cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nia-Malika Henderson
Nia-Malika Henderson (alizaliwa Julai 7, 1974) ni mwandishi mwandamizi wa kisiasa wa CNN. Aliripoti kwa upana juu ya Uchaguzi wa Rais wa Marekani katika kampeni ya (2016) ya majukwaa ya kidigitali na televisheni ya CNN, kwa kuzingatia zaidi siasa tambuzi katika kuchunguza mienendo ya idadi ya watu, rangi, na dini, na kuripoti juu ya vikundi vya watu wanaosaidia kuunda uchaguzi wa kitaifa.
Maisha ya awali na elimu
Henderson alihitimu kutoka Shule ya Upili ya Lower Richland huko Hopkins, South Carolina mnamo 1992. Aliendelea kuhitimu cum laude kutoka Chuo Kikuu cha Duke na digrii ya kwanza katika fasihi na anthropolojia ya kitamaduni; na alipata digrii za uzamili kutoka Chuo Kikuu cha Yale katika masomo ya Marekani na Chuo Kikuu cha Columbia katika uandishi wa habari.
Kazi
Henderson alianza kazi yake ya uandishi katika gazeti la The Baltimore Sun na kisha kwa wafanyakazi wa kitaifa wa Newsday ambapo alikuwa mwandishi mkuu kuangazia kampeni ya Barack Obama ya 2008, mbio za msingi za Kidemokrasia na Mkataba wa Kitaifa wa Kidemokrasia. Pia alishughulikia miaka miwili ya kwanza ya utawala wa Barack Obama kwa Politico.
Kuanzia 2010 hadi 2015, Henderson aliwahi kuwa mwandishi wa habari huko The Washington Post. Kama mwandishi wa taifa kisiasa kwa Post, yeye aliandika kuhusu Ikulu, 2012 kampeni ya urais 2010 uchaguzi wa katikati ya muhula na aliadika katika blogu ya Post Election 2012.
Mnamo mwaka 2015, Henderson alijiunga na CNN kama mwandishi wa habari mwandamizi wa kisiasa.
Maisha binafsi
Henderson alioana na rafiki yake wa kike wa muda mrefu ambaye alikuwa daktari, mwishoni mwa 2019.
Kabwareng
ni kata ya kaunti ya Nandi, eneo bunge la Aldai, magharibi mwa Kenya.
Sabrina Horvat
alt=Horvat mnamo 2015|thumb|Horvat mnamo 2015 Sabrina Horvat (alizaliwa 3 julai 1997 ) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Austria ambaye anacheza kama beki wa klabu ya FC Köln ya Frauen-Bundesliga ya Ujerumani na timu ya taifa ya wanawake ya Austria
Mto Isi (Arua)
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Sandra Prinsloo
Sandra Prinsloo (alizaliwa mnamo 15 Septemba 1947), anajulikana pia kama Sandra Prinzlow, ni muigizaji wa kike nchini Afrika Kusini anajulikana sana kimataifa kwa kazi yake ya uhuska kama “Kate Thompson” kwenye filamu yake ya The Gods Must Be Crazy. Prinsloo pia ameshiriki kwenye televisheni mbalimbali za Afrika Kusini.
Kibasap
Kibasap ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wabasap kwenye kisiwa cha Kalimantan. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kibasap imehesabiwa kuwa watu 15,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibasap iko katika kundi la Kiborneo-Kaskazini.
1489 KK
Makala hii inahusu mwaka 1489 KK (kabla ya Kristo).
Mto Lwabidu
unapatikana katika wilaya ya Nakaseke, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Richie Sambora
Richard Stephen Sambora (amezaliwa Perth Amboy, New Jersey, Julai 11, 1959) ni mpiga gitaa wa muziki aina ya rock, mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na pia mtayarishaji kutoka nchini Marekani, anayejulikana zaidi kama mpigaji gitaa mkuu wa bendi ya rock ya Bon Jovi kutoka mwaka 1983 hadi 2013. Yeye na mwimbaji kiongozi Jon Bon Jovi waliunda kitengo kikuu cha utunzi wa nyimbo za bendi. Pia ametoa albamu tatu za kwake pekee: Stranger in This Town ya mwaka wa 1991, Undiscovered Soul ya mwaka wa 1998, na Aftermath of the Lowdown iliyotolewa Septemba 2012.
Mnamo mwaka wa 2018, Sambora aliingizwa kwenye orodha ya Rock and Roll Hall of Fame kama mwanachama wa Bon Jovi, na kuunganishwa tena na wanabendi wenzake wa zamani katika onyesho la sherehe ya utambulisho wa wasanii. Mwaka huo, aliunda RSO mbili pamoja na Orianthi. Baada ya EP zake mbili, wawili hao walitoa albamu yao ya kwanza ya Radio Free America mwezi Mei.
Maisha ya Awali
Richard Stephen Sambora ni mwana wa Joan (née Sienila), katibu, na Adam C. Sambora, msimamizi wa kiwanda. Sambora ana asili ya Kipolandi na alilelewa kama Mkatoliki. Alikulia katika Mji wa Woodbridge, New Jersey, na kuhitimu kutoka Shule ya Upili ya Woodbridge mnamo 1977. Alicheza mpira wa kikapu katika shule ya upili; timu yake ilishinda 1975 taji la 4 la Jimbo.
Kibatak-Alas-Kluet
Kibatak-Alas-Kluet ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waalas, Wakluet na Wasingkil kwenye kisiwa cha Sumatra. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibatak-Alas-Kluet imehesabiwa kuwa watu 195,000, yaani Waalas 80,000,Wakluet 50,000 na Wasingkil 65,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibatak-Alas-Kluet iko katika kundi la Kibatak.
Mto Kalubi (Uganda)
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mshororo
Idadi ya mishororo katika shairi ndio hutumika katika kutambua na kujua aina ya shairi. Kanuni hiyo hutumika sana katika mashairi ya kimapokeo. Mara nyingi mishororo huanza kwa kuwa na kipande kimoja katika mstari, vipande viwili, vipande vitatu, na vipande vinne.
Washairi wengi wamekua wakiandika mshororo wenye vipande viwili kwa mashairi ya kawaida na wachache sana hujaribu kuandika mashairi yenye vipande viwili katika mshororo.
Kila mshororo huwa na majina yake kwa mashairi yenye mishororo minne ambayo hujulikana kama Tarbia.
Mshororo wa pili huitwa Mloto.
Mshororo wa tatu huitwa Mleo.
Mshororo wa nne huitwa Kituo. Iwapo mshororo wa mwisho katika ubeti utajirudiarudia, basi mshororo huo utabadilika jina kutoka kituo na kuitwa Kibwagizo.
Mto Karan (Uganda)
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Sauti ya Umma (SAU)
Sauti ya Umma (SAU) ni Chama cha Siasa nchini Tanzania. Kilipata usajili tarehe 17 Februari 2005.
Katika Uchaguzi mkuu wa Urais pamoja na Baraza la Wawakilishi wa Zanzibar tarehe 30 Oktoba 2005, mgombea wa Chama hiki Mariam Omar alipata asilimia 0.07 ya kura zote. Chama hiki hakikupata nafasi katika Baraza la Wawakilishi wa Zanzibar.
Catalonia
thumbnail|right|280px|Casa, Catalonia. thumb|Catalonia. Catalonia ni jumuiya ya kujitegemea nchini Hispania upande wa kaskazini-mashariki mwa Rasi ya Iberia, iliyochagua kuwa taifa huru, lakini serikali kuu ya Hispania imezuia kabisa kwa msingi wa katiba ya nchi.
