Lisbon nchini Ureno.
Sabir Agougil
Sabir Agougil (alizaliwa 18 Januari 2002) ni mchezaji wa soka ambaye kwa sasa anacheza kama kiungo katika klabu ya NAC Breda. Akizaliwa Uholanzi, amewakilisha Morocco katika ngazi ya vijana.
Kimataifa
Agougil ana haki ya kuwakilisha Uholanzi na Morocco katika ngazi ya kimataifa.Amefanya mazoezi na timu za vijana chini ya miaka 17 na chini ya miaka 23 ya Morocco.
Wilaya ya Tiébissou
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 98,734.
Makao makuu ya eneo hilo ni Tiébissou.
Tandika
ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15107 .Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 42,014 waishio humo.
Wilaya ya Tiébissou
Wilaya ya Tiébissou sasa imegawanywa katika tarafa zifuatazo:
Mlima Karisimbi
400px|thumb|right|Mlima Karisimbi. ni mlima wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na wa Rwanda (Afrika). Una asili ya volikano.
Urefu wake unafikia mita 4,507 juu ya usawa wa bahari.
Deborah Gardner
Deborah Gardner alikuwa mfanyakazi wa kujitolea wa Marekani wa Peace Corps ambaye aliuawa na mfanyakazi mwingine wa kujitolea, Dennis Priven ndani ya kisiwa cha Tonga mnamo mwaka 1976 .Usimamiaji wa kesi ya Priven ulileta mtafaruku ndani ya   Peace Corps.
Maisha ya awali
Deborah Gardner alikua mhitimu wa chuo kikuu cha Washington pindi alipojiunga na Peace Corps. Baada ya kumaliza mafunzo alipewa jukumu la kufundisha masomo ya sayans i na uchumi katika shule huko Nuku'alofa, makao makuu ya mji wa Tonga. Huko ndipo alipokutana na Dennis Priven, aliyekuwa anajitolea katika Peace Corps pindi alipowasili huko Tonga mwaka uliopita.
Reda Agourram
Reda Agourram (alizaliwa Oktoba 12, 1990 huko Rabat) ni mchezaji wa zamani wa soka raia wa Moroko na Canada.
Kofia nyeusi (usalama wa kompyuta)
Tapeli wa kofia nyeusi ni tapeli anayevunja usalama wa kompyuta kwa faida yake binafsi au kwa uovu tu.
Asili
Asili ya neno hilo mara nyingi huhusishwa na nadharia ya utamaduni wa wadukuzi Richard Stallman (ingawa yeye anakanusha kuitunga) kulinganisha wadukuzi wa kinyonyaji na wadukuzi wa kofia nyeupe ambao hufunga kinga kwa kutumia udhaifu katika mifumo ya kompyuta ambayo inahitaji ukarabati.
Kapluk
ni kijiji cha Kenya katika kaunti ya Baringo.
Kata za Mkoa wa Morogoro
= Huu ni ukurasa wa muda kwa warsha ya Machi 2015 = Wakati wa kusahihisha idadi ya wakazi katika makala ya kila kata utumie kiungo hiki kama marejeo:
Wilaya ya Gairo | Wilaya  ya Kilombero | Wilaya  ya Kilosa | Wilaya  ya Morogoro Mjini | Wilaya  ya Morogoro Vijijini | Wilaya  ya Mvomero | Wilaya  ya Ulanga
Berega | Chanzulu | Dumila | Kasiki | Kidete | Kidodi | Kilangali | Kimamba A | Kimamba B | Kisanga | Kitete (Kilosa) | Lumbiji | Lumuma | Mabula | Mabwerebwere | Madoto | Magole | Magomeni (Kilosa) | Magubike | Maguha | Malolo (Kilosa) | Mamboya | Masanze | Mbumi | Mikumi | Mkwatani | Msowero | Ruaha (Kilosa) | Rudewa | Ruhembe | Tindiga | Ulaya (Kilosa) | Uleling`ombe | Vidunda | Zombo
Kata za Wilaya ya Morogoro Vijijini
Bungu | Bwakila Chini |  Bwakila Juu  | Gwata |  Kasanga  |  Kibogwa  |  Kibungo Juu  |  Kidugalo  |  Kinole  |  Kiroka  |  Kisaki  |  Kisemu  |  Kolero  | Konde (Morogoro) | Lundi  | Matuli |  Mikese  |  Mkambalani  |  Mkulazi  |  Mkuyuni  |  Mngazi  |  Mtombozi  |  Mvuha  |  Ngerengere  |  Selembala  |  Singisa  |  Tawa  |  Tegetero  |  Tununguo
Chisano | Chita | Idete | Ifakara | Kibaoni | Kiberege | Kidatu | Kisawasawa | Lumemo | Mang'ula | Masagati | Mbingu | Mchombe | Mkula | Mlimba | Mofu | Sanje | Uchindile | Utengule
Okakarara
ni mji wa Namibia katika Mkoa wa Otjozondjupa.
