cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Wanga
thumb|300px|Punje za wanga jinsi zinavyoonekana kwa [[hadubini]] Wanga ni dutu ogania inayojengwa ndani ya seli za mimea.
Kwa matumizi ya kibinadamu ni sehemu muhimu ya chakula katika vyakula kama ugali, ndizi, viazi, pasta na mkate.
Kikemia wanga ni kabohidrati aina ya polisakaridi yenye fomula (C6H10O5)n. Inajengwa kwa molekuli ndogo zaidi za glukosi.
Mimea hujenga molekyuli za wanga kama njia ya kutunza akiba ya nishati. Inaonekana kwa hadubini kama punje ndogo ndani ya seli.
Kulhydrat
Kiholanzi
thumb|300px|Maeneo ambako Kiholanzi huzungumzwa katika Ulaya Kiholanzi ni lugha inayozungumzwa nchini Uholanzi, Ubelgiji na Surinam na watu milioni 23. Katika Uholanzi inaitwa "Nederlands" na katika Ubelgiji inaitwa "Vlaams".
Kiholanzi ni lugha ya Kigermanik ya magharibi katika jamii ya lugha za Kihindi-Kiulaya.
Kiafrikaans cha Afrika Kusini ni lugha iliyotoka katika Kiholanzi. Kijerumani ya Kaskazini ni karibu sana na Kiholanzi.
Paula Abdul
Paula Abdul (amezaliwa tar. 19 Juni 1962) ni mwimbaji na mnenguaji wa Kiamerika. Anafahamika kwa kuongoza unenguaji katika nyimbo kibao za watu wengine na za kwake mwenyewe. Kwa sasa yeye ndiye mwamuzi wa kipindi maarufu cha TV cha Kimarekani maarufu kama American Idol.
Magnificent Seven
Magnificent Seven ni filamu ya mwaka 1960. Ni moja kati ya filamu za western iliyoongozwa na mwongozaji wa filamu bwana John Sturges. Filamu inazungumzia kundi la watu wanaoenda kukodi wataalamu wa kupambana kwa kutumia silaha kwa lengo la kuwalinda wana kijiji wa Kimexiko dhidi ya maharamia.
Muhtasari wa filamu
Wanakijiji wa Kimexiko ghafla wakajikuta wamevamiwa na majambazi wa kiharamia huku wakiwa wanaongozwa na Calvera (Eli Wallach). Yeye kama yeye na watu zake walivamia eneo hilo na kufanya fujo zisizo na kifani, kisha Calvera akaahidi kwamba atarudi tena siku yoyote ile isiyo julikana.
Licha ya wakubwa wa kijiji kwenda mipakani mwa mji kununua silaha kwa lengo la kujilinda wenyewe, ili walazimu kumtafuta mtu mwenye uwezo na taaluma na mambo ya kuchezea silaha kisawasawa, si mwingine bali Chris Adams (Yul Brynner) kwa lengo la kupata msaada zaidi.
Adams akawaambia kwamba silaha pekee yake hazitoweza kufanya lolote lile la maana kwasababu wao ni wakulima tu na sio wapiganaji wa kutumia silaha. Wanakiji wakamuomba awaongoze katika swala hilo, lakini Chris akawakatalia kabisaa, na kuwaambia mtu mmoja peke yake hawezi kutosheleza mpango huo. Pamoja na mineno yote aliyokuwa anatoa Chris juu ya wanakijiji hao, bado wanakijiii walikuwa wangaliimani na jamaa. Kwa bahati nzuri baadae alikubali na kuanza kufanya maarifa ya kutafuta watu ambao watamsaidia katika kazi hiyo, ingawaje Chris alidai malipo mwanzo kwa maana ya kwamba fedha ndio itakuwa kama ndio msingi wa kazi kuanza.
Wa kwanza kupigiwa simu na kujibu alikuwa mtu mmoja kichwa ngumu sana na halina uzoefu sana ila linaubishi wa ajabu - Chico (Horst Buchholz), lakini akataa wito huo. wa pili alikuwa Harry Luck (Brad Dexter), mshikaji wake wa kitambo Chris, alijiunga nae kwakuwa alikuwa anaamini ya kwamba siku zote Chris huwa ni mtu wa kazi na ana usongo na fedha.
Watatu alikuwa Vin (Steve McQueen) alitia saini mkataba huo kwakuwa shughuli zake za kamali zilikuwa zimegonga mwamba, vinginevyo nae asinge kubali.
Machano wa Konstantinopoli
Machano wa Konstantinopoli (kwa Kilatini: Marcianus; alifariki 471) alikuwa padri katika mji huo (katika Uturuki wa leo)-
Alitumia utajiri alioachiwa na wazazi wake kujenga na kupamba makanisa pamoja na kusaidia maskini, hivi kwamba aliishi kifukara.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 10 Januari.
Mlima Makungwini
Uko katika safu ya Milima ya Upare ambayo ni sehemu ya Tao la Mashariki.
Sultangazi
ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Istanbul kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.
Mokgweetsi Masisi
thumb|Picha yake. Mokgweetsi Eric Keabetswe Masisi (amezaliwa 21 Julai 1962) ni Rais wa tano na wa sasa wa Botswana, amehudumu tangu mwaka 2018.
Aliwahi kuwa Waziri wa Elimu tangu mwaka 2014, na hapo awali alikuwa Waziri wa Mambo ya Rais na Utawala wa Umma kuanzia mwaka 2011 hadi 2014. Alichaguliwa kwa Bunge la kwanza mnamo 2009.
Chiwezi
Chiwezi  ni kata ya Wilaya ya Tunduma katika Mkoa wa Songwe, Tanzania.
Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 25,060 walioishi humo.
Msimbo wa posta ni 53902.
Kimanobo-Agusan
Kimanobo-Agusan ni lugha ya Kiaustronesia nchini Ufilipino inayozungumzwa na Wamanobo. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kimanobo-Agusan imehesabiwa kuwa watu 60,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimanobo-Agusan iko katika kundi la Kifilipino.
Makurdi
alt=Mto Benue unaopita MAKURDI|thumb|Mto Benue unaopita MAKURDI ni mji wa jimbo la Benue nchini Nigeria.
Mwaka 2022 umekadiriwa kuwa na wakazi 292,645.
Sultanbeyli
ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Istanbul kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.
Mlima Makungwini Mashariki
ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.
Uko katika safu ya Milima ya Upare ambayo ni sehemu ya Tao la Mashariki.
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.
Nestroy Kizito
Joseph Nestroy Kizito (amezaliwa 27 Julai 1982 Uganda) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa kulipwa kutoka nchini Uganda, ambaye kwa sasa anaichezea klabu ya FK Vojvodona nchini Serbia tangu Januari mwaka 2005. Yeye pia ndio kapteni wa Timu ya Taifa ya Uganda.
Kizito alifunga goli dhidi ya wa pinzani wao wa kuu FK Crevena Zvezda katika Ligi kuu ya Serbia katika msimu wa mwaka 2005/2006 mechi hiyo ilichezeka nyumbani kwao. Goli hilo lilivunja rekodi ya kukaa muda mrefu bila kuwafunga wapinzani wao wa jadi FK Crvena Zvezda zaidi ya miaka kumi.
Kingan'gityemerri
Kingan'gityemerri ni lugha ya Kidaly nchini Australia inayozungumzwa na Wangan'gityemerri katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kingan'gityemerri 180. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingan'gityemerri kiko katika kundi la Kimurrinhpatta.
204
Makala hii inahusu mwaka 204 (Baada ya Kristo).
Halungu
Halungu  ni jina la kata ya Wilaya ya Mbozi katika Mkoa wa Songwe, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 27,151 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 53308.
