cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sebastian Giovinco
Wasifu wa Kimataifa
Giovinco kisha alishiriki katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka wa 2008 kwa ajili ya timu ya Kiitaliano. Alifunga bao la kwanza katika ushindi wa 3-0  dhidi ya Honduras katika mechi ya ufunguzi ya shindano hilo ambapo alifunga bao hilo kutoka nje ya boksi kwa mguu wake wa kushoto. Pia alionyesha mchezo wa kuvutia katika mechi ya pili dhidi ya Korea Kusini. Ndoto yake ya kushinda taji la Olimpiki lilitumbukia nyongo baada ya Italia kupoteza 3-2 dhidi ya Ubelgiji katika robo-fainali.
Klabu
Juventus:
Timu ya Kitaifa
Vijana wasiozidi umri wa miaka 21 ya Italia
Mto Mkombe
jina la mito miwili ya Tanzania:
Mto Nyarurama
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Hifadhi ya Msitu wa Atewa
Hifadhi ya Msitu wa Atewa, iko katika eneo la Akyem Abuakwa kusini mashariki mwa Ghana, karibu na mji wa Kibi, na kusini magharibi mwa Uwanda wa Kwahu ambao unaunda mpaka wa kusini-magharibi wa Ziwa Volta.
Tororo
thumb|300px|Mwamba ya Tororo.
Hifadhi ya Msitu wa Atewa
Hifadhi ya Msitu
right|thumb|300x300px| Giant African swallowtail ( Papilio antimachus ) Eneo kubwa la hifadhi hiyo limetangazwa kuwa hifadhi ya msitu, Likijumuisha takribani hekta 17,400 za msitu wa kijani kibichi, ambao ni nadra katika nchi ya Ghana.
Tororo
Tororo ni mji mkuu wa Wilaya ya Tororo nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 40,400.
Hifadhi ya Msitu wa Atewa
Hifadhi ya Msitu
Hifadhi hiyo inasimamiwa na Tume ya Misitu ya Ghana kwa ushirikiano na wadau wengine, muhimu miongoni mwao ni Taasisi ya Mazingira ya Okyeman, ambayo imewazuia watu kulima katika eneo hilo na badala yake inajaribu kuhimiza utalii wa mazingira. Hata hivyo, hifadhi iko chini ya shinikizo la ukataji miti na kuwinda nyama ya porini. Pia ni hatari kwa shughuli za uchunguzi wa madini, kwa kuwa hifadhi hiyo ina madini ya dhahabu pamoja na bauxite ya kiwango cha chini.
Mto Mfulsi
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi).
Hifadhi ya Taifa ya Nini-Suhien
thumb|[[Ramani ya Hifadhi ya Taifa ya Nini-Suhien.]] Hifadhi ya Taifa ya Nini-Suhien inapatikana nchini Ghana. Ilianzishwa mnamo 1976. Sehemu hii ina ukubwa wa kilomita za mraba 160.
Pamoja na Hifadhi ya Rasilimali ya Ankasa, mbuga ya kitaifa ni sehemu ya 500 sqkm Eneo la Hifadhi la Ankasa.
Mto Mangali
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.
Tuwanyika
Chonge zao ni meno ya nyuma kabisa lakini wanaweza kuingiza sumu waking'ata mtu. Hata hivyo sumu yao haina hatari sana kwa watu; inaweza kusababisha maumivu ya kichwa. Wakikaribishwa hutoroka au wasipoweza wanapanua shingo kwa ukaya na kuinua sehemu mbele ya mwili kama fira.
Mto Nkisi (Uganda)
unapatikana katika wilaya ya Bundibugyo, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Nyarushawe
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Abim
Abim ni mji mkuu wa Wilaya ya Abim nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 15,500.
Mto Ntoma (Bundibugyo)
unapatikana katika wilaya ya Bundibugyo, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kigoda
Kigoda ni kiti ambacho kinafanana na meza ndogo ambayo huwa haswa na matendeguu matatu au manne.
Matelemko ya Rusizi
yanapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji yake huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Muhimbili
Historia
Mwaka 1919 ilikabidhiwa mikononi mwa serikali ya kikoloni ya Waingereza walioendelea kuiendesha kama hospitali kwa Waafrika. Mwaka 1956 majengo yaliongezeka yaliyofunguliwa rasmi kama "Dar Es Salaam General Hospital" na Margaret binti wa mfalme wa Uingereza na muda mfupi baadaye ilipokea jina la "Princess Margaret Hospital".
Baada ya uhuru ilipata jina la "Muhimbili", ambalo limetokana na neno la Kizaramo "mibili" likimaanisha kiungo cha mtoto tumboni na mama yake (plasenta) Hospitali ilipoanza Wazaramo walisema "Hapo ndipo wanawake wanapokwenda kuacha mibili yao". Neno Muhimbili likazaliwa hivyo, nalo ladumu hadi leo.
Chuo kikuu cha Muhimbili kilianzishwa mwaka 1963: kilifunguliwa kama "Chuo cha Afya Dar es Salaam" ndani ya hospitali iliyoitwa awali Princess Margaret Hospital na wanafunzi 10 waliofuata kozi za uganga au upasuaji.
Mwaka 1968 kikafanywa ni kitengo cha tiba katika Chuo Kikuu cha Dar es Salaam.
Tangu 2007 imeandikishwa kama Chuo Kikuu cha Afya na Sayansi Shirikishi cha Muhimbili (kwa Kiingereza: Muhimbili University of Health and Allied Sciences; kifupi: MUHAS ).
Adjumani
thumbnail|right|280px|Roundabout katika Mji wa Adjumani
Muhimbili
Historia
Leo hii Muhimbili ina shule ya madaktari, wauguzi, mafamasia, waganga wa meno, maafisa afya mazingira, maafisa mazingira na elimu ya juu ya afya.
Adjumani
Adjumani ni mji mkuu wa Wilaya ya Adjumani nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 28,700.
Mto Rubugenge
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji yake huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
TvN
TvN (kifupisho cha: Total Variety Network) ni mtandao wa runinga ya kulipia ya Korea Kusini inayomilikiwa na idara ya E&M ya CJ ENM. Programu ya TvN inapatikana kwa kebo, kwenye setilaiti kupitia SkyLife, na majukwaa ya IPTV huko Korea Kusini.
Shira
Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia Shira (nyota)
Shira ni kimiminika kizito ambacho kimsingi ni mmumunyo wa maji na sukari. Inapatikana kwa kuchemsha maji na sukari au maji ya matunda (yenye sukari ndani yake) na hivyo kupunguza kiwango cha maji ambayo yanavukizwa ilhali sukari inabaki. Inafanana na asali.
Kiwango kikubwa cha sukari kinawezesha kutunzwa kwa shira hata bila friji kama chombo chake kimefungwa vizuri.
Shira hutumiwa kwa kutengeneza vinywaji, katika upishi wa vyakula, kuoka kwa keki na mikate halafu pia kama dawa.
Mto Nyaduli
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Mlandasi
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.
