cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Hilda wa Whitby
Habari za Hilda zinategemea hasa kitabu cha historia ya Kanisa kilichoandikwa na Beda Mheshimiwa mwaka 731.
Aaron Mokoena
Kimataifa
"Mbazo" au "The Axe", jina lake maarufu kutokana na makabiliano yake ya nguvu kama ilivyoonekana wakati alimkabili mchezaji mwenzake wa timu ya Bafana Bafana, Steven Pienaar, katika mechi kati ya Everton na Portsmouth, ni mchezaji mwenye umri mdogo zaidi milele ambaye ameiwakilisha Afrika Kusini [9] baada ya kucheza mwaka 1999 katika mechi za kufuzu kushiriki katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka wa 2000, na kuendelea kuichukua nafasi ya Lucas Radebe kama nahodha wa nchi yake.
Mnamo Januari 2008, Mokoena alikuwa nahodha wa upande wake wa Afrika Kusini katika Kombe la Mataifa ya Afrika ambao ulifanyika nchini Ghana, na kutokana na fomu yake ya kuvutia katika mechi zote tatu ambazo alishiriki, iliripotiwa kuwa alikuwa shabaha kwa pande kadhaa za Ulaya, kama vile Manchester City, klabu yake ya zamani Ajax na Schalke 04. Mnamo 16 Machi 2009, Mokoena alitangaza kuwa hatakuwa akisaini mkataba mpya na Blackburn, ambayo ilikuwa inaisha mwishoni mwa msimu kutokana na ukosefu wake wa kucheza.
Hilda wa Whitby
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake au siku nyingine.
Hanang
thumb|Ramani ya Hanang thumb|Mlima Hanang thumb|picha ya katesh kutokea juu ya mlima Hanang thumb|Ziwa babati Hanang ni jina la
Wilaya ya Abengourou
Wilaya ya Abengourou (kwa Kifaransa: département d'Abengourou) ni moja kati ya Wilaya tatu za Mkoa wa Indénié-Djuablin ulioko mashariki mwa Cote d'Ivoire.
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 336,148.
Makao makuu ya eneo hilo ni Abengourou.
Wilaya ya Abengourou sasa imegawanywa katika tarafa zifuatazo:
Simanjiro
thumb|250px|Mahali pa Simanjiro (kijani) katika [[mkoa wa Manyara.]] Wilaya ya Simajiro ni wilaya moja ya Mkoa wa Manyara. Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Simanjiro ilihesabiwa kuwa 178,693 waishio humo.
Simanjiro imepakana na mkoa wa Arusha upande wa kaskazini, mkoa wa Kilimanjaro upande wa kaskazini-mashariki, mkoa wa Tanga upande wa kusini-mashariki, wilaya ya Kiteto upande wa kusini, mkoa wa Dodoma upande wa kusini-magharibi na wilaya ya Babati kwenye magharibi.
Makao makuu ya wilaya yapo Orkesumet.
Wenyeji ni hasa Wamasai na ufugaji ni kazi yao hasa. Katika Mererani watu huchimba vito vya tanzanaiti.
Orodha ya miji ya Alaska
Ifuatayo ni orodha ya miji katika Jimbo la Alaska, Marekani. thumb|Ramani ya Marekani na Alaska imeangaziwa
Mkoa wa Zaragoza
Zaragoza ni moja ya mikoa 52 ya kujitawala ya Hispania.
Idadi ya wakazi wake ni takriban 970,313.
Mji wake mkuu ni Zaragoza.
Kwirino wa Sisak
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Juni
Elimu nchini Tanzania
thumb|Mwalimu akifundisha darasani Elimu nchini Tanzania hutolewa na sekta zote mbili, yaani, sekta za serikali na binafsi. Muundo wake kiujumla ni kama ifuatavyo:
Elimu ya awali
Kila mtoto ambaye si chini ya miaka mitano anafaa kuandikishwa katika elimu ya awali ya miaka 2. Mahudhurio sio lazima.
Elimu ya msingi
Shule za serikali hufundisha kwa Kiswahi na Kiingereza na katika baadhi ya shule zinafundisha katika misingi ya Kiingereza cha wastani - hasa zile za binafsi. Badhi ya shule za binafsi, zenye malipo ya juu ya karo, wanafundisha kwa Kiingereza. Lugha zingine za makabila (zingine mbali na Kiswahili) haziruhusiwi kufundishia, si kundishwa kama masomo, ingawa zinaweza kutumika pasipo rasmi katika hali fulani hasa katika elimu ya awali.
Ni lazima kwa kila mtoto aliyefikisha umri wa miaka saba kuandikishwa katika elimu ya msingi.
Dola-mji
Dola-mji ni dola ambalo eneo lake ni mji mmoja pekee.
Elimu nchini Tanzania
Kuondolewa kwa mafundisho binafsi (twisheni)
Mafundisho ya binafsi katika shule za umma yaliondolewa mnamo mwaka wa 2002, lakini familia lazima zilipe karo ya vifaa vya kusomea.
Dola-mji
Katika historia kuna mifano mingi ya dola-miji. Mwaka 2015 kulikuwa bado na miji mitatu duniani ambayo ni dola-miji ya kujitegemea kabisa.
Elimu nchini Tanzania
Uandikishwaji na takwimu za ufundishaji
Kuondoa ada katika shule za serikali umepelekea ongezeko kubwa la watoto kuandikishwa katika shule za msingi, kutoka 4,839,361 mnamo 2001 hadi 7,959,884 mnamo 2006 hadi 8,410,000 mnamo 2008.
Dola-mji
Pamoja nayo kuna pia madola au majimbo ndani ya nchi za shirikisho yanayoweza kuitwa "dola-mji".
Elimu nchini Tanzania
Uandikishwaji na takwimu za ufundishaji
Ongezeko hili halijawa na uwiano na ongezeko la rasilimali kwa walimu ikiwa ni pamoja na madarasa na vitabu vya kufundishia. Uwiano wa wanafunzi kwa walimu waliohitimu kwa mwaka wa 2010 ulikuwa 54:1, ambayo ilikuwa asilimia 35 ya malengo ya 40:1. Kila mkoa ulizidi lengo kasoro Kilimanjaro na Dar es Salaam. Only three percent of students in Standard VI nationwide had sole use of a mathematics textbook in 2007 compared to seven percent in 2000.
Dola-mji
Dola-mji wa kujitegemea kabisa
Dola-mji wa kujitegemea kabisa ni:
Elimu nchini Tanzania
Uandikishwaji na takwimu za ufundishaji
Mwaka wa 2006, kiwango cha jumla cha wanafunzi walioandikishwa katika elimu ya msingi ilikuwa asilimia 110., na kiwango cha uandikishwaji uliofuata ulikuwa asilimia 97.8 Kiwango cha jumla cha uandikishwaji ni uwiano wa jumla ya idadi ya wanafunzi wanaohudhuria shule ya msingi wenye umri rasmi wa kujiunga na shule za msingi. Kiwango cha jumla cha uandikishwaji katika elimu ya msingi ni uwiano rasmi wa idadi ya jumla ya walioandikishwa katika umri unaostahili kwa elimu ya msingi. Idadi hii inatokana na jumla ya wanafunzi walioandikishwa katika elimu rasmi ya msingi na, hivyo basi, haina ulazima wa kuakisi hali halisi ya kimahudhurio. Mwaka wa 2000, asimilia 57 ya watoto wenye umri kati ya miaka 5–14 walihudhuria elimu ya msingi.
