cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sala ya moyo
3. Sala ya moyo inanizidishia imani, tumaini na upendo
Basi, katika sala ya moyo natumia sana imani, tumaini na upendo nikizingatia mambo makuu kuliko maisha ya kila siku, pamoja na kutazama yote kwa mwanga wake.
Mwanga huo hauishii juujuu, bali unanionyesha ukweli wa mambo mpaka ndani, hata ubora wa mateso na misalaba ya maisha yangu.
Hivyo imani inakua ikichanua tumaini na kuzaa upendo.
Tumaini linakua hasa katika mambo matatu: kutamani ufalme wa Mungu, kutegemea ulinzi wake, kumkabidhi aongoze maisha yangu.
Hivyo upendo pia unakua kwa kutaka zaidi nilingane na matakwa yake.
4. Sala ya moyo inaimarisha maisha yangu ya kiroho
Tofauti na wanyama, mimi kama binadamu natakiwa kuishi sio kimwili tu, bali hasa kiroho: yaani sio tu kwa ajili ya kula na kunywa, kuzaa na kustarehe, bali hasa kwa kushirikiana na Mungu na pia na watu, kwa njia ya upendo.
Hivyo sitakiwi kuzingatia tu vitu vinavyoonekana, bali hasa mambo yasiyoonekana.
Naweza kuyazingatia hata wakati ninapotimiza haja za mwili, lakini si rahisi kufanya hivyo kama sijazoea sala ya moyo.
Bidii katika sala hiyo itafanya niishi kiroho saa zote kwa kuwa naja kuzoea kufikiri na kuelewa ukweli wa mambo, nikiongozwa na Roho Mtakatifu.
Nitafanya hivyo katika matendo yangu pia, badala ya kufuata tu maelekeo yangu na tamaa mbalimbali.
5. Sala ya moyo inanitakasa
Nimeathiriwa na vilema mbalimbali, kiasi kwamba matendo mema pia yamejaa umimi, kiburi, majivuno n.k.
Nikiona matukio madogomadogo yananiathiri au kunikasirisha au kunikatisha tamaa, nijue kwamba nahitaji kutulia zaidi katika sala ya moyo.
Kwa kumtazama Mungu, Yesu na Bikira Maria, kwa kufikiria maneno yao, kwa kutamani nilingane nao, na kwa kutafakari ubaya wa dhambi, nitajielewa na kuimarishwa.
Hivyo nitazidi kuelewa udogo wangu na kukubali kwa unyenyekevu nishike nafasi yangu katika mpango wa Mungu.
6. Sala ya moyo inamshinda shetani
Shetani anajua fika faida ninayopata kwa sala yangu, hasa ile ya moyo.
Basi, anajaribu kwa kila namna kunikatisha tamaa nisisali.
Ndiyo sababu Yesu kwa maneno na mifano ya maisha yake alisisitiza lazima ya kukesha na kusali.
Kwa kushindwa sala ya moyo bustanini, mitume wake wakaja kumkimbia na hata kumkana.
Walsall
thumbnail|right|280px|Muonekano wa Mji wa Walsall
Asia ya Magharibi
thumb|right|400px|Asia ya Magharibi (buluu nyeusi); Mashariki ya kati: pamoja na buluu nyeupe
Asia ya Magharibi (inalingana kwa kiasi kikubwa na jina la Mashariki ya Kati) ni sehemu ya magharibi-kusini ya bara la Asia. Inatajwa kati ya kanda za dunia ya UM.
Walsall
Walsall ni mji wa Uingereza wenye wakazi 170,994 (2011).
Sala ya moyo
6. Sala ya moyo inamshinda shetani
Nikiyajua hayo, nikazanie sala ya moyo: hapo matendo yangu yote yatakuwa na uhai, kwa kuwa Mungu atakuwa nami.
Kwa ajili ya wenzangu
Nimeitwa na kutumwa hasa kwa kipaimara nimshuhudie Yesu mwema kwa maneno na matendo yangu ya kila siku.
Watu ambao hawamjui wala hawamtafuti wanaweza kukutana naye kwa njia yangu, mradi niwe kweli mtu wa Mungu na si msemaji tu.
Natakiwa kufanya sala ya moyo kwa bidii pia kusudi niwe mtu wa namna hiyo na kuwasaidia wenzangu.
Nisipojifunza mwenyewe, nitawezaje kuwafundisha wengine? Siwezi kutoa kile nisichonacho.
Maandalizi ya sala ya moyo
Ninapokwenda kusali kwa moyo kitu cha lazima zaidi ni kutaka kumkaribia Mungu: hiyo iwe ndiyo hamu au kiu ya roho yangu.
Itakuwa rahisi zaidi kumkaribia hivyo nikizidisha sala na sadaka ndogondogo za saa zote.
Hasa nimkaribie kwa unyenyekevu, nikikumbuka unyonge wangu na ukuu wake.
Kuchagua muda wa kusali
Sala ya moyo inaweza kufanyika saa yoyote, asubuhi, mchana, jioni au usiku.
Basi, nikiwa peke yangu nijichagulie muda huo. Katika jumuia inafaa kupanga nafasi mbalimbali ili wote wafaidike.
Kupanga urefu wa sala
Kila mtu anaweza kujipangia au kupangiwa na kiongozi wa kiroho urefu wa sala ya moyo kulingana na hali yake, shughuli zake na maendeleo yake.
Lakini muhimu zaidi ni kutekeleza mpango huo bila ya kupunguza muda wa sala wala kulegeza bidii muda huo wote, la sivyo anayesali dakika tano tu anaweza akafaidika kuliko anayesali saa nzima.
Pamoja na hayo, nijue kwamba mara nyingi dakika za mwisho zina neema za pekee, na kwamba nikijiongezea kwa hiari dakika moja au mbili Mungu atanilipa kwa ukarimu.
Kuchagua mahali
Sala inafanyika moyoni: ndimo ninapokutana na Mungu wangu.
Hata hivyo mahali pana umuhimu wake katika kusaidia au kuzuia sala yangu.
Kila mtu ana mahali ambapo anafaulu zaidi, k.mf. msituni au mlimani au chumbani.
Kwa walio wengi sala inakuwa rahisi kanisani, hasa penye tabenakulo.
Baadhi wana kipaji cha kusali vizuri hata penye kelele.
Basi, ninapoweza kujipangia mahali nichague panaponifaa zaidi, bila ya kujidanganya.
Kuchagua namna ya kukaa
Ingawa sala ni ya moyo, namna ya kukaa kwa mwili inaweza kusaidia.
Kila mtu ana namna yake, lakini kwa kawaida zile za kujitesa au kujipumzisha mno zinazuia sala.
Kuchagua la kuongea
Naweza kuongea na Mungu kuhusu lo lote lakini ni vizuri niandae la kuwaza na kusema, nisije nikapoteza muda.
Nikitaka kutumia kitabu nisisahau kwamba kusoma ni kama kuongea na mwandishi, kumbe lengo langu ni kuongea na Mungu.
Kitabu ni msaada tu, ni kama kiberiti cha kuwashia moto wa sala.
Huenda nikapata ghafla wazo tofauti ambalo linanivutia: basi, nipokee neema hiyo kwa mikono miwili, kwa kuwa ni Mungu anayenipangia maongezi naye.
Niendelee na wazo hilo nikijua kwamba ameniandalia neema zake kwa njia hiyo.
