cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marie Belkine
Marie Belkine (anajulikana kama Marie Agba-Otikpo; amezaliwa 1 Desemba 1948) ni mwanasiasa wa Jamhuri ya Afrika ya Kati. Alikuwa mjumbe wa Bunge la Kitaifa na mkuu wa Tume ya Ulinzi na Usalama (CDS).
Maisha ya mapema na elimu
Agba-Otikpo alizaliwa mnamo 1 Desemba 1948 huko Bocaranga alikoanzia taaluma yake, Agba-Otikpo alikuwa mfanyakazi wa kijamii na aliajiriwa katika ubalozi wa Jamuhuri ya Afrika ya Kati huko Paris kama mshauri katika maswala ya kijamii.
Kazi ya kisiasa
Akijipanga na Rais Ange-Félix Patassé, Agba-Otikpo alichaguliwa katika Bunge la Kitaifa kama mwakilishi wa MLPC kwa wilaya ya kwanza ya Ngaoundaye mnamo 1998. Alipokea asilimia 76.3 ya kura, na aliwahi kuwa msimamizi wa mkutano huo kutoka 1999 hadi 2000. Agba-Otikpo alichaguliwa tena tarehe 8 Mei 2005. Alikuwa mjumbe wa Bunge la Afrika kuanzia 2005-2011, na mjumbe wa Kamati ya Afya, Kazi na Masuala ya Jamii. Alishindwa katika uchaguzi wa wabunge wa 2011.
Agba-Otikpo pia alikuwa mwanachama wa REFPAC (Mtandao wa Wabunge Wanawake wa Afrika ya Kati) mnamo 2007. Mnamo Aprili 29, 2015, Agba-Otikpo alianzisha tena Wizara ya Usalama wa Umma baada ya mgomo wa polisi wa Bangui Aprili 2015. Wakati wa mgomo wa polisi, Agba-Otikpo alikuwa akisimamia Tume ya Ulinzi na Usalama ya Baraza la Mpito la Kitaifa (CNT).
Katika uchaguzi mkuu wa 2015-16, Agba-Otikpo aligombea upandaji wa pili wa Ngaoundaye wa Ouham-Pendé kwa Chama cha Utawala wa Kidemokrasia. Baada ya uchaguzi wa marudio mnamo Aprili 2016, alishindwa na Antoine Koirokpi.
Siku ya Mama
Siku ya Mama ni sikukuu ya maadhimisho ya kuonyesha heshima na thamani ya akina mama katika familia kutokana na mchango na ushawishi wao mkubwa katika jamii. Siku hii husherehekewa katika tarehe tofauti tofauti duniani lakini miezi maarufu zaidi ni ile ya Machi na Mei.
Mahakama ya Kimataifa ya Jinai
thumb|Mahakama ya Kimataifa ya Jinai thumb|right|Rais wa Sudan Omar al-Bashir ambaye anatakiwa kufikishwa mbele ya Mahakama ya Kimataifa ya Jinai kwa ukiukaji wa haki za kibinadamu katika eneo la Darfur
Siku ya Mama
Siku ya Mama ya kisasa ilianza kusherehekewa nchini Marekani mapema kabisa katika karne ya 20.
Mahakama ya Kimataifa ya Jinai
Mahakama ya Kimataifa ya Jinai (Kifaransa: Cour Pénale Internationale; Kiing. International Criminal Court ambayo kawaida hujulikana kama ICC au ICCt ni mahakama ya kudumu ya kuwashtaki watu kwa mauaji ya kimbari, hatia dhidi ya ubinadamu, hatia za kivita na hatia ya ushambulizi (ingawa kwa sasa haiwezi kuwashtaki watu kwa hatia ya ushambulizi). Makao makuu yako Den Haag (Uholanzi).
Ni tofauti na Mahakama Kuu ya Kimataifa inayoamua ugomvi kati ya nchi kama pande zote zinakubali kupeleka kesi huko.
Siku ya Mama
Siku hiyo haihusiani moja kwa moja na siku ya Mama iliyokuwepo katika jamii nyingine kwa miaka mingi iliyopita hata maelfu ya miaka iliyopita. Kwa mfano katika tamaduni za Wagiriki kulikuwa na siku inayofanana na siku ya mama inayoadhimishwa katika miaka hii ya karibuni, na huko Roma walikuwa na siku yao iliyojulikana kama Hilaria.
Mahakama ya Kimataifa ya Jinai
Msingi wa ICC
Mahakama haya yaliundwa mnamo tarehe Mosi Julai, mwaka wa 2000 - tarehe ambapo Mkataba wa Roma wa Mahakama ya Kimataifa ya Jinai ulipata nguvu za kisheria.
Siku ya Mama
Baadaye katika baadhi ya nchi ya Ulaya (hasa Visiwa vya Britania) Wakristo walianzisha Jumapili ya Mama Kanisa iliyokuwa ikiadhimishwa kwa ajili ya kutukuza na kupa heshima Kanisa kama mama wa waumini lakini baadaye ikaelekea kuheshimu akina mama pia  Hata hivyo, katika nchi hizo, siku ya mama bado inategemea desturi hizo za kale.
Mahakama ya Kimataifa ya Jinai
Msingi wa ICC
Kufikia mwaka wa 2010, nchi 110 ni wanachama wa mahakama hayo, na nchi zingine 38 zimetia sahini lakini hazijapitisha kisheria Mkataba wa Roma. Hata hivyo, mataifa mengi, ikiwemo Uchina, Uhindi, Urusi na Marekani zinazidi kuyakosoa mahakama hayo na hazijajiunga nayo.
Kesi mbele yake
Hadi 2011 mahakama imepokea malalamiko kuhusu kesi katika nchi 139; hadi Machi 2011 utafiti rasmi umefungulia kwa kesi 6, zote katika Afrika: Uganda Kaskazini, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Jamhuri ya Afrika ya Kati, Darfur (Sudan), Kenya na Libya. Kesi tatu zilipelekwa na nchi ambazo ni wanachama wa ICC (Uganda, Kongo na Jamhuri ya Afrika ya Kati), mbili na Baraza la Usalama la UM (Darfur na Libya) na moja kufuatana na azimio la mshtaki mkuu wa ICC (Kenya).
Mto Okwapiti
unapatikana katika wilaya ya Bukedea, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Amra (tunda)
Amra ni tunda, aina ya mimea ya maua katika familia ya Anacardiaceae. Ni asili ya Amerika ya kitropiki, ikiwa ni pamoja na Karibi. Mti umekuwa wa asili katika sehemu za Afrika, India, Bangladesh, Sri Lanka na Indonesia. Ni mara chache kulimwa isipokuwa katika sehemu za kaskazini mwa Brazil.
Matunda yaliyokomaa yana ngozi na safu nyembamba ya ganda. Mbegu ina mjao wa mafuta kwa asilimia 31.5.
Matumizi kama chakula
Nyama ya matunda inaweza kuliwa au kufanywa juisi, makini, mafuta na stafeli.
Huko Thailand matunda haya huitwa makok (kwa Kithai: มะกอก) na hutumiwa kama som tam, kama kiungo. Majani machache, ambayo huwa na uchungu mdogo na uchachu, wakati mwingine hutumiwa ghafi pamoja na aina fulani za nam phrik (pilipili ya Thai). Pia hutumiwa na unga wa chili huko Bangladesh ambapo matunda hujulikana kama আমড়া (Amṛa).