Amolatar
thumb|Ramani ya Amolatar Nchini Uganda
Mto Nyahuka
unapatikana katika wilaya ya Bundibugyo, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kipazasauti cha sikio
thumb|280x280px|Kipazasauti cha sikio kinachoitwa Sennheiser HD555. Kipazasauti cha sikio au spika ya sikio (kwa Kiingereza: headphones) ni kifaa kinachotumika kwa kutoa sauti masikioni.
Mto Ntotoro
unapatikana katika wilaya ya Bundibugyo, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Orodha ya masoko ya hisa barani Afrika
Hii ni Orodha ya masoko ya ubadilishanaji hisa barani Afrika.
Wanachama wa Shirika la Masoko ya Hisa ya Afrika (ASEA) wameonyeshwa kwa alama ya asteriski *.
Afrika ina angalau Soko moja la hisa la kanda, lile la Bourse Régionale des Valeurs Mobilières, au BRVM, lililoko mjini Abidjan, Ivory Coast. BRVM inatumiwa nchi za Benin, Burkina Faso, Guinea-Bissau, Ivory Coast, Mali, Niger, Senegal na Togo.
Wahaya
Wahaya ni kabila la watu linalopatikana katika Mkoa wa Kagera, Kaskazini Magharibi mwa Tanzania, kandokando ya Ziwa Victoria hadi mpakani kwa Uganda.
Lugha yao ni Kihaya.
Kabila hilo ndilo linalojulikana kuliko yote ya mkoa wa Kagera, ila ndani yake kuna vijikabila vidogovidogo, kama vile Waziba wa Kiziba, Wahamba wa Muhutwe, Wayoza na Waendangabo wa Bugabo, Wanyaiyangilo wa Muleba, Wasubi wa Biharamulo, Walongo wa Geita. Wengine wanawahesabu mle pia Wanyambo wa Karagwe na Kyerwa.
Tofauti kati ya vijikabila zinatambulika kutokana na mabadiliko madogo madogo tu ya maneno na pia lafudhi ya Kihaya ya hiyo sehemu, chakula, ngoma za asili, majina ya asili.
Mfano: Viazi vitamu (Kiswahili) = ebitakuli (Kiziba) = enfuma (Kihamba, Kiyoza na Kinyaihangilo ) Wahaya ni maarufu kwa uzalishaji wa ndizi na kahawa. Ni kabila ambalo hupenda sifa, kujisifu na kusifiwa. Pia kabila hilo halitasahaulika kwa jinsi walivyopata shida mwaka 1978 kutokana na vita vya Kagera.
Elimu: kuingia kwa wamisionari katika karne ya 19 ambao walianzisha shule nyingi za awali na za kati ambapo ilibidi mtu abatizwe ili aweze kupata elimu. Wazazi wengi walipeleka watoto wao kubatizwa na hapo kukaanza mvutano, sababu wamisionari walikuwa Wakatoliki kutoka Ufaransa na Uswisi na Walutheri kutoka Ujerumani na Uholanzi. Ndipo kukaanza mashindano ya kuanzisha shule nyingi ili kupata waumini wengi.
Ndiyo maana maeneo hayo ya Kagera elimu ni ya juu kwa wakazi wake na huduma za afya kuliko mikoa jirani. Na kilimo cha kahawa kiliwapa wenyeji fedha za kujenga nyumba bora na kupeleka watoto wao kwenye elimu ya juu zaidi. Pia kulianzishwa chama cha ushirika cha mkoa ambacho kilianzisha shule za watoto wa wakulima kuwasomesha na kutoa mikopo. Eneo hilo lilizidi kurutubishwa kushinda maeneo mengine mengi ya nchi kutoa Uchagga.
Pia wamisionari walianzisha shule za utawa, seminari na chuo cha kutoa mapadri wao wenyewe.
Mto Ruce
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji yake huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mto Nyabiasi
Maji yake yanaishia katika mto Semliki, ziwa Albert, mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Monokore
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi).
Mto Rugogo
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji yake huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mto Rugomer
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Gifted Hands, The Ben Carson Story
Gifted Hands, The Ben Carson Story ni hadithi ya kweli inayohusu maisha ya Daktari mtaalamu wa Nyurolojia Ben Carson Katika kitabu hiki, Carson anaelezea historia yake kuanzia alivyokuwa mtoto katika eneo la Detroit hadi wakati akiwa mkurugenzi wa idara ya watoto ya Nyurolojia  katika Hospitali ya Johns Hopkins akiwa na umri wa miaka 33. Kitabu hiki kilichapishwa na kutoka mwaka 1996 kikiwa kimetengenezwa na mwandishi maarufu Cecil Murphy.
Mandhari ya Kitabu
Kitabu cha Gifted Hands, kimendikwa kwa kufuata eneo halisi alilokuwa akiishi Ben Carson na kukulia hapo, eneo la Detroit nchini Marekani na badae kwenda kusoma katika chuo kiku cha Yale katika masomo yake ya udaktari
Sehemu ya Kwanza
Katika sehemu ya kwanza ya kitabu hiki, inaeleza jinsi mama yake Ben anayeitwa Sonya Carson akiwaelezea watoto wake kuwa baba yao hatarudi nyumbani,na hali ya kutokuwa na fedha katika familia yao. Ben anajari kusisitiza mama yake amsisitize baba yao arudi nyumbani bila mafanikio, na hadi mwisho wa sehemu hiyo,mama yake Ben anajaribu kuwaonesha watoto wake kuwa hakuna njia itakayomfanya baba yao arudi nyumbai.
Sehemu ya Pili
Katika sehemu hii, Sonya Carson ambaye ni mama yeke Ben na kaka yake Curtis, anakasirika kutokana na Curtis kuhgamishiwa katika shule ya ufundi. Mama yake Ben anazidiwa na kupata ugonjwa wa akili na hivyo anawaaga watoto wake kuwa anakwenda mbali kwa muda wa siku chache na anatumia nafasi hiyo kuhudhuria matibabu ya ugonjwa wa akili.
Sehemu ya tatu
Curtis na Ben pamoja na mama yao wamehamia katika eneo ambalo li la hali ya chini zaidi, mama yao akiendelea kufanya kazi katika sehemu mbili au zaidi. Akiwa na miaka minane tu, Ben anapenda moja ya mifano iliyoliyoku waikitolewa na mchungaji katika kanisa lao la Kisabato, na baadae wakati wa kutoka kanisani, Ben anamwambia mama yake kuwa angependa kuwa daktari pindi atakapokuwa mkubwa, na mama yake anakubali.Lakini bado Ben alikuwa anafanya vibaya darasani akipata alama sifuri katika masomo mbalimbali.
Ben na kaka yake wanaendelea kupatwa na matatizo ya kubaguliwa katika maeneo mengi, lakini kwa wakati huu, Ben anafanya vizuri kidogo katika somo la Hesabu japo mama yake bado anaamini kuwa angeweza kufanya vizuri zaidi. Wanajaribu kumficha mama yao juu ya mambo mbalimbali ya kibaguzi wanayokumbana na yo ili kumkinga asiumie na matati zaidi.