Dola-mji
Dola-mji wa kujitegemea kabisa
Wakati mwingi Kuwait huitwa pia "Dola-mji" kwa sababu karibu wakazi wote wa dola huishi katika mazingira ya Kuwait mjini. Lakini nchini kuna miji midogo mingine pia.
Dola mji kama jimbo la kujitawala ndani ya shirikisho
Dola mji kama jimbo la kujitawala ndani ya shirikisho ni kama mfano:
China si shirikisho lakini miji ya Hongkong na Makau ina madaraka makubwa ya kujitawala nje ya sheria za China bara.
Dola-miji katika historia
Dola miji ilikuwa muhimu sana katika nchi nyingi kihistoria. Hasa wakati ambapo katika nchi fulani hakukuwa na serikali ya juu miji ilijitawala kabisa na kushindana na miji mingine na falme.
Dola-miji katika karne ya 20
Karne ya 20 ilikuwa na dola-miji kadhaa, hasa kati ya vita kuu ya kwanza na ya pili.
Trey Songz
Tremaine Aldon Neverson (amezaliwa 28 Novemba, 1984) ni msanii wa rekodi, mtayarishaji na mwigizaji kutoka nchini Marekani. Anafahamika sana kwa jina la kisanii kama Trey Songz. Amepata kupata kutoa albamu zake tatu: I Gotta Make It, Trey Day na Ready.
Lugha za Kibarkly
right|thumb|Eneo la lugha za Kibarkly (rangi ya buluu) Lugha za Kibarkly ni kundi la lugha za Kimirndi nchini Australia. Katika kundi hilo kuna lugha tatu: Kijingulu, Kigudanji na Kiwambaya.
Kladno
ni mji wa kumi na tatu kwa ukubwa nchini Ucheki wenye wakazi 67,000 (2022).
Béziers
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Béziers 60px|left Béziers ni mji wa Ufaransa.
Orodha ya miji ya Arizona
Ifuatayo ni orodha ya miji katika Jimbo la Arizona, Marekani. thumb|Ramani ya Marekani na Alaska imeonyeshwa
Michezo
thumb|200px|Mashindano ya mbio ya masafa marefu sana, maarufu kama Marathon. Michezo ni amali au mazoezi ya kimwili ambayo mara nyingi yana ushindani ndani yake. Yanatendeka kufuatana na kawaida na taratibu maalumu zilizokubaliwa kati ya wachezaji au katika jamii.
Michezo ni ya aina nyingi ikiwemo michezo ya juu angani, majini, kwenye nchi kavu na pia kwenye barafu. Watu hushiriki kwenye michezo kushindania zawadi, kama aina ya mazoezi au kujiburudisha tu.
Mifano maarufu ya michezo ni mpira wa miguu, mpira wa kikapu, mpira wa mikono, mpira wa magongo, aina za mbio, mashindano ya kuogelea na kadhalika.
Watu wengi hupenda kutazama mashindano ya michezo. Tabia hii imekuwa msingi kwa wachezaji wanaotekeleza michezo yao si kwa kujiburudisha, bali kikazi na kwa malipo, pengine makubwa ajabu.
Tangu kale watu wamekutana kwa mashindano makubwa ya michezo kati ya jamii, makabila au mataifa. Kati ya mashindano mashuhuri hasa ni Michezo ya Olimpiki iliyofanyika awali Ugiriki wa Kale na sasa inafanyika kwa ushiriki wa mataifa yote duniani kila baada ya miaka minne.
Kwa nchi ya Tanzania michezo inayopendwa sana ni: mpira wa miguu, riadha, mpira wa pete, mpira wa wavu; pia kuna hamasa kubwa kwa watu kusoma magazeti kuhusu michezo ili kupata dondoo na habari muhimu kuhusu michezo mbalimbali inayoendelea huko viwanjani.
Hifadhi ya Taifa ya Ziwa Mburo
Hifadhi ya Taifa ya Ziwa Mburo ni mbuga ya taifa inayopatikana katika Kaunti ya Nyabushozi, Wilaya ya Kiruhura karibu na Mbarara nchini Uganda.
Historia
Ziwa Mburo awali lilitangazwa kwenye gazeti la serikali mwaka 1933 kama eneo linalodhibitiwa kwa uwindaji na kupandishwa hadhi kuwa hifadhi ya wanyamapori mwaka 1963.
Eneo hili lilikaliwa na wafugaji wa Banyankole Bahima ambao kwa jadi wanachunga ng'ombe wa Ankole, na bado wanachunga. Wakazi hao waliendelea kuchunga ng’ombe wao katika hifadhi hiyo, hali iliyolalamikiwa na wahifadhi wa nchi za Magharibi, waliowaita “wavamizi” mwaka 1981, lakini walifukuzwa katika maeneo yao baada ya kupandishwa hadhi na kuwa hifadhi ya taifa mwaka 1983, kama ilivyotarajiwa na baadhi ya wakazi wa eneo hilo.
Kampeni za Kivita katika Afrika ya Mashariki (Vita ya Kwanza ya Dunia)
thumb|300px|Ramani ya vita ya Afrika ya Mashariki mwaka 1915 (kutoka New York Times)
Kampeni za Afrika ya Mashariki zilikuwa mfululizo wa mapigano ya kivita yaliyotokea Afrika ya Mashariki ya Kijerumani (Tanganyika, Rwanda na Burundi ya leo) na makoloni jirani ya Msumbiji, Rhodesia ya Kaskazini (Zambia), Afrika ya Mashariki ya Kiingereza (Kenya), Uganda, na Kongo ya Kibelgiji. Kampeni hizi zilianza mwezi wa Agosti 1914 zikaisha rasmi mnamo mwezi wa Novemba katika mwaka wa 1918.
Wajerumani na mataifa ya ushirikiano
Wapiganaji katika vita hii walikuwa Schutztruppe (jeshi la kikoloni la Kijerumani) lililofanywa hasa na askari Waafrika waliosimamiwa na maafisa Wajerumani pamoja na walowezi Wajerumani na wanamaji wa manowari za Kijerumani waliokaa Afrika ya Mashariki wakati wa mwanzo wa vita 1914.
Dhidi yao walisimama jeshi dogo la kikoloni la Kiingereza katika Kenya na Rhodesia, halafu vikosi vya jeshi la kikoloni la Uhindi ya Kiingereza na vikosi kutoka Afrika Kusini na Afrika ya Magharibi. Pia walishiriki vikosi vya Force Publique ya Kibelgiji kutoka Kongo. Tangu mwaka 1916 jeshi la kikoloni la Ureno katika Msumbiji liliingia upande wa Uingereza. Mikakati ya jeshi la kikoloni la Kijerumani lililoongozwa na Luteni Koloneli (baadaye Meja Jenerali) Paul Emil von Lettow-Vorbeck ililenga kuwalazimisha wapinzani hasa Waingereza kutumia wanajeshi wengi iwezekanavyo katika Afrika kwa shabaha ya kuwazuia wasipatikane kwenye vita ya Ulaya.