Matumizi kama dawa
alt=Majani ya amra |left|thumb|Majani ya amra Juisi ya matunda hutumiwa kama dawa ya homa na dawa ya kuongeza ukojoaji. Mizizi inajulikana kwa kupunguza homa huko Ivory Coast, wakati mwingine hutumiwa na majani ya Ximenia, Premna hispida, Ficus sp., hupikwa, kuchemshwa kwa maji, na kunyweka, au kutumika kama losheni au kuogea. Gome hutumiwa kama dawa ya kuhara na matumizi ya ukoma. Mchemsho wa gome hutumiwa kutibu kikohozi, na kutuliza kupitia kutapika. Gome kavu iliyokatwa hutumika kama kuvaa kwa jeraha la kutahiriwa. Gome ina kiasi fulani cha tanini. Mchanganyiko wa majani ni dawa ya kawaida ya kikohozi au kutumika kama dawa ya kuhara ,homa na kuvimbiwa. Mchemsho wa jani hutumiwa kutibu kisonono. Majani yenye ya Vitex kwiinata na avisenoidi  ya Teminalia, hutumiwa huko Ivory Coast kwa majeraha mapya kuzuia kuvimba. Majani haya yote hutumiwa kutibu ukoma. Ikichanganywa na limao huuwa minyoo kwa watoto. Huweza kusagwa kupata juisi. Kutolewa kwa majani twangwa hutumiwa kama dawa ya jicho, hutibu watoto wenye matatizo ya tumbo.
Mto Mpanyura
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.
Dachstein
right|thumb|Safu ya milima Dachstein, upande wa Kaskazini-Magharibi ni mlima wa Alpi katika nchi ya Austria (Ulaya).
Urefu wake ni mita 2,997 juu ya usawa wa bahari.
Hassan Amcharrat
Hassan Amcharrat (حسن اعسيلة; alizaliwa mwaka 1948), anayejulikana kama Acila, ni mchezaji wa zamani wa soka kutoka Moroko ambaye alicheza kama mshambuliaji katika miaka ya 1970. Katika kiwango cha kimataifa, alichezea timu ya taifa ya Morocco, ambapo alicheza mechi 39 na kufunga mabao 18.
Kimataifa
Pia alishiriki katika kufuzu Kombe la Dunia la FIFA 1974 na kufuzu Kombe la Dunia la FIFA 1978.
Heshima
Chabab Mohammédia
Morocco
1212
Makala hii inahusu mwaka 1212 BK (Baada ya Kristo).
Port Elizabeth
thumbnail|right|280px|Mji wa Gqeberha.
Tangu Februari 2021, jina la Gqeberha, kutoka lugha ya Kixhosa la mji wa Walmer, limerasimishwa na serikali ya Afrika Kusini kutaja jiji la Port Elizabeth.
Acta Sanctorum
Acta Sanctorum (kwa Kilatini maana yake ni "Matendo ya Watakatifu") ni kamusi elezo ya Watakatifu wa Kanisa Katoliki inayofuata tarehe ya sikukuu yao.
Ni vitabu vikubwa 68 vilivyoandikwa huko Ubelgiji kwa kuzingatia ukweli wa historia kati ya karne ya 16 na karne ya 20 na kuchapwa kuanzia mwaka 1643 hadi 1940.
Malaba, Kenya
Malaba ni mji wa Kenya katika Kaunti ya Busia, mpakani mwa Uganda.
Lugha za Kipama-Nyungan
right|thumb|Enezi la lugha za Kipama-Nyungan barani mwa Australia, rangi ya manjano Lugha za Kipama-Nyungan ni familia ya lugha nchini Australia. Katika familia hiyo kuna lugha takriban 300, yaani ni familia kubwa kabisa barani mwa Australia. Hata hivyo, lugha nyingi za Kipama-Nyungan zimeshatoweka au zimekaribia kutoweka hivi karibuni.
Malaba, Kenya
Mwaka 1999 ulikuwa na wakazi 7,302.
Mto Olelengole
unapatikana katika wilaya ya Bukedea, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Chuo Kikuu cha Daystar
Daystar University ni chuo kikuu cha Kenya kilichoanzishwa Nairobi lakini kwa sasa kituo kikubwa zaidi ni kile cha Athi River.
Ahmed Ammi
Ahmed Ammi (أحمد عمي; alizaliwa 19 Januari 1981) ni mchezaji wa soka wa Kimoroko-Kiholanzi anayecheza kama beki wa kulia. Kwa sasa anacheza katika klabu ya Kiholanzi ya SC Irene ambayo ni ya kiwango cha wachezaji wasio wa kulipwa.
Jeffreys Bay
Jeffreys Bay ni mji wa Afrika Kusini katika jimbo la Rasi ya Mashariki.
Herne
Herne ni mji wa Rhine Kaskazini-Westfalia nchini Ujerumani. Iko kando ya mto Emscher. Idadi ya wakazi wake ni takriban 165.632. Mji ulianzishwa 880.
Mto Mtakuja
ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.
Ayoub El Amloud
Ayoub El Amloud (أيوب العملود; alizaliwa 8 Aprili 1994) ni mchezaji wa soka kutoka Moroko anayecheza kama beki wa kulia katika timu ya Wydad AC.
Kimataifa
Alianza kuichezea timu ya taifa ya Morocco tarehe 8 Juni 2021 katika mechi ya kirafiki dhidi ya Ghana. Alicheza kwa dakika 86 kabla ya kubadilishwa katika ushindi wa 1-0.
Mto Kapia
unapatikana katika wilaya ya Bukedea, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kayne Vincent
Kayne Vincent (alizaliwa 29 Oktoba 1988) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Nyuzilandi. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Nyuzilandi.
Vincent ameichezea timu ya taifa ya Nyuzilandi tangu mwaka wa 2014. Vincent alicheza Nyuzilandi katika mechi 1.
Master Jay
Joachim Marunda Kimaryo (maarufu kama Master J; alizaliwa 9 Agosti 1973) ni muandaaji wa muziki nchini Tanzania.
Master J amewahi kupata tuzo ya Kili Music Awards mara mbili, mwaka 2004 na 2006. Master Jay ana uwezo mkubwa sana wa utengenezaji wa muziki. Anamiliki studio tatu tofauti, moja ya muziki wa Kwaya, moja ya Bongo Flava na nyingine ya muziki wa Dansi.
Familia
Ni mtoto wa kwanza katika familia ya marehemu Sylvan Kimaryo na mama yake, Scholastica Kimaryo, ambaye alikua ni afisa wa UNDP nchini South Africa ambapo dada yake Catherine Kimaryo anaishi nchini Tanzania akiwa mfanyabiashara mwenye kampuni yake Nchanasaa Consulting Limited (NCL).
Elimu
Master J alipata elimu ya msingi katika shule ya msingi Upanga lakini aliishia darasa la PILI na kuhamishiwa Botswana baada ya familia yake kuhamishiwa nchini huko kikazi.
Mwaka 1996 alipata digrii ya electronics katika chuo cha City University Of London kilichopo bara Ulaya mbali na shughuli za kimuziki.
Muziki na vikwazo vya kifamilia
Baada ya kupata digrii yake alirudi nyumbani na kuendelea na shughuli zake za kawaida pamoja na muziki, baba yake hakutaka kabisa mwanae ajishughulishe na muziki kiasi kufikia kutaka kumuachia radhi.
Studio rasmi
Mnamo mwaka 1996 Master Jay aliamua kujishulisha kabisa na masuala ya utengezaji wa muziki kwa kuamua kuanzisha rasmi studio yake aliyoipa jina lake la "MJ Productions" japokuwa babake alikuwa haja ridhia hilo.
