cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Željko Milinovič
Milinovič ameichezea timu ya taifa ya Slovenia tangu mwaka wa 1997. Milinovič alicheza Slovenia katika mechi 38, akifunga mabao 3.
Mto Kilungwe
ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Minjung wa Goguryeo
Mfalme Minjung wa Goguryeo (? - 48) alikuwa mtawala wa nne (44-48) wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.
Madanga
Madanga ni kata ya Wilaya ya Pangani katika Mkoa wa Tanga, Tanzania yenye Postikodi namba 21306.
Mto Kihambwe
ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).
Madanga
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 3,298 waishio humo.
Mto Kihambwe
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Ngalawa
Ngalawa au Ungalawa ni mtumbwi wa kitamadumi wa Waswahili waishio Zanzibari na pwani ya Tanzania. Kawaida huwa na urefu wa mita 5 mpaka 6 pia utengenezwa na vitu viwili, mlingonti uliowekwa katikati (mara nyingi huinama kidogo kuelekea mbele) na moja la pembetatu. Inatumika kwa usafiri wa umbali mfupi wa bidhaa au watu, pamoja na mashua ya uvuvi.
Kiwikngenchera
Kiwikngenchera (pia Kiwik-Nantjara au Kikugu-Nganhcara) ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wawik katika jimbo la Queensland. Mwaka wa 2005, idadi ya wasemaji wa Kiwikngenchera ilihesabiwa kuwa watu 30 tu, na wasemaji wengi wameacha lugha yao ya kwanza na kutumia Kiwik-Mungkan. Kwa hiyo, Kiwikngenchera imo hatarini mwa kutoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwikngenchera kiko katika kundi la Kipama cha Kati.
Mto Sasa (Uganda)
unapatikana katika wilaya ya Bulambuli, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mobon wa Goguryeo
Mfalme Mobon wa Goguryeo (? - 53) alikuwa mtawala wa tano (48-53) wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.
Shirazi era
Shirazi era inahusu asili ya zamani za historia ya Kusini-mashariki mwa Afrika (na hasa Tanzania), kati ya karne ya 13 na karne ya 15. waswahili wengi katika eneo la pwani ya kati wanadai kuwa miji yao ulianzishwa na waajemi kutoka eneo la shiraz katika karne ya 13.Mara baada ya kukubaliwa kama ukweli utafiti wa kisasa umekanusha asili ya wanashirazi kwa miji ya waswahili, badala yake kusisitiza mambo mbalimbali ya kijamii yaliyosababisha kudai utambulisho huu.
Mto Kinya
ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Baekje
thumb|right|250px|Historia ya Korea.
Baekje au Paekche (Tamka pɛk̚tɕe) (18 KK – 660 KE) ulikuwa ufalme uliopo mjini kusini-magharibi mwa nchi ya Korea. Hii ilikuwa moja kati ya Falme Tatu za Korea, pamoja na Goguryeo na Silla.
Baekje imepata mapigano tofauti na kuamua kuungana na Goguryeo na Silla wakiwa kama falme tatu zilizoweza kueneza kudhitibi peninsula. Kwenye kilele chake cha karne ya nne, Baekje imeweza kudhitibi baadhi ya kolono huko Uchina na sehemu kubwa ya magharibi mwa Peninsula ya Korea, na vilevile Pyongyang. Ikaja kuwa na nguvu sana kwa upande wa kanda ya bahari, kwa uhusiano wa kisiasa na kibiasha na Uchina na Japani.
Mnamo mwaka wa 660, ikajakuangushwa na nguvu ya muungano baina ya Silla na Nasaba ya Tang ya Uchina, ikajisalimisha kwa Muungano wa Silla.
Uenezi
200px|left|thumb|Korea in 375, Upanuzi mkubwa wa nchi ya Baekje.
Wakati wa utawala wa Mfalme Goi (234–286), Baekje ikawa imejiendeleza kabisa ufalme wake, kama jinsi ilivyoendelea kuleta makubaliano mazuri ya Mahan. Mnamo 249, kulingana na maandishi ya kale ya Kijapani ya Nihonshoki, uenezi wa Baekje ulifika hadi mashariki mwa Gaya, maeneo ya bonde la Mto Nakdong. Baekje ilielezewa kwa mara ya kwanza kama ufalme kwenye rekodi za Kichina mnamo 345. Mpango wa kwanza wa kiplomasia kutoka Baekje ulifikia hadi huko nchini Japani kunako 367 (kwa mujibu wa Nihon Shoki : 247).
Baekje ikawa ina nguvu kwa upande bahari na kuendeleza mahusiano mazuri ya kihisani na viongozi wa Kijapani wakati wa Kipindi cha Kofun, ikabadilisha athira za kitamaduni kibara huko Japani. Mfumo wa uandikaji wa Kichina, Ubudha, uliendelea siku hadi siku, sherehe za mazishi, na mambo mengine ya kitamaduni yalianzishwa na wakubwa, mafundi, wasomi, na mamonki kwa kupitia mahusiano yao mazuri.
Wakati wa kipindi hicho, beseni la Mto Han limebaki kama ardhi-moyo wa nchi.
Amine Atouchi
Amine Attouchi (alizaliwa 7 Januari 1992) ni mchezaji wa soka wa Moroko anayecheza katika klabu ya Saudi Professional League ya Abha akiwa beki.
Aliitwa kwenye kikosi cha 2017 Africa Cup of Nations.
Heshima
Wydad Casablanca
Allen Park, Michigan
thumbnail|right|280px|Jengo la Ukumbi na Idara ya Polisi katika Mji wa Allen Park, Michigan
thumb|right|260px|Mahali pa Allen Park katika Wayne County na [[Michigan]] Allen Park ni mji wa Marekani katika jimbo la Michigan. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 28,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 181 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 18.1 km².
Pieter Zeeman
left|80px thumb|Pieter Zeeman
Pieter Zeeman (25 Mei 1865 – 9 Oktoba 1943) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uholanzi. Hasa anajulikana kwa utafiti wake wa usumaku na wa nuru. Mwaka wa 1902, pamoja na Hendrik Lorentz alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.
Kimanga
Kimang'a ni jina la kata ya Wilaya ya Pangani  katika  Mkoa wa Tanga, Tanzania yenye Postikodi namba 21305. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 3,876 waishio humo.
Taejo wa Goguryeo
Mfalme Taejo wa Goguryeo (47? - 165, r. 53 - 146) alikuwa mtawala wa sita wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.
Milivoje Novaković
Milivoje Novaković (alizaliwa 18 Mei 1979) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Slovenia. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Slovenia.