Kata za Mkoa wa Morogoro
Kata za Wilaya ya Ulanga BILA MABADILIKO
Biro | Chirombola | Euga | Ilonga | Iragua | Isongo | Itete | Kichangani | Kilosa kwa Mpepo | Lukande | Lupiro | Mahenge | Malinyi | Mbuga | Minepa | Msogezi | Mtimbira | Mwaya | Ngoheranga | Ruaha | Sali | Sofi | Usangule | Vigoi
Kata za Wilaya ya Morogoro Mjini BILA MABADILIKO
Bigwa | Boma (Morogoro) | Kiwanja cha Ndege | Kichangani | Kihonda | Kilakala | Kingo | Kingolwira | Mafiga | Mazimbu | Mbuyuni (Morogoro | Mji Mkuu | Mji Mpya | Mlimani | Mwembesongo | Mzinga | Sabasaba (Morogoro) | Sultan Area | Uwanja wa Taifa (Morogoro)
Kata za Wilaya ya Mvomero BILA MABADILIKO
Bunduki | Diongoya | Doma | Hembeti | Kanga | Kibati | Kikeo | Langali | Maskati | Melela | Mhonda | Mlali | Mtibwa | Mvomero | Mzumbe | Sungaji | Tchenzema
Kata za Wilaya ya Gairo
Chagongwe | Chakwale | Chanjale | Gairo | Idibo | Iyogwe | Kibedya | Mandege | Msingisi | Nongwe | Rubeho
Tazama pia
Kata zote za Tanzania
Max Perutz
left|80px thumb|Max Perutz Max Ferdinand Perutz (19 Mei 1914 – 6 Februari 2002) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Austria. Baadaye alihamia Uingereza. Hasa alichunguza sifa za himoglobini. Mwaka wa 1962, pamoja na John Kendrew alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
1357
Makala hii inahusu mwaka 1357 BK (Baada ya Kristo).
John Kendrew
thumbnail|right|280px|Mwanakemia John Kendrew left|80px
John Cowdery Kendrew (24 Machi 1917 – 23 Agosti 1997) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza mfumo wa protini mbalimbali. Mwaka wa 1962, pamoja na Max Perutz alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia. Mwaka wa 1974 alipewa cheo cha "Sir".
Thriller (wimbo)
"Thriller" ni jina la kutaja kibao kilichotamba cha mwaka wa 1984 ambacho kiliimbwa na msanii wa rekodi za muziki wa Kimarekani, Michael Jackson. Kibao hiki kilifanyiwa katika studio ya Epic. Nchini Marekani, kilishika nafasi ya nne kwenye chati za Billboard Hot 100 na namba moja kwenye chati za Radio & Records, wakati nchini Uingereza, kilishika nafasi ya kumi. Mnamo tar. 20 Februari 2006, single hii, vilevile video yake, zote zilitolewa tena kwenye albamu ya nyimbo mchanganyiko ya Visionary: The Video Singles. Video ya Thriller ulitazamiwa na MTV kama muziki bora wa video wa "muda wote" (karne), na wenyewe unafikirika kuwa kama ndiyo moja ya alama ya nyimbo za Michael Jackson. Wimbo ulitolewa mapema kabisa nchini Uingereza, mnamo mwezi wa Novemba 1983.
Megamix ya Thriller
Thiller Megamix ni toleo rasmi la megamix la mwaka wa 2009 la Michael Jackson na ndiyo single pekee kutoka katika albamu ya King of Pop. Hii pia nidyo single yake ya mwisho kabla ya kufa.
Dhul Hijjah (mwezi)
thumbnail|right|200pax|Waislamu wakiwa katika msikiti mtakatifu wa Makkah wakati wa Hijjah Dhu- Hijjah (kwa Kiarabu: ذو الحجة) ni mwezi wa kumi na mbili pia mwezi wa mwisho katika kalenda ya Kiislamu. Katika maisha ya kidini ni mwezi mtakatifu. Ni mwisho wa mwaka wa Kiislamu pia mwezi wa kuhiji kwenda Makka.
Colima, Colima
thumbnail|right|280px|Sehemu za Mji wa Colima, Colima
Colima ndiyo mji mkuu katiko jimbo la Colima. Ni pia moja kati ya miji mikongwe ya Mexico. Mji upo m 305-550 kutoka juu ya usawa wa bahari. Colima ni mji upande wa mashariki ya jimbo.
