cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ebola
Milipuko
Hadi mwezi Novemba 2014 wagonjwa wapatao 15,000 walitambuliwa kuambukizwa, na kati yao 5,000 walikwishakufa.
Eutimi abati
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 20 Januari.
Batista Varano
Batista Varano, O.S.C. (9 Aprili 1458 - 31 Mei 1524) alikuwa binti wa mtawala wa Camerino. Baada ya kujitunza bikira na kuwa mfuasi wa Fransisko wa Asizi katika Utawa wa Mtakatifu Klara, akawa abesi wa monasteri iliyoanzishwa na baba yake.
Ni maarufu hasa kwa vipaji vyake katika sala, alipozama kwa uchungu katika mateso ya kiroho ya Yesu, pamoja na kupata faraja za kimbingu.
Alitangazwa na Papa Gregori XVI kuwa mwenye heri tarehe 7 Aprili 1843, akatangazwa na Papa Benedikto XVI kuwa mtakatifu tarehe 17 Oktoba 2010.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe aliyoiaga dunia.
Zeist
thumbnail|right|200px|Zeist, Utrecht ni mji wa mkoa wa Utrecht nchini Uholanzi.
Idadi ya wakazi wake ni takriban 60,345 (2008).
118
Makala hii inahusu mwaka 118 (Baada ya Kristo).
Uwanja wa michezo wa Horseed
Uwanja wa michezo wa Horseed ni uwanja wa michezo uliopo katika eneo la Horseed nchini Somalia, ni uwanja unaotumika sana kwa ajili ya mchezo wa mpira wa miguu ,pia ni uwanja wa nyumbani wa timu inayoshiriki ligi kuu ya Somalia ya Horseed FC. Uwanja huu una uwezo wa kuchukua mashabiki 10,000.
Mto Sindo
unapatikana katika wilaya ya Nebbi, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mlima Kamakota
ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.
Yurina Imai
Yurina Imai (alizaliwa 20 Februari 1998) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Japani ambae anacheza kama kiungo wa klabu ya wanawake ya JEF United Chiba inayoshiriki ligi ya Yogibo WE huko Japani. Yurina alicheza kwa mara ya kwanza kwenye Ligi ya Yogibo WE mnamo 20 Septemba 2021.
57 KK
Makala hii inahusu mwaka 57 KK (kabla ya Kristo).
Holyoke, Massachusetts
thumbnail|right|200px|Ukumbi wa Holyoke
thumb|right|260px|Mahali pa Holyoke katika Hampden County na [[Massachusetts]] Holyoke ni mji wa Marekani katika jimbo la Massachusetts. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2005, mji una wakazi wapatao 40,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 61 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 59 km².
Kamusi za Kiswahili
Kamusi za Kiswahili ni zile zinazofafanua maana ya maneno ya lugha hiyo ya Afrika Mashariki ambayo inazidi kuenea hasa barani Afrika.
Kamusi hizo ni vyombo muhimu kwa kukuza na kuimarisha Kiswahili, ambacho kwa sasa ni lugha rasmi ya Jumuia ya Afrika Mashariki na mojawapo kati ya lugha za mawasiliano za Umoja wa Afrika.
Historia ya awali
Waswahili wenyewe, watu wa pwani ya Afrika Mashariki na visiwa vya jirani (kama Unguja na Pemba), hawajulikani kuwa wametunga kamusi kabla ya wakati huo. Wasomi wao walijua kwa viwango tofauti Kiarabu, ambacho kilikuwa lugha kuu ya elimu kwenye mwambao wa Bahari Hindi mashariki mwa Afrika na pia lugha ya kidini katika Uislamu.
Vilevile hatuna habari kwamba Wareno waliofika Afrika ya Mashariki tangu mwaka 1500 hivi walitunga kamusi.
Utungaji wa Kamusi za Kiswahili ulianza kwa kukusanya orodha za maneno/msamiati wa Kiingereza-Kiswahili na Kifaransa-Kiswahili. Msamiati wa Kiswahili ulikusanywa ili kuwasaidia wageni hawa kuifahamu lugha ya Kiswahili na waweze kuwasiliana na wenyeji wao ambao ni Waswahili. Nakala za msamiati huo zilipelekwa Uingereza ili wageni wengine waliotaka kufika Afrika Mashariki wajifunze kabla hawajafika katika nchi hizo.
Mfano wa kwanza ni mkusanyo wa maneno uliyofanywa na nahodha Mwingereza T. Smee alipotembelea pwani kuanzia Somalia hadi Zanzibar kwenye mwaka 1811-1812; alikusanya istilahi 250 hivi za Kiingereza na maana yake kwa Kiswahili (alichoita "Souallie"), Kisomali na lugha ya Wagalla. Orodha hiyo ilichapishwa kwenye mwaka 1844. Wengine wanaotajwa ni Henry Salt (1811-1813) na Browse Ross (1843). Msamiati uliokusanywa na watu hao unafikiriwa kuwa ni wa Kiswahili cha kaskazini mwa Mombasa na ulikuwa na maneno machache sana. Wakati huo mchungaji Krapf alikuwa ameshaanza kazi ya kutunga kamusi yake.
Ludwig Krapf
Kamusi ya kwanza inayojulikana ilitungwa mnamo 1848 na Ludwig Krapf huko Rabai Mpya / Mombasa (Kenya); ilikamilishwa na kutolewa kama "A Dictionary of the Suahili language, London 1882". Kamusi inapatikana pia mtandaoni.
Tahajia ya maneno mara nyingi ni tofauti na kawaida ya leo kwa sababu usanifishaji wa lugha ulitokea tu miaka 40-50 baada ya kutolewa kwa kamusi yake; pia alikusanya maneno mengi huko Rabai / Mombasa kwa hiyo athira ya Kimvita ni kubwa. Pia kuna changamoto kutumia kamusi yake kwa sababu ilhali alitoa maana ya maneno ya Kiswahili kwa Kiingereza aliongeza maelezo juu ya matumizi na etimolojia kwa lugha ya Kilatini.
Alipoanza kazi aliamua kutotumia mwandiko wa Kiarabu uliokuwa njia ya kawaida ya kuandika Kiswahili akiona haulingani sana na lugha yenyewe, maana Kiarabu kina herufi kadhaa kwa sauti ambazo hazipatikani katika Kiswahili. Alitafakari angetumia herufi za Kiamhari (alichojua vizuri) lakini aliamua kuendelea kwa alfabeti ya Kilatini kwa sababu hakutaka kuwapa wanafunzi wa lugha tatizo la kupambana na alfabeti ya ziada.
Kamusi nyingine za kwanza
Kamusi ya Kiswahili - Kijerumani ya kwanza ilitungwa mwaka 1890, wakati wa Afrika ya Mashariki ya Kijerumani, na Carl Gotthilf Büttner (Wörterbuch der Suaheli-Sprache, Berlin 1891) aliyetoa pia matini za Kiswahili kwa mwandiko wa Kiarabu. Kamusi pana zaidi ilitolewa mwaka 1911 na Carl Velten (Suaheli Wörterbuch, Berlin 1910).