Novaković ameichezea timu ya taifa ya Slovenia tangu mwaka wa 2006. Novaković alicheza Slovenia katika mechi 80, akifunga mabao 32.
16 Oktoba
Tarehe 16 Oktoba ni siku ya 289 ya mwaka (ya 290 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 76.
Clifford Braimah
Clifford Braimah ni mhandisi wa nchini Ghana, msomi na mwanasiasa. Yeye ni mwanachama wa New Patriotic Party (NPP). Amewahi kuwa katibu wa Kanda ya Kaskazini wa chama. Aliwahi kuwa Mkuu wa Idara ya Uhandisi ya Chuo Kikuu cha Ufundi cha Tamale. Kwa sasa ni mkurugenzi mkuu wa Kampuni ya Maji ya Ghana. Mnamo 2018 alipokea Tuzo ya Kimataifa ya Jarida la Humanity kwa juhudi zake za kuboresha ubora wa maji ya kunywa ya Ghana.
16 Oktoba
Sikukuu
Wakristowengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Edwiga wa Andechs, Margareta Maria Alacoque, Lonjino, Elifi, Martiniani, Saturiani na wenzao, Amando na Juniano, Galus, Lulo wa Mainz, Betrandi wa Comminges, Jeradi Majella n.k.
Clifford Braimah
Maisha ya Awali na Elimu
Clifford Braimah alichaguliwa kusoma Chuo cha Uhandisi cha Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Kwame Nkrumah ambako alihitimu baada ya elimu yake ya miaka minne na shahada ya BSc ya uhandisi. Alipata MSc katika Usimamizi wa Rasilimali za Mazingira kutoka chuo kikuu hicho. Ana Shahada ya Uzamivu katika Usimamizi wa Maji kutoka Chuo Kikuu cha Cranfield, Uingereza.
Châtelet
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Châtelet
Châtelet ni mji wa Wallonia nchini Ubelgiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 35.621.
Mto Kunilakongi
ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).
Kemalpaşa
thumb|Ramani ya Kemalpaşa Kemalpaşa ni kamji na wilaya ya Mkoa wa İzmir katika Kanda ya Aegean huko nchini Uturuki.
Mto Kunilakongi
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
17 Oktoba
Tarehe 17 Oktoba ni siku ya 290 ya mwaka (ya 291 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 75.
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Ignas wa Antiokia, Nabii Hosea, Rufo na Zosimo, Wafiadini wa Voli, Yohane wa Asyut, Florensi wa Orange, Richadi Gwyn, Isidori Gagelin n.k.
1081
Makala hii inahusu mwaka 1081 BK (Baada ya Kristo).
Kwabena Boahen
Kwabena Adu Boahen ni Profesa wa Bioengineering na Uhandisi wa Umeme katika Chuo Kikuu cha Stanford. Hapo awali alifundisha katika Chuo Kikuu cha Pennsylvania.
Elimu na Maisha ya Awali
Kwabena Boahen alizaliwa Septemba 22 1964 huko Accra, Ghana. Alisoma shule ya upili ya Shule ya Mfantsipim huko Cape Coast, Ghana, na Shule ya Upili ya Wavulana ya Presbyterian huko Accra, Ghana. Akiwa Mfantsipim, alivumbua mashine ya kupanda mahindi ambayo ilishinda shindano la kitaifa la sayansi na kuhitimu kama valedictorian wa Darasa la 1981. Alipata BS na MS ya uhandisi wa umeme mwaka 1989 kutoka Chuo Kikuu cha Johns Hopkins na Shahada ya mifumo ya hesabu na neva mwaka 1997 kutoka Taasisi ya Teknolojia ya California, ambako alishauriwa na Carver Mead. Boahen alibuni na kutengeneza chip ya silicon inayoiga utendakazi wa retina. Babake Boahen, Albert Adu Boahen, alikuwa profesa wa historia katika Chuo Kikuu cha Ghana na mtetezi wa demokrasia nchini Ghana.
Chadae wa Goguryeo
Mfalme Chadae wa Goguryeo (71–165, r. 146–165) alikuwa mtawala wa saba wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.
Mto Amanyang
unapatikana katika wilaya ya Bukwa, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kiraz, Turkey
thumb|Kiraz, Turkey Kiraz ni kamji na wilaya ya Mkoa wa İzmir katika Kanda ya Aegean huko nchini Uturuki.
Udadisi
Udadisi (kwa Kiingereza: "curiosity", kutoka neno la Kilatini "curiositas", yaani "umakini") ni tabia ya kuchunguza kitu au jambo kwa kina.
Katika udadisi kuna ule wa kawaida na mwingine usio wa kawaida. Kwa udadisi wa kawaida mtu hudadisi kwa njia rahisi, tofauti na ule usio wa kawaida ambapo mtu asipokuwa makini anaweza hata kufa. Udadisi huu unahitaji kuwa makini sana.
Udadisi unajitokeza mapema katika mtoto, lakini unapozidi na kuelekea mambo yasiyo na maana (kwa mfano umbeya) unamzuia mtu asijue mambo ya maana; hapo ni kilema cha akili.
Yahia Attiyat Allah
Yahia Attiyat Allah El Idrissi (alizaliwa 2 Machi 1995) ni mchezaji wa soka wa Morocco anayesakata kama beki wa kushoto au kiungo wa kushoto katika klabu ya Botola ya Wydad AC na timu ya taifa ya Morocco.
Kimataifa
Tarehe 10 Novemba 2022, alitajwa katika kikosi cha wachezaji 26 cha Morocco kwa ajili ya Kombe la Dunia la FIFA 2022 nchini Qatar.
Heshima
Binafsi Heshima
Frankfurt am Main
Frankfurt am Main ni kati ya miji mikubwa ya Ujerumani. Ina wakazi 747,000. Rundiko la mji wa Frankfurt pamoja na miji mingine kama Mainz na Wiesbaden inaitwa eneo la Rhein-Main lenye wakazi milioni nne.
Frankfurt ni kitovu cha uchumi ch Ujerumani hasa makao makuu ya benki kubwa. Uwanja wa Ndege wa Rhein-Main ni mkubwa katika Ujerumani. Barabara kuu na njia kuu za reli za Ujerumani hukutana hapa.
Frankfurt ni makao makuu ya Benki Kuu ya Ulaya na Benki Kuu ya Ujerumani.
Mji umekuwa na tabia ya kimataifa. Takriban kila mkazi wa tatu ana asili yake nje ya Ujerumani.
Jiografia
Frankfurt iko kando la mto Main.
Historia
Jina lamaanisha "kivuko cha Wafranki" maana yake mji ulianzishwa kama kijiji cha watu wa kabila la Wafranki pale ambako mto Main ulipitika kwa miguu kwa sababu maji hapakuwa na kina kikubwa. Mpito huu ulisababisha mahali kustawi na kukua.
