cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Benevento
thumbnail|right|280px|Alama za nchi kubwa katika mjia wa Benevento ni mji wa mkoa wa Campania, Italia Kusini wenye wakazi 59,200 (2018).
Mto Wangoluku
unapatikana katika wilaya ya Pader, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Papa Leo I
Alimfuata Papa Sixtus III akafuatwa na Papa Hilarius.
Ndiye Papa wa kwanza kuitwa "Mkuu" kutokana na mchango mkubwa alioutoa upande wa dini na wa siasa akiwajibika kuhudumia taifa la Mungu kwa kila namna. Ni kati ya Mapapa bora waliolipatia Kanisa la Roma sifa na kuliimarishia mamlaka yake wakati ile ya serikali ya jiji hilo ilikuwa inafifia zaidi na zaidi.
Tangu zamani anaheshimiwa kama mtakatifu na babu wa Kanisa.
Mwaka 1754 Papa Benedikto XIV alimuongezea sifa ya mwalimu wa Kanisa.
Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 10 Novemba.
Asili na ujana
Alizaliwa na familia ya kisharifu ama Roma ama katika mkoa wa Toscana (Italia ya kati) mwaka 400 hivi.
Kutokana na umaarufu wake, mwaka 431, akiwa shemasi tu, pengine aliandikiwa na Sirili wa Aleksandria ili amuunge mkono dhidi ya Juvenali wa Yerusalemu. Wakati huohuo Yohane Kasiano alimuandikia kitabu dhidi ya Nestori wa Konstantinopoli. Hasa malkia wa Magharibi alimteua kuwapatanisha maofisa wakuu wa Galia (leo Ufaransa).
Akiwa huko, Papa Sixtus III alifariki (11 Agosti 440), na Leo alichaguliwa na umati kwa kauli moja kushika nafasi yake.
Papa
Tarehe 29 Septemba alianza kazi yake kama Papa ambayo ilichangia sana kukusanya mamlaka ya Kanisa lote katika jimbo la Roma, aliloliunda upya pamoja na majimbo mengine ya Italia.
Ili kuimarisha nafasi hiyo ya Kanisa pekee la Magharibi lililoanzishwa na mitume, alijitafutia hati maalumu kwa Kaisari Valentiniano II. Hiyo haikupendeza Wakristo wa Mashariki.
Nafasi bora ya kusisitiza kwa busara mamlaka hiyo hata upande wa mashariki ilitolewa na mabishano kuhusu nafsi ya Yesu Kristo yaliyosababishwa na Eutike kukanusha ubinadamu halisi wa Kristo.
Katika waraka maarufu aliomuandikia Patriarki Flavianus wa Konstantinopoli (449) ili kumuangalisha kuhusu uzushi wa mtu huyo, Leo alifafanua wazi namna umungu na utu wa Kristo yanavyounganika katika nafsi yake.
Hata hivyo mwaka huohuo mtaguso unaojulikana kama Wizi wa Efeso ulipuuzia waraka huo usisomwe, ukamtetea Eutike. Hapo Leo akashika uongozi wa mapambano dhidi yake.
Mwaka 451 katika Mtaguso wa Kalsedonia, baada ya barua yake kwa Flavianus kusomwa, maaskofu wote 350 walisimama na kulia: "Ndiyo imani ya mababu... Mtume Petro amesema kwa njia ya Leo..." Hivyo ilithibitishwa imani katika hali mbili za Kristo zisizochanganyikana wala kutenganika.
Hata hivyo mabalozi wa Leo hawakuwekwa kati ya viongozi wa mtaguso, na kanuni ya 28 ilidai Kanisa la Konstantinopoli kuwa muhimu sawa na la Roma. Kwa hiyo Leo aliikataa, akisisitiza nafasi ya kwanza ya Roma ili kudumisha umoja hasa katika kipindi hicho cha fujo.
Vilevile, Leo alipambana kwa nguvu na Wapelaji, Wamani na Waprishila akitetea daima imani kadiri ya mapokeo ya mitume, akiunganisha vizuri ajabu unyenyekevu wake mwenyewe na hakika juu ya ukuu wa cheo chake kama mwandamizi wa Mtume Petro; vilevile alipambana na ushirikina wa Wapagani.
Siasa
thumb|275px|right|Mchoro wa [[Raffaello kuhusu Leo Mkuu kukutana na Atila.]] Wakati Dola la Roma lilipokuwa likisambaratika, Leo alipata umaarufu pia kwa kutumia mamlaka yake ya kiroho tu ili kuzuia uvamizi wa Roma uliohofiwa kufanywa na Atila, mfalme wa Wauni (452) na ili kupunguza madhara ya ule uliofanywa na Wavandali kwa wiki mbili (455). Tena alistawisha matendo ya huruma mjini kwa waliopatwa na njaa, dhuluma na ufukara, kama vile umati wa wakimbizi.
Umuhimu wa Leo
Leo aliunganisha vizuri ajabu unyenyekevu wake mwenyewe na hakika ya ukuu wa cheo chake kama mwandamizi wa Mtume Petro, akiingilia kati masuala mbalimbali magharibi na mashariki vilevile kwa njia ya barua na ya mabalozi wake.
Umuhimu wa Upapa wa Leo, ambao ulidumu muda mrefu kuliko Mapapa karibu wote, ni katika kusisitiza hata kwa madondoo ya Biblia mamlaka ya pekee ambayo Kanisa la Roma linayo juu ya makanisa yote duniani kutokana na Mtume Petro kuwekwa na Kristo na kufia Roma walipo waandamizi wake.
Ndilo fundisho linalojitokeza mfululizo katika barua zake 143 na hasa katika hotuba 96 zilizopo hata leo.
Humo unajitokeza utajiri na uwazi wa mafundisho aliyoyatoa kwa lugha sahili na safi. Ndio mkusanyo wa kwanza wa hotuba za Kipapa zilizochangia sana ustawi wa Kanisa baadaye.
Aliunganisha matendo ya ibada na maisha ya kila siku ya Wakristo, k.mf. saumu na matendo ya huruma. Alionyesha kuwa liturujia ya Kikristo si kumbukumbu ya matukio yaliyopita, bali utimiaji wa mambo yasiyoonekana katika maisha ya kila mmoja. Hivyo ni lazima Pasaka iadhimishwe kila wakati wa mwaka, “si kama jambo la zamani, bali kama tukio la leo”. Hata siku hizi Liturujia ya Roma inazidi kutumia matini yake mengi na kufuata mtindo wake bora katika sala.
Mto Nyankenke
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kayanza).
Manda (Chamwino)
Kwa matumizi mengine za jina hili angalia Manda
Manda ni jina la kata ya Wilaya ya Chamwino katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye postikodi namba 41427 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9874 waishio humo.
Miaka ya 40
Makala hii inahusu muongo ya miaka 40 - 49.
Watu
thumb|[[Mtakatifu Paulo]]
John Regala
John Paul Guido Boucher Scherrer (anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii John Regala; 12 Septemba 1967 - 3 Juni 2023) ni mwigizaji na mwanamazingira wa Ufilipino.
