cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia ya Zimbabwe
Koloni kuundwa na Cecil Rhodes
Kampuni ya Kiingereza ya Afrika Kusini (British South Africa Company) ya Cecil Rhodes iliweka mipaka ya sasa katika miaka ya 1890. Koloni la Uingereza liliundwa naye kwa kutwaa eneo hili pamoja na "Rhodesia ya Kaskazini" au Zambia.
Rhodes aliwahi kujaribu kupata mapatano na mfalme Lobengula wa Wandebele kuhusu haki za kuchimba madini katika Matabeleland. Mfalme alikataa hadi mwaka 1888 alipokubali mapatano ya Rudd. Lobengula alidanganywa na Charles Rudd kwa njia ya mkataba huo uliokuwa msingi wa kutwaliwa kwa eneo lake kwanza na baadaye Zimbabwe yote.
Mwaka 1890 kikosi cha askari 500 wa kampuni kiliingia kutoka Afrika Kusini na kutwaa nchi. 180 kati yao walikuwa walowezi walioapishwa kama askari wa "Pioneer Column" na kupewa ardhi baadaye. 300 walikuwa askari wa Polisi ya Kiingereza kwa Afrika ya Kusini (British South Africa Police) ilikuwa kiini cha polisi na jeshi la koloni ya baadaye.
Kwa silaha zao za kisasa, hasa bunduki za Maxim, walishinda wenyeji. Vita vya kwanza vya Matabele (1893-1894) vilikuwa vita vya kwanza vilivyoona matumizi ya bunduki ya mtombo ya kisasa duniani. Waingereza 50 waliweza kushinda Wandebele 5,000.
Hadi mwaka 1897 kampuni iliweza kupambana na upinzani wa kijeshi wa Wandebele na pia Washona ikawashinda.
Serikali ya Uingereza ilikubali kampuni itawale koloni lote (pamoja na Rhodesia ya Kaskazini) kwa niaba ya Ufalme wa Muungano wa Britania na Eire ya Kaskazini.
Hadi vita ya kwanza ya dunia idadi ya walowezi ikaongezeka wakaanza kudai madaraka ya kujitawala kama makoloni kadhaa ya Uingereza yenye walowezi Wazungu, kwa mfano Afrika Kusini, Kanada au Australia.
Koloni la kujitawala
Mwaka 1922 wawakilishi wa walowezi walidai madaraka ya kujitawala. Wengine walipendelea kuunganishwa na Afrika Kusini. Kura ilipigwa kati ya walowezi 34,000 juu ya swali la kuwa koloni la Uingrgeza lenye madaraka ya kujitawala au kuwa jimbo la tano la Afrika Kusini. Walio wengi walipendelea kuwa koloni lenye madaraka ya kujitawala.
Tangu 12 Septemba 1923 serikali ya Uingereza ilichukua utawala juu ya Rhodesia moja kwa moja ikawa koloni ya Uingereza na kampuni ilibaki na shughuli za kiuchumi. Wazungu walipewa serikali yao pamoja na kiwango cha kujitawala katika mambo ya ndani. Waziri mkuu wa kwanza alikuwa Charles Patrick John Coghlan tangu 1923 akifuatwa 1927 na Howard Unwin Moffat. Idadi ya walowezi wazungu ikaongezeka hasa baada ya vita kuu ya pili ya dunia na kufikia 270,000 mwaka 1970.
Hali ya Waafrika
Hali ya wenyeji Waafrika ilikuwa ya duni tangu uvamizi. Maeneo mapana yenye rutba yalitwaliwa na walowezi. Wenyeji wa sehemu zile walipaswa ama kukubali kama wafanyakazi kwenye mashamba ya Wazungu au kuhamia katika Rizavu za Waafrika. Hata hivyo umoja wa kisiasa na maendeleo ya kiuchumi zilionyesha pia maendeleo fulani upande wa Waafrika wenyeji kwa kuondoa vita za mara kwa mara na kuleta huduma za kwanza za afya na za elimu. Viongozi wa Wazungu Warhodesia waliamini ya kwamba wakati ujao lakini si karibuni sehemu ya Waafrika wangeanza kushirikiana nao katika uongozi wa koloni. Isipokuwa waliamini ni sharti wenyewe walipaswa kuamua ni lini Waafrika wangekuwa tayari kuanza kushirikana nao.
Wakati huohuo wanasiasa wazungu waliendelea kukaza sheria zilizoongeza uguma kwa Waafrika wengi. Sheria ya ardhi ya 1931 iligawa nchi katika maeneo ya wazungu na Waafrika lakini Waafrika walipata theluthi moja ya ardhi tu. Tangu 1936 kila Mwafrika wa kiume alipaswa kutembea na kitambulisho wakati wa kuzuru nje ya rizavu. Sheria ya 1951 (Native Land Husbandry Act) iliamua ya kwamba Waafrika wangekuwa na kiwango fulani cha ardhi na cha mifugo iliyotegemea mazimgira hasa rutba ya eneo. Lakini matokeo ya sheria yalibana uwezo wa Waafrika werngi kuendelea na kujenga maisha yao hivyo wakaongeza upinzani.
Mapambano ya uhuru kuanza
Baada ya vita kuu ya pili wazungu wa Rhodesia waliona maendeleo mengi lakini Waafrika walianza kusikitika zaidi. ANC ya Afrika Kusini ilienea hadi Rhodesia. Mwenyekiti wake nchini tangu 1957 alikuwa kijana Joshua Nkomo. ANC ilipopigwa marufuku 1959 Nkomo akaenda Uingereza akarudi 1960 na kuunda National Democratic Party of Zimbabwe (NDP) iliyopigwa marufuku 1961 akaunda ZAPU. Chama hiki kilifarakana mwaka 1963 ilhali ZANU ilijitenga chini ya Ndabaningi Sithole, na Robert Nugabe alijiunga baadaye na ZANU.
Rhodesia ya Wazungu
Mwaka 1965 serikali chini ya walowezi Wazungu ilitangaza uhuru wa nchi kutoka Uingereza kwa jina la Rhodesia. Hii ilikuwa chanzo cha vita ya msituni ya Rhodesia ambako majeshi ya ZIPRA (jeshi la ZAPU) na ZANLA (jeshi la ZANU) yalipigana na jeshi la Rhodesia.
Rhodesia haikutambuliwa na Ufalme wa Maungano (Uingereza) na nchi nyingine za Jumuiya ya Madola hivyo ilitangaza kuwa jamhuri na kujitenga kabisa na Uingereza. Nchi za nje zilianza kuweka vikwazo vya kiuchumi (sanctions) dhidi ya Rhodesia.
Vita ya msituni iliendelea. Majeshi ya ZIPRA na ZANLA yalikosa uwezo wa kushinda jeshi la Rhodesia lakini yalikuwa na nafasi ya kushambulia na kurudi baadaye katika makambi yao Zambia, Msumbiji na Angola. Kwa njia hii walilazimisha serikali ya Rhodesia kutumia pesa nyingi na kuita wanaume kati ya Wazungu kuhudumia jeshini kwa wiki kadhaa kila mwaka. Idadi kubwa zaidi ya askari wa Rhodesia walikuwa Waafrika waliojitolea. Vijana Wazungu wote walipaswa kuhudumua jeshini kwa mwaka mmoja halafu kuwa tayari kuitwa kwa wiki kadhaa kila mwaka.