Kamusi ya Kiswahili - Kifaransa ilitolewa na Charles Sacleux (Sacleux, Charles. 1939. Dictionnaire Swahili - Français. (Travaux et Mémoires de l'Institut d'Ethnologie, Vols. 36/37) . Paris: Institut d'Ethnologie, Université de Paris. (Reprint 1959). Sacleux alikuwa padre katika misheni ya Kikatoliki huko Bagamoyo. Kamusi hii imesifiwa kuwa ya pekee kwa jinsi iliyokusanya pia maneno ya lahaja za Kiswahili nje ya Kiunguja (Zanzibar) na Kimvita (Mombasa) na kwa upana wa maelezo yake kuhusu historia ya maneno.
Kiswahili sanifu
Hadi mwanzo wa karne ya 20 Kiswahili kilipatikana katika lahaja zake tu. Baada ya Vita Kuu ya Kwanza Uingereza ilitawala maeneo makuu ambako Kiswahili kilitumiwa. Hapo serikali ya kikoloni iliánzisha kamati kwa kusudi la kuunda Kiswahili sanifu kitakachotumiwa kote Afrika ya Mashariki. Kamusi mbili za "Inter-territorial Language (Swahili) committee to the East African Dependencies" zilitolewa mwaka 1939 na zimechapishwa upya mara nyingi. Mhariri mkuu wa kamati alikuwa katibu wake Frederick Johnson. Msingi wa kamusi hizi ulikuwa kazi ya Madan (taz. juu). Hivyo kamusi hizi hutajwa kama "Madan-Johnson".
Kiswahili tangu uhuru
Tangu kupatikana kwa uhuru wa nchi za Afrika ya Mashariki Kiswahili kiliendelea sana. Azimio la serikali ya Tanzania la kufanya Kiswahili kuwa lugha ya elimu katika shule za msingi lilianzisha masharti ya kutunga vitabu vya shule na kupanua msamiati wa Kiswahili. Orodha za maneno zilitungwa kwa ajili ya masomo mbalimbali.
Taasisi ya Uchunguzi wa Kiswahili (leo: TATAKI) katika Dar es Salaam ilianza kuandaa kamusi mbalimbali, hasa "Kamusi ya Kiswahili Sanifu" inayoeleza maana ya maneno kwa kutumia lugha yenyewe. Kamusi mbalimbali zilifuata.
Elfu mbili na saba
Ni namba asilia inayofuata 2006 na kutangulia 2008.
Uwanja wa michezo wa Martyrs wa Februari
Uwanja wa michezo wa Benina Martyrs(lang-ar | ملعب شهداء بنينة)  mwaka 2011 uliitwa rasmi Uwanja wa Soka wa Hugo Chávez(lang-ar | ملعب هوغو شافيز) nchini Libya ni uwanja maalum wa Soka hapo Benina, mashariki mwa Benghazi. Uwanja huo ulijengwa na kampuni hiyo hiyo iliyojenga Brita-Arena huko Ujerumani. Uwanja huo una uwezo wakubeba takribani watu 10,550. Huu ni uwanja wa kwanza wa Libya. Uwanja huu pia unatumiwa na vilabu vya Benghazi na timu ya kitaifa ya mpira wa miguu ya Libya  vile vile. Nyasi zake ni bandia. Vipimo vya uwanja ni 105m x 68m. } Gharama za ujenzi wa uwanja huo zilikuwa karibu na | LYD milioni 20.
Kamusi za Kiswahili
Kamusi za maana zinazopatikana madukani
Vifupisho katika mabano si vya kawaida lakini vimeingizwa hapa kwa kusudi la kurahisisha marejeo katika makala za Wikipedia.
Kiswahili - Kifaransa - Kiingereza
M.A.J.E. CHIPA, Francais-Kiswahili-English / Misamiati ya msingi kwa wanaojifunza lugha Kifaransa-Kiswahili-Kiingereza - MAJEC-AJEJER, Dar es Salaam 2006, ISBN 9987 451 16 0
Programufidia
Programufidia (kwa Kiingereza ransomware) ni aina ya programu haramu ambayo inakuzuia kutumia kompyuta yako hadi pale utakapolipa fidia kwa watu waliokutumia programu hiyo. Fidia mara nyingi hulipwa kwa kutumia sarafu dijitali kama vile Sarafu za Bit au Ukash.
Mashambulizi ya programufidia mara nyingi hufanyika kwa kutumia proramu ya Trojan ambayo inajifanya kuwa kama faili halali ambalo linamhadaa mtumiaji kompyuta kupakua au kufungua linapokuja kama kiambatanisho cha barua pepe. Hata hivyo, mfano mmoja wa teknolojia ya juu kabisa ya utapeli huu, "WannaCry worm", ilisafiri moja kwa moja kati ya kompyuta na kompyuta bila kuhitaji mtumiaji kufanya chochote.
Kuanzia mwaka wa 2012 matumizi ya programu hii yameongezeka kimataifa. Kwa mfano, Shirika la Upelelezi la Marekani (FBI) linasema kuwa Programufidia aina ya CryptoWall ilivuna zaidi ya dola za Kimarekani milioni 18 hadi Juni 2015 kutokana na fidia za waathiriwa.
Elfu moja na thelathini na sita
Elfu moja na thelathini na sita ni namba inayoandikwa 1036 kwa tarakimu za kawaida na MXXXVI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 1035 na kutangulia 1037.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 7 x 37.
Doetinchem
thumbnail|right|200px| Doetinchem, Gelderland ni mji wa mkoa wa Gelderland nchini Uholanzi.
Idadi ya wakazi wake ni takriban 56,241 (2008).
Basilika
thumb|Basilika. Basilika ni jina la heshima kwa ajili ya kanisa fulani katika Kanisa Katoliki. thumb||Muundo wa basilika hii unaonyesha ukumbi kuu katikati na kumbi za kando kati ya nguzo na ukuta
Mia nane arobaini na tatu
Mia nane arobaini na tatu ni namba inayoandikwa 843 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXLIII kwa zile za Kirumi.
Basilika
Asili ya basilika
Kwa asili lilikuwa jengo rasmi lililotumika huko Roma ya Kale kama mahali pa mikutano ya hadhara na maamuzi ya kimahakama.
Mia nane arobaini na tatu
Ni namba asilia inayofuata 842 na kutangulia 844.
Basilika
Asili ya basilika
Jina ni la Kigiriki (aulè basilikè, yaani ukumbi wa kifalme), hivyo linaelekeza kuona asili ya majengo hayo upande wa mashariki wa Bahari ya Kati
Mia nane arobaini na tatu
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 281.
Basilika
Basilika kama jengo la kanisa
Kuanzia mwaka 313, Dola la Roma liliporuhusu raia kufuata Ukristo, basilika ziligeuzwa kuwa mahali pa ibada ya dini hiyo, kuanzia Kanisa kuu la Roma, maarufu kwa jina la Mt. Yohane huko Laterani.
Baadaye zikajengwa Basilika la Mt. Petro huko Vatikani, Basilika la Bikira Maria Mkuu na Basilika la Mt. Paulo nje ya kuta za jiji.
Baadaye, cheo cha Basilika kilitolewa kwa makanisa mengi mengi kutokana na umuhimu wake upande wa historia, dini na sanaa.