Sehemu ya nne
Akiwa anefanya vizuri sasa katika masomo yake, Ben anaendelea kukabiliwa na mambo ya kibaguzi katika shule ya Hunter Junior High.Na ndio katika wakati huu hasa,,Ben natambua umuhimu wa Mungu katika maisha yake. Katika sehemu ianyofuatia yaani sehemu ya tano,Ben ana kabiliwa na hasira ya ajabu,anajari hata kumuua rafiki yake anaitwa Bob na kisu na ndipo Ben anapogeuka na kuanza kuani uwepo na msaada wa Mungu katika maisha yake.
Kuanza kupenda Udaktari
Ben alionesha dalili za kuwa daktari akiwa bado mdogo sana, kutokana na kumwona kaka yake akiwa na nguo za jeshi la ROTC Ben alivutiwa na kuamua pia kujiunga na jeshi, alifanya vizuri sana akiwa huko na kupata nafasi mbalimbali za uongoza kiasi cha kumpita kaka yake. Baadae aliacha jeshi na kuanza kujifunza muziki. lakini hadi wakati huu, bado aliendelea kupenda kuwa daktari.
Mto Mosi
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi).
Gifted Hands, The Ben Carson Story
Kuchagua Chuo
Wakati wa kuchagua chuo ulipofika Ben alikumbana na mtihani mwingine, akiwa na dola kumi ambayo ndio kiingilio halisi cha fomu ya kujiunga, Ben alitaka kuchagua kati ya chuo cha Yake na chuo kikuu cha Harvard. Baadae aliamua kuchagua na hatimaye kujiunga na chuo kikuu cha Yale ambapo huko alipata vikwazo mbalimbali ikiwa ni pamoja na kushindwa kuelewa baadhi ya masomo hususani somo la Kemia na kupata muujiza wa kuota mtihani. Akiwa chuoni, Ben anakutana na msichina aniyeitwa Candy, ambaye baadae ndiye anakuja kuwa mke wake.Baadae Ben anakuwa daktari na kuanza kazi katika Hospitali ya Johns Hopkins.
Akiwa Kazini
Akiwa kazini katika hospitali ya Johns hopikins, Dr Ben anafanya upasuaji wa hali ya juu, huku siku za mwanzo akikabiliwa na hali ya ubaguzi kutokana na yeyey kuwa mwenye asili ya Afrika. Lakini Dr Ben anafanikiwa kufanya upasuaji ambao kwa hakika ulionekana maajabu, hususani alipoongoza timu ya madaktari waliotenganisha mapacha wawili waliokuwa wameungana katika eneo la kichwani na watoto wote kuweza kuishi baada ya Upasuaji huo.
Familia yake
Akiwa na watoto wawili, na mke wake Candy Ben anatoa mwanga kwa watoto wadogo hususani wanookuwa na kuwa na vipaji maalumu, kugundua vipaji vyao na kuvifanyia kazi ili kuweza kufikia malengo yao. Ben na Candy wanapanga kuanzisha taasisi itakayowasaidia watoto wadogo wenye vipaji likini hawana uwezo wa kusoma. Anaendelea katika kitabu cha "Think Big"
Apac
Apac ni mji mkuu wa Wilaya ya Apac nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 12,400.
Mto Mkukwe
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.
Mto Nyakabosiri
unapatikana katika wilaya ya Bundibugyo, magharibi mwa Uganda.
Abushiri ibn Salim al-Harthi
250px|thumb|Abushiri mnamo 1888.
Mto Nyakabosiri
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Abushiri ibn Salim al-Harthi
Abushiri ibn Salim al-Harthi alikuwa kiongozi wa upinzani dhidi ya ukoloni wa Wajerumani katika maeneo ya Pangani na pwani ya Tanzania ya leo mnamo 1889.
Alikuwa mfanyabiashara na mwenye mashamba ya miwa karibu na Pangani.
Mnamo Agosti 1889 aliongoza upinzani dhidi ya utawala wa Shirika la Kijerumani kwa Afrika ya Mashariki katika eneo la Pangani.
Baada ya miezi ya mapambano (taz. vita ya Abushiri) alikamatwa na hatimaye kunyongwa na Wajerumani tarehe 16 Desemba 1889.
Amuru
thumb|Ramani ya Amuru,Uganda thumb|Wanakijiji wa Amuru,Uganda
Hifadhi ya Taifa ya Mole
alt=Tembo wa msituni mwenye asili ya Kiafrika|thumb|Tembo wa msituni mwenye asili ya Kiafrika Hifadhi ya Taifa ya Mole ndiyo kimbilio kubwa la wanyamapori nchini Ghana. Hifadhi hiyo iko katika eneo la Savannah nchini Ghana kwenye savanna na mifumo ya ikolojia ya pwani kwenye mwinuko wa km 50, na mwinuko mkali unaounda mpaka wa kusini wa mbuga hiyo.
Lango la hifadhi hiyo linafikiwa kupitia mji wa karibu wa Larabanga. Mito ya Levi na Mole ni mito ya ephemeral inayopita kwenye hifadhi. Eneo hili la Ghana linapokea zaidi ya mm 10 kwa mwaka wa mvua. Utafiti wa muda mrefu umefanywa kwenye Hifadhi ya Taifa ya Mole ili kuelewa athari za wawindaji wa binadamu kwa wanyama walio kwenye hifadhi.
Historia
Ardhi ya mbuga hiyo iliwekwa kando kama kimbilio la wanyamapori mnamo 1958. Mnamo 1971, idadi ndogo ya watu wa eneo hilo walihamishwa na ardhi iliteuliwa kuwa mbuga ya Taifa.
Mto Nyamatorwe
unapatikana katika wilaya ya Bundibugyo, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Lahoh
Lahoh (Kiarabu: لحوح, kiromania: laḥūḥ, Kisomali: laxoox (𐒐𐒖𐒄𐒝𐒄) au canjeero (𐒋𐒖𐒒𐒃𐒜𐒇𐒙),kiebrania:לַחוּח [lɑħɔħ]),kwa kiarabu kutokea kwenye asili ya kiarabu neno "lawh" ni mkate wa sponji, bapa kama vile chapati uliotokea Somalia. Ni aina ya mkate bapa unaoliwa mara kwa mara nchini Somalia, Djibouti, Ethiopia na Yemen. Wahamiaji Wayahudi wa Yemeni walieneza chakula hicho nchini Israeli. kinaitwa Laxoox/Lahoh au Canjeero/Canjeelo nchini Somalia, Somalia na Djibouti, na kinaitwa Lahoh/Lahuh Yemen.
center|thumb|Lahuh, Laxoox, Canjeero, au Canjeelo
Mto Nyambogo
unapatikana katika wilaya ya Bundibugyo, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Mkombe (Rukwa)
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.
Arua
thumb|Ramani ya Arua,Uganda
Arua ni mji mkuu wa Wilaya ya Arua nchini Uganda.
Idadi ya wakazi wake ni takriban 53,600.
Ukosoaji wa dini
Ukosoaji wa dini ni mtindo wa kitaalamu wa kuchungulia matamshi ya dini, mafundisho yake na hali yake halisi kwa misingi ya akili ya binadamu bila ya kukubali ukweli wa imani yake, kama matamshi, mawazo na maandiko ya kibinadamu.
Kuna aina na ngazi nyingi za ukosoaji kama vile:
na nyingine nyingi.
