cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ustawi wa Jamii
Ustawi wa Jamii ni aina ya msaada wa serikali unaolenga kuhakikisha kwamba wanajamii wanaweza kukidhi mahitaji ya msingi ya binadamu kama vile chakula,malazi na makazi.
Usalama wa jamii unaweza kuwa sawa na ustawi wa jamii, au ni mipango ya bima ya jamii ambayo hutoa msaada tu kwa wale ambao wamechangia hapo awali, kinyume na mipango ya "msaada wa jamii" ambayo hutoa msaada wa msingi wa mahitaji pekee (kwa mfano, watu wenye ulemavu).
Ukristo wa Mashariki
Unajumlisha hasa makanisa ya Waorthodoksi wa Mashariki na Waorthodoksi, ambayo yalitengana na Kanisa la Magharibi hasa katika karne ya 5 na karne ya 11, lakini pia Makanisa Katoliki ya Mashariki ambayo yana ushirika kamili na Papa na Kanisa Katoliki lote.
Kwa sasa wanajumuisha waamini milioni 300 hivi duniani kote.
Yale makubwa zaidi ni Kanisa la Kiorthodoksi la Kirusi na Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia. 600px|thumb|center|Matawi ya Ukristo yalivyotokea katika [[historia ya Kanisa. Upande wa juu ndio Kanisa la Magharibi, upande wa chini Makanisa ya Mashariki. Unene wa mistari haulingani na ukubwa wa madhehebu husika.]]
Dan Koehl
Dan Albert John Koehl (alizaliwa 28 Oktoba 1959) ni Mfaransa wa Kiswidi, ni mlinzi wa bustani ya wanyama, mkufunzi wa tembo. Pia ni mwandishi wa Encyclopedia ya tembo, ameelezewa kama “moja wa mtaalamu wa tembo alierejelewa Ulaya”
995 KK
Makala hii inahusu mwaka 995 KK (kabla ya Kristo).
Rudolf Sherwin
Rudolf Sherwin (Rodsley, Derbyshire, 25 Oktoba, 1550 – Tyburn, 1 Desemba 1581) alikuwa padri wa Uingereza.
Mwaka mmoja baada ya kupata digrii ya pili aliacha ushirika wa Anglikana ili kujiunga na Kanisa Katoliki, alipata upadrisho huko Ufaransa mwaka 1577 alikwenda Roma alikokaa miaka 3, halafu akatumwa kwao alipofanya utume kwa siri miezi michache tu.
Alipokuwa gerezani mwaka mzima aliongoa wengi na hatimaye alinyongwa na kukatwa vipandevipande. Maneno yake ya mwisho yalikuwa: "Iesu, Iesu, Iesu, esto mihi Iesus!".
Alitangazwa mwenye heri na Papa Pius IX mwaka 1929 na mtakatifu mwaka 1976 na Papa Paulo VI.
Sikukuu yake huadhimishwa na Wakatoliki tarehe 1 Desemba.
Mstafeli
Mstafeli ni mti mdogo wa familia Annonaceae. Matunda yake yanayolika huitwa mastafeli. Mti huu una maua madogo ya rangi ya njanokijani yenye petali nene. Matunda yana umbo wa yai au figo na rangi ya majani na yana miiba myororo. Nyama ni nyeupe yenye ladha tamu na chachu. Mbegu zake ni nyeusi na kubwa kiasi.
Oscar Fanuel Joshua
Oscar Fanuel Joshua (amezaliwa 6 Aprili 1986) ni mchezaji wa kandanda kutoka Tanzania akicheza nafasi ya beki wa kushoto. Pia anaichezea klabu mashuhuri nchini Tanzania Yanga F.C.
Kuhusu timu ya taifa
Oscar amewahi itwa katika kikosi cha timu ya Taifa ya Tanzania huku akicheza michezo 14 ya Timu ya taifa ya Taifa stars mchezo wa mwisho kucheza Oscar wa timu ya Taifa ulikuwa ni mchezo kati ya Taifa Stars dhidi ya Misri Taifa stars ikifungwa 3 bila mchezo huo
Ihor Kostenko
Ihor Ihorovych Kostenko (31 Desemba 1991 – 20 Februari 2014) alikuwa mwandishi wa habari wa Ukraine, mwanafunzi mwanaharakati na mwana Wikipedia aliyeuawa wakati wa matukio ya Euromaidan.