Vivyo hivyo, nikiwa na maombi, niyatoe, mradi niweke mbele mapenzi yake.
Maandalizi ya kudumu
Baada ya kuzingatia hayo yote tunayoweza kuyaita maandalizi ya mara moja, nikumbuke kuwa ni muhimu zaidi maandalizi ya kudumu, yaani bidii ya kila saa ya kukwepa dhambi yoyote na kutenda mema mengi.
Ahmed Ajeddou
Ahmed Ajeddou (أحمد أجدو) (alizaliwa Januari 1, 1980 huko Morocco) ni kiungo wa soka wa Moroko. Kwa sasa anacheza katika klabu ya FAR Rabat nchini Morocco.
Sala ya moyo
Maandalizi ya kudumu
Nikilegea katika maadili, sala itaathirika mara, kwa sababu kuna ulinganifu mkubwa wa sala na maisha yangu.
Sala inanipatia nguvu ya kuishi vema, na maisha mema yananiandaa nisali vema.
1. Unyenyekevu
“Sala yake mnyenyekevu hupenya mawingu” (Yoshua bin Sira 35:17).
Nijitahidi kila siku kupata unyenyekevu na kuwa na moyo kama wa mtoto mdogo au wa mtu fukara au wa mkosefu aliyetubu.
4 Agosti
Tarehe 4 Agosti ni siku ya 216 ya mwaka (ya 217 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 149.
Sala ya moyo
1. Unyenyekevu
Hivyo kila nitakapokwenda kusali nitafanikiwa.
“Mungu anapotaka kuifadhili roho ya mtu, hatazami ukuu wake bali ukweli wa ndani wa unyenyekevu wake na jinsi anavyojidharau” (Yohane wa Msalaba).
2. Moyo wa sadaka
Katika sala nataka kukutana na yule aliyejishusha na kuteseka kwa upendo wangu.
Basi ni lazima nifuate njia hiyohiyo kwa kumtolea Mungu sadaka ya vitu mbalimbali.
4 Agosti
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Yohane Maria Vianney, Aristarko wa Thesalonike, Yustini na Kreshensioni, Eleuteri wa Tarsia, Ia, Eufroni wa Tours n.k.
Sala ya moyo
2. Moyo wa sadaka
Kila ninapojikatalia kwa ajili yake imani inakua. Katika anasa siwezi kusali kweli.
3. Upendo
Mungu ni upendo, na sala ya moyo ni sala ya upendo.
Ahmed Ajeddou
Ajeddou alikuwa mchezaji wa FAR katika hatua za makundi za Ligi ya Mabingwa wa CAF 2007.
Sala ya moyo
3. Upendo
Lakini nikumbuke daima kuwa upendo kwa Mungu na kwa jirani ni mmoja tu.
Ahmed Ajeddou
Aliichezea mara ya kwanza timu ya taifa ya soka ya Morocco katika mechi ya kirafiki dhidi ya Timu ya soka ya taifa ya Marekani tarehe 23 Mei 2008.
Sala ya moyo
3. Upendo
Kwa hiyo sala inanidai nizidishe matendo ya upendo kwa wenzangu, na hasa niondoe chuki, kinyongo, dharau n.k.
4. Roho ya sala
Sala ya moyo inatakiwa kuwa kilele cha kazi ya saa zote, yaani kumfikiria Mungu hata katika shughuli za kawaida.
Nikimsahau wakati huo na kutawanya mawazo ovyo, hata katika sala ya moyo itakuwa vigumu kumkumbuka.
Upande mwingine, sala ya moyo inanizoesha kumkumbuka Mungu na hivyo inakuwa rahisi kuwa naye hata katika kazi.
5. Moyo wa ibada kwa Roho Mtakatifu na kwa Bikira Maria
Shauri la mwisho ni kuwapenda na kuwaheshimu Roho Mtakatifu na Bikira Maria.
Roho Mtakatifu ndiye msaidizi mkuu katika sala.
Bikira Maria ni kielelezo cha kupokea neema za Mungu.
Hivyo kadiri nitakavyowaheshimu, sala itakuwa rahisi.
Utekelezaji wa sala ya moyo
Baada ya kujitayarisha, nifanye nini?
Kumuelekea Mungu
Mambo muhimu zaidi ninaposali kwa moyo ni kumtazama Mungu kwa upendo ili kumsikiliza nikiwa tayari kutii.
Nimtazame kwanza kwa macho ya imani, kama anavyofanya mtu anayemtazama mpenzi wake macho wazi kwa upendo mwingi.
Nisianze kusema lolote nisipotambua kwa imani kwamba namuelekea kweli Mungu hata niweze kumuambia kwa unyofu: wewe hapa.
Kuanza maongezi
Baada ya kumpata mwenzangu huyo niongee naye kwa kusema lakini hasa kwa kusikiliza.
Rekodi za Dunia za Guinness
Guinness World Records (iliyojulikana hadi mwaka wa 2000 kama The Guinness Books of World Records na kwa matoleo yaliyotangulia Marekani, kama The Guinness Book of World Records), ni kitabu cha marejeleo kinachochapishwa kila mwaka na ni mkusanyo wa rekodi za dunia za mafanikio ya binadamu pamoja na maajabu ya ulimwengu asili. Kitabu chenyewe kinashikilia rekodi ya dunia kama mfululizo wa kitabu cha nakala iliyohifadhiwa kilicho na mauzo ya juu zaidi. Pia ni mojawapo ya vitabu ambavyo huibiwa sana kutoka maktaba ya umma katika Marekani.
Sala ya moyo
Kuanza maongezi
Kama kawaida ya maongezi yoyote, yanaweza kuanza na kuendelea vizuri ikiwa pande zote mbili zinachangia; lakini yanafanyika kwa shida ikiwa mmoja au wote wawili hawashiriki vizuri katika kusema na kusikiliza.
Upande wangu niwe tayari kumsikiliza na kumuitikia Mungu akipenda kuanza mwenyewe; vilevile niwe tayari kuanza mimi na neno fulani (k.mf. kutoka Biblia au liturujia au matukio) nikiona amenyamaza.
Kusema niseme kwa moyo hata nikitumia sala za mwingine: kama maneno yake hayalingani na moyo wangu itakuwa kazi bure.
Kusikiliza nimsikilize Mungu hasa katika Biblia: ni mawazo yake, ni maneno yake, ni maandishi yake kwa ajili yangu pia.
Alipoiandikisha alijua ataitumia vipi hapo baadaye katika kuongea na watu, alijua kwamba mimi pia nitakuja kuisoma akapanga ataniangaza kwa maneno gani leo na kesho.
“Kabla ya yote katika kutafakari kwangu natumia Injili: ndani yake naona yale yote ambayo roho yangu maskini ndogo inayahitaji. Ndani yake naona daima mwanga mpya na maana zilizofichika na za kifumbo… Naelewa, tena najua mwenyewe ya kuwa ufalme wa Mungu umo ndani mwetu. Yesu katika kuzifundisha roho zetu hahitaji vitabu wala walimu: yeye ni dokta anayefundisha bila ya kelele ya maneno… Sijawahi kumsikiliza akisema, lakini nasikia kuwa yumo ndani mwangu. Kila dakika ananiongoza, naye ananitia moyoni niseme nini kwa Baba. Palepale ninapohitaji naona mianga ile ambayo nina shida nayo na ambayo sijaiona” (Teresa wa Mtoto Yesu).