Mariana Ochoa
Mariana Yolanda Ochoa Reyes (amezaliwa Mexico City, Mexico, 19 Februari 1979) ni muigizaji wa filamu na mwanamuziki kutoka nchi ya Mexico.
Ukosoaji wa dini
Ukosoaji wa dini unapatikana kwa namna mbalimbali hata ndani ya jumuiya za kidini, k.mf.:
Mariana Ochoa
Alikuwa mwanachama wa kundi la muziki maarufu kama OV7 (awali lilifahamika kama La Onda Vaselina). Baada ya kuachana, Ochoa alianza kujitangaza mwenyewe katika masuala ya muziki na uigizaji.
Maisha ya filamu na muziki
Tamthilia yake kwanza kumpa umaarufu na kukubalika kwa Mariana ilikuwa La Hija Del Jardinero, iliyo andaliwa na TV Azteca production. Tamthilia hiyo ilipokelewa vizuri tu huko Latini Amerika.
Hivi karibuni Mariana alitoa tamthilia nyingine nzuri ya kuvutia iitwayo "Amor Sin Condiciones" na kuweza kuipiku hata ile ya 'Secreto de Amor' ambayo iliandaliwa mwaka 2001 na kampuni ya Venevisión wakishirikiana na Fonovideo ya Miami nchini marekani.
Pamoja Ochoa na kushughulika na kurekodi albamu yake ya pili lakini bado pia anashughulika na kurekodi tamthilia mpya itakayo rushwa hewani na TV Azteca, tamthilia inaitwa "Se Busca un Hombre" ambayo pia inaandaliwa na kampuni ya TV Azteca.
Scarlet Ortiz
Hevis Scarlet Ortiz Pacheco (amezaliwa tar. 12 Machi 1974, Caracas, Venezuela) ni muigizaji wa filamu na tamthilia kutoka nchini Venezuela. Anafahamika zaidi kwa jina la Camila Montes de Alba katika tamthilia ya "Todo Sobre Camila" iliyochezwa katika nchi mbili tofauti kati ya Peru na Venezuela.
Ortiz pia ameigiza tamthilia nyingi ukiacha ile ya Todo Sobre Camila, moja kati ya tamthilia alizoigiza kama vile Mi Vida Eres Tu iliyochezwa mwaka 2006 nchini Venezuela, Todos Quieren con Marilyn iliyochezwa nchini Kolombia na Secreto de Amor iliyochezwa nchini kwao huko Venezuela.
Kriptoni
Ni elementi haba sana yapatikana kwa kiasi kidogo katika angahewa kama gesi adimu na bwete isiyo na rangi wala ladha.
Mto Mowe
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.
Kajinapenda
thumb|Erastes (mpenzi) na Eromenos (wapenzi) wakibusu. Tondo ya kikombe chenye rangi nyekundu cha Attic, karibu mwaka 480 KK Kajinapenda (kwa Kiingereza: ephebophilia) ni pendo la kijinsia kwa vijana.
Mto Rugongo
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Mto Mpanda
Mto Mpanda ni jina la mito kadhaa ya Afrika, ikiwemo:
Mto Rugune
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji yake huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mto Nyansimere
unapatikana katika wilaya ya Bundibugyo, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Ruke
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji yake huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Kaabong
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Kaabong
Kaabong ni mji mkuu wa Wilaya ya Kaabong nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 19,500.
Mto Rukanantwa
Maji yake huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mto Mpasa
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.
Mto Msambia
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi).
Dokolo
thumb|Picha ya ramani kuonesha mji wa Dokolo Nchini Uganda
Mto Runani (Burundi)
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji yake huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mto Runyami
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji yake huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mto Mpanda (Rukwa)
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.
Mto Rutoba
unapatikana katika wilaya ya Bundibugyo, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Msefwe
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi).
Mto Rwabatwa
unapatikana katika wilaya ya Bundibugyo, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
C
right|Herufi C kwa maandishi mbalimbai
C ni herufi ya tatu katika alfabeti ya Kilatini. Katika matumizi ya Kiswahili kwa kawaida inatokea tu pamoja na "h" kuwa "ch". C peke yake si kawaida katika maneno ya Kiswahili isipokuwa katika majina ya kigeni.
Historia ya herufi "C"
Asili ya herufi C ni pamoja na G katika miandiko iliyotangulia alfabeti ya Kilatini. Waroma walipokea mwandiko kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki walipokea kutoka Wafinisia.
Waitalia ya kwanza hawakuwa na sauti ya "g" wakatumia alama kwa aina ya "k". Waroma wakaipokea hivyo lakini walikuwa na sauti ya "g" hivyo mwanzoni walitumia "C" kwa sauti zote mbili. Baadaye waliona vema kutofautisha kati ya sauti za "k" na "g" wakaongeza mstari kwenye C kuifanya G. "C" ikabaki kwao kwa kuandika sauti ya "k". Lakini katika lugha ya Kilatini matumizi ya awali bado hukumbkwa katika kifupi cha jina "Gaius" linalofupishwa kwa kuandika "C.".
Chama cha Wawindaji wa Kitaaluma cha Afrika Mashariki
Chama cha Wawindaji wa Kitaaluma cha Afrika Mashariki kilikuwa shirika la wawindaji Wazungu wa Afrika Mashariki lililoanzishwa Nairobi, Kenya mnamo 1934. Washiriki wanaojulikana ni pamoja na Philip Percival, Harry Selby, Sydney Downey na Donald Ker. Kaulimbiu yao ilikuwa "wala hofu wala upuuzi".
Dekha Abdi
Dekha Ibrahim Abdi ni mfanyakazi wa huduma za jamii na amani nchini Kenya aliyepokea Tuzo Mbadala ya Nobel (Right Livelyhood Award) ya 2007.
Chama cha Wawindaji wa Kitaaluma cha Afrika Mashariki
Chama kiliundwa kutokana na hamu ya kudhibiti uwindaji kufuatia maendeleo ya kiteknolojia, na kufanya upatikanaji wa maeneo ya uwindaji kijijini uwe rahisi zaidi. Wakati wa uwepo wake kiliweza kutimiza mengi na kuhifadhi wanyamapori wa Afrika Mashariki na labda kuwa moja ya jamii za aina yake zinazoheshimika ulimwenguni.
Dekha Abdi
Dekha Abdi ni mwenyeji wa Wajir katika Kenya ya Kaskazini alikozaliwa mw. 1964. Tangu 1992 alijishughulisha na matatizo ya kurudisha amani katika mapigano kati ya vikundi vya eneo la Wajir akaanzisha Kamati ya Amani ya Wajir (Wajir Peace Comittee).
Chama cha Wawindaji wa Kitaaluma cha Afrika Mashariki
Chama kilivunjwa mnamo 1977 wakati Kenya ilipiga marufuku uwindaji wa wanyama wakubwa. Rekodi rasmi za chama hicho zinashikiliwa katika Chuo Kikuu cha Florida, na picha zilizochaguliwa na hati za maandishi zinapatikana mkondoni.