Baadae akatoa wimbo wa kundi la Deplowmatz, Kwanza Unit na baada ya muda kidogo tena akatoa nyimbo za kundi la 4 Crews Flavour, baada ya hapo ndipo mzee wake alipoanza kuoynesha moyo na kuanza kukubali Anachofanya na hii ilinipa moyo wa kufanya kazi kwa bidii zaidi.
Amr Darrag
Ahmed Amr Darrag (alizaliwa Oktoba mwaka 1958) ndiye mwanzilishi na mwenyekiti wa Taasisi ya Mafunzo ya Misri (EIS). EIS ni taasisi ya wataalam yenye makao yake mjini Istanbul, Uturuki. Yeye ni mhandisi na mwanasiasa wa Misri, ambaye alihudumu kwa muda mfupi kama waziri wa mipango na ushirikiano wa kimataifa wa Misri kuanzia tarehe 7 Mei hadi 4 Julai 2013 chini ya serikali iliyoongozwa na Chama cha Freedom and Justice Party.
Maisha ya mapema na elimu
Darrag alizaliwa Oktoba 1958. Ana shahada ya kwanza katika uhandisi wa ujenzi na shahada ya uzamili ya mechanics ya udongo na misingi aliyo ipata kutoka Chuo Kikuu cha Cairo mnamo 1980 na 1984. Alipata Shahada ya Uzamivu katika mechanics ya udongo na misingi kutoka Chuo Kikuu cha Purdue mwaka wa 1987.
Maisha binafsi
Darrag ameoa na ana watoto watatu wa kike.
Grossglockner
right|thumb|Mlima wa Grossglockner ulivyochorwa na [[Edward Theodore Compton (1918)]] ni mlima wa Alpi katika nchi ya Austria (Ulaya).
Infraredi
thumbnail| Kwa kutumia kamera na filamu za pekee zinazoshika infraredi inawezekana kupiga picha ya watu hata gizani Infraredi (pia: inforedi, miali chini ya upinde) ni aina ya nuru isiyoonekana kwa macho ya kibinadamu lakini kuna wanyama wanaoweza kuiona. Inasikika kama joto. Kifizikia ni aina ya mnururisho wa sumakuumeme (ing. electromagnetic waves) mwenye mawimbi marefu kuliko nuru ambayo inaonekana kwa binadamu na mawimbi ambayo ni mafupi zaidi kuliko mikrowevu.
Grossglockner
Urefu wake ni mita 3,797 juu ya usawa wa bahari.
Infraredi
Historia ya utambuzi
Miali ya infraredi ilitambuliwa mara ya kwanza na mwanaastronomia Friedrich Wilhelm Herschel aliyefanya utafiti wa nuru ya Jua. Alipitisha nuru ya Jua kwenye prisma akapata spektra ya nuru hii. Alianza kupima halijoto za rangi mbalimbali za spektra. Hapo aliona akiweka themomita nje ya sehemu nyekundu ya spektra joto lilipanda tena. Hivyo alitambua ya kwamba spektra ya nuru inaendelea nje ya sehemu aliyoweza kuona kwa macho yake.
thumbnail|180px| Samaki hii ya aina Pelvicachromis taeniatus inatambua infraredi kwa macho yake thumbnail|180px| Popo ya Desmodus ananyonya damu ya mamalia anaopata gizani kwa kutambua joto la mwili
Wanyama wenye uwezo wa "kuona" infraredi
Kuna wanyama mbalimbali wenye uwezo wa "kuona" infraredi. Nyoka mbalimbali huwa na milango ya fahamu ya pekee inayowawezesha kutambua tofauti za halijoto katika mazingira yao hivyo kutambua windo la karibu hata gizani.
Kuna pia popo ya Desmodus rotundus hujo Amerika Kusini mwenye mlango wa fahamu wa kutambua windo lake.
Kua pia aina za wadudu wenye milango fahamu za pekee kwa kutofautisha joto.
Kwa wanyama wachache imeonekana ya kwamba wanatumia macho kwa kazi hiyo, kwa mfano samaki za Afrika ya Magharibi aina ya Pelvicachromis taeniatus.
Binadamu hutambua joto kupitia neva za pekee kwenye ngozi laini haziwezi kutofautisha sehemu ja joto tofautitofauti isipokuwa kwa karibu sana.
Mitambo inayotumia infraredi
Kuna njia ya kufanya picha za infraredi kwa kutumia kamera, filamu na mitambo ya pekee.
Kamera zinaweza kutumia filta kali zinazozuia nuru ya kawaida isiingie ndani, na pamoja na filamu za pekee inaweza kushika picha kama ile ya wasichana hpo juu kwenye ukurasa huu.
Ilhali picha hizi zinaweza kupigwa hata penye giza kabisa kunamatumizi mengi katika teknolojia ya usalama na upelelezi kwa picha za aina hii. thumbnail|Mwanajeshi anayetumia mtambo wa kuona gizani anaotazama kwa jicho moja Siku hizi kuna kamera kwa ajili ya kompyuta zinazopima mawimbi ya infraredi. Teknolojia hii ina matumizi makubwa kwa ajili matumizi ya jeshi na polisi.
Askari wanatumia mitambo midogo inayowawezesha kuona kwenye usiku. Mtu huwa na halijoto tofauti na mazingira yake hivyo anaonekana pia katika giza. Injini za motokaa kama ni joto inaonekana sana gizani kwa infraredi hata kama injini ilizimishwa.
Makombora ya kisasa ya kupiga ndege hutumia "jicho la infraredi" kwa kulenga kwa injini ya ndege nyingine. Hapo ndege za kijeshi wanatumia mabomu madogo yanayolipuka nje ya ndege yenyewe kwa kusudi la kuipa kombora mahali pa joto kali zaidi itakapolenga badala ya ndege yenyewe.
Mbagala Kuu
ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15112. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 69,823 waishio humo.
Clinton Marius
Clinton Marius (20 Agosti 1966 - 26 Februari 2020) alikuwa mwandishi na mwigizaji wa Afrika Kusini. Alizaliwa huko Pietermaritzburg, akaonekana kama mtaalamu wa kwanza akiimba na jukumu la kuongoza katika opera ya Menotti, Amahl na Wageni wa Usiku akiwa na umri wa miaka kumi na mbili. Mashairi yake yamechapishwa kimataifa, wakati pia alikuwa akijulikana kwa kuandika masimulizi kadhaa na makusanyo ya hadithi fupi, na vile vile wasifu wa uwongo wa guru, Sunshine - Kijitabu cha Wasifu.
Kazi ya maonyesho
Mnamo 2002, aliongoza The Gladiator ya Jonathan Cumming kwenye Tamasha la Kitaifa la Sanaa, na akaratibu A Slice of Madness, msimu wa ukumbi wa michezo huko Durban ambao alionekana katika Mutatis Mutandis wa David Campton. Mnamo Januari 2003 alionekana kwenye ukumbi wa michezo wa KwaSuka huko The Divine Child. Mnamo Aprili 2003 alianzisha Tuzo za kila mwaka za Wajinga huko KwaZulu-Natal kwa kutambua michango ya watendaji wa sanaa. Utendaji wake pamoja na Greig Coetzee katika Kobus Moolman's Soldier Boy, mshindi wa shindano la kuigiza la redio ulimwenguni la BBC, lilitangazwa kimataifa.
Matungu
Matungu ni mji wa Kenya katika Kaunti ya Kakamega.