Hata hivyo, kuna basilika kuu na basilika dogo. thumb|Muundo wa basilika yenye kumbi 5
Basilika kama mfumo wa pekee wa ujenzi
Katika fani ya historia ya usanifu ni jina kwa ajili ya kanisa liliyojengwa kwa kufuata mfumo wa pekee. Hapu kanisa huwa na ukumbi kuu na kando lake sehemu ya pembeni inayotengwa kwa nguzo. Mara nyingi muundo huu ulikuwa na kumbi mbili za kando lakini kuna pia basilika kubwa zenye kumbi 2 za kando kila upande kwa hiyo jumla 5.
Kibago-Kusuntu
Kibago-Kusuntu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Wabago-Kusuntu. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibago-Kusuntu imehesabiwa kuwa watu 7500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibago-Kusuntu iko katika kundi la Kigur.
Burdur
Burdur (zamani ulikuwa ukiitwa Buldur), ni mji ulipo mjini kusini-magharibi mwa nchi ya Uturuki na ndiyo mjii mkuu wa Mkoa wa Burdur katika Uturuki. Mji upo katika pwani ya Ziwa Burdur. Mji unakadiriwa kuwa na wakazi wapatao 67,097 kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2007.
Mlima Karambatu
ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.
Elfu mbili na nane
Elfu mbili na nane ni namba inayoandikwa 2008 kwa tarakimu za kawaida na MMVIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 2007 na kutangulia 2009.
Elfu mbili na sita
Elfu mbili na sita ni namba inayoandikwa 2006 kwa tarakimu za kawaida na MMVI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 2005 na kutangulia 2007.
Kenzo Yokoyama
Kenzo Yokoyama (横山 謙三; alizaliwa 21 Januari 1943) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Orodha ya mito ya wilaya ya Nakapiripirit
Orodha ya mito ya wilaya ya Nakapiripirit inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda kaskazini kabla ya kumegwa ili kuunda wilaya mpya ya Nabilatuk.
Mama Said Knock You Out
Mama Said Knock You Out ni jina la kutaja albamu ya nne ya msanii wa hip hop LL Cool J. Albamu ilitolewa mnamo mwaka wa 1990, baada ya kufanya vibaya sana katika albamu iliyopita ya Walking with a Panther mnamo mwaka wa 1989.
Vulfustani
Pamoja na kuendelea kushika maadili ya umonaki, alifanya uchungaji mkubwa kwa kutembelea parokia za jimbo lake, kujenga makanisa na kuhamasisha elimu na kupinga uroho.
Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.
Sikukuu yake ni tarehe 20 Januari.
Mlima Kavuma
ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.
27 KK
Makala hii inahusu mwaka 27 KK (kabla ya Kristo).
Mama Said Knock You Out
Orodha ya nyimbo
Nyimbo zote zimetayarishwa na Marley Marl na kusaidiwa na LL Cool J kasoro ile ya "Jingling Baby (Remixed but Still Jingling)", ambayo ilitayarishwa na LL Cool J na kupigwa remixi yake na Marley Marl.
37 KK
Makala hii inahusu mwaka 37 KK (kabla ya Kristo).
Ulaya (Kilosa)
Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia Ulaya
Ulaya  ni jina la kata ya Wilaya ya Kilosa katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba 67430. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 17,354 waishio humo.
Sofiyivskyi Raion
Sofiyivskyi Raion ni raion (wilaya) ya Dnipropetrovsk Oblast, kusini-mashariki mwa nchi ya Ukraine.
Makao makuu yake yapo mjini Sofiyivka.
Sardinia
left|80px|[[Bendera ya Sardinia.]] right|thumb|250px|Sardinia kutoka [[angani.]] right|thumb|250px|Wilaya za Sardinia ki[[historia.]]
Sardinia (kwa Kiitalia: Sardegna) ni kisiwa kikubwa cha pili katika bahari ya Mediteranea chenye eneo la km² 23,821.
Pamoja na visiwa vidogo vya karibu ni mkoa wenye katiba ya pekee wa Italia. Kwa sasa umegawanyika katika wilaya 8, lakini mwaka 2012 wananchi walipiga kura ya kuzifuta.
1924
Makala hii inahusu mwaka 1924 BK (Baada ya Kristo).
Sardinia
Mji mkuu ni Cagliari.
Kiginyanga
Kiginyanga ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Waginyanga. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiginyanga imehesabiwa kuwa watu 12,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiginyanga iko katika kundi la Kikwa.
Elfu moja na thelathini na saba
Elfu moja na thelathini na saba ni namba inayoandikwa 1037 kwa tarakimu za kawaida na MXXXVII kwa zile za Kirumi.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 17 x 61.
Gülnar
thumb|Ramani ya Gülnar,Mersin ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Mersin kwenye kanda ya Mediteranea huko nchini Uturuki.
Sayyid Majid
thumb|Picha yake. Sayyid Majid bin Said (kwa Kiarabu: ماجد بن سعيد البوسعيد‎‎; 1834 – 7 Oktoba 1870) alikuwa Sultani wa kwanza wa Zanzibar, akitawala tangu tarehe 19 Oktoba 1856 hadi kifo chake funguvisiwa la Zanzibar pamoja na pwani ya Afrika ya Mashariki kati ya Mogadishu (leo mji mkuu wa Somalia) na Rasi Delgado (leo Kaskazini mwa Msumbiji, karibu na mto Ruvuma).
Umuhimu wake kihistoria ni kwamba ndiye aliyeanzisha Usultani wa Zanzibar baada ya kifo cha baba yake, Sultani Sayyid Said, ambapo Usultani wa Omani uligawiwa mwaka 1856.
Athira ya nchi yake ilienea kupitia njia za misafara ya pembe za ndovu na watumwa hadi mto Kongo.
Wafanyabiashara kama Tippu Tip waliokuwa raia wa Usultani wakapita Tabora na Ujiji kwenda ziwa Tanganyika na kuingia ndani ya eneo la Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ya leo. Wapagazi wao walibeba bidhaa kutoka Zanzibar zilizobadilishwa kwa pembe za ndovu hasa. Watumwa walikamatwa au kununuliwa wakabeba pembe hadi pwani.
Pamoja na hayo, sultani alipokea kwa moyo wamisionari Wakristo.
Mto Agechel
unapatikana katika wilaya ya Nakapiripirit, kaskazini mwa Uganda.
Sayyid Majid
Mapadri Wakatoliki wa kwanza pamoja na masista walitokea Reunion wakakaa Unguja tangu tarehe 12 Desemba 1860 hadi mwaka 1863, walipokabidhi misheni kwa shirika la mapadri wa Roho Mtakatifu.
Mariko Tanaka
Mariko Tanaka (alizaliwa 10 Januari 1993) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Japani ambae anacheza kama beki wa klabu ya wanawake ya JEF United Chiba inayoshiriki ligi ya Yogibo WE huko Japani. Mariko alicheza kwa mara ya kwanza kwenye Ligi ya Yogibo WE mnamo 20 Septemba 2021.
115
Makala hii inahusu mwaka 115 (Baada ya Kristo).
Mto Agechel
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Sayyid Majid
Waanglikana wa chama cha Misheni ya Vyuo Vikuu kwa Afrika ya Kati U.M.C.A. (Universities' Mission to Central Africa) ambacho kiliundwa ili kutekeleza wito kutoka David Livingstone kuhubiri Injili na kukomesha utumwa katika Afrika, waliingia Zanzibar mwaka 1864.