Dekha Abdi
Tangu shuleni Dekha ambaye ni Mwislamu alijenga uhusiano mwema na Wakristo. Uhusiano huo aliimarisha wakati wa fitina za Wajir za mwaka 1998 wakristo mjini waliposhambuliwa na vijana Waislamu. Dekha alishiriki katika kuanzisha kamati ya usaidizi iliyounganisha wakina mama Wakristo na Waislamu waliokutana pamoja kwa sala na majadiliano. Kutoka hapa kamati ya kimadhehebu ya dini zote ikaundwa liliyosaidia kukomesha hasira kati ya waumini wa dini mbalimbali.
Chama cha Wawindaji wa Kitaaluma cha Afrika Mashariki
Miaka ya Awali
Chama cha wawindaji wa kitaaluma cha Afrika Mashariki kilianzishwa mnamo Aprili 12, 1934 na kikundi cha wawindaji Wazungu ambao walikuwa wamekusanyika katika Hoteli ya Norfolk jijini Nairobi Kenya. Waanzilishi walikuwa na wasiwasi juu ya athari za maendeleo ya kiteknolojia kwa idadi ya wanyama pori wa Kenya na walitaka kudhibiti tasnia ya uwindaji huko. Kwa mfano, maendeleo ya teknolojia ya magari yalikuwa yamewezesha upatikanaji wa maeneo ya mbali ya wanyamapori. Ndani ya miaka michache ya kwanza ya uwepo wake, Chama kiliweza kupata sheria kali zaidi Afrika Mashariki za mchezo ulimwenguni. Sheria hizi ni pamoja na kulinda spishi wanawake wa kila aina na kupiga marufuku uwindaji wa usiku na matumizi ya mbwa. Uuzaji wa nyama ya mchezo pia ulikatazwa, kama vile upigaji risasi wa wanyama karibu na mashimo ya kumwagilia au ya magari ya safari. Katika miaka yake ya mapema, pia iliendelea kushinikiza mamlaka kuunda maeneo ya uhifadhi kwa wanyamapori wa Afrika Mashariki.
Dekha Abdi
Tangu 1996 Dekha amefanya kazi kabisa katika miradi mbalimbali za kujenga amani na maelewano akiweka uzito upande wa ushirikiano kati ya dini na imani katika Kenya ya Kaskazini, kitaifa, kibara na kimataifa.
Juhudi zake zikaheshimiwa sasa kwa kutolewa tuzo ya Right Livelyhood Award inayojullikana zaidi kama Tuzo Mbadala ya Nobel.
Chama cha Wawindaji wa Kitaaluma cha Afrika Mashariki
1990
Kufikia miaka ya 1970, nchi mojamoja zilianza kuunda vyama vyao vya wawindaji, lakini hakuna kilichoshindana na Chama cha wawindaji wa Kitaaluma cha Afrika Mashariki katika mwisho wa uhifadhi wake. Wanachama wa Chama cha wawindaji wa taaluma cha Afrika Mashariki walikuwa na nguvu kabisa katika maswala ya ndani na wakaanza kushinikiza hata wakati huo kuunda maeneo ya uhifadhi. Washiriki wake wawili, Sydney Downey na Donald Ker, walianza kushawishi kuanzishwa kwa pori la akiba ambalo lingejumuisha pembetatu nzima ya Masai Mara, pendekezo ambalo mwangalizi mkuu wa wanyama wa Kenya aliunga mkono. Wawili hao pia walishawishi hifadhi sawa na hiyo mpakani mwa Serengeti ya Tanganyika. Walakini licha ya kufanya kazi katika uhifadhi, chama hicho kilivunjwa mnamo Septemba 26, 1977 wakati Kenya ilipiga marufuku uwindaji rasmi ndani ya mipaka yake.
Hifadhi ya Taifa ya Kyabobo
thumb| [[Maporomoko ya maji katika Hifadhi ya Kitaifa ya Kyabobo]] Hifadhi ya Taifa ya Kyabobo (inatamkwa kama CHAY-a-bobo) ni kilomita za mraba 360 za mbuga ya taifa nchini Ghana.
Kyabobo iko katika Mkoa wa Oti kwenye mpaka na Togo. Mji wa karibu na hifadhi ni Nkwanta.
Hifadhi hiyo ilianzishwa mwaka 1993 lakini mipaka yake ilirekebishwa mara kadhaa hadi Septemba 1999 wakati mpaka wa sasa na wa mwisho ulipowekwa. Mlima wa pili kwa urefu nchini Ghana, Mlima Dzebobo unapatikana ndani ya hifadhi hiyo na unawapa wageni mtazamo wa kuvutia wa Ziwa Volta.
Hifadhi hiyo iko katika eneo la mpito kati ya msitu wa mvua wa kitropiki na savanna ya miti. Wanyamapori wa Hifadhi hii ni pamoja na tembo wa Kiafrika, chui wa Kiafrika, nyati wa Kiafrika, na spishi kadhaa za nyani.
Mwezi mwandamo
400px|thumb|Awamu za Mwezi - Mwezi mwandamo ni na. 1 (Nuru ya Jua kutoka kushoto) |thumb|800px|Awamu za mwezi kuanzia [[mwezi mwandamo (1) kupitia hilali (2), robo ya kwanza, nusu mwezi, robo ya tatu, mwezi mpevu (5) hadi mwezi mwandamo tena]] Mwezi mwandamo (kwa Kiing. New Moon) ni awamu ya Mwezi ambapo hauonekani kwa macho. Awamu hiyo inatokea kila baada ya siku 29 1/2.
Katika awamu hiyo Mwezi uko kati ya Dunia na Jua. Hivyo ni nusu ya Mwezi isiyoonekana kutoka Duniani ndiyo inayopokea nuru ya Jua lakini upande ambao tunatazama uko kivulini.
Hali halisi upande unaotazama Dunia hauko gizani kabisa kwa sababu unapokea kiasi cha nuru inayoakisiwa kutoka uso wa Dunia. Lakini wakati wa mchana nuru ya Jua ni kali zaidi hivyo hatuoni Mwezi.
Ilhali Mwezi uko kati ya Jua na Dunia, kuna hali ya pekee. Kama Mwezi unapita kamili mstari uliopo baina ya Jua na Dunia, unafunika Jua kwa muda mfupi. Kwa njia hiyo kivuli cha Mwezi kinapita kwenye uso wa Dunia. Watu waliopo katika eneo la kivuli chake wanaona kupatwa kwa Jua.
Mwaka
thumb|Analemma ikionyesha mabadiliko ya nafasi ya jua katika kipindi cha mwaka Mwaka ni kipindi cha takriban siku 365 katika Kalenda ya Gregori ambayo imekuwa kalenda ya kawaida kimataifa ikifuata mwendo wa jua.
Mwaka katika kalenda ya jua
Katika kalenda za jua mwaka unalingana na muda wa mzunguko mmoja wa dunia kwenye mzingo wake kuzunguka jua letu.
Muda kamili wa mzunguko huu ni siku 365.2425.
Kwa sababu hiyo kalenda ya Gregori inaongeza mwaka mrefu wa siku 366 katika utaratibu ufuatao:
Nyota ya Wolf-Rayet
Nyota ya Wolf-Rayet ni jina la kutaja nyota ambazo ni kubwa na za joto sana. Zimeshapita sehemu kubwa ya maendeleo yake na kupotewa na tabaka za nje za hidrojeni ilhali zinayeyunganisha heliamu au elementi nzito zaidi katika viini vyake ambavyo ni sehemu za pekee zilizobaki.