Pistis Ghana
thumb|Nembo ya Pitis Ghana Pistis Ghana ni chapa ya mitindo ya Ghana iliyoko Accra. Ilianzishwa na mume na mke Duo Kabutey na Sumaiya Dzietror mwaka wa 2008 baada ya kuhitimu kutoka Shule ya Mitindo na Ubunifu ya Joyce Ababio ya Vogue.
Mu Kidimba
ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.
24 Agosti
Tarehe 24 Agosti ni siku ya 236 ya mwaka (ya 237 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 129.
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sikukuu ya mtakatifu Mtume Bartholomayo, lakini pia kumbukumbu za watakatifu Tasioni, Audoeni, Joji Limniota, Yoana Antida Thouret, Emilia wa Vialar, Maria Mikaela Desmaisieres n.k.
Elfu moja na tisini na sita
Elfu moja na tisini na sita ni namba inayoandikwa 1096 kwa tarakimu za kawaida na MXCVI kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 1095 na kutangulia 1097.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 2 x 37.
Uhandisi wa Kilimo
Uhandisi wa kilimo ni kipengele cha uhandisi ambacho kinatumia sayansi ya uhandisi na teknolojia katika uzalishaji wa kilimo na usindikaji. Uhandisi wa kilimo unachanganya vipengele vya baolojia ya mnyama, baiolojia ya mmea, na muwasho, kiraia na uhandisi wakemikali ambazo ni maarifa ya kanuni za kilimo. Unahusisha wigo mpana wa uhandisi katika ulimwengu wote kuliko kipengele cha uhandisi wowote. Uhandisi wa kilimo unatumia maarifa ya uhandisi katika utengenezaji wa mashine za kilimo.
Maeneo madogo
Baadhi ya vipengele vya Wahandisi wa kilimo ni pamoja na:
Wahandisi wa kilimo
Wahandisi wa kilimo wanaweza kufanya kazi kama kupanga, kusimamia na kusimamia ujenzi wa kilimo cha maziwa, umwagiliaji, mifereji,Kuzuia gharika na utunzi wa maji, kufanya tathmini ya athari ya mazingira, usindikaji wa bidhaa za kilimo na kutafsiri matokeo ya utafitina kutekeleza relevant mazoea. Asilimia kubwa ya Wahandisi wa Kilimo huafanya kazi katika vikundi vya utafiti wasomi au katika vituo vya serikali kama vile Idara ya Kilimo ya Marekaniau huduma za kilimo za nchi. Baadhi ni washauri, walioajiriwa katika makampuni ya uhandisi ya kibinafsi, wakati wengine wako katika viwanda, vya uundaji wa mashine za kilimo, vifaa, teknolojia ya usindikaji, na majengo ya makazi ya mifugo kuhifadhia mazao. Wahandisi wa kilimo hufanya kazi katika uzalishaji, mauzo, usimamizi, utafiti na maendeleo, au sayansi.
Sybil Jason
Sybil Jason (amezaliwa Sybil Jacobson; 23 Novemba 1927 - 23 Agosti 2011) alikuwa mzaliwa wa Afrika Kusini aliyeendelea na kuwa mwigizaji wa filamu ambaye alitazamiwa kuwa alishindana na mwigizaji Shirley Temple.
Kazi
Mzaliwa wa Cape Town, Afrika Kusini, mnamo tarehe 23 Novemba 1927, Sybil Jason alianza kucheza piano akiwa na umri wa miaka miwili na, mwaka mmoja baadaye, akaanza kuonekana hadharani akifanya uigaji wa Maurice Chevalier. Alitambulishwa kwa umma wa London wa ukumbi wa michezo kwa njia ya mjomba wake, Harry Jacobson, kiongozi maarufu wa orchestra wa London wakati huo na pia mpiga piano wa Gracie Fields. Kilele cha kazi yake kilikuja na onyesho la tamasha na Frances Day katika Jumba la Theatre la London. Kazi yake ya ukumbi wa michezo ilisababisha kuonekana kwenye rekodi za redio na phonografia na pia jukumu la kusaidia katika filamu ya Barnacle Bill (1935).
Irving Asher, mkuu wa Warner Bros. ' Studio ya London, iliona utendaji wa Jason katika Barnacle Bill na ikampanga afanye uchunguzi wa studio hiyo. Jaribio hilo lilikuwa la mafanikio, na kusababisha Warner Bros kumsaini kwa kandarasi. Filamu yake ya kwanza ya Amerika iliongoza katika Little Big Shot (1935), iliyoongozwa na Michael Curtiz na nyota mwenza wa Glenda Farrell, Robert Armstrong, na Edward Everett Horton.
Masimo wa Vuchim
(alifariki Antinoe, Misri, 305 hivi) alikuwa padri aliyefia imani yake pamoja na Wakristo wengine 3687 wakati wa dhuluma ya kaisari Dioklesyano.
Sybil Jason
Kazi
Jason alifuata hii na majukumu ya kusaidia dhidi ya nyota maarufu zaidi za Warner Bros, pamoja na Kay Francis katika I Found Stella Parish (1935), Al Jolson katika The Singing Kid (1936), Pat O'Brien na Humphrey Bogart katika The Great O ' Malley (1937), na tena na Kay Francis katika Comet Over Broadway (1938). Warners pia walimtia nyota katika The Captain's Kid (1937), na Vitaphone nne-reeleers mbili zilizopigwa katika Technicolor: Kubadilisha Walinzi, Siku ya Santa Anita, Pioneer mdogo, na Mwanadiplomasia wa Littlest.
Masimo wa Vuchim
Tangu kale wote hao wanaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 25 Septemba.
1211
Makala hii inahusu mwaka 1211 BK (Baada ya Kristo).
Sybil Jason
Kazi
Jason hakuwa mpinzani mkuu wa Shirley Temple ambaye Warner Bros. alikuwa anatarajia, na kazi yake ya filamu ilimalizika baada ya kucheza majukumu mawili ya kusaidia katika karne ya 20 Fox. Filamu hizi - The Little Princess (1939) na The Blue Bird (1940) - ziliunga mkono Hekalu, ambaye alikua rafiki yake maishani.
Maisha binafsi
Jason aliolewa na Anthony Albert Fromlak (aka Anthony Drake) tarehe 30 Desemba 1950. Alifariki mnamo 2005. Binti yao, Toni Maryanna Rossi, ameolewa na Phillip W. Rossi, mtayarishaji wa Bei Mpya ni sawa.
Sybil Jason alikua raia wa kawaida wa Merika mnamo 1952.
Graaff-Reinet
Graaf-Reinet ni mji wa Afrika Kusini katika jimbo la Rasi ya Mashariki.
Eneo bunge la Gichugu
Eneo bunge la Gichugu ni eneo bunge la uchaguzi nchini Kenya. Ni mojawapo wa maeneo bunge manne katika Kaunti ya Kirinyaga.
Eneo bunge hili lilianzishwa kwa ajili ya uchaguzi wa 1988. Baina ya uchaguzi wa miaka za 1966 ahadi 1983 lilijulikana kama Eneo Bunge la Kirinyaga East.
Seth MacFarlane
Seth Woodbury MacFarlane (amezaliwa tar. 26 Oktoba mwaka 1973 huko mjini Kent, Connecticut) ni mwigizaji wa filamu na mtayarishaji wa vipindi vya televisheni kutoka nchini Marekani.