Mji ulianzishwa mwaka 1523-1527.
thumb|left|220px| thumb|left|220px|
Almada
thumbnail|right|280px|Mji wa Almada
Almada ni mji wa mkoa wa Lisbon nchini Ureno.
10 Julai
Tarehe 10 Julai ni siku ya 191 ya mwaka (ya 192 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 174.
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Felisi, Filipo na wenzao, Rufina na Sekunda, Anatolia na Viktoria, Januari na Marino, Apoloni wa Sardi, Leonsi, Morisi na wenzao, Bianori na Silvani, Amalberga wa Maubeuge, Kanuti IV, Antoni Nguyen Quynh, Petro Nguyen Khac Tu n.k.
Mlima Baker
right|thumb|Mlima Baker (kwa Kiing.: Mount Baker) ni mlima wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Congo na Uganda (Afrika).
Giulio Natta
thumbnail|right|280px|Mwanakemia Giulio Natta left|80px
Kiotank
Kiotank ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waotank. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kiotank imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiotank iko katika kundi la Kitivoidi linalofanana na lugha za Kibantu.
Giulio Natta
Giulio Natta (26 Februari 1903 – 2 Mei 1979) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Italia. Hasa alichunguza ubunifu wa molekuli ndefu ili kuboresha plastiki. Mwaka wa 1963, pamoja na Karl Ziegler alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Kapenguria
thumb|Chuo cha [[Biblia cha Kapenguria.]]
Kapenguria ni mji wa Kenya katika Bonde la Ufa la Afrika Mashariki, kaunti ya Pokot Magharibi. Ni kata ya Eneo bunge la Kapenguria.
Wakazi walikuwa 71,477 wakati wa sensa ya mwaka 2009.
Makumbusho ya Prempeh
Makumbusho ya Prempeh (kwa Kiingereza: Prempeh Jubilee Museum) yanapatikana katika mji wa Kumasi, mkoa wa Ashanti, nchini Ghana.
Makumbusho hayo yalianzishwa mwaka 1954.
Kipa'a
Kipa'a ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Wapa'a. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kipa'a imehesabiwa kuwa watu 8000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipa'a iko katika kundi la Kichadiki.
Eustaki wa Roma
thumb|Mt. Eustaki alivyochorwa na [[Albrecht Durer.]] Eustaki wa Roma (alifariki Roma, Italia, karne ya 2 hivi) alikuwa Mkristo aliyeuawa kutokana na imani yake katika Yesu.
Anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali ya Ukristo kama mtakatifu mfiadini.
1356
Makala hii inahusu mwaka 1356 BK (Baada ya Kristo).
Waliozaliwa
bila tarehe
Edbati wa Lindisfarne
Edbati wa Lindisfarne (jina asili: Eadberht; alifariki 6 Mei 698) alikuwa mmonaki, halafu askofu wa Lindisfarne kuanzia mwaka 688 hadi kifo chake.
Mwanafunzi wa Cuthbert wa Lindisfarne, alikuwa maarufu kwa ujuzi wa Biblia, utekelezaji wa amri za Mungu na hasa kwa ukarimu wake kwa maskini.
Hata baada ya kupewa uaskofu alitumia muda wa kutosha katika kimya na sala pamoja na kushika ufukara.
Tangu kale anaadhimishwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu, hasa tarehe aliyofariki dunia.
Maywood, Illinois
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Maywood, Illinois
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 26,987 wanaoishi katika mji huu. Eneo lake ni 32.9 km².
Makumbusho ya Taifa ya Ghana
Kwa mujibu ya mamlaka ya usimamizi wa vifaa na vitu vya kitamaduni vya Ghana (Ghana Museums and Monuments Board), makumbusho hayo ni kati ya makumbusho sita makubwa na ya zamani zaidi.
Makumbusho hayo yalijengwa na kufunguliwa tarehe 5 Machi 1957 kama sehemu ya kusherehekea uhuru wa Ghana, na mkurugenzi wake wa kwanza alikuwa A.W. Lawrence.
1355
Makala hii inahusu mwaka 1355 BK (Baada ya Kristo).
Saad Agouzoul
Kazi
Akiwa mwanafunzi wa klabu ya Kawkab Marrakech, Agouzoul alianza kuichezea timu ya kwanza mwaka 2017.
Tarehe 11 Julai 2019, Agouzoul alisaini mkataba na klabu ya Ligue 1, Lille, kwa miaka mitano.
Tarehe 1 Julai 2022, Agouzoul alihamia Sochaux kwa mkataba wa miaka mitatu.
Kimataifa
Agouzoul alipata wito wa kuchezea timu ya Morocco U23 katika mechi mbili za kufuzu kuelekea Kombe la Mataifa ya Afrika ya chini ya umri wa miaka 23 mnamo Machi 2019.