Mto Msega
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi).
Nyota ya Wolf-Rayet
Zinapoteza masi yake haraka kutokana na mng’aro (en:luminosity) mkali unaotoka kwenye nyota kwa umbo la upepo wa nyota. Ilhali Jua letu linapungua masi za jua 10−14 kila mwaka, nyota za Wolf-Rayet zinapungua M☉ 10−5 kila mwaka kwa njia ya mng’aro, maana nguvu ya mnururisho ndani ya nyota inasukuma gesi ya matabaka ya nje ya nyota itoke kuelekea anga ya nje.
Masi zilizopimwa ziko kati ya M☉ 10 hadi 265. Jotoridi kwenye uso ni kati ya nyuzi za Kelvin 30,000 na 200,000 na hivyo zinazidi karibu nyota zote nyingine.
Mng'aro wake inafikia mara kumi elfu hadi mara milioni mng'aro wa Jua, ingawa si kwa lazima pamoja na mwangaza mkubwa, kwa sababu sehemu kubwa ya mnururisho inaweza kutoka kwenye masafa nje ya nuru inayoonekana, kwa mfano kwenye upeo wa urujuanimno au eksirei.
Mara nyingi nyota za Wolf-Rayet si rahisi kuziangalia kwa sababu kiasi kikubwa cha masi inayotoka kwa njia ya upepo wa nyota inafunika nyota yenyewe.
Nyota hizi zilipokea jina kutoka kwa wanaastronomia wawili Wafaransa Charles Wolf na Georges Rayet waliogundua mwaka 1867 nyota tatu kwenye kundinyota ya Dajaja (Cygnus) zilizoonyesha spektra za pekee.
Kitgum
thumb|Ramani ya Kitgum,Uganda thumb|Wananchi wa Kitgum,Uganda
Kitgum ni mji mkuu wa Wilaya ya Kitgum nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 52,900.
Thomas Müller
thumb|300x300px|Muller kwenye kombe la dunia la 2014. Thomas Müller (alizaliwa 13 Septemba 1989) ni mchezaji wa soka wa Ujerumani. Anachezea FC Bayern Munich na timu ya taifa ya Ujerumani. Müller anaweza kucheza kama mshambuliaji au kiungo, Müller anajulikana kwa kazi yake nzuri uwanjani, nguvu kazi kubwa na stamina yake.
Kombe la Dunia 2014
Müller alifunga mabao yake ya mawili yaliyoifanya Ujerumani ifuzu Kombe la Dunia mnamo 22 Machi, 2013 dhidi ya Kazakhstan.
Tarehe 16 Juni 2014, katika mechi ya ufunguzi ya Ujerumani, Müller alifunga bao la kwanza la mashindano na aliitwa kuwa man of the match katika ushindi wa 4-0 dhidi ya Ureno kwenye hatua ya makundi.
Mnamo tarehe 8 Julai, alifunga bao la kwanza la Ujerumani katika nusu fainali dhidi ya Brazili, Ujerumani waliibuka na ushindi wa 7-1. Müller alifunga mabao manne katika mechi hiyo, Rekodi hiyo ikamfanya awe mchezaji wa tatu kufanya hivyo (baada ya Teofilo Cubillas na Miroslav Klose).
Muller aliisaidia Ujerumani kushinda kombe la dunia la mwaka 2014.
Lexington, Kentucky
Lexington, Kentucky ni mji mkubwa wa pili huko Kentucky na ni mji wa 60 kwa nchi ya Marekani na kwa eneo la ardhi na ndio mji wa 28 katika nchi hiyo.
Mji huo unajulikana kama mji mkuu wa farasi ulimwenguni na ndio moyo wa mkoa wa Bluegrass wa jimbo hilo.
Maeneo maarufu jijini ni pamoja na Hifadhi ya Farasi ya Kentucky, kozi za mbio za The Red Mile na Keeneland, Rupp Arena, Chuo Kikuu cha Transylvania, Chuo Kikuu cha Kentucky, na Jumuiya ya Bluegrass na Chuo cha Ufundi.
Mto Mtozi
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi).
Mto Rurunguru
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji yake huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mto Rwigo
unapatikana katika wilaya ya Bundibugyo, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Suheli ya Tanga
Suheli ya Tanga  (kwa Kilatini na Kiingereza-Kiarabu Regor / Suhail al Muhlif, pia  γ Gamma Velorum, kifupi Gamma Vel, γ Vel) ni nyota angavu zaidi kwenye kundinyota la Tanga (Vela).
Jina
Nyota ya Suheli katika kundinyota la Tanga ilijulikana na mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. . Walipokea jina hili kutoka Waarabu wanaoijua kama سهيل المحلف suhail al-muhalaf kwa maana ya “Suhail ya kiapo”; Suhail inayotokana na neno سَهُلَ sahula “tambarare, isiyo na matata” ikitumiwa na Waarabu kwa nyota mbalimbali na pia kama jina la mwanamume. Suheli inayojulikana zaidi ni Suheli (Alfa Carina) katika kundinyota la Mkuku. Umoja wa Kimataifa wa Astronomia haikuamua bado jina kwa matumizi ya kimataifa; wakati mwingine Gamma Velorum inatajwa kwa tahajia ya “Suhail al Muhlif”, wakati mwingine kwa jina la kisasa “Regor” lililotungwa kwa heshima ya Roger Chaffee, mwanaanga wa NASA aliyekufa katika moto wakati wa kufanya majaribio ya chombo cha angani Apollo 1 kwenye mwaka.
Gamma Velorum ni jina la Bayer. Nyota za Tanga (Vela) zilikuwa sehemu ya kundinyota la kale la Argo na Gamma ilikuwa na mwangaza kwenye nafasi ya tatu. Hapo Nicolas Louis de Lacaille alitoa herufi za Kigiriki kwa nyota za Argo lakini baadaye aligawa Argo katika makundinyota matatu za Shetri (Puppis), Mkuku (Carina) na Tanga (Vela). Baada ya ugawaji huo hakutoa herufi za Kigiriki upya hivyo hakuna Alfa wala Beta katika Tanga.
Tabia
Suheli katika Tanga ni mfumo wa nyota angalau nne, labda zaidi. Ilitazamwa tangu muda mrefu kuwa nyota maradufu ya nyota mbili za A na B.
Kwa kutumia darubini kubwa zaidi na utafiti wa spektra ilionekana ya kwamba kila moja kati ya hizo mbili ni nyota maradufu tena.
Gamma Velorum A ina sehemu mbili: moja ni nyota jitu kuu buluu na nyingine ni nyota ya Wolf-Rayet ambayo inatarajiwa kuendelea kuwa nova itakayofikia mwisho wake katika mlipuko mkubwa. Nyota hizo mbili ziko kwa umbali wa kizio astronomia kimoja zikizungukana katika muda wa siku 78.5.
Suheli katika Tanga ni nyota ya Wolf-Rayet iliyo karibu na Jua letu.