Bottrop
thumb|left|250px|Movie Park Germany katika Bottrop
Brunei
Brunei (jina rasmi niː برني دار السلام, Negara Brunei Darussalaam, yaaniː Taifa la Brunei, Nyumba ya Amani) ni usultani mdogo na nchi huru kaskazini mwa kisiwa cha Borneo huko Asia ya Kusini-Mashariki.
Imepakana na majimbo ya Sarawak na Sabah ya Malaysia tu, ingawa sehemu kubwa ya kisiwa hicho inatawaliwa na Indonesia.
Mji mkuu ni Bandar Seri Begawan.
Mtawala wa nchi ni sultani Hassan al-Bolkiah. Anasemekana kuwa kati ya watu tajiri zaidi duniani kutokana na mapato ya mafuta ya petroli.
Historia
Dola la Brunei lilistawi kuanzia mwaka 1368 hadi karne ya 17 likienea katika sehemu kubwa ya Borneo na hata visiwa vingine. Lilipokea Uislamu katika karne ya 15. Baada ya kunyang'anywa maeneo mengi na Wazungu (Wahispania, Waholanzi na Waingereza), mwaka 1888 sultani aliomba ulinzi wa Uingereza ambao uliendelea hadi uhuru wa mwaka 1984.
Watu
Wakazi wengi (66%) ni wa jamii ya Wamalay, 10% ni Wachina, 3.4% ni Waborneo asili, 2.3% ni Wahindi, 16.8% wana asili tofauti.
Lugha rasmi ni Kimalay, lakini Kiingereza pia kinatambuliwa na katiba ya nchi.
Dini rasmi ni Uislamu wa madhehebu ya Sunni ambayo inafuatwa na thuluthi mbili za wakazi, lakini wakazi wengine wanafuata dini za Ubuddha (13%), Ukristo (10%) na dini za jadi (2%). Asilimia 7 hawana dini maalumu.
Mu Kigogo
ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.
Hochkönig
right|thumb|Mlima wa Hochkönig ni mlima wa Alpi katika nchi ya Austria (Ulaya).
Urefu wake ni mita 2,938 juu ya usawa wa bahari.
Slobodan Milosevic
thumb|Milošević mwaka wa 1996 Slobodan Milosevic (20 Agosti, 1941 - 11 Machi, 2006) alikuwa Rais wa Serbia kuanzia mwaka 1989 hadi 2000. Pia alikuwa rais wa Jamhuri ya Shirikisho la Yugoslavia kutoka 1997 hadi 2000. Aliongoza Chama cha Kijamaa cha Serbia kutoka msingi wake mnamo 1990 na aliibuka na kuwa Rais wa Serbia wakati ambao juhudi za kurekebisha Katiba ya Yugoslavia ya mwaka 1974 zilikuwa zikianza. Katiba hiyo ilikuwa haina uwezo wa kisiasa kuzuia mizozo katika Albania na jimbo la Kosovo la Serbia yaliyokuwa yakitaka kujitenga tangu awali.
Makangarawe
ni jina la kata ya Wilaya ya Temeke katika Mkoa wa Dar es Salaam, Tanzania yenye postikodi namba 15114. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 42,332 waishio humo.
Slobodan Milosevic
Asili ya Milosevic ilianzia katika kijiji cha Lijeva Rijeka pale Podgorica na ukoo kutoka Montenegro. Alizaliwa Požarevac, mji ambao upo kati ya mito mitatu ya Danube, Great Morava na Mlava. Milosevic alizaliwa miezi minne baada ya uvamizi wa Falme ya Yugoslavia uliofanywa na mataifa Ujerumani, Italia na Japan yalikuwa yakifahamika kama Roberto. Milosevic alikuwa na kaka yake ambaye baadaye alikuja kuwa Mwanadiplomasia. Baba yake Milosevic alijiua mwaka 1962.
Pia mama yake aliyekuwa akifahamika kwa jina la Stanislava ambaye alikuwa mwalimu wa shule na mwanachama hai wa Chama cha Kijamaa alijiua mwaka 1972. Milosevic alisoma sheria katika Chuo Kikuu cha Belgrade.
Milosevic anakumbukwa kutokana na kuwa chanzo cha anguko la Shirikisho la kijamaa la Jamhuri ya watu wa Yugoslavia mwanasiasa huyu wa Serbia mwenye msimamo mkali aliingia madarakani kupitia harakati kali za utaifa wa Serbia, baada ya kushika hatamu ya madaraka ya rais wa urais wa Jamhuri ya kijamaa ya Serbia mnamo Mei 8, 1989 hadi Januari 11 1991 na Urais wa Jamhuri ya Serbia kuanzia Januari 11, 1991– Julai 23 1997.
Hussein Ammouta
Hussein Ammouta (الحسين عموتة, pia hujulikana kama Lhoussaine Ammouta - alizaliwa 24 Oktoba 1969 jijini Khemisset) ni meneja wa soka wa Kimoroko na zamani alikuwa mchezaji wa soka. Awali alikuwa akicheza kama kiungo wa kati, na alitumia kipindi chake chote cha kucheza soka katika Mashariki ya Kati na Afrika. Alishiriki katika Mpira wa Miguu katika Michezo ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya 1992 - Timu ya Wanaume#Moroko|Michuano ya Olimpiki ya Majira ya Joto ya 1992.
Slobodan Milosevic
Kitendo chake cha kutaka kuwapa nguvu kubwa raia wachache wenye asili ya Serbia ambao ni Wakristo katika jimbo la Kosovo dhidi ya raia wenye asili ya Albania walio wengi na ambao pia ni Waislamu kwa madai kuwa raia wenye asili ya Serbia ambao ni Wakristo walikuwa wanabaguliwa katika jimbo hilo. Pia hatua yake ya kupingana na jamhuri nyingine zilizokuwa zinaunda shirikisho la kijamaa la Yugoslavia katika mpango wa kulifanyia mageuzi shirikisho hilo kulipelekea kuibuka kwa chuki kali dhidi ya raia wenye asili ya Serbia waliokuwa wakiishi katika Jamhuri nyingine za shirikisho.
Akiungwa mkono na wanaharakati wa utaifa wa Serbia walio wachache kutoka Kosovo na Bosnia-Herzegovina pia kwa kupewa msaada na washirika wake katika television ya Taifa ya Serbia, aliendelea kueneza chuki miongoni wa raia wenye asili ya Serbia walio wachache katika jamhuri za Croatia na Bosnia. Television ya Serbia ilikuwa ikionyesha matukio ya mauaji ya kutisha yaliyofanywa na mafashisti wa Croatia dhidi ya Waserb wakati wa vita kuu ya pili ya Dunia.
Hofu ilitawala miongoni mwa jamii ya Waserb huko Croatia na Bosnia kwamba hatima kama hiyo iliyowakuta wenzao na wao inawasubiri. Hali hii ilipelekea kuibuka kwa itikadi za kuweka msingi wa uanzishwaji wa Serbia kubwa "Greater Serbia" taifa ambalo halitakuwa Serbia tu, bali litakalojumuisha na maeneo ya Bosnia na Croatia yenye idadi kubwa ya wakazi wenye asili ya Serbia.
Bongo Flava
Jina la "Bongo Flava" ni tokeo la matini yaliyoharibiwa kutoka "bongo flavour", ambapo "bongo" ni wingi wa neno ubongo, ambapo mara nyingi huchukua nafasi ya kutaja jina la utani la Dar es Salaam, jiji ambalo aina ya mtindo huu inatokea na wakati mwingine humaanisha pia nchi ya Tanzania. Katika bongo flava, sitiari ya "bongo" inaweza kutaja zaidi maana ya ujanjaujanja wa mtaani, ya msela au masela wingi wake.