Wilaya ya Touba
Wilaya ya Touba (kwa Kifaransa: département de Touba) ni moja kati ya Wilaya tatu za Mkoa wa Bafing ulioko kaskazini-magharibi mwa Cote d'Ivoire.
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 75,032.
Makao makuu ya eneo hilo ni Touba.
Kansas
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Jimbo la Kansas
Wilaya ya Touba
Wilaya ya Touba sasa imegawanywa katika tarafa zifuatazo:
Kansas
Kansas ni jimbo la kujitawala la Maungano ya Madola ya Amerika au Marekani. Mji mkuu ni Topeka na mji mkubwa ni Wichita.
Kansas ni hasa jimbo la kilimo cha ngano pamoja na alizeti na mtama.
Jimbo lina wakazi wapatao 6,376,792 (2008) wanaokalia katika eneo la kilomita za mraba zipatazo 213,096.
Imepakana na Nebraska, Missouri, Oklahoma na Colorado.
thumb|left
Sikukuu
thumbnail|right|200px|Waumini wa dini ya Kiislamu wakifanya Swala ya kusherehekea sikukuu ya Idd el Fitr,nchini Somalia Sikukuu ni siku maalumu ya kukumbuka, kusheherekea au kufurahia jambo fulani.
Kuna sikukuu za binafsi na sikuu za umma. Sikukuu ya umma mara nyingi huwekwa wakfu kisheria maana yake si siku ya kazi bali ya mapumziko.
Kati ya sikuu za umma kuna sikukuu za kidini na sikukuu za kiserikali.
Kati ya sikukuu za binafsi kuna siku za kukumbuka matukio ya pekee kama tarehe ya kuzaliwa, kumbukumbu ya siku ya kufunga ndoa na mengine.
Sikukuu za Uislamu
Sikukuu za Kiislamu hufuata kalenda ya Kiislamu. Kwa hiyo tarehe za sikukuu hizi katika kalenda ya Gregori hubadilikabadilika.
Sikukuu za Serikali
Hutofautiana kati ya nchi na nchi lakini mara nyingi huwa na:
Jumba la Makumbusho
Jumba la Makumbusho ni jengo au taasisi penye maonyesho ya vitu vya kale, kazi za sanaa, sampuli za malighafi au vifaa kwa ajili ya kutunza kumbukumbu ya jamii.
Mkusanyiko wa aina hii hulenga kuonyesha mifano ya sanaa, utamaduni, teknolojia au mazingira asilia kwa manufaa ya kuwaelimisha watazamaji.
Kuna majumba ya makumbusho ya aina mbalimbali yanayokazia fani fulani za elimu kama vile makumbusho ya historia, ya sanaa, ya teknolojia ya sayansi na kadhalika.
Kati ya majumba ya makumbusho mashuhuri duniani ni
Gordon Milne
Gordon Milne (alizaliwa 29 Machi 1937) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Uingereza. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Uingereza.
Milne ameichezea timu ya taifa ya Uingereza tangu mwaka wa 1963. Milne alicheza Uingereza katika mechi 13.
Evaristo Nugkuag
Evaristo Nugkuag (amezaliwa 1950) ni mwanaharakati wa sababu za mazingira na asilia kutoka Peru.
Ni mwanachama wa Aguaruna. Aliandaa Alliance of the Indian Peoples of the Peruvian Amazon (AIDESEP) na Coordinadora de las Organizaciones Indígenas de la Cuenca Amazónica "COICA" kuhudumia watu wa kiasili.
Mnamo 1986, alipewa tuzo ya Right Livelihood Award kwa "kuandaa kulinda haki za Wahindi wa bonde la Amazon."
Kipanawa
Kipanawa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wapanawa. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kipanawa imehesabiwa kuwa watu 3500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipanawa iko katika kundi la Kikainji. Wengine wanakiangalia kama lahaja ya Kijere.
Super Mazembe
Orchestra Super Mazembe ilikuwa bendi maarufu nchini Kenya iliyocheza mziki wa Lingala (Soukous). Bendi ilikuwa na mizizi katika Super Vox, bendi iliyoundwa mwaka 1967 nchini Congo (kisha Zaire) na kuongozwa na Mutonkole Longwa Didos. Bendi ilihamia Nairobi mwaka 1974 na kubadilisha jina lake kuwa Orchestra Super Mazembe.
Kibao chao kikubwa kilikuwa "Shauri Yako", wimbo ulioimbwa mwanzo na Nguashi Ntimbo & Festival Du Zaire. Vibao vingine maarufu ni pamoja na "Samba", "Bwana Nipe Pesa" na "Kassongo". Kundi hili liliachana mwaka 1985.