Mji uliharibiwa kabisa wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia na kujengwa upya tangu 1945. Katika Shirikisho la Jamhuri ya Ujerumani tangu 1949 Frankfurt ikawa mji mkuu wa kiuchumi wakati Bonn ilikuwa mji mkuu kisiasa.
Mto Lagossa
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Kizimkazi
Kizimkazi (pia hujulikana kama Kizimkazi Mtendeni) ni kijiji cha wavuvi kilichokuwa na uzio kusini mwa pwani ya Zanzibar, Tanzania.
Kiko maili tatu kusini-mashariki mwa Msikiti wa Kizimkazi (unaopatikana Kizimkazi Dimbani ambao mara nyingi hujulikana kama Dimbani).
Miaka ya hivi karibuni, Kizimkazi imekuwa kivutio kikubwa cha watalii, kwani ziara za kila siku za boti hupangwa ili kuwaleta wageni ufukweni kutazama pomboo na kuogelea nao.
Historia ya Wapare
Wapare ni kabila kutoka milima ya Pare, Mkoa wa Kilimanjaro, kaskazini mwa nchi ya Tanzania.
Lugha yao ni Kipare (au Chasu).
Asili ya Waasu
Masimulizi yanasema walipoingia Tanganyika, walitamani kufanya makao yao kwenye miteremko ya Mlima Kilimanjaro, lakini wakavurumishwa na wenzao waliokuwepo kabla yao, yaani Wachagga.
Wachagga hao hawakuwa radhi kuwaruhusu Wapare kuwa na makazi eneo hili, hivyo waliwafukuza kwa kupigana kama ilivyokuwa tabia ya makabila mengi hapo zamani.
Asili ya neno Wapare
Wakati wa kupambana walikuwa wakiambiana, “mpare… mpareee” wakimaanisha "mpige sana… mpige!" Waasu hawa wakatimka mbio na kuparamia milima ambayo sasa inaitwa milima ya Upare. Waasu wakaanza kuitwa Wapare kwa maana ya "wapige".
Hata hivyo huo ni utani wa Wachaga kwa Wapare, na ilivyotokea muingiliano wa maana ya neno hilo (coincidence) kwamba kulitokea vita kati ya Wachaga na Wapare, na neno hilo la Kichaga "Mpare" likawa na maana ya mpige, basi watani hao wakasema wao ndio waliotoa jina la kabila la Wapare.
Hizi ni hadithi zinazosimuliwa na baadhi ya Wachagga ambao ndio watani pekee wa Wapare, utani uliozaliwa baada ya purukushani hizo za kuingia Tanganyika.
Hata hivyo, hakuna hata Mpare mmoja anayeafiki maelezo hayo, isipokuwa wanakiri kuwa walitokea Taveta: ndiyo maana hata baadhi ya maneno na lafudhi yao haviko mbali sana na maana halisi ya neno Wapare: watu wa Taveta.
Kutokana na tafiti za lugha na matamshi mbalimbali, inasemekana matamshi ya neno la Kipare "mb" hubadilika na kuwa "p" katika Kiswahili. Kwa mfano Mbengo, kwa Kiswahili ni Pengo. Neno Mbinga, kwa Kiswahili ni Pinga. n.k. Hivyo neno Pare linatokana na neno "mbare", likiwa na maana ya kabila, au Mkabila au hata mara nyingine aina - katika kutofautisha aina za vitu (kwa Kiingereza "Classification"). Kwa mfano unaweza kusema mbuzi hawa ni "mbare ani"? Hivyo Wapare walijiita "Vambare" wakiwa na maana ya "sisi wa kabila moja, tunaoongea lugha ya Chasu". Hapo ndipo neno Vambare linabadilika katika Kiswahili na kuwa Wapare.
Tukumbuke katika lugha ya Kipare pia wanatambua makabila mengine kama Vashamba (Wasambaa); Vaagha (Wachaga); Vambughu (Wambugu); Vakwavi (Wamasai); Vakizungo (Wahaya); Vakamba (Wakamba); Vajaluo (Wajaluo) na wale ambao hawatambuliki kwa makabila yao huitwa Vanyika (au Mnyika kama ni mmoja). Wachaga nao wanalo neno linalofanana na hilo linaloitwa "Chasaka".
Wapare wamegawanyika katika makundi mawili makubwa; wapare wa Pare ya Kusini ambao ni Wapare wa Same na Wapare wa Pare ya Kaskazini ambao ni Wapare wa Mwanga ambao nao wamegawanyika mara mbili: Wapare wa Ugweno (wanatumia lugha inayoitwa Kigweno) na Wapare wa Usangi (wanatumia lugha inayofahamika zaidi kama Kipare ambayo inatumiwa pia na Wapare wa Pare ya kusini ingawa inatofautiana kidogo katika matamshi).
Makao
Wapare wanatokea katika wilaya za Same na Mwanga, mkoa wa Kilimanjaro, lakini pia wapo katika wilaya ya Moshi Vijijini sehemu za Kahe, Chekereni, Himo, Mabungo, Moshi mjini, tena katika wilaya ya Hai sehemu za Rundugai na mto Weruweru. Wapare pia wanaishi katika wilaya ya Lushoto, sehemu za Mgwashi, Mavumo, Lukozi, Shume na Makose.
Wapare wanasemekana wametoka katika nchi ya Kenya sehemu za Taita, Taveta na Ukamba. Wapare ni miongoni mwa makabila ambayo watu wake wamesoma sana. Wapare pia ni kabila la watu wanaopenda haki (yaani hawapendi kuonewa wala kumuonea mtu). Ndiyo maana watu wengine wanadhani wanapenda kesi, bali kesi ni njia mojawapo ya kuhakikisha haki inatendeka katika jamii. Dhuluma kwa Wapare ni kitu kilichokuwa kimepigwa marufuku hata kwenye matambiko yao, japo siku hizi kuna uwezekano baadhi yao wakawa hawana sifa hii tena.
Dini
Imani za Wapare kwa sasa zinatofautiana kutokana na maeneo: walio kusini mwa wilaya ya Same katika maeneo ya Ndungu, Kihurio, Bendera, Hedaru, Makanya, Suji, Chome, Tae, Gonja, Mamba hadi Vunta kuna waumini wa kanisa la Sabato wengi sana.
Maeneo kama Chome, Mbaga, Gonja, Vudee, Usangi yana waumini wengi wa Kanisa la Kilutheri.