Mikakati yake ilifaulu kiasi cha kwamba Waingereza walipaswa kuleta vikosi vikubwa kutoka Uhindi ya Kiingereza na Afrika Kusini kupigania kampeni ya Afrika ya Mashariki, ingawa haikuwa na umuhimu wowote kwa mwendo wa vita Ulaya.
Edirne
thumb|right|350px|Msikiti wa Selimiye.
Edirne (anc. Hadrianopolis; Kigiriki Adrianòpolis, Αδριανουπολις; Kibulgaria Одрин ni mji katika sehemu ya magharibi mwa nchi ya Uturuki, katika sehemu yake iliyopo kwenye bara la Ulaya, karibu kabisa na mipaka ya Ugiriki na Bulgaria. Huu ni mji mkuu wa Jimbo la Edirne una wakazi wapatao 128,400, kwa mwaka wa 2002 kutoka lundiko la watu kiasi cha 119,298 cha mwaka wa 2000.
Kampeni za Kivita katika Afrika ya Mashariki (Vita ya Kwanza ya Dunia)
Awamu ya kwanza: 1914-1915
Manowari SMS Königsberg ilikuwa Dar es Salaam wakati wa Julai 1914 ikaondoka bandarini na kushambulia meli za Kiingereza kwenye Bahari Hindi. Waingereza walijaribu kuizuia walituma manowari tatu HMS Astraea, HMS Pegasus na HMS Hyacinth kutoka Afrika Kusini kuelekea Dar es Salaam. SMS Königsberg ilianza kukosa makaa kwa injini yake ikarudi Afrika ya Mashariki; ilipopita Zanzibar ikakuta HMS Pegasus bandarini na kuizamisha. Königsberg ikakimbia ikajificha katika mdomo wa mto Rufiji. Waingereza walikusanya manowari kadhaa mbele ya mto Rufiji; manowari zao zilishindwa kuingia ndani ya mdomo wa mto lakini walivamia kisiwa cha Mafia na kuanzisha kiwanja cha ndege; hatimaye walifaulu kupiga Königsberg mara kadhaa na kusababisha uharibifu mkali hadi nahodha Mjerumani aliamua kuzamisha manowari yake mwenyewe kwenye tarehe 11 Juni 1915. Mabaharia Wajerumani walitoa mizinga yao na kuipeleka kwenye nchi kavu wakajiunga na Schutztruppe.
Edirne
Jina
Mji ulianzishwa zamani za Dola la Roma ya Kale kwa jina la Hadrianopolis yaani "mji wa Hadrian" kwa heshima ya Kaizari Hadrian. Jina la Kigirki hadi leo ni Adrianopoli (Ἁδριανούπολι) lakini tangu 1930 umbo la Kituruki la jina hili Edirne umekuwa kawaida.
Uchumi
Kila mwezi wa Juni katika mwaka huwa na sikukuu za mieleka ya kubwagana kwenye mafuta ya oili ambayo inaitwa Kırkpınar, inasemekana kwamba ni mchezo wa kale sana ambao hadi leo bado upo baada ya Michezo ya Olympic (ambao ulianzsihwa upya kwenye makarne kadhaa nyuma).
Kampeni za Kivita katika Afrika ya Mashariki (Vita ya Kwanza ya Dunia)
Awamu ya pili: shambulio dhidi ya Tanganyika
Januari 1916 jeshi hili lilishambulia. Jeshi la Kijerumani lilikuwa ndogo likafuata mikakati ya kuwachelewesha maadui na kuwashambulia walipokuwa wadhaifu au walipofanya makosa.
Muungano (Zanzibar)
Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia hapa
Kampeni za Kivita katika Afrika ya Mashariki (Vita ya Kwanza ya Dunia)
Awamu ya pili: shambulio dhidi ya Tanganyika
Hadi Agosti 1916 mataifa ya ushirikiano yalishika miji muhimu ya Tanganyika isipokuwa Daressalaam. Moshi iltekwa mwezi wa Machi. Reli ya Kati ya Tanganyika kuanzia Tabora, Dodoma hadi Morogoro ilikuwa mkononi mwao. Walisita kuvamia Daressalaam kwa sababu waliogopa mapigano makali lakini Lettow-Vorbeck aliwahi kuondoa askari wake tayari kwa sababu hakutafuta mapigano makubwa dhidi ya maadui mwenye nguvu zaidi. Alipeleka jeshi lake katika eneo upande wa kusini wa mstari Daressalaam-Morogoro-Iringa pasipo na njia nzuri akitegemea Waingereza wasingeweza kutumia usafiri kwa malori na reli.
Kinyume chake Lettow Vorbeck aliwategemea hasa askari Waafrika waliokuwa na mahitaji madogo waliojua nchi na kuzoea magonjwa ya mazingira. Waingereza walitumia askari Waafrika hasa kwa kulinda reli ya Uganda kwa sababu mwanzoni walikosa imani katika uwezo wao.
Awamu ya tatu: vita ya msituni
Tangu mwaka 1917 Waingereza walipunguza idadi ya Wazungu na Wahindi badala yake waliunda vikosi vipya vya Waafrika vya King's African Rifles waliokuwa na uwezo wa kushindana na Waafrika wa Lettow Vorbeck.
Walifaulu kusukuma jeshi la Schutztruppe kusini zaidi. Katika Oktoba 1917 waliwalazimisha Wajerumani kusimama kwenye mapigano ya Mahiwa ambako Lettow Vorbeck aliwashinda lakini alipoteza askari mamia. Pia akiba yake ya risasi ilielekea kwisha. Kikosi kikubwa cha askari 1000 chini ya kapteni Tafel walilazimishwa kusalimisha amri baada ya kuishiwa chakula na risasi kabisa. Hata kama hakushindwa, Lettow Vorbeck hakuweza kuendelea vile akaamua kuondoka katika Tanganyika na kwenda Msumbiji alipotegemea Wareno kuwa adui mdhaifu.
Awamu ya nne: Msumbiji na mwisho
Mwisho wa Novemba 1917 Lettow aliwaacha wajeruhiwa na sehemu kubwa ya Wajerumani raia walioongozana naye nyuma akavuka mto Rovuma na askari 280 Wajerumani na Waafrika 1600.