Regala anajulikana sana kwa kuonyesha majukumu ya wapinzani katika filamu za Ufilipino na mfululizo wa televisheni hasa katika miaka ya 1990. Wakati fulani anatambulishwa kwa njia isiyo rasmi kama "Bad Boy" wa filamu za mapigano za Ufilipino pamoja na nyota wenzake kama Robin Padilla na marehemu Ace Vergel huku wawili hao wakijulikana zaidi kwa jina hilo la utani.
Esther Matiko
Esther Matiko (amezaliwa tarehe 24 Novemba 1976) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama pinzani cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Tarime Mjini kwa miaka mitano (2015 - 2020.) Ndio mbunge wa kwanza wa mwanamke kuongoza jimbo la Tarime.
Mto Wangopok
unapatikana katika wilaya ya Pader, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Hiromi Kojima
Kojima alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 26 Aprili 2000 dhidi ya Korea Kusini. Kojima alicheza Japani katika mechi 1.
Wilaya ya Nkasi
thumb|250px|Mahali pa Nkasi katika [[mkoa wa Rukwa.]] Wilaya ya Nkasi ni wilaya moja ya Mkoa wa Rukwa yenye postikodi namba 55300. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 208,497.
Wilaya hii ilitajwa kwa jina la "Nkansi" katika taarifa ya sensa 2002.
Miaka ya 30
Makala hii inahusu muongo ya miaka 30 - 39.
Wilaya ya Mpanda
thumb|250px|Mahali pa Mpanda katika [[mkoa wa Rukwa kabla ya kuanzishwa mkoa mpya wa Katavi mwaka 2012.]] Wilaya ya Mpanda ilikuwa wilaya moja ya Mkoa wa Rukwa, Tanzania hadi mwaka 2012 yenye postikodi namba 50100. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 412,683.
Mwaka 2012 wilaya ikahamishwa kwenda mkoa mpya wa Katavi. Mwaka uleule maeneo yake yaligawiwa kati ya wilaya ya Mpanda Vijijini na wilaya ya Mpanda Mjini.
Highlands, New Jersey
thumbnail|right|250px|Taa mbili pacha katika Mji wa Highlands, New Jersey
thumb|right|260px|Mahali pa mji wa Highlands katika Monmouth County na [[New Jersey]] Highlands ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 5,300 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 4 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 3.4 km².
Saddam Hussein
thumb|Saddam Hussein
Saddam Hussein Abd al-Majid al-Tikriti (28 Aprili 1937 - 30 Desemba 2006) alikuwa Rais wa Iraki, kuanzia tarehe 16 Julai 1979 hadi mwaka wa 2003, pia waziri mkuu wa Iraki kati ya 1994 na 2003.
Alipanda ngazi ndani ya serikali na chama cha Baath kama makamu wa rais aliyemtangulia Ahmad Hasan al-Bakr. Baada ya kupewa cheo cha rais aliua wapinzani wengi na kuimarisha utawala wake.
Akaanzisha vita mbili:
Ndani ya Iraki alipigania upinzani wa sehemu kubwa za wananchi hasa katika kampeni dhidi ya Wakurdi kaskazini mwa Iraki wakati wa vita dhidi ya Uajemi na dhidi ya Washia wa Iraki Kusini baada ya vita ya Ghuba.
Saddam Hussein aliondolewa madarakani wakati wa uvamizi wa Iraki na Marekani katika vita ya pili ya ghuba mwaka 2003. Alienda mafichoni kwa miezi kadhaa, akakamatwa na kupelekwa mbele ya mahakama ya Kiiraki iliyompa adhabu ya kifo kwa jinai dhidi ya binadamu na hasa kesi 148 za mauaji zilizothibitishwa mahakamani.
Alinyongwa Desemba 2006 katika kambi la kijeshi mjini Al Kadhimiya nchini Iraki.
Stogovo
thumbnail|right|200px|Mlima Stogovo ni mlima wa Balkani katika nchi ya Jamhuri ya Masedonia Kaskazini (Ulaya kusini mashariki).
Urefu wake ni mita 2,278 juu ya usawa wa bahari.
Acerra
thumbnail|right|280px|Picha ya angani ya Acerra ni mji wa mkoa wa Campania, Italia Kusini wenye wakazi 58,813 (2018).
Ufinyanzi
thumbnail|Chungu kinafinyangwa juu ya gurudumu la mfinyanzi thumbnail|Mfinyanzi anatoa chungu kwa kutumia gurudumu Ufinyanzi ni teknolojia na ufundi wa kutengeneza vyombo kwa matumizi ya binadamu kwa kutumia udongo wa mfinyanzi au kauri.
Udongo wa ufinyanzi unapewa umbo unaotakiwa, kukaushwa, kupambwa na kuchomwa kwa moto na kwa njia hii vyombo vigumu vinatokea kwa matumizi yanayotakiwa kama vile sahani, bakuli, chungu, kikombe au birika.
Udongo unaofaa
Udongo wa aina ya ufinyanzi ni udongo wa pekee ambao una chembechembe ndogo sana. Chembe zake ni ndogo kuliko mikromita 2. Unapokea maji na kuyashika ndani yake na katika hali ya unyevu ni laini sana una tabia ya kushikamana. Tabia hii inamruhusu mfinyanzi kuupa maumbo mbalimbali.
Mbinu za kufinyanga udongo
Kuna mbinu mbalimbali za kufinyanga vyombo.
Holmdel Township, New Jersey
thumb|right|260px|Mahali pa mji wa Holmdel Township katika Monmouth County na [[New Jersey]] Holmdel ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 17,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 81 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 47 km².
Kikutep
Kikutep ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wakutep. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikutep nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 44,600. Pia kuna wasemaji 1400 nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikutep iko katika kundi la Kijukunoidi.
Wara
Wara ni jina la kata ya Wilaya ya Chake Chake katika Mkoa wa Pemba Kusini, Tanzaniayenye postikodi namba  74206 . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 5,599 waishio humo.
Usimamizi
Usimamizi (kutoka kitenzi kusimamia; kwa Kiingereza "management" ) katika biashara na katika shughuli ya kuwapanga binadamu ni kitendo cha kuwaweka watu pamoja ili kutimiza malengo na madhumuni yatakikanayo. Usimamizi unajumuisha mipango, kuandaa, kuajiri wafanyakazi, kuongoza na kudhibiti shirika (kundi la mtu mmoja au zaidi au wahusika) au juhudi kwa madhumuni ya kufanikisha lengo. Kugawanya rasilimali kunajumuisha kupelekwa na kutumika kwa rasilimali watu, fedha, teknolojia na maliasili.
Usimamizi unaweza pia kumrejelea mtu au watu wanaotenda tendo au matendo ya usimamizi.
Nadharia wigo
Mary Parker Follett (1868-1933), ambaye aliandika juu ya mada hii mapema katika karne ya 20, aliufafanua usimamizi kama "sanaa ya kufanya vitu vifanywe kupitia kwa watu". Pia aliuelezea usimamizi kama falsafa.