Nikiona kiberiti kimewasha nisiendelee kusoma, bali nizingatie maneno yaliyoniangaza kwa kuyarudiarudia moyoni mwangu au hata kwa sauti ndogo.
Muhimu ni kuamini kwamba ninaambiwa hayo na Mungu, au kumuambia hayohayo pengine kwa kubadilisha sentensi imuelekee yeye.
Kazi hiyo ni kama kuonja na kufurahia utamu wa kinywaji au kukamua majamaji yote ya chungwa.
Ikiwa punde baadaye maneno hayo hayanivutii tena, naweza kushika tena kitabu na kurudia kusoma palepale au kwenda mbele kidogo.
Naweza pia kumshirikisha Bikira Maria anisaidie kutafakari maneno hayo kama alivyokuwa akifanya mwenyewe kuhusu maneno ya Yesu.
Kutumia vipawa vyangu
Kusudi nisikate tamaa nikiona mawazo yanaendelea kutawanyika, niwe na hakika ya kuwa Mungu ananisikiliza na kunielewa kuliko mama yeyote kwa mtoto mchanga aliyemzaa na kumpenda.
Kwa hiyo atanijibu na kunijalia ninayomuomba walau baadaye kama si mara moja.
Hata hivyo nijitahidi kutumia kumbukumbu yangu na ubunifu wangu katika sala, vifanye kazi kwa kunisaidia, la sivyo vitafanya kazi kwa kunizuia nisisali.
Nimtegemee hasa Roho Mtakatifu, ambaye yumo ndani mwangu akigusa kumbukumbu ili nikumbuke mambo ya kufaa, na akigusa ubunifu ili nijichoree matukio nisiyoyashuhudia n.k.
Sala ya moyo haitumii akili tu, bali inashirikisha sana utashi, yaani uwezo wa kutaka na kupenda.
Roho Mtakatifu akiwa upendo wa Mungu hasa anatuelekeza kwenye upendo: ndiyo sababu kilele cha sala ya moyo ni hatua ya mapenzi.
Chini ya imani, kazi ya akili, kumbukumbu na ubunifu ielekee kazi ya utashi ambayo iko chini ya upendo.
Kukabili magumu ya sala
Nikiona nashindwa kukusanya mawazo na kumuambia lolote, na kitabu hakinisaidii, maana yake Mungu anataka kitu kingine kutoka kwangu: nisikubali hata mara moja kishawishi cha kujiona eti, napoteza muda tu, afadhali nifanye kazi nyingine. Siyo kweli hata kidogo.
Kukaa na Mungu si kupoteza muda hata kama tunaonekana tumenyamaza wote wawili.
Andrej Panadić
Andrej Panadić (alizaliwa 9 Machi 1969) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Kroatia. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Yugoslavia.
Panadić ameichezea timu ya taifa ya Yugoslavia tangu mwaka wa 1989. Panadić alicheza Yugoslavia katika mechi 3.
Rekodi za Dunia za Guinness
Historia
Wazo la Beaver lilikuja likatimilika wakati mfanyakazi wa Guinness, Christopher Chataway alipendekeza wanafunzi mapacha Norris na Ross McWhirter, waliokuwa  wakiendesha shirika la utafiti mjini London. Ndugu hawa walikandarasiwa kukusanya kile kilicho julikana kama The Guinness Book of Records mwezi Agosti 1954. Nakala elfu moja zilichapishwa na kupeanwa bure.
Sala ya moyo
Kukabili magumu ya sala
Naweza pia kukariri maneno machache, k.mf. Bwana unihurumie.
Muhimu hasa ni kudumu kwa imani na tumaini hata katika hali ya ukavu.
Kuandika
Kabla sijafunga sala ni vema niandike chochote: muhtasari wake au neno nililolitafakari au sala iliyochipuka moyoni mwangu au azimio nililolifikia au wazo fulani ambalo linaweza kunisaidia hapo baadaye.
Matatizo ya sala ya moyo
Kama vile kazi yoyote ile, sala ya moyo pia ina matatizo yake.
Rekodi za Dunia za Guinness
Historia
Baada ya kuanzisha Guinness Book of Records  kwenye mtaa 107 Fleet Street, toleo la kwanza la kitabu hiki kilichokuwa na kurasa 197 kilifunganishwa tarehe 27 Agosti 1955 na kikawa cha kwanza kwenye orodha ya mauzo ya vitabu bora nchini Uingereza hata kabla ya Krismasi. "Ilikuwa njia ya kuimarisha mauzo-haikuwa njia ya  kuunda pesa ," alisema Beaver. Mwaka uliofuata, ilizinduliwa Marekani na kuuza nakala 70,000.
Sala ya moyo
Matatizo ya sala ya moyo
Hasa naweza kupatwa na mawili: mtawanyiko wa mawazo na matakaso ya Kimungu.
Nisichanganye hayo mawili kwa kuwa asili yake ni tofauti, hivyo itikio langu pia linatakiwa kuwa tofauti. La kwanza linadai niongeze bidii, la pili nijiachilie kwa Mungu.
Rekodi za Dunia za Guinness
Historia
Baada ya kitabu kuwa maarufu bila kutarajia, toleo zaidi zilichapishwa. Hatimaye, ikafuata muundo wa marekebisho mara moja kila mwaka iliyochapishwa katika Oktoba sanjari na mauzo ya Krismasi. McWhirters waliendelea kuchapisha vitabu hivyo na vingine vya kuhusiana kwa miaka mingi. Ndugu hao walikuwa na kamusi kumbukumbu - kwenye makala ya TV ya Record Breakers, kuhusiana na kitabu hicho. Walijibu maswali kutoka kwa watoto kwenye mkusanyiko kuhusiana na rekodi mbalimbali za dunia na wangewapa kawaida majibu sahihi. McWhirter Ross aliuawa na Provisional Irish Republican Army mwaka 1975. Kufuatia mauaji ya McWhirter, kipengele katika maonyesho ambapo maswali kuhusu rekodi za hapo mbeleni kotoka kwa watoto yalijibiwa kiliitwa "Norris on the Spot".
Sala ya moyo
Mtawanyiko wa mawazo
Hakuna anayeweza kukwepa kabisa tatizo hilo. Kwa wote ni vigumu kukusanya mawazo yamuelekee mfululizo Mungu asiyeonekana wala kusikilikana.
Kinyume chake ni rahisi kuacha mawazo yaende huko na huko kama vipepeo.
Nahitaji mazoezi mengi, sio wakati wa sala tu, bali saa yoyote; hata hivyo tawanyiko la mawazo litaendelea kunisumbua kwa kiasi fulani.
Pengine ni vizuri nitumie mawazo yanayojitokeza yenyewe na kuyaongelea na Mungu.
Rekodi za Dunia za Guinness
Historia
Guinness World Records Ltd iliundwa mwaka wa 1954 kuchapisha kitabu cha kwanza.
Sala ya moyo
Mtawanyiko wa mawazo
Mojawapo ni kufuata saa kwa kujipangia dakika kadhaa kwa kila hatua ya sala ya moyo: k.mf. dakika moja kwa kuabudu Utatu Mtakatifu, nyingine kwa kujiombea imani, nyingine kwa kumtolea Mungu matendo ya siku nzima, nyingine kwa kumuambia jinsi ninavyompenda n.k.
Rekodi za Dunia za Guinness
Historia
Sterling Publishing ilimiliki haki za kitabu cha Guinness katika miaka ya 1970 na chini ya uongozi wao, kitabu hiki kilipata umaarufu Marekani.