Katika Msumbiji aliweza kuteka kambi ya kijeshi ya Wareno alipokamata bunduki na risasi pamoja na chakula. Waingereza walijaribu kumfuata laini walishindwa kumkuta katika Msumbiji. Katika miezi ya 1918 iliyofuata Lettow Vorbeck alizunguka katika Msumbiji ya kaskazini, mara nyingi kwa umbali wa matembezi ya siku 2 au tatu na Waingereza na Wareno waliomtafuta bila kumpata. Alivamia vituo mbalimbali vya Wareno na kupata risasi na vyakula mara kwa mara. thumb|250px|Jeshi la Kijerumani ilivyosalimisha amri 1918 (uchoraji wa siku zile) Katika Septemba 1918 alipata habari ya kwamba Waingereza walikuwa nyuma yake kwa jeshi kubwa. Hapa aliamua kurudi Tanganyika na kuelekea Rhodesia kwa sababu habari zilimfikia ya kwamba Waingereza hawakuwa tena na jeshi huko. Tarehe 28 Septemba alivuka tena mto Rovuma akaendelea katika sehemu za kusini kupitia Songea na Mbozi. Mwezi wa Novemba aliingia Rhodesia ya Kaskazini (Zambia). Tarehe 13 Novemba kikosi chake kiliteka mji wa Kasama ambako Waingereza wachache walikimbia walipomwona. Siku iliyofuata afisa Mwingereza alikaribia kambi yake na kumletea habari ya kwamba vita ilikwisha tayari na Ujerumani iliwahi kusimamisha mapigano yote tangu 11 Novemba 1918. Lettow alipatana na Waingereza kuongoza askari hadi mji wa Abercorn (leo Mbala, Zambia) aliposalimisha amri tarehe 23 Novemba 1918.
Askari na maafisa wa Schutztruppe waliongozwa na Waingereza kutoka hapa hadi Bismarckburg (Kasanga) walipowekwa kwenye meli hadi Kigoma. Kutoka hapa walisafirishwa kwa reli ya kati hadi Tabora ambako askari Waafrika wa Schutztruppe waliweza kurudi makwao. Wajerumani waliendelea hadi Dar es Salaam. Baada kusubiri wiki kadhaa waliondoka kwenye Januari 1919 kwa meli hadi Ujerumani.
Most
ni mji wa kumi na nne kwa ukubwa nchini Ucheki wenye wakazi 63,000 (2022).
Kimunggui
Kimunggui ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wamunggui kwenye kisiwa cha Serui. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kimunggui imehesabiwa kuwa watu 800 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimunggui iko katika kundi la Kiyapen.
Newport Beach, California
thumbnail|right|280px|Muonekano wa Mji wa Newport Beach, California
thumb|right|260px|Mahali pa Newport Beach katika Orange County na [[California]] Newport Beach ni mji wa Marekani katika jimbo la California. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 86,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 3 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 103 km².
Wilaya ya Hanang
thumb|right|175px|Eneo la Hanang katika Mkoa wa Manyara
Wilaya ya Hanang ni wilaya moja ya Mkoa wa Manyara Tanznia yenye postikodi namba 27300 . Katika sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Hanang ilihesabiwa kuwa 275,990 waishio humo.
Hanang imepakana na wilaya za Mbulu na Babati upande wa kaskazini halafu mikoa ya Dodoma upande wa kusini mashariki na Singida kwa kusini-magharibi.
Mbulu
Mbulu ni jina la
Mwembeshauri
Mwembeshauri ni kata ndani ya Jiji la Zanzibar katika Mkoa wa Mjini Magharibi Unguja, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 2,099 waishio humo.
Kimusi
Kimusi (pia Kipalembang) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wamusi kwenye kisiwa cha Sumatra. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimusi imehesabiwa kuwa watu 3,105,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimusi iko katika kundi la Kimalayiki.
Mto Bishunzi
ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Ward Cunningham
Howard G. "Ward" Cunningham (amezaliwa 26 Mei 1949) ni mgunduzi wa programu ya wiki kutoka nchi ya Marekani. Programu yake ndiyo inayotumika katika miradi mbalimbali ikiwemo mradi wa kamusi elezo hii.
Yosefu Mukasa Balikuddembe
Yosefu Mukasa Balikuddembe (alifariki Nakivubo, 15 Novemba 1885), ni mfiadini wa kwanza kati ya Wakristo 22 wa Kanisa Katoliki wanaojulikana na kuheshimiwa duniani kote kama Wafiadini wa Uganda.
Hao walikuwa wahudumu wa ikulu ya kabaka wa Buganda Mwanga II (1884 - 1903) ambao waliuawa kati ya tarehe 15 Novemba 1885 na tarehe 27 Januari 1887 kwa sababu ya kumwamini Yesu Kristo baada ya kuhubiriwa Injili na Wamisionari wa Afrika walioandaliwa na kardinali Charles Lavigerie.
Otto Deiters
right|thumb| Otto Friedrich Karl Deiters (1834-1863) Otto Friedrich Karl Deiters (matamshi ya Kijerumani: [ˈDaɪtɐs] ; 15 Novemba 1834 – 5 Desemba 1863) alikuwa mtaalamu wa nyuroanatomia wa Ujerumani. Anakumbukwa kwa uchunguzi wake wa hadubini wa ubongo na uti wa mgongo.
Yosefu Mukasa Balikuddembe
Ndio wafiadini wa kwanza wa kusini kwa Sahara kuheshimiwa na Kanisa Katoliki kama watakatifu.
Otto Deiters
Maisha
Alizaliwa huko Bonn, alisoma katika Chuo Kikuu cha Bonn, na alifanya kazi zake nyingi huko Bonn.
Yosefu Mukasa Balikuddembe
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 3 Juni, lakini ya kwake mwenyewe ni tarehe ya kifodini chake.
Otto Deiters
Maisha
Deiters alifariki mnamo mwaka 1863 kutokana na homa ya typhoid akiwa na umri wa miaka 29. Kabla ya kufariki dunia, Deiters walitoa maelezo kamili zaidi ya seli ya neva ambayo ilijulikana kuwapo wakati huo. Aligundua pia aksoni ya nyuroni, ambayo aliiita "silinda ya mhimili".
Baada ya kifo chake, katika mwaka wa 1865, kazi yake yanayohusu nyuroni za uti wa mgongo ilihaririwa na ilichapishwa na mtaalamu wa anatomia Max Schultze (1825-1874).
Jina lake limetolewa kwa "kiini cha Deiters", pia inaitwa kiini cha vestibuli, na kwa "seli za Deiters", miundo ambayo inahusishwa na seli za nywele za nje kwenye kozi ya sikio la ndani. thumb|Aksoni za Deiters.
Kidjangun
Kidjangun kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wadjangun katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kidjangun ilitoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidjangun kiko katika kundi la Kiyalandyiki.
Cachan
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Cachan 60px|left Cachan ni mji wa Ufaransa.
Nyotamkia ya Halley
Inazunguka Jua kwenye obiti yenye umbo la duaradufu. Wakati wa kuwa karibu na Jua (sehemu inayoitwa "periheli") inaonekana kwa muda wa wiki kadhaa kama nyota inayoota "mkia" yaani mstari mwangavu. Wakati inakwenda mbali na Jua mkia huo unapotea tena na kwa jumla haionekani tena kwa macho matupu ikikaribia "afeli" au sehemu ya mbali na Jua.
Jina na utambuzi
Jina limeteuliwa kwa heshima ya mwanaastronomia Mwingereza Edmund Halley aliyetambua ya kwamba nyotamkia aliyotazama mwaka 1705 ilikuwa ileile iliyowahi kutazamwa tayari katika miaka 1682(na Arnold), 1607 (na Johannes Kepler) na 1531 (na Petrus Apianus). Kwa hiyo alitabiri kurudi kwake mnamo 1758. Kweli ilionekana tena tarehe 25 Desemba 1758, miaka 16 baada ya kifo cha Halley. Katika mwaka uliofuata Mfaransa Nicolas Louis de Lacaille aliiorodhesha kama "comète de Halley".