Tarafa ya Méagui
Tarafa ya Méagui (kwa Kifaransa: Sous-préfecture de Méagui) ni moja kati ya Tarafa 3 za Wilaya ya Méagui katika Mkoa wa Nawa ulioko Kusini Magharibi mwa Cote d'Ivoire.
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 132,293.
Makao makuu yako Méagui (mji).
Hapa chini ni majina ya vijiji 27 vya tarafa ya Méagui na idadi ya wakazi mwaka 2014 : • # Abodagui (1 402 )
• # Blagbanié (2 086 )
• # Gbogbo (1 685 )
• # Gnititoigui 1 (4 524 )
• # Koffiagui (1 559 )
• # Méagui (57 367 )
• # Négréagui (1 805 )
• # Polo (1 141 )
• # Téréagui 1 (858 )
• # Téréagui 2 (1 486 )
• # Touagui 1 (7 488 )
• # Amoragui (1 409 )
• # Kouadioagui (796 )
• # Kouaméagui (1 604 )
• # Kragui (6 628 )
• # N'guessangui (1 109 )
• # Pogréagui (11 924 )
• # Sakiaré (3 006 )
• # Tagba (1 883 )
• # Tagboagui (798 )
Waanglia-Saksoni
Waanglia-Saksoni (kwa Kiingereza: Anglo-Saxons) walikuwa Wagermanik wenye asili katika Ujerumani ya Kaskazini ya leo waliohamia Uingereza wakati wa karne ya 5 na 6 BK na kuwa wenyeji hata wakahesabiwa kama mababu wa Waingereza wa leo.
Jina linaonyesha kwamba walianza kama mchanganyiko wa makabila mbalimbali, maana "Anglia" ni sehemu ya jimbo la Schleswig-Holstein ya leo na Wasaksoni walikalia maeneo upande wa kusini-magharibi kutoka kule (kuanzia Saksonia Chini, Westfalia hadi Uholanzi na pwani ta kaskazini ya Ufaransa ya leo).
Tarafa ya Méagui
• # Yobouéagui (1 346 )
Waanglia-Saksoni
Historia yao katika Britania
Hadi mwaka 400 kisiwa kikubwa cha Britania (Great Britain) kilikaliwa na makabila yenye lugha za Kikelti. Kusini mwa Britania (Uingereza na Welisi ya leo) kulikuwa sehemu ya Dola la Roma; Waroma walitawala juu ya wenyeji Wakelti waliojulikana kama Wabritania na wengi wao walizoea utamaduni wenye mchanganyiko kati ya ule wa Kiroma na ule wa Kikelti.
Mwaka 401 serikali ya Roma iliondoa jeshi lake Britania kwa sababu lilihitajika Italia. Sasa Wabritania wa Kiroma walishambuliwa kutoka Uskoti (kaskazini mwa Britania). Hivyo waliwakaribisha Wasaksoni kutoka ng'ambo ya bahari kuja Britania wakawaahidi eneo la kukalia na chakula kama shukrani kwa msaada wa kutetea wananchi dhidi ya Waskoti. Baada ya muda mfupi Wasaksoni hawakuridhika tena na malipo yao na vita ilitokea ambako Wasaksoni walipanua eneo waliloshika. Vikundi vingine vya Wagermanik walifuata wakivuka Bahari ya Kaskazini na kuvamia Britania. Uvamizi huo uliendelea katika karne ya 5 na ya 6.
Mnamo mwaka 600 sehemu kubwa ya Uingereza ya leo ilishikwa na makabila ya Wagermanik, hasa Waanglia na Wasaksoni. Katika mikoa kadhaa kwenye pwani ya mashariki walifika pia watu kutoka Denmark na Norwei waliounda madola yao.