Baadhi ya watu, hata hivyo, huona ufafanuzi huu, ingawa ni muhimu, kuwa finyu mno. Msemo "usimamizi ni kile ambacho mameneja hufanya" hutokea sana, na kupendekeza ugumu wa kuufafanua usimamizi, asili ya kubadilika badilika ya fasili, na uhusiano wa matendo ya usimamizi na kuwepo kwa viwango au madarasa ya usimamizi.
Tabia moja ya fikra kuhusu usimamizi, inauchukulia kama sawa na "utawala wa biashara " na hivyo haihusishi usimamizi katika maeneo nje ya biashara, kama kwa mfano katika kutoa misaada na katika sekta ya umma. Bayana zaidi, hata hivyo, kila shirika lazima lisimamie kazi yake, watu, taratibu, teknolojia, nk ili kuendeleza kabisa ufanisi wake. Hata hivyo, watu wengi hurejea idara za vyuo vikuu ambavyo hufundisha usimamizi kama "shule za kibiashara." Baadhi ya taasisi (kama Shule ya Biashara ya Harvard) hutumia jina hilo wakati nyingine (kama vile Shule ya Usimizi ya Yale) hutumia neno jumuishi zaidi "usimamizi."
Wazungumzaji wa lugha ya Kiingereza pia huweza kutumia neno "usimamizi" au "kusimamia" kama neno shirkishi linaloeleza mameneja wa shirika, kwa mfano wa Kampuni. Kihistoria matumizi haya ya neno hili, mara nyingi lilitofautishwa na neno "leba" likimaanisha wale wanaosimamiwa.
Asili ya kazi ya usimamizi
Katika kazi za faida, kazi ya msingi ya usimamizi ni kuridhisha makundi mbalimbali ya washikadau. Hii kwa kawaida inahusisha kutengeza faida (kwa wanahisa), kujenga vitu vya thamani kwa gharama ya chini (kwa wateja), na kutoa fursa ya ajira yenye faida (kwa wafanyakazi). Katika usimamizi usio wa faida, kuongeza umuhimu wa kuhifadhi imani ya wafadhili. Katika mifano mingi ya usimamizi / utawala, wanahisa hupigia kura bodi ya wakurugenzi na kisha bodi inaajiri usimamizi mkuu. Baadhi ya mashirika yamefanya majaribio na njia nyingine (kama mfanyakazi-kupiga kura) ya kuchagua au kubadilisha watawala; lakini hii hutokea tu mara chache sana.
Katika sekta ya umma ya nchi zilizopangwa kama demokrasia ya uwakilishi, wapigaji kura huwapigia kura wanasiasa kwenda afisi ya umma. Wanasiasa hao huwaajiri mameneja na wasimizi wengi, na katika baadhi ya nchi kama Marekani wateule wa kisiasa hupoteza ajira kwa sababu ya uchaguzi wa rais mpya / gavana / meya.
Maendeleo ya kihistoria
Matatizo hutokea katika kufuatilia historia ya usimamizi. Baadhi huuona (kwa ufafanuzi) kama njia chelewa ya kisasa (kwa maana ya usasa uliochelewa) ya fikra. Kwa maneno hayo haiwezi kuwa kabla ya historia ya kisasa, ni watangulizi tu (kama wangojezi). Wengine, hata hivyo, huona dhana ya usimamizi kwa wafanyabiashara wa Kisumeri na wajenzi wa piramidi za Misri ya kale. Wamiliki watumwa kwa karne walikabiliwa na matatizo ya kutumia / kuwahamasisha wafanyakazi wa kutegemwa lakini wakati mwingine wasiojiskia au wasiotaka, lakini mengi ya makampuni kabla ya enzi ya viwanda, kutokana na udogo wao, hayakuona umuhimu wa kukabili maswala ya usimizi kimfumo. Hata hivyo, uvumbuzi kama vile kuenea kwa nambari za Kiarabu (karne ya 5 hadi ya 15) na kuanzishwa kwa kanuni ya mwingilio mara mbili kwa vitabu vya hesabu (1494) kulichangia vyombo vya kutathmini, kupanga na kudhibiti.
Kutokana na ukubwa wa shughuli za kibiashara na ukosefu wa uhifadhi kumbukumbu na kurekodi kwa kutumia mashine kabla ya mapinduzi ya kiviwanda, ilieleweka kwa wamiliki wengi wa makampuni katika nyakati hizo kuendesha shughuli za usimamizi, wao wenyewe. Lakini kutokana na kuongezeka kwa ukubwa na utata wa mashirika, mgawanyiko kati ya wamiliki (watu binafsi, falme za kiviwanda au makundi ya wanahisa) na mameneja wa siku-hadi-siku (wataalamu wa kujitegemea katika kupanga na kudhibiti) polepole ikawa ni kawaida.
Maandiko ya mapema
Wakati usimamizi imekuwepo sasa kwa milenia kadhaa, waandishi kadhaa waliumba kinyume cha matendo ambayo yalisaidia katika nadharia ya usimamizi wa kisasa.
The Art of War - Sanaa ya Vita chake Sun Tzu
Kilichoandikwa na jenerali wa Kichina Sun Tzu katika karne ya 6 KK, Sanaa ya Vita ni kitabu cha mkakati wa kijeshi ambacho, kwa madhumuni ya usimamizi, kinapendekeza kuwa kufahamu na kutenda kwa kuzingatia uwezo na udhaifu wa shirika la meneja na wa adui.
The Prince - Mtawala chake Niccolo Machiavelli
Kwa kuamini kwamba watu walipewa motisha kwa kujitafutia riba, Niccolo Machiavelli aliandika The Prince mwaka 1513 kama ushauri kwa uongozi wa Florence, huko Italia. Machiavelli alipendekeza kwamba viongozi watumie hofu-lakini si chuki-kudumisha udhibiti.
The Wealth of Nations - Utajiri wa Mataifa chake Adam Smith
Kiliandikwa mwaka wa 1776 na Adam Smith, mwanafalsafa wa kimaadili Mskoti, The wealth of nations, kinalenga uratibu mzuri wa kazi kupitia Umaalumu wa kazi. Smith alielezea jinsi mabadiliko katika michakato ingeweza kuimarisha tija katika utengezaji wa pini. Wakati watu binafsi wangeweza kuzalisha pini 200 kwa siku, Smith alitathmini hatua zilizohusika katika utengenezaji na, pamoja na wataalam 10, kuwezeshwa uzalishaji wa pini 48,000 kwa siku.
Karne ya 19
Wanauchumi wa wakati huo kama Adam Smith (1723 - 1790) na John Stuart Mill (1806 - 1873) walitoa nadharia ya msingi kwa masuala ya mgao wa rasilimali, uzalishaji na bei. Kuhusu hayo, wavumbuzi kama Eli Whitney (1765 - 1825), James Watt (1736 - 1819), na Mathew Boulton (1728 - 1809) waliendeleza vipengele vya uzalishaji wa kiufundi kama vile kuweka viwango, taratibu za kudhibiti ubora, kuhasibu gharama, uwezo wa kubadilishana kwa sehemu, na kupanga kazi. Mengi ya masuala hayo ya usimamizi yalikuwepo katika sekta ya uchumi uliotegemea utumwa kabla ya 1861 huko Marekani. Mazingira haya yaliona watu milioni 4, kama vile matumizi ya kisasa yasemayo, "kusimamiwa" kwa faida uzalishaji mwingi.