Imepakana na Ufaransa na Andorra kwa upande wa kaskazini, Bahari ya Mediteranea kwa upande wa mashariki na Valencia kwa upande wa kusini. Lugha rasmi ni Kikatalani, Kihispania, na lugha ya Aranese ya Occitan.
Catalonia ina ya mikoa minne: Barcelona, Girona, Lleida, na Tarragona.
Mji mkuu na mkubwa zaidi ni Barcelona, manispaa ya pili ya Hispania na msingi wa eneo la mijini saba zaidi katika Umoja wa Ulaya.
Masuala ya mazingira nchini Azerbaijan
Kama jamhuri nyingi za zamani wa Umoja wa Kisovyeti, Azerbaijan ina uzoefu wa maendeleo ya haraka ya kiuchumi ambayo imesababisha kuongezeka kwa athari mbaya juu ya mazingira, ikiwa ni pamoja na matumizi yasiyofaa ya maliasili. Serikali ya Azerbaijan imelenga kuongeza hifadhi ya mazingira na kuhakikisha matumizi ya busara ya maliasili, na kuanzisha idadi ya sheria muhimu, hati za kisheria na mipango ya serikali ili kuboresha hali ya kiekolojia katika nchi.
Eneo bunge la Saboti
ni jimbo la uchaguzi nchini Kenya, moja kati ya majimbo matano ya Kaunti ya Trans-Nzoia.
1470 KK
Makala hii inahusu mwaka 1470 KK (kabla ya Kristo).
Dami Elebe
Dami Elebe ni mwandishi wa filamu kutoka Nigeria anayejulikana kwa mfululizo wa mtandao kama vile Skinny Girl In Transit na Rumor Has It. Yeye ni msanii na mwanamuziki. Elebe alisomea utangazaji na sanaa.
Kazi
Elebe alikuwa mhusika wa (OAP) kwenye Classic FM, Beat FM na Naija FM kwenye kipindi cha miaka 7 na aliandika filamu kama, <i id="mwFA">Up North</i> ambayo iliongozwa na Tope Oshin. Katika Tuzo za ELOY mnamo 2018, alipokea tuzo ya Scriptwriter Of The Year. Filamu yake ya kwanza ilikuwa From Lagos With Love, ambayo ilikuwa kwenye kumbi za sinema mnamo Agosti 2018. Alifanya kazi na Sharon Ooja, Nonso Bassey, Jon Ogah, Etim Effiong, Damilola Adegbite, na Shaffy Bello.
Mnamo Agosti 7 2018, alitangaza kwenye ukurasa wake rasmi wa Instagram kwamba ataondoka Beat FM, akielezea wakati wake katika kituo hicho cha redio kama 'safari nzuri'.
Christina Shusho
Christina Shusho (alizaliwa Novemba mkoani Kigoma) ni mwanamuziki wa nyimbo za Injili kutoka Tanzania.
Maisha
Christina Shusho amezaliwa na kukua katika malezi mazuri ya dini ya Kikristo mkoani Kigoma.
1486 KK
Makala hii inahusu mwaka 1486 KK (kabla ya Kristo).
Christina Shusho
Maisha
Amesoma Shule ya Msingi na Sekondari hukohuko.
Kibatak-Angkola
Kibatak-Angkola ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Waangkola kwenye kisiwa cha Sumatra. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kibatak-Angkola imehesabiwa kuwa watu 250,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibatak-Angkola iko katika kundi la Kibatak.
Christina Shusho
Maisha
Aliolewa jijini Dar es Salaam na kujaliwa kupata watoto watatu.
Alianza kama mfanya usafi kanisani. Katika kazi yake ya usafishaji wa kanisa alifanikiwa kujiunga na kwaya, ndipo alipotumia kipaji chake cha kusifu. Miaka michache baadae aliamua kurekodi muziki wake mwenyewe.
Albamu yake ya kwanza ilikuwa ‘Kitu gani kinitenge na upendo wa Bwana’, ambayo ilimfanya ajiamini katika kuimba.
Albamu iliyofuata ni ‘Unikumbuke’ na ‘Nipe Macho’ ambayo imejulikana Afrika Mashariki.
Assia Dagher
Assia Dagher (6 Machi 1908 – 12 Januari 1986) alikuwa mwigizaji wa kike na mtayarishaji wa filamu wa nchini Misri mwenye asili ya Lebanon.
Mnjegere-kubwa
Mnjegere-kubwa (jina la kisayansi: Cicer arietinum) ni mmea wa mazao wa nusufamilia Faboideae katika familia Fabaceae unaopandwa katika maeneo ya tabianchi yabisi na ya joto.
Mbegu zake huitwa njegere kubwa na hupatikana katika makaka.
Mto Laga Posa
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Tana River, kusini mashariki mwa Kenya (eneo la pwani).
Nipashe
Nipashe ni gazeti la kila siku kutoka Dar es Salaam nchini Tanzania linalotolewa kwa lugha ya Kiswahili. Ni gazeti mojawapo linaloandikwa kwa Kiswahili lenye wasomaji wengi katika Tanzania.
Mto Laga Posa
Maji yake yanaishia katika Mto Tana na hatimaye Bahari ya Hindi.
Kobujoi
ni kata ya kaunti ya Nandi, eneo bunge la Aldai, magharibi mwa Kenya.
Hamilton, Ontario
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Hamilton, Ontario
Hamilton ni mji mkubwa wa tatu katika mkoa la Ontario. Kunako mwaka wa 2006, idadi ya wakazi ilikuwa 504,559. Eneo lake ni 227.70 m. Mji upo m 75–324 kutoka juu ya usawa wa bahari.
Mji ulianzishwa mwaka 1846.
thumb|left|220px|
1400 KK
Makala hii inahusu mwaka 1400 KK (kabla ya Kristo).
Sigma
Sigma (Σ σ ς) ni herufi ya 18 katika Alfabeti ya Kigiriki. Inaandikwa kama σ (alama ya kawaida) au Σ (alama kubwa mwanzoni mwa majina). Kama iko mwishoni mwa neno huandikwa ς. Mfano jina Ὀδυσσεύς (Odysseus) ambamo kuna σ mbili katikati na ς mwishoni.
Zamani za Kigiriki cha Kale ilikuwa pia tarakimu, ikiwa alama ya namba 200.
Asili ya sigma ni herufi ya Kifinisia ya shin 𐤔.
Matamshi yake ilikuwa "s".
Katika alfabeti zinazofuata mfano wa Kigiriki ilipokelewa katika alfabeti ya Kilatini kama "S" na katika alfabeti ya Kikirili kama "С".
Gisela Bonn
Gisela Bonn mnamo (22 Septemba 1909 - 11 Oktoba 1996) alikuwa mwandishi wa habari, mwanaharakati wa mazingira na mtaalamu wa kutibu magonjwa ya akili wa Ujerumani.
Alijulikana kwa mchango wake katika kuboresha mahusiano ya Wahindi na Wajerumani, alikuwa mwandishi wa vitabu vingi, vikiwemo vya India, kama vile Changamoto ya Kihindi, India na bara ndogo na Nehru:Mbinu kwa mwanasiasa na mwanafalsafa. Serikali ya India ilimtunuku tuzo ya nne ya juu zaidi ya kiraia ya Padma Shri mnamo mwaka 1990.