Wakazi asilia walianza kutumia lugha ya mabwana wao wapya, wengine walihamia maeneo ya mashariki ya Welisi, Cornwall yaliyotawaliwa bado na Wakelti na Gallia (Ufaransa leo).
Kutokana na mchanganyiko huo ulitokea utamaduni wa Kianglia-Kisaksoni. Lugha yao inayoitwa "Kisaksoni cha kale" imekuwa msingi wa lugha ya Kiingereza cha baadaye. Waanglia-Saksoni walifika Britania wakiwa na dini yao asilia lakini kisiwani waligeukia Ukristo.
Waanglia-Saksoni walishambuliwa tena na tena na Waviking wa Skandinavia walioanza kushika maeneo kwenye pwani ya mashariki. Katika mapigano hayo wafalme wao walitafuta usaidizi wa Wanormandi katika kaskazini ya Ufaransa.
Mwaka 1066 mtemi William Mshindi (William the Conqueror) wa Normandi alivamia Britania na kushinda jeshi la Waanglia-Saksoni akawa mfalme William I wa Uingereza. Wavamizi Wanormandi walikuwa mabwana wapya wa Britania ya kusini wakaendelea kushika maeneo yote ya Waanglia-Saksoni na kutawala kama tabaka la makabaila.
Kwa karne za kwanza baada ya uvamizi Kifaransa cha mabwana wapya kilikuwa lugha ya milki lakini polepole Wanormandi walizoea lugha ya watawaliwa waliopokea pia maneno mengi kutoka Kifaransa chao. Toleo la mchanganyiko huo ni lugha ya Kiingereza ambayo ni lugha ya Kigermanik yenye maneno mengi ya asili ya Kilatini-Kifaransa.
Mto Mwiyanike (Ruyigi)
unapatikana katika mkoa wa Ruyigi (mashariki mwa Burundi).
Mike Okoth Origi
Michael Mike Okoth Origi (alizaliwa 16 Novemba 1967) ni mchezaji wa zamani wa kandanda kutoka nchi ya Kenya. Wakati mwingi wa wasifu wake, alisakata kabumbu ya utaalamu nchini Ubelgiji.
Wasifu
Origi alianza wasifu wake kwa kuvichezea vilabu vya Shabana na Kenya Breweries (sasa Tusker FC) nchini Kenya. Mnamo mwaka wa 1992 alihamia klabu iliyoko nchini Omani inayojulikana kama Boshar FC na miezi mitatu baadaye akahamia klabu ya KV Oostende nchini Ubelgiji. Msimu wake uliyokuwa na mafanikio zaidi ulikuwa ule wa 1998/1999, wakati klabu yake ya Racing Genk ilishinda taji la ligi ya Jupiler ambayo ni ligi ya divisheni ya kwanza ya Ubelgiji. Mnamo mwaka wa 2006, akiwa na umri wa miaka 38, akiwa bado hodari, alikuwa anasakata kabumbu katika ligi lakini ya divisheni ya chini.
Kimataifa
Origi alikuwa mchezaji wa mara kwa mara ya wa timu ya kandanda ya kitaifa ya Kenya na alicheza katika Kombe la Mataifa ya Afrika mara tatu (1990, 1992 na 2004).
Maelezo mengine.
Mike Origi alikuwa anajulikana nchini Ubelgiji kwa kuwa mwanakandanda mwungwana, kamwe hakulalamika, kamwe hakupinga uamuzi wa refari na kamwe hakumpa jeraha mpinzani wake. Miongoni mwa mashabiki alikuwa anajulikana kwa kuwa urafiki wake na hali yake ya kuwa mtu wa 'kawaida'.