Super Mazembe inahesabiwa kama moja ya bendi za lingala za wakati wa dhahabu wa Kenya, pamoja na Les Mangelepa, Baba Gaston na Samba Mapangala
Wanachama wa Bendi
Kama makundi mengi ya Kongo ya Afrika Mashariki, Super Mazembe daima ilikuwa na mabadiliko ya wanachama. Baadhi ya wanachama wake walikuwa:
Diskografia
LP: s:
Compilations:
Adebayo Adeleye
Adebayo Adeleye ni golikipa wa Nigeria anayechezea klabu ya Hapoel Jerusalem. Alianza taaluma yake katika Chuo cha Soka cha B-United na baadaye akajiunga na Hapoel Katamon. Mnamo 2019, alicheza mechi yake ya kwanza ya wakubwa kwa Hapoel Jerusalem na kusaidia timu hiyo kupandishwa daraja hadi Ligi Kuu ya Israeli msimu uliofuata. Mnamo 2021, alifanya kazi yake ya kwanza ya kitaalam na kuweka karatasi safi. Adeleye pia ameiwakilisha Nigeria katika viwango vya U17 na U20. na alipokea mwito wake wa kwanza kwenye timu ya kitaifa ya wakubwa mnamo 2022.
Kigamboni
thumb|200px|Feri ya Kigamboni mjini Daressalaam
Kigamboni ina umbo la rasi kati ya Bahari Hindi na maji ya bandari. Imetengwa na jiji la Dar es Salaam kwa maji ya Kurasini Creek.
Mawasiliano yapo kwa njia ya feri kati ya Kigamboni na Kivukoni upande wa jiji. Tangu 2016 kuna Daraja la Julius Nyerere linalounganisha maeneo karibu na Vijibweni upande mmoja na barabara ya Nelson Mandela (zamani Port Access Road) upande wa jiji.
Kuna pia barabara inayozunguka bandari kupitia Kibada hadi kufika Kilwa Road lakini njia hii ni ndefu mno ni kilomita zaidi ya hamsini hadi kitovu cha jiji kwa njia ya nchi kavu.
Pia Kigamboni katika kata ya Vijibweni ndiyo sehemu ambapo kuna yadi nyingi za mafuta k.mf. kampuni zinazohifadhi mafuta katika yadi hizo ni: CAMEL OIL, OIL COM, BIG BON na nyinginezo.
Karl Ziegler
left|80px thumb|Karl Ziegler Karl Ziegler (26 Novemba 1898 – 12 Agosti 1973) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa alichunguza sifa za plastiki na usanisi wake. Mwaka wa 1963, pamoja na Giulio Natta alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Kigamboni
Kiasili sehemu hii ilikuwa kijiji cha wavuvi lakini katika miaka ya nyuma watu wa jijini wamejenga nyumba na hoteli za kitalii zimeenea kwenye ufuko wa Bahari Hindi.
Mlima Kadam
400px|thumb|right|kilele cha mlima Kadam  ni mlima wa Uganda (Afrika).
Urefu wake unafikia mita 3,063 juu ya usawa wa bahari.
Kilatini
300px|thumb|[[Nahau ya Kilatini ("Kukosa ni jambo la kibinadamu").]] Kilatini ni lugha ya kihistoria ambayo siku hizi haina tena wasemaji kama lugha ya kwanza, lakini bado hufundishwa katika shule, vyuo na hata kutumiwa kama lugha ya pili. Ilikuwa pia lugha ya kimataifa ya elimu na hata leo istilahi nyingi za kisayansi zimetoka katika Kilatini.
Historia
thumb|350px|[[Ramani ya uenezi wa lugha za Kirumi za leo zilizotokana na Kilatini.]] Kilatini kilikuwa lugha hai takriban kati ya miaka 500 KK na 600 BK na baadaye lahaja zake mbalimbali ziliendelea na kukomaa kuwa lugha za pekee zinazojulikana kama lugha za Kirumi, kama Kiitalia, Kifaransa, Kihispania, Kireno, Kiromania n.k.
Kilatini ni pia jina la mwandiko au aina ya herufi (alfabeti ya Kilatini) inayotumika kwa lugha nyingi duniani. Hata Kiswahili huandikwa siku hizi kwa herufi za Kilatini kama kwa mfano ukurasa huu wa Wikipedia.