Sala ya moyo
Matakaso ya Kimungu
Kila mmojawetu ana kiasi fulani cha umimi ambao unamfanya ajijali mno.
Rekodi za Dunia za Guinness
Historia
Kundi la uchapishaji lilimilikiwa na Guinness Brewery na hatimaye Diageo hadi 2001 liliponunuliwa na Gullane Entertainment. Gullane nayo ikanunuliwa na HiT Entertainment mwaka 2002. Mnamo mwaka wa 2006, Apax Partners ilinunua HiT na hatimaye  kuuzwa Guinness World Records mapema mwaka 2008 kwa  Jim Pattison Group, ambayo pia ni kampuni msingi ya Ripley Entertainment, ambayo ina leseni ya kuendesha Guinness World Records 'Attractions. Pamoja na ofisi mjini New York na Tokyo,makao makuu ya kimataifa ya Guinness World Records yamebaki mjini London, wakati vivutio vya kumbukumbu ipo katika makao makuu ya Ripley katika Orlando, Florida.
Ukuaji
right|156px|thumb|Baadhi ya majaribio ya rekodi za dunia ni ya kustajabisha zaidi kuliko mengine: Suresh Joachim, dakika chache baada ya kuvunja rekodi ya dunia ya kupiga pasi ya masaa 55 na dakika 5, katika Shoppers World, Brampton. Makala ya hivi karibuni yamelenga rekodi za umahiri wa washindani binadamu. Mashindano yapo kwa viwango mbalimbali kutoka kwa yale dhahiri kama kuinua uzito hadi uturushaji wa yai kwa umbali ulio mrefu zaidi, au kwa muda mrefu iliotumika kucheza Theft Auto IV au idadi ya hot dogs ambazo zinaweza kuliwa katika dakika kumi, ingawa mashindano ya kula na kunywa bia na pombe hayakubaliki tena pengine kwa hofu ya kuyahalalisha. Licha ya rekodi za mashindano, kuna habari za ukweli kama uvimbe mzito sana,mmea wa sumu zaidi, mto mfupi sana (Mto Roe), mchezo wa kuigiza unaochukuwa muda mwingi sana (Guiding Light) katika Marekani, wahusika waliodumu sana katika mchezo wa kuigiza  (William Roache kwa Coronation Street nchini Uingereza, Ray Meagher kwa Home and Away muda mrefu zaidi (As the World Turns) katika Marekani, na mfanyabiashara maarufu sana duniani   (Joe Girard), na zinginezo. Rekodi nyingi pia zinahusiana na binadamu mwenye umri mdogo kutimilisha kitu kama binadamu mwenye umri mdogo kutembelea mataifa yote ya ulimwengu  akiwa Maurizio Giuliano.
Sala ya moyo
Matakaso ya Kimungu
Ni lazima nijikane siku kwa siku ili yeye atawale kweli moyo wangu.
Sio katika sala tu, bali katika matendo yangu yote nimweke Mungu mbele kuliko mimi na yeyote yule. Litukuzwe jina lake kuliko jina langu, ufike utawala wake kuliko utawala wangu, yatimizwe matakwa yake kuliko matakwa yangu.
Rekodi za Dunia za Guinness
Ukuaji
Kila toleo lina uteuzi wa rekodi nyingi katika mfumo habari wa Guinness, na vigezo vwa kuchagua vimebadilika na miaka iliyopita. Rekodi mpya huongezwa na rekodi ambazo zimevunjiliwa hoongezwa pia.
Sala ya moyo
Matakaso ya Kimungu
Nikifaulu kufanya hivyo, sala itakuwa rahisi sana.
Kadiri nitakavyoendelea katika njia ya utakatifu nitatambua kuwa umimi huo ni mkubwa mno, nisiweze kuufuta kwa nguvu zangu wala kwa neema za kawaida.
Rekodi za Dunia za Guinness
Ukuaji
Kutolewa kwa Norris McWhirter kutoka jukumu la kuwa mshauri mwaka wa 1995 na baadaye maamuzi ya Diageo Plc kuuza Guinness World Records imeibadilisha kotoka muundo wake wa kuwa kama kitabu cha marejeleo, hadi kuwa mfano wa bidhaa. Mabadiliko haya yana maana kwamba rekodi nyingi za dunia  zizijaorodheshwa katika kitabu (au kwenye tovuti), na zinaweza tu kujulikana kwa kuandika ombi kwa Guinness la kutaka 'kuvunja' rekodi. Kwa wale wasioweza kungojae muda wa hadi wiki 4-6 kwa majibu, Guinness itashughulikia maombi yao kwa dharura kwa kiwango cha pauni 300 (~dola 600).
Sala ya moyo
Matakaso ya Kimungu
Ndiyo sababu natakiwa kutegemea kazi ya Mungu ndani mwangu: yeye anakuja kunitakasa ingawa kwa kunitia uchungu.
Rekodi za Dunia za Guinness
Ukuaji
Guinness World Records haifuatilia kipengee cha "Person with the most records" kwani hii hubadilika kila mara, na rekodi zingine zilizokuwepo huwenda sasa 'zilipumzishwa' na hivyo kipengee hiki kisingekuwa na usawa.
Miaka ya 1990 KK
ֱ
Sala ya moyo
Matakaso ya Kimungu
Daktari wangu huyo ananifanyia operesheni ninayohitaji sana, lakini nisipoelewa chanzo chake na lengo lake nitakata tamaa.
Kiukwa
Kiukwa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waukwa. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kiukwa imehesabiwa kuwa watu 100 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiukwa iko katika kundi la Cross River.
Sala ya moyo
Matakaso ya Kimungu
Basi, nijue kwamba pengine Mungu mwenyewe anapangua mipango yangu ya sala.
Rekodi za Dunia za Guinness
Ukuaji
Mwaka 2005, Guinness iliteua 9 Novemba kama International Guinness World Records Day ili kuhimiza kuvunja rekodi za dunia na ilifafanuliwa kuwa "mafanikio zaidi". Toleo la mwaka wa 2006 lilibatizwa "tukio kubwa la kimataifa duniani," kwa wastani wa watu 100,000 kushiriki katika nchi 10. Utangazaji huu umeipa Guinness rekodi 2244 mpya zote zilizo halali katika miezi 12, ambayo ni ongezeko la zaidi ya asilimia 173 kutoka mwaka uliopita.
Sala ya moyo
Matakaso ya Kimungu
Katika matakaso hayo nahitaji uongozi wa kiroho, niambiwe mara nyingi kuwa natakiwa kuendelea kusali hata nikiona eti, ni kazi bure.
Rekodi za Dunia za Guinness
Ukuaji
Mnamo Februari 2008, NBC ilionyesha The Top 100 Guinness World Records of All Time na Guinness World Records ilizirodhesha kwenye tovuti yao.
Miaka ya 1990 KK
Makala hii inahusu muongo wa miaka 1990 - 1999 KK.
Lupo wa Lyon
Lupo wa Lyon (alifariki Lyon, leo nchini Ufaransa, 540 hivi ) alikuwa askofu wa 25 wa mji huo baada ya kuishi kama mkaapweke.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Septemba.