Rhodesia-Zimbabwe na kushirikishwa kwa Waafrika wa ndani
Kuanzia 1976 Afrika Kusini (iliyotawaliwa bado ba serikali ya Apartheid) ilipunguza misaada yake kwa Rhodesia na serikali chini ya Ian Smith ilipaswa kujadiliana 1978 na viongozi Waafrika ndani ya Rhodesia ambao hawakushiriki katika vita ya msituni, walioongozwa na askofu Abel Muzorewa. Walipatana katiba mpya ambako wananchi wote walipewa haki ya kupiga kura, ilhali robo moja ya nafasi kwenye bunge na katika serikali zilitengwa kwa wawakilishi wa Wazungu wa Rhodesia.
Katika uchaguzi wa Machi 1979 Waafrika wote waliruhusiwa kushiriki mara ya kwanza. ZANU na ZAPU walikaribishwa kushiriki kwa mashariti ya kuacha mapambano ya vita, walikataa wakaita Waafrika wote kutoshiriki wakatangaza watashambulia hao watakaoshiriki. Hata hivyo zaidi ya asilimia 64 ya wanachi walishiriki, chama cha Muzorewa "United African National Congress " kilishinda. Muzorewa alikuwa waziri mkuu, Josiah Gumede alichaguliwa kuwa rais. Jina la nchi ikabadilika kuwa "Rhodesia-Zimbabwe".
Mapatano ya Lancaster House na mwisho wa Rhodesia
ZANU na ZAPU pamoja na nchi nyingi wa nje walikataa kukubali uhalali wa uchaguzi huu na mashambulio ya majeshi ya ZIPRA na ZANLA yaliendelea. Serikali za Marekani na Uingereza zilishawishi Muzorewa kutafuta maelewano na Mugabe na Nkomo. Katika hali hii serikali ya iliamua kuitikia wito wa Ufalme wa Maungano wa kukutana na wawakilishi wa ZANU na ZAPU pale Lancaster House, Uingereza. Mapatano ya Lancaster House yalileta mwisho wa Rhodesia-Zimbabwe.
Mapatano hayo yalisema - pande zote zitasimamisha matendo ya kivita - misingi ya katiba mpya ilikubaliwa - Zimbabwe-Rhodesia itarudi chini ya mamlaka ya Uingereza na kuitwa tena "Southern Rhodesia" - serikali itakuwa mkononi mwa gavana Mwingereza - uchaguzi mpya utatokea katika miezi ya kwanza ya 1980
Baada ya uchaguzi kwenye Februari 1980, Rhodesia Kusini ilikuwa jamhuri huru ya Zimbabwe.
Rais Robert Mugabe alipata umaarufu katika siasa kama mpiganaji dhidi ya ukoloni lakini pia kama aina ya dikteta aliyerudisha nyuma uchumi wa nchi hadi alipolazimika kustaafu mwaka 2018.
Richard Ofori
thumb|Richard Ofori Richard Ofori (alizaliwa 1 Novemba 1993), ni mchezaji wa soka wa Ghana ambaye anacheza kama kipa katika klabu ya Maritzburg United na timu ya taifa ya soka ya Ghana.
Kazi ya kimataifa
Pia Ofori alicheza vizuri mechi dhidi ya Iraq.
Kikonjo cha Pwani
Kikonjo ya Pwani (pia Kitiro) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakonjo, Wakajang na Watiro kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kikonjo ya Pwani imehesabiwa kuwa watu 125,000 ambao 50,000 ni Wakajang na 10,000 ni Watiro. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikonjo ya Pwani iko katika kundi la Kisulawesi-Kusini.
Mto Alalam
unapatikana nchini Uganda kati ya mkoa wa Kaskazini na mkoa wa Mashariki.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Davis Mwamunyange
Davis Mwamunyange (alizaliwa mwaka wa 1959 katika mkoa wa Mbeya) alikuwa Mkuu wa Jeshi la Ulinzi la Wananchi wa Tanzania.
Mammito Eunice
Eunice Wanjiru Njoki (anaejulikanaa kwa jina la Mammito; alizaliwa Nairobi, 18 Septemba 1993) ni Mkenya anayejihusisha na shughuli za uigizaji, uandishi, utangazaji na uchekeshaji
Davis Mwamunyange
Alichaguliwa na Rais wa Tanzania Jakaya Kikwete mwezi Septemba 2007. Kabla ya kuteuliwa kwake alikuwa Mkurugenzi Mkuu wa Serikali.
Mammito Eunice
Maisha ya awali na Elimu
Mammito hakuwahi kupata nafasi ya kumfahamu baba yake mzazi wala hakuwahi kujua hisia azipatazo mtu anapokua na baba. Mama yake, Nancy Njoki, alimlea na kumkuza peke yake. Alikulia katika makazi duni ya Kibera. . Alipata elimu yake ya msingi kutoka shule ya Laini Saba. Kupata mlo mmoja pekee ndani ya Kibera ililazimu kupambana. Kwasababu Maisha katika makazi haya yalikua na changamoto nyingi, mama yake alikuwa mkali sana na hakumruhusu acheze na watoto wa majirani.
Mammito alijiunga na darasa la kwanza katika shule ya msingi Laini Saba mwaka 2001. Alifanya mitihani yake ya KCPE mwaka 2007. Baada ya apo, alijiunga na shule ya sekondari ‘’Gatero Girls High School, Nyahururu’’ mwaka 2008 ambapo alisoma mpaka kidato cha tatu. Mwaka 2011 alibadili shule na kujiunga na Silanga Mixed Secondary School, Kibera ambapo huko alifanya mitihani ya KCSE mwaka 2011. Alisoma Elimu ya maendeleo ya jamii kutoka chuo kikuu cha Mount Kenya.
Christine Kamau
Christine Kamau ni msanii mpiga vyombo vya muziki kama vile tarumbeta wa nchini Kenya. Amekuwa akishiriki katika matamasha mbalimbali ya ndani na kutokea katika matoleo ya BBC ya ala za muziki wa Kiafrika.
Mammito Eunice
Maisha ya awali na Elimu
Baada ya hapo, mnamo mwaka 2015 Mammito alijiunga na chuo kikuu cha Mount Kenya (Mount Kenya University), alisoma na kupata astashahada ya maendeleo ya jamii. Akiwa chuo, alijiunga na kikundi cha uigizaji. Katika mojawapo ya maonyesho ya vipaji, ‘’ Nilisajili kama muimbaji, lakini nilipofika jukwaani, nikaaza kutoa vichekesho. Majaji walifurahia sana na walinipigia makofi kwa kusimama. Ni kwa wakati huo ndipo nilipogundua nina uwezo wa kuwa mchekeshaji." Alimaliza elimu yakw mwaka 2016.
Elizabeth Gupta
Maisha Yake
Tarehe 26 Februari 2011 aliolewa na mshiriki mwenzake Kevin Chuwang
Carolyne Wanjiku Tharau
Carolyne Wanjiku Tharau (anajulikana zaidi kama Wanjiku the Teacher au Teacher Wanjiku ) ni muandaaji wa filamu, muigizaji na mchekeshaji wa nchini Kenya.
Taaluma
Wanjiku alianza kung'ara katika maigizo ya vichekesho ya jukwaani katika kipindi maarufu cha Churchil Show na mwaka 2013 alipata zaidi ya watazamaji 200,000 katika mtandao wake wa YouTube,Mwaka 2014 aliondoka Churchil baada ya mkataba wake na churchil kuisha,Wanjiku aliendelea kuonekana katika majukwaa tofauti tofauti ya Kenya ikiwemo The Hot Seatand alionekana pia katika sherehe za kuzaliwa za Daniel akiwa kama muigizaji mgeni.
Mariashoni
ni kata ya kaunti ya Nakuru, eneo bunge la Molo, nchini Kenya.