Baraza la India la Mahusiano ya Kitamaduni (ICCR), chombo kinachojiendesha chini ya Serikali ya India, kilianzisha tuzo ya Gisela Bonn mnamo mwaka wa 1996, ili kuheshimu huduma zake na kuimarisha urafiki wa Indo-Ujerumani.
Martha Mvungi
Martha Mvungi ni Mtanzania mwandishi wa lugha ya Kiswahili na Kiingereza.
Vitu muhimu vitatu alivyovifanya Martha ni kuwakusanya Wahehe na Wabena katika kutafsiri lugha ya Kiingereza.
Toka mwaka 1995 Martha amekuwa Mkurugenzi wa shule za Ecacs nje ya Dar es Salaam.
Kiingereza
Was it an Illusion? “Darlite” Three Solid Stones, 1975. London: Heinemann Educational African Writers Series 159.
Jaipur
thumb|Jaipur, jumba la kifalme Jaipur ni mji mkuu wa jimbo la Rajastan nchini Uhindi. Mnamo mwaka wa 2011, karibu watu milioni tatu waliishi hapo. Iko mnamo km 300 kusini magharibi kwa Delhi na takriban km 200 magharibi kwa Agra.
Martha Mvungi
Kiswahili
‘’Hana hatia’’ 1975 ‘’Chale Anatumwa Sokoni’’ 1982 ‘’Lwidiko’’ 2003
Jaipur
Kuna viwanda mbalimbali katika jiji hilo, ambalo pia ni kitovu cha kiutamaduni kinachopokea watalii wengi.
Paoneaanga pa kale pa Jantar Mantar, kitovu cha kihistoria cha Jaipur na Ngome ya Amer vimepokewa katika orodha ya Urithi wa Dunia ya UNESCO. Jaipur ina chuo kikuu.
Ni pia kitovu cha usafiri ambako njia za reli na barabara muhimu zinakutana.
Ni mmoja kati ya miji ya Uhindi ambako uhaba wa maji ya kunywa ni mkali; kufuatana na makadirio maji yanaweza kwisha kabisa mnamo mwaka 2020.
Chord Master
Chord Master ni aina ya kifaa cha kuchana automatiki kinachotengenezwa kwa ukulele.
Chordmaster maarufu ilitolewa na Luthier Mario Maccaferri (anayejulikana kwa kubuni ukulele wa plastiki) na kampuni yake tanzu ya French American Reeds Manufacturing; vyombo vyake na kifaa cha chord ni vitu vinavyohitajika. Bidhaa shindani ziliuzwa chini ya lebo kama vile Noteless Player by Ferry & Co.
Kuishi kwa maadili
Kuishi kwa maadili ni falsafa ya kufanya maamuzi kwa maisha ya kila siku ambayo huzingatia maadili, hasa kwa kuzingatia matumizi, mazingira, ustawi wa wanyamapori na wanyama wa nyumbani.
Kibatak-Dairi
Kibatak-Dairi (pia Kipakpak) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wadairi kwenye kisiwa cha Sumatra. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kibatak-Dairi imehesabiwa kuwa watu 1,200,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibatak-Dairi iko katika kundi la Kibatak.
Ksi
Ksi (Ξ ξ) ni herufi ya 14 katika Alfabeti ya Kigiriki. Inaandikwa kama ξ (alama ya kawaida) au Ξ (alama kubwa). Zamani za Kigiriki cha Kale ilikuwa pia tarakimu ikiwa alama ya namba 60.
Asili ya ksi ni herufi ya Kifinisia "samekh". Herufi zilizotokana nayo katika alfabeti zilizofuata Kigiriki ni X katika alfabeti ya baadhi ya lugha za Kirumi na Ksi (Ѯ, ѯ) katika alfabeti ya Kikirili.
Matamshi yake ilikuwa "ks".
Mto Laga Walesa
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Tana River, kusini mashariki mwa Kenya (eneo la pwani).
Maji yake yanaishia katika Mto Tana na hatimaye Bahari ya Hindi.
Kemeloi-Maraba
ni kata ya kaunti ya Nandi, eneo bunge la Aldai, magharibi mwa Kenya.
Voice Of Youth Tanzania
Voice Of Youth Tanzania (kwa kifupi hujulikana kama VOYOTA; kwa Kiswahili: Sauti ya Vijana Tanzania) ni taasisi inayoshughulika na masuala ya vijana, wanawake na watoto. Ilianzishwa mwaka 2012 na Vincent Uhega na kupata usajili mwaka 2017 /
Voice of Youth Tanzania ni asasi isiyokuwa ya kiserikali na ambayo haijiendeshi kifaida yenye makao yake makuu mkoani Arusha katika mji mdogo wa Usa River ndani ya wilaya ya Arumeru.
Ni taasisi iliyoanza mara baada ya kumalizika kwa kampeni ya kusaka vipaji kwa vijana wa mtaani iliyojulikana kama Talanta Mtaani
Malengo
Malengo yake ni kuuunga mkono juhudi za vijana kwa kukuza ustawi wa jamii kupitia utafiti, mafunzo ya ufundi, uwezeshaji wa kiuchumi, kukuza uelewa, mitandao na utetezi na sanaa zao.
Maono
Maono yake ni kuitengeneza jamii ya Watanzania yenye maono ya kufikia malengo yao.
Mto Mudagado
unapatikana katika wilaya ya Nakaseke, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
1401 KK
Makala hii inahusu mwaka 1401 KK (kabla ya Kristo).
Masuala ya mazingira katika Malaysia
Malaysia inakabiliwa na kadhaa ya masuala ya mazingira.Mazingira ya Malaysia anayo megadiverse biolojia tofauti, yenye umuhimu wa kimataifa mazingira na viumbe hai, lakini inatishiwa na masuala kadhaa.Ukataji miti ni suala kuu katika nchi ambayo imesababisha aina nyingi kuwa katika tishio la kutoweka. Kama njia kuu ya sekta ya kiuchumi, uzalishaji wa mafuta ya mawese imekuwa kubwa athari za mazingira.Uchafuzi wa hewa pia ni suala kubwa, huku nchi ikiwa moja ya nchi zilizoathirika zaidi kwa msimu Ukungu wa Kusini Mashariki mwa Asia. Nchi pia imeathirika kwa hali ya hewa.
Mto Laga Simu
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Tana River, kusini mashariki mwa Kenya (eneo la pwani).
Maji yake yanaishia katika Mto Tana na hatimaye Bahari ya Hindi.
Mto Safu (Kenya)
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Omawumi
Omawumi Megbele (anajulikana kwa jina lake la kisanii kama Omawumi tu; alizaliwa 13 Aprili 1982) ni mwimbaji na mtunzi wa nyimbo kutoka Nigeria na mwigizaji wa kabila la Itsekiri Yeye ni balozi wa chapa ya Globacom, Konga.com, na Malta Guinness. Yeye pia ni sehemu ya kampeni inayoitwa "Inuka na Nishati ya Afrika(Rise with the Energy of Africa)". Alitangazwa kama mshindi wa pili 2007 kwenye tuzo za Idols za Afrika Magharibi, kipindi cha televisheni cha uhalisia sehemu ya franchise ya Idols. Albamu yake ya pili, The Lasso of Truth, iliripotiwa kuwa na mafanikio ya kibiashara nchini Nigeria.
Maisha binafsi
Omawumi alizaliwa tarehe 13 Aprili 1982 na Chifu Dk. Frank na Bi. Aya Megbele.