Col. Saleh Ali Farrah
Col. Saleh Ali Farrah (amezaliwa 5 Juni, 1949) ni mbunge wa jimbo la Raha Leo katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.
Mto Kitorosiemyunyen
unapatikana katika wilaya ya Moroto, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
John Sturges
John Eliot Sturges (alizaliwa tar. 3 Januari 1910 – 18 Agosti 1992) alikuwa mwongozaji na mtayarishaji wa filamu wa Kimarekani. Alikuwa akifahamika zaidi kama mwasisi wa filamu za bajeti kubwa zilizokuwa zinatengenezwa kati ya mwaka 1950 na 1960. Moja kati ya filamu alizoongoza ni kama ifuatavyo: The Magnificent Seven, The Great Escape, Gunfight at the O.K. Corral, Ice Station Zebra na Marooned''.
Jimbo la Harar
thumbnail|right|280px|Harar, Ethiopia
thumb|mji wa Harar Jimbo la Harar (kwa Kiamhari: :ሐረሪ) ni moja ya majimbo 11 ya kujitawala ya Ethiopia.
Idadi ya wakazi wake ni takriban 1.389.004.
Makao makuu ni Harar.
203
Makala hii inahusu mwaka 203 (Baada ya Kristo).
Islamabad
thumb|left|200px|Islamabad na Rawalpindi kwa macho ya ndege Islamabad (Kiurdu: اسلام آباد) ni mji mkuu wa Pakistan. Iko katika kaskazini-mashariki ya nchi mguuni wa milima ya Himalaya na kijiografia sehemu ya Punjab ingawa kisiasa eneo lake limetengwa kutoka jimbo la Punjab kwa ajili ya mji mkuu.
Mji ulipangwa shambani kwa kufuata muundo wa miraba. Mpangilio umekuwa na kanda nane kama vile kanda la balozi, la biashara, la elimu (shule na vyuo), la viwanda na kadhalika. Kila kanda limepewa maeneo mapana ya bustani, msikiti na soko.
Msikiti wa Shah Faisal ni msikiti kubwa duniani.
Ee Mungu Nguvu Yetu
thumb|Ee Mungu Nguvu Yetu Ee Mungu Nguvu Yetu ni Wimbo wa Taifa katika Jamhuri ya Kenya.
Fazu Aliyeva
Fazu Aliyeva (5 Disemba 1932 - 1 Januari 2016) alikuwa mshairi wa Kirusi, mzaliwa wa Urusi anayezungumza Avar,na mwandishi wa habari. Alichukua jukumu kubwa katika maendeleo ya Lugha ya Dagestani katika fasihi ya Kirusi. Alikuwa pia mwanaharakati wa haki za binadamu.
Dani Alves
Dani Alves (alizaliwa Juazeiro, mji wa Brazili, 6 Mei 1983) ni mchezaji wa soka. Taifa lake ni Brazili.
Anacheza beki wa kushoto katika klabu ya Sao Paolo na kwa timu ya taifa ya Brazili.
Kabla ya kucheza Barcellona ndani 2008 alves alishawahi kuichezea Sevilla na kuchukua makombe mawili UEFA cap na Copa de rey na alisajiliwa Bacelona ka £32.5 millioni na akiwa hapo alicheza makombe mawili ya Super copa Espana na FIFA ya klabu na kombe la dunia na misimu (5) ya la liga pia alicheza UEFA Championi ligi mara mbili ndani ya 12 Julai 2017 alienda kujiunga na Paris Saint-Germain na kusaini mkataba wa miaka (2).
Mto Kobebe
unapatikana katika wilaya ya Moroto, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mlima Taroti
ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.
Uko katika safu ya Milima ya Upare ambayo ni sehemu ya Tao la Mashariki.
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.
Johann Sebastian Bach
thumb|250px|right|Bach (taswira ya 1748) Johann Sebastian Bach (21 Machi 1685 hadi 28 Julai 1750) alikuwa mtungaji wa muziki na mpiga piano na kinanda cha filimbi kutoka nchi ya Ujerumani. Alitunga muziki za aina zote, iliyotumika kidini na kidunia. Alitunga muziki kwa kwaya, chombo kimoja cha muziki, na kundi la wanamuziki (okestra). Ingawa hakuunda mifumo mipya ya muziki, alitajirisha mitindo ya muziki kule Ujerumani; tena alitohoa mitindo ya muziki ya Kiitalia na ya Kifaransa.
thumb|right|275px|Kichwa cha sehemu ya tatu ya mazoezi kwa kinanda (Clavier-Übung) yaliyotolewa chapa kabla Bach hajafa
Lee Myung-Bak
thumb|301x301px|Lee Myung-bak|alt= Lee Myung-bak (이명박; 李明博; 19 Desemba 1941) ni mwanasiasa wa Korea Kusini na tangu 2008 amekuwa rais wa nchi hiyo.
Şile
ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Istanbul kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.
Steve McQueen
thumb|Steve McQueen
Steve McQueen (alizaliwa tar. 24 Machi 1930 – 7 Novemba 1980) alikuwa mteule wa tuzo ya Academy kama mwigizaji bora wa filamu wa Kiamerica. Steve walikuwa wakimwita jina la utani kama "The King of Cool" - mfalme wa upole. Steve amecheza filamu nyingi maarufu, ikiwemo ile ya Girl on the Run, Somebody Up There Likes Me, Never Love a Stranger, The Magnificent Seven nk.
Hussein Ali Mwinyi
thumb|Picha ya Mwinyi. Hussein Ali Mwinyi (amezaliwa 23 Desemba 1966) ni tabibu na mwanasiasa nchini Tanzania aliyechaguliwa kuwa rais wa Zanzibar katika uchaguzi mkuu wa mwaka 2020.
Baada ya kipindi cha kazi ya tiba aliingia katika siasa kwa kuchaguliwa mbunge wa Mkuranga (Mkoa wa Pwani) mwaka 2000 akaendelea kugombea na kuchaguliwa bungeni katika jimbo la Kwahani (Zanzibar) tangu mwaka 2005. Anatokea katika chama cha CCM. Mwaka 2000 akateuliwa kuwa waziri katika serikali ya Tanzania alipokuwa naibu waziri ya afya mwaka 2000-2005, halafu Waziri wa Nchi Ofisi ya Makamu wa Rais kwa mambo ya Muungano 2006 - 2008, Waziri wa Ulinzi mwaka 2008- 2012 na tena 2014 hadi 2020. Mwaka 2012 hadi 2014 alikuwa Waziri wa Afya.
Hussein Ali Mwinyi ni mwana wa rais wa zamani Ali Hassan Mwinyi. Baada ya kusoma shule za sekondari za Azania na Tambaza, mwaka 1985 alijiunga na Chuo Kikuu cha Tiba cha Marmara huko Istanbul, Uturuki alipohitimu masomo ya tiba mwaka 1991. Aliongeza masomo kwenye chuo cha kifalme cha tiba katika hospitali ya Hammersmith huko London, Uingereza alipopata shahada za uzamili na uzamivu (PhD) mnamo 1997.
Miaka 1993-1995 alifanya kazi ya tabibu kwenye Hospitali ya Muhimbili akaendelea kuwa tabibu na mwalimu kwenye Chuo Kikuu cha Kumbukumbu cha Hubert Kairuki kwenye miaka 1998 - 2000.
Mwaka 2020 Mwinyi aliteuliwa na CCM kuwa mgombea wake kwa urais wa Zanzibar akatangazwa mshindi na kuapishwa.