Kibinafsi
Kakake Austin Oduor Origi pia alikuwa mchezaji kandanda na aliichezwa klabu ya Gör Mahia, huku ndugu yake mwingine Gerald Origi aliamua kucheza katika safu ya ulinzi katika klabu ya Kenya Breweries (sasa Tusker FC) katikati ya miaka ya 1990. Kakake mwingine, Anthony Origi pia alikuwa mchezaji wa safu ya ulinzi katika klabu ya Tusker. Mwananwe Austin, Arnold Origi Otieno ni mlinda lango na alikuwa mlinda lango wa kitambo wa Tusker F.C. kabla ya kujiunga na klabu ya Ulaya. Arnold pia ni mlinda lango wa timu ya kandanda ya kitaifa ya Kenya.
Mto Nambiga
unapatikana katika mkoa wa Ruyigi (mashariki mwa Burundi).
Maji yake huelekea Ziwa Nyanza, Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Waleed Al-Husseini
Waleed Al-Husseini (alizaliwa 25 Juni 1989) ni mwandishi, mwandishi wa habari na wa blogu kutoka Palestina.
Mnamo Oktoba 2010, Mamlaka ya Palestina ilimkamata kwa sababu ya kudai alitukana Uislamu kwenye Facebook na katika machapisho ya blogu; kukamatwa kwake kulisababisha tahadhari ya kimataifa kuhusu uhuru wa dini nchini Palestina.
Baadaye alikimbilia Ufaransa, ambako alifanya kazi kwa hifadhi kwa ufanisi.
Mwaka 2013, alianzisha Baraza la Waislamu wa Ufaransa, na mwaka 2015 aliandika kitabu chake cha kwanza, "The Blasphemer: The Price I Paid for Rejecting Islam" kuhusu mang'amuzi yake.
Tarafa ya Arikokaha
Tarafa ya Arikokaha (kwa Kifaransa: Sous-préfecture de Arikokaha) ni moja kati ya Tarafa 6 za Wilaya ya Niakaramandougou katika Mkoa wa Hambol ulioko kitovu mwa Cote d'Ivoire.
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 7,416.
Makao makuu yako Arikokaha (mji).
993 KK
Makala hii inahusu mwaka 993 KK (kabla ya Kristo).
994 KK
Makala hii inahusu mwaka 994 KK (kabla ya Kristo).
Atutur Town
Atutur ni mji ulioko katika mkoa wa mashariki nchini Uganda.
Mahali
Mji upo barabara ya Tirinyi-Pallisa kupitia Kamonkoli – katika Parokia ya Atutur, Wilaya ya Kumi, takriban kilomita 22 (maili 14) kusini mashariki mwa Mji wa Kumi, ambapo makao makuu ya wilaya yanapatikana. Atutur iko takribani kilomita 48 kaskazini magharibi mwa Mbale, mji mkubwa ulio karibu zaidi. ikiwa na majiranukta (01°19'25.0"N, 33°53'18.0"E (Latitudo:1.323605; Longitudo:33.888341))
Arthurs Seat
unapatikana nchini Kenya katika kaunti ya Nyeri.
Kylian Hazard
thumb|317x317px|Huyu ni Kylian Hazard Kylian Hazard (alizaliwa 5 Agosti 1995) ni mchezaji wa soka ambaye anacheza kama kiungo mshambuliaji wa klabu ya Cercle Brugge. Ana kaka wawili, Eden na Thorgan, na mdogo mmoja, Ethan, wote ni wacheza mpira.
Újpest
mnamo 27 Juni 2015, Hazard alisaini mkataba wa miaka mitatu na upande wa Hungary katika klabu ya Újpest. Hazard alicheza kwa mara ya kwanza tarehe 18 Julai 2015 dhidi ya Paksi FC ambayo ilimalizika kwa sare ya 0-0.Tarehe 21 Novemba 2015, Hazard alifunga goli lake la kwanza katika ushindi wa 2-1 dhidi ya Honvéd.
Chelsea F.C.
Mnamo tarehe 29 Agosti 2017, Kylian alijiunga na Klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza, na akawekwa katika kikosi cha klabu Chelsea na alikubali mpango mpya wa miaka miwili na alitumwa kwa klabu ya Cercle Brugge kwa mkopo wa muda mrefu.