Kwa karne ya 19, wanauchumi wa pembeni Alfred Marshall (1842-1924), Leon Walras (1834-1910), na wengine walianzisha safu mpya ya utata kwa msingi wa nadharia ya usimamizi. Joseph Wharton alitoa msingi wa kwanza wa ngazi kozi katika usimamizi mnamo 1881.
Karne ya 20
Nadharia pana ya kwanza ya usimamizi ilitokeza karibia 1920. Shule ya Kibiashara ya Harvard ilizindua shahada ya Masta ya Usimamizi wa Biashara (MBA) mnamo 1921. Watu kama Henri Fayol (1841 - 1925) na Alexander Church alielezea matawi mbalimbali ya usimamizi na uhusiano kati yao. Mapema katika karne ya 20, watu kama Ordway Tead (1891-1973), Walter Scott na J. Mooney walitumia kanuni za saikolojia katika uongozi, wakati waandishi wengine, kama vile Elton Mayo (1880-1949), Mary Parker Follett (1868 - 1933), Chester Barnard (1886-1961), Max Weber (1864-1920), Rensis Likert (1903 - 1981), na Chris Argyris (1923 -) waliutama uzushi wa usimamizi kutoka mtazamo wa kisoshiolojia.
Peter Drucker (1909 - 2005) aliandika moja ya vitabu vya mapema juu ya kutumia usimamizi: Dhana ya Shirika "Concept of the Corporation" (kilichochapishwa mwaka wa 1946). Ilitokana na Alfred Sloan (mwenyekiti wa General Motors hadi 1956) kuanzisha utafiti wa shirika. Drucker aliendelea mbele na kuandika vitabu 39, vingi kwenye suala hili.
H. Dodge, Ronald Fisher (1890 - 1962), na Thornton C. Fry walianzisha mbinu za kutumia takwimu katika utafiti wa usimamizi. Katika miaka ya 1940, Patrick Blackett aliunganisha takwimu hizi za nadharia kwa nadharia ndogo ya kibiashara na kuzua sayansi ya utafiti wa oparesheni. Operations utafiti, wakati mwingine hujulikana kama "usimamizi sayansi" (lakini tofauti kutoka usimamizi wa kisayansi wake Taylor  ), majaribio ya kuchukua mbinu za kisayansi za usimamizi kutatua matatizo, hasa katika maeneo ya vifaa na utendaji.
Baadhi ya maendeleo zaidi ni pamoja na nadharia ya vipingamizi, usimamizi kwa madhumuni, uhandisi upya, Six Sigma na nadharia zinazoendeshwa na teknolojia ya habari kama programu inayoundwa kwa mfumo wa kubadilika, na nadharia za usimamizi wa kundi kama Ngazi ya Cog.
Kutambuliwa kwa mameneja kama darasa kuliimarika katika karne ya 20 na kuwapa walionekana kuwa watekelezaji wa sanaa / sayansi ya kusimamia kiasi fulani cha ufahari, hivyo njia ilifunguka kwa mawazo maarufu yamifumo ya usimamizi kuuzwa. Katika muktadha huu mitindo mingi ya usimamizi inaweza kuwa ilikuwa zaidi inahusiana na saikolojia ya pop kuliko nadharia ya usimamizi wa kisayansi.
Kuelekea mwisho wa karne ya 20, usimamizi wa biashara ulikuja kujumisha matawi sita tofauti, yaani:
Karne 21
Katika karne ya 21 waangalizi wanakuta kuwa ni vigumu kuugawanya usimamizi kwa makundi kwa njia hii. Michakato zaidi kwa wakati huo huo inahusisha makundi kadhaa. Badala yake, mtu hufikiria katika misingi ya michakato mbalimbali, majukumu, na vitu chini ya usimamizi.
Matawi ya usimamizi wa nadharia pia ipo inayohusiana na mashirika yasiyo ya kibiashara na kwa serikali: kama vile utawala wa umma, menejimenti ya umma na usimamizi wa elimu. Aidha, mipango ya usimamizi wa unaohusiana na mashirika ya kijamii imetoa pia mipango katika usimamizi wa mashirika yasiyo ya kibiashara na ujasiriamali wa kijamii.
Kumbuka kwamba mengi ya mawazo ya usimamizi yameshambuliwa na makundi ya [[maadili ya biashara], masomo ya utafiti wa usimamizi na uanaharakati wa kupambana na ushirika.
Kwa sabau hiyo, demokrasia mahali pa kazi imezidi kuwa kawaida, na kuzidi kutetewa, katika baadhi ya maeneo shughuli zote za usimamizi zimesambazwa miongoni mwa wafanyakazi, kila mmoja ambaye anachukua sehemu ya kazi. Hata hivyo, mifano hii inatangulia masuala ya kisiasa ya sasa, na huweza kutokea kiasili zaidi kuliko ngazi ya Kiamri. Usimamizi wote kwa kiwango fulani lazima uzingatie misingi ya kidemokrasia kwani kwa kipindi kirefu ni lazima wafanyakazi wauunge mkono usimamizi kwa kiwango kikubwa; vinginevyo wao huondoka kutafuta kazi nyingine, au kugoma. Licha ya kuelekea kwa mfumo wa demokrasia katika sehemu za kazi, muundo wa amri-na-udhibiti wa mashirika ni kawaida na unaendelea kuwa ni muundo wa kawaida wa mashirika. Hakika tabia ya amri-na-kudhibiti inaweza kuonekana kwa jinsi ambayo wafanyakazi kuachishwa kazi hivi karibuni kumetekelezwa, safu ya usimamizi imeathiriwa kidogo sana ukilinganisha na wafanyakazi wa kiwango cha chini katika mashirika. Katika baadhi ya matukio, usimamizi umajizawadia bahkshishi wakati ambapo wafanyakazi wa kiwango cha chini wamekuwa wakiachishwa kazi.
Shughuli za msingi za usimamizi
Usimamizi hufanya kazi kupitia shughuli mbalimbali, mara nyingi zimegawanywa kama kupanga, kuandaa, kuongoza / kuhamasisha, na kudhibiti.
Jinsi ya kutekeleza sera na mikakati
Sera zote lazima zijadiliwe na wasimamizi wote pamoja na wafanyakazi wote wanaohitajika katika utekelezaji wa sera.
Ngazi za Usimamizi wa vitengo vingi
Usimamizi wa shirika kubwa unaweza kuwa na ngazi zifuatazo:
Wasimamizi wa ngazi ya juu ni kama vile wakurugenzi, rais wa kampuni,makamu wa rais wa kampuni, mkurugenzi mtendaji (CEO), na maafisa wakuu wa kampuni kama vile afisa mkuu wa fedha, afisa mkuu wa teknolojia n.k.
Usimamizi wa ngazi ya kati unajumuisha meneja mkuu (kwa Kingereza General Manager), meneja wa tawi, na meneja wa idara. Meneja Washirikishi (kwa Kingereza Affiliate Managers) pia wako katika kitengo hiki kwa utaalum wa usimamizi shirirkishi.
