cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Orodha ya Urithi wa Dunia katika hatari
Orodha ya Urithi wa Dunia katika hatari inaorodhesha mahali palipoandikishwa katika orodha ya Urithi wa Dunia ya UNESCO na baadaye kuonekana ziko hatarini kuharibika.
Sababu zinazotajwa kama "hatari" ni pamoja na ujenzi, vita au mapigano, usimamizi mbaya au mabadiliko ya kisheria yanayoondoa hali ya ulinzi wa sehemu hizi. Sababu nyingine zinaweza kuwa za kiasili kutokana na mabadiliko ya kijiolojia, kama vile tetemeko la ardhi, tabianchi au mazingira.
Greenvale, New York
thumb|mlango wa kuingilia mjini thumb|ramani ya mji
Greenvale ni mji wa Marekani katika jimbo la New York.
Muhyiddin Yassin
thumb
Terry McAuliffe
thumbnail|right|200px|Terry McAuliffe Terence Richard McAuliffe (amezaliwa Februari 9, 1957) ni mfanyabiashara na mwanasiasa wa Marekani ambaye aliwahi kuwa gavana wa 72 wa Virginia kuanzia 2014 hadi 2018. Mwanachama wa Chama cha Kidemokrasia, alikuwa mwenyekiti mwenza wa kampeni ya Rais Bill Clinton ya kuchaguliwa tena kwa 1996, mwenyekiti wa Kamati ya Kitaifa ya Kidemokrasia kutoka 2001 hadi 2005 na mwenyekiti wa kampeni ya urais ya Hillary Clinton ya 2008.
McAuliffe hakuwa mgombeaji wa uteuzi wa Kidemokrasia katika uchaguzi wa ugavana wa 2009 wa Virginia. Katika uchaguzi wa ugavana wa 2013, baada ya kugombea bila kupingwa katika mchujo wa Kidemokrasia, aliwashinda Republican Ken Cuccinelli na Libertarian Robert Sarvis katika uchaguzi mkuu. Aligombea kwa muhula wa pili usiofuatana kama gavana katika uchaguzi wa ugavana wa 2021 lakini akashindwa kwa mteule wa Republican Glenn Youngkin
Mto Museremu
ni korongo linalopatikana kusini mwa Burundi (mkoa wa Bururi). Maji yanafikia ziwa Tanganyika. Baadaye, maji yanakwenda kuchangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Mkoa wa Denizli
Wilaya za mkoani hapa
Mkoa wa Denizli umeganyika katika wilaya 19 (mji mkuu umekoozeshwa):
Kiigala
Kiigala ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waigala. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kiigala imehesabiwa kuwa watu 800,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiigala iko katika kundi la Kidefoidi.
Nyamugali
Nyamugali ni kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, mpakani mwa Tanzania na Burundi.
Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,705 waishio humo.
Hali ya hewa ya Nyamugali ni joto kiasi wakati wa masika (KIPINDI CHA MVUA) na baridi kiasi kwa kiangazi (hii hutokea pekee majira ya asubuhi na mchana jua huwa kali.
Shuguli za kiuchumi ni kilimo, usafirishaji, ufugaji, biashara pamoja na ufundi kama ushonaji wa nguo na unyoaji nywele. Kilimo kama shuguli kuu inayofanywa karibu na asilimia 90 ya wakazi wa Nyamugali bado sekta hii haijaendelea sana kwani vifaa duni ndizo nyezo zinazotumiwa.
Ugali wa mhogo ndio chakula kikuu kwa wakazi wa kata hii; vyakula vingine ni pamoja na viazi vitamu, maharage na ugali wa mahindi.
Elimu katika kata hii imekuwa ikiongozeka siku hadi siku huku ikikumbwa na uhaba wa shule za msingi na sekondari, shule ya sekondari Buha ikiwa ndiyo sekondari pekee inayohudumu kata hii pamoja na vijiji jirani vya Biharu na Kigege.
Ahmed Mabukhut Shabiby
Ahmed Mabukhut Shabiby ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Gairo kwa miaka 2015 – 2020.
Guillermo Moreno (mwanasiasa wa Argentina)
thumb|250px|right|Guillermo Moreno. Guillermo Moreno ni mwanasiasa wa Argentina (Chama cha Justicialist) aliyefanya kazi kama Katibu wa Biashara ya Ndani katika serikali ya Rais Cristina Fernández de Kirchner. Ni mmoja wa wafuasi wakuu wa Kirchnerism.
Wasifu
Moreno, mara nyingi, anajulikana kama "the cowboy" kutokana na mbinu zake za ukali katika kushughulika na makampuni na wanasiasa. Akawa na sifa mbaya, miongoni mwa wakurugenzi wa kampuni za Argentina, kwa kutishia kwa uwazi kutumia vurugu na kwa kutoa bastola katika mikutano katika ofisi yake.
Yeye, pia, alikuwa akishutumiwa na taifa zima kwa kujaribu kuingilia kati katika shirika la INDEC,taasisi ya takwimu rasmi, akiwafuta kazi maafisa waliokataa kudanganya hasa kuhusu mfumuko wa bei.
Moreno alikuwa mwanachama wa bidii nyingi wa kundi la vijana la Peronist,tawi la maandamano ya Kiperonisti lililopendekeza serikali ya kijamii kama ile ya mapinduzi ya Cuba, katika miaka ya 1970.
Cheo chake cha kwanza katika serikali kilikuwa Katibu wa Uzalishaji katika serikali ya jiji la Buenos Aires, akifanya kazi chini ya meya Carlos Grosso,katika miaka ya mwanzo wa mwongo wa 1990. Baadaye, alikuwa naibu wa Katibu wa Biashara katika urais wa Eduardo Duhalde (2002-2003).
Moreno alikuwa rafiki wa Néstor Kirchner kabla Kirchner akuwe rais katika mwaka wa 2003. Yeye alikuwa mmoja wa wanachama wa Kundi la Calafate, kundi la kufikiria mikakati na mipango mbalimbali lililoundwa na Néstor Kirchner mwenyewe kama mbinu ya kuzalisha njia tofauti za kuendeleza sera za miaka ya 1990.
Katika serikali ya Néstor Kirchner, Moreno alifanya kazi kama Katibu wa Mawasiliano,cheo alichohudumia kwa miaka miwili kabla ya kuchukua kiti cha Katibu wa Biashara ya Ndani. Cheo alichopewa baada ya Néstor Kirchner kustaafu na mke wake Cristina Fernández de Kirchner kuwa rais mnamo 10 Desemba 2007.
Moreno amesemekana kuwa kiongozi wa kimabavu, asiyefanya kazi vizuri na asiyeweza kazi aliyopewa. Imesemekana kuwa ana ushawishi mkubwa katika siasa ya taifa zaidi ya unaofaa unapoangalia cheo chake kiko chini cha Waziri wa Uchumi. Inaaminika kuwa mapambano yake na Waziri wa zamani Martin Lousteau ndiyo yaliosababisha kujiuzulu kwa waziri huyo mnamo Aprili 2008, baada ya miezi minne tu ofisini. [9]
Moreno alijitenga na mke wake Amelia aliempatia watoto wawili ambao ni Joseph Paul na Victoria.
Kitabu cha Ezekieli
270px|thumb|right|Moja ya njozi 4 za Ezekieli. Kitabu cha Ezekieli kinamhusu mmojawapo kati ya manabii muhimu zaidi wa Agano la Kale, Ezekieli, aliyefanya kazi ya unabii miaka 592-570 hivi K.K., kadiri ya ushahidi wa kitabu chake.