Cercle Brugge
Mnamo tarehe 5 Mei 2019, ilitangazwa kuwa Kylian Hazard katika klabu ya Cercle Brugge ni mchezaji wa kudumu na si wa mkopo tena.
Kambisi II
350px|thumbnail|Kambisi alivyomkamata Farao Psamtik; uchoraji kwenye mhuri wa Kiajemi, karne ya 6 KK Kambisi II (Kiajemi: کمبوجيه دوم ‎kambujie dovom) (*mnamo 558 KK; + Machi 522 KK) alikuwa mfalme wa wafalme wa milki ya Uajemi. Alikuwa mwana wa Koreshi Mkuu aliyeanzisha nasaba ya Akhameni.
Kambisi alipanusha milki aliyorithi kutoka babake Koreshi kwa kuvamia Misri na kuiunganisha na dola yake.
Katika miaka iliyofuata alipanga vita dhidi ya Misri iliyokuwa dola kubwa la mwisho katika sehemu zile za dunia zisizotawaliwa bado na Uajemi. Kabla ya kuanza vita alifanya mapatano na watawala kadhaa Wagiriki waliomsadia jahazi na pia na Waarabu wa Sinai waliompatia maji wakati wa kuvuka jangwa.
Mwaka 526 KK ulifuata uvamizi wa Misri. Kambisi alimshinda Farao Psamtik III mnamo mwaka 525 KK katika mapigano ya Pelusium na mji mkuu Memphis ilitwaliwa mara baadaye.
Kambisi alikuwa Fara mpya wa Misri akakaa hapa miaka mitatu. Akamwoa binti wa mfalme wa Misri. Alijaribu pia kuvamia Nubia upande wa kusini lakini hakufaulu. Katika kipindi hiki kilitokea uasi dhidi mfalme huko Uajemi na Kambisi aliamua kurudi haraka. Njiani alikufa. Taarifa zinatofautiana ama alijiua aliposikia ya kwamba wapinzani wake wameshinda lakini Herodoti anaandika ya kwamba alijijeruhi kwa ajali na kufa kutokana na homa ya kidonda.
Andrew Lih
Andrew Lih (kwa kichina kirahisi  郦安治; kwa kichina cha tamaduni ni 酈安治; amezaliwa 1968) ni Mchina mwenye asili ya kimarekani mtafiti mpya wa habari, mshauri na mwandishi  vile vile na mamlaka ya zote wikipedia pamoja na udhibiti wa mtandao katika Jamhuri ya Watu wa China     ndani ya mwaka 2013 aliteuliwa kama profesa mshiriki wa uandishi wa habari ndani ya Chuo kikuu cha Marekani ndani ya Washington, D.C.
Kimili
Kimili ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kimili imehesabiwa kuwa watu 23,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimili iko katika kundi la Kilolo.
991 KK
Makala hii inahusu mwaka 991 KK (kabla ya Kristo).
Kelly Brazier
alt=Brazier mnamo 2016|thumb|Brazier mnamo 2016 Kelly Brazier (amezaliwa Dunedin, 28 Oktoba 1989) ni mchezaji wa chama cha raga cha New Zealand. Anacheza nusu ya juu, katikati au nafasi ya nyuma nchini Nyu Zilandi, Canterbury na klabu ya Kanada ya Edmonton Clansmen RFC.
Brazier alizaliwa na baba Mwingereza na mama wa Ireland ambaye alikuja New Zealand na mtoto wao wa kwanza Tony. Maisha yake ya michezo yalianza akiwa na umri wa miaka mitano wakati kaka yake aliyemzidi miaka miwili alipompeleka kwenye uwanja wa raga, na aligawanywa kati ya kugusa majira ya joto na raga wakati wa majira ya baridi. Alikuwa katika timu ya New Zealand U21 ya kugusa mchanganyiko akiwa na miaka 14 na katika timu ya wasichana wa shule ya upili ya New Zealand akiwa na miaka 15. Pia alianza kucheza raga ya Alhambra Union mwaka wa 2003 na uteuzi wa mkoa wa Otago Spirit mwaka wa 2004. Aliingia katika vitabu vya rekodi vya mchezo wa raga ya New Zealand tarehe 2 Mei 2009, alipofunga pointi 64 - majaribio kumi na mabadiliko saba - kwa klabu yake katika mechi ya Otago Metropolitan Women's Premier dhidi ya Kaikorai katika Chuo Kikuu cha Oval huko Dunedin.