Katika utaratibu wa Umoja wa Kimataifa wa Astronomia ilipokea jina la 1P/Halley. Namba 1 inataja nafasi yake ya kuwa nyotamkia ya kwanza iliyotambuliwa kisayansi, herufi P (ing. "periodic") inamaanisha ni nyotamkia inayorudi katika muda usiozidi miaka 200, Halley ni jina la mtambuzi. Nyotamkia zote zilizothibitishwa kuwa na obiti ya kurudia zimepokea namba pamoja na herufi P na jina la mtambuzi.
Tabia
Wakati wa kupita karibu na Jua katika mwaka 1987 vipimaanga kadhaa vilirushwa juu na hasa kipimaanga Giotto kilifaulu kupata data nyingi. Halley ni gimba lenye umbo la kufanana na karanga. Urefu wake ni kilomita 15.3, unene kilomita 7.2. Uso unafunikwa na vumbi na rangi ni nyeusi.
Kutoka upande wa uso unaoangzwa na Jua kulikuwa na michirizi ya gesi na vumbi inayounda “mkia” wake. Upande huu kuna barafu iliyoanza kuyeyuka na kufoka nje. Gesi inayotoka ilipimwa kuwa maji 80%, monoksidi ya kaboni 10 %, methani na amonia 2.5% pamoja na viwango vidogo vya elementi nyingine kama feri na natiri.
Mwili wa nyotamkia ni mchanganyiko wa mawe, vumbi na barafu. Ikifuata obiti yake na kukaribia jua kiasi cha kutosha inaanza kuonekana kama nyota ikiakisi nuru ya jua. Ikikaribia jua zaidi sehemu ya barafu yake inaanza kuyeyuka kuwa mvuke unaotoka kwenye kiini cha nyotamkia yenyewe na kuizungusha kama angahewa. Gesi hii inasukumwa na upepo wa Jua (shinikizo ya miale ya nuru itokanayo na Jua) na kuonekana kama "mkia". Mkia huu unaelekea kila wakati upande usio wa jua kwa sababu upepo wa jua unasukuma mvuke upande ule.
Mipito ya Nyotamkia wa Halley kwenye Periheli iliyoripotiwa
Nyotamkia inaonekana kutoka Duniani wakati inakaribia periheli yake, yaani sehemu ya obiti ambayo ipo karibu zaidi na Jua. Tarehe ambazo Halley ilifika periheli zinaweza kukadiriwa kwa kutumia kanuni za fizikia. Taarifa ya kwanza iliyoweza kuthibishwa kuhusu nyotamkia ya Halley inapatikana katika kitabu cha historia ya China kuhusu kuonekana kwake kwenye mwaka 240 KK. Kwa jumla kumbukumbu ya wataalamu wa China inaonyesha taarifa nyingi katika karne za nyuma hadi kuboreka kwa astronomia na kumbukumbu yake katika magharibi yaani Ulaya na katika Mashariki ya Kati. Mipito mingine katika karne kabla ya Kristo iliripotiwa pia kwenye kumbukumbu ya Babeli. 25 Mei 240 KK (taarifa ya China)
13 Oktoba 164 KK (taarifa ya Babeli)
6 Agosti 87 KK (taarifa za Babeli na China)
11 Oktoba 12 KK (Wachina waliiona kwa miezi miwili)
26 Januari 66
22 Machi 141
18 Mei 218
20 Aprili 295
16 Februari 374
28 Juni 451
27 Septemba 530
3 Oktoba 684
21 Mei 760
28 Februari 837
19 Juli 912
21 Machi 1066
19 Aprili 1145
26 Agosti 1531
15 Septemba 1682
Álava
thumb| Elciego, Álava
Nyotamkia ya Halley
Mipito ya Nyotamkia wa Halley kwenye Periheli iliyoripotiwa
13 Machi 1759
16 Novemba 1835
Álava
Álava au (Kieuskera) Araba au Álava-Araba ni moja ya mikoa 52 ya kujitawala ya Hispania.
Nyotamkia ya Halley
Mipito ya Nyotamkia wa Halley kwenye Periheli iliyoripotiwa
20 Aprili 1910
Álava
Idadi ya wakazi wake ni takriban 313,819.
Nyotamkia ya Halley
Mipito ya Nyotamkia wa Halley kwenye Periheli iliyoripotiwa
9 Februari 1986
29 Juli 2061
Álava
Mji wake mkuu ni Vitoria.
Sinodi ya Whitby
Sinodi ya Whitby (664 BK) ilikuwa sinodi ya ufalme wa Northumbria ambapo Oswiu wa Northumbria aliamua kufuata desturi za Kanisa la Roma badala ya zile za Ukristo wa Kiselti zilizosambazwa awali kutoka Iona.
Sinodi hiyo ilifanyika kwenye monasteri pacha za Hilda wa Whitby huko Streonshalh (Streanæshalch), baadaye Whitby.
Nusu yabisi
Nusu yabisi ni neno la kawaida kwa kitu ambacho hali yake iko kati ya yabisi na kiowevu.
Opava
ni mji wa kumi na tano kwa ukubwa nchini Ucheki wenye wakazi 55,000 (2022).
Rama Yade
Rama Yade (* 13 Desemba 1976) ni waziri msaidizi wa mambo ya nje katika serikali ya rais Nicolas Sarkozy wa Ufaransa.
Jina lake kamili ni Ramatoulaye Yade-Zimet. Alizaliwa nchini Senegal kama mtoto wa baba mwanasiasa Msenegal na mama aliyekuwa profesa wa chuo kikuu. Alihamia Ufaransa alipokuwa na umri wa miaka minane pamoja na familia wakati baba alikuwa mbalozi wa Senegal huko Paris. Wazazi waliachana na Rama alibaki na mama Ufaransa na kuchukua uraia huko.
Alisoma kwenye chuo cha Institut d'études politiques akamaliza kwa digrii ya diploma. Ajira yake ilipatikana katika utawala wa bunge la senati ya Ufaransa. Akajiunga na siasa ya chama cha UMP cha rais Jaques Chirac.
Baada ya kutoa hotuba kwenye mkutano wa kitaifa wa chama hiki mwaka 2006 alialikwa na mgombea wa urais Nicholas Sarkozy kujiunga na kampeni yake. Baada ya ushindi wa Sarkozy alikuwa waziri msaidizi wa mambo ya nje chini ya waziri Kouchner. Idara yake ni haki za binadamu katika siasa ya nje.
Mwembetanga
Mwembetanga ni kata ndani ya Jiji la Zanzibar katika Mkoa wa Mjini Magharibi Unguja, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 2,770 waishio humo.
Papa Gregori XII
Papa Gregori XII (1326/1345 - 18 Oktoba 1417) alikuwa Papa kuanzia tarehe 30 Novemba/19 Desemba 1406 hadi tarehe 4 Julai 1415 chake. Alitokea Venezia, Italia.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Angelo Correr.
Alimfuata Papa Inosenti VII. Alikubali kujiuzulu ili kumaliza Farakano la Kanisa la Magharibi akafuatwa na Papa Martino V.
Mto Bwinyana
ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).