Aminata Touré (mwanasiasa Mjerumani)
Aminata Touré (amezaliwa 15 Novemba 1992) ni mwanasiasa Mjerumani wa chama cha Alliance '90/The Greens. Alichaguliwa tarehe 29 Juni 2017 kuwa mbunge wa kijimbo wa Schleswig-Holstein. Alikuwa kijana wa miaka 25 wakati wa uchaguzi alihudumu kama makamu wa spika wa bunge hadi 2022. Mwaka 2022 aliteuliwa kuwa waziri wa Ustawi wa Jamii, Jinsia, Wazee na Watoto wa Jimbo la Schleswig-Holstein.
Maisha ya mapema na elimu
Wazazi wa Touré walikimbilia Ujerumani kufuatia mapinduzi ya kijeshi nchini Mali ya 1991. Alizaliwa 1992 huko Neumünster, Ujerumani. Mwaka 2011 alihitimu mitihani ya Abitur (Form VI ya Ujerumani) akaendelea kusoma Elimu ya Siasa na Kifaransa katika Chuo Kikuu cha Kiel hadi kupata Awali mwaka wa 2016. Wakati wa masomo yake alisoma mwaka mmoja kwenye Chuo Kikuu cha Complutense cha Madrid. Kuanzia 2014 hadi 2017, alifanya kazi kama msaidizi katika ofisi ya mbunge Luise Amtsberg.
Kazi ya kisiasa
Mnamo 2012, Touré alijiunga na Vijana wa Chama cha Kijani akachaguliwa kama mwenyekiti a umoja huo mjini Kiel.
202
Makala hii inahusu mwaka 202 (Baada ya Kristo).
Kigunditjmara
Kigunditjmara kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wagunditjmara katika jimbo la Victoria. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kigunditjmara, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigunditjmara kiko katika kundi la Kibunganditj.
Aminata Touré (mwanasiasa Mjerumani)
Kazi ya kisiasa
Mnamo 2016, aliingia katika kamati ya kijimbo cha chama na mwaka 2017 alichaguliwa kama mbunge wa bunge la kijimbo.
Mwaka 2022 alirudishwa kwenye bunge la jimbo akateuliwa kuwa waziri katika serikali ya ushirikiano na chama cha CDU.
Upumuaji
thumb|[[Mfumo wa upumuaji wa binadamu.]] Upumuaji (kwa Kiingereza "breathing") ni kitendo cha kusukuma hewa ndani na nje ya mapafu ili kuweza kubadilishana gesi na mazingira ya ndani, hasa kwa kuleta oksijeni na kusafirisha kaboni dioksidi.
Viumbehai wote wanahitaji oksijeni kwa ajili ya upumuaji wa seli, ambayo inatumia oksijeni kuvunja vyakula kwa nishati na kutoa kaboni dioksidi kama bidhaataka.
Kupumua huleta hewa ndani ya mapafu ambapo kubadilishana gesi hufanyika katika alveoli kwa njia ya kueneza. Mzunguko wa mwili husafirisha gesi hizi kutoka kwenye seli, ambapo kupumua kwa seli hufanyika.
Petro Orseolo
Petro I Orseolo, O.S.B. Cam. (928–987) alikuwa mtawala wa Venice, Italia, tangu mwaka 976 hadi 978.
Jimbo la Somali
Jimbo la Somali (kwa Kisomali: Gobolka Soomaalida) ni moja ya majimbo 11 ya kujitawala ya Ethiopia.
Petro Orseolo
Hapo alijiuzulu na kwenda kujiunga na monasteri kwenye milima ya Pirenei. Baadaye aliishi kama mkaapweke sehemu ya jirani.
Jimbo la Somali
Idadi ya wakazi wake ni takriban 4.329.000.
Petro Orseolo
Askofu Arnulfo wa Vic alimtangaza mwenye heri mwaka 1027, halafu Papa Klementi XII alimtangaza mtakatifu mwaka 1731.
Jimbo la Somali
Makao makuu ni Jijiga.
Petro Orseolo
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 10 Januari.
Christine Jean
Christine Jean (alizaliwa 1957 huko Nantes ) ni mwanabiolojia wa Ufaransa na mwanaharakati wa mazingira. Alipewa jina la "Madame Loire" na vyombo vya habari vya Ufaransa.
Alitunukiwa Tuzo ya Mazingira ya Goldman mwaka wa 1992 kwa juhudi zake za kuhifadhi mto Loire, mto mrefu zaidi nchini Ufaransa, kutokana na ujenzi wa mabwawa.
Kianyin
Kianyin ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Cote d'Ivoire na Ghana inayozungumzwa na Waanyin. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kianyin nchini Cote d'Ivoire imehesabiwa kuwa watu 610,000. Tena mwaka wa 2003 kumehesabiwa wasemaji 250,000 nchini Ghana. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianyin iko katika kundi la Kikwa.
Ede
alt=Chuo Kikuu cha Redeemers mjini Ede, Nigeria.|thumb|Chuo Kikuu cha Redeemers mjini Ede, Nigeria. ni mji wa jimbo la Osun, kusini-magharibi mwa Nigeria.
Mwaka 2012 umekadiriwa kuwa na wakazi 73:551.
Toshio Iwatani
Toshio Iwatani (岩谷 俊夫; 24 Oktoba 1925 - 1 Machi 1970) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Iwatani alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 7 Machi 1951 dhidi ya Uajemi. Iwatani alicheza Japani katika mechi 8, akifunga mabao 4.
Castor Raphael Ligallama
Castor Raphael Ligallama (amezaliwa tar. 1 Machi 1949) ni mbunge wa jimbo la Kilombero katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.
Şişli
ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Istanbul kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.
Mto Kodonia
unapatikana katika wilaya ya Moroto, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Uwanja wa michezo wa St. Mary
Uwanja wa michezo wa St Mary ni uwanja unaotumika na klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza Southampton FC; umekuwa uwanja wa nyumbani wa klabu hiyo tangu mwaka 2001. Uwanja huo una uwezo wa kubeba watu 32,384 na kwa sasa ni uwanja mkubwa zaidi wa mpira nje ya London huko Uingereza Kusini.
Igamba
Igamba  ni jina la kata ya Wilaya ya Mbozi katika Mkoa wa Songwe, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 34,822 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 53303.
Mombasa
thumbnail|right|280px|Sehemu za Mji wa Mombasa
thumb|right|260px|Mombasa. Mombasa ni mji mkubwa wa pili wa Kenya na wenye bandari muhimu zaidi Afrika Mashariki. Mji huu uko kwenye mwambao wa Bahari Hindi.
Baada ya kuundwa kwa serikali ya ugatuzi, Mombasa umekuwa mji mkuu wa kaunti ya Mombasa.
201
Makala hii inahusu mwaka 201 (Baada ya Kristo).
Mombasa
Mombasa ni kitovu cha utalii wa pwani ya Kenya. Watalii wengi hufika kupitia Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Moi. Wengine pia husafiri kupitia barabara kutoka Nairobi wakitazama mandhari mbalimbali. Kutoka Nairobi kwenda Mombasa ni takribani kilomita 483.77. Watalii wengi hupenda kuuona mji wa Mombasa kwanza, kisha wanaunganisha ndege hadi Kilimanjaro na sehemu nyingine zilizo na vivutio nchini Tanzania.
Kati ya ishara ya mji ni Boma la Yesu na pembe za Mombasa.
Mnamo mwaka wa 2016, mji wa Mombasa ulikuwa na idadi ya wakazi takriban milioni moja nukta mbili kwenye kisiwa cha Mombasa pamoja na sehemu zake barani. Wengi wao ni Waislamu.
Kiswahili cha Mombasa huitwa Kimvita.
Kimanobo ya Bukidnon Magharibi
Kimanobo ya Bukidnon Magharibi ni lugha ya Kiaustronesia nchini Ufilipino inayozungumzwa na Wamanobo. Mwaka wa 2008 idadi ya wasemaji wa Kimanobo ya Bukidnon Magharibi imehesabiwa kuwa watu 15,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimanobo ya Bukidnon Magharibi iko katika kundi la Kifilipino.