Kiigo
Kiigo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Waigo. Mwaka wa 1995 idadi ya wasemaji wa Kiigo imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiigo iko katika kundi la Kikwa.
Mia nane arobaini na nne
Mia nane arobaini na nne ni namba inayoandikwa 844 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXLIV kwa zile za Kirumi.
Sayyid Majid
Baadaye wakajenga kanisa kuu mahali pa soko la watumwa lililofungwa, altari ikiwa imejengwa juu ya nafasi ya mti wa kuwafunga watumwa walioadhibiwa kwa viboko, na batizio kuwa mahali walipotupwa watoto watumwa ambao hawakuuzwa pamoja na mama zao.
Mia nane arobaini na tano
Mia nane arobaini na tano ni namba inayoandikwa 845 kwa tarakimu za kawaida na DCCCXLV kwa zile za Kirumi.
Mlima Kilimangombe
ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.
Mia nane arobaini na nne
Ni namba asilia inayofuata 843 na kutangulia 845.
Elfu mbili na tisa
Elfu mbili na tisa ni namba inayoandikwa 2009 kwa tarakimu za kawaida na MMIX kwa zile za Kirumi.
Mia nane arobaini na nne
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 211.
116
Makala hii inahusu mwaka 116 (Baada ya Kristo).
Mlima Kilimangombe
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.
Sayyid Majid
Kwa kuwa Majid aliacha binti tu, alirithiwa na kaka yake, Sayyid Barghash.
Elfu mbili na tisa
Ni namba asilia inayofuata 2008 na kutangulia 2010.
Kanae Hayashi
Kanae Hayashi (alizaliwa 27 Februari 1994) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Japani ambae anacheza kama beki wa klabu ya wanawake ya JEF United Chiba inayoshiriki ligi ya Yogibo WE huko Japani. Kanae alicheza kwa mara ya kwanza kwenye Ligi ya Yogibo WE mnamo 20 Septemba 2021.
Mia nane arobaini na tano
Ni namba asilia inayofuata 844 na kutangulia 846.
Erdemli
thumb|Erdemli thumb|Piha ya ramani ikionesha eneo la Erdemli ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Mersin kwenye kanda ya Mediteranea huko nchini Uturuki.
Mia nane arobaini na tano
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 5 x 13 x 13.
Barneveld
thumbnail|right|200px|Barneveld, Gelderland ni mji wa mkoa wa Gelderland nchini Uholanzi.
Idadi ya wakazi wake ni takriban 51,515 (2008).
Terneuzen
thumbnail|right|200px|Terneuzen, Zeeland ni mji wa mkoa wa Zeeland nchini Uholanzi.
Idadi ya wakazi wake ni takriban 55,127 (2008).
Pittsfield, Massachusetts
thumb| Mji wa Pittsfield, Massachusetts thumb|right|260px|Mahali pa Pittsfield katika Berkshire County na [[Massachusetts]] Pittsfield ni mji wa Marekani katika jimbo la Massachusetts. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 43,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 317 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 110 km².
Mut (District), Mersin
ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Mersin kwenye kanda ya Mediteranea huko nchini Uturuki.
Kiyoshi Tomizawa
Kiyoshi Tomizawa (富沢 清司; alizaliwa 3 Desemba 1943) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Tomizawa alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 14 Machi 1965 dhidi ya Hong Kong. Tomizawa alicheza Japani katika mechi 9, akifunga mabao 2.
Uzi (Unguja Kati)
Kwa matumizi mingine ya jina hili tazama hapa
Uzi ni kata ya Wilaya ya Kati katika Mkoa wa Unguja Kusini, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 2,030 waishio humo.
Mto Akwatipi
unapatikana katika wilaya ya Nakapiripirit, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Wilaya ya Kisumu
Wilaya ya Kisimu ilikuwa wilaya mojawapo ya Mkoa wa Nyanza wa Jamhuri ya Kenya hadi ilipopitishwa katiba mpya ya nchi (2010).
Makao makuu yalikuwa mjini Kisumu.
Kwa sasa imekuwa kaunti ya Kisumu.
Elfu moja na thelathini na nane
Elfu moja na thelathini na nane ni namba inayoandikwa 1038 kwa tarakimu za kawaida na MXXXVIII kwa zile za Kirumi.
Elfu mbili na kumi
Elfu mbili na kumi ni namba inayoandikwa 2010 kwa tarakimu za kawaida na MMX kwa zile za Kirumi.
Tarsisia wa Rodez
Tarsisia wa Rodez (alifia dini yake huko Rodez, katika Ufaransa wa leo, 600 hivi) alikuwa bikira aliyeuawa kwa ajili ya imani yake.
Elfu moja na thelathini na nane
Ni namba asilia inayofuata 1037 na kutangulia 1039.
Elfu mbili na kumi
Ni namba asilia inayofuata 2009 na kutangulia 2011.
Tarsisia wa Rodez
Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu bikira mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Januari.
Elfu moja na thelathini na nane
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 3 x 173.
17 KK
Makala hii inahusu mwaka 17 KK (kabla ya Kristo).
Miwani
Kwa matumizi mengine ya jina hili tazama hapa
thumb|right|150px|Miwani ya kawaida Miwani ni kifaa cha msaada wa kuona vizuri zaidi kinachotumiwa na watu wenye macho mabovu. Ni kifaa kinachoboresha uwezo wa kuona.
Kwa kawaida miwani ni lenzi mbili za kioo au plastiki zinazoshikwa na fremu. Fremu hulala juu ya pua ikiwa na mikono miwili inayoshikana na masikio.
Aina za lenzi zinateuliwa kutokana na udhaifu wa macho yaani tabia ya lenzi inapaswa kulingana na tatizo la kila jicho.
Kuna pia miwani ya kukinga macho ama dhidi ya jua kali au dhidi ya upepo na vumbi wakati wa kufanya kazi au kwenye burudani ya michezo.
Kundi la madaktari wa ulindaji wa macho American Optometrist Association husema kwamba kila mtu inafaa avae miwani ya sunglasses hasa anapokwenda mahala kuna jua kali ama atajipata akiangalia juu kwenye jua.
Miwani ya nakshi
Kando ya miwani ya watu walio na udhaifu wa macho, kuna miwani ambayo hutumiwa tu kwa ulibwende na kwa kujitia nakshi. Kwa kawaida miwani hii huvaliwa katika burudani tofauti hasa na vijana.
Historia ya miwani
Watu wa jamii ya Inuit ndio wakisiwa kuwa wa kwanza kuvalia miwani.
Mmoja wa wafalme wa Dola la Roma, kaisari Nero alikuwa akivalia vilinda macho akiangalia vita.
Katika nchi ya China, miwani ya kwanza ilitengenezwa katika karne ya 12.
Miwani ya kisasa
Miwani ya kisasa imefanyiwa uvumbuzi mwingi na kutiwa nakshi za kila aina. Lenzi pia zimeweza kuwa za nguvu zaidi na hili linawezesha watu kuona kwa umbali hata wakiwa na udhaifu wa macho.
Elfu mbili kumi na moja
Ni namba asilia inayofuata 2010 na kutangulia 2012.