Rekodi za Dunia za Guinness
Masuala ya maadili na usalama
Rekodi kadhaa za Ulimwengu zilizokuwa katika kitabu zimeondolewa kwa sababu za kimaadili. Kwa kuchapisha rekodi za ulimwengu kitengo, kitabu kinaweza kuwatia moyo wengine kujaribu kuvunja rekodi hizi hata kwa gharama ya afya na usalama wao. Kwa mfano, kufuatia uchapishaji wa rekodi wa "heaviest cat",  wamiliki wengi paka waliwalisha  kupita kiwango cha afya njema na  kwa hivyo,vipenge  kama hivi viliondolewa. Guinness Book pia iliondoa rekodi kwenye kitengo cha "eating and drinking records" kwa Mafanikio ya Binadamu mwaka 1991 kwa wasiwasi ya kwamba washindani wangeweza kudhuru na kumweka mchapishaji kwenye kesi za koti. Mabadiliko haya ni pamoja na kuondolewa kwa rekodi ya kunywa pombe, mvinyo na bia, pamoja na rekodi nyingine zisizo za kawaida kama vile kula vitu visivyo vya kawaida kama vile baiskeli na miti. Rekodi nyingine kama vile kumeza upanga na uendeshaji wa magari (kwenye barabara za umma), zilifungiwa kwani washikiliaji wa rekodi hizi walizidisha kiwango kinacho dhaniwa salama kwa binadamu.
Fritz Lipmann
thumb|right|Fritz Lipmann
Fritz Albert Lipmann (12 Juni 1899 – 24 Julai 1986) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Ujerumani; baadaye alihamia Marekani. Hasa alichunguza vimeng’enya katika chembe hai vibadilishavyo chakula kuwa nishati. Mwaka wa 1953, pamoja na Hans Krebs alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Rekodi za Dunia za Guinness
Masuala ya maadili na usalama
Kumekuwa na matukio ya rekodi zilizofungwa kufunguliwa. Kwa mfano,rekodi ya kumeza upanga iliorodheshwa kama iliyofungwa kwenye Guinness Book of World Records mwaka wa 1990, lakini kipindi cha elevishani cha Guinness World Records Primetime, kilichoanza mwaka 1998,kilikubalia ushindani wa watu tatu wa kumeza upanga (na vivyo toleo la 2007 Guinness World Records, kilichoanza mwaka 1998, kilikubalia ushindani wa watu tatu wa kumeza upanga (na vivyo toleo la 2007 Guinness World Records'' na kuendelea).
Sala ya moyo
Matakaso ya Kimungu
Nivumilie uchungu wa kibinadamu unaotokana na kazi hiyo ya Mungu.
Rekodi za Dunia za Guinness
Masuala ya maadili na usalama
Mkururo wa barua pia hairuhusiwi. "Guinness World Records haikubali rekodi yoyote inayohusiana na mkurur wao barua, zilizotumwa posta au barua pepe. Ukipokea barua au barua pepe ambayo iliyo na ahadi ya kuchapisha majina ya wale wote wanaoendeleza kuituma, tafadhali iharibu, ni ukora. Hata ikidai kuhusika kwa Guinness World Records na huduma za posta, hawausiki.
Majumba ya kumbukumbu
left|thumb|200px|Jumba la Kumbukumbu la Guinness, Los Angeles, California. Mnamo mwaka wa 1976, jumba la kumbukumbu la Guinness Book of World Records lilifunguliwa katika Empire State Building. Mlenga shabaha Bob Munden kisha akaenda ziara kutangaza Guinness World Records kwa kupiga risasi kutoka bastola aina ya single-action katika muda wa sekunde 1. Miongoni mwa maonyesho kulikuwepo na sanamu ya mtu mrefu zaidi duniani, Robert Wadlow na mnyo wa ardhini mkubwa duniani, picha ya X-ray ya mmeza upanga ,kofia ya mhasiriwa wa kupigwa na umeme mara kadhaa Roy Sullivan ikiwemo na mashimo na viatu vya golf vilivyo rembeshwa vilivyouzwa kwa $ 6500. Jumba hili lilifungwa.
Sala ya moyo
Matakaso ya Kimungu
Niamini kuwa faida yake ni kubwa na kuwa baada ya giza kutapambazuka, na baada ya kiangazi mvua itanyesha tena.
Rekodi za Dunia za Guinness
Majumba ya kumbukumbu
Katika miaka ya hivi karibuni, kampuni ya Guinness imeruhusu kuweko kwa majumba ya kumbukumbu  madogo maonyesho yakiwa  kwa misingi ya kitabu hiki, kwa sasa (kama wa 2008) ziko katika miji maarufu kwa watalii: Tokyo, Copenhagen, San Antonio, Niagara Falls, Hollywood na Gatlinburg, Tennessee, pamoja na eneo mpya iliyopangwa kufungua katika Bangalore, India mwezi Februari 2010.
Wakati mmoja, kulikuwa na majumba ya kumbukumbu na maonyesho ya Guinness World Records katika Trocadero mjini London, Surfers Paradise, San Francisco, Orlando, Florida, Atlantic City, New Jersey, Las Vegas, Nevada na San Antonio, Texas lakini maeneo haya yalifungwa. Jumba la kumbukumbu la Orlando, lililofungwa mwaka 2002, lilibandikwa The Guinness Records Experience; majumba ya Hollywood, Niagara Falls, Copenhagen, Gaitlinburg na, Tennessee awali pia yalibandikwa hivyo.
Sala ya moyo
Matakaso ya Kimungu
“Ee Mungu, moyo wangu u thabiti, moyo wangu u thabiti” (Zaburi 57:7).
Rekodi za Dunia za Guinness
Majumba ya kumbukumbu
Ingawa baadhi ya maonyesho ni ya kusisimua, kama sanamu ya mtu mrefu sana au mfupi sana duniani, au video za rekodi zikivunjwa, habari nyingi huonyeshwa kwa njia ya maandishi na picha tu.
Upper Hutt
Upper Hutt (kwa Kimaori: Orongomai) ni mji wa New Zealand wenye wakazi 38,800 (2010).
Rekodi za Dunia za Guinness
Filamu za televisheni
Guinness World Records ina filamu za televisheni mbalimbali zinazoonyesha majaribio ya kuvunja rekodi za dunia, zikiwemo:
Sala ya moyo
Vishawishi vya kuacha sala ya moyo
Tangu zamani shetani anawashawishi watu wasifanye sala ya moyo, akiwatia hoja zilezile kama kwamba zinatoka akilini mwao.
Afadhali nizijue pamoja na majibu ya kufaa nisije nikashindwa na ujanja wake pamoja na udhaifu wangu.
Rekodi za Dunia za Guinness
Filamu za televisheni
Kwa umaarufu wa televisheni halisia, GWR ilianza kujitangaza kama muanzilisha wa kitengo hiki, kwa misemo kama vile 'sisi tuliandika kitabu juu ya Reality TV'.
Sala ya moyo
Mbona sina muda?
Mtu yeyote, hata akitingwa na shughuli, anaweza na kuhitaji kujipatia nafasi muhimu za kuongea na Mungu, ambaye daima ni wa kwanza katika mafungamano ya maisha.
Ni afadhali aache shughuli mbalimbali kuliko sala hiyo. Hapo tunaweza kupima imani yetu: kama tunamzingatia zaidi Mungu au maisha ya hapa duniani.
Rekodi za Dunia za Guinness
Filamu za televisheni
Ndugu wa McWhirter kwa pamoja na Roy Castle walituletea kipindi kwenye televisheni ya BBC, Record Breakers na kuanzia 1972 hadi kifo cha Ross mwaka 1975; Norris aliendelea kuonekana kwenye kipindi mpaka kustaafu kwake mwaka wa 1994.