Leïla Slimani
Leïla Slimani (3 Oktoba 1981) ni mwandishi na mwanahabari kutoka Ufaransa-Moroko. Yeye pia ni mwanadiplomasia wa Ufaransa kwenye nafasi yake kama mwakilishi binafsi wa rais wa Ufaransa Emmanuel Macron katika Shirika la kimataifa la Francophonie. Mnamo 2016 alitunukiwa tuzo ya Prix Goncourt kutokana na riwaya yake ya Chanson douce.
Maisha
Bibi mzaa mama wa Slimani Anne Dhobb (née Ruetsch, aliyezaliwa 1921) alikulia Alsace. Mnamo 1944 alikutana na mume wake Lakhdar Dhobb, kanali wa Morocco kwenye Jeshi la Kikoloni la Ufaransa, wakati wa ukombozi wa Ufaransa. Baada ya vita waliamua kurudi Morocco, ambako waliishi Meknes. Riwaya yake ya tawasifu ilichapishwa mnamo 2003; akawa mwandishi wa kwanza katika familia. Binti yake - mama wa Slimani - ni Béatrice-Najat Dhobb -Slimani, daktari wa macho, ambaye aliolewa na mwanauchumi wa Morocco aliyesoma uko Ufaransa Othman Slimani. Wanandoa hao walikuwa na binti watatu; Leïla Slimani ndiye wa kati. Leïla alizaliwa Rabat tarehe 3 Oktoba 1981; alikulia kwenye familia huria, iliyozungumza Kifaransa na alihudhuria shule za Kifaransa. Kujulikana kwa utoto wa Slimani kulitokea mwaka wa 1993 wakati baba yake alihusishwa kwa uwongo katika kashfa ya fedha na kutimuliwa kutoka wadhifa wake kama rais wa Benki ya CIH (baadaye alifukuzwa rasmi. ) thumb| Slimani mwaka [[2015]]
Mto Linna (Uganda)
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
1471 KK
Makala hii inahusu mwaka 1471 KK (kabla ya Kristo).
Burka
300px|thumb|Wanawake kwenye soko nchini Afghanistan wakivaa wamevaa burka. Burka (pia burqa, kutoka Kiar. برقع‎) ni vazi la wanawake linalofunika mwili wote pamoja na kichwa na uso. Burqa huvaliwa na wanawake Waislamu katika maeneo kadhaa ambako ni utamaduni wa kawaida. Katika Afghanistan wanawake walilazimishwa kuivaa chini ya utawala wa Taliban kila walipotoka kwenye nyumba. Majina mengine ya burqa ni "chadori" katika Afghanistan na "paranja" katika nchi jirani za Asia ya Kati kama Tajikistan na Uzbekistan.
Wafuasi wa Uislamu wa mwelekeo wa Salafi mara nyingi wanadai eti ni lazima mwanamke kufunika uso wote akitoka nje ya nyumba anapoweza kuonekana kwa wanaume wasio wa familia yake.
Kaptumo/Kaboi
ni kata ya kaunti ya Nandi, eneo bunge la Aldai, magharibi mwa Kenya.
Burka
Vazi linalofanana na burka huvaliwa pia na wanawake wa kundi dogo la Wayahudi wenye itikadi kali nchini Israeli.
Vazi lingine la kufunika uso ni nikabu iliyotumiwa Uarabuni na kati ya wanawake wanaofuata itikadi ya Salafi kali. Lakini nikabu haifuniki macho, tofauti na burka. Wataalamu Waislamu wengi hawakubali sharti la kufunika uso wa wanawake. thumb|350x350px|Nchi zinazokataza uvaaji wa burka; Nyekundu nyeusi: Uvaaji wa hadharani unakatazwa kote Njano: Uvaaji unakatazwa katika maeneo kadhaa Pinki: Uzalishaji na biashara hukatazwa Zambarau: Hukatazwa katika majengo ya serikali na mahali pa kazi. Nchi kadhaa zimekataza kuvaa burka nje ya nyumba zikiwa na sheria zinazokataza mavazi zinazofunika uso, kwa mfano Austria, Ufaransa, Ubelgiji, Denmark, Bulgaria   Luxemburg, Uswisi, Gabon, Chad, Senegal, Sri Lanka , Tajikistan, Uzbekistan , na China. Katika nchi nyingi hairuhusiwi kutumia usafiri wa umma au kuingia katika shule, vyuo au majengo ya serikali ukiwa na vazi linalofunika uso.
Mto Mbolo (Uganda)
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Sylvia McAdam Saysewahum
Sylvia McAdam Saysewahum ni mwanamke wa kabila la Wacree, mtetezi wa First Nation na haki za mazingira nchini Kanada. Pia ni mwanachama mwanzilishi wa Idle No More, wakili, profesa, na mwandishi. Katika visa hivi vyote, kazi yake inalenga kueneza ufahamu wa elimu kuhusu Taifa la Kwanza na haki za Mazingira.
Maisha
Sylvia McAdam alizaliwa na kukulia katika eneo la Mkataba 6, ni mzao wa moja kwa moja wa wale waliohusika katika kuunda mkataba wa awali. Alipata shahada yake ya kwanza ya haki ya binadamu katika Chuo Kikuu cha Regina. Ni mzazi wa watoto sita. Baada ya kupata bachelors alikuwa na kazi mbalimbali zikiwemo: mfanyakazi wa kijamii, mtangazaji wa redio, zimamoto na afisa wa rasilimali katika Huduma ya Polisi ya Saskatoon. Akiwa anafanya kazi kwa Huduma ya Polisi ya Saskatoon, Saysewahum alitiwa moyo kuendelea kufuata sheria, na kwa hivyo alienda Chuo Kikuu cha Saskatchewan na kupata Daktari wake wa Juris.
Koyo/Ndurio
ni kata ya kaunti ya Nandi, eneo bunge la Aldai, magharibi mwa Kenya.
Mto Minathini
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Tana River, kusini mashariki mwa Kenya (eneo la pwani).
Maji yake yanaishia katika Mto Tana na hatimaye Bahari ya Hindi.
Tau
Matamshi yake ilikuwa "t".
Jinsi ilivyo kawaida kwa herufi mbalimbali za Kigiriki, τ inatumiwa kama kifupisho kwa ajili ya dhana mbalimbali katika hisabati na fizikia.
Kibatak-Karo
Kibatak-Karo ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakaro kwenye kisiwa cha Sumatra. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kibatak-Karo imehesabiwa kuwa watu 600,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibatak-Karo iko katika kundi la Kibatak.
Mbofu
Mbofu au mbuvu ni samaki wa maji baridi wa jenasi Bagrus katika familia Bagridae na oda Siluriformes ambao wanatokea Afrika tu. Bagrus tucumanus ameelezwa kutoka Argentina lakini huenda jina hili ni kisawe cha Luciopimelodus pati.
Mia tano kumi na tano
Mia tano kumi na tano ni namba inayoandikwa 515 kwa tarakimu za kawaida na DXV kwa zile za Kirumi.
Mbofu
Maelezo
Miongoni mwa samaki kama kambale mbofu ni wakubwa, hadi m 1.5. Mwili ni uchi kabisa yaani hawana magamba. Pezimgongo linatanguliwa na mwiba. Pezi lenye shahamu liko na linaweza kuwa na msingi mrefu kiasi katika spishi fulani. Miiba wa mapeziubavu inaweza kuwa na meno. Samaki hawa wana jozi nne za sharubu ambazo zimefunikwa kwa tabaka la epitelio lenye matumba mengi ya uonjaji.
Mia tano kumi na tano
Ni namba asilia inayofuata 514 na kutangulia 516.