Kilikuwa
Hadi leo Kilatini ina athira kubwa katika lugha ya sayansi na elimu. Hadi leo hufundishwa mashuleni hasa Ulaya. Tena ni
Urithi wa Kilatini katika Kiswahili
Mifano:
Kilatini cha kisasa
thumb|300px|Systema Naturae ni kitabu maarufu kilichoandikwa mnamo mwaka 1735 kwa Kilatini na Carl Linnaeus. Ni msingi wa uainishaji wa kisayansi wa mimea na wanyama hadi leo Kilatini kilikuwa na upanuzi mkubwa kuanzia karne ya 16; misingi ya sayansi ya kisasa ilijadiliwa katika Ulaya kwa Kilatini kilichokuwa lugha ya vyuo vikuu kote Ulaya. Katika karne ya 18 na 19 mataifa mengi yaliimarisha lugha zao na kuzitumia kwa ngazi zote za elimu. Lakini wataalamu wa Ulaya na Marekani waliendelea kutumia majina ya Kilatini kwa kutaja habari za kisayansi na kubuni majina mapya kufuatana na kanuni za Kilatini kwa kutaja vitu na viumbe vilivyotambuliwa na kuelezwa kisayansi. Kazi hii iliendelea hata wakati matumizi ya Kilatini kama lugha ya kujadiliana yalishafikia mwisho wake.
Katika karne ya 20 kulikuwa na harakati ya wapenzi wa lugha kuunda misamiati ya "Kilatini cha Kisasa" yenye maneno kwa ajili ya mitambo ya kisasa, mtandao n.k. Wikipedia ya Kilatini ilifikia makala zaidi ya 130,000 kwenye mwaka 2019.
Steve Perryman
Steve Perryman (alizaliwa 21 Desemba 1951) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Uingereza. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Uingereza.
Perryman ameichezea timu ya taifa ya Uingereza tangu mwaka wa 1982. Perryman alicheza Uingereza katika mechi 1.
Carlo Rota
Carlo Rota (amezaliwa tar. 17 Aprili 1961) ni mzaliwa wa Uingereza-mwigizaji filamu na tamthilia wa Kikanada. Huenda akawa anafahamika zaidi kwa kucheza kama Morris O'Brian kutoka katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama 24.
Elifas Bisanda
Elifas Tozo Bisanda, ni Mtanzania msomi Profesa wa Uhandisi Mitambo na Makamu Mkuu wa Chuo Kikuu Huria cha Tanzania tangu mwaka 2015. Hivi sasa pia ni Mwenyekiti wa Tume ya Kitaifa ya UNESCO ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.
Aliyekuwa mwenyekiti wa Baraza la Uongozi la Taasisi ya Elimu ya Watu Wazima Tanzania, Mwenyekiti wa Baraza wa Chuo cha Ualimu wa Ufundi Stadi Morogoro, Mjumbe wa Baraza la Chuo Kikuu cha Arusha na Bodi ya Mafunzo ya Polisi. Pia ni Mwenyekiti wa SIDO (Small Industries Development Organization) Tanzania. Bisanda pia ni mjumbe wa bodi ya Chama cha Vyuo Vikuu vya Afrika.
1354
Makala hii inahusu mwaka 1354 BK (Baada ya Kristo).
Dorimedonti
(alifariki Şuhut, Frigia, Uturuki wa leo, karne ya 3) alikuwa Mkristo aliyeuawa kwa imani yake.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 20 Septemba.
Mlango wa bahari
thumb|280px|Mlango wa bahari ya [[Gibraltar kati ya Afrika na Ulaya huuunganisha Mediteranea na Atlantiki]] Mlango wa bahari (pia: mlangobahari, ing. strait) ni mahali ambako magimba mawili ya nchi kavu hukaribiana kwa pwani zao na kuacha nafasi kwa ajili ya bahari.
Mlango wa aina hii mara nyingi ni njia muhimu ya mawasiliano, usafiri na biashara. Milango ya bahari ina pia umuhimu wa kijeshi kwa sababu anayetawala mlango ana nafasi ya kuzuia au kuruhusu wengine watumie ama wasitumie njia hiyo.
Mifano ya milango ya bahari ni kama vile:
Mbezi
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 73414 waishio humo. Inasemekana jamii iliyokuwa na watu wengi ni Wagogo wanaopatikana sehemu za Mpiji Magoe mtaa wa Makuti kijiji cha Msakuzi.
Nyumba ya sanaa Kwenye Makavazi ya Derby
Nyumba ya Sanaa Kwenye Makavazi ya Derby inayojulikana kwa kiingereza kama Derby Museum and Art Gallery ilianzishwa mwaka 1879, pamoja na Derby Central Library, katika ujenzi mpya iliyoundwa na Richard Knill Freeman na kutolewa kwa Derby na Michael Thomas Bass. Mkusanyiko ya vitu vya Sanaa zinazopatikana hapo ni pamoja na nyumba nzima iliyo na picha zilizochorwa na Joseph Wright ya Derby, pia kuna picha kubwa ya Royal Crown Derby na picha zingine za kisanaa kutoka Derby na eneo la jirani. Zaidi ya hayo ni pamoja na maonyesho ya akiolojia, historia ya kiasili, geologi na makusanyo ya kijeshi. Makafadhi haya yamekuwa wazi tangu 1882.