992 KK
Makala hii inahusu mwaka 992 KK (kabla ya Kristo).
Mto Ncunda
Maji yake huelekea Ziwa Nyanza, Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Wanawake Watetezi Wa Haki za Binadamu
Wanawake Watetezi wa Haki za Binadamu (kwa Kiingereza: Women Human right defenders) ni wanawake wanaotetea haki za binadamu hususani haki zote za wanawake zinazohusiana na jinsia na jinsi ingawa si zote zinakubalika kimataifa, kwa mfano utoaji mimba unatazamwa na nchi mbalimbali kuwa hauwezi kuwa haki ya yeyote kwa sababu unapingana na haki ya kuishi aliyo nayo mtoto.
Licha ya kukumbana na changamoto nyingi katika kazi zao zinatambulika na maazimio ya Umoja wa Mataifa ya mwaka 2013, ambayo yanahitaji uwepo wa ulinzi mahususi kwa wanawake watetezi wa haki za binadamu.
Mwanamke mtetezi wa Haki za binadamu anaweza kuwa ni mzawa anayepigania haki kwa ajili ya jamii yake, mwanamke anyepambana na vitendo vya ukatili kwa makundi mbalimbali.
Kama ilivyo kwa watetezi wengine wa haki za binadamu, wanawake watetezi wa haki za binadamu wanaweza kuwa walengwa wa mashambulizi kutokana na jitihada zao za kudai haki itendeke. Huweza kukutana na matatizo ya kutengwa, kutukanwa, kutishiwa na ukatili wa aina mbalimbali kutoka kwenye jamii zao. Wanaweza kukutana na vikwazo fulani kutegemea na nafasi yao na wanachotetea.
Siku ya Wanawake watetezi wa haki za binadamu imekuwa ikiazimishwa kila mwaka tarehe 29 Novemba tangu mwaka 2006.
Kinek
Kinek ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wanek. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kinek imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinek iko katika kundi la Kifinisterre.
Franziska Brauße
alt=Brauße katika 2019|thumb|Brauße katika 2019 Franziska Brauße (aliyezaliwa 20 Novemba 1998) ni mtaalamu wa barabara na uwanja wa Ujerumani, ambaye kwa sasa anaendesha baiskeli ya Timu ya UCI ya Wanawake ya Ceratizit–WNT Pro. Mnamo mwaka 2012, Franziska Brauße alishinda taji lake la kwanza la kitaifa alipokuwa bingwa wa Ujerumani katika mbio za barabara kwa watoto wa shule. Yeye ni bingwa wa Ujerumani na bingwa wa Ulaya mara nyingi. Alishinda medali ya dhahabu katika Olimpiki ya Majira ya joto mwaka 2020 kwenye mbio za kuwania timu ya wanawake akiwa na Lisa Brennauer, Mieke Kröger na Lisa Klein, akiweka rekodi mpya ya dunia.
Khorezmia
350px|thumbnail|Eneo la Khorezmia leo. Khorezmia (pia: Chorasmia) ni eneo la kihistoria upande wa kusini wa Ziwa Aral. Kiini chake ni oasisi kubwa kwenye delta ya mto Amu Darya unapoingia Ziwa Aral. Upande wa mashariki kuna jangwa la Kyzylkum na upande wa magharibi nyanda za juu za Ustyurt. Leo hii eneo limegawiwa kati ya nchi za Uzbekistan, Kazakhstan na Turkmenistan.
Wakazi wake walikuwa watu wenye lugha karibu na Kiajemi lakini tangu zama za Kati makabila ya Kituruki yaliingia huko hadi Kiajemi kilipotea.