Slobodan Milosevic
Na ili kufanikisha mpango huo, mkakati uliokuwa umewekwa ilikuwa ni kuwaondoa raia wote wasiokuwa Waserb ( Ethnic Cleansing) katika Serbia na miji inayokaliwa na Waserb wengi katika jamhuri za Croatia na Bosnia. Mnamo Machi 26, 1990 uongozi wa Serbia chini ya Rais Slobadan Milosevic ulikutana kujadili hali ya uhasama ulivyokuwa ikiendelea ndani ya shirikisho la Yugoslavia na kufikia makubaliano rasmi kuwa vita katika Jamhuri za Croatia na Bosnia-Herzegovina ni suala lisiloepukika. Mnamo Julai 2, 1990 bunge la Kosovo nalo lilitangaza kuwa Kosovo ni Jamhuri yenye hadhi kama zilivyo jamhuri nyingine sita zilizokuwa zikiunda shirikisho la Yugoslavia. Kufuatia tangazo hilo, Bunge la Serbia lilipiga kura kuweka marufuku kwa jimbo la Kosovo lenye Waislamu wengi ambao ni wakazi wenye asili ya Albania kuwa na Bunge lake.
Milosevic alifariki dunia Machi 11, 2006. Milošević alikutwa amekufa katika seli yake ya gereza katika Mahakama ya Uhalifu wa Kivita ya ICC, The Hague, Uholanzi.
Bongo Flava
Istilahi ya "Bongo Flava" ilitajwa kwa mara ya kwanza mnamo 1996 na Radio One 99.6 FM (moja kati ya redio za kwanza kabisa za binafsi nchini Tanzania) DR wa Redio Mike Mhagama ambaye alikuwa akijaribu kutofautisha kati ya muziki wa R & B na hip hop wa Marekani kupitia lipindi chake maarufu cha redio - 'DJ Show' ambapo enzi hizo vijana chipukizi walikuwa hawajaanza kutamba kwa mitindo yao wenyewe. DJ Show kilikuwa kipindi cha kwanza cha redio kukubali wanamuziki vijana wa Kitanzania wenye athira ya muziki wa Marekani - wakijieleza wenyewe kupitia uimbaji wa rap. Alisema hewani, "Baada ya kusikiliza kibao cha "R & B Flava" kilichoitwa 'No Diggity' kutoka Marekani, sasa inakuja "Bongo Flava" kutoka kwa Unique Sisters, kutoka hapa nyumbani." Baada ya kusema hivyo katika kipindi, istilahi hii ya "Bongo Flava" ikanasa hadi leo hii.
Asili ya mwanzo kabisa na jinsi "Bongo flava" ilivyoanzishwa nchini Tanzania ni kutokana na Taji Liundi akiwa kama kiini cha hadithi hii. Kifupi hakuna asili bila yeye. Taji Liundi pia anajulikana kama Master T, mwasisi, mwanzilishi na vilevile mtayarishaji wa kipindi cha Dj Show alishaanza kupiga nyimbo za wasanii wa ndani tangu mwishoni mwa miaka ya 1994. Mike Mhagama baadaye akajiunga na kipindi akiwa chini ya ukufunzi wa Master T. Aliendelea na kutangaza kipindi hicho peke yake hata baada ya Master T kuondoka Radio One mnamo 1996.
"Bongo Flava" ilikaa vizuri sana hata kabla ya rekodi za video au sauti. Vijana mjini Dar es salaam walikuwa wakirap ufukweni mwa bahari kupitia matamasha mbalimbali (yameandaliwa na Joseph Kusaga ambaye anamiliki Mawingu Discothèque, baadaye Mawingu Studios na sasa ni Clouds Media Group), matamasha ya ndani yaliyochukua sura mpya rasmi baada ya kuanzisha mfululozo wa shindano la Yo!Rap Bonanza ambalo lilikuwa likichochewa na DJ Kim "And the Boyz" Magomelo. Baadhi ya vijana walikuwa wakijipanga au kujiita majina ya kutunga au kundi fulani, baadhi yao walikuwa wakijitegemea au kujiweka katika kikundi fulani katika tukio hilo ilimradi wapate nafasi ya kukamata mic. Moja kati ya waliowahi kutamba katika mashindano ya kushika mic mwanzoni mwa miaka ya 1990 ni pamoja na Adili au Nigga One. Msanii maarufu wa kwanza wa mtindo huu aliyewahi kuiga ngoma za Marekani ni Saleh Jabir ambaye alirap kwa Kiswahili kupitia biti ya Vanilla Ice, "Ice Ice Baby", yeye ndiye aliyeanza kuweka Kiswahili katika rap. Toleo lake lilikuwa maarufu, ilivunja rekodi na kuweza kupigwa hata katika Redio ya Taifa la Tanzania. Ulikuwa wimbo wa kwanza wa rap ya Kiswahili kupaa anga ya Tanzania.
Moja kati ya makundi ya mwanzo kabisa kurekodi na kupeleka CD Radio One ili irushwe ilikuwa bendi ya Mawingu, kundi ambalo lilitamba sana mwanzoni mwa miaka ya 1994. Walirekodia katika Studio za Mawingu. Wanachama wake walikuwa kina Othman Njaidi, Eliudi Pemba, Columba Mwingira, Sindila Assey, Angela, Robert Chuwa, Boniface Kilosa (a.k.a. Dj Boni Love) na baadaye Pamela ambaye aliimba kibao chao kilichovunja rekodi cha RnB/Rap "Oya Msela". Wimbo ulikuwa maarufu mno na baadaye hilo neno likabaki hadi leo. Bendi ya Mawingu hujadilika kama waanzilishi wa ladha aina ya RnB ya Bongo flava. Dar Young Mob lilikuwa kundi la kwanza la hip hop ya kweli kurekodi na Mawingu Studios chini ya utayarishaji wake Dj Boni Love. Lilikuwa kundi la kwanza kupigiwa kibao chao katika redio ya binafsi nchini Tanzania.
Wasanii maarufu
Kundi la kwanza la hip hop la Tanzania, Kwanza Unit, 1993. Awali walikuwa wanaimba kwa Kiingereza lakini hatimaye wakawa wanaimba kwa Kiswahili. Moja kati ya wanachama wa zamani wa kundi hili ni Professor Jay, kwa ni moja kati ya wasanii maarufu wa hip hop nchini Tanzania. Vilevile kundi la Diplomate lililokuwa na kina Saigon.
Miongoni mwa wasanii maarufu wa Bongo Flava kwa sasa ni pamoja na Ali Kiba, Juma Nature, Lady Jaydee, Mzungu Kichaa, Geezy Mabovu, Q Chillah, TID, Diamond Platnumz, Dknob na wasanii wapya wa Bongo Flava kama vile Nay wa Mitego, Ben Pol, Dogo Fani na wengine wengi kama Gangwe Mobb, Dully Sykes na Daz Baba.
Grahamstown
thumbnail|right|280px|Mji wa Grahamstown
Grahamstown ni mji wa Afrika Kusini katika jimbo la Rasi ya Mashariki.
Hicham El Amrani
Hicham El Amrani (alizaliwa Novemba 25, 1985) ni mchezaji wa soka wa Moroko.
Michael McGlinchey
Michael McGlinchey (alizaliwa 7 Januari 1987) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Nyuzilandi. Anachezea timu ya taifa ya Nyuzilandi.