Wanaojumuishwa katika kitengo nikama vile viongozi wa vitengo tofauti tofauti
Katika kitengo hiki kuna waangalizi (kwa kingereza Supervisors), wanyapara, na viongozi wa timu
Mto Nyanzoka (Kayanza)
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
XG
XG au xg ni kifupi cha:
Abrahamu wa Clermont
Abrahamu wa Clermont (Syria, mwishoni mwa karne ya 4 - Auvergne, Ufaransa, 477 hivi) alikuwa mmonaki mwenye asili ya Uajemi. Kutokana na dhuluma ya Wasasani, akiwa bado shemasi, alielekea Misri ili kujifunza ukaapweke lakini mpakani alikamatwa akakaa kifungoni miaka mitano.
Dhuluma iliposimama, alifungulia akaelekea Ulaya magharibi na kuishia Ufaransa alipofanywa padri na abati wa monasteri.
Papa Zosimus
Papa Zosimus alikuwa Papa kuanzia tarehe 18 Machi 417 hadi kifo chake tarehe 26 Desemba 418. Alikuwa na asili ya Ugiriki.
Abrahamu wa Clermont
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu.
Papa Zosimus
Alimfuata Papa Innocent I akafuatwa na Papa Boniface I.
Abrahamu wa Clermont
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Juni.
Papa Zosimus
Alikuwa na tabia kali iliyochangia migongano Roma na sehemu mbalimbali za Kanisa la Magharibi.
Hata hivyo, tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 26 Desemba.
Wizara ya Viwanda, Biashara na Masoko
Wizara ya Viwanda, Biashara na Masoko (kwa Kiingereza: Ministry of Industry, Trade and Marketing; kifupi (MITM)) ilikuwa wizara ya serikali nchini Tanzania.
Gesi
thumb|180px|Atomi au molekyuli katika hali ya gesi thumb|180px|Atomi au molekyuli katika hali mango thumb|180px|Atomi au molekyuli katika hali kiowevu
Samir Nasri
thumbnail|right|280px|Samir Nasri mnamo mwaka 2012
Gesi
Atomi na molekuli za gesi huelekea kusambaa na kukalia nafasi yote ambamo imewekwa. Gesi haina umbo wala mjao kamili. Inawezekana pia kukaza gesi kwa mfano ndani ya chombo na kupunguza mjao kwa njia hii.
Wizara ya Viwanda, Biashara na Masoko
Serikali ya awamu ya tano, ikiongozwa na Rais John Pombe Joseph Magufuli, iliibadilishia jina wizara hii na kuwa Wizara ya Viwanda, Biashara na Uwekezaji.
Samir Nasri
Samir Nasri  (amezaliwa 26 Juni 1987) ni mchezaji wa kandanda wa kimataifa wa Ufaransa ambaye anaichezea klabu ya Arsenal katika ligi kuu ya Uingereza.
Gesi
Mjao wa gesi hutegemea halijoto na shindikizo. Kama halijoto inaongezeka na shindikizo haibadiliki mjao utaongezeka.
Wizara ya Viwanda, Biashara na Masoko
Serikali ya Tanzania inatakiwa kuongeza viwanda ili watu wapate ajira kama mataifa mengine.
Samir Nasri
Yeye hutumia mguu wa kulia sanasana kucheza, na kwa ujumla hucheza kama mshambulizi mpana katika klabu yake ya Arsenal, lakini pia ametumika katika kiungo kati kwa majukumu ya kushambulia na kulinda wakati amehitajika. Amesifiwa na wengi kama " zizou mpya " (yaani mchezaji matata wa kitambo wa ufaransa, Zinedine Zidane) baada ya kufurahisha katika klabu ya Marseille wakati wa ujana wake.
Hapo awali alikuwa mchezaji wa kawaida wa timu ya Ufaransa katika kiwango cha vijana. Nasri alitajwa katika kikosi cha Euro mwaka wa 2008 lakini hakupata muda mwingi wa kucheza. Tangu wakati huo, amejiimarisha kama mchezaji wa kawaida katika timu ya taifa.
Maisha Yake ya Utotoni
Wazazi wa Nasri walihamia Ufaransa kutoka Algeria. Babake anatoka Constantine na mama yake ni raia wa Biskra. Alilelewa katika sehemu ya La Gavotte Peyret,kitongoji kilicho kaskazini mwa Marseille. Mara nyingi yeye alicheza mitaani, ambapo alijifunza ujuzi wake. Alikuwa anaichezea timu ya genge ya mtaa, lakini baada ya vurugu nyingi, wazazi wake walimsaini katika klabu ya Pennes Mirabeau akiwa na umri wa miaka sita. Nasri mwenyewe amedai kuwa malezi yake ngumu imemsaidia katika jitihada zake za kucheza kandanda ya Utaalamu, "kama ninaweza kuwa na ujasiri wa kutosha wa kuonana ana kwa ana na kisu, nina ujasiri wa kutosha nina ujasiri wa kutosha kupambana mkabiliano mgumu. Aliichezea timu ya Pennes kwa muda wa misimu miwili kabla ya kutazamwa na Olympique de Marseille mwaka wa 1996.
Marseille
Nasri alianza kuicheza Marseille akiwa na umri wa miaka 9. Alianza kucheza katika Ligue 1 (ligi kuu ya Ufaransa) katika msimu wa 2004/2005 akiwa na umri wa miaka 17, na alianza mechi 13 na akaja kama mbadala mechi 11, na kufunga bao moja. Msimu uliyofuata ulimpa uzoefu katika kombe la UEFA (mechi 10 bila kufunga bao) na kombe la Intertoto (alicheza mechi moja na kufunga bao moja). Katika msimu wa 2006/2007 alifunga bao lake la kwanza la mwaka katika Ligue 1 msimu ukielekea kuisha tarehe 29 Aprili 2007, wakati alianza mechi dhidi ya FC Sochaux-Montbéliard na alisaidia timu yake kushinda 4-2. Ushindi huu uliifanya Marseille kupanda hadi nafasi ya nne katika Ligi 1 mechi nne zikisalia, na hivyo basi kuiweka Mairseille katika nafasi ya kufuzu katika Kombe la UEFA. Nasri alikuwa katika kikosi kilichoshindwa katika fainali ya Coupe de France mwaka 2006 dhidi ya Paris Saint-Germain na pia alikuwa katika kikosi kilichoshindwa katika fainali dhidi Sochaux mwaka wa 2007.
Arsenal
thumb|Nasri inachukua corner kick kwa Arsenal Nasri alifunga bao lake la kwanza katika Ligi Kuu ya Uingereza dhidi ya West Bromwich Albion, baada ya dakika nne ya mechi ya kwanza ya msimu, tarehe 16 Agosti 2008. Tarehe 27 Agosti katika mechi ya pili ya raundi ya kufuzu katika kombe la mabingwa barani Ulaya, Nasri alifunga bao katika dakika ya 26 dhidi ta FC Twente. Tarehe 8 Novemba 2008, Nasri alifunga mabao yote mawili ya Arsenal' katika ushindi wa 2-1 dhidi ya Manchester United. Tarehe 21 Machi, Nasri alifunga bao tena Arsenal ilipoishinda Newcastle 3-1 katika uwanja wa St James 'Park. Alitamatisha msimu wake wa kwanza na Arsenal na mabao 7 na usaidizi 5.