Mbezi
Kuna wafanya biashara wadogowadogo.
Nyumba ya sanaa Kwenye Makavazi ya Derby
Historia
Makavazi ya Derby inaunganisha historia ya kuanzishwa kwake na Mji wa Derby na Jamii ya Makumbusho na historia ya Kiasili mnamo 10 Februari 1836. Jamii hiyo ilikuwa ya kibinafsi na iligharamiwa na pesa za wanachama. Sanaa zilizohifadhiwa zilikuwa mchango wa kihiari kutoka kwa Dr Forrester aliyekuwa Rais wa Jamii ya philosophia ya Derby. Msimamizi wa makafadi hayo alikuwa ni William Cavendish, 6th Duke of Devonshire na Rais alikuwa ni Sir George Harpur Crewe, 8th Baronet, ambaye alikuwa na nia kubwa ya kuhifadhi vitu vya kisanaa. Kanali George Gawler alichangia katika ukusanyaji wa madini na ndege zilizohifadhiwa ambayo ilikuwa ni pamoja na albatross alizokusanya kutoka kwa muda wake kama gavana katika Australia Kusini. Katika mwaka 1839 kulikuwa na maonyesho makubwa katika taasisi ya mekaniki ambayo ilikuwa na vitu vingi ikiwa ni pamoja na sanaa zilizosanywa na Joseph Strutt. Mengi ya sanaa hizi zilipata kuhifadhiwa katika makafadi ya Derby. Mnamo 1840, Jamii ilihamia eneo la Atheneum katika Victoria Street. Sanaa zilizosanya ziliongezeka kwa wingi mwaka wa 1856. Mwaka 1857, Llewellyn Jewitt akawa katibu na makafadhi yakafunguliwa wazi kwa umma kwa ujumla kila Jumamosi asubuhi. Mwaka 1858 jamii ya philosophia ya Derby walihamia nyumba ya Wardwick katika Derby kama zimeunganishwa na ikaitwa Makafadhi ya Mji wa Derby County na jamii ya Kihistoria. Hatua hii imejumuisha vitabu vya maktaba ya jamii kiasi cha 4000, hisabati na sayansi na vifaa. Katika mwaka 1863 Mwana sayansi wa mimea Bwana Croall Alexander aliteuliwa Mkutubi wa kwanza na mtunzi wa makafadhi na mwaka uliofuata makafadhi na maktaba yakaunganishwa pamoja. Croall alitoka mwaka wa 1875 na kwenda kuwa mtunza wa Taasisi ya Smith katika Stirling. Makavazi ya Derby hatimaye ilihamishwiwa usimamizi wa Derby Corporation mnamo 1870, lakini walipata changamoto kwa miaka mitatu ikiwemo ukosefu wa nafasi ya kuwekeza sanaa. Hatimaye Makavazi yalifunguliwa wazi kwa umma mnamo 28 Juni 1879. Nyumba ya sanaa ilifunguliwa 1882 na mwaka wa 1883 yaliunganishiwa stima. Mnamo mwaka wa 1936, makavazi yalipewa mkusanyiko mkubwa wa picha za kuchora na Alfred E. Goodey ambaye alikuwa amezikusanya kwa muda wa miaka 50. Katika kifo chake mwaka 1945 aliacha £ 13,000 kujenga uga wa makavazi, ambayo ilikamilika mwaka 1964 ukarabati wa sehemu ya majengo mpya na wa zamani ulifanywa katika 2010-2011.
Kapsabet
thumb|[[Barabara Eldoret-Kapsabet.]]
Kapsabet ni mji wa Kenya, katika Bonde la Ufa la Afrika Mashariki.
Wakazi walikuwa 91,030 wakati wa sensa ya mwaka 2009.
ni kata ya kaunti ya Nandi, eneo bunge la Emgwen, magharibi mwa Kenya.
Makumbusho ya Karonga
Makumbusho ya Karonga (kirefu: Kituo cha Utamaduni na Makumbusho cha Karonga) ni kituo cha kitamaduni na makumbusho katika Wilaya ya Karonga, kaskazini mwa Malawi.
Historia
Makumbusho ya Karonga yalifunguliwa rasmi na Rais wa wakati huo Bingu wa Mutharika mnamo Novemba 2004.
Dhamira ya Kituo hiki ni kuhifadhi na kukuza urithi wa asili na kitamaduni wa Karonga. Ugunduzi wa mabaki ya kale ya Dinosaurs na binadamu wa kale na mabaki ya kabla ya historia yaliyoonyeshwa kwenye jumba la makumbusho hutoa maarifa kuhusu asili ya binadamu na historia ya maisha duniani.