Kitajiki
thumb|350px|Lugha za Kiirani; maeneo penye wasemaji wa Kitajiki pamoja na Kiajemi yana rangi ya kijani-nyeupe Kitajiki (тоҷикӣ / تاجیکی / tamka "tojiki" au забони тоҷикӣ / زبان تاجکی / tamka "zabone tojiki") ni lugha rasmi nchini Tajikistan katika Asia ya Kati. Kuna pia wasemaji wa Kitajiki katika Urusi na katika Uzbekistan.
Kama Kiajemi ni mojawapo ya lugha za Kiirani kati ya lugha za Kihindi-Kiulaya.
Lugha huandikwa katika Tajikistan kwa herufi za Kikyrili kama Kirusi. Hadi miaka ya 1920 iliandikwa kwa herufi za Kiarabu.
BMW
thumb|BMW M3. BMW AG ni kampuni ya Ujerumani inayozalisha magari na pikipiki, na ilikuwa ikizalisha injini za ndege mpaka mwaka 1945.
Kampuni hiyo ilianzishwa mwaka wa 1916 na makao makuu yake yako Munich, Bavaria.
Mwaka 2015, BMW walikuwa watengenezaji wa magari namba kumi na mbili duniani, na walizalisha magari 2,279,503. Familia ya Quandt ni wahisa wa muda mrefu wa kampuni hiyo, na hisa zilizobaki zinazotokana na kuelea kwa umma.
Falsafa ya mazingira
Falsafa ya mazingira ni tawi la falsafa inayohusika na mazingira asilia na nafasi ya mwanadamu ndani yake. Inauliza maswali muhimu kuhusu mahusiano ya mazingira ya binadamu kama vile "Tunamaanisha nini tunapozungumza kuhusu uasilia?" "Ni nini thamani ya uasilia, ambao ni mazingira yasiyo ya kibinadamu kwetu, au wenyewe?" "Tunapaswa kujibu vipi changamoto za mazingira kama vile uharibifu wa mazingira, uchafuzi wa mazingira na mabadiliko ya hali ya hewa?" "Tunawezaje kuelewa vyema uhusiano kati ya ulimwengu wa asili na teknolojia na maendeleo ya binadamu?" na "Nafasi yetu ni nini katika ulimwengu wa asili?" Falsafa ya mazingira inajumuisha maadili ya mazingira, aesthetics ya mazingira, ecofeminism, ufafanuzi wa mazingira, na theolojia ya mazingira.
Catarina Lorenzo
Catarina Lorenzo ni mwanaharakati wa hali ya hewa kutoka Salvador, Bahia, Brazil. Catarina alizaliwa tarehe 30 Machi 2007
Morgan Tsvangirai
thumb Morgan Richard Tsvangirai (10 Machi 1952 - 14 Februari 2018) alikuwa mwanasiasa wa Zimbabwe ambaye alikuwa Waziri Mkuu wa Zimbabwe kutoka mwaka 2009 hadi 2013. Alikuwa Rais wa Harakati ya Kidemokrasia ya Kidemokrasia, na baadaye Harakati za Harakati za Kidemokrasia - Tsvangirai (MDC-T), na mtu muhimu katika upinzani wa Rais Robert Mugabe.
Catarina Lorenzo
Maisha ya awali
Lorenzo alizaliwa kwa wazazi ambao pia walihusika katika harakati za haki za mazingira. Alikua akishiriki katika maandamano ya amani yenye dhima ya kulinda mito na misitu.
Ihanda
Ihanda inaweza kumaanisha
Morgan Tsvangirai
Tsvangirai alikuwa mgombea wa MDC katika uchaguzi wa rais wa mwaka 2002, na kushindwa na Mugabe. Baadaye aligombea kura ya kwanza ya uchaguzi wa rais wa 2008 kama mgombea wa MDC-T, akichukua 47.8% ya kura kulingana na matokeo rasmi, akawa mbele ya Mugabe, ambaye alipata asilimia 43.2. Tsvangirai alidai kuwa alishinda kwa wingi na akasema kwamba matokeo yangebadilishwa mwezi kati ya uchaguzi na ripoti ya matokeo rasmi. Hapo awali Tsonga alipanga kukimbia katika mzunguko wa pili dhidi ya Mugabe, lakini aliondoka muda mfupi kabla ya kufanywa, akisema kwamba uchaguzi hautakuwa huru na wa haki kwa sababu ya vurugu zilizoenea na vitisho vya wafuasi wa serikali ambavyo vilisababisha vifo vya watu 200.
Catarina Lorenzo
Uanaharakati
Mnamo tarehe 23 Septemba 2019, yeye na watoto wengine 15 wakiwemo Greta Thunberg, Alexandria Villaseñor, Ayakha Melithafa, na Carl Smith waliwasilisha malalamiko mbele ya kamati ya Haki za Mtoto ya Umoja wa Mataifa (United Nations Committee on the Rights of the Child) kupinga ukosefu wa hatua za serikali juu ya shida za tabianchi. Hasa, malalamiko hayo yanadai kwamba nchi tano, ambazo ni Argentina, Brazil, Ufaransa, Ujerumani, na Uturuki, zimeshindwa kutekeleza ahadi zao za Mkataba wa Paris.
Morgan Tsvangirai
Aliendeleza majeraha yasiyokuwa ya kutishia uhai katika ajali ya gari mnamo 6 Machi 2009 wakati akielekea nyumbani kwake vijijini huko Buhera. Mkewe wa kwanza, Susan Tsvangirai, aliuawa kwenye mgomo wa kichwa.
Catarina Lorenzo
Uanaharakati
Hivi karibuni alijiunga na Greenkingdom, jumuiya ya kimataifa ya vijana iliyoongoza harakati za mazingira. Huko anafanya kazi kama mratibu wa harakati hiyo nchini Brazil. Sasa amejiunga na mwanaharakati wa mazingira na mwanaharakati wa tabianchi Sameer Yasin ambaye pia ni mwanzilishi wa harakati za vijana.
Morgan Tsvangirai
Wakati harakati za mapinduzi ya Zimbabwe zilipotokea, Tsvangirai aliomba Mugabe ajiuzulu. Alitumaini kwamba mkutano wa wadau wote unaojumuisha kuorodhesha mustakabali wa nchi hiyo na mchakato unaosimamiwa kimataifa kwa uchaguzi ujao utaunda mchakato ambao utachukua nchi kuelekea serikali halali.
Mnamo 14 Februari 2018, Tsvangirai alikufa akiwa na umri wa miaka 65 baada ya kuripotiwa kuugua saratani ya colorectal.
Mlima Umari
ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania.
Kanisa la Magharibi
Kanisa la Magharibi (au Ukristo wa Magharibi) linajumlisha Kanisa la Kiroma-Katoliki pamoja na madhehebu ya Kiprotestanti. Huitwa "la magharibi" kwa sababu asili yake ni upande wa magharibi wa Bahari ya Kati yakiwa na mwelekeo tofauti na ile ya Makanisa ya Mashariki iliyoenea hata nje ya Dola la Roma.
Mlima Umari
Uko katika safu ya Milima ya Upare ambayo ni sehemu ya Tao la Mashariki.
Kanisa la Magharibi
Katika Karne za kati, taratibu Kanisa la Roma liliunganisha magharibi yote chini yake, hata kwa kufuta mapokeo tofauti, kama ya Makanisa ya Kiselti katika visiwa vya Britania.