Wilaya ya Kisii Kati
Wilaya ya Kisii Kati ilikuwa wilaya mojawapo ya Mkoa wa Nyanza, Kusini Magharibi mwa Kenya, hadi ilipopitishwa katiba mpya ya nchi (2010).
Makao makuu yalikuwa mjini Kisii ambao una wakazi Wakisii.
Kwa sasa imekuwa sehemu ya kaunti ya Kisii.
Majimbo ya Ubunge Wilayani
Wilaya ya Kisii ina Majimbo manne ya Ubunge:
Uchumi
Wakazi wengi wa wilaya hii wanategemea kilimo kwa chakula na mapato ya Kifedha.
Honiara
-9.43194°N, 159.95556°W right|thumb|Mandhari ya Honiara. thumb|Mahali pa Honiara nchini.
Mlima Shetuta
ni kati ya milima iliyoko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.
Honiara
Honiara ni mji mkuu wa nchi huru ya Visiwa vya Solomon katika Melanesia.
Mji huo uko kwenye kisiwa cha Guadalcanal. Una wakazi 84,520 (2017).
Ulijengwa baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia mahali pa kituo cha kijeshi cha Marekani ukachukua nafasi ya mji mkuu wa awali, Tulagi, tangu mwaka 1952.
Adelaide Brando
Adelaide Brando (jina la kitawa kwa Kiitalia: Maria Cristina dell'Immacolata Concezione; Napoli, 1 Mei 1856 – Casoria, 20 Januari 1906) alikuwa mtawa wa italia, mwanzilishi wa Masista Wahanga wa Malipizi wa Yesu Ekaristi.
Smallingerland
thumbnail|right|200px|Smallingerland, Friesland ni mji wa mkoa wa Friesland nchini Uholanzi.
Adelaide Brando
Bikira huyo alijitolea maisha yake pamoja na shirika lake hilo kwa malezi ya Kikristo ya watoto.
Smallingerland
Idadi ya wakazi wake ni takriban 54,962 (2008).
Mlima Shetuta
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.
Shahada
Shahada inaweza kumaanaisha
Adelaide Brando
Alitangazwa mwenye heri na Papa Yohane Paulo II tarehe 2 Julai 2003, halafu mtakatifu na Papa Fransisko tarehe 17 Mei 2015.
114
Makala hii inahusu mwaka 114 (Baada ya Kristo).
Adelaide Brando
Sikukuu yake hufanyika tarehe 20 Januari.
Elfu moja na thelathini na tisa
Elfu moja na thelathini na tisa ni namba inayoandikwa 1039 kwa tarakimu za kawaida na MXXXIX kwa zile za Kirumi.
Kikpessi
Kikpessi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Wakpessi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kikpessi ilihesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikpessi iko katika kundi la Kikwa.
Elfu moja na thelathini na tisa
Ni namba asilia inayofuata 1038 na kutangulia 1040.
Uwanja wa michezo wa Lucas Masterpieces Moripe
Jina la uwanja lilitokana na mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu aliyefahamika kama Lucas Moripe. Mpaka mwaka 2010 uwanja huu ulikuwa ukifahamika kama uwanja bora sana (Super).
Timu ya taifa ya Ujerumani walitumia uwanja huu kwa mazoezi kipindi cha Kombe la Dunia la FIFA ya mwaka 2010
Vidunda
Vidunda ni jina la kata ya Wilaya ya Kilosa katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 11,698 waishio humo.
88 KK
Makala hii inahusu mwaka 88 KK (kabla ya Kristo).
Kambi za wachawi
Kambi za Wachawi ni makazi ambapo wanawake nchini Ghana ambao wamekuwa wakishutumiwa kuwa wachawi wanaweza kukimbilia kwa ajili ya kupata usalama. Wanawake katika kambi kama hizo wameshutumiwa kwa uchawi kwa sababu mbalimbali, ikiwa ni pamoja na ugonjwa wa akili. Baadhi ya kambi zinadhaniwa kuwa ziliundwa mwanzoni mwa karne ya 20. Serikali ya Ghana imeanza kuchukua hatua za kuondoa kambi hizo. thumb|Kambi za wachawi
Maelezo
Wanawake wanaoshukiwa kuwa wachawi wakati mwingine hukimbilia kwenye makazi ya wachawi kwa usalama wao mara nyingine ili kuepuka kuuawa na majirani zao.
Wanawake wengi katika kambi hizo ni wajane na wanashutumiwa na ndugu zao kwani wanaaminika kuwa wanaua waume zao kwa uchawi ili kukamata mali za marehemu. Wanawake wengi waliopo katika kambi za wachawi wanaugua ugonjwa wa akili, jambo ambalo halieleweki vizuri nchini Ghana. Katika kambi moja huko Gambaga upande wa kaskazini wanawake hupewa ulinzi na chifu wa eneo hilo na wao humlipa kwa kufanya kazi katika mashamba yake. Muungano wa Kampeni ya Kupambana na Madai ya Uchawi-Ghana (AWACC-Ghana) umeripoti kwamba idadi ya watu waliotengwa wanaoishi katika kambi za wachawi inaongezeka na kwamba ugavi wa chakula huko hautoshi.
Maeneo
Kuna jumla ya kambi sita za wachawi nchini Ghana ambazo zina fahamika, zenye jumla ya takriban wanawake wapatao 1,000. Kambi hizo ziko Bonyasi, Gambaga, Gnani, Kpatinga, Kukuo na Naabuli zote ziko Kaskazini mwa Ghana. Baadhi ya kambi hizo zinadhaniwa kuwa ziliundwa zaidi ya miaka 100 iliyopita. Serikali ya Ghana imetangaza nia yake ya kufunga kambi hizo na kuelimisha umma kwamba hakuna uchawi. Mnamo Desemba mwaka 2014 Waziri wa Jinsia na Ulinzi wa Kijamii Nana Oye Lithur alivunja kambi ya Bonyasi iliyoko katika Wilaya ya Gonja ya Kati na kuwaunganisha tena wakazi wake katika familia zao. Ilipofika mwaka 2015 tayari serikali ya Ghana ilikuwa imefanikiwa kufunga kambi nyingi za wachawi nchini humo.
Mmenyuko wa kikemia
Mmenyuko wa kikemia, (pia utendanaji wa kikemia ; kwa Kiingereza: chemical reaction) ni mchakato ambao unasababisha mabadiliko ya dutu ya kikemia kuwa dutu tofauti.
Mfano mmojawapo ni moto (mmenyuko kati ya oksijeni hewani na kampaundi za kaboni).
Kimsingi katika mimenyuko hiyo elektroni za dutu zinazotendana zinahama na kuunda au kuondoa muungo kemia kati ya atomu husika. Mchakato ama unahitaji nishati au unaachana na nishati. Viini vya atomu havibadiliki isipokuwa kama elementi zinazoshiriki ni nururifu na nzito sana na hivyo si thabiti. thumb|450x450px|Kama inavyoonekana kutoka mlinganyo CH  CH + 2 O   O → CO   CO + 2 H   H O, mgawo wa 2 lazima uwekwe mbele ya gesi ya [[oksijeni upande wa wahasibu na mbele ya maji upande wa bidhaa ili, kwa mujibu wa sheria ya utunzaji wa wingi, idadi ya kila kitu haibadiliki wakati wa athari.]]