Mlima Hicks
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Kitabu cha Ezekieli
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Mazingira
Baada ya maangamizi ya Yerusalemu, polepole Wayahudi waliohamishiwa Babeli waliweza kujitafutia kazi (kwanza kilimo, halafu biashara), wakafaulu sana, hata wengine wakawa watumishi wa serikali.
Lakini upande wa dini walikuwa hatarini, kwa sababu imani ya Mwisraeli inategemea taifa, nchi na hekalu ambavyo vyote vilikuwa vimeharibika.
Kwa ajili yao Mungu akatuma tena manabii, hasa Ezekieli ambaye anaonekana kuwa alihamishwa mapema tangu mwaka 598 K.K. pamoja na viongozi wengine 8,000 hivi.
Kazi ya Ezekieli
Alifanya unabii wake hukohuko uhamishoni, ingawa ujumbe wake uliwalenga waliobaki Yuda pia. Kwanza aliwatolea maneno ya hukumu ili watubu kabla hawajaangamia, lakini baadaye akawapa maneno ya faraja wasikate tamaa. Katika kuwahakikishia kuwa wataanza upya nchini kwao aliwapa maelekezo yote kwa ajili hiyo. Kwa namna ya pekee, akiwa kuhani, kama vile Yeremia, katika kitabu chake alishughulika sana na hekalu na mambo ya ibada.
Dini ya Kiyahudi mpaka leo inategemea sana kazi aliyoifanya Ezekieli ya kukazia utekelezaji wa Torati hata pasipo uhuru wa kisiasa. Muhimu kwake ni kwamba Wayahudi popote walipo wamtukuze Mwenyezi Mungu kwa kufuata sheria yake. Tena alitabiri kuwa Mungu tu atawawezesha kufanya hivyo kwa kugeuza mioyo yao migumu kama mawe yadunde kama ile ya nyama, au vizuri zaidi kwa kuwatia moyo mpya na roho mpya wazishike amri zake (11:17-20; 36:26). Mungu atawaokoa kabla hawajatubu ili jina lake litukuzwe katika watu wake: wokovu anaouleta hautegemei matendo mema ya binadamu, bali muungano wa Mungu na wale walioitwa kwa jina lake (16:58-63). Hakuna kitabu kinachosisitiza utukufu wa Mungu kuliko hicho.
Rachid Belabed
Rachid Belabed (alizaliwa tarehe 20 Oktoba 1980 jijini Brussels) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Moroko mzaliwa wa Ubelgiji, anayechezea klabu ya Luxembourg 1. Division ya SC Steinfort.
Maisha
Belabed alizaliwa huko Ubelgiji na baba Mmoroko na mama kutoka Algeria.
Mwaka 2004, Belabed alimshambulia Claude Moniquet, mwandishi wa habari. Belabed alimtuhumu Moniquet kuwa mbaguzi na adui wa Uislamu.
17 Machi
Tarehe 17 Machi ni siku ya 76 ya mwaka (ya 77 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 289.
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Patrick wa Ireland, Wafiadini wa Aleksandria, Agrikola wa Chalon, Getrude wa Nivelles, Paulo wa Kupro, Yohane Sarkander, Gabrieli Lalemant n.k.
Iliass Bel Hassani
Iliass Bel Hassani (alizaliwa 16 Septemba 1992) ni mchezaji wa soka wa Morocco anayejulikana kama kiungo mshambuliaji anayecheza katika klabu ya RKC Waalwijk.
Maisha
Amezaliwa jijini Rotterdam, Bel Hassani alianza kazi yake ya kulipwa katika klabu yake ya nyumbani ya Sparta mnamo Agosti 2010 dhidi ya RBC na akatunukiwa tuzo ya Gouden Stier (Ng'ombe Dhahabu) kwa mchezaji anayetarajiwa zaidi katika Eerste Divisie mnamo Mei 2012. Wakati akiwa katika klabu hiyo, alifunga mabao 16 katika mechi 75.
Mnamo Septemba 2013, alisaini mkataba wa miaka mitatu katika klabu ya Heracles. Alipata fursa ya kwanza ya kucheza soka la Ulaya akiichezea Heracles dhidi ya klabu ya Ureno ya Arouca katika 2016–17 UEFA Europa League.
Mnamo Agosti 2016, alijiunga na AZ kwa mkataba wa miaka mitano hadi 2021.
Tarehe 24 Desemba 2018, ilifichuliwa kwamba Bel Hassani atajiunga na FC Groningen kwa mkopo hadi mwisho wa msimu. Alikuwa amejiunga na PEC Zwolle mnamo Julai 2019.
Tarehe 28 Januari 2020, Al-Wakrah ilimsajili Bel Hassani kwa msimu mmoja kutoka PEC Zwolle.
Tarehe 1 Julai 2021, ilifichuliwa kwamba Bel Hassani amesaini na RKC Waalwijk kwa mkataba wa mwaka mmoja, akitokea klabu ya Kiarabu ya Ajman, ambapo alitumia miezi sita iliyopita.
Kimataifa
Bel Hassani alizaliwa Uholanzi na wazazi wenye asili ya Morocco. Alichezea kwanza katika timu ya taifa ya chini ya miaka 23 ya Morocco katika mchezo ambao timu yake ilipoteza 4-3 dhidi ya Mexico U23.
Hicksville, New York
thumbnail|right|250px|Majengo kando ya Barabara kuu katika Mji wa Hicksville, New York
Hicksville ni mji wa Marekani katika jimbo la New York.
Mto Charles
thumb|right|250px|Mto Charles, [[Watertown, Massachusetts]] thumb|right|250px|Ramani ya [[beseni ya mto Charles]] thumb|right|250px|Mto Charles, [[Boston, Massachusetts]] Mto Charles ni mto wa Marekani.
Mto Chona
Mto Chona ni kati ya mito ya mkoa wa Tabora (Tanzania Magharibi). Ni tawimto la mto Wembere unaotiririkia ziwa Kitangiri.
Wilaya ya Arrah
Wilaya ya Arrah (kwa Kifaransa: département d'Arrah) ni moja kati ya Wilaya tatu za Mkoa wa Moronou ulioko katikati mwa Cote d'Ivoire.
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 500.000.
Makao makuu ya eneo hilo ni Arrah.
Wilaya ya Arrah sasa imegawanywa katika tarafa zifuatazo:
Miaka ya 930
Makala hii inahusu muongo ya miaka 930 - 939.
Kenyu Sugimoto
Kenyu Sugimoto (杉本 健勇; alizaliwa 18 Novemba 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Sugimoto alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 5 Septemba 2017 dhidi ya Saudia. Sugimoto alicheza Japani katika mechi 8, akifunga mabao 1.
Fransisko Saveri
Baadaye alitangaza Injili katika nchi nyingi za Ulaya, Afrika na Asia hata akawa kati ya wamisionari maarufu zaidi ya historia ya Kanisa.
Alitangazwa na Papa Paulo V kuwa mwenye heri tarehe 25 Oktoba 1619, halafu Papa Gregori XV akamtangaza mtakatifu tarehe 12 Machi 1622.