Mto Gikuka
ni mto wa Burundi (mkoa wa Bururi na mkoa wa Makamba) ambao unatiririka hadi ziwa Tanganyika. Baadaye, maji mengine yanachangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Kanisa la Magharibi
Hata baada ya Kanisa la Magharibi kupatwa na mafarakano mengi, hasa katika karne ya 16, bado kuna mambo mengi yanayofananisha Kanisa la Kilatini na madhehebu mengi ya Uprotestanti yaliyotokana yote nayo ama moja kwa moja ama kupitia madhehebu yaliyokwishajitenga. Ndiyo aina ya Ukristo iliyoenea zaidi duniani (85% hivi) pamoja na ustaarabu wa magharibi ulioathiriwa nayo, kiasi kwamba katika sehemu nyingi Ukristo wa Mashariki haujulikani au walau haueleweki.
600px|thumb|center|Matawi ya Ukristo yalivyotokea katika [[historia ya Kanisa. Upande wa juu ndio Kanisa la Magharibi, upande wa chini Makanisa ya Mashariki. Unene wa mistari haulingani na ukubwa wa madhehebu husika.]]
Mlima Umari
Una urefu wa mita ? juu ya usawa wa bahari.
Sabine Fuss
Sabine Fuss ni mwanasayansi wa hali ya hewa wa Ujerumani .Ni Kiongozi wa kikundi cha "Usimamizi endelevu wa Rasilimali na mabadiliko ya hali ya hewa ulimwenguni" katika Taasisi ya Utafiti ya Mercator(MCC).Sabine Fuss ni profesa katika Chuo Kikuu cha Humboldt cha Berlin.
Maisha
Fuss alipata shahada ya uzamili ya uchumi wa kimataifa na udaktari katika maendeleo endelevu katika sekta ya nishati kutoka Chuo Kikuu cha Maastricht. Alifanya kazi katika Taasisi ya Kimataifa ya Uchambuzi wa Mifumo Inayotumika. Mnamo mwaka 2018 aliteuliwa kuwa profesa katika Chuo Kikuu cha Humboldt cha Berlin.
Kazi
Maslahi ya utafiti ya Fuss ni pamoja na usimamizi wa rasilimali kwa kuzingatia hasa uchanganuzi wa mifumo, kufanya maamuzi chini ya hali isiyo na uhakika, tathmini iliyojumuishwa inayolenga kupunguza na kukabiliana na mabadiliko ya hali ya hewa, mifumo ya usimamizi wa kaboni dioksidi, maendeleo yanayoendana na hali ya hewa, na sera ya hali ya hewa.
Vicente Guerrero, Tlaxcala
thumbnail|right|200px|Mji wa Vicente Guerrero, Tlaxcala
Vicente Guerrero ni mji mkubwa katika jimbo la Tlaxcala upande wa kusini-kati ya nchi Mexiko. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2005, mji una wakazi wapatao 55,760 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 2300 kutoka juu ya usawa wa bahari.
199
Makala hii inahusu mwaka 199 (Baada ya Kristo).
Kiavatime
Kiavatime ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Waavatime. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiavatime imehesabiwa kuwa watu 24,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiavatime iko katika kundi la Kikwa.
Uwanja wa michezo wa Mokati
Uwanja wa michezo wa Mokati ni uwanja wa michezo uliopo katika eneo la Otjiwarongo,nchini Namibia.Ni uwanja wa nyumbani wa timu ya Lobatse FC na  Life Fighters F.C ambazo ni timu zinazoshiriki katika ligi kuu ya huko nchini Namibia.
Get Rich or Die Tryin' (album)
Get Rich or Die Tryin' ni albamu ya kwanza ya kibiashara ya msanii/rapa kutoka mjini New York City, 50 Cent. Albamu ilitolewa kupitia studio za Interscope Records. Albamu ilitakiwa itoke mnamo tar. 11 Februari 2003, lakini kwa kufuatia kuvuja kwake na kuibiwa sana kwenye mtandao wa Internet, albamu ikabidi itolewe wiki moja kabla mnamo tar. 4 Februari 2003. Albamu ilitayarishwa na Eminem na Dr. Dre. Single za kutoka katika albamu hii ni pamoja na "In Da Club", "21 Questions", "P.I.M.P.", na "If I Can't".
Theolojia ya mazingira
Lynn White (29 Aprili 1907 – 30 Machi 1987) alikuwa mwanahistoria wa Marekani lazima ahusishwe na maandishi yoyote ya kitaaluma kuhusu theolojia ya mazingira kwa sababu kazi yake katika miaka ya 1960 ilichochea katika nyanja hiyo kwa kiwango kikubwa."Mizizi ya Kihistoria ya Mgogoro wa Kiikolojia" mwaka 1967 ni dondoo  katika mapitio ya fasihi juu ya mada. Maandishi katika theolojia ya mazingira kwa kawaida hufunika mishipa miwili ya mawazo. Sekta moja ikiwa ni mfumo wa imani na sekta nyingine ikiwa ni mfumo wa tabia.Imeonekana kwa kawaida kuwa hati zinazohusiana kwa karibu na theolojia ya mazingira hazifafanui neno moja kwa moja.
Shatt al Arab
right|thumb|250px|Shat al Arab karibu na Basra right|thumb|250px|Ramani ya Shat al Arab karibu na Basra Shat al Arab (Kiarabu: شط العرب  shatt al arab "Mto Arabu") au kwa jina la Kiajemi Arvand Rud (اروندرود arvand rud "Mto Arvand") ni mto unaounganisha mito ya Hidekeli na Frati kabla ya kuishia katika Ghuba ya Uajemi.
Unaanza mahali nchini Irak ambako mito ya Hidekeli na Frati inaungana ukiendelea kwa kilomita 200 hadi baharini. Sehemu ya mwisho mto ni mpaka kati ya Irak na Uajemi.
Miji mikubwa kando la mto ni Basra upande wa Irak halafu Khorramshahr na Abadan upande wa Uajemi.
Mlima Mughunga
ni jina la mlima ulioko katika Mkoa wa Singida nchini Tanzania.
Una urefu wa mita 1506 juu ya usawa wa bahari.
Kimanobo-Cotabato
Kimanobo-Cotabato ni lugha ya Kiaustronesia nchini Ufilipino inayozungumzwa na Wamanobo. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kimanobo-Cotabato imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimanobo-Cotabato iko katika kundi la Kifilipino.
Tuzla
thumb|Picha ya ramani kuonesha eneo la Tuzla
ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Istanbul kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.
Ian Khama
thumb Seretse Khama Ian Khama (amezaliwa 27 Februari 1953) ni mwanasiasa wa Botswana na afisa wa zamani wa jeshi ambaye aliwahi kuwa Rais wa nne wa Jamhuri ya Botswana kutoka 1 Aprili 2008 hadi 1 Aprili 2018.
Mnamo Aprili 2022, Ian Khama aliitwa mahakamani. Mkuu huyo wa zamani wa nchi anatuhumiwa, miongoni mwa mambo mengine, kwa kumiliki silaha kinyume cha sheria. Kesi hiyo ilianza 2016.
Hamza Abdallah Mwenegoha
Hamza Abdallah Mwenegoha (amezaliwa tar. - ) ni mbunge wa jimbo la Morogoro Kusini katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.
Ilesa
alt=Mwamba wa Kale katika jimbo la Erinmo Ilesa OSun|thumb|Mwamba wa Kale katika jimbo la Erinmo Ilesa OSun ni mji wa jimbo la Osun, kusini-magharibi mwa Nigeria.
Mwaka 2022 umekadiriwa kuwa na wakazi 277,904.