Makusanyo
Jumba la Makumbusho lina maonyesho kuu ambayo yametawaliwa na mabaki ya umri wa miaka milioni 130 ya Malawisaurus, ambavyo yaligunduliwa kilomita 45 kusini kutoka sehemu ya katikati.
Kapsaon
Kapsaon ni kijiji cha Kenya katika kaunti ya Nandi.
1353
Makala hii inahusu mwaka 1353 BK (Baada ya Kristo).
Kipangseng
Kipangseng ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wapangseng. Idadi ya wasemaji wa Kipangseng haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipangseng iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Dorothy Hodgkin
Dorothy Mary Crowfoot Hodgkin (12 Mei 1910 – 29 Julai 1994) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza mfumo wa misombo mbalimbali, kwa mfano vitamini B12. Mwaka wa 1964 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Mlima Moroto
thumb|right|Mlima Moroto ukionekana kwa mbali. ni mlima wa Uganda (Afrika Mashariki).
Siberia
thumb|right|450px|Eneo la Siberia: nyekundu yote; Jimbo la Siberia ndani ya shirikisho la Urusi: nyekundu nyeusi. Siberia (kwa Kirusi: Сиби́рь, Sibir; kwa Kitartari: Seber) ni eneo kubwa mashariki mwa Urusi. Ni zaidi ya nusu ya eneo la Urusi wote. Eneo lake lote ni kilomita za mraba milioni 9.6 ambayo ni karibu sawa na Ulaya yote (km² milioni 10.6).
Maana ya Siberia
Kuna namna mbalimbali ya kutaja mipaka ya "Siberia".
Mipaka ya Siberia ya kijiografia ni safu ya milima ya Ural upande wa magharibi, bahari ya Aktika kwa kaskazini, Pasifiki katika Mashariki na nchi za Kazakhstan, Mongolia na Uchina upande wa kusini.
Wakazi
Idadi ya wakazi ni ndogo: kuna milioni 23 pekee. Walio wengi ni Warusi (79%) wanaoishi mjini. Wakazi asilia (21%) ni vikundi vingi vidogo; walio wengi ni wasemaji wa lugha za Kiturki. Utamaduni wao ulikuwa uwindaji na ufugaji lakini sasa ni wachache tu wanaoendelea hivyo.
Hali ya hewa
Hali ya hewa ya Siberia ni kali sana. Kipindi cha joto kina joto kali hadi +40 °C, lakini kipindi cha baridi halijoto hushuka chini hadi -67 °C. Kijiji cha Oymyakon (katika jamhuri ya Sakha) ni mahali baridi duniani; -71.2 °C zilipimwa hapa.
Kipe
Kipe ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wape. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kipe imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipe iko katika kundi la Plateau.
Amadora
thumbnail|right|280px|Mji wa Amadora
Amadora ni mji wa mkoa wa Lisbon nchini Ureno.
Shikoku
thumb|right|300px|Mahali pa Shikoku katika Japani thumb|right|300px|Shikoku Shikoku (四国) ni kisiwa kikubwa cha tatu nchini Japani na kisiwa cha kusini kati ya visiwa vikubwa vinne vya nchi. Neno shikoku lamaanisha "mikoa nne" iliyohesabiwa zamani kisiwani.
Idadi ya wakzi ilikuwa 4,128,476 mnamo mwaka 2006.
Miji muhimu ni Matsuyama, Takamatsu, Kochi na Tokushima.
Mkoa ya Shikoku ni Ehime, Kagawa, Kochi na Tokushima.
Robert Woodward
Robert Burns Woodward (10 Aprili 1917 – 8 Julai 1979) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza usanisi wa misombo, kwa mfano kwinini. Mwaka wa 1965 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Kemia.
Wilaya ya Toumodi
Wilaya ya Toumodi (kwa Kifaransa: département de Toumodi) ni moja kati ya Wilaya nne za Mkoa wa Bélier ulioko kitovu mwa Cote d'Ivoire.
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 127,825.
Makao makuu ya eneo hilo ni Toumodi.
Gaspar Makale
Gaspar Makale, (1960 karibu na Desemba 2007, Tanzania ) alikuwa mmoja wa waanzilishi wa usambazaji wa umeme wa jua sehemu za Maziwa Makuu ya Afrika. Tangu mi miaka ya 1990, alikuwa Fundi Mkuu wa Jua katika Kituo cha Mafunzo ya Umeme wa jua KARADEA (KSTF) katika Wilaya ya Karagwe, Kagera Kaskazini mwa Tanzania, iliyoko kati ya Ziwa Victoria na Rwanda.