Hicham El Amrani
Mlinzi huyu alicheza katika timu ya Morocco katika FIFA World Youth Championship ya 2005 nchini Uholanzi.
Michael McGlinchey
McGlinchey ameichezea timu ya taifa ya Nyuzilandi tangu mwaka wa 2009. McGlinchey alicheza Nyuzilandi katika mechi 54, akifunga mabao 5.
Mu Kinyangona
ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.
Paderborn
thumb|left|250px|Rathaus Paderborn
Paderborn ni mji wa Rhine Kaskazini-Westfalia nchini Ujerumani. Iko kando ya mto Emscher. Idadi ya wakazi wake ni takriban 145.320. Mji ulianzishwa 795.
Watu Wote (filamu)
Watu Wote ni filamu fupi ya mwaka 2017 iliyotengenezwa na watu wa Kenya pamoja na watu wa ujerumani, iliyoongozwa na Katja Benrath, kama mradi wake wa kuhitimu katika Shule ya Vyombo vya Habari ya Hamburg.
Filamu hiyo inatokana na shambulio la basi la Desemba 2015 lililofanywa na Al-Shabaab huko Mandera, Kenya
Mohamed Bahaa Eldin
Mohamed Bahaa Eldin (alizaliwa tarehe 26 Julai 1947) ni mhandisi wa ujenzi wa Misri na mwanasiasa ambaye aliwahi kuwa waziri wa maji na umwagiliaji kuanzia tarehe 2 Agosti 2012 hadi Julai 2013 kwenye baraza la mawaziri la Qandil.
Elimu
Eldin alipata Shahada ya Uzamili katika uhandisi wa ujenzi kutoka Chuo Kikuu cha Ain Shams mnamo 1970. Ana shahada ya uzamili, aliyoipata kutoka Chuo Kikuu cha Southampton mwaka wa 1980, na Shahada ya Uzamivu ya uhandisi wa ujenzi ambayo alipata kutoka chuo kikuu hicho mwaka wa 1986.
Maisha binafsi
Eldin ameoa na ana watoto.
Sean Hayes
Sean Patrick Hayes (amezaliwa tar. 26 Juni, 1970) ni mwigizaji wa filamu na mchekeshaji kutoka nchini Marekani.
Utalii nchini Eswatini
thumb|273x273px|Waswazi wakicheza dansi katika maonyesho ya kijiji cha kitamaduni Utalii nchini Eswatini ni tasnia yenye mafanikio. Watalii wengi wanaotembelea Eswatini hufika kwa barabara kutoka Afrika Kusini. Sekta ya utalii ya Eswatini ilikuzwa wakati wa enzi ya ubaguzi wa rangi nchini Afrika Kusini na hii ilitengeneza vivutio vingi vyake tofauti. Tangu mwisho wa ubaguzi wa rangi, Eswatini imesisitiza utamaduni wake wa jadi kama kivutio cha watalii.
Mu Ruhamba
ni kati ya mito ya mkoa wa Kagera (Tanzania Kaskazini-Magharibi).
Maji yake yanaelekea mto Nile na hatimaye Bahari ya Kati.
Mthatha
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Mthatha
Mthatha ni mji wa Afrika Kusini katika jimbo la Rasi ya Mashariki.
Traunstein
thumbnail|right|200px|Mlima Traunstein
ni mlima wa Alpi katika nchi ya Austria (Ulaya).
Urefu wake ni mita 1,610 juu ya usawa wa bahari.
Kiadnyamathanha
Kiadnyamathanha ni lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia inayozungumzwa na Waadnyamathanha kwenye makao ya Nepabunna katika jimbo la South Australia. Katika sensa ya mwaka 2006, idadi ya wasemaji wa Kiadnyamathanha ilihesabiwa kuwa watu 107, yaani lugha iko hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiadnyamathanha kiko katika kundi la Kiyura.
1209
Makala hii inahusu mwaka 1209 BK (Baada ya Kristo).
Matukio
Papa Inosenti III anamkubalia Fransisko wa Asizi kwa sauti kanuni ya Ndugu Wadogo
Mtakatifu Paulo
Alimaliza ushuhuda wake kwa Yesu kwa kufia dini yake mjini Roma wakati wa dhuluma iliyoanzishwa na Kaisari Nero.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Sherehe yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 29 Juni pamoja na ya Mtume Petro, lakini pia uongofu wake una sikukuu maalumu, tarehe 25 Januari.
Maisha kabla ya wongofu
Mtakatifu Paulo alizaliwa kati ya miaka 7-10 BK katika familia ya Kiyahudi ya kabila la Benyamini (Israeli) na madhehebu ya Mafarisayo iliyoishi katika mji wa Tarsus (kwa sasa mji huo uko sehemu ya kusini mashariki ya nchi ya Uturuki).
Jina lake la kwanza (la Kiebrania) lilikuwa Sauli, lakini kadiri ya desturi ya wakati ule alikuwa pia na jina la Kigiriki: Paulos kutoka Kilatini Paulus (= mdogo). Mwenyewe alikuwa na uraia wa Roma kama wananchi wote wa Tarsus.
Angali kijana alisomea ualimu wa Sheria (yaani wa Torati) huko Yerusalemu chini ya mwalimu maarufu Gamalieli wa madhehebu ya Mafarisayo.
Akishika dini yake kwa msimamo mkali akawa anapinga Ukristo kwa kukamata, kutesa na hata kuua Wakristo, kama vile Stefano Mfiadini.
Alifanya hivyo mpaka alipotokewa na Yesu Kristo mfufuka akiwa njiani kwenda Damaski, Syria (kwa umuhimu wake katika Historia ya Wokovu habari hii inasimuliwa mara tatu katika kitabu cha Matendo ya Mitume: 9:1-19; 21:12-18 na 22:5-16). Jibu lake kwa Yesu lilikuwa (Mdo 22:10): "Nifanye nini, Bwana?"
Habari za wongofu wake katika Mdo 9
1 Wakati huo Saulo alikuwa akizidisha vitisho vikali vya kuwaua wafuasi wa Bwana. Alikwenda kwa Kuhani Mkuu,
2 akaomba apatiwe barua za utambulisho kwa masunagogi ya Kiyahudi kule Damasko, ili akikuta huko wanaume au wanawake wanaofuata Njia ya Bwana, awakamate na kuwaleta Yerusalemu.
3 Lakini alipokuwa njiani karibu kufika Damasko, ghafla mwanga kutoka angani ulimwangazia pande zote.
4 Akaanguka chini na kusikia sauti ikimwambia: "Saulo, Saulo! Kwa nini unanitesa?"
5 Naye Saulo akauliza, "Ni nani wewe Bwana?" Na ile sauti ikajibu, "Mimi ni Yesu ambaye wewe unamtesa.
6 Lakini simama sasa, uingie mjini na huko utaambiwa unachopaswa kufanya."
7 Wale watu waliokuwa wanasafiri pamoja na Saulo walisimama pale, wakiwa hawana la kusema; walisikia ile sauti lakini hawakumwona mtu.
8 Saulo aliinuka, na alipofumbua macho yake hakuweza kuona chochote; hivyo wale watu wakamwongoza kwa kumshika mkono mpaka mjini Damasko.
9 Saulo alikaa siku tatu bila kuona, na wakati huo hakula au kunywa chochote.
10 Basi, huko Damasko kulikuwa na mfuasi mmoja aitwaye Anania. Bwana akamwambia katika maono, "Anania!" Anania akaitika, "Niko hapa, Bwana."