Mto Kokererwa
unapatikana katika wilaya ya Moroto, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Floriani wa Lorch
Aliposikia kwamba gavana Akwilino, wakati wa dhuluma ya kaisari Dioklesyano, amekamata Wakristo 40 mjini Lorch, alitamani kuwa nao akaenda huko. Karibu na kufika alikutana na askari wenzake akajitambulisha kuwa Mkristo, hivyo akakamatwa na kupelekwa kwa Akwilino. Huyo alijaribu kumfanya atoe sadaka kwa miungu, lakini Floriani alipokataa aliagiza apigwe mijeledi na kutupwa katika mto Enns akiwa na jiwe kubwa limefungwa shingoni.
Kiawutu
Kiawutu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana inayozungumzwa na Waawutu. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiawutu imehesabiwa kuwa watu 180,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiawutu iko katika kundi la Kikwa.
Kijerumani
frameless|upright=2|right|Hadhi ya Kijerumani katika nchi mbalimbali. thumb|Nchi ambako lugha ya Kijerumani huzungumzwa. Kijerumani (pia: Kidachi, kwa Kijerumani: Deutsch au (die) deutsche Sprache) ni lugha ya Kigermanik ya magharibi katika jamii ya lugha za Kihindi-Kiulaya.
Uwanja wa michezo wa Oscar Norich
Uwanja wa michezo Oscar Norich ni uwanja wa michezo wa kimaitaifa uliopo huko Tsumeb, nchini Namibia. Ni uwanja wa nyumbani wa timu ya Chief Santos.
Ümraniye
ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Istanbul kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.
Kijerumani
Kuna pia wasemaji asilia katika nchi jirani za Ujerumani / Austria kama Ubelgiji, Uholanzi, Ufaransa, Denmark, Poland na Italia ya kaskazini. Nchi nyingi za Ulaya ya Mashariki zilikuwa na wasemaji wa Kijerumani lakini wengi walifukuzwa au kuondoka wakati wa vita kuu ya pili ya dunia; vikundi vimebaki hasa katika Hungaria, Romania, Uceki, Urusi na Kazakhstan.
Uwanja wa Uhuru (Namibia)
thumb|Uwanja wa Uhuru(Namibia) Uwanja wa uhuru Namibia ni uwanja wa taifa wa nchi ya Namibia uliopo katika jiji la Windhoek ukiwa na uwezo wa kuchukua jumla ya mashabiki 25,000 mbali na michezo, uwanja huu hutumika kwa ajili ya shughuli mbalimbali za kijamii na kitaifa.
Kijerumani
Vikundi vidogo vya watu waliohamia katika karne za 19 na 20 wanaoendelea kutumia Kijerumani wako katika Amerika ya Kaskazini (Marekani, Kanada), Amerika Kusini (Brazil, Chile) na Afrika (hasa Namibia na Afrika Kusini).
Kijerumani huzungumzwa na watu milioni 100 katika Ulaya. Ni lugha ya pili katika Ulaya baada ya Kirusi kushinda Kifaransa na Kiingereza.
Kijerumani kama lugha ya kitaifa
Kijerumani kinatumiwa kama lugha rasmi kitaifa katika nchi zifuatazo:
Umoja wa Ulaya
Kijerumani ni kati ya lugha rasmi za Umoja wa Ulaya pamoja na Kiingereza na Kifaransa. Kati ya lugha ndani ya Umoja ni lugha yenye wasemaji wengi kushinda nyingine zote.
Lugha inayofundishwa
Kijerumani kama lugha ya kigeni kinafundishwa shuleni au kwenye taasisi za elimu ya watu wazima katika nchi nyingi. Mwaka 2004 idadi ya wanafunzi wa Kijerumani ilikuwa kama ifuatayo:
Kijerumani ni lugha ya pili katika mtandao (intaneti) baada ya Kiingereza. Takriban nusu ya kurasa zote mtandaoni ni za Kiingereza, lakini Kijerumani kinafuata kikiwa na 8% za kurasa zote.
Bertha von Suttner
thumb|right|Bertha von Suttner Bertha Félicie Sophie von Suttner (9 Juni 1843 – 21 Juni 1914) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Austria. Hasa aliandika riwaya kwa ajili ya kuhamasisha amani ya kimataifa. Mwaka wa 1905 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Amani.
John Sibi-Okumu
John Sibi-Okumu [www.johnsibiokumu.com] ni mwigizaji Mkenya na mwandishi wa habari anayejulikana kimataifa kwa jukumu lake la uigizaji katika The Constant Gardener Sibi-Okumu alianza kuigiza mwaka 1968 pindi alipokuwa mwanafunzi katika shule ya Lenana, na kuendelea kuchukua hatua mbalimbali katika uigizaji. Ameigiza katika sinema kadhaa, kama vile Born Free (1975), We are the children  (1987) na Metamo  (1997). Kama mwandishi wa habari, alianzisha kipindi maarufu cha Summit iliyokuwa ikionyeshwa kwa Kenya Television Network (KTN), ambapo yeye aliwahoji wanasiasa wa Kenya. John Sibi-Okumu alizaliwa nchini Kenya. Yeye alianza kusoma nchini Uingereza, (katika shule ya William Pattern School, London) kisha nchini Kenya, (Shule ya msingi ya Muthaiga na Duke York / Shule ya Upili ya Lenana) na hatimaye akaenda Ufaransa (Chuo Kikuu cha Toulouse, "Le Mirail "). Kwa muda mrefu wa maisha yake ya kikazi, alifunza Kifaransa katika shule ya msingi, kati na sekondari, na alikuwa Mkuu wa Idara ya Lugha za Kisasa katika hatua mbalimbali katika kazi ya muda mrefu. Mwaka wa 2002, alipewa taji la kuheshinika la Chevalier des Palmes Académiques, kwa huduma ya Kifaransa na utamaduni nchini Kenya. Mbali na mafanikio yake kama mwalimu, yeye ana sifa ya kuwa mtu wa Sanaa. Kwa miaka mingi iliyopita, amekuwa akijulikana na wasikilizaji na watazamaji nchini Kenya kama mtangazaji wa televisheni na redio. Kwa mfano, kutoka mwaka wa 1997 hadi 2002 kupitia "The Summit," aliwahoji watu maarufu kama Daniel arap Moi, Mwai Kibaki, Robert Mugabe, Ellen Johnson-Sirleaf, Richard Leakey na Wangari Maathai.  Hivi karibuni, amekuwa akiuliza maswali katika kipindi cha chemsha bongo "The Celtel Africa Challenge," inayochukua nusu saa nusu saa na inahusu mashindano kati ya wanafunzi wa vyuo vikuu mbalimbali. Msimu wa pili, ulionyeshwa mnamo mwaka 2008 nchini Kenya, Uganda, Tanzania, Malawi na Zambia. Mwaka wa 2009, ilibadilishwa kuwa "The Zain Afrika Challenge," na nchi za Nigeria, Ghana na Sierra Leone ziliongezwa katika orodha ya nchi zinazososhindana. Kuna matarajio ya nchi zingine kuongezeka katika miaka ijayo. Yeye amewahi kusimulia maonyesho mbalimbali zilizoshinda tuzo kwa lugha ya Kiingereza na Kifaransa na ameigiza katika filamu kadhaa, miongoni mwao kwenye tamthiliya kama Waziri wa Afya Dr Yoshua Ngaba katika "The Constant Gardener" iliyoshinda tuzo la Oscar na kwenya maisha halisi kama mwanadiplomasia wa Shirika la Umoja wa Mataifa, Jacques Roger Boh-Boh, katika "Shake Hands with the Devil," hadithi ya mauaji ya kimbari ya Rwanda kupitia kwa Romeo Dallaire, ambaye ans asili ya Kifaransa na Canada. Katika miaka iliyopita, ameigiza katika majukumu ya kustaajabisha kama Mfalme Oedipus; Romeo, Oberon and Shylock (Shakespeare); Anouilh Creon katika "Antigone," Beckett Vladimir katika "Waiting for Godot and Mtwa / Ngema' s Percy katika" Woza, Albert! " Yeye mwenyewe ameanzisha "In Search of the Drum Major" na "Like Ripples On a Pond," zote juu ya haki za binadamu (American Civil Rights Movement), na pia "Milestones,"
"Showcase"
Yeye ameandika michezo miwili ya awali kabisa: Ya kwanza, "Role Play - A Journey into Kenyan Psyche," iliyochapishwa mwaka 2005 (Mvule Africa Publishers; ISBN 9966-769-42-0) iliyochambuliwa na Newsweek International kama "mtazamo wa ubaguzi wa kirangi nchini Kenya ambao hauhitaji msamaha." Mchezo wa pili ni, "Minister ... karibu!" iliyotizamwa mjini Nairobi na watazamaji tarehe Oktoba 2007 na itachapishwa tena baada ya kuandikwa tena. Katika "Minister .... Karibu!" Sibi-Okumu anatumia kinaya, kuwaonyesha Wakenya hatari ya ubinafsi wa kisiasa na jinsi inavyoharibu utulivu wa kijamii. Ameandika kitabu kingine "Tom Mboya: Master of Mass Management," kwa ajili ya wasomaji wachanga, iliyochapishwa na (Sasa Sema / Longhorn Publishers: ISBN 978-9966-36-328-9). Mwezi Oktoba 2009 John Sibi-Okumu [5] alijihusisha katika kutengeneza filamu ya kimuziki Mo Faya, iliyoonyeshwa katika New York Theatre Festival 2009. Yeye kama mwandishi wa habari ameandika taarifa tofauti kwa magazeti na majarida ya Kenya kwa kutumia jina la kujibandikiza la Mwenye Sikio na, kwa miaka mitatu, alikuwa kwenye bodi ya kuhariri ya jarida la "AWAAZ-Voices of the South Asian Diaspora," ([www.awaazmagazine.com ]), ambayo anaendelea kuandika mara kwa mara iitwayo: "Alternative Angle." Kuongezea yote hayo, amekuwa akifanya kazi kama mhariri, akijihusisha mara nyingi na utafiti wa kisayansi. Katika maisha yake ya utu uzima, John Sibi-Okumu daima hukaribishwa fursa kwa kukopesha talanta yake kwa hisani na katika ustawi wa jamii.