Anaheshimiwa na Waanglikana na Walutheri pia.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake
Sala yake
Ee Mungu wa mataifa yote ya dunia, uukumbuke umati wa Wapagani ambao, ingawa waliumbwa kwa sura yako, hawajakufahamu wewe wala kifo cha Mwanao Yesu Kristo, mwokozi wao.
Fanya kwamba, kwa sala na kazi za Kanisa lako takatifu, wakombolewe kutoka ushirikina wote na utovu wa imani wakaletwe kwenye ibada zako.
Kwa njia ya yule uliyemtuma awe ufufuo na uzima wa watu wote, huyo Mwanao Yesu Kristo, Bwana wetu.
Selina Cerci
thumb|180px|right|Selina Cerci Selina Cerci (alizaliwa 31 Mei 2000) ni mchezaji wa soka wa Ujerumani ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Turbine Potsdam na timu ya taifa ya wanawake ya Ujerumani.
Miaka ya 920
Makala hii inahusu muongo ya miaka 920 - 929.
Kiyulu
Kiyulu ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati, Sudan, Sudan Kusini na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wayulu. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kiyulu nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 4000. Pia kuna wasemaji 3000 nchini Sudan pamoja na Sudan Kusini, na wengine nchini Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyulu iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.
Mto Kaburantwa (Cibitoke)
(pia: Kabulantwa, Kabulandwe) unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Yahya Zayd
Yahya Zayd (amezaliwa 21 Juni 1996) ni mwanasoka wa kimataifa wa Tanzania anayechezea timu ya Ismaily iliyopo huko Misri.
Beseni la Columbia
thumb|Beseni la Columbia linashika sehemu kubwa ya Mto wa Basalt ya Columbia, iliyoonyeshwa kwa kijani kwenye [[ramani hii. Miji ya jimbo la Washington ya Spokane, Yakima na Pasco, na jiji la jimbo la Oregon la Pendleton, viko kwenye Beseni la Columbia.]] Beseni la Columbia (kwa Kiingereza: Columbia Plateau au Columbia Basin) ni eneo maalum la kijiolojia na kijiografia kaskazini-magharibi mwa Marekani, likiwa katika majimbo ya Marekani ya Washington, Oregon, na Idaho. Ni eneo kubwa lililotokana na mkondo wa mwamba wa gumawesi (basalt) ulioenea kati ya milima ya Cascades na Milima ya Rocky Mountains katika kipindi cha milipuko ya volkeno iliyopandisha magma kutoka koti la Dunia ambayo iliganda kwenye uso wa ardhi. Mto Columbia unatiririka katika eneo hilo.
Jiolojia
Takriban miaka milioni 16 hadi 5 iliyopita volkeno zilimwaga kutoka chini kiasi kikubwa cha lava kilichoenea katika kilomita za mraba 160,000 na kuganda kwa unene wa kilomita 1.8.
Wakati mwamba kiowevu ulipanda juu, uso wa ardhi ulishuka polepole katika nafasi iliyotokea chini yake.
Kwa njia hiyo lilitokea beseni la mto Columbia lenye miinuko kati ya mita 60 hadi 1,500 juu ya u.b.
Tabianchi na uoto
Tabianchi ni nusu yabisi na uoto asilia ni hasa vichaka na nyasi.
Jiografia
Miji ya jimbo la Washington katika Beseni la Colombia ni pamoja na: Miji ya Jimbo la Oregon katika Beseni la Columbia ni pamoja na:
Kiigbo
Kiigbo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waigbo. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiigbo imehesabiwa kuwa watu milioni 18. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiigbo iko katika kundi la Kiigboidi.
Lalibela, Ethiopia
Lalibela ni mji unaopatikana kaskazini mwa Ethiopia. Ni mmoja kati ya miji mitakatifu nchini humo.
Mji huu ni wa pili kwa utakatifu ukifuatia ule wa Aksum, na pia ni patakatifu kwa ajili ya kufanyia hija kwa wakazi wengi wa nchini Ethiopia.
Tofauti na mji wa Aksum, watu wengi katika mji wa Lalibela kwa ujumla ni Wakristo Waorthodoksi wa Mashariki. Lalibela ilikusudiwa kuwa Yerusalemu mpya kama matokeo ya mji wa Yerusalemu kuchukuliwa na Waislamu. Hata majina kadhaa katika kanisa la Lalibela yametokana na majengo mbalimbali katika mji wa Yerusalemu.
Likiwa linapatikana katika ukanda wa Semien Wollo (Semien Wollo Zone) wa kabila la Amhara au Kilil mita 2.500 juu ya usawa wa bahari.
Mohan Munasinghe
Mohan Munasinghe ni mwanafizikia, mhandisi na mwanauchumi wa Sri Lanka anayezingatia nishati, rasilimali za maji, maendeleo endelevu na mabadiliko ya hali ya hewa. Alikuwa Mshindi wa Tuzo ya Sayari ya Bluu ya 2021, na Makamu Mwenyekiti wa Jopo la Serikali za Kiserikali kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi (IPCC), ambalo lilishiriki Tuzo ya Amani ya Nobel ya 2007 na Makamu wa Rais wa zamani wa Marekani Al Gore. Munasinghe ni Mwenyekiti Mwanzilishi wa Taasisi ya Munasinghe ya Maendeleo. Pia amehudumu kama mshauri mkuu wa heshima kwa serikali ya Sri Lanka tangu 1980.
Elimu
Mzaliwa wa Sri Lanka, Prof. Munasinghe alisoma katika Royal College, Colombo. Alipata BA (Hons.) katika Uhandisi mwaka wa 1967 na MA baadaye kutoka Chuo Kikuu cha Cambridge. Baada ya hapo alipata SM na PE katika Uhandisi wa Umeme kutoka Taasisi ya Teknolojia ya Massachusetts mnamo 1970; PhD katika Fizikia ya Jimbo Mango kutoka Chuo Kikuu cha McGill mnamo 1973 na MA katika Uchumi wa Maendeleo kutoka Chuo Kikuu cha Concordia mnamo 1975. Amepokea udaktari kadhaa wa heshima, honois causa.
Lalibela, Ethiopia
Historia
Majina ya sehemu mbalimbali katika mji wa Lalibela yanatokana na majina mbalimbali ambayo Mfalme huyo aliyapata alipokwenda katika mji wa Yerusalemu ambao ni mji mtakatifu (Holly Land) alipokuwa kijana. Lalibela anaonekana kuuona mji wa Yerusalame na kujaribu kujenga Yerusalemu Mpya kutokana na mji mkongwe wa Yerusalemu kuchukuliwa na Waislamu mwaka 1187.
Kutokana na hali hiyo, mambo mengi ya asili katika mji huo yanatokana na majina ya Biblia, hata jina la mji wenyewe unaojulikana kama Mto Yordani. Ulibaki kuwa mji mkuu wa Ethiopia tangu karne ya 12 na karne ya 13.
Mtu wa kwanza kutoka katika bara la Uropa kufika katika kanisa hili, alikuwa mpelelezi wa Ureno aliyeitwa Pêro da Covilhã (1460 – 1526). Padri wa Kireno aliyeitwa Francisco Álvares (1465 - 1540), alikuwa amesindikizwa na balozi wa Ureno wakati alipotembelea Lebna Dengel mwaka 1520. Katika maelezo yake kuhusiana na miundo aliatamka kwamba, “Nachoka kuandika zaidi juu ya haya majengo, kwa sababu inaonekana kwangu kuwa sitaaminika kama nitaongea zaidi… Naapa kwa Mungu, ambaye ni kwa nguvu zake kwamba mimi nipo, kuwa kila nilichokiandika ni ukweli”.