Loisi
Loisi (kwa Kigiriki: Λωις, Lois) alikuwa bibi wa Timotheo, mwandamizi wa Mtume Paulo katika karne ya 1 BK.
Mwanamke Myahudi aliyeishi katika maeneo ya Uturuki kusini wa leo, aliingia pamoja na binti yake Eunike, katika Ukristo.
Wote wawili wanatajwa kwa sifa katika Barua ya pili ya Paulo kwa Timotheo 1:5, ilipoandikwa, "Nakumbuka imani yako isiyo na unafiki, aliyokuwa nayo kwanza bibi yako Loisi, halafu mama yako Eunike na sasa, nina hakika, imo ndani mwako pia."
Wataalamu wengi wanawahusisha na maneno ya 2 Tim. 3:15, ambamo Timotheo anakumbushwa "jinsi tangu utotoni alivyozoea maandiko matakatifu".
Umuhimu wa ushahidi huo ni kwamba, wakati Timotheo ni pingili katika mlolongo wa Mitume katika kushirikisha mamlaka ya Yesu na Mitume wake kwa vizazi vijavyo vya maaskofu, mwenyewe alipokea kwanza imani nyumbani mwake kupitia mlolongo wa akina mama.
Mara nyingi Loisi amechukuliwa kama kielelezo cha bibi Mkristo.
Wengine wanafikia hatua ya kusema hao walikuwa ndugu wa Paulo, ndiyo sababu aliwafahamu vizuri.
Keli Goff
Keli Goff (alizaliwa Julai 20, 1979) ni mwandishi wa habari wa Marekani, mwandishi wa michezo ya tamthilia na miswaada, pia ni mwandishi wa masuala ya blogu na pia mchambuzi wa masuala ya kisiasa katika uchaguzi mkuu wa mwaka 2008. Ni mwandishi wa kitabu Party Crashing: How the Hip-Hop Generation Declared Political Independence na riwaya iliyotolewa mwaka 2011 mwezi Julai iliyokuwa ikiitwa The GQ Candidate
Mwezi Septemba 2014 Goff alijiunga na waandishi wengine katika uandishi wa tamthilia ya Being Maty Jane ya BET Drama mni mshindi wa tuzo ya NAACP Image Award kwa mwaka 2016.
Kuanzia mwaka 2017 hadi 2019 alikuwa muandishi katika kituo cha runinga cha CW Television akiandika katika mfululizo wa tamthilia ya Black Lightning
Mnamo mwaka 2021 alitangaza kuwa ni mtayarishaji na muandishi wa tamthilia ya And Just Like That,, "Sex and the City''." , Goff alichaguliwa kushiriki katika tuzo mbili za  Emmy Awards kutokana na kutayarisha kipindi kilichorushwa na Netflix cha Reversing Roe.
Craig Mello
thumbnail|right|200px|Craig Mello Craig Mello (amezaliwa 18 Oktoba, 1960) ni mwanabiolojia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza RNA. Mwaka wa 2006, pamoja na Andrew Fire, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
1472 KK
Makala hii inahusu mwaka 1472 KK (kabla ya Kristo).
Mto Sango (Kenya)
unapatikana magharibi mwa Kenya, mpakani mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Brommtopp
Brommtopp, ni kifaaa cha muziki inayojumuisha ngoma kubwa iliyofunikwa na ngozi, na mjeledi wa nywele za farasi ambao unasuguliwa na nta ili kutoa sauti ya kungurumo.
Chombo hicho kwa kawaida kinatumiwa na waimbaji wa Mennonite kwenye Mkesha wa Mwaka Mpya, wanaume ambao mara nyingi walivalia kama wanawake na kuandamana mjini wakichezesha ala badala ya pombe, dessert au zawadi nyinginezo. Ilitumika sana katika Hifadhi ya Magharibi ya Manitoba kuanzia miaka ya 1870 hadi miaka ya 1950, na inafanywa mara kwa mara leo.
Kibatak-Mandailing
Kibatak-Mandailing ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wamandailing kwenye kisiwa cha Sumatra. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibatak-Mandailing imehesabiwa kuwa watu 1,100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibatak-Mandailing iko katika kundi la Kibatak.
Omikron
Omikron, yaani "o ndogo" (Ο ο) ni herufi ya 15 katika Alfabeti ya Kigiriki. Inaandikwa kama ο (alama ya kawaida) au Ο (alama kubwa). Zamani za Kigiriki cha Kale ilikuwa pia tarakimu ikiwa alama ya namba 70.
Asili ya omikron ni herufi ya Kifinisia "ayin". Herufi zilizotokana nayo katika alfabeti zilizofuata Kigiriki ni O katika alfabeti ya Kilatini na katika alfabeti ya Kikirili vilevile.
Matamshi yake yalikuwa "o".
Jinsi ilivyo kawaida kwa herufi mbalimbali za Kigiriki, ο inatumiwa kama kifupisho kwa ajili ya dhana mbalimbali katika hisabati na fizikia.
Mto Mora (Uganda)
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mia tano kumi na sita
Mia tano kumi na sita ni namba inayoandikwa 516 kwa tarakimu za kawaida na DXVI kwa zile za Kirumi.
1403 KK
Makala hii inahusu mwaka 1403 KK (kabla ya Kristo).
Mia tano kumi na sita
Ni namba asilia inayofuata 515 na kutangulia 517.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3 x 43.
Mto Lawan (Tana River)
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Tana River, kusini mashariki mwa Kenya (eneo la pwani).
Maji yake yanaishia katika Mto Tana na hatimaye Bahari ya Hindi.
Lelmoko/Ngechek
ni kata ya kaunti ya Nandi, eneo bunge la Chesumei, magharibi mwa Kenya.
Chemundu
ni kata ya kaunti ya Nandi, eneo bunge la Chesumei, magharibi mwa Kenya.
Mto Nambili (Uganda)
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Askofu mkuu kabisa
Askofu mkuu kabisa ni cheo cha pekee kinachopatikana katika Makanisa Katoliki ya Mashariki 4 kati ya 22.
Askofu huyo anaongoza mojawapo kwa mamlaka inayofanana na ile ya Patriarki, lakini hapewi na Papa jina hilo kwa sababu za kiekumeni, yaani kwa kuzingatia upinzani wa Waorthodoksi.
1402 KK
Makala hii inahusu mwaka 1402 KK (kabla ya Kristo).
EyeHarp
EyeHarp ni ala ya muziki ya kielektroniki inayodhibitiwa kwa kusogeza macho au kichwa cha mchezaji. Inachanganya vifaa vya kufuatilia macho na programu maalum iliyoundwa, ambayo ina jumuisha sehemu moja ya kufafanua chords na arpeggios, na sehemu nyingine kubadilisha fasili hizo na kucheza nyimbo. Watu walio na utendakazi ulioharibika sana wanaweza kutumia ala hii kucheza muziki au kama msaada wa kujifunza au utunzi.
Historia
Ukuzaji na uanzilishi wa EyeHarp ulianza mnamo 2011 huko Barcelona chini ya ufadhili wa Chuo Kikuu cha Pompeu Fabra.
Mto Mitani (Tana River)
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Tana River, kusini mashariki mwa Kenya (eneo la pwani).
Maji yake yanaishia katika Mto Tana na hatimaye Bahari ya Hindi.
Kibatak-Simalungun
Kibatak-Simalungun (pia Kitimur) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wasimalungun kwenye kisiwa cha Sumatra. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibatak-Simalungun imehesabiwa kuwa watu 1,200,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibatak-Simalungun iko katika kundi la Kibatak.