Sala ya moyo
Mbona sina muda?
Shida nyingine ni kushindwa kupanga ratiba ya siku.
Shughuli zenyewe hazina mwisho, lakini nisiongozwe nazo, bali maisha yangu yote yafuate mapenzi ya Mungu.
Rekodi za Dunia za Guinness
Toleo la michezo
Mnamo mwaka wa 2008, Guinness World Records ilizindua toleo lake la Gamer's edition kwa muungano na Twin Galaxies. Gamer's Edition ina kurasa 258, zaidi ya rekodi 1236 za dunia kuhusiana michezo ya video na mahojiano manne ikiwemo ile na nmwanzilishi wa Twin Galaxies, Walter Day.
Sala ya moyo
Mbona sina muda?
Hivyo katika mambo yote nitakuwa na mpangilio mzuri, nikifanya kila kitu kwa wakati wake.
Tena shughuli zenyewe zinafanyika vizuri zaidi na kwa urahisi zaidi nisipoacha sala ya moyo, kwa sababu inasafisha na kunyosha nia yangu isiwe na mchanganyiko wowote, kama ilivyo kawaida.
Upper Hutt
Iko upande wa kaskazini mwa kisiwa.
Lagginhorn
right|thumb|Mlima wa Lagginhorn upande wa Magharibi ni mlima wa Alpi katika nchi ya Uswisi (Ulaya).
Sala ya moyo
Mbona sina muda?
Kwa mfano, napenda kuokoa watu, lakini pia najisifu nikipata mafanikio; kumbe nitawaokoa kweli ikiwa tu nitaongozwa na upendo.
Upper Hutt
Eneo lake ni km² 540.
Lauteraarhorn
right|thumb|Mlima wa Lauteraarhorn ni mlima wa Alpi katika nchi ya Uswisi (Ulaya).
Urefu wake ni mita 4,042 juu ya usawa wa bahari.
Lagginhorn
Urefu wake ni mita 4,010 juu ya usawa wa bahari.
Rasi ya Uarabuni
thumbnail|right|280px|Rasi ya Uarabuni. Rasi ya Uarabuni ni rasi kubwa ya Asia pia ya dunia katika Asia ya Magharibi. Inaitwa pia Bara Arabu.
Kwa macho ya gandunia rasi hii ni karibu sawa na bamba la Uarabuni.
Imepakana na Bahari ya Shamu upande wa Kusini, Ghuba ya Uajemi upande wa Kaskazini-mashariki na Bahari Hindi upande wa Mashariki.
Katika karne ya 20 nchi za Uarabuni zilipata nafasi ya kutajirika kwa sababu ya mafuta mengi ya petroli inysolala chini ya ardhi yao.
Tazama pia
Bara Arabu
Sala ya moyo
Mbona sina muda?
Nisipojipatia muda wa kufanyia sala ya moyo, mwisho nitakuwa kama mtu anayetaka kufanya kazi bila ya kula.
Mzimuni
ni jina la kata ya Wilaya ya Kinondoni katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 14102 .Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 25,283 waishio humo.
Sala ya moyo
Mbona sipendezwi?
Katika sala ya moyo pengine naonja utamu wa kuwa na Mungu, lakini si lazima wala si muhimu.
Lengo si kupendezwa bali kumpendeza. Naye anapendezwa hasa akiniona namuomba kama maskini, ninaposhindwa kusali vizuri na kukusanya mawazo hata nikataka kukata tamaa.
Niwe na imani kuwa Mungu anaona na kujali sio tu mawazo yanayotawanyika, bali hasa hamu na nia yangu ya kukaa naye.
Nikiona imani yangu haimpati Mungu, nizidi kumuomba aniongezee imani, badala ya kuacha sala.
Mbona sina moyo huo?
Kama sina moyo huo, dawa ni kuzidi kumuomba Mungu aimarishe utashi wangu, si kuacha sala.
Mbona sijui?
Ingawa zipo njia mbalimbali za kujifunza sala ya moyo, watu wengi wanyofu wanafundishwa na Roho Mtakatifu mwenyewe.
Kila mmojawetu anaweza akajisikia kumfikiria Mungu na matendo yake kwa upendo.
Hata hivyo ni vizuri nijifunze njia hizo kutokana na mang’amuzi ya wengine walionitangulia, kwa sababu vilema vinanitawala na pengine nimeanza vibaya.
Mitindo ya sala ya moyo
Njia za kufanya sala ya moyo ni tofauti kwa sababu watu ni tofauti, na kila mmojawetu ana namna yake ya kutenda, kusema, kuwaza na kusali pia. Pamoja na hayo, kueleza sala ya moyo ni vigumu kama kueleza kazi ya kupumua: inaonekana kuwa na hatua mbalimbali za kufuata, kumbe ni kitu cha kawaida kwa mtu aliyezoea, asihitaji kuhangaika afikirie hatua hizo.
Watakatifu walifundisha kusali walivyozoea na kupenda wenyewe.
Hakuna jambo sahili kuliko sala! Mara nyingi inanyang’anywa sifa hiyo kwa kupendekezewa mbinu ngumu ambazo zinamdai mtu azizingatie kuliko Mungu. Haifai kutia maanani mbinu kuliko lengo, au mpangilio wa mawazo kuliko ukweli. Mbinu ni nzuri ili kuuendea ukweli, mradi ifikishe huko na kusahaulika. Mbinu ngumu mno inasababisha itikio hasi, tena kupita kiasi: waliochoshwa na ugumu huo wanajiachia kufuata ndoto za mchana, pasipo roho halisi ya ibada.
Hivyo mbinu ya kufanyia sala ya moyo inafaa, hasa mwanzoni, ili kukwepa mtawanyo wa mawazo. Lakini iwe sahili, la sivyo itazuia badala ya kusaidia. Ielekeze tu njia ya kuinuka kwa Mungu, ikionyesha matendo ya lazima ya mwendo huo. Kwa namna ya pekee tukumbuke kwamba sala inategemea hasa neema ya Mungu na kwamba unyenyekevu unatuandaa kuipokea kuliko mbinu zetu.
Mitindo ya sala ya moyo ilifundishwa hasa kuanzia karne ya 16. Kati yake tunayo hii ifuatayo:
Mtindo wa Kifransisko (kadiri ya Petro wa Alcantara)
a.	kujiandaa
b.	kusoma
c.	kutafakari
d.	kushukuru
e.	kumtolea Mungu kitu
f.	kuomba.
Mtindo wa Wakarmeli
a.	Mwanzo kujiandaa: kumfikiria Mungu kwa upendo, unyenyekevu na tumaini kujikumbusha lengo: kuwa rafiki wa Mungu kusoma kidogo
b.	Sala yenyewe kuamini kwamba Mungu yupo kutafakari somo kuongea na Mungu kwa upendo au kunyamaza tu mbele yake
c.	Mwisho shukrani kwa neema zote kumtolea Mungu nguvu zetu katika kumtumikia azimio na ombi la nguvu za kulitekeleza
Mtindo wa Alfonso Maria wa Liguori
a.	Mwanzo kumuamini Mungu na kumuabudu kumnyenyekea na kutubu kuomba mwanga wake Salamu Maria
b.	Sala yenyewe mawazo mafupi ya imani kwa kutumia pengine kitabu mapenzi, yaani unyenyekevu, tumaini, upendo, sikitiko n.k. maombi: ya mwanga, ya kudumu mpaka mwisho na hasa ya kujaa upendo
Mambo ya kukwepa katika salaya moyo
Inafaa tusisitize mambo kadhaa yanavyoweza yakazuia sala ya moyo.