Marejeo
[www.johnsibiokumu.com]
Viungo vya nje
[www.johnsibiokumu.com]
Viungo vya ndani
John Sibi-Okumu
197
Makala hii inahusu mwaka 197 (Baada ya Kristo).
Nyota ya asubuhi
Nyota ya asubuhi (morning star) ni jina linalotumiwa sana na watu tofauti na kwa maana mbalimbali.
Bilecik
thumb|right|450px|Katikati ya jiji la Bilecik. thumb|Picha ya ramani kuonesha eneo la Bilecik Bilecik ni mji mkuu wa Mkoa wa Bilecik katika nchi ya Uturuki.
Nyota ya asubuhi
Kwa kawaida linataja sayari ya Zuhura (Venus) ambayo mara nyingi ni nyota ya mwisho inaoonekana angani  kabla ya mapambazuko ya Jua kutokana na mwangaza wake mkubwa. Kwa sababu hiyohiyo Zuhura huitwa pia "nyota ya jioni“ ikionekana kabla ya kufika kwa giza jioni.
Bilecik
Ukiwa sambamba kabisa na na wilaya zake mji huu ni mashuhuri sana kwa kuwa hapa ndipo alipozaliwa Osmani Dynasty, ambao ni wanachama na waanzilishi wa Dola la Osmani.
Nyota ya asubuhi
Katika Kitabu cha Ufunuo imeandikwa kuwa Yesu alijitambulisha kwa jina hilo pia (22:16) na kwamba aliahidi nyota ya asubuhi kwa yule "atakayeshinda na kuendelea kufanya kazi zake (za Yesu) hadi mwisho" (2:28).
Jumatatu
Jumatatu ni siku ya pili katika juma (wiki) ya siku saba yenye asili ya kiyahudi-kikristo. Iko kati ya siku za Jumapili na Jumanne.
Siku ya pili au siku ya kwanza?
Kuna nchi zilizobadilisha hesabu kufuatana na kawaida ya "wikendi" kwenye siku za Jumamosi/Jumapili ambako Jumatatu ni siku ya kwanza katika juma ya kazi hivyo inahesabiwa kama siku namba "1" ya wiki katika kalenda rasmi za serikali hata kama jumuiya za kidini zinasisitiza hesabu ya kibiblia.
Kiswahili, Kiarabu na utamaduni wa Kiislamu
Katika lugha ya Kiswahili jina la siku lina namba "3" ndani yake. Hii ni dokezo la asili ya Kiswahili katika utamaduni ya Kiislamu pasipo na athira ya Uyahudi unaoanza hesabu baada ya sikukuu ya Kiislamu ya Ijumaa siku ya sala ya pamoja: Jumamosi kama siku ya kwanza baada ya Ijumaa, Jumapili kama siku ya pili, Jumatatu kama siku ya tatu n.k.. Tabia hii katika Kiswahili ni ya pekee hasa kwa sababu Kiarabu ambacho ni lugha ya Korani takatifu na lugha ya kimataifa ya Waislamu kinafuata hesabu ya Kiyahudi na kuiita siku "ya pili".
Siku ya mwezi
Katika lugha mbalimbali za Ulaya siku hii ina jina la "mwezi". Lugha hizi kama Kiingereza, Kifaransa au Kijerumani zinaendeleza urithi wa Roma ya Kale na zaidi wa Babiloni ambako kila siku ya wiki ilikuwa chini ya mungu fulani aliyeonekana kama nyota.
Barnabas Kinyor
Barnabas Kinyor (amezaliwa 3 Agosti 1961 kule Nandi Hills) ni Mkenya wa mbio za Mita 400 kuruka vizuizi.
Wasifu wa Kazi
Alimaliza wa 7 katika Michezo ya Commonwealth ya 1990, wa nane katika Mashindano ya Dunia ya Riadha ya 1993]] katika shindano la mita 400 kuruka vizuizi la wanaume na akashinda Nishani ya Shaba katika Michezo ya Jumuia ya Madola ya 1994. Pia alishiriki shindano hilo katika Michezo ya Olimpiki ya 1992 na ile ya 1996, na pia Mashindano ya Dunia ya Riadha ya 1995 lakini hakufika finali.
Wakristo wa Kiyahudi
Wakristo wa Kiyahudi walikuwa Wayahudi waliomuamini Yesu kuwa ndiye Masiya (Kristo) aliyetabiriwa katika dini yao.
Barnabas Kinyor
Muda wake bora zaidi
Muda wake bora zaidi ni sekunde 48.90, aliouweka wakati wa mashindano ya kupokezana vijiti ya Olimpiki ya 1992.
Wakristo wa Kiyahudi
Mwanzoni Kanisa la wafuasi wa Yesu liliundwa na watu wa namna hiyo karibu peke yao, lakini kadiri miaka ya karne ya 1 ilivyozidi kwenda, waamini kutoka mataifa mengine waliongezeka hadi kuwazidi hao wenye asili ya Kiyahudi.
Barnabas Kinyor
Maisha a Kibinafsi
Ana mtoto mmoja wa Kiume Job Kinyor aliyezaliwa 1990 ). Mwana huyu ni mwanariadha chipukizi wa Masafa ya katikati . Pamoja na bibiye Salina Kosgei ambaye pia ni mwanariadha, wana watoto wawili: Billy (aliyezaliwa 1996) na Ruth (aliyezaliwa mnamo 2001).