1473 KK
Makala hii inahusu mwaka 1473 KK (kabla ya Kristo).
Margrit Kennedy
Margrit Kennedy (Chemnitz, Novemba 21, 1939 - Steyerberg, Desemba 28, 2013, ) alikuwa mbunifu wa Ujerumani, profesa, mwanamazingira, mwandishi na mtetezi wa sarafu za ziada, uchumi usio na riba na mfumuko wa bei. Mnamo 2011, alianzisha harakati ya Chukua Pesa.
Kazi
Kennedy alikuwa mbunifu mwenye shahada ya uzamili katika Mipango Miji na Mikoa na shahada ya uzamivu. katika Masuala ya Umma na Kimataifa kutoka Shule ya Uzamili ya Chuo Kikuu cha Pittsburgh ya Masuala ya Umma na Kimataifa. Alifanya kazi kama mpangaji mipango miji nchini Ujerumani, Nigeria, Scotland na Marekani. Mnamo mwaka 1991, aliteuliwa kuwa Profesa wa Teknolojia katika Ujenzi wa Ikolojia katika Idara ya Usanifu, Chuo Kikuu cha Leibniz Hannover.
Kosirai
ni kata ya kaunti ya Nandi, eneo bunge la Chesumei, magharibi mwa Kenya.
Mia tano kumi na nane
Mia tano kumi na nane ni namba inayoandikwa 518 kwa tarakimu za kawaida na DXVIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 517 na kutangulia 519.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 7 x 37.
Mto Nara (Uganda)
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
1404 KK
Makala hii inahusu mwaka 1404 KK (kabla ya Kristo).
Mia tano kumi na saba
Mia tano kumi na saba ni namba inayoandikwa 517 kwa tarakimu za kawaida na DXVII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 516 na kutangulia 518.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 11 x 47.
Mto Mkondo wa Jame
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Tana River, kusini mashariki mwa Kenya (eneo la pwani).
Maji yake yanaishia katika Mto Tana na hatimaye Bahari ya Hindi.
Enaam Elgretly
alt=Enaam Elgretly|thumb|Enaam Elgretly Enaam Elgretlyanajulikana kama Inaam El Gretly, ni mwigizaji kutoka Misri.
Maisha yake
Enaam Elgretly alizaliwa huko Cairo, na pia ni dada mkubwa wa mwigizaji anayeitwa Ahlam Elgretly. Mnamo mwaka 1966 alihitimu masomo yake katika chuo cha maswala ya sanaa, Institute of Dramatic Art. Katika kipindi cha kazi kilichochukua muda wa nusu karne, alionekana mara nyingi katika mtiririko wa tamthiliya na filamu za runinga. Moja kati ya tamthiliya ya mwendelezo maarufu, Man and six women ambapo alionekana baada ya kipande cha tatu cha tamthiliya hiyo.
Marejeo
No
Oliver Smithies
thumbnail|right|200px|Oliver Smithies Oliver Smithies (amezaliwa 23 Juni, 1925) ni mwanabiolojia kutoka nchi ya Uingereza. Baadaye akahamia Marekani. Hasa alichunguza ujenetikia wa vipanya. Mwaka wa 2007, pamoja na Mario Capecchi na Martin Evans, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Bjørn Lomborg
thumb|337x337px|Bjørn Lomborg Bjørn Lomborg (alizaliwa 6 Januari 1965) ni mwandishi wa nchini Denmark. Pia ni mkurugenzi wa zamani wa taasisi ya Tathmini ya Mazingira ya serikali ya Denmark (EAI) huko Kopenhagen. Alijulikana kimataifa kwa kitabu chake cha The Sceptical Environmentalist (2001)
Katika kitabu chake kilichofuata, cha Cool It na marekebisho yake ya filamu (2007), Lomborg alielezea maoni yake juu ya Kupanda kwa halijoto duniani, ambayo mengi yanapingana na makubaliano ya kisayansi juu ya mabadiliko ya hali ya hewa. Maoni haya ni pamoja na madai kwamba athari hasi zimezidishwa na ni vyema kupinga kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi. Lomborg inakubali kwamba ongezeko la joto duniani ni la kweli na linalotokana na mwanadamu na litakuwa na athari kubwa lakini linaorodhesha kutokubaliana kwingine na makubaliano ya kisayansi
Kibati (lugha)
Kibati ni jina la lugha tofauti, k.m.
Antifona za Bikira Maria
Tenzi hizo zinatumiwa hasa na Wakatoliki lakini pia na baadhi ya Waanglikana.
Mia tano kumi na tisa
Mia tano kumi na tisa ni namba inayoandikwa 519 kwa tarakimu za kawaida na DXIX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 518 na kutangulia 520.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 173.
Mto Segara
unapatikana katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Jubba na hatimaye katika Bahari ya Hindi.
1405 KK
Makala hii inahusu mwaka 1405 KK (kabla ya Kristo).
Mia tano na ishirini
Mia tano na ishirini ni namba inayoandikwa 520 kwa tarakimu za kawaida na DXX kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 519 na kutangulia 521.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 5 x 13.
Emmett Till
Emmett Louis "Bobo" Till (25 Julai 1941 – 28 Agosti 1955) alikuwa mvulana Mmarekeni Mweusi ambaye aliuawa mjini Money,Mississippi baada ya kuonesha hali ya kimapenzi kwa mwanamke Mzungu.
Tukio la kifo
Till alikuwa anatokea mjini Chicago, Illinois. Alienda kuwaona ndugu zake katika eneo la Mississippi Delta ambapo akiwa huko alizungumza na Carolyn Bryant mwenye umri wa miaka 21. Alikuwa muolewa wa mmiliki wa grosari ndogo mjini humo. Usiku kadhaa baadaye, mume wa Bryant, Roy na kaka yake wa kufikia aliyeitwa J. W. Milam, walienda katika nyumba ya baba yake mkubwa Till. Wakamchukua Till hadi bandani.
Inaaminika huko walimpiga na kulitoa jicho lake moja. Kisha wakampiga risasi ya kichwa na kuutupa mwili wake katika Mto Tallahatchie. Mwili wkae uliokotwa katika mto baada ya siku tatu mbele.
Mazishi
Mwili wa Till ulirudishwa Chicago. Mama yake alitaka mazishi ya umma huku jeneza likiwa wazi. Alitaka kuuonesha ulimwengu jinsi mtoto wake alivyouawa. Maelfu ya watu walienda mazikoni hapo na kuona jeneza lake. Taswira ya mwili wake zilichapishwa katika majarida kibao ya Wamarekani Weusi na magazetini vilevile. Hili liliungwa mkono na watu weusi na weupe vilevile nchini Marekani. Hapo mwanzo, magazeti na maafsia usalama walikuwa kinyume na tukio hilo, yaani, waliona kama watendaji wameonewa wamepewe haki yao. Muda mfupi wakaanza kupata misukuosuko walipondwa na nchi nzima hasa kwa kuwatetea watu wa Mississippi kwa vitendo vyao. Hili lilipelekea watu kuanza kubwatuka na kuwaita wale wakosaji ni wauaji na si vingine.