Wakatoliki, japo ni wachache, wanapatikana zaidi katika maeneo ya Kilomeni, Kisangara Juu, Vumari, Gonja, Kighare na Mbaga. Ukatoliki uliingia Upare kwa mara ya kwanza katika kata ya Kilomeni mwaka 1909.
Shughuli za uchumi
Jamii za Wapare zimegawanyika katika makundi ya wafugaji na wakulima. Wakati wafugaji wengi walihamia katika tambarare za Upareni, wakulima wao waliishi milimani na wafuaji wa vyuma walikaa maeneo yote yaliyokuwa na uwezekano wa kupata chuma.
Kwa asili Wapare hupeleka vijana wa kiume jando (mshitu) ambako walipata mafunzo jinsi ya kuishi na familia, japo siku hizi utamaduni huo hufuatwa na watu wachache.
Hata hivyo Wapare wa Mwanga wamegawanyika katika jamii mbili: Wasangi na Wagweno. Wakati Wasangi wanaongea Kipare kinachoongelewa pia na Wapare wa maeneo mengine, Wagweno wao wana lugha yao iitwayo Kigweno. Kigweno ni mchanganyiko wa Kipare na Kichagga. Hii inaonesha kuwa asili ya Wagweno ni huko Uchaga. Hata hivyo mila na desturi za Wagweno zinafanana zaidi na zile za Wapare wengine.
Wapare ni wachapakazi sana wakichanganya kilimo, ufugaji na biashara, ndiYo maana hata leo wana uchumi mzuri katika viwango vya Tanzania.
Wapare walianza kufua chuma kabla ya mwaka 1700 na wafuaji walikuwa wakiitwa Washana, na huo ukoo upo hata leo hii. Wapare walikuwa wakiuza bidhaa zinazotengenezwa na chuma kama majembe,mapanga, visu, silaha kama mikuki kwa makabila ya jirani mfano Wachaga,na wamekuwa na uhusiano tangu siku nyingi. Bidhaa zao hizi ziliuzwa hata kwa Wasambaa.
Mfumo wa maisha
Zamani za ukoloni waliweza kuungana na kufanya mgomo wa kukataa kodi zilizokithiri. Mgomo huo uliofanikiwa ulijulikana kama ‘mbiru’.
Kati ya mila na desturi zilizowajengea Wapare taratibu za kuwa na mifumo ya maisha kuna zile walizoziita ‘Ndala’, ‘Msaragambo’ na ‘Kiwili’.
Ndala
Neno ‘ndala’ kwa Kipare humaanisha utaratibu wa familia au watu wanaoishi jirani mno kuwa na tabia ya kula chakula kwa pamoja, kama wengi tuonavyo waislamu waliofunga na wanapofuturu pamoja.
Utaratibu wa Wapare ulikuwa kwamba kila mama anapotayarisha chakula kwa familia yake, ilibidi akitoe achanganye na chakula kingine cha wenzake na familia zote ziketi na kula pamoja. Mfumo wa ndala kwa maana ya familia kula chakula kwa pamoja unaonekana kuwa na manufaa yafuatayo. Kwanza unajenga mahusiano mema baina ya familia na majirani katika kushirikiana. Pili kushirikiana katika kula kunachochea ushirikiano katika mambo mengine kama shida au raha.
Lakini pia watoto wanaokuzwa katika mfumo huo wanajengwa katika maadili mazuri wasiwe walafi na wachoyo maana wanazoea kuwa na wenzao na hii ndiyo sababu kabila hili lilikuwa na sifa ya kuwa wakarimu.
Watoto walifundishwa kuwa na nidhamu ya wakati wa chakula, kwa mfano kutonawa mikono au kuanza kula kabla ya wakubwa.
Msaragambo
Neno msaragambo linamaanisha mfumo uliokubaliwa na jamii katika kitongoji, kijiji au kata wa kushirikiana katika kufanya kazi zenye faida kwa watu wote, maarufu kwa kazi za ujenzi wa taifa.
Kwa kazi hizi ni za ridhaa zilipaswa kwanza zikubaliwe na wengi vinginevyo haikuwa rahisi mtu mmoja kuitisha wito wa kazi fulani na watu wengine kuja kuifanya.
Kazi hizi ambazo hata serikali ya awamu ya kwanza ilizikazania sana mara baada ya Tanganyika kupata uhuru, ni pamoja na ujenzi wa mashule, kuchimba visima vya maji, kuchimba barabara na kadhalika. Upo ushahidi wa kutosha kuhusu Wapare walivyotumia mfumo huu na kupata maendeleo makubwa Wilayani mwao.
Zipo barabara za Mwanga hadi Ugweno na Usangi; Ndungu hadi Mamba na Vunta; Hedaru hadi Mwala; Makanya hadi Chome,Mpirani hadi Bombo Song’ana,Gonja Maore hadi Vuje naVudee hadi Mbaga, Lembeni hadi Kilomeni. Hata hivyo, si barabara tu lakini zahanati, na shule nyingi zimejengwa na wapare wa wilaya za Same na Mwanga na kuinua kiwango cha maendeleo yao.
Nakumbuka watu hawa si watu wapenda misaada ya mteremko ndiyo maana pamoja na kukabiliana na hali mbaya ya uhaba wa mvua mara kwa mara wamekuwa si watu wa kupiga yowe haraka.
Kazi zilizofanywa kupitia utaratibu huu wa msaragambo ziliufanya Mkoa huu wa Kilimanjaro uongoze kwa maendeleo ya barabara nzuri, ujenzi wa shule nyingi hadi katika vitongoji.
Kiwili
Kiwili ni msamiati mwingine wa Kipare ambao ni mfumo wa maisha walioukubali katika kuendesha maisha ya familia na jamii zao kwa kusaidiana kazi.
Kiwili ni utaratibu ambapo familia au majirani hualikana ili kusaidiana katika kazi za kilimo, na hata mavuno hasa pale mmoja wao anapokuwa na kazi shambani mwake na kuhitaji msaada. Siku hiyo, watu hukutana na kufanya kazi hiyo waliyoitiwa, mwenye kazi huandaa chakula ambacho watu watapata baada ya kumaliza kazi.
Utaratibu huu ulikuwa na manufaa makubwa maana ulirahisisha kazi na kujenga moyo wa kusaidiana. Kiwiri pia kiliweza kuitishwa na majirani kuwalenga wazee waliochoka au wagonjwa, ambao kwa namna moja au nyingine walionekana kushindwa kumudu kazi zao za shambani.
Kupitia kazi za kusaidiana maisha ya familia nyingi za Wapare ziliokolewa na majanga ya kufikwa na njaa.
Bila shaka zipo mila na desturi nzuri ambazo Watanzania tulikuwa nazo, lakini wageni wakatuhadaa na kutulaghai kwamba ya kwetu yote yalikuwa si mema nasi tukaanza kuyaacha.