Wasifu wa Kimataifa
Nasri amekuwa akihusika katika timu ya taifa ya Ufaransa kwa muda mrefu, kuanzia timu za vijana wenye umri wa miaka 16, 17, 18, 19 na 21. Alikuwa katika timu ambayo ilishinda mashindano ya UEFA ya vijana wasiozidi umri wa 17 mwaka wa 2004, na alifunga bao la ushindi katika mechi ya mwisho. Nasri alicheza mechi yake ya kwanza ya timu kuu mnamo 28 Machi 2007 dhidi ya Austria, katika mechi ya kirafiki ya nyumbani akiwa na umri wa miaka 19. Alitoa pasi ndani ya boksi ambayo mchezaji mwenzake, Karim Benzema,alifunga bao la kipekee la mechi. Alifunga bao lake la kwanza katika mechi yake ya tatu katika timu kuu na Ufaransa ilishinda mechi hiyo, ambayo pia ilikuwa mechi ya kufuzu kushiriki katika kombe la Euro 2008,1-0 dhidi ya Georgia tarehe 6 Juni 2007. Nasri alitajwa katika kikosi cha mwisho cha Euro 2008 cha Raymond Domenech akiwa na umri wa miaka 20; alikuwa mmoja wa wachezaji wenye umri mdogo katika kikosi cha Kifaransa kuteuliwa katika mashindano ya Euro 2008. Alicheza mechi mbili kama mbadala na kucheza dakika 32.
Mbinu ya kucheza
Nasri amelinganishwa na mchezaji wa kitambo wa Arsenal, Robert Pires, na Arsène Wenger ambaye pia amemweleza Nasri kama mchezaji mwenya kasi na mchezaji maalam anayeweza kucheza katika sehemu tofauti uwanjani na pia kuwaona wachezaji wenzake uwanjani.
Gesi
Elmenti na dutu nyingi zapatikana kwa hali ya gesi.
Kuhusu gesi inayotumiwa kwa kuichoma kwenye jiko au katika injini angalia gesi asilia.
Mto Wangyaa
unapatikana katika wilaya ya Pader, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
1829
Makala hii inahusu mwaka 1829 BK (Baada ya Kristo).
Belasica
right|thumb|Mlima Belasica ni mlima wa Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Jamhuri ya Masedonia Kaskazini, Ugiriki na Bulgaria.
Urefu wake ni mita 2,029 juu ya usawa wa bahari.
Yoshiharu Ueno
Yoshiharu Ueno (上野 良治; alizaliwa 21 Aprili 1973) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Ueno alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 13 Februari 2000 dhidi ya Jamaika. Ueno alicheza Japani katika mechi 1.
Portici
thumbnail|right|280px|Jengo la kifalme la Portici ni mji wa mkoa wa Campania, Italia Kusini wenye wakazi 54,045 (2018).
Kikwa'
Kikwa' ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wakwa'. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikwa' imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikwa' iko katika kundi la Grassfields ambalo linafanana na lugha za Kibantu.
Membe (Dodoma vijijini)
ni jina la kata ya Wilaya ya Dodoma Vijijini katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 6,470 waishio humo.
Abdelmalek Ali Messaoud
Abdelmalek Ali Messaoud (27 Mei 1955 – 6 Februari 2022) alikuwa mchezaji wa soka wa Algeria ambaye alicheza kama beki katika klabu ya USM Alger. Alikuwa na mechi 38 na bao moja kwa timu ya taifa ya Algeria.
Miaka ya 10
Makala hii inahusu muongo ya miaka 10 - 19.
Abdelmalek Ali Messaoud
Kazi
Ali Messaoud alicheza mechi 38 katika timu ya taifa ya Algeria. Mechi yake ya kwanza ilikuwa dhidi ya Morocco katika mechi ya kirafiki na mechi yake ya mwisho ilikuwa dhidi ya Congo, pia alifunga bao moja dhidi ya Zambia katika kufuzu kwa AFCON ya 1978 kwenye Uwanja wa Julai 5, 1962.
Maisha na Kifo
Abdelmalek Ali Messaoud alifariki tarehe 6 Februari 2022, akiwa na umri wa miaka 66 kutokana na matatizo yaliyotokana na Janga la COVID-19.
Heshima
Algeria
Wawi
Wawi ni jina la kata ya Wilaya ya Chake Chake katika Mkoa wa Pemba Kusini, Tanzania yenye postikodi namba  74209 . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 6,726 waishio humo.
Vita vya tatu vya Kiyahudi
Vita vya tatu vya Kiyahudi dhidi ya Warumi (132–136 BK) vilifanyika hasa katika Yudea, sehemu ya Dola la Roma.
Pamoja na ushujaa wa Wayahudi waliopigania uhuru wa nchi yao chini ya Simoni Bar Kokhba, hatimaye Warumi walipata ushindi, waliangamiza Wayahudi wengi, walifuta mamlaka yao ya ndani na kuwafukuza moja kwa moja kutoka Yerusalemu iliyojengwa upya kama mji wa Kiroma uliotwa "Aelia Capitolina". Wayahudi waliruhusiwa kuutembelea lakini waliweza kurudi tu baada ya uvamizi wa Kiislamu mnamo mwaka 638.
Mbeya Vijijini
thumb|250px|Mahali pa Mbeya Vijijini (kijani) katika [[mkoa wa Mbeya.]] Wilaya Mbeya Vijijini ni wilaya moja ya Mkoa wa Mbeya. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilihesabiwa kuwa 254,897. Wakazi wengi zaidi wa wilaya hii ni Wasafwa na Wamalila.
Utawala
Katika wilaya hii kuna kata zifuatazo:
Ozak Esu
Ozak-Obazi Oluwaseyi Esu (alizaliwa 23 Aprili 1991) ni mhandisi wa umeme nchini Nigeria na kiongozi wa kiufundi katika Kituo cha BRE cha Nyumba na Majengo Smart (CSHB). Awali alifanya kazi katika kampuni ya Cundall na kushughulika na umeme wa kwenye majengo katika mji wa Birmingham.
Tuzo ya Nobel ya Fizikia
Tuzo ya Nobel ya Fizikia hutolewa kila mwaka kufuatana na wasia ya Alfred Nobel na kamati ya Taasisi ya Taaluma ya Sayansi ya Sweden.
Tangu mwaka 1901 tuzo imepokelewa na wataalamu wafuatao:
1901	Wilhelm Conrad Röntgen
Mto Nzarazangwe
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kayanza).