Betty Manyolo
Wasifu wake
Betty Manyolo ni mtu wa Baganda, na ni mmoja kati ya watoto kumi. Amejifunza elimu kuhusiana na sanaa katika shule ya sanaa ya uchoraji Makerere. Baadaye katika kazi yake, alifanya kazi kama msanii wa Idara ya afya ya Uganda.
Kazi yake
Betty Manyolo alichora kitabu kiitwacho Awo olwatuuka.
Christine Kamau
Kamau ni mbobezi katika upigaji wa ala za jazz za kiafrika, ikijumuisha nyimbo zake za "Nakuru Sunshine", "Conversations" na nyimbo ya nane kwenye albamu yake This is for You. Baadaye alitoa nyimbo zake zilizojumuisha mitindo ya jazz na rumba.
Shule ya Wavulana Tabora
Shule ya Wavulana Tabora (maarufu kama Tabora boys au Tabora school) ni mojawapo ya shule kongwe nchini Tanzania.
Betty Manyolo
Maonyesho
Machapisho yake kadhaa ya linocut, pamoja na uchoraji mafuta, zilionyeshwa kupitia
Shule ya Wavulana Tabora
Shule hii ilianzishwa mnamo mwaka 1922. Ilikuwa moja ya shule 3 za serikali ya kikoloni kwa ajili ya wavulana Waafrika, hasa kwa watoto wa machifu. Hadi miaka ya 1950 hivi ilikuwa shule ya pekee ya serikali kwa ajili ya Waafrika iliyoendelea hadi mwisho wa sillabasi ya sekondari yaani dara sa la 12. Leo ni miongoni mwa shule za watoto wenye vipaji maalumu.
Miongoni mwa watu maarufu waliosoma katika shule hii ni Rashidi Kawawa, Kaluta Amri Abeid pamoja na baba wa taifa la Tanzania, Mwalimu Julius Nyerere. Kupata orodha fupi angalia hapa
Betty Manyolo
Maonyesho
Harmon Foundation kazi yake pia ilijumuishwa katika Maonyesho ya Kusafiri ya Taasisi ya  ya Watengenezaji wa kisasa wa Afrika kutoka  hadi
Mammito Eunice
Maisha ya awali na Elimu
Alipata jina la Mammito, kutoka kwa marafiki zake ambao walikua wanaitana Mammito.
2015 mpaka sasa
Baada ya chuo, Mammito alianza kutafuta kazi kama mtumishi wa uma, lakini hakufanikiwa kupata. Hakuwahi kufikiria kufanya uchekeshaji kama kazi yake. Lakini alipokosa kazi kabisa, aliomba nafasi kutoeza katika vipindi vya Churchill Show. . Kwa mara kadhaa, alishindwa kushawishi na alitolewa na kurudishwa kwa kukosa kujiamini na umiliki wa jukwaa, baadaye aliitwa tena kwani utani wake ulikuwa unachekesha sana. Hali hii iliendelea kwa muda mpaka alipopata nafasi. mwaka 2015.
Mwaka 2015 wakati wa maonyesho yake ya kwanza ndani ya Churchill Show, alikua na uoga mwingi sana, kiasi kwamba hakuna aliyecheka. "Ni kama vile nilikua natoa hotuba, hakukua na kitu zaidi ya mwangwi. Kuna mud ahata nilisahau mistari yangu, nikabaki kutazama hadhira na kuondoka jukwaani, nilidhalilika sana, nikabaki kulia tu."
Mwaka 2017, Mammito alikua kwenye ratiba ya kufanya maonyesho katika tamasha la Kigali International Comedy Festival lililofanyika Novemba.
Mwaka 2018 Mammito alishiriki katika onyesho la Anthony Bourdain maelezo ya Maisha yake. Mnamo Juni 2018, alitumbuiza katika Seka Festival Season 4 huko Kigali. Rwanda. Hiyo hiyo Juni 2018, alifanya maonyesho katika tamasha la East Africa Comedy Show lililofanyika Kenyatta International Convention Centre (KICC). Disemba 2018, alirudi tena Rwanda kufanya maonyesho wakati wa Evening of Laugh Comedy Show
Maisha yake
Mammito ana ndugu wawili. Mwaka 2018, alipiga picha akiwa na Edwin Butita, hii ilisababisha uvumi kwamba ana mimba. Kukanusha uvumi huo, alisema kwamba walipiga picha hiyo baada ya kutoka kupata mlo wa mchana.
Mammito ni Mkristo.
Fadhili William
Fadhili William Mdawida (Novemba 11, 1938 - Februari 11, 2001), ambaye mara nyingi hujulikana kama Fadhili William, alikuwa msanii wa kurekodi na mtunzi kutoka Kenya ambaye anajulikana zaidi kama mtu wa kwanza kurekodi wimbo wa Adam Salim " Malaika "  uliorekodiwa na bendi yake ya The Jambo Boys karibu 1963.
Fadhili William alizaliwa na Halima Wughanga na Ramadhan Mwamburi katika Wilaya ya Taita-Taveta karibu na Mombasa. Baba yake, ambaye alifariki Fadhili akiwa na umri wa miaka saba pekee, alikuwa mwanamuziki wa kitamaduni na kaka zake watatu – Ali Harrison Mwataku, Esther John na Mumba Charo – alikua mwanamuziki.
Alianza kuimba akiwa shule ya msingi huko Taita. Aliendelea na Shule ya Serikali ya Afrika, Pumwani jijini Nairobi. Kisha aliacha shule ya Sekondari ya Shimo la Tewa, akiwa kidato cha tatu na kujishughulisha na muziki.
Kiaxi
Kiaxi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kiaxi imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiaxi iko katika kundi la Kingwi.
Adrijus Glebauskas
Adrijus Glebauskas (alizaliwa 20 Novemba 1994) ni mrukaji wa juu wa Lithuania. Alimaliza wa tano katika mashindano ya Universiade ya Majira ya joto 2017, na akashinda medali ya shaba katika mashindano ya Universiade ya Majira ya joto 2019. Alishiriki pia katika Mashindano ya Ubingwa wa wenye umri chini ya miaka ishirini na tatu mwaka 2015, Mashindano ya Uropa ya 2018 na Mashindano ya Ndani ya Uropa ya 2019 bila kufika fainali.
Kuruka kwake bora zaidi ni mita 2.27, iliyofikiwa Juni 2019 huko Utena. Aliiboresha kwa mita 2.28 huko Palanga, iliyopatikana mnamo Julai 2019.
Historia ya Niger
Historia ya Niger inahusu eneo la Afrika Magharibi ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Niger.
Uchaguzi wa urais wa 2020-2021
Jaribio la mapinduzi lilifanyika usiku wa kuamkia Machi 31, 2021, siku chache kabla ya kuapishwa kwa Mohamed Bazoum, rais mteule.
Mnamo Aprili 2, 2021, Mohamed Bazoum aliapishwa na kuchukua madaraka.
Mto Madeira
thumb|Mto Madeira
Mto Madeira (kwa Kireno: Rio Madeira; kabla ya ukoloni uliitwa na wenyeji kwa jina asilia Cuyari: ) ni mto mkubwa katika Amerika Kusini. Una urefu wa km 3,250. Madeira ni sehemu ya mfumo wa Mto Amazonas ukichangia asilimia 15 ya maji yote ya mto huO.
Tabianchi ya beseni lake
300px|thumb|Beseni la Mto Madeira. Usimbishaji katika beseni la Madeira unacheza baina ya cm/m 2 75 na cm/m 2 300. Karibu na chanzo chake, Madeira ni mmoja kati ya mito mikubwa duniani ukibeba mkondo wa maji wa m 3 /s 18,000, takriban nusu ya kiasi cha Mto Kongo. Robo ya maji hayo inatiririka kwenye mitelemko ya milima ya Andes ya Bolivia.