Vyakula vikuu vya Wapare
Makande (Mbure),ugali(hasa ule wa muhogo wanauita ibadaa), ndizi, wali kwa wale wanaoishi maeneo ya tambarare kama Ndungu, Kisiwani, Ngullu Kavagala Kwakoa Maore na Mpirani. Pia kuna vyakula kama Kishumba, Kibulu, na mboga maarufu "Msele" nkokoro n.k vyakula hivi vinaliwa katika maeneo ya Kilomeni, Sofe, Kisangara Chanjale
Wapare pia wana ukaribu na makabila ya Mkoa wa Tanga hasa Wasambaa, Wazigua na Wanguu. Ukaribu wao uko katika lugha ambapo maneno mengi ya makabila haya yanafanana. Vile vile hata majina ya baadhi ya maeneo yaliyopo kwa Wapare yapo pia kwenye maeneo wanamoishi makabila kama vile Wasambaa na Wanguu. Kwa mfano, kwa Wapare kuna majina ya maeneo kama vile Gonja, Ndeme, Ndolwa n.k. Majina haya yapo pia maeneo ya Wanguu na Wasambaa. Hii inaonesha kwamba makabila haya yana asili moja.
Mapacha kati ya Wapare
Kulikuwa na imani potovu kuwa mwanamke akizaa watoto mapacha analeta mkosi na laana kwenye ukoo pia mtoto akianza kuota meno na yakaanza kuotaa ya juu,kwa hiyo watoto hao waliuawa kwa kutupwa au huegeshwa juu kilele pembezoni wakiwa wamelala baada ya kunyonyeshwa ama kulishwa uji na wazazi wao kwenye jiwe kubwa ambalo kule Mbaga - Pare ya kusini linaitwa Malameni, Usangi - Mwero linaitwa Ikamba, Songoa ljiwe likaitwa mkumba vana, pia na Mfinga ya Kikweni makutano ya kwenda Ugweno na Usangi linaitwa Lubegho ambapo ni aghalabu mtoto kupona kwani akiamka toka usingizini akijigeuza tu hudondoka toka kule ju hadi chini nakufa. Maajabu ni kwa mtoto mmoja aliye okotwa na Mzee Mgaya kule Ikamba na kumlea hadi akakuwa na kuwa Mtumishi wa Mungu jasiri na maarufu Marehemu Mchungaji Nathanaeli Mgaya. Hadi leo hii mawe hayo yapo.
Watu mashuhuri wa Upare
Inasemekana Wapare ni kabila la watu wachache lakini wana ushawishi mkubwa katika nyanja za siasa, vyombo vya habari na uchumi wa Tanzania sambamba na nyanja nyingine mbalimbali. Baadhi ya watu wake maarufu ni:
Sindae wa Goguryeo
Mfalme Sindae wa Goguryeo (89-179, r. 165-179) alikuwa mtawala wa nane wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.
Konak (İzmir)
Konak ni kamji na wilaya ya Mkoa wa İzmir katika Kanda ya Aegean huko nchini Uturuki.
Mwera
Mwera inaweza kumaanisha
Jacques Paul Migne
thumb|right|200px|Padri Yakobo Paulo Migne. Jacques Paul Migne (Saint-Flour 25 Oktoba 1800 - Paris 24 Oktoba 1875) alikuwa padri kutoka Ufaransa.
Ni maarufu hasa kwa kukusanya na kuchapisha maandishi ya kale ya mababu wa Kanisa na ya mapapa, pamoja na kuandika mwenyewe vitabu vya teolojia.
Matoleo yake maarufu ni hasa Patrologia Latina na Patrologia Graeca.
Jude Ciccolella
Richard Jude Ciccolella (amezaliwa tar. 30 Novemba 1947) ni mwigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Marekani. Anafahamika zaidi kwa jina la Jude Ciccolella. Pia, anajulikana sana kwa kushiriki kwake katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama 24. Katika 24, kacheza kama Mike Novick, ambaye alikuwa akifanya kazi kama Mkuu wa Wafanyakazi wa Ikulu wakati wa utawala wa David Palmer na kisha baadaye katika utawala wa Charles Logan.
Mto Nyaluti
unapatikana katika wilaya ya Bukwa, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Bushiri (kata)
ni jina la kata ya Wilaya ya Pangani katika Mkoa wa Tanga, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 4,348 waishio humo.
Eneo la Bushiri ilikuwa nyumbani kwa Abushiri ibn Salim al-Harthi (au "Bushiri") aliyekuwa kiongozi wa mapambano ya watu wa pwani dhidi ya ukoloni wa Kijerumani mwaka 1888/1889. Alikuwa hapa na shamba lake.
1080
Makala hii inahusu mwaka 1080 BK (Baada ya Kristo).
Waliozaliwa
bila tarehe
18 Oktoba
Tarehe 18 Oktoba ni siku ya 291 ya mwaka (ya 292 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 74.
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sikukuu ya mtakatifu Luka Mwinjili, lakini pia kumbukumbu za watakatifu Asklepiadi, Prokulo, Eutisi na Akusi, Petro wa Alkantara, Isaka Jogues n.k.
1079
Makala hii inahusu mwaka 1079 BK (Baada ya Kristo).
Yassin Ayoub
Yassin Ayoub (alizaliwa 6 Machi 1994) ni mchezaji wa soka anayecheza kama kiungo katika klabu ya Eredivisie ya Excelsior. Alizaliwa Morocco, na ameiwakilisha Uholanzi katika ngazi ya vijana.
Mafanikio
Feyenoord
Panathinaikos
Sansang wa Goguryeo
Mfalme Sansang wa Goguryeo (? - 197, r. 179-197) alikuwa mtawala wa kumi wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.
Gogukcheon wa Goguryeo
Marejeo
Yang, S.C. The South and North Korean political systems:  A comparative analysis. (Rev. Ed.)  Seoul:  Hollym. ISBN 1-56591-105-9
Mto Longa
ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).
Mto Senendet
unapatikana katika wilaya ya Bukwa, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
1078
Makala hii inahusu mwaka 1078 BK (Baada ya Kristo).
Kiworimi
Kiworimi kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Waworimi katika jimbo la New South Wales. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiworimi, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiworimi kiko katika kundi lake lenyewe la Kiworimi.
Kibom
Kibom ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Sierra Leone inayozungumzwa na Wabom. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kibom imehesabiwa kuwa watu 5580. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibom kiko katika kundi la Kiatlantiki.
Dendermonde
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Dendermonde
Dendermonde ni mji wa Flandria nchini Ubelgiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 44.095.