Gervasi na Protasi
310px|thumb|Kifodini cha Wat. Gervasi na Protasi. [[Mchoro mdogo wa karne XIV.]] (walifariki Milano, Italia, karne ya 2 au ya 3) walikuwa ndugu pacha waliouawa kutokana na imani yao ya Kikristo wakati wa dhuluma ya Dola la Roma. Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao ni tarehe 19 Juni au 14 Oktoba.
Kinage
Kinage ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wanage kwenye kisiwa cha Flores. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kinage imehesabiwa kuwa watu 50,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinage iko katika kundi la Kibima-Lembata.
Metrofane wa Bizanti
Metrofane wa Bizanti (alifariki 326) alikuwa askofu wa Bizanti, baadaye Konstantinopoli, leo Istanbul nchini Uturuki, kuanzia mwaka 306 hadi 314.
Anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi tangu kale kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Juni.
Nässjö
thumb|200px|Nässjö thumb|200px| Nässjö ni mji na manispaa nchini Uswidi. Kuna wakazi 16,463 (mwaka 2005). Mji ulianzishwa - 1914.
Hifadhi ya Taifa ya Kibale
Licha ya kuwa na msitu wenye unyevunyevu na kijani kibichi, una mandhari ya mazuri. Kibale ni mojawapo ya maeneo ya mwisho yaliyosalia kuwa na misitu ya nyanda za chini na milima katika Afrika mashariki
Lambati wa Zaragoza
thumb|300px|Mt. Lambati akishika [[Mikono|mikononi kichwa chake .]] (kwa Kihispania: Lamberto; alifariki Zaragoza, Hispania, karne ya 8) alikuwa mkulima Mkristo aliyeuawa kwa kukatwa kichwa kutokana na imani yake. Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake ni tarehe 19 Juni.
Fransisko Maria wa Camporosso
thumb|250px|Sanamu ya Fransisko Maria karibu na Camporosso. Fransisko Maria wa Camporosso, O.F.M.Cap. (Camporosso 1804 - Genova 1866) alikuwa mtawa ombaomba wa shirika la Ndugu Wadogo Wakapuchini kutoka mkoa wa Liguria nchini Italia.
Alipata umaarufu mjini Genova kwa upendo wake katika kuombaomba mitaani kwa ajili ya shirika lake na ya mafukara aliowatembelea na kuwaombea.
Hatimaye alijitoa mhanga ili kipindupindu mjini kikome ikawa hivyo.
Alitangazwa na Papa Pius XI kuwa mwenye heri tarehe 30 Juni 1929, halafu Papa Yohane XXIII akamtangaza mtakatifu tarehe 9 Desemba 1962.
Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 17 Septemba.
Mkoa wa Ávila
Ávila ni moja ya mikoa 52 ya kujitawala ya Hispania. Idadi ya wakazi wake ni takriban 171,680. Mji wake mkuu ni Ávila.
Yusto na Theoklia
Yusto na Theoklia (walifia dini katika karne ya 4) walikuwa mume na mke Wakristo wa Aleksandria (nchini Misri) ambao waliuawa kwa kukatwa kichwa wakati wa dhuluma ya Dola la Roma. Hata hivyo waliuawa sehemu na siku tofauti.
Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.
Mto Gacucu
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).
Yusto na Theoklia
Sikukuu ya mume huadhimishwa tarehe 17 Februari na ya mke tarehe 19 Mei.
Kidjinba
Kidjinba ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wadjinba katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kidjinba 53. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidjinba kiko katika kundi la Kiyolngu.
Mramba
Miramba, mibaramba au milamba ni ndege wa familia Dicruridae. Wanatokea Afrika, Asia na Australia katika maeneo yenye miti mingi. Miramba ni ndege weusi wenye domo kubwa na pana, miguu mifupi na mkia mrefu mwenye ncha iliyogawanyika sehemu mbili (isipokuwa mramba mkia-mraba). Wakitua ndege hawa husimama kabisa. Hawaogopi na hushambulia ndege wakubwa zaidi, hata ndege mbua, ili kulinda tago lao au makinda yao. Hula wadudu tu na hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe katika panda ya mti. Jike huyataga mayai 2-4.
Mto Gacucu
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Kidjinang
Kidjinang ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Wadjinang katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kidjinang 210. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidjinang kiko katika kundi la Kiyolngu.
Orodha ya Mawaziri Wakuu wa Norwei
thumb|[[Frederik Stang alikuwa Waziri Mkuu kwanza wa Norwei.]] thumb|[[Gro Harlem Brundtland alikuwa mwanamke kwanza aliyekuwa Waziri Mkuu wa Norwei.]] Makala hii inaonyesha orodha ya Mawaziri Wakuu (kwa Kinorwei statsminister) wa Norwei.
Mawaziri Wakuu tangu 1945
thumb|[[Jens Stoltenberg ni Waziri Mkuu sasa.]]
Cagnes-sur-Mer
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Cagnes-sur-Mer
Cagnes-sur-Mer ni mji wa Ufaransa kusini, kwenye Bahari ya Kati.
Karviná
ni mji wa kumi na nane kwa ukubwa nchini Ucheki wenye wakazi 50,000 (2022).
649
Makala hii inahusu mwaka 649 BK (Baada ya Kristo).
Andrea Kaggwa
Hao walikuwa wahudumu wa ikulu ya kabaka wa Buganda Mwanga II (1884 - 1903) ambao waliuawa kati ya tarehe 15 Novemba 1885 na tarehe 27 Januari 1887 kwa sababu ya kumwamini Yesu Kristo baada ya kuhubiriwa Injili na Wamisionari wa Afrika walioandaliwa na kardinali Charles Lavigerie.
Ndio wafiadini wa kwanza wa kusini kwa Sahara kuheshimiwa na Kanisa Katoliki kama watakatifu.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 3 Juni, lakini ya kwake mwenyewe tarehe 26 Mei.
Kabla ya kuuawa Andrea alikuwa mtu wa ukoo wa mfalme na kiongozi wa wanamuziki wake.
Wilaya ya Babati
thumb|250px|Mahali pa Babati (kijani) katika [[mkoa wa Manyara.]] Wilaya ya Babati ilikuwa wilaya moja ya Mkoa wa Manyara. Katika sensa ya mwaka 2002, idadi ya wakazi wa Wilaya ya Babati ilihesabiwa kuwa 303,013.
Mwaka 2012 wilaya hii ilimegwa kuwa wilaya mbili za Wilaya ya Babati Mjini (Babati Town ouncil) na Wilaya ya Babati Vijijini (Babati District Council).
Kitaumande
Vitaumande ni ndege mbuai wa jenasi mbalimbali wa nusufamilia Surniinae katika familia Strigidae. Ndege hawa ni wadogo kuliko bundi (sm 12-28) na wana rangi ya kahawa au kijivu pamoja na miraba au madoa.
Nunavut
thumb|right|Mwinuk, Arviat. Nunavut (kwa Kiinuktitut:ᓄᓇᕗᑦ, nchi yetu) ni eneo kubwa la Kanada upande wa kaskazini ya nchi, ambalo tangu 1999 limetengwa na Northwest Territories kwa ajili ya Waeskimo.