Njia ya usafiri
Maji ndani ya mto Madeira hucheza sana; wakati wa mvua usawa wake unapanda juu mita 15, na meli kutoka baharini zinaweza kuingia hadi Porto Velho, Brazil, ambayo ni umbali wa kilomita 1800 kutoka Bahari Atlantiki. Lakini katika miezi ya ukame maji hupungua na mto unapitika kwa vyombo vidogo tu visivyoingia chini ya maji zaidi ya mita 2.
Amu Darya
Amu Darya (kwa Kiajemi: آمودریا) ni mto mkubwa katika Asia ya Kati. Unaundwa na muungano wa mito ya Vakhsh na Panj. Katika nyakati za zamani mto huo uliangaliwa kama mpaka kati ya Iran na Asia ya Kati. 300px|thumb|[[Beseni la Amu Darya.]]
Majina ya kihistoria
left|thumb|[[Daraja la pantoni kwenye Mto Amu karibu na Urgench.]] Mazingira ya mto huu yalikaliwa kwa milenia na watu wa makabila na mataifa waliobadilikabadilika wakitunza kumbukumbu katika maandiko. Kwa hiyo kuna majina mbalimbali yaliyohifadhiwa.
Zamani za Waarya waliohamia Uhindi kutoka Asia ya Kati takriban miaka 4000 iliyopita, mto ulitwa nao "Vaksu".
Wagiriki na Waroma wa Kale waliujua kwa jina la Oxos katika Kigiriki na Oxus katika Kilatini.
Mto Aligoi
unapatikana nchini Uganda kati ya mkoa wa Kaskazini na Mkoa wa Mashariki.
Amu Darya
Majina ya kihistoria
Jina la kisasa lina asili ya Kiajemi: limefanywa na maneno Amu na Darya. "Amu" (Amul, leo Türkmenabad) lilikuwa jina la mji kando ya mto uliokuwa kituo muhimu kwenye barabara ya hariri. "Darya" ni neno la Kiajemi kwa mto au bahari.
Njia ya mto
Chanzo cha maji yake ni hasa theluji ya barafuto mbalimbali katika milima ya Pamir inayolisha matawimto yanayoingia katika Amu Darya. Mto unabeba maji yake kaskazini ambako njia yake inaingia katika maeneo yabisi na hatimaye jangwani hadi kufika kwenye beseni la Ziwa Aral. Ziwa hilo lililishwa kwa milenia na maji ya Amu Darya. Lakini miradi mikubwa ya umwagiliaji iliyoanzishwa katika karne ya 20 ilipunguza kiasi cha maji kwenye mto; Ziwa Aral lilianza kupungua hadi kupotea na zaidi ya asilimia 90 ya eneo lake. Hata mto wenyewe haufiki tena ziwani bali unaishia jangwani kabla ya ziwa.
left|thumb|252x252px|Ramani ya eneo karibu na Bahari ya Aral. Mipaka ya Ziwa Aral ni za mwaka 1960. Hadi wakati ule asilimia 90 zimepotea. Urefu wa mto wote ni km 2400 na beseni lake ni eneo jumla ya km 2 534,739. Maji yote hutoka kwenye milima mirefu kusini ambapo hali ya hewa ya kila mwaka inaweza kuwa zaidi ya mm 1,000. Hata kabla ya kuanzishwa kwa miraddi mikubwa ya umwagiliaji, takriban asilimia 40 ya maji zilipotea jangwani kwa njia ya uvukizaji.
Kikoroni
Kikoroni (pia Kioengsongi) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakoroni kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kikoroni imehesabiwa kuwa watu 500 tu. Kwa vile Wakoroni wameanza kuacha lugha yao, Kikoroni iko hatarini mwa kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikoroni iko katika kundi la Kicelebiki.
Rio Negro (Amazon)
thumb|Mto Rio Negro unapoishi kwenye [[mto Amazonas]] Rio Negro ni mto ambao unapitia msitu wa mvua wa Amazonas katika kaskazini-magharibi ya Brazil, kwenye jimbo la Amazonas.
Unaitwa Negro (Kihispania na Kireno kwa "nyeusi") kwa sababu maji yake yanabeba vyembe vya ardhi ambavyo hufanya maji yaonekane kama chai. Ni mto mkubwa wa maji meusi duniani.
Rio Negro ndiye tawimto kubwa zaidi la mto Amazonas upande wa kushoto (kadiri inavyoelekea bahari). Huanza huko Kolombia na kuishia kwenye Amazonas.
Rio Negro ina utajiri mkubwa wa spishi tofauti. Karibu aina 700 za samaki zimeorodheshwa katika beseni la mto, na imekadiriwa kuna jumla ya spishi 800- 900 za samaki. Kati ya hizo ni nyingi ambazo ni muhimu katika biashara ya samaki wa kufuga nyumbani.
Amu Darya
Historia
Amu Darya iliitwa Oxus na Wagiriki wa zamani. Katika nyakati za zamani, mto Anu arya ulizingatiwa kama mpaka kati ya Irān na Turan (Asia ya Kati).
Beseni la Am Darya lilikuwa mara nyingi kama mpaka baina ya tamaduni na milki kubwa. Kwa mfano milki ya Aleksander Mashuhuri ilipata hapa mpaka wake wa kaskazini-mashariki, na milki ya Chingis Khan ilikuwa hapa na mpaka wake wa kusini.
Barabara ya hariri kutoka China kwenda Mashariki ya Kati ilitumia bonde la Amu Darya na kuwezesha ukuaji wa miji tajiri.
Katika karne ya 19 Urusi uliingiza Asia ya Kati katika milki yake. Nafasi yake ilichukuliwa na Umoja wa Kisovyeti kwa miongo mingi ya karne ya 20. Katika mfumo wa uchumi wa kikomunisti maji ya Amu Darya yalitumiwa kubadilisha nyika yabisi za Asia ya Kati kuwa nchi ya kilimo. Miradi mikubwa ya umwagiliaji ilipeleka maji yake mbali, hasa kwa kuwezesha mashamba makubwa ya pamba. Mifereji wa Qaraqum, Karshi na Bukhara ilikuwa kati ya njia kubwa zilizojengwa za kupeleka maji ya mto hadi mashamba yale. Katika itikadi ile hifadhi ya mazingira haikuwa na umuhimu sana. Mifereji haikufunikwa, hivyo kuongeza upotevu wa maji kwa njia ya uvukizaji.
Baada ya kuporomoka kwa ukomunisti beseni la Amu Darya liligawiwa kwa nchi mpya tofauti na usimamizi wa miradi haukuwa mzuri. Upotevu wa maji uliongezeka kwa sababu saruji ya mifereji iliyozeeka ilianza kuvunjika na hivyo kupotea maji zaidi.
600px|thumb|center|Amu Darya ikipita jangwani.
Halima Ally
Halima Ally (alizaliwa 8 Aprili 1987) ni mwigizaji wa filamu za Kitanzania (Bongo movie).
DJ Fita
Kelvin Peter Wanjohi (alizaliwa 21 Agosti 1994) anajulikana kitaaluma kama DJ Fita, ni DJ wa Kenya, mtayarishaji wa muziki na mwandishi wa habari kutoka Thika. Anajulikana zaidi kwa kuchanganya muziki wa pop wa Kenya. DJ Fita pia ni mwanachama wa Fitemba . Aliteuliwa kama VJ of the Year 2015 wakati wa Tuzo za kila mwaka za Stylus DJ.