Kundi la galaksi
300px|thumb|Kundi la galaksi HCG 16, ilivyoonekana kwa darubini ya Hubble Kundi la galaksi (kwa Kiingereza: galaxy group) ni idadi ya galaksi zinazoshikamana katika anga-nje. Maana zinaathiriana kwa njia ya graviti yake. Katika mpangilio huo ni hadi galaksi 50 zinazotazamwa kuwa kundi.
Kama idadi ya galaksi zinazoshikamana ni kubwa zaidi jumla yake ni fundo la galaksi. Galaksi za kundi moja zinaenea katika nafasi yenye kipenyo cha takriban miakanuru milioni 10 hivi; masi ya galaksi zote kwa pamoja ndani ya kundi ni hadi masi za Jua 1013.
Galaksi yetu ya Njia Nyeupe ni sehemu ya kundi janibu la galaksi pamoja na galaksi 40 hivi nyingine. Pamoja na Njia Nyeupe kuna Galaksi ya Andromeda (inaitwa pia M31) katika kundinyota Mara, ya M33 katika Pembetatu na galaksi ndogo kama Mawingu ya Magellan.
Mto Sabi
unapatikana katika wilaya ya Bundibugyo, magharibi mwa Uganda.
Koboko
thumb|Ramani ya Koboko,Uganda thumb|Baadhi ya wanawake wa Koboko,Uganda
Koboko ni mji mkuu wa Wilaya ya Koboko nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 42,600.
Ndizi
thumb|250px|Wakulima Watanzania wakibeba shazi la ndizi thumb|250px|Ndizi kwenye mgomba Ndizi ni tunda muhimu Afrika ya Mashariki na katika nchi za joto kwa jumla hasa visiwa vya caribian. Mmea wake huitwa mgomba. Kibiolojia ndizi moja ni fuu inakua pamoja na fuu nyingine kwenye mshikano au shazi.
Ndizi zapatikana kwa aina nyingi na wataalamu huhesabu takriban 100. Kwa matumizi ya kibinadamu aina zifuatazo zatofautishwa kufuatana na matumizi:
815
Makala hii inahusu mwaka 815 BK (Baada ya Kristo).
Ndizi
Makabila mengi katika Afrika Mashariki yanaitegemea kama chakula kikuu. Katika kilimo ndizi inatumiwa pia kama lishe ya mifugo na mti wa kivuli katika kilimo cha kahawa. Ndizi
815
Waliozaliwa
bila tarehe
Ndizi
Utangulizi
Ndizi tunda la moja ya mimea ya jenasi ya Musa, ambayo huitwa migomba. Asili yke ni maeneo ya Kusini mwa Asia, na inawezekana kwa mara ya kwanza ilikuzwa huko Papua New Guinea. Leo, ndizi hulimwa maeneo mengi ya tropiki.
815
Waliofariki
bila tarehe
Ndizi
Utangulizi
Ndizi zipo katika familia ya Musaceae. Hulimwa hasa kwaajili ya matunda yake, na mara kadhaa kwaajili ya uzalishaji wa nyuzi na kama mimea ya mapambo. Sababu tu mimea ya ndizi, migomba, huwa mirefu na migumu kiasi, huonwa kama ni miti ya kweli, wakati ukweli ni kwamba; kutokana na muundo wa sehemu zake za ndani ya shina migomba si miti ya kweli. Mimea mingi ya aina hii, kitaalamu pseudostem, huweza hata kufikia urefu wa mita 2 – 8, na majani yake hata mpaka urefu wa mita 3.5. na ikikomaa, migomba hutoa mikungu ya ndizi zenye rangi ya kijani ambazo zikiiva hubadilika na kuwa na rangi ya manjano au wakati mwingine hata rangi nyekundu. Kisha kutoa matunda, mgomba hufa na nafasi yake huchukuliwa na mgomba mwingine.
Ndizi hukua kwenye mrindikano mdogo, ujulikanao kama kichana, na kila kichana huwa na ndizi kama 20 hivi huku mkungu mmoja ukuweza kuchukua vichana 3 – 20 kwa wastani. Mkungu unaweza kufkia uzito wa kilo 30 – 50. Ndizi moja kwa wastani huwa na uzito wa gramu 125, ambayo kwa makadirio huwa na maji 75% na mada kavu 25%. Kila ndizi huwa na ganda yenye sehemu laini iliwayo ndani yake. Tena sehemu hiyo ya ndani na maganda huweza kuliwa katika hali ya ubichi au kasha kuiva. Kwa taratibu nyingi za Magharibi, sehemu ya ndani ikiwa mbichi ndiyo hupendelewa kupikwa na kuliwa, huku huko Asia ndizi na maganda yake hupikwa na kuliwa. Tunda la ndizi huwa na nyuzi nyuzi ndani yake, ambazo huwa hasa katikati ya ganda na sehemu laini ya ndani. Sehemu ya laini ya ndani kwa kawaida hugawanyika kwa urahisi kuanzia juu mpaka chini, kwenye sehemu tatu. Ndizi ni chanzo kizuri cha vitamini B6, vitamini C na potasiamu. ndizi aina ya Cavendish ndio hulimwa kwa wingi.
Ndizi hulimwa katika zaidi ya nchi 107 duniani. katika nchi nyingi, ndizi humaanisha zile laini na tamu ambazo huliwa kama matunda baada yamlo. Lakini pia ndizi zaweza kukatwa na kukaushwa na kuliwa kama vile chipsi. Ndizi zilizokaushwa pia zaweza kusagwa na kupata unga wa ndizi.Ingawa baadhi ya aina ya migomba ya mwituni huwa na ndizi zenye mbegu kubwa na ngumu, ndizi zinazoliwa kwa kawaida huwa hazina mbegu. Kwa kawaida ndizi zote aidha hutumiwa zikiwa zimeiva, za njano na laini au zikiwa mbichi yaani, za kijani na ngumu kiasi. Kwa wastani ndizi zinazouzwa biashara kimataifa ni asilimia 10 – 15 tu, huku Marekani na Uingereza wakiwa wanunuzi wakuu. Maubmile. mmea wa ndizi.
Kitaalamu ndizi huwekwa kwenye jenasi ya Musa katika familia ya Musaceae, kwenye oda ya Zingibrales.
Mmea wake sio mti kamili, huwa na urefu wa mita 6 – 7.6. majani yake hukua kuzunguka mmea na hufukia urefu wa mita 2.7 kwa urefu na sentimita 60 kwa upana. Mgomba ndiyo mmea mkubwa zaidi kuliko mimea mingine ya jamii yake. Majani yake huwa makubwa sana na huchanwa kwa urahisi sana na upepo.
Ua moja la kiume huzalishwa na kila mgomba, japo aina nyingine huweza hata kuzalisha matano ya aina hiyo mfano huko Ufilipino. Maua ya kike huzalishwa juu kabisa mwa shina na baadae hukua na kuwa tunda bila hata ya kurutubishwa. Na katika aina nyingi mbegu zimekuwa dhaifu na haziwezi tena kuzalisha mmea mwingine.
Matumizi mengine
thumb|250px|Maua ya ndizi baada ya kuchanua
Maua ya ndizi katika maeneo mengi yamekuwa yakitumika kama mapambo na wakati mweingine huliwa yakiwa mabichi au baada ya kupikwa. Shina la mgomba kwa jamii za watu hasa wa huko Asia, hupikwa na kuliwa. Maji maji yanayopatikana hutumika pia kutibu magonjwa ya figo na moyo.