Tuzo ya Nobel ya Fizikia
1902	Hendrik Antoon Lorentz na Pieter Zeeman
Mto Nzarazangwe
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Tuzo ya Nobel ya Fizikia
1904	Lord Rayleigh
1905	Philipp Lenard
1906	Joseph John Thomson
1907	Albert Abraham Michelson
1908	Gabriel Lippmann
1909	Guglielmo Marconi na Ferdinand Braun
1910	Johannes Diederik van der Waals
1911	Wilhelm Wien
1912	Nils Dalen
1913	Heike Kamerlingh Onnes
1914	Max von Laue
1915	William Bragg na Lawrence Bragg
1916	(hakuna tuzo kwa Fizikia)
1917	Charles Glover Barkla
1918	Max Planck
1919	Johannes Stark
1921	Albert Einstein
1922	Niels Bohr
1923	Robert Millikan
1924	Karl Manne Georg Siegbahn
1925	James Franck na Gustav Hertz
1926	Jean Perrin
1927	Arthur Holly Compton na Charles Wilson
1928	Owen Richardson
Howell Township, New Jersey
thumbnail|right|250px|Kanisa la Jumuiya ya Howell Township, New Jersey
Tuzo ya Nobel ya Fizikia
1929	Louis-Victor Broglie
1930	Chandrasekhara Raman
Howell Township, New Jersey
thumb|right|260px|Mahali pa mji wa Howell Township katika Monmouth County na [[New Jersey]] Howell ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 51,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 25 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 158 km².
Tuzo ya Nobel ya Fizikia
1931	(hakuna tuzo kwa Fizikia)
1932	Werner Heisenberg
1933	Erwin Schrödinger na Paul Dirac
1934	(hakuna tuzo kwa Fizikia)
1935	James Chadwick
1936	Carl David Anderson na Victor Francis Hess
1937	Clinton Davisson na George Thomson
1938	Enrico Fermi
Mto Kali (Karnataka)
Barabara kuu ya Taifa NH-17 inaendelea kwenye daraja la Kali lililojengwa juu ya mto Kali na barabara hii inaendelea na kupasua kilima cha granite ya juu ya mto na barabara unaendelea pasua Sadashivgad mwamba granite kilima kuwaunganisha Karnataka na Goa.
Tuzo ya Nobel ya Fizikia
1939	Ernest Orlando Lawrence
Mto Kali (Karnataka)
Asili na Mkondo
Mto huu una asili yake katika Ghats Magharibi na hutiririka upande wa magaharibi kujiunga na Bahari ya Arabia mto huu hupitia wilaya ya Karwar Mtiririko wa mto zaidi kupitia wilaya ya Kaskazini Canara. Mto una matawimto yafuatayo: Upper Kaneri na Tattihalla.
Tuzo ya Nobel ya Fizikia
1940-42 Tuzo ya Nobel haikutolewa kwa sababu ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia
1943	Otto Stern
Mto Kali (Karnataka)
Uchafuzi na Ikolojia
Takataka inayoachiliwa bila kutibiwa na viwanda ,uchimbaji wa mchanga usio halali katika bwawa la Supa yanasababisha usumbufu wa ikolojia katika mto huu,makampuni ya kemikali yamekuwa yakiachilia sumu ikiwemo zebaki katika ambayo yamekuwa kinachovuja sumu taka ikiwemo zebaki kwa miongo.
Tuzo ya Nobel ya Fizikia
1944	Isidor Rabi
1945	Wolfgang Pauli
1946	Percy Bridgman
1947	Edward Appleton
1948	Patrick Blackett
1951	John Douglas Cockcroft na Ernest Walton
1954	Max Born na Walther Bothe
1955	Willis Lamb na Polykarp Kusch
1956	William Shockley, John Bardeen na Walter Brattain
1957	Tsung-Dao Lee na Chen Ning Yang
1958	Pavel Cherenkov, Ilya Frank na Igor Tamm
1959	Emilio Segre na Owen Chamberlain
1960 Donald A. Glaser
1961 Robert Hofstadter na Rudolf Mössbauer
1962 Lev Landau
1963 Eugene Wigner, Maria Goeppert-Mayer na Johannes Hans Daniel Jensen
1964 Charles Townes, Nikolai Bassow na Alexander Prochorow
1965 Richard Feynman, Julian Schwinger na Shinichiro Tomonaga
1966 Alfred Kastler
1967 Hans Bethe
1968 Luis Alvarez
1969 Murray Gell-Mann
1970 Hannes Alfven na Louis Neel
1971 Dennis Gabor
1972 John Bardeen, Leon Cooper na Robert Schrieffer
1974 Martin Ryle na Anthony Hewish
1975 Aage Bohr, Ben Mottelson na James Rainwater
1977 Philip Anderson, John Van Vleck na Neville Mott
1978 Pyotr Kapitsa, Arno Penzias na Robert Wilson
1979 Sheldon Glashow, Abdus Salam na Steven Weinberg
1980 James Cronin na Val Fitch
1981 Nicolaas Bloembergen, Arthur Schawlow na Kai Siegbahn
1982 Kenneth Wilson
1983 Subrahmanyan Chandrasekhar na William Fowler
1984 Carlo Rubbia na Simon van der Meer
1985 Klaus von Klitzing
1986 Ernst Ruska, Gerd Binnig na Heinrich Rohrer
1987 Johannes Bednorz na Karl Alex Muller
1988 Leon Lederman, Melvin Schwartz na Jack Steinberger
1989 Wolfgang Paul, Hans Georg Dehmelt na Norman Ramsey
1990 Jerome Friedman, Henry Kendall na Richard Taylor
Mto Watlac
unapatikana katika wilaya ya Pader, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Tuzo ya Nobel ya Fizikia
1991 Pierre-Gilles de Gennes
1992 Georges Charpak
1993 Russell Hulse na Joseph Taylor
1994 Bertram Brockhouse na Clifford Shull
1995 Martin Perl na Frederick Reines
1996 David Lee, Douglas Osheroff na Robert Richardson
1997 Steven Chu, Claude Cohen-Tannoudji na William Phillips
1998 Robert Laughlin, Horst Ludwig Störmer na Daniel Chee Tsui
1999 Gerardus t' Hooft na Martinus Veltman
2000 Schores Alfjorow, Herbert Kroemer na Jack Kilby
XH
XH au xh ni kifupi cha:
Tuzo ya Nobel ya Fizikia
2001 Eric Cornell, Wolfgang Ketterle na Carl Wieman
2002 Raymond Davis, Masatoshi Koshiba na Riccardo Giacconi
2003 Alexei Abrikossow, Witali Ginsburg na Anthony Leggett
2004 David Gross, David Politzer na Frank Wilczek
2005 Roy Glauber, Theodor Hänsch na John Hall
2006 John Mather na George Smoot
2007 Peter Grünberg na Albert Fert
2008 Makoto Kobayashi, Toshihide Maskawa na Yoichiro Nambu
2009 Charles Kao, Willard Boyle na George E. Smith
2010 Andre Geim na Konstantin Novoselov
2011 Saul Perlmutter, Brian Schmidt na Adam Riess
2012 Serge Haroche na David J. Wineland
2013 Francois Englert na Peter Higgs
2014 Isamu Akasaki, Hiroshi Amano na Shuji Nakamura
2015 Takaaki Kajita na Arthur B. McDonald
2016 David James Thouless, Frederick Duncan Michael Haldane na John Michael Kosterlitz "for theoretical discoveries of topological phase transitions and topological phases of matter"
Kozuf
right|thumb|Mlima wa Kožuf Kožuf ni mlima wa Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Jamhuri ya Masedonia Kaskazini na Ugiriki.