Kitaumande
Vitaumande hula panya na wanyama na ndege wadogo wengine na hata watambaazi wadogo, popo, samaki, wadudu na nyungunyungu. Kulingana na spishi huwinda wakati wa alasiri au alfajiri au hata mchana na pengine usiku.
Jike huyataga mayai 2-7 katika tundu lililoachwa na ndege au mnyama mwingine, mara nyingi lile la kigong'ota au zuakulu. Spishi fulani huchimba vishimo katika ardhi au nyingine hutaga ndani ya matundu katika miamba, kingo za mito au majengo makuukuu au hata ndani ya vishimo vya sungura.
Gislaved
thumb|200px| thumb|200px| Gislaved ni manispaa na mji nchini Uswidi. Kuna wakazi 10,091 (mwaka 2005).
Nunavut
Imepakana na Manitoba, Saskatchewan na Northwest Territories.
Gislaved
Jiografia
Eneo lake ni 6.50 km².
Nunavut
Nunavut ina wakazi wapatao 31,556 (2009) wanaokalia eneo la kilomita za mraba zipatazo 2,093,190.
Mji mkuu na mji mkubwa ni Iqaluit.
Kuna lugha rasmi 4:
Mto Gahahe
ni korongo linalopatikana nchini Burundi (mkoa wa Kirundo).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Teknolojia
thumb|right|Katika nusu ya pili ya [[karne ya 20 wanadamu walifaulu kutumia teknolojia mbalimbali kuwafikisha watu kwenye anga la nje.]] Teknolojia (kutoka Kiingereza: Technology ni elimu inayohusu uhandisi, ufundi, ujenzi, vifaa na mbinu za uzalishaji wa vifaa na huduma katika jamii.
Asili ya neno ni Kigiriki "τέχνη" (tamka: tékhne): „uwezo, usanii, ufundi".
Santa Ana, California
thumbnail|right|200px|Mji wa Santa Ana, California
Teknolojia
Teknolojia inaweza kumaanisha:
Santa Ana, California
thumb|right|260px|Mahali pa Santa Ana katika Orange County na [[California]] Santa Ana (yaani "Mtakatifu Ana") ni mji wa Marekani katika jimbo la California. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 340,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 35 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 71 km².
Teknolojia
Teknolojia nyepesi kabisa ni ujuzi wa kutumia vyombo ili kurahisisha kazi. Kwa mfano, katika somo la historia, mwanadamu alivumbua teknolojia ya kuwasha na kudhibiti moto amabo ulimwezesha kupika. Vile vile, aliweza kutumia mawe kwa kulima na kuwinda. Kadri wakati ulivyoenda ndivyo teknolojia yake ilivyoboreka kwa mfano kwa uvumbuzi wa gurudumu lililorahisisha ukulima na kusafiri kwake.
Santa Ana, California
Jina lake la Kihispania linadokeza asili ya mji huo kama misheni ya Ndugu Wadogo kutoka Mexico iliyoanzishwa kwa heshima ya mama wa Bikira Maria.
Teknolojia
Maendeleo ya teknolojia ya kale yalihusisha uvumbuzi wa chombo cha kupiga chapa, simu na mtandao ambazo zimefanya mawasiliano yawe rahisi.
Pietermaritzburg
thumbnail|right|280px|Mji wa Pietermaritzburg
thumb|200px|UKZN, Pietermaritzburg Chuo Kikuu Pietermaritzburg ni mji mkuu wa jimbo la KwaZulu-Natal katika Afrika Kusini. Wenyeji huuita mji mara nyingi kwa kifupi "Maritzburg" au "PMB" (tamka:pi-em-bi).
Mwaka 2011 ulikuwa na wakazi 223,000.
Chuo Kikuu cha KwaZulu-Natal kina tawi moja Pietermaritzburg pamoja tawi la pili mjini Durban.
Historia
Mji ulianzishwa na walowezi makaburu mnamo mwaka 1839. Jina lakumbusha majina ya viongozi wao Pieter Retief na Gerrit Maritz.
Ilikuwa mji mkuu wa Jamhuri ya Natalia hadi kutwaliwa na Waingereza mwaka 1843 na kuwa mji mkuu wa koloni la Kiingereza la Natal.
Baada ya uchaguzi huru wa mwaka 1994 Pietermaritzburg na Ulundi zilikuwa zote mbili miji mikuu ya KwaZulu-Natal. Baada ya ushindi wa ANC (African National Congress) jimboni mwaka 2004 Pietermaritzburg umekuwa mji mkuu pekee.
Matukio mengine ya kihistoria
Gazeti la kwanza la Natal, Nakala wa Natal (sasa anajulikana kama The Witness), lilichapishwa mwaka wa 1846.
Hekta 46 za Bustani za Botani ziliundwa mwaka wa 1872 na Botanic Society ya Natal.
Jumba la jiji, ambalo ni jengo kubwa zaidi la matofali mekundu katika Ulimwengu wa Kusini, limeharibiwa na moto mwaka wa 1895, lakini lilijengwa tena mwaka wa 1901. Lina nyumba kuu ya bomba iliyojengwa na kampuni ya jengo la chombo cha Sheffield, Brindley & Foster.
Wakati wa Vita vikuu vya pili, wafungwa Waitalia walipigana huko Pietermaritzburg. Wakati wa kukaa kwao, walijenga kanisa, ambalo linasimama kama tovuti ya urithi leo.
Barabara
Pietermaritzburg iko kwenye barabara kuu ya N3 ambayo ni njia kuu kati ya bandari ya Durban iliyoko umbali wa kilomita 90 na miji ya Pretoria-Johannesburg-Witwatersrand.
Papa Innocent VII
thumb|right|Papa Inosenti VII. Papa Innocent VII (takriban 1336 – 6 Novemba 1406) alikuwa Papa kuanzia tarehe 17 Oktoba/11 Novemba 1404 hadi kifo chake. Alitokea Sulmona, Italia.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Cosma Migliorati.
Alimfuata Papa Bonifasi IX wakati wa Farakano la Kanisa la Magharibi, akafuatwa na Papa Gregori XII.
Frýdek-Místek
ni mji wa kumi na sita kwa ukubwa nchini Ucheki wenye wakazi 54,000 (2022).
Ponsyano Ngondwe
Ponsyano Ngondwe ni mfiadini mmojawapo kati ya Wakristo 22 wa Kanisa Katoliki wanaojulikana na kuheshimiwa duniani kote kama Wafiadini wa Uganda.
Hao walikuwa wahudumu wa ikulu ya kabaka wa Buganda Mwanga II (1884 - 1903) ambao waliuawa kati ya tarehe 15 Novemba 1885 na tarehe 27 Januari 1887 kwa sababu ya kumwamini Yesu Kristo baada ya kuhubiriwa Injili na Wamisionari wa Afrika walioandaliwa na kardinali Charles Lavigerie.
Hawa ndio wafiadini wa kwanza wa Kusini kwa Sahara kuheshimiwa na Kanisa Katoliki kama watakatifu.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 3 Juni, lakini ya kwake mwenyewe tarehe 26 Mei.
Papa Boniface IX
thumb|right|Papa Bonifasi IX. Papa Boniface IX (1356 – 1 Oktoba 1404) alikuwa Papa kuanzia tarehe 2/9 Novemba 1389 hadi kifo chake. Alitokea Napoli, Italia.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Piero Tomacelli.