Kujikaza mno
Sala inadai bidii kwa sababu ni kazi ya kumtafuta Mungu. Lakini nisijikaze mno kiasi cha kujichosha kwa muda mrefu. Utulivu wa roho unasaidia zaidi.
“Mara nyingi shetani anatushawishi upande huu; asipoweza kufanya tutende mabaya, anatuvuta kutaka tutende mambo makuu kupita uwezo wetu, na kututwisha zaidi na zaidi mpaka tulemewe chini ya mzigo mzito mno” (Vinsenti wa Paulo).
Kukosa kimya
Nikisema mfululizo sitamuachia Mungu nafasi. Basi niwe tayari kunyamaza akilini na kusikiliza atakayoniambia yeye.
“Tunapotaka kumuambia Mungu maneno mengi bila ya kumsikiliza, tunapoteza faida kubwa mno na kuwa viziwi” (Teresa wa Yesu). Maneno ya Mungu yanahitaji nafasi kubwa yaweze kujitokeza.
Kusinzia
Nikiri kuwa inaweza ikanitokea kusinzia wakati wa sala. Kama ni hivyo nimnyenyekee Mungu nikikumbuka lawama ya Yesu kwa Petro usiku wa Alhamisi Kuu.
Lakini nikiona inanitokea mara nyingi ni lazima nijitahidi zaidi kwa kubadili mtindo wa sala au namna ya kukaa au muda wake. Pengine nahitaji kutibiwa tu.
Kukata tamaa
Nijihadhari sana na kishawishi hicho ambacho Shetani anataka niache sala au niifupishe.
Kumbe nikistahimili Mungu ameniandalia neema na anaweza kunimulika kwa mwanga wake.
Nikiwa na nia ya kumpenda na kumpendeza kuliko nafsi yangu, itakuwa rahisi kudumu katika sala.
Kiburi
Mungu anachukia kabisa kilema hicho cha Kishetani. Kujisifia neema zake ni sawa na kukufuru. Kujipongeza ni sawa na kusema uongo.
Nipokee neema za Mungu kwa unyenyekevu na kwa mikono miwili. Nikizitumia kwa faida yangu, nisishangae akininyang’anya.
Kutenganisha sala na maisha
Sala ya moyo inatakiwa kuwa kilele cha bidii zangu zote za kumtafuta Mungu.
Vilevile nikitoka kwenye sala nisimuache bali niende naye kwenye shughuli.
Hivyo sala ya moyo itapenya maisha yote kwa kuniangazia namna ya kumtumikia Mungu.
Vipimo vya sala ya moyo
Naweza nikafikiri kuwa sala ya moyo iliyofanikiwa ni ile yenye mawazo mazuri, kumbe sivyo.
Naweza nikaona nimeshindwa kwa sababu ilinibidi nijitahidi mno kukusanya mawazo, kumbe baadaye, wakati wa shughuli, huwa namkumbuka Mungu na kuelewa kwa urahisi ninavyoweza kumtumikia.
Hapo nitambue kwamba nimesali vizuri.
Vipimo vitatu vya sala ya moyo ni hivi vifuatavyo: 1.	Urahisi wa kumkumbuka Mungu saa zote. 2.	Utekelezaji wa wajibu kwa upendo mkubwa. 3.	Utayari wa kutumia nafasi za kujikatalia na kumsaidia jirani.
Nikipima sala yangu na kuona sijaendelea vya kutosha, nisikate tamaa, bali nijitahidi zaidi kwa kuwa ndiyo njia ya kujipatia neema nyingi zaidi.
Mungu hamuachi mtu anayefanya bidii katika kusali na kutenda mema. Malipo yake yanapita tumaini lolote.
Muhtasari
Kwanza sala si kazi ya akili tu, kama kusoma. Kuna watu wadadisi wa mambo ya dini ambao hawawi watu wa sala kwa kuwa kinachowasukuma ni hamu ya kujua kuliko upendo wa Mungu. Katika udadisi wao wanapata furaha kubwa kuliko zile za hisi, lakini inatokana na ujuzi, kumbe upendo ndio unaokusudiwa kufikisha akili imjue katika sala ili kumpenda zaidi na zaidi. Mara nyingi furaha inayotokana na hamu ya kujua inazidisha kiburi na kujipendea, hivyo inalenga umimi wao wasijitambue. Masomo yanaweza kufanyika pasipo neema inayotia utakatifu, nayo hayachangii kila mara kuistawisha. Kinyume chake, sala inatakiwa itokane na upendo wa Mungu na kuishia ndani yake. Kutokana na upendo alionao kwa Mungu, mtu anajitahidi kumtazama katika sala, na mtazamo huo wa wema na uzuri wake unazidisha upendo. “Upendo unafuata ujuzi na kwa kupenda utajitahidi kutafuta ukweli na kuuvaa… Kadiri tunavyomfahamu hivyo Mungu tunampenda, na kadiri tunavyompenda tunamfahamu… Upendo na ujuzi vinalishana” (Katerina wa Siena). Halafu hapa duniani “kumpenda Mungu ni bora kuliko kumjua” (Thoma wa Akwino), hata kuliko imani. Basi, katika sala tunapaswa kumuinukia Mungu kwa mabawa mawili ya akili na utashi tukisaidiwa na upepo wa neema: hilo ni tendo la kujua na kupenda lipitalo maumbile.
Ikiwa ni hivyo, ni rahisi kusema matendo ya lazima ya sala ni yapi: inatakiwa kuandaliwa na tendo la unyenyekevu, na kutokana na maadili matatu ya Kimungu ambayo yanatuunganisha na Mungu, yanahuisha adili la ibada na kutupatia mianga na minong’ono ya Roho Mtakatifu. Mwenye bidii anaruka kama ndege kwa nguvu ya mabawa yake, lakini upepo wa Roho Mtakatifu unategemeza kazi hiyo na mara nyingi unamfikisha juu kuliko anapoweza kufikia kwa maadili yake tu. Si bure kwamba vipaji vya Roho Mtakatifu vinapatikana katika waadilifu wote. Pengine sala ya moyo inageuzwa kuwa zoezi la kutafakari kwa kutumia hasa busara inayopanga la kufanya, badala ya kutumia maadili matatu yanayomhusu Mungu mwenyewe. Tuliachie nafasi azimio (litokanalo na imani inayoongoza busara toka juu) lakini tusigeuze sala ya moyo kuwa uchunguzi wa dhamiri wala upangaji wa matendo: ni muhimu tudumishe ukuu wa maadili ya Kimungu, hasa upendo.
Basi, tuzingatie hayo matendo ya lazima. Mara nyingi katika waliokamilika yanafanyika kwa pamoja na mfululizo, lakini tukitaka kuyafafanua tunalazimika kuyaorodhesha moja baada ya lingine, yanavyojitokeza katika wanaoanza.