Kesi
Kesi ya hao walioshtakiwa kwa kosa la kumuua Till ilivuta hisia ya watu wengi mno katika jamii. Bryant and Milam waliachiwa huru, yaani, hawakukutwa na hatia yoyote ya kumuua Till. Hakuwashtakiwa kwa kumtekenyara. Miezi kadhaa baadaye, kwa vile hawawezi kushtakiwa tena hasa kwa kufuatia muundo wa kesi kwa kipindi hicho ya kwamba, kwa makusudi wakati wa mahojiano ma jarida moja wakasema walimuu Till. Mauaji ya Till huhesabiwa kama tukio muhimu lililopelekea kuanzishwa kwa Harakati za Kutetea Haki za Mtu Mweusi nchini Marekani. Matatizo ya kuthibitisha kama kweli ule ulikuwa mwili wa Till uliathiri kesi. Hili ndilo hasa lilopelekea kufutiwa kesi kwa Bryant na Milam. Kesi ilifunguliwa upya na Kitengo cha Sheria cha Marekani mnamo 2004. Uchunguzi wa maiti ulifanyika. Ulithibitishwa kuwa ni ulikuwa mwili wa Till. Alizikwa katika jeneza jipya. Jeneza lake la zamani lilipewa kwa Taasisi ya Smithsonia.
Françoise Barré-Sinoussi
thumbnail|right|200px|Françoise Barré-Sinoussi Françoise Barré-Sinoussi (amezaliwa 30 Julai, 1947) ni mwanabiolojia kutoka nchi ya Ufaransa. Hasa alichunguza virusi visababishavyo ukimwi. Mwaka wa 2008, pamoja na Harald zur Hausen na Luc Montagnier, alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Mto Nyara (Arua)
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kiptuya
ni kata ya kaunti ya Nandi, eneo bunge la Chesumei, magharibi mwa Kenya.
Tenzi za Bikira Maria
Tenzi za Bikira Maria ni kundi la tenzi zinazolenga hasa kumheshimu Bikira Maria katika Ukristo wa Mashariki na Ukristo wa Magharibi, isipokuwa Waprotestanti wengi.
Zinatumika ndani na nje ya liturujia.
Kati ya hizo zote unajitokeza wimbo wa Bikira Maria unaopatikana katika Injili ya Luka 1:46-55.
Kisukari aina ya 2
Kisukari aina ya 2, uliojulikana awali kama kisukari kisichotegemea insulini au kisukari kinachoanza katika utu uzima ni tatizo la umetaboli linalotambulika kwa kiwango cha juu cha glukosi katika damu katika muktadha wa kukinza insulini na upungufu wa insulini kwa kiasi kidogo. Hii ni kinyume na kisukari aina ya 1 ambapo kuna upungufu wa insulini kufuatia kuharibika kwa seli za endokrini katika kongosho. Dalili kuu ni kiu kingi, kukojoa kila mara na kuhisi njaa kila wakati. Kisukari aina ya 2 huchangia hadi asilimia 90 ya visa vya kisukari huku asilimia 10 iliyosalia ikisababishwa na kisukari aina ya 1 na kisukari katika ujauzito. Unene wa kupindukia unakisiwa kuwa kianzishi kikuu cha aina ya 2 ya kisukari katika watu wenye uhatarisho kwa sababu ya jeni zao.
Kisukari aina ya 2 hudhibitiwa mwanzo kwa kuongeza mazoezi na urekebishaji wa lishe. Ikiwa viwango vya glukosi ya damu havijapunguzwa na hatua hizo, dawa kama metformin au insulini zinaweza kuhitajika. Watu wanaotumia insulini wanahitaji kukaguliwa viwango vya sukari ya damu kila mara.
Viwango vya kisukari vimeongezeka katika miaka 50 iliyopita, sambamba na unene wa kupindukia. Kufikia mwaka wa 2010 watu karibu milioni 285 wana kisukari ikilinganishwa na karibu watu milioni 30  katika mwaka wa 1985. Matatizo ya baadaye ya kiwango cha juu cha sukari ya damu ni pamoja na ugonjwa wa moyo, kiharusi, retinopathi ya kisukari inayoathiri uwezo wa kuona, matatizo ya figo, hali inayoweza kuhitaji dialisi, na kutozunguka vyema kwa damu viungoni kukipelekea kukatwa viungo. Matatizo makali ya ketoasidosisi, ambayo ni pamoja na ugonjwa wa aina ya 1 ya kisukari ni ya nadra. Hata hivyo, koma ya haipaosmola isiyo ya ketosisi inaweza kutokea.
Ishara na dalili
Dalili kuu za kisukari ni poliuria (kukojoa kila mara), polidipsia (ongezeko la kiu), polifagia(ongezeko la njaa) na kupoteza uzito wa mwili. Dalili zingine zinazotambulika mara nyingi wakati wa utambuzi ni pamoja na: historia ya kiwaa, kujikuna, niuropathia ya pembezoni, kurejea kwa maambukizi ya uke na uchovu. Hata hivyo, watu wengi hawana dalili mwanzoni na hutambuliwa baada ya vipimo vya mara kwa mara.Watu walio na aina ya 2 ya kisukari wanaweza kukosa koma ya haipaosmola isiyo ya ketosisi (hali ya kuwa na kiwango cha juu cha sukari ya damu inayohusishwa na kiwango kilichopungua cha ufahamu na kiwango cha chini cha shinikizo la damu).
Kisababishi
Kisukari aina ya 2 huendelezwa na mchanganyiko wa masuala ya mtindo wa maisha na jeni. Ingawa mtu binafsi anaweza kuvidhibiti baadhi ya visababishi, kama vile lishe na unene wa kupindukia, vingine kama umri, jinsia ya kike na jenetikia haviwezi kudhibitiwa. Ukosefu wa usingizi umehusishwa na kisukari aina ya 2. Uhusiano huu unaaminika kutokea kupitia jinsi umetaboli unavyoathiriwa na ukosefu wa usingizi. Hali ya lishe ya mama wakati wa ujauzito pia inaweza kuchangia, huku utaratibu mmoja ukiwa ni kubadilika kwa umethili wa DNA.
Mtindo wa maisha
Masuala kadhaa ya kimtindo huchangia ukuaji wa aina ya 2 ya kisukari ikiwa ni pamoja na unene wa kupindukia (unaofafanuliwa kwa kigezo cha uzani wa mwili cha zaidi ya thelathini), ukosefu wa mazoezi, lishe duni, dhiki na kuishi mjini. Mafuta ya ziada mwilini huhusishwa na asilimia 30 ya visa hivi kwa watu wenye asili ya China na Japani, asilimia 60-80 kwa Wazungu na Waafrika na asilimia 100 ya Wahindi kutoka Pima na watu wanaoishi katika Visiwa vya Pasifiki. Watu wasio na unene wa kupindukia wana uwiano wa kiuno na paja wa juu.
Masuala ya lishe pia huchangia hatari ya kupata aina ya 2 ya kisukari. Kutumia vinywaji vilivyo na sukari kwa wingi huhusishwa na ongezeko la hatari. Aina ya mafuta katika chakula pia ni muhimu, huku mafuta yasiyo na kifungo na mafuta yenye asidi zilizo na vifungo vingi yakiongeza hatari, na mafuta yenye vifungo vingi na mafuta yenye kifungo kimoja yakipunguza hatari. Kula mchele mweupe kwa wingi pia huzidisha hatari. Ukosefu wa mazoezi unaaminika kuchangia asilimia 7 ya visa.