Wakristo wa Kiyahudi
Hatimaye Wakristo wa Kiyahudi walionekana kundi dogo la watu waliozidi kuzingatia mno mambo ya Agano la Kale, tofauti na Wakristo wenzao ; kwa mfano: tohara, Sabato na ibada za sinagogini. Tofauti kati yao na Wayahudi wengine ilikuwa tu imani kuhusu Yesu.
Jimbo la Gambela
thumbnail|right|280px|Baro River, Gambela
Wakristo wa Kiyahudi
Baadhi yao walisisitiza umuhimu wa desturi za Kiyahudi kiasi cha kudai hata Wakristo wenye asili ya mataifa wazifuate, lakini Mtaguso wa Yerusalemu (Mdo 15:6-35) uliamua tofauti , wakaendelea kumpinga Mtume Paulo na kuvuruga kazi yake ya uinjilishaji wa mataifa.
Wakristo wa Kiyahudi walidhoofisha sana na Vita vya Wayahudi kwa ajili ya kujikomboa (66-135), na maangamizi ya Hekalu la Yerusalemu (70) pamoja na itikadi kali ambayo iliongoza Uyahudi baadaye na kufukuza Wakristo wote kutoka sinagogini.
Jimbo la Gambela
Idadi ya wakazi wake ni takriban 247.000.
Wakristo wa Kiyahudi
Hatimaye hata Kanisa la Yerusalemu lilibaki mikononi mwa Wakristo wasio Wayahudi kwa asili.
Jimbo la Gambela
Makao makuu ni Gambela.
Wakristo wa Kiyahudi
Pamoja na hayo, mwelekeo wa kutaka Wakristo wafuate masharti mengi au hata yote ya Torati umeendelea hadi leo katika madhehebu mbalimbali.
Cath Wallace
alt=|thumb|Wallace mwaka 2007 Catherine C. "Cath" Wallace (alizaliwa 1952) ni mwanamazingira na msomi wa New Zealand. Yeye ni mhadhiri wa uchumi na sera za umma katika Chuo Kikuu cha Victoria cha Wellington, na amekuwa akifanya kazi katika mashirika ya mazingira nchini New Zealand. Alitunukiwa Tuzo ya Mazingira ya Goldman mwaka wa 1991, kwa mchango wake katika ulinzi wa mazingira ya Antaktika.
Bayburt
thumb|right|400px|Picha mji wa Bayburt Bayburt (Kiarmenia: Բաբերդ, Baberd) ni mji mkuu wa Mkoa wa Bayburt katika nchi ya Uturuki.
Bayburt ulikuwa mji muhimu kabisa wakati wa zama za Barabara ya Hariri na pia mji ulipatwa kutembelewa na mpelelezi Marco Polo na msafiri wa Kituruki Evliya Celebi. Huko pia kuna mabaki ya ngome za Ufalme wa Byzantini.
Kuna misikiti kibao ya kuvutia, kuna mamawe kadhaa ya kituruki ikiwa sambamba kabisa na Miji ya Chini ya Catalcesme na pamoja na Maporomoko ya maji ya Sirakayalar.
Historia
Tarehe kamili ya kuanzishwa kwa mji huu wa Bayburt haijulikani. Ingawa, inakisiwa kwamba umeanzishwa kunako mwaka 100 KK. Mji wa Bayburt unafahamika zaidi kwa kuwa ulishawahi kumilikiwa na Dola la Roma na baada ya mgawiwo wa miji ukaja kuwa moja kati ya miji ya Roma ya Mashariki.
Wakati wa zama za Byzantini, Bayburt ulikuwa moja kati ya majimbo ya kujitawa ya Byzantine na uliitwa Heldia ukiwa kama wa 4 katika migawiwo yao ya miji saba iliyotengwa.
Mji pia unajulikana kwa ngome iliyorekebishwa na mfalme wa Byzantine maarufu kama Mfalme Justinia I, lakini baadaye mji ulipolwa na Waarabu. Waturuki walishikiria madaraka ya mji huo kwa mara ya kwanza mnamo 1054, na baada ya miaka 200 baadaye mji ukawa unashikiriwa na madola tofautitofauti.
Taka hatari
Taka hatari ni taka ambazo zina tishio kubwa kwa afya ya umma au mazingira. Taka hatari ni aina ya bidhaa hatari. Kwa kawaida huwa na moja au zaidi ya sifa hatarishi zifuatazo: kuwaka, kufanya kazi tena, kutu, sumu Takataka hatari zilizoorodheshwa ni nyenzo zilizoorodheshwa mahususi na mamlaka za udhibiti kama taka hatari zinazotoka katika vyanzo visivyo mahususi, vyanzo mahususi au bidhaa za kemikali zilizotupwa. Taka hatari zinaweza kupatikana katika hali tofauti za kimaumbile kama vile gesi, vimiminiko au vitu vikali. Taka hatari ni aina maalum ya taka kwa sababu haiwezi kutupwa kwa njia za kawaida kama bidhaa zingine za maisha yetu ya kila siku.
Abigail Borah
thumb|Todd Stern katika COP18 huko Doha, 2012 Abigail Borah ni mwanaharakati wa mazingira wa Marekani ambaye alipinga hoja ya Todd Stern katika Mkutano wa Umoja wa Mataifa wa Mabadiliko ya Tabianchi mnamo mwaka 2011.
Maisha ya awali na elimu
Abigali alisoma shule ya School of the Sacred Heart huko Florida. Alipokuwa akisoma, alijiunga na taasisi ya SustainUS, ambayo ilimchagua kuhudhuria kwenye Mkutano wa Umoja wa Mataifa wa Mabadiliko ya Tabianchi mnamo mwaka 2010 huko Cancun (pia unajulikana kama COP-16.)
Sukari
250px|thumb|Aina nne za sukari. thumb|250px|Fuwele za sukari jinsi zinavyoonekana kwa [[hadubini.]] Sukari (kutoka Kar. سكر‎ sukkar, iliyotoka kwenye Sanskrit sharkara) ni dutu tamu inayoungwa katika chakula na vinywaji kwa kusudi la kuzinogesha.
Sukari kama chakula
Sukari ya chakula inapatikana kwa umbo la fuwele zenye rangi nyeupe na aina za kahawia mbalimbali kutegemeana na kiwango cha kusafishwa wakati wa kuitengeneza. Sukari inayopatikana madukani imetengenezwa kutokana na miwa au bitiruti ya sukari.
Watu hutia sukari katika vyakula na vinywaji vingi.
Sukari hupokewa haraka na mwili na ni chanzo muhimu cha nishati. Wakati huohuo matumizi ya sukari nyingi huleta hatari ya ugonjwa wa kisukari na ugonjwa huo umeenea duniani tangu kupatikana kwa sukari kwa bei nafuu kutoka viwanda vikubwa. Hatari nyingine, inayotokana na kula sukari nyingi, ni kuoza kwa meno.
Kikemia sukari ni aina ya kabohidrati yaani wanga. Tukila vitu vya wanga (kwa mfano ugali, viazi, mkate) mwili wetu huvunja molekyuli za wanga kuwa molekyuli ndogo zaidi za sukari. Hii ni sababu ya sisi kupenda sukari sana kwa sababu sukari ndiyo ile mwili wetu unayotafuta na kula sukari inapunguza kazi ya mwili ya kuvunja kabohidrati kuwa sukari mwilini.
Sukari kikemia
Aina zote za sukari ni sehemu ya dutu zinazoitwa kabohidrati. Wanakemia hujua aina mbalimbali za sukari. Sukari tunayotumia kama chakula huitwa sukrosi na fomula yake ni C12H22O11. Kuna pia sukari ndani ya matunda ambayo ni tofauti kikemia huitwa fruktosi (C6H12O6) inayosababisha utamu wa matunda.