Maisha ya mapema na elimu
DJ Fita alizaliwa Makongeni Estate Thika. Alihitimu na stashahada ya Tehama kutoka Chuo Kikuu cha Kilimo na Teknolojia cha Jomo Kenyatta na shahada ya Usalama wa Habari na Uchunguzi wa Uchunguzi kutoka Chuo Kikuu cha KCA.
Kazi
DJ Fita alitengeneza remix isiyo rasmi ya Kookoo na Elani kwenye SoundCloud mnamo 2014. Baadae alijiunga na EDM Kenya, tovuti ya kijamii ambayo inakuza wasanii wa muziki wa House kutoka Kenya.
Mnamo Julai 2016, DJ Fita alitoa nyimbo mpya akatoa remix rasmi ya "Doing It Right" na DJ Nruff mnamo tarehe 11 Julai 2016. Muda mfupi baadaye, alishiriki katika Chemistry remix Challenge na Tetu Shani. nyimbo hiyo walishirikisha watayarishaji 36 kutoka maeneo yote nchini Kenya, na kuifanya kuwa mojawapo ya nyimbo bora za Vuguvugu la Nu-Nairobi na mojawapo ya nyimbo kuu zaidi kwenye SoundCloud ya Kenya mwaka wa 2016. Remix ya DJ Fita ni wimbo wa kwanza kushiriki wikendi mbili mfululizo kwenye sehemu ya The Undercover kwenye kipindi cha Weekend Breakfast kwenye Homeboyz Radio; anashiriki rekodi hii na Hendrick pekee.
Mto Magdalena
300px|thumb|Delta ya Mto Magdalena. 300px|thumb|Ramani ya beseni la Mto Magdalena. Mto Magdalena ni mto muhimu zaidi katika magharibi ya Kolombia. Una urefu wa km 1,538. Njia yake inafuata mwelekeo kutoka kusini kwenda kaskazini. Karibu asilimia 80 ya wakazi wa Kolombia huishi kwenye kingo za mto huu au mmoja wa matawimto yake, pamoja na Barranquilla ambayo ni jiji kubwa la Kolombia.
Mto huo unaweza kutumumiwa na meli hadi mji wa Honda uliopo mnamo km 1,000 kutoka mdomo wake baharini.
Pale Honda kuna maporomoko ya maji yasiyopitika. Baada ya kizuizi hiki mto unaweza kutumiwa tena na meli za mizigo kwa km 240 za ziada.
David Alaba
thumb|308x308px|david alabaMchezaji wa timu ya taifa Austria David Olatukunbo Alaba (alizaliwa 24 Juni 1992) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa timu ya taifa Austria ambaye anacheza klabu ya Ujerumani Bayern Munich.
Kama mchezaji mwenye manufaa sana, Alaba amecheza katika majukumu mengi, ikiwa ni pamoja na katikati yaani ulinzi wa kati, upande wa kulia na wa kushoto.
Historia ya Ethiopia
Historia ya Ethiopia inahusu eneo la Afrika Mashariki ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Shirikisho ya Ethiopia.
Ni nchi ambayo ina historia ya pekee Afrika na hata duniani kwa ujumla.
Ethiopia ni nchi pekee ya Afrika ambayo haikutawaliwa na wakoloni wakati walipong’ang’ania Afrika. Kabla ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia Ethiopia ilivamiwa na Waitalia (1936) lakini ilipata uhuru wake tena baada ya miaka michache.
Historia ya awali
Historia ya binadamu katika Ethiopia ilianza mapema kabisa. Mifupa ya kale kabisa ya viumbe jamii ya watu imepatikana katika nchi hii kwa sababu zilihifadhiwa katika mazingira yabisi ya nchi.
Wataalamu wengi huamini ya kwamba Ethiopia (pamoja na Kenya na Tanzania) inaweza kuwa mahali ambako watu wa aina ya Homo Sapiens walianza kupatikana duniani.
Kuna mabaki mbalimbali ya kiutamaduni yanayochunguzwa na akiolojia, lakini sehemu kubwa ya nchi haijaangaliwa bado kitaalamu. Inaonekana kwamba katika karne za K.K. kulikuwa na uhusiano wa karibu na Uarabuni kwa sababu lugha za Kiethiopia ni karibu na lugha za upande mwingine wa Bahari ya Shamu. Inaaminiwa kwamba watu kutoka Uarabuni Kusini walihamia Ethiopia na kuleta lugha yao huko.
Biblia ina taarifa juu ya ziara ya malkia wa Sheba aliyemtembelea mfalme Suleimani wa Yerusalemu. Milki ya Sheba imedaiwa kuwepo ama Ethiopia ama Yemen na wengine huamini ya kwamba ilikuwa dola la pande zote mbili za mlangobahari wa Bab el Mandeb unaotenganisha Eritrea ya leo na Uarabuni Kusini.
Historia ya kale
Milki ya kwanza ya Ethiopia inayoweza kutajwa kutokana na mabaki ya majengo na maandishi ilikuwa milki ya D'mt (pia: Da'amot) katika Ethiopia ya kaskazini pamoja na Eritrea ya leo. Kuna mabaki ya hekalu la Yeha pamoja na makaburi ambako majina ya wafalme kadhaa yamehifadhiwa kwa maandishi kwenye mawe. Lugha ilikuwa karibu sana na lugha za kale za Uarabuni. Ilikuwa na athira juu ya sehemu za kaskazini ya Ethiopia kwa kipindi kikubwa cha milenia ya 1 KK.
Ilifuata milki kubwa ya Aksum, iliyoanzishwa wakati wa kuzaliwa Yesu. Ufalme wa Aksum ulikuwa milki ya kwanza kutawala maeneo makubwa ya Ethiopia. Nabii Mwajemi Mani aliuweka Ufalme wa Aksum kwa utukufu sawa na Roma, Uajemi na Uchina kama nchi zilizokuwa na nguvu duniani karne ya 3 BK, wakati yeye alipoishi.
Ilikuwa karne ya 4 BK ambapo Frumentius, mtu Msiro-Mgiriki aliyekuwa amepotelea baharini kutokana na kuzama kwa jahazi, alishikwa na Wahabeshi na kupelekwa kortini na baadaye kumuongoa mfalme Ezana kuingia Ukristo. Kwa hiyo Wahabeshi wakampa jina Abba Selama. Kwa muda mfupi dini hiyo mpya ilienea kote.
Mara nyingi karne ya 6 Aksum ilitawala eneo la Yemeni ng'ambo ya Bahari ya Shamu.
Aksum ilistawi hasa kutokana na biashara kati ya Mediteranea na Bara Hindi iliyopita kwenye mlangobahari wa Bab el Mandeb ikatumia bandari ya Adulis (karibu na Massawa ya leo nchini Eritrea).
Uenezi wa Uislamu ulivuruga biashara hiyo na Aksum ilipoteza utawala juu ya pwani. Kuporomoka kwa uwezo wa kibiashara kunaonekana katika kusimamishwa kwa uchapaji pesa ya wafalme wa Aksum katika karne ya 7. Nchi ilishambuliwa pia kutoka milki za barani.
Mabaki ya ufalme wa Aksum yaliharibiwa mnamo mwaka 900 wakati na malkia Gudit (au Judith) aliyekuwa ama Myahudi ama kiongozi wa makabila ya Kipagani kutoka nyanda za juu.
Milki ya Ethiopia
Kiongozi wa kabila la Agaw alimwoa binti wa mfalme wa mwisho wa Aksum akaanzisha nasaba ya Zagwe na kuunda upya ufalme wa Kikristo katika nyanda za juu. Kitovu cha ufalme huu kilipelekwa zaidi mbali na pwani.