Urefu wake ni mita 2,171 juu ya usawa wa bahari.
1828
Makala hii inahusu mwaka 1828 BK (Baada ya Kristo).
John Mnyika
John Mnyika ni mwanasiasa wa chama cha CHADEMA nchini Tanzania aliyechaguliwa kuwa mbunge wa jimbo la Ubungo tangu mwaka 2010.
Kwa sasa John Mnyika ni katibu mkuu wa chama hicho akiwa ameteuliwa rasmi tarehe 20 Desemba 2019.
Ubaguzi wa rangi
thumbnail|right|200px|Nelson Mandela na De Klerk Ubaguzi wa rangi ni kitendo cha kuthamini au kutenga binadamu kwa misingi ya rangi za ngozi. Ubaguzi wa rangi ulikuwa maarufu sana katika nchi kama Afrika Kusini kwa jina la "apartheid" na Marekani kwa jina la "segregation" ambapo huko Waafrika walikandamizwa kutokana na rangi yao katika kupata huduma mbalimbali za kijamii na kimaendeleo.
Wakati wa ukoloni, rangi ilitumika kama msingi wa utoaji huduma muhimu mfano: shule, matibabu na haki nyingine za kibinadamu. Rangi nyeusi ilipewa hadhi ya chini zaidi.
Siku hizi katika karibu nchi zote, sheria zinapinga ubaguzi wa rangi. Lakini katika nchi nyingi bado kuna wabaguzi wachache ambao wanavunja sheria kwa kuendelea kubagua. Kwa mfano, kuna wabaguzi wanaobagua Watu weusi nchini Marekani, nchini China, nchini India na katika nchi za Ulaya.
Wanyamapori nchini Tanzania
Wanyamapori ni aina ya jamii ya wanyama ambao hawafugwi na binadamu na wanaishi katika makazi yao porini.
Wanyamapori wanaweza kupatikana katika mazingira yoyote: jangwa, misitu, misitu ya mvua, tambarare na maeneo mengine, yakiwa ni pamoja na maeneo ya miji yenye maendeleo ambapo hupatikana wanyamapori wa aina tofautitofauti.
Wanasayansi wanakubali kwamba wanyamapori wengi huathiriwa na shughuli za binadamu. Wanadamu wamejaribu kupitisha ustaarabu kuhusu wanyamapori kwa njia mbalimbali ikiwa ni pamoja na za kisheria, kijamii, na kimaadili. Wanyama wengine, hata hivyo, wamebadilisha mazingira ya miji. Hii inajumuisha wanyama kama vile paka, mbwa, panya, na gerbils.
Idadi ya wanyamapori duniani imeshuka kwa asilimia 52 kati ya miaka 1970 na 2014, kulingana na ripoti ya Shirika la Wanyamapori la Dunia.
Landelini
Landelini (Pas-de-Calais, 625 hivi - Crespin, Hainault, leo nchini Ufaransa, 686 hivi) alikuwa kwanza jambazi kutoka familia tajiri.
Baada ya kuongoka kwa msaada wa Autberi, akawa mmonaki, halafu abati wa monasteri alizoanzisha chini ya kanuni ngumu ya Kolumbani.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Juni.
Sturmabteilung
thumb|300px|Askari wa SA wadogo wa kuwachezea watoto thumb|300px|Kikosi cha SA chasimama nyuma ya Adolf Hitler thumb|300px|Bendera ya SA Sturmabteilung (Kikosi cha mashambulizi - kifupi cha Kijerumani SA) ilikuwa kitengo cha wanamgambo wa chama cha NSDAP cha Adolf Hitler katika Ujerumani kuanzia 1921 hadi 1945.
Chanzo kama walinzi wa mikutano
Ilianzishwa 1921 kama kikosi cha kulinda mikutano ya NSDAP iliyovurugwa mara nyingi na wapinzani waliosikitika matamshi ya Hitler. Hitler aliweza kutumia wanajeshi walioachishwa jeshini baada ya Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Kiongozi wa SA alikuwa kapteni Ernst Röhm.
Sare za kahawia
SA ilivaa sare za rangi ya kahawia zilizopatikana kwa bei nafuu kwa sababu zilikuwa mabaki ya vita. Kikosi kilipiga marufuku pamoja na chama cha NSDAP mwaka 1923 na kuundwa upya 1925. Wakati ule kikosi maalumu kilundwa ndani ya SA kwa ajili ya ulinzi wa Hitler mwenyewe. Kikosi hiki cha Schutzstaffel (SS) kilitengwa baadaye na SA kama mkono wa pekee wa chama cha Nazi. SS ilivaa sare nyeusi.
Kazi ya SA ilikuwa maandamano wakivaa sare zao na kuonyesha kuwepo kwa chama barabarani. Ilitumiwa pia kuvuruga mikutano na maandamano ya vyama vingine na kulinda mikutano ya chama.
Jeshi la Chama
Tangu matatizo ya kiuchumi ya kimataifa ya 1929 Wajerumani wengi walikuwa bila ajira. Katika hali hii idadi ya wanaSA ikaongezeka sana. Mwaka 1930 ilikuwa na wanamgambo 60,000 waliongezeka kuwa 220,000 hadi 1932 na 400,000 hadi 1934.
Katika kempeni ya uchaguzi wa bunge wa 1932 watu 300 waliuawa katika mapigano kati ya SA na wanamgambo Wa vyama vingine.
Baada ya Hitler kushika serikali alitumia vikosi vya SA kutisha wapinzani wake. WanaSA walikamata wapinzani hovyo na kuwapiga. Bunge la 1933 lililokuwa na wapinzani mwanzoni lilipaswa kukutana ilhali wanamgambo wa SA walijaza ukumbi wa mkutano.
Hitler amaliza uongozi wa SA na upinzani ndani ya chama
WanaSA wengi walitegemea mapinduzi ya kumalizia ubepari kwa sababu waliamnini matangazo ya Hitler aliposhambulia mabepari. Lakini Hitler hakuwa na nia hiyo hivyo sehemu za SA walianza kulalamika kati yao.
Mwaka 1934 Hitler aliamua kuwaondoa viongozi wa SA. Katika usiku moja viongozi wakubwa walikamatwa na wanaSS. Takriban watu 130 waliuawa. Viongozi wa NSDAP walitumia nafasi ya kuuawa pia wapinzani wengine katika usiku uleule. Baadaye walitangaza ya kwamba Viongozi hawa wa SA walipanga mapinduzi lakini walizuiliwa.
Kwa tendo hiki Hitler alimaliza dhana zote za upinzani ndani ya chama chake ya NSDAP dhidi yeye menyewe.
SA baada ya 1934
SA iliendelea kama kitengo kikubwa cha NSDAP chini ya viongozi wapya lakini umuhimu wake ulipungua sana. Walipewa tena kazi mwaka 1938 katika mashambulio dhidi ya Wayahudi katika Ujerumani walipochoma moto masinagogi katika Ujerumani na kuvunja nyumba za Wayahudi.