1. Kwa kawaida, kwanza kuna tendo la unyenyekevu, kwa sababu inafaa tujikumbushe sisi tunaotaka kuongea na Mungu ni nani. Tuzingatie maneno ya Bwana kwa Katerina wa Siena: “Mimi ndimi niliye; wewe ndiwe usiye”. Peke yetu sisi si kitu, tena dhambi zetu ni vurugu mbaya kuliko utovu wa vyote. Kwa kawaida tendo hilo liendane na yale ya kujuta na kuabudu (kama la kupiga goti tukiingia kanisani) ambayo yanaondoa kiburi, kizuio kikuu cha neema. Unyenyekevu halisi, badala ya kutukatisha tamaa, unatukumbusha kwamba katika chombo cha udongo tunatunza hazina ya thamani: neema inayotia utakatifu na Utatu Mtakatifu. Sala ikianza hivyo haitatokana na mapendo ya juujuu, bali na uhai wa neema ulio bora kuliko miguso yetu.
2. Linafuata tendo la imani la dhati na la muda mrefu kidogo kuhusu ukweli mmojawapo wa msingi (Mungu na sifa zake, Bwana na mafumbo ya maisha yake) au kuhusu wito wetu, lengo la milele, dhambi, shughuli tunazopaswa tuzitende kitakatifu zaidi na zaidi. Mambo hayo yanatakiwa kujirudiarudia akilini mwetu. Mara nyingi liturujia ndiyo inayotupendekezea la kuzingatia: kama ni fumbo fulani la Mwokozi, inafaa tuanze upande wa hisi na kuendelea upande wa roho, kwa kuzingatia thamani yake isiyo na mipaka na kutulia katika mtazamo huo wa imani. Mara nyingi yanatosha maneno machache ya Injili au ya liturujia ambayo kwa walioendelea ni kama chembe za ubani katika moto wa upendo. Si lazima kutafakari muda mrefu; tendo nyofu la imani ni bora kuliko mifuatano ya mawazo, nalo linazidi kuwa mtazamo mnyofu ambao unaendana na mshangao na upendo na kuzama katika sala. Imani hiyo tuliyomiminiwa, bora kuliko falsafa na teolojia, inatufanya tuyashike katika giza lakini kwa hakika na kwa namna ipitayo maumbile mafumbo yale ambayo wateule wanayatazama wazi mbinguni. Ndiyo mwanga wa kwanza wa maisha ya Kiroho: “Nasadiki kwa Mungu mmoja…”. Pengine Nasadiki inakuwa kama Naona, kana kwamba tungeona kwa mbali chemchemi ya maji hai tunayoitamani.
5. Kwenye kilele hicho cha sala, tunda la imani, tumaini na upendo, maadili hayo yanaelekea kuungana katika mtazamo wa upendo mwaminifu na mkarimu ulio chanzo cha kuzama ndani ya Mungu na ndani ya ubinadamu wa Mwokozi, kama msanii anapotazama viumbe na kama mama anapomtazama mtoto wake. Sala hiyo ya kumiminiwa inaanza kupenya na kuonja mafumbo ya wokovu, inatuingiza polepole katika urafiki wa ndani na Kristo, inazidi kulinganisha moyo wetu na wa kwake, kwa sababu, tutambue tusitambue, tunaelekea daima kuwaiga wale tunaowapenda kwa dhati. Kuna tabia ngumu ambazo zinaweza kurekebika tu kwa sala ya kumtazama Bwana kwa upendo.
Sala ya utulivu
Kadiri ya ustawi wa roho matendo tuliyoyaorodhesha (unyenyekevu, imani, tumaini na upendo) yanaelekezwa na vipaji vya Roho Mtakatifu kuungana katika mtazamo wa upendo motomoto. Ndiyo sababu mbinu izidi kuuachia nafasi usikivu kwa Roho Mtakatifu anayevuma anakotaka. Hivyo sala inaelekea kuwa ushirika wa Kiroho wa kudumu. Mwanasala anasema mengi kwa maneno machache, ambayo anayakariri kwa namna mpya daima. Ni kama pumzi ya roho ambayo anaingiza ukweli na wema wa Mungu kwa njia ya imani na tumaini na kutoa upendo. Yale yote anayoyapokea kwa Mungu, anamrudishia kama ibada na upendo. Kwa hiyo kuomba neema ya kuzama katika sala ni kuomba ushungi wa kiburi unaofunika macho ya roho uanguke ili tupenye na kuonja mafumbo ya wokovu.
“Ukamilifu wa maisha haya ndio kuungana na wema mkuu; basi, kadiri usahili ulivyo mkubwa, muungano unakamilika. Ndiyo sababu neema inahimiza kwa ndani wanaotaka kuwa wakamilifu wajifanye sahili zaidi ili hatimaye wawezeshwe kufurahia kilicho muhimu peke yake… Tafakuri ni njema sana kwa wakati wake na inafaa sana mwanzoni mwa maisha ya Kiroho. Ila hatutakiwi kuishia kwake, kwa sababu roho, kutokana na uaminifu wake katika kujitakasa na kukusanya mawazo, inapokea kwa kawaida sala safi na ya ndani zaidi, inayoweza kuitwa ya usahili, ambayo ni kumtazama tu Mungu, au Yesu Kristo au fumbo lake mojawapo. Hapo mtu, akiacha mifuatano ya mawazo, anatumia mtazamo mtamu unaomdumisha katika hali ya amani, uangalifu na usikivu kwa vitendo na miguso ya Kimungu anayoshirikishwa na Roho Mtakatifu. Anafanya kidogo lakini anapokea sana… Kwa kuwa anazidi kukaribia ile chemchemi ya nuru yote, ya neema zote na ya maadili yote, anajaliwa zaidi na zaidi… Usahili huo wa kweli unatufanya tuishi kwa kujifia mfululizo na kwa kutoshikamana na chochote, kwa sababu unatuelekeza kwa Mungu kwa unyofu kamili, pasipo kusimama kwa kiumbe chochote. Lakini neema hiyo ya usahili haipatikani kwa juhudi za akili bali kwa usafi mkubwa wa moyo, kwa kujifisha kweli na kujidharau. Anayekwepa kuteseka, kujinyenyekeza na kujifia hataipata kamwe. Ndiyo sababu wanaoendelea katika njia hiyo ni wachache, kwa kuwa karibu hakuna mtu anayetaka kuachana na nafsi yake, jambo ambalo tusipokuwa nalo tunapata hasara zisizopimika na kukosa mema yasiyoelezeka… Mtu aliyeangazwa anathamini na kupenda kwa dhati mpango wa Mungu anayeruhusu adhulumiwe na viumbe na kulemewa na vishawishi na upweke… Baada ya kutakaswa kwa tohara ya mateso, ambayo ni lazima kuipitia, vitakuja mwanga, pumziko, furaha kwa kuungana kwa ndani na Mungu” (Yakobo B. Bossuet). Mateso hayo ya lazima kabla ya hatua ya mwanga ndiyo kutakaswa hisi.
1269
Makala hii inahusu mwaka 1269 BK (Baada ya Kristo).
Šibenik
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Šibenik
Theodoreto wa Kuro
Alichangia sana mabishano katika Kanisa la karne ya 5 yaliyosababisha matamko mbalimbali na pia mafarakano. Alikuwa rafiki wa Nestori lakini hakumuunga mkono katika yote, ila alishindana na Sirili wa Aleksandria aliyekuwa na msimamo mkali dhidi ya Nestori.
Waorthodoksi wa mashariki wanamheshimu kama mwenye heri au kama mtakatifu.
1268
Makala hii inahusu mwaka 1268 BK (Baada ya Kristo).