Nejc Pečnik
Nejc Pečnik (alizaliwa 3 Januari 1986) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Slovenia. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Slovenia.
Pečnik ameichezea timu ya taifa ya Slovenia tangu mwaka wa 2009. Pečnik alicheza Slovenia katika mechi 32, akifunga mabao 6.
Belleville, Michigan
thumbnail|right|280px|Sehemu ya kuingia katika Mji wa Belleville, Michigan
thumb|right|260px|Mahali pa Belleville katika Wayne County na [[Michigan]] Belleville ni mji wa Marekani katika jimbo la Michigan. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 4,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 205 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 3.1 km².
Shirika za msalaba mwekundu na hilali nyekundu
thumb|250px|Bendera za Msalaba Mwekundu na Hilali Nyekundu Shirika za msalaba mwekundu na hilali nyekundu (kifupi: Msalaba Mwekundu) ni harakati ya kimataifa ya kulinda maisha ya kibinadamu hasa wakati wa vita.
Taasisi zake ni
Shirika hizi zinalenga kulinda maisha ya kibinadamu na kusaidia watu wenye matatizo ya kiafya kote duniani bila kujali utaifa, rangi au dini.
Historia
Msalaba Mwekundu ulianzishwa na mfanyabiashara Mswisi Henry Dunant baada ya mapigano ya Solferino wakati wa vita ya Austria dhidi ya Italia na Ufaransa 1859. Siku ile wanajeshi 6000 walikufa na 25,000 walijeruhiwa. Dunant alishangaa na kusikitika mateso ya wanajeshi walioachwa mara nyingi mahali pa mapigano akaacha biashara zake kwa siku kadhaa akawasaidia wajeruhiwa. Baadaye alianzisha kempeni ya kuunda na kukubali shirika litakalotunza wajeruhiwa wakati wa vita lisilosimama upande wote na litakalokubaliwa na nchi zote. thumb|200px|Henri Dunant mnamo 1860 1863 aliunda Kamati ya Kimataifa ya shirika za kutunza wajeruhi na kufanya mkutano wa kwanza wa kimataifa. Watu binafsi lakini pia wawakilishi wa serikali kadhaa zilihudhuria. Kamati hili limekuwa chanzo cha Kamati ya Kimataifa ya Msalaba Mwekundu ya Geneva ya leo hii.
Kwenye mkutano uliofuata tar. 22 Agosti 1864, nchi 12 zilikubali Mapatano ya Geneva ya kwanza kuhusu usaidizi kwa wanajeshi wanaojeruhiwa wakati wa vita. Makubaliano yalihusu ya kwamba wajeruhiwa hawatashiriki tena katika mapigano, hawatashambuliwa au kuuawa tena, ya kwamba wasaidizi watavaa alama ya msalaba mwekundu na hawatashambuliwa vilevile. Shirika za kitaifa za msalaba mwekundu zitakubaliwa kama serikali ya nchi ilitia sahihi kwenye mapatano ya Geneva.
Mapatano ya Geneva yaliendelezwa katika miaka iliyofuata yakaingiza pia mabaharia na watu raia wasio wanajeshi na haki zao.
Yohane wa Mungu
thumb|right|Yohane wa Mungu Yohane wa Mungu (8 Machi 1495 – 8 Machi 1550) alikuwa mtawa wa Ureno aliyetoa huduma zake nchini Hispania.
Ametambuliwa na Kanisa Katoliki kuwa mtakatifu.
Sikukuu yake ni tarehe 8 Machi.
Maisha
Yohane wa Mungu alizaliwa nchini Ureno mwaka 1495.
Baada ya kuishi maisha ya hatari kama askari, na akitamani kutumia muda wake uliokuwa umebaki kwa kufanya matendo mema, alijitoa mhanga kabisa ili awauguze wagonjwa na maskini kwa upendo usiokubali uchovu.
Kwa ajili hiyo alianzisha hospitali huko Granada nchini Hispania, akapokea wafuasi ambao baadaye waliunda Shirika la Wauguzi la Mt. Yohane wa Mungu.
Alijulikana sana kwa upendo wake kwa wagonjwa na maskini.
Alifariki huko Granada siku ya kutimiza umri wa miaka 55, tarehe 8 Machi, mwaka 1550.
Wilaya, tarafa na kata za Kenya
Orodha ifuatayo ni ya muda ili kuandaa makala ya kata na tarafa za Kenya.
Chanzo chake ni orodha lifuatalo:
Mikoa ya Kenya ilikuwa kama ifuatavyo: Bonde la Ufa - Kaskazini-Mashariki - Kati - Magharibi - Mashariki - Nairobi - Nyanza - Pwani
Wilaya mpya zilizoanzishwa miaka 2005-2006 zilifutwa na katiba mpya ya mwaka 2010:
Dongcheon wa Goguryeo
Mfalme Dongcheon wa Goguryeo (209 - 248, r. 227-248) alikuwa mtawala wa kumi na moja wa taifa la Goguryeo, huko mbali kabisa kuelekea maeneo ya kaskazini mwa Falme Tatu za Korea.
Kınık
thumb|Kınık thumb|Kınık Kınık ni kamji na wilaya ya Mkoa wa İzmir katika Kanda ya Aegean huko nchini Uturuki.