Japokuwa Ramuso alijumuisha mipango ya makanisa mengine ya aina hii katika kitabu chake cha Alvares, haijajulikana bado, ni nani aliyempa hiyo michoro. Mtu mwingine aliyeripotiwa kutembelea Lalibela alikuwa Miguel de Castanhoso, aliyekuwa mwanajeshi chini ya Christovão da Gama na kuondoka katika nchi ya Ethiopia mwaka 1544. . Baada ya Castanhoso, zaidi ya miaka 300 ilipita hadi Mzungu mwingine, Gerhard Rohlfs, alipotembelea tena Lalibela muda fulani kati ya miaka 1865 na 1870.
Kwa mujibu wa Futuh al-Habasa wa Sihab ad-Din Ahmad, Ahmad Gragn alichoma moja ya makanisa ya Lalibela katika uvamizi wake nchini Ethiopia. .
Makanisa
Eneo hili la kijiji linajulikana duniani kwa makanisa mbalimbali kama vile "kanisa la mwamba mmoja" ambalo linakuwa moja ya sehemu muhimu katika historia ya teknolojia ya ukataji miamba. Tarehe halisi ya kuanzishwa kwa makanisa hayo, haijarekodiwa vizuri, lakini wengi wanajua kuwa yamejengwa katika kipindi cha uongozi wa Lalibela, hasa karne ya 12 na karne ya 13. Makanisa hayo yameorodheshwa na UNESCO kama urithi wa dunia.
Kundi la Makanisa ya Magharibi: kanisa la Mtakatifu George, Bete Giyorgis, linasemekana kuwa ndilo kanisa linaloongoza kwa michoro mizuri na ndilo kanisa lilituzwa vizuri zaidi.
Kundi la Makanisa ya Mashariki: ni pamoja na kanisa la Bete amanuel (pengine ndilo kanisa la kwanza la kifalme) na (pia linawezekana kuwa gereza la kwanza) Bete Abba Libanos na Bete Gabriel-Rufael (pengine nyumba ya kwanza ya kifalme) linalohusishwa na utakatifu bakery.
Zaidi eneo lililopo katika monasteri ya Ashetan Maryan na kanisa la Yimrehane Kristos (pengine kanisa la kumi na moja, lilijengwa katika mtindo wa Aksum, lakini ndani ya pango.
Kumekuwa na mkanganyiko katika suala la lini hasa makanisa haya yalijengwa, David Buxton alianzisha uhesabuji wa pamoja na uliokubaliwa wa uhesabuji wa miaka kihistoria, na kueleza kuwa, “mawili kati yao yanafuata, katika hesabu za hakika, zilizowasilishwa na Debra Damo na kusahihishwa na Yemrahana Kristos."
Muda uliotumika katika kutengeneza mapango haya kutoka katika miamba ya kawaida, hakuna shaka ni kiasi cha miongo kadhaa ya uongozi wa mfalme Lalibela. Boxtons anawaza kuwa kazi iliweza kufika hadi karne ya 14. . Hata hivyo, David Phillipson, profesa wa sayansi ya miamba katika chuo kikuu cha Cambridge, anashauri kuwa, makanisa ya Merkoris, Gabriel-Rufael na Danagel yalijengwa mapema kutoka katika miamba kiasi cha miaka nusu milioni. Kama ilivyo kwa katika majengo mengine ya kifalme ya siku za Ufalme wa Aksum. Axum na Lalibela yamekuja tu kuhusishwa nayo baada ya vifo vyao. kwa upande mwingine wanahistoria wa chini kama vile Getachew Mekonnen, anaunga mkono Masqal Kibra, malkia Lalibela kuwa alikuwa pia na moja ya makanisa (Abba Libanoa) ilijengwa kama kumbukumbu ya mume wake baada ya kifo chake.
Tofauti na nadharia zilizoanzishwa na waandishi kama vile Graham Hancock mwamba mkubwa uliotokea na kuwa kanisa la Lalibela haukujengwa kwa msaada wa mfalme Knights Knights Templar: ushahidi mbalimbali umekuwa ukipatikana na kuonesha kuwa, kanisa hilo lilijengwa na watu wa kwanza kuwahi kuishi katika nchi ya Ethiopia.
Fasihi
Lalibela inatajwa kuwa mji wa mapadri wengi, makanisa ya miamba katika riwaya ya Tananarive Due, riwaya inayuhusisha udhanifu wa kisansi. My Soul to Keep.
Hancock, Graham, Carol Beckwith & Angela Fisher: African Ark - Peoples of the Horn, Chapter I: Prayers of Stone/The Christian Highlands: Lalibela and Axum, Harvill, An Imprint of HarperCollinsPublishers, ISBN 0-00-272780-3
Jericho, New York
thumb|sehemu ya kuingia katika jiji thumb|ramani ya jiji
Ruhita
Ruhita ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Mjini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47309. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 16,345 waishio humo.
Jericho, New York
Jericho ni mji wa Marekani katika jimbo la New York.
Kiloleli (Kishapu)
Kwa maana mengine ya jina hili angalia hapa Kiloleli
Kiloleli ni kata ya Wilaya ya Kishapu katika Mkoa wa Shinyanga, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,059 waishio humo.
Okavango
thumb|left|300px|Delta ya Ovango inavyoonekana kutoka angani Okavango (pia: Okovango; katika Angola: Kubango au Cubango) ni mto wa Afrika ya kusini-magharibi. Unaanza nchini Angola katika milima ya Bié inapojulikana kwa jina la Kubango. Mwendo wake wa km 1600 ni kusini tu hadi jangwa la Kalahari unapoishia kwenye delta ya barani. Katika kusini ya Angola ni mpaka na Namibia. Unapita nchi ya Namibia mwanzoni wa kishoroba ya Caprivi na kuendelea Botswana Unapoishia jangwani katika delta yake.
Jina la mto limepatikana kutoka kabila la Wakavango.
Miaka ya 910
Makala hii inahusu muongo ya miaka 910 - 919.
Okavango
Chanzo cha mto ni kusini KWa mji wa Vila Nova (Angola) katika milima ya Bié kwenye kimo cha mita 1,780. Mwanzoni mwendo wake ni wa haraka kuna maporomoko madogo. Halafu mto ni mpaka kati ya Angola na Namibia. Baada ya kupokea tawimto la Kwito unaingia Namibia unapopita kanda nyembamba ya kishoroba ya Caprivi kwa kilomita chache. Kabla ya kuvuka mpaka wa Botswana mto unashuka mita 4 kwenye maporomoko ya Popa.
Nguo ya Korhogo
[[Picha:COLLECTIE_TROPENMUSEUM_Een_handgeschilderde_doek_van_de_Senufo_TMnr_20012853.jpg|thumb|180px| Nguo ya Korhogo kutoka Makumbusho ya Kitaifa ya Tamaduni za Ulimwengu huko [[Uholanzi|Uholanz]] i. mnamo 1960-1970]] Nguo ya Korhogo ni nguo ya Kiafrika iliyotengenezwa na watu wa Senufo wa Korhogo, Ivory Coast. Mara nyingi huelezewa kuwa katika vivuli vya bogolafini (kitambaa cha matope) na kente, korhogo huja na rangi na udongo kama vile hudhurungi, nyeusi na krimu.