Katsuyoshi Kuwahara
Katsuyoshi Kuwahara (桑原 勝義; alizaliwa 30 Mei 1944) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Kuwahara alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 22 Machi 1965 dhidi ya Burma. Kuwahara alicheza Japani katika mechi 2.
113
Makala hii inahusu mwaka 113 (Baada ya Kristo).
Mto Among (Uganda)
unapatikana katika wilaya ya Nakapiripirit, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Silifke
thumb|Picha ya ramani ikionesha eneo la Silifke ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Mersin kwenye kanda ya Mediteranea huko nchini Uturuki.
Emebati
Emebati (pia: Ablebati, Ablebertus, Emebertus; alizaliwa katika eneo la Brabant - akafariki Ham, leo nchini Uholanzi, nusu ya kwanza ya karne ya 7) alikuwa askofu wa tano au wa sita wa Cambrai na Arras, leo nchini Ufaransa.
North Adams, Massachusetts
thumbnail|right|200px|Appalachian Trail katika mji wa North Adams
Emebati
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Januari.
Elfu mbili kumi na mbili
Elfu mbili kumi na mbili ni namba inayoandikwa 2012 kwa tarakimu za kawaida na MMXII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 2011 na kutangulia 2013.
North Adams, Massachusetts
thumb|right|260px|Mahali pa North Adams katika Berkshire County na [[Massachusetts]] North Adams ni mji wa Marekani katika jimbo la Massachusetts. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 15,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 215 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 53 km².
Rudewa
Rudewa ni jina la kata ya Wilaya ya Kilosa katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba 67411. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 18,352 waishio humo.
Mto Ariket
unapatikana katika wilaya ya Nakapiripirit, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Rudewa
Kilimo cha mpunga na mahindi ni kati ya vitu ambavyo wananchi wanavitegemea pamoja na kiwanda cha mkonge kilichopo Rudewa Kambini.
Afrika ya Kiroma
thumb|350px|right|[[Sarafu ya Kaisari Hadrian iliyotolewa kwa heshima ya jimbo la Africa. Mtu ambaye ni mfano wa Africa avaa kofia ya tembo.]] thumb|right|245 px|Dola la Roma mnamo [[120 BK; jimbo la Afrika lina rangi nyekundu.]] thumb|[[Ramani ya jimbo mnamo 125 BK.]] Afrika hapo awali lilikuwa jina la jimbo la Dola la Roma katika mwambao wa Mediteranea huko Afrika Kaskazini miaka 146 KK - 698 BK. Eneo lake lilikuwa takriban Tunisia ya kaskazini pamoja na pwani ya Libya ya magharibi na Algeria ya mashariki.
Rudewa
Ina shule za msingi kama Rudewa Batini, Rudewa Mbuyuni, Rudewa Peapea, Unone na Rudewa Gongoni. Pia ina shule ya sekondari ya Rudewa.
Afrika ya Kiroma
Jimbo lilikuwa maarufu kama "ghala ya ngano" ya Roma.
Rudewa
Kata hii ina mabonde na mito isiyokauka kama mto Wami.
Afrika ya Kiroma
Watu wa Afrika ya Kaskazini kiasili walikuwa hasa Waberber.
Rudewa
Wafugaji pia wanapatikana kama Wamasai na Wasukuma, mbali ya makabila kama Waha, Wamakua, Wamatumbi na Wazigua.
Ina vijiji kama Peapea, Mbuyuni, Rudewa, Gongoni na Unone.
Afrika ya Kiroma
Miji muhimu ilikuwa Karthago na Leptis Magna.
Bara la Afrika limepokea jina lake kutoka jimbo hili. Waarabu waliendelea kutawala eneo lake kwa jina la jimbo la Ifriqiya ambalo ni matamshi yao ya "Afrika".
Jina
Neno "Afrika" limetokana na lugha ya Kilatini ya Roma ya Kale ambalo Waroma kwa jina hilo (Africa Proconsularis) hawakumaanisha bara lote bali eneo la Tunisia ya leo na kandokando yake upande wa Libya na Algeria.
Inasemekana asili ya jina hilo ni kabila la "Afrig" lililoishi sehemu zile, lakini kuna pia maelezo mengine tofautitofauti.
Wakati huo Wagiriki wa Kale walitumia zaidi jina la Libya kwa ajili ya nchi kusini kwa Bahari ya Mediteraneo.
Maeneo ya ndani kuelekea kusini mara nyingi yaliitwa kwa jina la "Ethiopia" linalomaanisha labda nchi ya watu weusiweusi (kwa Kigiriki "aithiops": aliyechomwa na jua).
Elfu moja na arobaini
Elfu moja na arobaini ni namba inayoandikwa 1040 kwa tarakimu za kawaida na MXL kwa zile za Kirumi.
Mlima Kigombe
ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Tanga nchini Tanzania.
Elfu moja na arobaini
Ni namba asilia inayofuata 1039 na kutangulia 1041.
Afrika ya Kiroma
Jina
Katika ramani za kale kutoka Ulaya maneno yote matatu ya "Afrika", "Lybia" na "Ethiopia" yanapatikana yakitumika kama jina la bara zima. Jina la "Afrika" limekuwa la kawaida kuanzia karne ya 16 BK.
78 KK
Makala hii inahusu mwaka 78 KK (kabla ya Kristo).
Elfu moja na arobaini
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 2 x 5 x 13.
Mlima Kigombe
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.
Melanesia
thumb|right|Mahali pa Melanesia katika Pasifiki kaskazini ya Australia thumb|right|Mwenyeji wa Vanuatu awafundisha watoto kutengeneza moto
Elfu mbili kumi na tatu
Elfu mbili kumi na tatu ni namba inayoandikwa 2013 kwa tarakimu za kawaida na MMXIII kwa zile za Kirumi.
Melanesia
Melanesia ni eneo la Bahari ya Pasifiki lililoko kaskazini kwa Australia. Ni mojawapo kati ya makundi makubwa matatu ya visiwa vya Pasifiki pamoja na Mikronesia na Polynesia.
Elfu mbili kumi na tatu
Ni namba asilia inayofuata 2012 na kutangulia 2014.
Melanesia
Jina lake limeundwa na maneno ya Kigiriki μέλας cheusi na νῆσος kisiwa yaani "visiwa vyeusi" au zaidi "Visiwa vya Weusi". Nahodha Mfaransa Jules Dumont d'Urville alitunga jina hilo mwaka 1832 akitaka kutaja wazawa waliokuwa na rangi nyeusi-nyeusi.
Watu na utamaduni
D'Urville alijumlisha wakazi wa visiwa hivyo pamoja kutokana na rangi yao. Lakini hali halisi ni watu wa aina mbalimbali. Wengine ni Waaustronesia, wengine Wapapua na wengine wametokana na mchanganyiko wa vikundi hivyo viwili.
Nchi za Melanesia
Fiji, Papua Guinea Mpya, Visiwa vya Solomon, Vanuatu na Kaledonia Mpya (chini ya Ufaransa) zinajihesabu kuwa sehemu za Melanesia. Kuhusu visiwa vingine mawazo hutofautiana.