Nasaba hii ilipinduliwa mnamo 1270 na Yekuno Amlak aliyetumia jina la kifalme Tasfa Iyasus. Alianzisha nasaba iliyojiita "Wa Suleimani" kwa kudai ilikuwa ukoo wa mwana wa mfalme Suleimani na malkia wa Sheba. Tasfa Iyasus alitumia cheo cha Negus Negesti ("Mfalme wa Wafalme").
Enzi ya Mfalme Lebna Dengel, Ethiopia iliweza kuwasiliana na nchi za Ulaya na kudumisha ubalozi na nchi kama Ureno. Lakini, Mfalme Susenyos alipojiunga na Kanisa Katoliki mwaka 1622, chakari na misukosuko ilifuata. Wamisionari Wajesuiti walichukiwa na waamini wa Kanisa la Ethiopia, na katika hiyo karne ya 17 Susenyos mwana wa Mfalme Basil aliwafukuza wanamisheni hao.
Baadaye Waoromo wakaanza kuasi amri ya Kanisa la Ethiopia na kutafuta njia za dini yao, eneo hili la Uhebeshi.
Mambo hayo yote yalifanya Ethiopia itengwe miaka ya 1700. Wafalme wakawa kama wakurugenzi, ambao waliamriwa na masharifu kama Ras Mikael Sehul wa Tigrinya. Ethiopia ilitoka kutoka utengo kwa kufuatia misheni ya Uingereza kufika Ethiopia na kukamilisha muungano kati ya nchi hizi mbili; lakini, hadi milki ya Tewodros II ndipo Ethiopia ilipoanza tena shauri za Duni.
thumb|250px|left|Mashujaa Ethiopia miaka ya 1800.
Miaka ya 1880 ilikuwa miaka ya Ulaya kung’ang’ania ukoloni Afrika ambapo Waitalia na Waingereza walitafuta kutawala eneo la Assab, bandari iliyoko karibu na mdomo wa bahari ya Shamu. Bedari ya Kusini, karibu na kiingilio cha bahari ya Shamu, ilinunuliwa na Waitalia kutoka sultani mwenyeji Machi 1870 ambayo mwaka 1882 ilizaa koloni la Eritrea.
Haya yalizua magombano kati ya Waethiopia na Waitalia na Vita vya Adowa mwaka 1896, ambapo Waethiopia walishtua dunia kwa kupiga nguvu za wakoloni na kulinda madaraka yao kwa uongozi wa Menelik II. Italia na Ethiopia zilisaini mkataba wa amani tarehe 26 Oktoba 1896.
Karne ya 20 hadi leo
Karne ya 20 miaka ya kwanzakwanza ilimilikiwa na Mfalme Haile Selassie I, aliyechukua nafasi ya kuendeleza Ethiopia mpaka uongozi wake ulipokatizwa kwa Vita vya pili vya Uhabeshi na Waitalia (1936). Waingereza na wazalendo wa Jeshi la Ethiopia wakakomboa nchi mwaka 1941, na Waingereza kukiri madaraka ya Ethiopia kwa mkataba wa Uingereza na Ethiopia mnamo Desemba 1944.
Milki ya Haile Selassie ilikoma mwaka 1974, ambapo wazalendo Wakomunisti ("Derg") walimpindua na kuanzisha serikali ya kikomunisti. Hii ilifuatwa na msukosuko wa kupindua serikali, vita na migogoro pamoja na ukame na shida za wakimbizi.
Mwaka 1977 Somalia ilivamia eneo la Ogaden (Vita vya Ogaden), lakini Ethiopia iliweza kuwafukuza Wasomali kwa msaada wa vifaa vya kijeshi vya Urusi, na majeshi ya Kuba, Ujerumani wa mashariki na Yemeni. Usaidizi mwingi kutoka Nchi za Kikomunisti uliwezesha Ethiopia kudumisha mojawapo ya majeshi kubwa Afrika.
Lakini hii haikuzuia ukereketwa wa jimbo la Eritrea na Tigray, ambapo ukame wa mwaka 1985 na mapinduzi ya siasa hasa kwa Kambi za Ujamaa, zilileta uongozi wa Derg 1991 kukoma. Chama cha kukomboa Eritrea (EPLF) na Chama cha Mapinduzi cha Kidemokrasi Ethiopia (EPRDF), ziliungana kukomboa Ethiopia, wengi wa wanamgambo wakiwa wakombozi wa Eritrea.
Mwaka 1993, jimbo la Eritrea ukawa huru kutoka Ethiopia, kufuatia kura ya maoni iliyofanywa ili kumaliza vita hii iliyodumu miaka 20, mojawapo kati ya migogoro ya muda mrefu zaidi Afrika.
Mwaka 1994, Ethiopia kaiweka Katiba mpya ambayo ilileta uchaguzi wa kidemokrasia.
Mwaka 1998 magombano ya mipaka na Eritrea yalileta Vita vya Eritrea na Ethiopia ambayo ilidumu hadi Juni 2000. Vita hivi vilileta uvivu wa uchumi na nguvu ya muungano unaongoza nchi.
Serikali ya Majimbo ya Demokrasia ya Jamhuri ya Ethiopia ilichukua mamlaka mnamo Agosti 1995. Rais wa kwanza Negasso Gidada. EPRDF ikaongoza serikali na Waziri Mkuu Meles Zenawi ambaye ameunga mkono majimbo ya kikabila, na kuwapa madaraka viongozi wa kikabila. Ethiopia sasa ina maeneo 9 ambayo yana serikali ya madaraka ya shirika, na hata majimbo haya yanakubaliwa kutoza ushuru na kutumia akiba ya ushuru. Hii aina ya serikali imefanya Waethiopia kupata uhuru wa siasa lakini Uhuru wa idhaa na gazeti bado umefinyiliwa.
Serikali ya Zenawi ilichaguliwa tena mwaka 2000 kwa uchaguzi wa kwanza wa Kidemokrasia, Rais akiwa Girma Wolde-Giorgis.
Kutoka 1991, Ethiopia imetafuta urafiki zaidi na Marekani na Umoja wa Ulaya, ili kuweza kukopa pesa za kusaidia uchumi wake na pia kutoka Benki ya Dunia.
Mwaka 2004, serikali ilianza kuhamisha watu kutoka maeneo ya ukame wakisema hii itazuia njaa. .
Katika Uchaguzi wa Ethiopia, 2005 EPRDF ilitokea iking’ang’ania uongozi. Tarehe za kwanza za Juni na tena Novemba, polisi kwa amri ya EPRDF wakafyatua risasi na kuua watu kwa maandamano yaliyokuwa yakipinga matokeo ya kura.
Marko Grujić
thumb|Marko Grujić. Marko Grujić (alizaliwa 13 Aprili 1996) ni mchezaji wa soka wa Serbia ambaye anacheza kama kiungo katika klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza Liverpool F.C. na timu ya taifa ya Serbia.
Historia ya Ethiopia
Karne ya 20 hadi leo
Ni kwamba vyama vya upinzani vililalamika kwamba EPRDF iliiba kura na kuwazisha wananchi na kusema baraza 299, wapata hitilafu ya wizi wa kura. Hayo yote yalichunguzwa na Watazamaji wa Uchaguzi wa kimataifa na pia Kamisheni ya Uchaguzi Ethiopia.
Marko Grujić
Mzaliwa wa Belgrade, Grujić alianza kazi yake na klabu yake ya Red Star city huko Belgrade. Alicheza mechi yake ya kwanza mwaka 2013, na alishinda cheo cha SuperLiga katika msimu wake wa mwisho na Red Star kabla ya kukamilisha hoja ya £ 5.1 million kwa Liverpool.