11 Naye Bwana akamwambia, "Jitayarishe uende kwenye barabara inayoitwa Barabara ya Moja kwa Moja, na katika nyumba ya Yuda umtake mtu mmoja kutoka Tarso aitwaye Saulo. Sasa anasali;
12 na katika maono ameona mtu aitwaye Anania akiingia ndani na kumwekea mikono ili apate kuona tena."
13 Lakini Anania akajibu, "Bwana, nimesikia habari za mtu huyu kutoka kwa watu wengi; nimesikia juu ya mabaya aliyowatendea watu wako huko Yerusalemu.
14 Na amekuja hapa akiwa na mamlaka kutoka kwa makuhani wakuu kuwatia nguvuni wote wanaoomba kwa jina lako."
15 Lakini Bwana akamwambia, "Nenda tu, kwa maana nimemchagua awe chombo changu, alitangaze jina langu kwa mataifa na wafalme wao na kwa watu wa Israeli.
17 Basi, Anania akaenda, akaingia katika hiyo nyumba. Kisha akaweka mikono yake juu ya Saulo, akasema, "Ndugu Saulo, Bwana ambaye ndiye Yesu mwenyewe aliyekutokea ulipokuwa njiani kuja hapa, amenituma ili upate kuona tena na kujazwa Roho Mtakatifu."
18 Mara vitu kama magamba vikaanguka kutoka macho ya Saulo, akaweza kuona tena. Akasimama, akabatizwa.
19 Na baada ya kula chakula, nguvu zake zikamrudia. Saulo alikaa siku chache pamoja na wafuasi huko Damasko.
20 Mara alianza kuhubiri katika masunagogi kwamba Yesu ni Mwana wa Mungu.
Habari za wongofu wake katika Mdo 22
Miaka 22 baadaye, huko Yerusalemu, Paulo alijitetea hivi:
1 "Ndugu zangu na akina baba, nisikilizeni sasa nikijitetea mbele yenu!"
2 Waliposikia akiongea nao kwa Kiebrania wakazidi kukaa kimya zaidi kuliko hapo awali. Naye Paulo akaendelea kusema,
4 Niliwatesa hata kuwaua wale watu waliofuata Njia hii. Niliwatia nguvuni wanaume kwa wanawake na kuwafunga gerezani.
5 Kuhani Mkuu na baraza lote la wazee wanaweza kushuhudia jambo hilo. Kutoka kwao nilipokea barua walioandikiwa wale ndugu Wayahudi waliokuwa huko Damasko. Nilikwenda Damasko ili niwatie nguvuni watu hao na kuwaleta wamefungwa mpaka Yerusalemu ili waadhibiwe.
Moers
thumb|left|250px|Boma la Moers
Moustafa Gadalla
Moustafa Gadalla (amezaliwa mwaka 1944) kutoka Cairo Misri. Yeye ni mkurugenzi wa Utafiti wa Tehuti, shirika lisilo la faida lenye makao yake makuu nchini Marekani linalojishughulisha na masomo ya Misri ya Kale.
Moers
Moers ni mji wa Rhine Kaskazini-Westfalia nchini Ujerumani. Idadi ya wakazi wake ni takriban 105.929. Mji ulianzishwa 1186.
Mtakatifu Paulo
Habari za wongofu wake katika Mdo 22
6 "Basi, nilipokuwa njiani karibu kufika Damasko, yapata saa sita mchana, mwangu mkubwa kutoka mbinguni ulitokea ghafla ukaniangazia pande zote.
Moustafa Gadalla
Alihitimu katika uhandisi wa ujenzi kutoka Chuo Kikuu cha Cairo mnamo 1967 na kuhamia Marekani mnamo 1971. Alisoma kwa kujitegemea masomo mengi yanayohusiana na historia, ikiwa ni pamoja na Egyptology, mythology, dini, Biblia na lugha za kale.
Mtakatifu Paulo
Habari za wongofu wake katika Mdo 22
7 Hapo nilianguka chini, nikasikia sauti ikiniambia: `Saulo, Saulo! Kwa nini unanitesa?`
8 Nami nikauliza: `Nani wewe, Bwana?` Naye akaniambia: `Mimi ni Yesu wa Nazareti ambaye wewe unamtesa.`
9 Wale wenzangu waliuona ule mwanga lakini hawakusikia sauti ya yule aliyeongea nami.
10 Basi, mimi nikauliza: `Nifanye nini Bwana?` Naye Bwana akaniambia: `Simama, nenda Damasko na huko utaambiwa yote ambayo umepangiwa kufanya.`
11 Kutokana na ule mwanga mkali sikuweza kuona na hivyo iliwabidi wale wenzangu kuniongoza kwa kunishika mkono mpaka nikafika Damasko.
12 "Huko kulikuwa na mtu mmoja aitwaye Anania, mtu mcha Mungu, mwenye kuitii Sheria yetu na aliyeheshimika sana mbele ya Wayahudi waliokuwa wanaishi Damasko.
13 Yeye alikuja kuniona, akasimama karibu nami, akasema: `Ndugu Saulo! Ona tena.` Papo hapo nikaona tena, nikamwangalia.
15 Kwa maana utamshuhudia kwa watu wote ukiwaambia yale uliyoyaona na kuyasikia.
16 Sasa basi, ya nini kukawia zaidi? Simama ubatizwe na uondolewe dhambi zako kwa kuliungama jina lake.`
17 "Basi, nilirudi Yerusalemu, na nilipokuwa nikisali Hekaluni, niliona maono.
18 Nilimwona Bwana akiniambia: `Haraka! Ondoka Yerusalemu upesi kwa maana watu wa hapa binadamu hawataukubali ushuhuda wako juu yangu.`
19 Nami nikamjibu: `Bwana, wao wanajua wazi kwamba mimi ni yule aliyekuwa anapitapita katika masunagogi na kuwatia nguvuni na kuwapiga wale waliokuwa wanakuamini.
20 Na kwamba wakati shahidi wako Stefano alipouawa, mimi binafsi nilikuwako pale nikakubaliana na kitendo hicho na kuyalinda makoti ya wale waliokuwa wanamuua.`
21 Naye Bwana akaniambia: `Nenda; ninakutuma mbali kwa mataifa mengine."`
Baada ya wongofu
Baada ya kufanya utume katika mazingira ya Kiarabu, Tarsus na Antiokia alianza safari za kitume, akienda mbali zaidi na zaidi, akilenga kumhubiri Yesu mahali ambapo bado hajafahamika, hata Hispania.
Hatimaye alikamatwa na wapinzani wake Wayahudi mjini Yerusalemu, lakini askari wakoloni walizuia asiuawe.
Baada ya hapo alilazimika kukaa gerezani akisubiri hukumu ya Dola la Roma, kwanza Kaisaria Baharini miaka miwili, halafu akakata rufaa kwa Kaisari akapelekwa Roma, alipofika mwaka 61 akakaa miaka miwili tena kifungo cha nje katika nyumba ya kupanga.
Kifodini chake
Aliuawa nje ya kuta za Roma kwa kukatwa kichwa wakati wa dhuluma za Nero kati ya mwaka 64 na 67 B.K.
Juu ya kaburi lake lilijengwa kanisa kubwa ambalo liliteketea kwa moto katika karne ya 18 likajengwa upya na hadi leo linapokea hija za Wakristo wengi, hasa katika "Jubilei ya mtume Paulo" iliyotangazwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kwa mwaka 2008/2009.