Visiwa vya Melanesia
Visiwa na mafunguvisiwa vifuatavyo vinahesabiwa katika Melanesia:
Visiwa vilivyoko katika eneo hili lakini wakazi hawajitazami kuwa Wamelanesia:
Wakati mwingine hata visiwa upande wa Guinea Mpya vinahesabiwa humo ingawa wakazi hawajitazami hivyo: Halmahera, Alor na Pantar.
1830
Makala hii inahusu mwaka 1830 BK (Baada ya Kristo).
Kimoba
Kimoba ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Wamoba. Isichanganywe na Kibimoba cha Ghana; ingawa lugha hizo mbili zinafanana, hazielewekani. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kimoba imehesabiwa kuwa watu 189,000. Pia kuna wasemaji 1800 nchini Burkina Faso. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimoba iko katika kundi la Kigur.
1830
Matukio
thumb|250px|[[Eugène Delacroix - La liberté guidant le peuple]]
Masanobu Izumi
Masanobu Izumi (泉 政伸; alizaliwa 8 Aprili 1944) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Izumi alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 25 Machi 1965 dhidi ya Singapuri. Izumi alicheza Japani katika mechi 1.
Hoogeveen
thumbnail|right|200px|Hoogeveen, Drenthe ni mji wa mkoa wa Drenthe nchini Uholanzi.
68 KK
Makala hii inahusu mwaka 68 KK (kabla ya Kristo).
112
Makala hii inahusu mwaka 112 (Baada ya Kristo).
Malardo
(alifariki Chartres, Neustria, leo nchini Ufaransa, karne ya 7) alikuwa askofu wa mji huo
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Mlima Mkinga
ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Tanga nchini Tanzania.
Bahçe
ni mji (na wilaya) uliopo katika Mkoa wa Osmaniye kwenye kanda ya Mediteranea huko nchini Uturuki.
Zombo, Kilosa
Zombo ni kata ya Wilaya ya Kilosa katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba 67429.
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 9,982 waishio humo.
Mto Beletur
unapatikana katika wilaya ya Nakapiripirit, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
58 KK
Makala hii inahusu mwaka 58 KK (kabla ya Kristo).
Wilaya ya Migori
Wilaya ya Migori ilikuwa wilaya mojawapo ya Mkoa wa Nyanza wa Jamhuri ya Kenya hadi ilipopitishwa katiba mpya ya nchi (2010).
Makao makuu yalikuwa mjini Migori.
Kwa sasa imekuwa sehemu ya kaunti ya Migori.
Düziçi
thumb|Ramani ya Düziçi,Osmaniye ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Osmaniye kwenye kanda ya Mediteranea huko nchini Uturuki.
Domine Banyankimbona
Domine Banyankimbona (alizaliwa 1970) anayehudumu kama Waziri wa Utumishi wa Umma kama kazi na ajira katika Jamhuri ya Burundi.
Elimu
Banyankimbona alizaliwa mwaka 1970 katika Mkoa wa Bururi. Yeye ni muumini wa Kanisa Katoliki. Banyankimbona alihitimu Shahada ya Kwanza ya Sheria katika Chuo Kikuu cha Hope Nairobi nchini Kenya.
Historia yake ya Kazi
Banyankimbona amehudumu kama Makamu wa Rais wa moja ya Mahakama ya juu sana nchini Burundi na baadaye akawa Rais na katika Mahakama ya Cassation. Baada ya hapo, akawa Rais wa Mahakama kuu ya nchini humo. Banyankimbona alishika nyadhifa mbalimbali zinazohusiana na taaluma yake. Kabla ya kuwa Waziri wa utumishi wa umma, kazi na ajira aliyeteuliwa na Rais wa Burundi, Evariste Ndayimiyishe.
Wilaya ya Kuria
Wilaya ya Kuria ilikuwa wilaya mojawapo (miaka 2007-2010 zilikuwa mbili: Kuria Magharibi na Kuria Mashariki) ya Mkoa wa Nyanza wa Jamhuri ya Kenya hadi ilipopitishwa katiba mpya ya nchi (2010).
Kuria ni eneo lililobarikiwa kwa kilimo na biashara na linalojaribu kupinga utamaduni na kuenzi elimu kuwa ndiyo ufunguo wa maisha.
Makao makuu yalikuwa mjini Kehancha.
Kwa sasa imekuwa sehemu kaunti ya Migori.
48 KK
Makala hii inahusu mwaka 48 KK (kabla ya Kristo).
Inger Andersen
Familia, maisha na elimu
Inger Andersen ni mjukuu wa mwanahistoria na mtafiti wa kiakiolojia wa Kidenmarki. Ndugu yake alikuwa Hans la Cour, mwandishi na muandaaji wa filamu, anayejulikana katika ulimwengu wa michezo ya majahazi na nyaraka za mazingira.
Andersen alizaliwa Jerup, Denmark. Alihitimu katika shule ya sekondari ya Midtfyns Gymnasium mwaka 1977. Andersen alipata Shahada ya Kwanza (BA) mwaka 1981 kutoka Chuo cha North London Polytechnic Chuo Kikuu cha London Metropolitan) na mwaka 1982 alipata Shahada ya Uzamili (MA) kutoka Shule ya Oriental na Afrika katika Chuo Kikuu cha London, akiwa na umakini katika masomo ya maendeleo yanayojikita katika uchumi na maendeleo.
Kazi
Andersen alianza kazi Sudan mnamo mwaka 1982 ambapo alifanya kazi kama mwalimu wa Kiingereza chini ya programu ya walimu wa Kiingereza iliyojumuisha ufadhili wa Uingereza. Mwaka 1985, alijiunga na SudanAid, shirika la maendeleo na misaada la Mkutano wa Maaskofu Wakatoliki wa Sudan. Kazi yake ililenga kuleta misaada, kwa watu wenye shida ya njaa na ukame.
Pauni
thumb|Uzani wa sokoni wa pauni 14 (kwa matumizi kwenye mizani) Pauni, pia paoni ni jina la uzani wa ratili moja au takriban gramu 500. Jina hili limetokana na Kiingereza pound. Wakati wa ukoloni chini ya mfumo wa vipimo rasmi vya Uingereza wakati ule "pound" ilikuwa kipimo rasmi kilicholingana na gramu 454. Kifupi chake kilikuwa £ au lb kutoka Kilatini "libra".
Pauni ilikuwa pia jina la kufupi la pesa ya Kiingereza (rasmi Pound Sterling).
Tangu kuenea kwa vipimo vya SI pauni imetazamiwa kama jina la nusu kilogramu.
111
Makala hii inahusu mwaka 111 (Baada ya Kristo).
Mlima Talagwe
ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Tanga nchini Tanzania.
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.
Wandela
Wandela ni kijiji kilichopo katika kata ya Getanuwas, tarafa ya Bassotu, wilaya ya Hanang, mkoa wa Manyara kaskazini mwa Tanzania.
Visiwa vya Solomon
Eneo lake ni visiwa karibu 1000, vyenye jumla ya km² 28,400 na wakazi 652,857, wengi wakiwa Wamelanesia (95.3%), wakiongea lugha 90. Lugha rasmi ni Kiingereza.