Historia
Katika historia tangu karne ya 6 KK Khorezmia ilikuwa kitovu wa falme mbalimbali. Ni pamoja pa mahali panapotajwa kama sehemu ambako dini ya Uzoroasta ilianzishwa. Msingi wa nguvu yake ilikuwa maji ya mto katika mazingira ya jangwa, rutuba ya ardhi na kilimo cha umwagiliaji.
Tangu karne ya 16 Khorezmia ilipata tena kitovu cha kisiasa katika Dola la Khiva lililoendelea hadi mwaka 1920 ilipoingizwa katika Umoja wa Kisovyeti.
Mzee Masharubu
Mzee Masharubu ni jina la uhusika kutoka katika tamthilia ya Siri ya Mtungi kutoka nchini Tanzania. Uhusika umechezwa na MacDonald Haule. Huyu ni baba mzazi wa Nusura. Mtu mmoja dhulmati sana. Maisha yake karibia yote ya kunjunga na kuumiza wengine. Mtu asiyefaa katika jamii. Madili ya mjini, hayamwachi kando. Ana njia zake za kuingiza mizigo ya magendo. Amekuwa akipapurana sana na Duma katika biashara zake hadi kupelekea mauti yake. Vilevile alikuwa mwenye nyumba katika banda ambalo Duma alipanga. Jitu la kunyanyasa watu na asiye na huruma hata kwa mwanawe.
Apiani wa Kaisarea
thumb|[[Picha takatifu ya Mt. Apiani.]] Apiani wa Kaisarea (Lycia, leo nchini Uturuki, 287 hivi - Kaisarea Baharini, leo nchini Israeli, 305 hivi) alikuwa kijana msomi ambaye aliongokea Ukristo.
Sikukuu yake huadimishwa tarehe 2 Aprili.
Tarafa ya Soubré
Tarafa ya Soubré (kwa Kifaransa: Sous-préfecture de Soubré) ni moja kati ya Tarafa 4 za Wilaya ya Soubré katika Mkoa wa Nawa ulioko Kusini-Magharibi mwa Cote d'Ivoire.
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 175,163.
Makao makuu yako Soubré (mji).
Hapa chini ni majina ya vijiji 22 vya tarafa ya Soubré na idadi ya wakazi mwaka 2014 :
• # Galéa 1 (1 313)
• # Galéa 2 (3 454)
• # Gripazo (2 234 )
• # Guéyo (242 )
• # Kopéragui (1 982 )
• # Kpéhiri (2 432 )
• # Logboayo (2 098 )
• # Mahio (1 618 )
• # Soubouo (2 752 )
• # Soubre (101 196 )
• # Kiodja-Tchad (3 052 )
• # Konédougou (10 302 )
• # Koréyo (1 137 )
• # Niapoyo (1 862 )
• # Obrouayo (8 055 )
• # Sayo (1 626 )
• # Tapéyo (793 )
• # Yabayo (20 086 )
• # Zergbeu (2 135 )
Batian
thumb|250px|Batian (kushoto) na [[Nelion (kulia).]] ni kilele kimojawapo cha Mlima Kenya ambao unapatikana nchini Kenya.
Kina urefu wa mita 5,199 juu ya usawa wa bahari.
Kinekgini
Kinekgini ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wanekgini. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kinekgini imehesabiwa kuwa watu 430. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinekgini iko katika kundi la Kifinisterre.
Kari Brattset Dale
alt=Kari Brattset Dale|thumb|Kari Brattset Dale Kari Brattset Dale (aliyezaliwa 15 Februari 1991) ni mchezaji wa mpira wa mikono kutoka Norwei wa Győri Audi ETO KC na timu ya taifa Norwei.
Alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Norway mnamo Machi 2016.
990 KK
Makala hii inahusu mwaka 990 KK (kabla ya Kristo).
Nikki wa Pili
Nickson John Simon, anayejulikana zaidi kwa jina la Nikki wa Pili, ni rapa kutoka Tanzania na mwanasiasa ambaye kwa sasa anahudumu kama mkuu wa wilaya ya kibaha.