Grujić ni kimataifa wa Kiserbia, na aliwakilisha Serbia kila ngazi ya vijana kutoka chini ya 16 hadi juu kabla ya kufanya kamili yake ya kimataifa ya mwezi Mei 2016. Alikuwa sehemu ya upande wa Kiserbia ambao ulishinda Kombe la Dunia chini ya miaka -20 mnamo mwaka 2015.
Historia ya Ethiopia
Karne ya 20 hadi leo
Matokeo ya uchunguzi huo kama haijatokea mnamo Juni 2005, wanafunzi wa chuo kikuu walianza maandamano wakisaidiwa na wanamgambo wa Muungano wa Vyama vya Upinzani. Lakini serikali kwa kutoa amri ya kukomesha maaandamano, mnamo 8 Juni, watu 26 waliuliwa mjini Addis Ababa kwa msukosuko wa maandamano na wengine wengi kushikwa.
Mnamo 5 Septemba 2005, Kamisheni ya Uchaguzi Ethiopia, ilitoa matokeo na kusema kwamba (EPRDF) kashinda uchaguzi na kwa hiyo iongoze serikali. Lakini vyama vya upinzani viliongezea viti bungeni kutoka 12 mpaka 176. Muungano wa umoja na demokrasia ulishinda viti vyote vya Addis Ababa, kwa Bunge la Taifa na Baraza la mtaala.
Mnamo 14 Novemba, Bunge la Ethiopia lilipitisha mkataba kuimarisha Kamisheni huru na kuchunguza visa vya 8 Juni na tarehe 1 na 2 Novemba. Februari 2006 Waziri mkuu wa Uingereza Tony Blair, alitamka kwamba, EPRDF kashinda kura, lakini angetaka kuona Ethipia ikitatua shida zake yenyewe na iendelee katika njia ya demokrasia.
Kiadi
Jina la Kiadi laweza kurejea lugha tofauti, k.m.
Mto Atega
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kikowiai
Kikowiai (pia Kiadi au Kinamatota) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakowiai kwenye visiwa vya Papua, Namatote na Adi na vinginevyo. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikowiai imehesabiwa kuwa watu 600 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikowiai iko katika kundi la Kibomberai.
Kasama
ni mji wa Zambia katika Mkoa wa Kaskazini.
Mwaka 2010 ulikuwa na wakazi 101,845.
Wilfrid wa Ripon
Wilfrid wa Ripon au wa York (tahajia asili: Wilfrith ; Northumbria, 633 hivi – Oundle, Northamptonshire, 709 hivi) alikuwa mmonaki Mbenedikto, halafu abati na hatimaye askofu wa York, Uingereza kwa miaka 45 kuanzia mwaka 664, ingawa alilazimika mara kadhaa kuacha jimbo lake hilo kwa wengine.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 24 Aprili au 12 Oktoba.
2031
Makala hii inahusu mwaka 2031 BK (Baada ya Kristo).
Mto Alito (Uganda)
unapatikana nchini Uganda kati ya mkoa wa Kaskazini na Mkoa wa Mashariki.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Alyek
unapatikana katika mkoa wa Kaskazini, nchini Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Biashara (Naivasha)
ni kata ya kaunti ya Nakuru, eneo bunge la Naivasha, nchini Kenya.
Mto Awicpalaro
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
2015 KK
Makala hii inahusu mwaka 2015 KK (kabla ya Kristo).
Yemi Osinbajo
Oluyemi Oluleke Osinbajo (* 8 Machi 1957) ni wakili na mwanasiasa nchini Nigeria. Tangu 29 Mei 2015 alikuwa makamu wa rais wa Nigeria Muhammadu Buhari. Yeye ni pia wakili, mwanasheria aliyefundisha kwenye chuo kikuu alishika vyeo mbalimbali katika idara ya sheria ya Jimbo la Lagos anakotoka.
WhatsApp
WhatsApp ni mtandao wa kijamii unaotumika kutuma ujumbe wa maneno, sauti, picha au video unaomilikiwa na kampuni ya Facebook.
Yemi Osinbajo
Maisha ya binafsi
Yemi Osinbajo alizaliwa mwaka 1957 mjini Lagos. Alimwoa Dolapo Soyode Osinbajo aliye mjukuu wa Obafemi Awolowo. Wana watoto watatu.
WhatsApp
WhatsApp inatumiwa hasa kwenye simu za mkononi ingawa inaweza pia kutumika kwenye kompyuta.
Yemi Osinbajo
Elimu
Yemi Osinbajo alisoma ngazi ya msingi kwake Lagos na 1969–1975 alikuwa kwenye shule ya sekondari ya Igbobi College Yaba, Lagos, Nigeria. 1975–1978 alianza masomo ya sheria kwenye Chuo Kikuu cha Lagos hadi kufikia digrii ya kwanza. Halafu akashiriki katika utumishi wa vijana kwa umma (kama JKT ya Tanzania) kulingana na sheria ya Nigeria alipokuwa mshauri wa kisheria katika mkoa wa Bondel. Kutoka hapo aliendelea kusoma Uingereza kwenye London School of Economics alipopata digrii ya pili ya sheria mwaka 1981.
WhatsApp
Mwanzoni watumiaji walikuwa wanaweza kuwasiliana na watumiaji wengine mmoja mmoja au katika kundi lakini toka Septemba 2017 WhatsApp ilitangaza kuanzisha utaratibu wa makampuni kuwasiliana na wateja wao.
Teknolojia hii ilianzishwa na kampuni ya WhatsApp Inc. ya Mountain View, California ambayo baadaye ilinunuliwa na Facebook mnamo Februari 2014 kwa gharama ya dola za Kimarekani bilioni 19.3.
Hadi Februari 2018, WhatsApp ilikuwa na watumiaji zaidi ya bilioni moja na nusu.
Teknolojia hii imeimarika katika nchi kadhaa kama vile Brazili, India, nchi kadhaa za Ulaya kama vile Uingereza na Ufaransa.
Huduma ya kutumia WhatsApp kupiga simu ilianza kutumika Februari 2015. . Tarehe 14 Novemba 2016 WhatsApp ilianzisha huduma ya kupiga simu kwa video kwa simu zinazotumia android, simu za iPhone na Windows.
Joseph Attamah
thumb|288x288px|Joseph Attamah. Joseph Larweh Attamah (alizaliwa 22 Mei 1994) ni mchezaji wa soka wa Ghana ambaye anacheza kama beki wa klabu ya Uturuki iitwayo İstanbul Başakşehir F.K.
Kazi ya klabu
Alizaliwa Ghana, Attamah alianza kazi yake na klabu ya vijana wa Tema ya ambapo alicheza mechi 15 za Ligi Kuu bila faida.
Yemi Osinbajo
Mwanasheria
Baada ya kurudi aliajiriwa mwaka 1981 kuwa mwalimu wa sheria kwenye Chuo kikuu cha Lagos akaendelea hadi 1986. 1988 - 1992 alikuwa mshauri wa mwanasheria mkuu wa Nigeria.
1997 hadi 1999 alikuwa profesa wa shria na mkuu wa idara ya sheria Lagos. Kutoka hapa aliitwa kuhudumia kama mwanashaeria mkuu mwenye cheo cha waziri katika serikali ya Jimbo la Lagos.
2007 - 2013 alirudi Chuo Kikuu cha Lagos kama profesa. Tangu 2007 aliingia katika kampuni ya mawakili Simmons Cooper Partners (Barristers and Solicitors), Nigeria.