Okavango
Takriban km 70 ndani ya Botswana mwendo wa mto unapanuka na kugawanyika kuwa delta ya barani yenye zaidi ya km² 16,000.
Nguo ya Korhogo
Korhogo hutengenezwa kwa michoro ya uchoraji kwa mikono kwenye kitambaa cha pamba kilichosokotwa kwa mkono. Michoro hiyo huchorwa kwa kutumia rangi ya asili ya matope yaliyochacha, ambapo hutiwa giza baada ya muda, na miundo kwa kawaida huchorwa kwa kutumia stencil. Hupambwa kwa alama za wanadamu, vitu asilia kama jua, mwezi na nyota na wanyama, ambavyo vyote vimekita mizizi katika tamaduni na hadithi za Senufo. Wasenufo hutumia kitambaa hicho kama ngao dhidi ya roho za kulipiza kisasi kwa kuvivaa au kuvitundika kwenye nyumba/mahekalu. Korhogo imeagizwa kwa ajili ya wawindaji (mashujaa muhimu) na matukio ya ibada kama vile mazishi/sherehe maalum.
Mansoor Shanif Hirani
Mansoor Shanif Hirani (amezaliwa 05.Mei 1967) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Kwimba kwa miaka 2015 – 2020.
Nguo ya Korhogo
Marejeo
<
Okavango
Delta hiyo imeorodheshwa na UNESCO kama urithi wa dunia.
Javier Perez-Capdevila
Javier Perez-Capdevila (amezaliwa Februari 7, 1963) ni mwanasayansi, mwanahisabati na profesa wa Cuba, anayejulikana kwa kuletwa kwa operesheni mchanganyiko wa seti fuzzy, kati ya michango mingine ya nadharia kwa hesabu fizikia, na vilevile kuanzisha dhana ya kazi umahiri na njia ya kuzipima.
Mto Kapatu
Mto Kapatu ni mto wa Tanzania ya kati ambao ni tawimto la mto Chona ambao tena ni tawimto la mto Wembere unaotiririkia ziwa Kitangiri.
Javier Perez-Capdevila
Michango kuu ya kisayansi
Kutoka kwa dhana ya faharisi au mgawo wa utoshelevu uliotolewa na Jaume Gil Aluja mnamo 1996, wengi huvuta utoshelevu unaweza kutokea. Ili kuisuluhisha, Pérez Capdevila alianzisha dhana za uzani mzito katika kukabiliana na hali, mgawo dhaifu wa mgawo sawa wa utoshelevu na ubadilishaji wa mgawanyiko wa tiebuti wa mgawo sawa wa utoshelevu, ambao anafafanua kwa usahihi, kufungua kwa idadi isiyojulikana ya kesi zilizo na mgawo sawa wa utoshelevu, na hivyo kuzungusha nadharia juu ya kufaa kwa wagombea kwa wasifu uliowekwa mapema
Mlima Lendenfeld
thumb|Kilele cha Mlima Lendenfeld (cha pili kulia) na mwamba wa barafu wa Hochstetter kwa mbele ni mlima wa New Zealand wenye kimo cha mita 3,194 juu ya usawa wa bahari.
Javier Perez-Capdevila
Michango kuu ya kisayansi
Kujengwa kwa operesheni ya mchanganyiko wa seti fuzzy, ambapo kutoka kwa vitu vya asili tofauti vitu vipya hupatikana na digrii zao za mali.
Mlima Lendenfeld
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Mto Colorado
thumb|right|250px|Ramani ya [[beseni ya mto Colorado]] thumb|right|250px|[[Grand Canyon]] Mto Colorado ni mto wa Marekani na Mexiko. Unajulikana hasa kutokana na bonde lake kubwa linaloitwa Grand Canyon.
Javier Perez-Capdevila
Michango kuu ya kisayansi
Katika uwanja wa hisabati iliyotumiwa amepata maendeleo muhimu kuhusu tathmini ya athari za kiuchumi na udhibiti wa spishi za kigeni zinazovamia, na ametimiza michango muhimu ya nadharia. Amechangia katika dhana za faida ya mtu binafsi ya spishi ya kigeni inayovamia, faida ya pamoja ya spishi ya kigeni inayovamia, uchambuzi wa gharama ya faida ya spishi ya kigeni inayovamia, uchambuzi wa gharama ya faida ya baadaye ya spishi ya kigeni inayovamia, na pia njia ya kukamilisha uchambuzi huo.
Katika uwanja wa shirika, kwa kutumia mchanganyiko wa seti fuzzy na njia ya nadharia ya uchambuzi na usanisi, husoma ufafanuzi wa mpangilio wa umahiri, na hutoa ufafanuzi mpya wa haya (Uwezo (shirika)), ambayo inawezesha upimaji wao. Kulingana na ukweli huu wa kisayansi, Perez-Capdevila anaunda algorithm ya kazi kupima uwezo kutoka kwa mtazamo wa wanadamu na kujenga ramani (kuzifafanua), hutoa uainishaji wa watu kulingana na mambo ya uwezo wao, hutoa utaratibu wa kuoanisha uwezo na mshahara, na huunda simulator inayounganisha uwezo na tija na ubora wa kazi.
Aliunda njia ya kuamua uhusiano kati ya uwezo wa kazi na mishahara, ambayo hutathmini hasara inayoweza kuzalishwa kwa sababu ya ukosefu wa uwezo (iwe wa kazi au mtaalamu). Vivyo hivyo aliunda kifaa cha kuiga ili kuhusisha umahiri na tija ya kazi na ubora wa kazi.
Inakosoa njia ambayo uchambuzi wa SWOT (Nguvu, Fursa, Udhaifu na Vitisho) hufanywa. Kulingana na Perez-Capdevila, utumiaji wa chaguzi chache kutathmini athari, na uzani sawa kati ya Nguvu zote, Fursa, Udhaifu au Vitisho. Kulingana na yeye, ni mfano ambao hautoshei ukweli. Alipendekeza utaratibu mbadala wa kufanya uchambuzi huu, ambapo anashughulikia shida ya kutofautiana ambayo inaweza kuzalishwa kwa kura za wataalam.
Alielekeza utafiti wa kwanza wa mtazamo wa sayansi na teknolojia uliofanywa huko Cuba, akichukua kama muktadha mkoa wa Guantanamo anakoishi, na akasimama kama mtafiti katika utafiti wa kwanza wa tathmini ya uendelevu huko Cuba, kwa kushirikiana na vyuo vikuu kadhaa vya Cuba na Uhispania.
Imechangia dhana mbili mpya: uwezo wa kurudi na uwezo wa uhamiaji, ambaye matumizi yake yamekusudiwa kwa mchakato wa kujaza tena milima ya Cuba.
Ameandika vitabu kadhaa na nakala za kisayansi kati ya hizo "Umri wa Maarifa", "Ufafanuzi, kipimo na ramani za umahiri wa kazi" na "Sayansi na teknolojia kutoka kwa maoni maarufu" huonekana.
Marina Georgieva
thumb|180px|right|Marina Georgieva Marina Georgieva (alizaliwa 13 Aprili 1997) ni mchezaji wa soka wa Austria ambaye anacheza kama beki wa timu ya wanawake ya SC Sand ya Bundesliga.