Wilaya, tarafa na kata za Kenya
Mkoa wa Nairobi: Nairobi West	Nairobi East 	Nairobi North
Mkoa wa Pwani: 	Kilindini	Kinangoand Kaloleni
Mkoa wa Kaskazini-Mashariki: Wajir North Wajir East
Mkoa wa Mashariki: Imenti North	Imenti South	Meru Central	Tigania	Igembe	Kitui North	Kitui South	Yatta	Kangundo 	Kibwezi
Mkoa wa Kati: Nyandarua North 	Nyandarua South 	Nyeri North 	Nyeri South 	Murang'a North 	Murang'a South 	Kiambu East	Kiambu West	Gatundu
Mkoa wa Bonde la Ufa: Turkana North	Turkana South		Trans Nzoia North	Trans Nzoia South	East Pokot	Uasin Gishu North 	Uasin Gishu South	Laikipia West	Laikipia East	Molo	Naivasha	Subukia	Narok North	Narok South	Kajiado	Loitoktok
Mkoa wa Magharibi:	Kakamega North	Kakamega South	Vihiga/Emuhaya	Hamis/Sabatia		Butere	Mumias	Bungoma North	Bungoma South	Bungoma East		Bungoma West
Mkoa wa Nyanza: 	Kisumu East	Kisumu West	Rongo	South Kisii	Masaba
=Orodha ya Wilaya za Kenya kabla ya katiba mpya=
= Mikoa, wilaya, tarafa, kata =
=Mkoa wa Kati=
Tarafa ya Githunguri
Githunguri
Tarafa ya Kiambaa
Ndumberi Kiambaa S/Area Kiambaa Riabai
Tarafa ya Kikuyu
Kikuyu
Tarafa ya Limuru
Limuru Karambaini Tarafa ya lari- Escarpment
Tarafa ya Central
Kerugoya Kutus Koroma
Tarafa ya Gichugu
Kirima Baragwi
Tarafa ya Ndia
Kiine South
Tarafa ya Kandara
Ithiru Kagunduini
Tarafa ya Kigumo
Kangari
Tarafa ya Makuyu
Kamahuha Makuyu
Tarafa ya Maragua
Nginda Ichagaki
Tarafa ya Kiharu
Township
Tarafa ya Kipipiri
Wanjohi
Tarafa ya N. Kinangop
N. Kinangop Engineer
Tarafa ya Ndaragwa
Kahutha Kiriita
Tarafa ya Ol Kalou
Ol Kalou Kaimbaga   Rurii
Tarafa ya S. Kinangop
Magumu
Njabini
Tarafa ya Kieni East
Naromoru
Tarafa ya Kieni West
Mweiga Endarasha
Tarafa ya Mathira
Karatina
Tarafa ya Mukurwe-Ini
Muhito
Tarafa ya Municipality
Mukaro
Kiganjo
Menderes (İzmir)
Menderes ni kamji na wilaya ya Mkoa wa İzmir katika Kanda ya Aegean huko nchini Uturuki.
Wilaya, tarafa na kata za Kenya
Tarafa ya Othaya
Iria0ini
Tarafa ya Municipality
Thika Municipal
Tarafa ya Ruiru
Juja [[Ruiru
=Mkoa wa Pwani=
Tarafa ya Bahari
Kilifi Township
Tarafa ya Bamba
Bamba
Tarafa ya Kikambala Division
Mtwapa Takaungu Mavueni
Tarafa ya Kinango
Kinango
Tarafa ya Matuga
Golini
Tarafa ya Lamu
Mkomani Langoni Shella Manda Matondoni
Tarafa ya Hindi
Mokowe
Tarafa ya Mpeketoni
Mpeketoni
Tarafa ya Witu
Witu
Tarafa ya Magarini
Gongoni Magarini
Tarafa ya Malindi
Malindi Gede  Watamu
Tarafa ya Changamwe
Changamwe Kipevu Port Reitz Mikindani  Miritini
Tarafa ya Island
Majengo Tudor  Tononoka  Railway (Mombasa)  Ganjoni  Old Town
Tarafa ya Kisauni
Kisauni Kongowea Bamburi
Tarafa ya Likoni
Likoni Mtongwe  Shika Adabu
Tarafa ya Mwatate
Mwatate
Tarafa ya Taveta
Bomani
Tarafa ya Voi
Voi
Tarafa ya Wundanyi
Wundanyi
Tarafa ya Galole
Zubaki Chewani
Tarafa ya Garsen
Bilisa
=Mkoa wa Mashariki=
Tarafa ya Central
Municipality
Tarafa ya Runyenjes
Runyenjes Town
Tarafa ya Central
Central
Tarafa ya Garba Tulla
Garba Tulla
Tarafa ya Kinna
Kinna
Tarafa ya Merti
Merti
Tarafa ya Central
Township
Tarafa ya Kabati
Kauwi Mutonguni
Tarafa ya Mutomo
Kibwea
Tarafa ya Central
Masaku Kiima Kimwe  Mumbuni
Tarafa ya Kathiani
Mitaboni
Tarafa ya Masinga
Masinga
Tarafa ya Matungulu
Tala
Mavoko Division Settled Area Katani
Tarafa ya Mwala
Masii Mwala
Tarafa ya Yathui
Wamunyu
Tarafa ya Yatta
Matuu
Tarafa ya Kaiti
Kilala
Tarafa ya Kasikeu
Kiou
Tarafa ya Kibwezi
Kikumbulyu Masongaleni  Utithi  Kinyambu
Tarafa ya Kisau
Kisau Kiteta  Waia
Tarafa ya Mbooni
Mbooni
Tarafa ya Mtito-Andei
Mtito Andei
Tarafa ya Wote
Wote
Tarafa ya Laisamis
Laisamis Korr
Tarafa ya Loiyangalani
Kargi
Tungamaa
Tungamaa ni jina la kata ya Wilaya ya Pangani  katika  Mkoa wa Tanga, Tanzania yenye Postikodi namba 21310. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 2,583 waishio humo.
Wilaya, tarafa na kata za Kenya
Tarafa ya North Horr
North Horr
Tarafa ya Siakago
Nthawa
Tarafa ya Miriga Mieru E.
Mulathankari
Tarafa ya Miriga Mieru W.
Ntima Municipality Ntakira  Mulathankari
Tarafa ya Nkuene
Nkuene Mitunguu
Tarafa ya Timau
Kirimara
Tarafa ya Igembe Central
Maua
Luluma
Tarafa ya Laare
Antuambui
Tarafa ya Obbu
Sololo
Tarafa ya Central
Mwingi
Tarafa ya Migwani
Migwani
Tarafa ya Chuka
Kiang'ondu
Tarafa ya Mwimbi
Chogoria
=Nairobi=
Tarafa ya Central
Starehe (Nairobi) Kariokor (Nairobi)  Mathare  Huruma (Nairobi)  Ngara (Narobi)
Tarafa ya Dagoretti
Waithaka Mutuini  Uthiru/Ruthmitu  Kawangware  Riruta  Kenyatta/Golf C
Tarafa ya Embakasi
Embakasi Mukuru Kwa Njenga  Umoja  Kayole  Njiru  Dandora  Kariobangi S.  Ruai
Tarafa ya Kasarani
Kariobangi Korogocho  Kahawa (Nairobi)  Githurai  Ruaraka  Roysambu  Kasarani
Tarafa ya Kibera
Kibera Langata Karen  Mugumoini  Nairobi West  Laini Saba  Sera Ngombe
Tarafa ya Makadara
Makongeni Makadara (Nairobi)  Maringo  Viwandani (Nairobi)  Mukuru Nyayo
Tarafa ya Pumwani
Eastleigh North Eastleigh South  Pumwani  Bahati (Nairobi)  Kamukunji
Tarafa ya Westlands
Parklands Kitisuru  Highridge  Kangemi  Kilimani  Lavington (Nairobi)
=Mkoa wa Kaskazini-Mashariki=
Wilaya ya Wajir West
=Mkoa wa Nyanza=
Tarafa ya Bondo
Bondo Township
Tarafa ya Usigu
West Yimbo
Tarafa ya Kenyenya
M. Masaba
Tarafa ya Nyacheki
Rigena
Tarafa ya Nyamache
Bassi Central
B/Masige East
Tarafa ya Nyamarambe
S.M. Chache
Tarafa ya Ogembo
M/Chache
Tarafa ya Asego
Homabay Town
Tarafa ya Ndhiwa
West Kanyamwa
Tarafa ya Keumbu
Bosongo
Tarafa ya Masaba
N. Ikorongo N. Masaba
Tarafa ya Suneka
Bogiakumu Bomorenda
Tarafa ya Township
Township
Tarafa ya Maseno
N. W. Kisumu
Tarafa ya Winam
Central Kisumu East Kisumu Kondele Township West Kajulu  West Kolwa
Tarafa ya Kehancha
Bukira East
Bukira West
Tarafa ya Ntimaru
Bwirege West
Tarafa ya Awendo
C. Sakwa
Kiwunumara
Kiwunumara kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wawunumara katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiwunumara, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwunumara kiko katika kundi la Kimayabiki. Wengine hudai kwamba Kiwunumara ni lugha sawasawa na Kimayi-Kulan.