Alimfuata Papa Urbano VI akafuatwa na Papa Inosenti VII.
Tarafa ya Aboisso
Tarafa ya Aboisso (kwa Kifaransa: Sous-préfecture d'Aboisso) ni moja kati ya Tarafa 8 za Wilaya ya Aboisso katika Mkoa wa Sud-Comoé ulioko kusini-mashariki mwa Cote d'Ivoire. Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 86,115.
Kidjiwarli
Kidjiwarli kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wadjiwarli katika jimbo la Australia Magharibi. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea lugha hii, yaani lugha ya Kidjiwarli ilitoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidjiwarli kiko katika kundi la Kimantharta.
Tarafa ya Aboisso
Hapa chini ni majina ya vijiji 19 vya tarafa ya Aboisso na idadi ya wakazi mwaka 2014 : • # Aboisso (63 332)
• # Assouba (5 802)
• # Ayebo (2 168)
• # Bakro (3 936)
• # Ebokoffikro (519)
• # Eholie (1 759)
• # Koffi Kokorekro (930)
• # Maubert (890)
• # Ningue (1 640)
• # Alliékro (418)
• # Ehoussébo (1 015)
• # Epiénou (831)
• # Kodiakro (232)
• # Kohourou (7 037)
• # Krindjabo (6 002)
• # Sanhouman (1 901)
• # Tèmin-Débarcadaire (3 850
Anaheim, California
thumbnail|right|200px|Mji wa Anaheim, California
Nicolas Sarkozy
thumb|250px|Sarkozy tar. 16 Mei 2007 alipokuwa rais Nicolas Sarkozy (kwa jina kamili Nicolas Paul Stéphane Sarközy de Nagy-Bocsa; * 28 Januari 1955 Paris) ni mwanasiasa aliyekuwa Rais wa Ufaransa tangu 16 Mei 2007.
Sarkozy ni mtoto wa baba mkimbizi kutoka Hungaria na mama wa asili ya Kiyahudi. Alijiunga na siasa akawa mwenyekiti wa chama cha UMP cha rais Jacques Chirac akateuliwa kuwa mgombea wa chama hiki.
Chini ya rais Chirc akawa waziri wa mambo ya ndani kwa miaka mingi. Akajipatia sifa ya kuwa mkali dhidi ya wageni na wahamiaji waliovunja sheria akidai kuwarudisha katika nchi walipotoka au hata nchi za mababu.
Tangu kuwa rais alishangaza watazamiaji wengi kwa kuingiza mawaziri kutoka chama cha upinzani (parti socialiste) katika serikali yake pamoja na mawaziri wenye asili ya Kiafrika na Kiarabu kati yao Rachida Dati (waziri wa sheria), Fadela Amara (waziri msaidizi wa nyumba na maendeleo ya miji) na Rama Yade (waziri msaidizi wa mambo ya nje kwa haki za binadamu).
Mwezi wa Oktoba 2007 Sarkozy alitangaza talaka na mke wake Cécilia Sarkozy atakayeendelea kulea mtoto wao wa pamoja.
Nezami Ganjavi
Nezami Ganjavi (jina kamili: Hakim Jamal al-Din Abu Muhammad Elias bin Yusuf bin Zaki bin Muayyid Nezami Ganjavi) ni mshairi mashuhuri wa Iran.
Kuzaliwa kwake na malezi
Alizaliwa katika mji wa Ganja mwaka 535 Hijria. Baadhi ya wanahistoria wanaeleza kuwa, mshairi huyo kazaliwa pembezoni mwa mji wa Qum ulioko nchini Iran. Jamaluddin Abu Mohammad hakuweza kupata upendo wa wazazi wake kwa muda mrefu; kwani wazazi wake walifariki dunia  akiwa  bado mtoto na kupata malezi akiwa mtoto yatima. Ushahidi wa kihistoria unaonyesha kuwa, Nezami Ganjavi hakuwahi kuondoka katika mji wa Ganja akiwa bado na umri mdogo, na alipofikia marika ya ujana, aliweza kujifunza sanaa na ujuzi mbalimbali na hatimaye alikuwa na ufasaha wa kuzungumza na kuandika lugha za Kiarabu, Kiajemi na Kipahlavi. Waandishi na wanahistoria hawakubaliani kuhusu tarehe ya kuzaliwa na kifo chake, lakini katika kazi zake zilizobaki za ushairi wanakubaliana kimtazamo. Baadhi wanaamini alizaliwa katika eneo la Ganja, lakini wengine wanasema alizaliwa magharibi ya nyanda za juu za Iran. Lakini kile kinachokubaliwa na wanahistoria wote ni kuwa, kwa miaka mingi aliishi katika mji wa Ganja hadi  ulipomkuta umauti wake.
Wazazi wa Nezami Ganjavi
Kuna tofauti za maoni kuhusu kuzaliwa kwa baba wa mshairi Nezami Ganjavi, na baadhi ya vyanzo vinaeleza kuwa anatoka Tafresh au Farahan. Lakini Behrouz Thorotian (mtafiti wa fasihi, mwanasayansi na profesa mstaafu) anaeleza kuwa, mwanzo wa beti za mashairi ya Layla na Majnoon, zinaonyesha kuwa alikuwa na asili ya Kiajemi. Ameendelea kusema kuwa, ubeti wa 36 wa shairi la Leyla na Majnoon, unafichua kazi na nafasi ya mshairi ambaye alikuwa Dehqan yaani “mkulima” na kuitambulisha jamii yake kuwa ni  Muajemi. Kwa Wairani neno Dehqan "mkulima" linamaanisha mmiliki wa ardhi ya kilimo;  malenga  Ferdowsi naye katika beti zake amefafanua kuwa,  tafsiri ya neno hilo  lilitumika baadaye kwa Wairani wote. Kwa kuongezea, neno Dehqan "mkulima" lilitumiwa pia kwa maana ya "mwanahistoria". Kwa hivyo, inaweza kueleweka kuwa Nezami Ganjavi anajitambulisha kama malenga, mkulima wa Iran, mwanahistoria, muimbaji wa mashairi  na mmiliki wa ardhi ya kilimo. Wakulima wamekuwa na jukumu la kuhifadhi tamaduni na historia ya Iran katika kipindi cha Kiislamu, na kwa ufupi, familia ya Nezami Ganjavi inaweza kuchukuliwa kuwa familia ya wakulima wenye ufahamu wa kitamaduni na utajiri wa mali ambao wamekuwa na nafasi muhimu katika fasihi. Nezami Ganjavi alikuwa mshairi mashuhuri, mwandishi wa riwaya, mwenye hekima na ambaye amekuwa na ushawishi mkubwa katika fasihi ya Kiajemi na daima ametajwa kuwa mtu muhimu katika historia.
Mke na watoto
Kuna mazungumzo mengi yaliyosemwa kuhusu mke na watoto wake, lakini kila mtu ana hakika kwamba mke wake alifariki dunia wakati wa uhai wa mshairi huyo na alikuwa na  mtoto wa mmoja wa kiume anayeitwa Muhammad.