Kizande
Kizande ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Sudan Kusini na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wazande. Idadi ya wasemaji wa Kizande nchini Kongo imehesabiwa kuwa watu 730,000. Pia kuna wasemaji 350,000 nchini Sudan Kusini na 62,000 nchini Afrika ya Kati. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizande iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Bennie Khoapa
Bennie Khoapa alikuwa mfanyakazi wa kijamii nchini Afrika Kusini katika miaka ya 1960 na 1970 akishiriki katika kupinga ubaguzi wa rangi. Alifanya kazi YMCA, na alikuwa akiwaunga mkono wanaharakati vijana wa wakati huo, hasa kijana Steve Biko. Hatimaye Biko na Khoapa walianzisha Black Consciousness Movement (BCM). Katika vuguvugu hilo, Khoapa aliweza kutumia uzoefu na miunganisho yake kupata uungwaji mkono wa mashirika mbalimbali ya Kikristo, na kutoa uaminifu muhimu kwa BCM katika miezi yake ya malezi. Khoapa alikuwa miongoni mwa waliopigwa marufuku na serikali ya Afrika Kusini kutokana na matendo yao katika harakati za kupinga ubaguzi wa rangi.
Kiigede
Kiigede ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waigede. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kiigede imehesabiwa kuwa watu 250,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiigede iko katika kundi la Kiidomoidi.
Rusaba
Rusaba ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 20,997 waishio humo.
Happy Sekanka
Sekanka anatoka mkoa wa Limpopo. Hakuwahi kufikiria kuwa angekuwa mtengenezaji wa pombe, na wakati mmoja, alichukia ladha ya bia. Sekanka aliajiriwa kufanya kazi katika Oakes Brew House na Thea Blom, ambaye alikuwa meneja wake katika mkahawa wa awali ambao pia unamilikiwa na Blom. Alifundishwa jinsi ya kutengeneza bia na Delia Bailey, mwanabiolojia na mmiliki mwenza wa Oakes Brew House.
Mlima Graham (New Zealand)
ni mlima wa New Zealand wenye kimo cha mita 3,184 juu ya usawa wa bahari.
Kama milima yote 30 mirefu zaidi ya nchi hiyo, uko katika kisiwa cha kusini.
Rungwe Mpya
Rungwe Mpya ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47305. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15,206 waishio humo.
Usafi wa mazingira
Taka ambazo zinaweza kusababisha matatizo ya afya ni kinyesi cha binadamu na cha wanyama, taka ngumu, maji machafu, taka za viwandani, na taka za kilimo. Hasa udhibiti wa maji taka na kinyesi ni muhimu kwa sababu viini vinavyosabisha magonjwa ya binadamu vinadumu katika vitu hivyo na kusababisha maambukizo kutoka mtu mmmoja kwa wengine.
Usafi kama njia ya kuzuia maradhi unaweza kutumika kwa ufumbuzi handisi (kama majitaka na tiba ya maji machafu), teknolojia rahisi kama vyoo, au matendo ya usafi binafsi (kama uoshaji wa mikono kwa sabuni).
Usafi wa mazingira kama unavyoelezwa kwa ujumla na Shirika la Afya Duniani (kwa Kiingereza World Health Organisation, kifupi WHO), unahusu utoaji wa vifaa na huduma ya usalama wa mkojo na kinyesi cha binadamu.
Upungufu wa usafi wa mazingira ndiyo sababu kuu ya maradhi duniani kote. Uboreshaji wa mazingira una manufaa makubwa kwa afya ya wote katika kaya na katika jamii.
Numidia
Ilijulikana katika karne za KK kama eneo la Wanumidia waliokuwa tawi la Waberberi.
Monika
Monika (Tagaste, Numidia, leo Algeria 332 - Ostia, kitongoji cha Roma, Italia, 387) alikuwa mwanamke wa kabila la Kiafrika la Waberberi na mke wa Patricius, afisa wa Dola la Roma.
Mto Mutandu
ni korongo linalopatikana kusini mwa Burundi (mkoa wa Bururi). Maji yanafikia ziwa Tanganyika. Baadaye, maji yanakwenda kuchangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Numidia
Ufalme wa Numidia
Mnamo mwaka 200 wakati wa vita ya pili ya Waroma dhidi Karthago Massinissa aliunda ufalme wa Numidia iliyotawala nchi kati ya Karthago na ufalme wa Mauritania upande wa magharibi.
Mtoto wake Yugurtha aliendesha vita kali dhidi ya Roma lakini alishindwa. Wakati wa karne ya kwanza KK Numidia ilikuwa nchi lindwa chini ya Roma.
Data
Data (wingi wa neno la Kilatini "Datum", ambayo kutumika kwa nadra) inamaanisha makundi ya habari. Data kwa kawaida ni matokeo ya vipimo na inaweza kuwa msingi wa jedwali, picha, au uchunguzi wa seti ya variables. Mara nyingi data huchukuliwa kama kiwango cha chini kabisa kwa ujumla ambapo habari na maarifa yaweza kutolewa.
Usafi wa mazingira
Usafi wa mazingira unahusu pia udumishaji wa ratiba ya usafi, kwa njia ya huduma kama vile ukusanyaji wa takangumu na maji machafu.
Lamba (mavazi)
right|thumb|244x244px| Sakalava lamba arindrano na malabary Lamba ni vazi la kitamaduni linalovaliwa na wanaume na wanawake wanaoishi Madagaska. Nguo, nembo ya utamaduni wa Kimalagasi, lina urefu wa mstatili wa kitambaa kilichofunikwa kwenye mwili.
Lamba za kitamaduni zilizotumiwa katika shughuli za maziko mara nyingi zilitengenezwa kwa hariri na ngozi za ng'ombe wakati zile za kuvaa kila siku hutengenezwa kwa raffia, ngozi ya nguruwe, pamba au bast.
Data
Asili ya neno
Neno "Datum" inamaanisha "kutoa", kwa hiyo inaweza kumaanisha "kitu kutolewa". Participle ya "kutoa" imetumiwa kwa muda wa milenia, kama taarifa iliyokubaliwa katika mijadala juu ya masuala ya jeometri, hisabati, uhandisi, na kadhalika. Pia, data huwakilisha matukio, takwimu, na wazo. Matumizi kama haya ndiyo asili ya data kama dhana katika sayansi ya tarakilishi au kompyuta ukipenda: data ni idadi, maneno, picha, n.k.: haya yote yanakubaliwa kama data.
Raw data kwa lugha ya Kiingereza ni mkusanyo wa idadi, picha au matokeo mengine kutoka kwa vifaa ili kuvibadilisha kuwa ishara, ambazo bado hazijasindikwa. Data hizo kwa kawaida hupitia usindikaji zaidi kwa binadamu au huingizwa katika kompyuta, huhifadhiwa na hupitia usindikaji huko, au hupelekwa (matokeo) kwa binadamu mwingine au kompyuta nyingine (kutumia waya). Raw data ni jina ambalo hubadilika; usindikaji wa data kwa kawaida hutokea hatua kwa hatua, na "data iliyosindikwa" kutoka hatua moja inaweza kuonekana kama "data ambayo haijasindikwa" (raw data) katika hatua ijayo.