Wilaya, tarafa na kata za Kenya
Tarafa ya Awendo
East Sakwa
Tarafa ya Karungu
W. Karungu
Tarafa ya Rongo
C. Kamagambo
Tarafa ya Suba East
Suna Central
Suna Ragana
Tarafa ya Borabu
Nyansiongo
Tarafa ya Nyamira
Bonyamatuta Cha
W. Mugirango
Tarafa ya Rigoma
East Kitutu
Tarafa ya Lower Nyakach
N.E. Nyakach
Tarafa ya Muhoroni
Chemelil
God Nyithindo
Muhoroni
Tamu
Tarafa ya Nyando
Kakola
Tarafa ya Upper Nyakach
South Nyakach
Tarafa ya E. Karachuonyo
N.E.Karachuonyo
Tarafa ya Kasipul
West Kamagak
Kowidi
Kokech
Tarafa ya Karemo
Township
Tarafa ya Ugunja
West Uholo
Tarafa ya Ukwala
Ukwala
Tarafa ya Yala
Yala Township
Tarafa ya Central
Kaksingri West
Kaksingri Centr
Tarafa ya Mbita
Rusinga East
Gembe West
=Mkoa wa Bonde la Ufa=
Tarafa ya Kabarnet
Kabarnet Mosop
Tarafa ya Kabartonjo
Kelio
Bartum
Tarafa ya Marigat
Marigat
Tarafa ya Tangulbei
Tangulbei
Tarafa ya Bomet Central
Township
Tarafa ya Longisa
Cheboin
Tarafa ya Buret
Litein
Tarafa ya Sotik
Chemagel
Tarafa ya Central
Kitengela
Tarafa ya Loitokitok
Rombo
Tarafa ya Mashuru
Nkama
Hifadhi ya Wanyamapori ya Alverstone
Hifadhi ya Wanyamapori ya Alverstone ni hifadhi ya asili yenye ukubwa wa hekta 100 karibu na Hillcrest, KwaZulu-Natal, Afrika Kusini. Hifadhi hiyo iliundwa mnamo 1997 na kikundi cha wamiliki wa ardhi jirani.
Konstantino Mkuu
thumb|right|160px|Konstantino Mkuu Konstantino Mkuu (jina kamili: Flavius Valerius Constantinus; Niš, 27 Februari 272 – İzmit, 22 Mei 337) alikuwa Kaisari wa Dola la Roma tangu mwaka 306 akitawala peke yake tangu 324.
Wilaya, tarafa na kata za Kenya
Tarafa ya Namanga
Namanga
Tarafa ya Ngong
Ngong
Konstantino Mkuu
Anakumbukwa kama mtawala aliyefaulu kumaliza kipindi cha vita vya wenyewe kwa wenyewe na kukubali Ukristo kama dini huru katika dola.
Msitu wa Mchanga wa Kusini mwa Afrika
Asili
Misitu ya mchanga inadhaniwa kuwa mabaki ya misitu ya miamba ya pwani, ambayo imetenganishwa na bahari kwa zaidi ya miaka milioni moja kwani ufuo umesogea polepole kuelekea mashariki katika kipindi cha milenia. Matuta ya mawe yameongezeka katika uwanda wa pwani ya kusini mashariki mwa Afrika tangu Pliocene, na matukio ya mara kwa mara ya kukusanya mchanga wakati wa mabadiliko ya hali ya hewa yamesababisha kufanyiwa kazi upya kwa mchanga.
Wilaya, tarafa na kata za Kenya
Tarafa ya Ngong
Ongata Rongai
Mto Lubugwe
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Turibio wa Mongrovejo
Turibio wa Mongrovejo (16 Novemba 1538 – 23 Machi 1606) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki nchini Peru.
Alitangazwa mwenye heri na Papa Inosenti XI tarehe 2 Julai 1679 halafu mtakatifu na Papa Benedikto XIII tarehe 10 Desemba 1726.
Tarehe ya kifo chake, yaani 23 Machi ndiyo sikukuu yake.
Wilaya, tarafa na kata za Kenya
Tarafa ya Ngong
Nkaimoronya
Tarafa ya Chepkorio
Kamwosor
Turibio wa Mongrovejo
Maisha
Alijifunza sheria huko Salamanca, na mwaka 1580, akiwa bado mlei, aliteuliwa kuwa Askofu wa Lima nchini Peru, akaenda Amerika.
Alikuwa motomoto kwa kazi za kitume, akiitisha mikutano mbalimbali ili kurekebisha mambo ya dini na maadili na kukomesha makwazo ya waklero katika nchi nzima.
Walid Azaro
Walid Azaro (وليد أزارو; alizaliwa 11 Juni 1995) ni mchezaji wa soka wa Moroko anayecheza kama mshambuliaji katika klabu ya Ajman na timu ya taifa ya Moroko.
Wilaya, tarafa na kata za Kenya
Tarafa ya Chepkorio
Kitany
Tarafa ya Kamariny
Irong
Walid Azaro
Mafanikio
Al Ahly
Turibio wa Mongrovejo
Maisha
Kwa nguvu zote alitetea haki za Kanisa, mara kadhaa alitembelea, hasa kwa miguu, Wakristo wa jimbo lake pana, na kufanya kazi kwa muda mrefu kwa mafaa ya wenyeji wa Peru.
Wilaya, tarafa na kata za Kenya
Tarafa ya Kipkelion
Kipchoran
Tarafa ya Londiani
Londiani
Kedowa