Jenetikia
Visa vingi vya kisukari huhusisha jeni nyingi huku kila moja ikichangia sehemu ndogo ya uwezekano wa kuwa na aina ya 2 ya kisukari. Ikiwa mmoja wa pacha wanaofanana ana kisukari, uwezekano wa yule mwingine kupata ugonjwa huu maishani ni zaidi ya asilimia 90, ilhali kiwango katika pacha wasiofanana ni asilimia 25-50. Kufikia mwaka wa 2011, zaidi ya jeni 36 zinazochangia hatari ya kupata aina ya 2 ya kisukari zimetambuliwa. Jeni hizo kwa pamoja huchangia asilimia 10 tu ya vipengele vya ugonjwa huu vinavyoweza kurithiwa.Kwa mfano, aleli ya TCF7L2 huongeza hatari ya kupata kisukari kwa mara 1.5 na ndiyo hatari zaidi ya aina nyingi za kijeni. Jeni nyingi zinazohusishwa na kisukari huusika katika utendakazi wa seli za beta.
Kuna aina chache za kisukari zinazotokea kufuatia tatizo katika jeni moja (hali inayojulikana kama aina za la jeni moja za kisukari au "Aina maalumu za kisukari"). Hii ni pamoja na kisukari cha watu wachanga, sindromu ya Donohue na Sindromu ya Rabson-Mendenhall na nyinginezo. Kisukari cha watoto wachanga huchangia asilimia 1-5 ya matukio yote ya kisukari katika watoto wachanga.
Hali za kimatibabu
Kuna aina kadhaa za matibabu na matatizo mengine ya afya yanayoweza kusababisha kisukari. Baadhi ya matibabu hayo ni: glukokotikoidi, thiasidi, vizuia beta, dawa maalum za kutibu saikosisi, na statini. Watu ambao wamekuwa na kisukari katika ujauzito wako katika hatari kubwa zaidi ya kupata aina ya 2 ya kisukari. Matatizo mengine ya kiafya yanayohusishwa ni pamoja na: akromegali, Sindromu ya Chushing, uthiroidi, fekromositoma na baadhi ya aina za saratani kama vile glukagonoma. Upungufu wa testosteroni pia unahusishwa na aina ya 2 ya kisukari.
Pathofisiolojia
Aina ya 2 ya kisukari inasababishwa na upungufu katika uzalishaji wa insulini kutoka kwa seli za beta katika kuanzisha kukinza insulini. Kukinza insulini, ambako ni hali ya seli kutoweza kuitikia vyema kwa viwango vya kawaida vya insulini, hutokea hasa katika misuli, ini na tishu zenye mafuta. Kwa kawaida, insulini hukandamiza uzalishaji wa glukosi ndani ya ini. Hata hivyo, katika ukinzani wa insulini, ini huzalisha glukosi ndani ya damu isivyohitajika. Uwiano kati ya ukinzani wa insulini na utendakazi mbaya wa seli za beta hutofautiana kati ya watu walio na ukinzani wa kimsingi wa insulini na tatizo dogo la utoaji insulini, ikilinganishwa na watu walio na ukinzani mdogo wa insulini lakini hawawezi kuzalisha insulini.
Taratibu nyingine muhimu zinazohusishwa na aina ya 2 ya kisukari na ukinzani wa insulini ni pamoja na: ongezeko la kumeng’enya mafuta katika seli za mafuta, ukinzani na ukosefu wa inkretini, kiwango cha juu cha glukagoni katika damu, ongezeko la kuhifadhi chumvi na maji katika figo na pia mfumo mkuu wa neva kudhibiti umetaboli vibaya. Hata hivyo, si watu wote walio na ukinzani wa insulini wanaopata kisukari, kwani hitilafu za seli za beta kwenye kongosho kutoa insulini pia huhitajika.
Utambuzi
Shirika la Afya Duniani linafasili kisukari (aina ya 1 na 2) kama kipimo kimoja zaidi cha glukosi iliyo na dalili au vipimo vilivyopanda katika visa viwili:
Mbinu nyingine ya kutambua kisukari ni kuchukua vipimo mbalimbali vya sukari ya damu vya zaidi ya 11.1 mmol/l (200 mg/dL) huku vikilinganishwa na dalili za kawaida au pia kipimo cha himoglobini iliyo na glukojeni (HbA1c) cha zaidi ya asilimia 6.5. Mnamo mwaka wa 2009, Kamati ya Kimataifa ya Wataalamu iliyojumuisha wawakilishi kutoka Shirika la Kisukari la Amerika, Kongamano la Kimataifa la Kisukari na Shirika la Masomo ya Kisukari la bara Uropa ilipendekeza kizingiti cha asilimia ≥6.5 HbA1ckitumiwe kutambua kisukari.Pendekezo hili lilipitishwa na Shirika la Kisukari la Marekani mwaka wa 2010. Vipimo vinafaa kurudiwa iwapo mtu atatambulika kuwa na kisukari, isipokuwa ana dalili za kawaida na sukari ya damu ya >11.1 mmol/l (>200 mg/dl).
Kizingiti cha kutambua kisukari hutegemea uhusiano kati ya matokeo ya vipimo vya kubaini uwezo wa kustahimili glukosi, mfungo wa glukosi au HbA1cna matatizo kama matatizo ya retinali. Mfungo au vipimo mbalimbali vya sukari ya damu hupendekezwa kuliko kipimo cha kubaini uwezo wa kustahimili glukosi kwani vipimo hivi ni bora zaidi kwa watu. HbA1cni bora zaidi kwa sababu mfungo hauhitajiki, na matokeo yake huwa dhabiti lakini ni ghali kuliko kipimo cha glukosi ya damu. Inakadiriwa kuwa karibu watu asilimia 20 walio na kisukari nchini Marekani hawajatambua kuwa wana ugonjwa huu.
Aina ya 2 ya kisukari hutambulika kwa kiwango cha juu cha glukosi kwenye damu katika muktadha wa ukinzani wa insulini kwa kukilinganisha na upungufu wa insulini. Hii hailingani na Hii ni tofauti na[[aina ya 1 ya kisukari, ambapo kuna upungufu mkuu wa insulini unaosababishwa na kuharibika kwa seli za endokrini ndani ya kongosho na kisukari wakati wa ujauzito, ambacho ni kuanza upya kwa kiwango cha juu cha sukari ya damu katika ujauzito. Aina ya 1 ya kisukari inaweza kutofautishwa na ya 2 kwa msingi wa hali zilisababisha ugonjwa wenyewe. Ikiwa utambuzi hauaminiki, vipimo vya antibodi vinaweza kusaidia kudhibitisha aina ya 1 ya kisukari, ilhali viwango vya peptidi ya C vinaweza kudhibitisha aina ya 2.
Uchunguzi bainifu
Hakuna shirika lolote kuu linalopendekeza ubia wa uchunguzi bainifu wa kisukari kwani hakuna ushahidi kuwa hatua hii huboresha matokeo. Uchunguzi bainifu umependekezwa na Tume ya Marekani ya Huduma za Kinga kwa watu wazima wasio na dalili huku wakiwa na shinikizo la damu la zaidi ya 135/80 mmHg. Ushahidi hautoshi kupendekeza au kutopendekeza uchunguzi kwa watu walio na kipimo cha chini cha shinikizo la damu. Shirika la Afya Duniani linapendekeza vipimo kwa watu walio katika hatari kubwa pekee. Vikundi vilivyo katika hatari kubwa Marekani ni pamoja na: watu wa umri wa zaidi ya miaka 45 walio na jamaa wa kiwango cha kwanza aliye na kisukari, koo maalumu kama vile Wahispania Wamarekani, Wamarekani wa asili ya Kiafrika na Wamarekani asilia, watu walio na historia ya kisukari wakati wa ujauzito, sindromu ya uvimbe wa ovari, unene wa kupindukia na hali zinazohusishwa na sindromu ya umetaboli.