Vifaa vya tarakilishi vya muwasho vimewekwa katika vikundi kulingana na njia ambazo zinawakilisha data. Tarakilishi ya aina ya "Analojia" inawakilisha Datum kama umbali au pozisheni. Tarakilishi ya aina ya "Digitali" inawakilisha Datum kama mlolongo wa ishara inayotolewa kutoka alfabeti isiyobadiliki. Tarakilishi za aina ya "Digital" zinazotumika sanasana hutumia alfabeti ya "binary", ambazo kwa kawaida ni namba "0" na "1". Aina tofauti za uwakilishaji zinazojulikana sana, kama vile idadi au alfabeti, vinajengwa kutoka kwa alfabeti ya "binary".
Usafi wa mazingira
Maana mbalimbali
Neno "usafi wa mazingira" linaweza kutumika kwa kipengele maalumu tu, dhana, eneo au mbinu, kama vile:
Data
Asili ya neno
Baadhi ya fomu maalum ya data huwa ni tofauti. Programu ya kompyuta ni mkusanyo wa data, ambayo inaweza kufasiriwa kama maelekezo. Baadhi ya lugha za kompyuta hubainisha kati ya program ya kompyuta na data nyinginezo ambazo huendesha programu za kompyuta, lakini katika baadhi ya lugha za kompyuta, hasa Lisp na lugha zinazofanana, programu haziwezi kutofautishwa kimsingi kutoka data nyinginezo. Ni muhimu pia kutofautisha metadata, ambayo ni maelezo ya data nyinginezo. Jina lenye maana sawa na metadata lakini la kitambo ni "ancillary data". Mfano wa metadata ni maktaba ya katalogi, ambayo ni maelezo ya yaliyomo vitabuni.
Usafi wa mazingira
Historia ya Usafi wa mazingira
Ushahidi wa usafi wa mazingira mijini ulionekana mara ya kwanza katika miji ya Harappa, Mohenjo-daro na hivi karibuni Rakhigarhi ya majimbo yaliyoendelea bondeni mwa Indus wakati wa ustaarabu wake. Mipangilio hiyo ya miji ilizingatia mifumo ya kwanza ya usafi wa mazingira mijini. Ndani ya mji, nyumba au vikundi vya nyumba yalipata maji kutoka visima. Kutoka ndani ya chumba kilicho kuwa kimetengwa kwa ajili ya kuoga, maji taka ilielekezwa chini ya mitaro iliyofunikwa kando ya barabara kuu. Manyumba yalifunguka tu kwa mabehewa ya ndani na makoboti madogo.
Data
Asili ya neno
Data ya majaribio inahusu data iliyotengenezwa katika muktadha wa uchunguzi wa kisayansi kupitia kutazama au kuchunguza na kurekodi.
Usafi wa mazingira
Historia ya Usafi wa mazingira
Miji ya Kirumi ilikuwa na vipengele vya mifumo ya usafi wa mazingira, yakutoa maji katika mitaa ya miji kama vile Pompeii, mawe ya ujenzi na mbao za kukusanya na kuondoa maji machafu kutoka maeneo ya wakazi – kwa mfano Cloaca maxima katika mto Tiber unaopitia Roma. Pia kuna rekodi za usafi wa mazingira mahala pengine katika Ulaya mpaka wakati wa kati umri makao. Machafuko ya mazingira na hali ya msongamano mkubwa illitokea katika Ulaya na Asia wakati wa Zama za Kati, mara kwa mara katika janga kusababisha milipuko ya maambukizi kama vile tauni ya Justinian (541–42) na tauni ya nyakati za kati (1347–1351), ambazo ziliua makumi ya milioni ya watu na kuleta mabadiliko katika mifumo ya kijamii, kiuchuchumi na kisiasa.
Data
Maana ya data, taarifa na maarifa
Maneno taarifa na maarifa mara nyingi hutumika katika dhana zinazobadilika. Tofauti kuu ni katika kiwango cha ujumla inayozingatiwa. Data iko katika ngazi ya chini, taarifa ni ngazi ya pili, na hatimaye, maarifa ni ngazi ya juu kati ya zote tatu. Data, kibinafsi haina maana yoyote. Ili data ibadilishwa kuwa taarifa, ni lazima data itafsiriwe na kupatiwa maana. Kwa mfano, urefu wa Mlima Everest kwa ujumla inachukuliwa kama "data", kitabu kuhusu sifa za Mlima Everest unaonekan kama “taarifa” na ripoti zenye taarifa kuhusu njia bora ya kufikia kilele cha Mlima Everest inaweza kuchukuliwa kama "maarifa".
Usafi wa mazingira
Historia ya Usafi wa mazingira
Vifo vya watoto wachanga vilienea katika Ulaya wa Karne za kati, si tu kutokana na upungufu wa usafi wa mazingira lakini kwa sababu ya ukosefu wa chakula kwa idadi ya watu ambayo ilikuwa ikikua haraka zaidi kuliko kilimo. Mapambano ya mara kwa mara na unyanyasaji wa raia kutoka kwa viongozi wakatili ulitatiza haya zaidi. Maisha ya mtu wa kawaida kwa wakati huo yalikuwa magumu na mafupi.
Data
Maana ya data, taarifa na maarifa
Taarifa kama dhana huleta maana tofauti, kutoka kwa matumizi ya kila siku hadi mipangilio za kiufundi. Tukizungumza kwa ujumla, dhana ya taarifa inahusiana kwa karibu na wazo za vikwazo, mawasiliano, kudhibiti, data, umbo, mafundisho, maarifa, maana, kichocheo cha kiakili, muundo, mtazamo, na uwakilishi.
Usafi wa mazingira
Ukusanyaji wa maji machafu
Teknolojia ya hali ya usafi katika maeneo ya miji inazingatia mkusanyiko wa maji machafu katika mifereji ya maji machafu, matibabu yake maji machafu mmea matibabu kwa tumia upya au taka katika mito, maziwa au bahari. Mabomba ya maji machafu aidha huwekwa pamoja na dhoruba ya unyevu au kutengwa kutoka kwao usafi mfereji wa maji machafu. Haya mambopa ya maji chafu hupatikana katika sehemu kuu zaidi, au maeneo ya mijini. Mvua nzito na utunzaji mbaya wa mabopa ya maji machafu inaweza kusababisha uchafu kufurika, katika mazingira. Viwanda mara nyingi humiminiza maji machafu katika mapomba ya Manispaa. Haya hufanya matibabu ya maji machafu kuwa ngumujapo viwanda havikutibu maji yao kabla ya kuiachilia kwenye mabomba ya Manisipaa.
Data
Maana ya data, taarifa na maarifa
Beynon-Davies hutumia dhana ya ishara kutofautisha kati ya data na taarifa; data ni ishara ilhali taarifa hutokea wakati ishara zinatumiwa kumaanisha kitu fulani.
Monika
Ni maarufu hasa kutokana na sifa alizomwagiwa na mwanae Agostino wa Hippo katika kitabu cha Maungamo (Confessiones).
Usafi wa mazingira
Tiba ya maji taka
Katika nchi zilizoendelea, matibabu ya maji taka katika manispaa yanafanywa kwa wingi, lakini bado hayafanyiki kila pahali duniani. Katika nchi zinazoendelea maji machafu bado ina achiliwa katika mazingira bila kutibiwa. Kwa mfano, katika Amerika ya Kusini 15% ya majitaka zilizokusanywa ndio ilitibiwa tibiwa (tazama maji na usafi wa mazingira katika Amerika ya Kusini)
Numidia
Ufalme wa Numidia
Mfalme wa mwisho wa Numidia alishiriki katika vita ya wenyewe kwa wenyewe ya Waroma upande wa Pompeio lakini alishindwa na Caesar.