Kati yao 97.4% ni Wakristo wa madhehebu mbalimbali, kuanzia Anglikana na Katoliki (19%).
Europi
Europi (Europium) ni elementi ya kikemia yenye alama Eu na namba atomia 63, maana yake kuna protoni 63 katika atomu. Europi imepangwa kwenye jedwali la elementi katika kundi la lanthanidi. Ni elementi inayotendana haraka sana na hewa au unyevu, hivyo inahitaji kutunzwa ndani ya viowevu visivyotendana nayo.
Visiwa vya Solomon
Mji mkuu ni Honiara kwenye kisiwa cha Guadalcanal.
Europi
Europi ni metali laini sana: inaweza kukatwa kwa kisu. Kama haikuoksidika rangi yake ni nyeupe ya kung'aa.
Visiwa vya Solomon
Historia
Kuanzia karne ya 19 vilikuwa koloni la Ujerumani na la Uingereza.
Europi
Ilisafishwa mara ya kwanza kwenye mwaka 1901 ikapewa jina la bara la Ulaya (Europa).
Visiwa vya Solomon
Historia
Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia mapigano makali kati ya Japani na Marekani yalitokea hapo.
Europi
Matumizi ya europi hutumia tabia ya mmemetuko (phosphorescence) wa kampaundi zake. Ni elementi adimu.
Visiwa vya Solomon
Historia
Visiwa vilipata uhuru mwaka 1978. thumbnail|right|260px|Mashujaa wa visiwa vya Solomon wakiwa na silaha
110
Makala hii inahusu mwaka 110 (Baada ya Kristo).
Mto Chosan
unapatikana katika wilaya ya Nakapiripirit, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika ziwa Turkana (Kenya).
1914
Makala hii inahusu mwaka 1914 BK (Baada ya Kristo).
Waliozaliwa
bila tarehe
Roermond
thumbnail|right|200px|Roermond, Limburg ni mji wa mkoa wa Limburg nchini Uholanzi.
Idadi ya wakazi wake ni takriban 54,398 (2008).
Kadirli
thumb|Kadirli
Kimoore
Kimoore (pia Kimossi) ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Burkina Faso inayozungumzwa na Wamoore. Idadi ya wasemaji wa Kimoore nchini Burkina Faso imehesabiwa kuwa watu milioni tano. Pia kuna wasemaji 19,700 nchini Togo, wasemaji 17,000 nchini Mali na wasemaji wachache nchini Ghana, Benin, Cote d'Ivoire na Senegal. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimoore iko katika kundi la Kigur.
Milima ya Kiboriani
Kilele kina urefu wa mita 1,846 juu ya usawa wa bahari.
Uwanja wa michezo Ali Alsgozy
Uwanja wa michezo wa Ali Alsgozy ni uwanja wa michezo wa mpira wa miguu unaopatikana huko Tripoli, nchini Libya.
Kiwudu
Kiwudu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Wawudu. Idadi ya wasemaji wa Kiwudu imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwudu iko katika kundi la Kikwa.
Uwanja wa michezo Ali Alsgozy
Uwanja huo una uwezo wa kuingiza watu 3,000. Ulipewa jina kutokana na jina la mchezaji wa timu ya Al Ittihad Tripoli aliyekua akicheza nafasi ya ulinzi(beki) Ali Alsgozy.
Elfu moja na arobaini na moja
Elfu moja na arobaini na moja ni namba inayoandikwa 1041 kwa tarakimu za kawaida na MXLI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 1040 na kutangulia 1042.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 347.
Uwanja wa michezo Odi
Uwanja wa michezo Odi ni uwanja wenye matumizi mengi huko Mabopane Afrika kusini, Gauteng, nchini Afrika Kusini. Unatumiwa zaidi kwa mechi za mpira wa miguu (soka). Uwanja huo una uwezo wa kuingiza takribani watu 60,000. Ulikuwa uwanja wa nyumbani wa timu ya  Garankuwa United timu ya mpira wa miguu.
Uwanja wa ODI uko Mabopane kaskazini mwa ([Pretoria]), chini ya mamlaka ya Halmashauri ya Jiji la Tshwane.
Uwanja huo una eneo kubwa ambalo halijafunikwa.
Uwanja ulijengwa mwishoni mwa mwaka mwaka 1980 na unajivunia vifaa vingi, pamoja na uwanja wa mpira, mchezo wa [riadha], hafla za uwanja kurusha mkuki, kutupa nyundo, nk),pia ina sehemu 2 za kubadilisha seti 4 za vyoo vya kiume / vya kike, vibanda 4, chumba cha kupumzika cha VIP na viti, chumba cha usalama, chumba cha waamuzi, chumba cha waandishi wa habari, chumba cha kudhibiti, ofisi za msimamizi, chumba cha jenereta, maduka, maeneo kadhaa ya michezo ya ndani, siti 4 ya juu na ofisi 4 za tiketi. Vituo vya eneo la nje ya uwanja ni pamoja na nyumba ya kilabu, nyumba ya watunzaji, korti za tenisi, mpira wa magongo, mpira wa wavu na viwanja viwili vya mazoezi ya mpira. Ubunifu wa uwanja huo karibu unafanana na ule wa Uwanja wa Mmabatho uliopo Mahikeng.
Mto Kacholese
unapatikana katika wilaya ya Nakapiripirit, kaskazini mwa Uganda.
Plymouth (maana)
Plymouth ni jina la:
Marekani:
Uingereza:
Orodha ya Vyuo Vikuu nchini Uganda
Hii ni orodha ya vyuo vikuu nchini Uganda.
Pinga (Kuapa)
Pinga ni namna ya kufikia makubaliano kwa kuwekeana ahadi juu ya jambo fulani kwa kuunganisha Vidole vidogo kama ishara ya makubaliano.
Wakia
Wakia (kutoka ar.  وقية - اوقية  awqiyah - waqiyah) ni kati ya vipimo asilia vya Kiswahili ikitaja masi ya takriban gramu 28. Inafanana na kipimo cha kizungu cha aunsi (ing. ounce) inayofafanuliwa kuwa gramu 28.349523125 g. Wakia ya dhahabu (troy ounce) ya Kiingereza hufafanuliwa siku hizi kuwa gramu 31,1034768.
Waswahili wa zamani walipokea kipimo hiki kutoka lugha ya Kiarabu. Katika nchi za Kiislamu wakia ilikuwa sehemu ya 12 ya "ratl" (ratili) lakini ilhali jina la "ratili" iliweza kutaja uzani tofauti sana kati ya gramu 340 hadi kilogramu mbiloi, hata wakia zilitofautiana. Wakia iliyotumiwa katika Afrika ya Mashariki ilifanana na wakia au aunsi asilia ya kale. Matumizi yake ilisanifishwa kwa kutumia sarafu ya reale (yaani sarafu ya Dolar ya Maria Theresa kutoka Austria) kama uzani sanifu.
38 KK
Makala hii inahusu mwaka 38 KK (kabla ya Kristo).
Silika
Kwa dioksidi ya silikoni angalia hapa silika (kemia)
Silika ya nafsi ni jumla ya maelekeo ya ndani ya mtu yanayotokana na urithi, mazingira na utashi na ambayo yanaonyesha namna yake maalumu ya kuwaza na kujitokeza.