Siasa
Wakati wa kuundwa kwa chama kipya cha All Progressives Congress (APC) mnamo 2013 Yemi aliombwa kutunga ilani ya uchaguzi ya chama na pamoja na wengine alitoa manifesto iliyoitwa "Roadmap to a New Nigeria". Ahadi muhimu zilikuwa milo ya bure kwa wanafunzi shuleni, malipo ya serikali kwa wazazi maskini wakipeleka watoto wao shule na kuwapatia chanjo. Kulikuwa pia na mipango ya kuunda nafasi za kazi kwa vijana.
Mwaka 2014 mgombea wa urais wa All Progressives Congress jenerali mstaafu Muhammadu Buhari alimtangaza Osinbajo kama makamu wake kwa uchaguzi wa 2015.
Baada ya ushindi wa Buhari aliapishwa pamoja na makamu wake tarehe 29 Mei 2015.
Joseph Attamah
Kazi ya klabu
Mnamo Agosti 2014 alihamia nje ya nchi kwa mara ya kwanza kujiunga na klabu ya Adana Demirspor nchini Uturuki.
Kazi ya Kimataifa
Attamah sasa anacheza rasmi katika timu ya taifa ya Ghana; alicheza katika Kombe la Dunia la Jumuia ya Madola mwaka 2013, akifunga goli moja.
Lake View
ni kata ya kaunti ya Nakuru, eneo bunge la Naivasha, nchini Kenya.
Mbala
ni mji wa Zambia katika Mkoa wa Kaskazini.
Hells Gate
ni kata ya kaunti ya Nakuru, eneo bunge la Naivasha, nchini Kenya.
Kilema (maadili)
Kilema (kwa Kiingereza: vice, kutoka Kilatini vitium, yaani kasoro), katika maadili, kinafafanuliwa kama zoea la kutenda mabaya ya aina fulani. Kadiri mtu anavyorudia kulitenda, kilema husika kinaimarika ndani yake.
Mapokeo ya Kikristo yameorodhesha kati ya vilema vyote vile vikuu vilivyo mizizi ya dhambi zote :
Kilema tawala
Thoma wa Akwino na wengineo wamefundisha kwamba kila mtu anaelekea zaidi kilema kimojawapo. Hicho kilema kinatawala vingine pamoja na namna yake ya kuona, kupima, kuhisi, kutaka na kutenda.
Kilema tawala kinahusiana na silika, ambayo ni kawaida yake kuelekea upande mmoja. Kuna silika ambazo zinaelekea uzembe, ulafi na uzinifu; nyingine zinaelekea hasira na kiburi. Ndiyo sababu zinahitaji kukamilishwa na maadili mbalimbali, yanayotuwezesha kutenda kadiri ya akili na imani katika nafasi na kwa watu tofauti. Hatupandi sote upande uleule kuelekea kilele cha ukamilifu; wenye silika ya upole wanatakiwa kujipatia nguvu kwa sala, neema na maadili; kumbe walio na nguvu kiumbile wanatakiwa kujifanya wapole kwa msaada wa neema.
Kabla tabia haijabadilika hivyo hatua kwa hatua, kilema tawala cha kila mmoja kinajitokeza mara nyingi. Ndicho adui wa ndani anayeweza kuangamiza kazi ya neema; ni kama ufa katika ukuta unaoonekana imara, kumbe sio: tikisiko la nguvu linaweza kuubomoa. Kilema tawala ni cha hatari zaidi kwa sababu mara nyingi kinaathiri sifa bora ya mtu, yaani elekeo jema la umbile lake linalokusudiwa kustawishwa na kuinuliwa na neema. Mmoja anaelekea kuwa mpole, lakini ikiwa kilema chake tawala (pengine ni uzembe) kinaugeuza upole kuwa udhaifu unaoruhusuruhusu maovu yatendeke tu, atafikia hatua ya kukosa nguvu yoyote. Kinyume chake mwingine anaelekea kuwa hodari, lakini akikubali kutawaliwa na hasira, nguvu yake itatumika kwa ukatili na kusababisha vurugu za kila aina, k.mf. kugombana badala ya kushirikiana na wengine.
Pamoja na kilema tawala ndani ya kila mmoja mna mvuto maalumu wa neema ambao kwa kawaida unaanza kukamilisha yaliyo bora katika umbile lake, halafu unaenea kwa yasiyo bora. Shetani analenga kustawisha zaidi na zaidi kilema tawala kiusonge mvuto maalumu wa neema ndani ya mtu. Hivyo tunaweza kuhisi hasara ambayo huenda ikatupata tusipokesha kushinda kilema hicho, ambacho ni kama mdudu anayekula tunda zuri ndani kwa ndani.
Kutambua kilema tawala
Ni muhimu tukitambue tusijidanganye. Ujuzi huo unahitajika zaidi kwa sababu Shetani anakijua fika na kukitumia ili kuvuruga ndani mwetu na kandokando yetu. Katika ngome ya maisha ya Kiroho, inayolindwa na maadili mbalimbali, kilema tawala ni kama sehemu dhaifu isiyolindwa. Basi, tukitambuaje? Kwa wanaoanza ni rahisi wakiwa wanyofu, ila baadaye kinaelekea kufichama na kujidai ni adili: kiburi kinajidai ni moyo mkuu, na uzembe unajidai ni unyenyekevu. Hata hivyo ni lazima tukifichue ili tupambane nacho, la sivyo hatutakuwa na maisha halisi ya Kiroho.
Kwanza tunapaswa kumuomba Mungu atuangazie: “Bwana, unijulishe vizuio ambavyo, kwa kujua au kutojua, ninazuia kazi yako ndani yangu; halafu unipe nguvu ya kuviondoa, na nisipofanya hivyo kwa bidii, tafadhali uviondoe mwenyewe, hata kama itanipasa kuteseka. Sitaki lingine isipokuwa wewe, Bwana, ambaye peke yako ni wa lazima kwangu. Unijalie maisha yangu hapa duniani yawe kama mwanzo wa uzima wa milele”. Kisha kuomba hivyo kwa unyofu, tunapaswa kujitafiti kwa makini kwa kujiuliza: tunapoamka au kubaki pweke mahangaiko yetu ya kawaida, mawazo na matamanio yetu yanaelekea wapi? Katika kufanya hivyo tukumbuke kuwa kilema kinachotawala kwa urahisi maono yetu yote kinajidai ni adili na kutuzuia tusitubu, ilivyomtokea Yuda Iskarioti asiyejua wala kutaka kutawala uroho. Tunapaswa pia kujiuliza juu ya chanzo cha kawaida cha huzuni na furaha yetu, sababu kuu ya matendo yetu, asili ya kawaida ya dhambi zetu, hasa zile ambazo zinajirudiarudia au kudumu muda fulani kama kwa kupinga neema. Tunapaswa kujiuliza tena kiongozi wetu wa Kiroho anawaza nini kuhusu kilema chetu tawala. Pengine ameshakitambua na kujaribu kusema nasi juu ya hicho, lakini tukajitetea. Hiyo ni rahisi kwa sababu kilema tawala kinachochea maono yote, na kuitikia kwa dharau, hasira au utovu wa subira, kwa kuwa hakitaki kutambulikana na kupingwa. Hivyo jirani akitukosoa kuhusu hicho, pengine tunajibu, “Naweza kuwa na vilema vyote, isipokuwa hicho”. Tunaweza kutambua kilema tawala hata kwa kuzingatia vishawishi ambavyo adui anavisababisha mara nyingi zaidi ndani mwetu, kwa sababu ni kawaida yake kutushambulia hasa upande huo dhaifu. Hatimaye, tunapowaka juhudi kweli, mianga ya Roho Mtakatifu inatuomba sadaka hasa katika hicho.