Monika
Anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali ya Ukristo kama mtakatifu, hasa tarehe 27 Agosti au 4 Mei.
Franklin D. Roosevelt
Franklin Delano Roosevelt (30 Januari 1882 – 12 Aprili 1945) alikuwa Rais wa 32 wa Marekani kuanzia mwaka wa 1933 hadi 1945. Kaimu Rais wake alikuwa John N. Garner (1933-41), halafu Henry A. Wallace (1941-45), na hatimaye Harry S. Truman aliyemfuata kama Rais, Roosevelt alipofariki katika awamo yake ya nne.
Boniphace Mwita Getere
Boniphace Mwita Getere (amezaliwa 25 Disemba 1963) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Mapinduzi (CCM).Alipata elimu yake ya msingi katika shule ya msingi Iramba kuanzia mwaka 1974 hadi 1981 na elimu ya sekondari kuanzia mwaka 1982 hadi mwaka 1985 katika shule ya sekondari ya Arusha Meru. Alisomea diploma yake mnamo (2006-2008) na Shahada mnamo (2008-2011) katika Taasisi ya maendeleo na mipango vijijini. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Bunda kwa miaka 2015 – 2020.
Sisti wa Reims
thumb|Mt. Sisti katika [[dirisha la kioo cha rangi katika seminari ya zamani ya Reims.]] Sisti wa Reims (aliishi karne ya 3) alikuwa askofu wa kwanza wa Reims (Ufaransa) kwa miaka 20 hivi kuanzia mwaka 250 au zaidi 260.
Usafi wa mazingira
Utumiajia upya wa maji machafu
katika nchi zinazoendelea, utumizi wa maji taka kwa kilimo cha unyunyizaji ni wa kawaida. Utumuzi upya wa maji chafu yaliotibiwa kwa mandhari ya kutengeneza vingoe, kilimo cha unyuzisaji maji na viwandani unazidi kuenea.
Kaya nyingi na vijiji hazijaunganishwa na mifereji ya maji machafu. Wao huelekeza maji taka yao kwa mambopa au aina nyingine zilizo karibu na eneo la ujenzi.
Ikolojia ya usafi wa mazingira
Ikolojia ya usafi wa mazingira kwa wakati mwingine hufahamiwa kama pinduzi mbadala wa mifumo ya usafi wa mazingira ya kawaida. Msingi wa ikolojia ya usafi wa mazingira unahusu utumizi tena wa mkofo na kinyesi kutoka vyoo ambazo zinanyekenya ambapo kuna utengaji umeshafanyika. Hii hupunguza viumbe zinazosababisha magonjwa. Ikiwa ikologia ya usafi wa mazingira itazingatiwa, maji taka ya manispaa ndio itabaki ambayo inaweza kutumiwa tena kwenye bustani. Hata hivyo, mara nyingi maji taka kutoka bafu, jikoni yanaendelea kuwekwa kwa mambopa ya maji taka ya kinyesi.
Kuboresha usafi wa mazingira wa ulimwengu
Mpango wa ufuatiliaji wa Pamoja wa maji na usafi wa WHO na UNICEF inafasili uboreshaji wa usafi wa mazingira kama:
Kulingana na maelezo hayo, 62% ya watu duniani wamepata kuboresha usafi wa mazingira katika 2008, ukilinganisha na 8% tangu 1990. Zaidi ya nusu au karibu 31 % ya idadi ya watu duniani waliishi katika nyumba zilizokuwa zima miferiji ya maji ambayo imeunganishwa. Kwa ujumla, 2,500,000,000 watu hukosa kupata usafi wa mazingira ulioboreshwa na hivyo wao hutumia njia zingine kama kama vile vyoo vya umma au vyoo vya shimo wazi. Hii ni pamoja na watu bilioni 1.2 ambao hawana vyoo wakati wote. Hali hii inaleta maadhari makubwa ya afya kwa umma kwa sababu taka ina chafua maji ya kunywa na kutishia maisha ya watoto wachanga kwa kusababisha kuhara. Uboreshaji wa usafi wa mazingira, unahusu uoshaji wa mikono na ushafishaji wa maji, ambao unaweza kuokoa maisha ya watoto milioni 1.5 ambao wanakabiliwa na magonjwa ya kuhara kila mwaka.
Katika nchi zilizoendelea, ambapo chini ya 20% ya idadi ya watu duniani wanaishi, 99% ya wakazi wanapata kuboresha usafi wa mazingira na 81% wameunganisha mambopa yao ya maji taka.
Utupaji wa taka ngumu
Utupaji wa taka ngumu hufanyika katika mashimo,taka ngumu ni kawaida uliofanywa katika deponi, lakini kuchoma, kuchakata, na mboji. Katika kesi ya, nchi ilio na mabima ya taka ilio fukiwa mataifa yalioendelea hutumia itikafi mwafaka lakini nchi zenye maendeleo nduni haya fuatili itifaki mwafaka. Umuhimu wa kufukia taka ni kwa upungufu wa kueneza vekta na uwasilinishaji wa visababishi ugonjwa. Ufukiaji wa kila siku pia hupunguza uenezo wa harufu na taka kwa sababu ya upepo. Kadhalika, katika nchi zilizoendelea ni sharti kufukia kufanywe kwa njia mwafaka, kwa mfano peerimeta ya mchanga inafaa kutumiwa ili kupunguza uchafuzi wa maji ya kunywa).
Wakati wa kuchoma, hewa chafu huingia kwenye mazingira ambayo inavipengele sumu ambayo ina madhara mengi. Kuchakata na kubadili nishati ya mimea ni njia endelevu ya kuwa na maisha kwa ujumla gharama za mzunguko wa kushinda, hasa wakati jumla matokeo ya kiikolojia kuzingatiwa. Thamani ya kutayarisha samadi itategemea hitaji la bidhaa za samadi kwenye soko.
Usafi wa mazingira katika nchi zinazoendelea
Malengo ya Maendeleo ya Milenia (MDGs) ya Umoja wa Mataifa yalijumuisha lengo la kupunguza kwa takribani nusu idadi ya watu ambao hawana usafi wa mazingira ifikapo mwaka 2015. Mnamo Desemba 2006, Baraza la Umoja wa Mataifa lilitangaza mwaka 2008 kuwa 'Mwaka wa Kimataifa wa Usafi wa Mazingira, kutambua upole wa utendekezaji wa Lengo la Maendeleo ya Milenea la (MDGs) la usafi wa mazingira. Mwaka huo ulilenga kuendeleza ufahamishaji na vitendo ili kufikia hayo malengo. Haya ilifanywa hasa katika:
Utafiti kutoka Overseas Development Institute unaonyesha kuwa usafi wa mazingira na uendelezaji wa usafi wa mazingira unafaa kuunganishwa na maendeleo ijapo malengo ya Milinea yatatimizwa. Kwa sasa, udhamini wa usafi na usafi wa mazingira ni kwa njia ya taasisi ya maji. Utafiti unaonyesha kuwa, inafaa kuwe na taasisi nyingi ambazo zina shughulikia usafi na usafi wa maji katika nchi zinazoendelea. Kwa mfano, taasisi za elimu zinaweza kufundisha juu ya usafi, na taasisi za afya zinaweza kujitolea kwa mali na matendo kwa kazi ya uzuilishaji(ili kuepuka, kwa mfano, kuzuka kwa kipindupindu).