Majani ya migomba hutumika kama sahani au vyombo vya kuwekea chakula hasa kwa jamii zinazo endeleza tamaduni za kale,pia hutumika wakati wa kula vyakula vya asili. Licha ya kuhifadhi tu chakula, huambukiza ladha moja nzuri kwenye chakula.
Mto Rushasha
(pia: Rushashe) unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji yake huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mto Mulo
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.
Kotido
thumb|Ramani ya Katido,Uganda thumb|Wafugaji wa Kotido,Uganda
Mto Muse (Rukwa)
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi).
Kotido
Kotido ni mji mkuu wa Wilaya ya Kotido nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 18,800.
Mto Ruvyirame
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji yake huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mto Rushoka (Cibitoke)
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji yake huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mto Sara (Uganda)
unapatikana katika wilaya ya Bundibugyo, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Mungamkuru
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.
Mto Rwamagashwa
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Cibitoke).
Maji yake huelekea ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Hifadhi ya Taifa ya Kakum
alt=matembezi ya dari ya kakum|thumb|matembezi ya dari ya kakum Hifadhi ya Taifa ya Kakum, iko katika mazingira ya pwani ya Mkoa wa Kati ya Ghana, ina ukubwa wa eneo la kilomita za mraba 375. Ilianzishwa mwaka 1931 kama hifadhi, ilitangazwa kwenye gazeti la serikali kama hifadhi ya taifa mwaka 1992 baada ya uchunguzi wa awali wa avifauna kufanywa.
Eneo hilo limefunikwa na misitu ya kitropiki. Upekee wa mbuga hii unatokana na ukweli kwamba ilianzishwa kwa mpango wa wenyeji na sio na Idara ya Jimbo la wanyamapori ambao wana jukumu la kuhifadhi wanyamapori nchini Ghana. Ni moja wapo ya maeneo 3 pekee barani Afrika yenye njia ya dari, ambayo ni mita 350 kwa urefu na inaunganisha vilele saba vya miti ambayo hutoa ufikiaji wa msitu.
Spishi maarufu zaidi za wanyama walio katika hatari ya kutoweka katika mbuga hiyo ni tumbili Diana, swala, duiker na tembo wa Afrika. Pia ni Eneo muhimu la Ndege linalotambuliwa na Bird Life International huku eneo la ndege likipishana kikamilifu eneo la hifadhi. Hesabu ya ndege ilithibitisha spishi 266 katika mbuga hiyo, ikiwa ni pamoja na aina nane za wasiwasi wa uhifadhi wa kimataifa. Mojawapo ya aina hizi za wasiwasi ni guineafowl wenye matiti meupe. Aina tisa za hornbill na kasuku wa kijivu zimerekodiwa. Ina vipepeo vingi sana, na aina mpya iligunduliwa mwaka 1993. Kufikia 2012, idadi kubwa zaidi ya tembo wa msituni nchini Ghana iko katika hifadhi ya Kakum.
Bodi ya Makumbusho na Makaburi ya Jamhuri ya Ghana imependekeza kwamba UNESCO itangaze mbuga hiyo kuwa Eneo la Urithi wa Dunia wa asili chini ya vigezo vii na x. Mawasilisho yaliyotolewa mwaka wa 2000 yameorodheshwa chini ya Orodha ya majaribio ya Maeneo ya Urithi wa Dunia.
Mto Sindero
unapatikana katika wilaya ya Bundibugyo, magharibi mwa Uganda.
Kiendeshaji
Kiendeshaji (kwa Kiingereza: driver au device driver) ni programu ya tarakilishi inayotumika ili kudhibiti kifaa kinachotumika kwa tarakilishi hiyo.
Mto Sindero
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Sempaya
unapatikana katika wilaya ya Bundibugyo, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Lasary
Lazari ni aina ya saladi ya Kimalagasi. Inaaminika kwamba ni chakula kinachotokea kaskazini Madagaska. Chakula hicho pia kinaitwa Antsary au Ansary katika baadhi ya maeneo.
Ni maarufu kama chakula cha ziada. Kinaweza pia kuongezwa kwenye mishikaki na mchele.
Milimani, inatengenezwa na maharagwe ya kijani, kabichi, karoti na vitunguu katika mchuzi wa vinaigrette. Katika maeneo ya mijini, inatengenezwa na kachumbari ya maembe na malimao.
Mto Mwimbi
ni kati ya mito ya mkoa wa Rukwa (Tanzania Magharibi). Maji yake yanafikia bahari ya Atlantiki kupitia ziwa Tanganyika na mto Kongo.
Tarzan (filamu ya 1999)
Tarzan ni filamu ya mwaka 1999 iliyodhaminiwa na Walt Disney Features Animations kwa ajili ya Walt Disney Pictures. Inahusu historia ya Tarzan of the Apes iliyotolewa na Edgar Rice Burroughs. Filamu hii inahusu mtoto mdogo aliyelelewa na kundi la sokwe walio msituni baada ya mtoto wao wa halisi kuliwa na chui. Katika katuni hii mtoto huyu anarithishwa jina la Tarzan. Tarzan amekuwa akiishi vizuri na wanyama wengine wote bila ya kujua kuwa baba yake bandia ambaye ni sokwe alimchukia kwa sababu ya kuwa Tarzan siyo mtoto wake wa halisi.madhumuni makuu ya filamu hii yanaanza ambapo Tarzan anakutana na msichana anayetokea mjini pamoja na baba yake na mlinzi wao .Baada ya Tarzan kukutana na binti huyo ndipo anapoanza kujifunza zaidi maisha ya mjini. Hapa ndipo Tarzan ana gundua ya kwamba yeye si kizazi cha sokwe bali ni kizazi cha binadamu. Lakini baadaye wanakuja kugundua ya kwamba mlinzi wa yule binti ana njama za kuteka wanyama wa msituni pamoja na kumteka Tarzan pia. Lakini Tarzan anajaribu kila anachokiweza na kwa ushirikiano wa binti yule na baba yake pamoja na wanyama wengine Tarzan anafanikiwa kumshinda yule mlinzi na kuhakikisha usalama wa wanyama wote wa msituni.
Moroto
thumbnail|right|280px|Picha ya angani ya mji wa Moroto kutoka [[Mlima Moroto.]] Moroto ni makao makuu ya Wilaya ya Moroto nchini Uganda. Idadi ya wakazi wake ni takriban 16,300 (2020).
Mala mogodu
Mogodu ni chakula Kusini mwa Afrika. Mogodu ni mchanganyiko wa serobe iliyokatwakatwa (utumbo) na mala (utumbo) inayotolewa kama supu mara nyingi na papa moto. Mala (kwa Kitswana/Kisotho) ni utumbo wa kawaida kama vile ng'ombe au kondoo. center|thumb|Mala Mogodu center|thumb|Mala Mogodu
Kihadharishi
Kihadharishi (kwa Kiingereza: alert dialog box) ni sanduku la ongea linaloonyeshwa katika kiolesura cha mtumiaji wakati kuna tatizo.