Kituo cha Anga cha Kimataifa
Ujenzi wa kituo
Kilianza kujengwa kwa kuunganisha sehemu zilizobebwa angani kwa roketi tangu Novemba 1998. Sehemu ya kwanza ilikuwa kitengo cha Kirusi chenye injini na nafasi ya kutunz\ na wanaanga. Sehemu zilizofuata na kuunganishwa na kiini hiki zilibebwa kwa feri ya anga Space Shuttle ya Marekani na roketi za Kirusi. Tangu mwisho wa mradi wa Space Shuttle safari zote zinategemea roketi za Kirusi.
Nikki wa Pili
Diskografia
Nyimbo
Kituo cha Anga cha Kimataifa
Ujenzi wa kituo
Tangu mwaka 2011 ukubwa wake ni mnamo mita 110 x 100 x 30. Kinazunguka Dunia kila baada ya dakika 92. Kuna mpango wa kuongeza kitengo cha Kirusi cha maabara katika mwaka 2019.
Tangu mwaka 2000 kinakaliwa na timu za wanaanga 2-3 wanaokaa kwa zamu za miezi kadhaa hadi kubadilishwa na kundi jipya. Mwanaanga mmoja huteuliwa kukaa kwa muda zaidi. Timu ya kwanza ya wanaanga (Warusi 2 na Mwamerika 1) ilifika mwaka 2000.
Muundo
Kimsingi umbo la ISS ni mcheduara kama bomba refu lililounganishwa kutokana na vipande mbalimbali. Nje ya bomba refu kuna mikono mikubwa inayobeba paneli za sola zinazozalisha umeme unaohitajika kwa kazi ya vifaa na mashine za kituo. Mikono mingine inabeba rejeta zinazohitajika kupoza joto linalopokewa na upande wa kituo kinachoangazwa na Jua.
Nyongeza nyingine nje ya silinda kuu ni antena na vyumba vya maabara vilivyoongezwa kando.
Mipango ya kuondoa kituo kwenye anga
Kwa sasa imepangwa kutumia kituo hadi mwaka 2024. Imepangwa kuangusha kituo duniani kwa kulenga maeneo ya kusini ya Bahari ya Pasifiki. Kuna uwezekano kutumia vyombo vya anga vinavyosukuma kituo kuelekea panapotakiwa.
Shughuli kwenye ISS
Kusudi kuu la kituo ni kuwa na maabara katika anga-nje. Katika mazingira yasiyo na graviti kuna nafasi ya kufanya majaribio mengi katika fani za biolojia, fizikia, kemia, tiba na astronomia. Kituo hiki kinabeba vifaa vinavyopima mnururisho wa mialimwengu (ing. cosmic rays) au mabadiliko ya nuru ya Jua.
Viungo vya nje
‎
Castle Hill
(pia: Hohnel Peak) ni kilele cha mlima unaopatikana nchini Kenya katika kaunti ya Kirinyaga.
Una urefu wa mita 4,273 juu ya usawa wa bahari.
Takwimu
250px|thumbnail|Ugawaji wa watu wa [[Kenya kwa jinsia na umri]] 250px|thumbnail|Ugawaji wa watu wa [[Denmark kwa jinsia na umri]] Takwimu (kutoka Kiarabu; kwa Kiingereza: statistics) ni elimu ya data.
Data ni habari juu ya watu, nchi, uchumi, matukio au hali ya vitu mbalimbali. Takwimu inakusanya na kuangalia habari nyingi za aina hiyo ikijaribu kuzitafsiri katika namba zinazoweza kulinganishwa.
Baadaye takwimu inajaribu kutambua utaratibu ndani ya namba hizo ambazo mara zinadokeza sababu gani namba ni vile zilivyo.
Mfano wa faida ya takwimu
Kwa njia hii imeonekana ya kwamba madawa ya uchawi hayana uwezo wa kutibu UKIMWI. Inawezekana pia kuona tofauti kati ya madawa yanayouzwa madukani. Inaonekana pia kwamba dawa fulani ya mitishamba ina matokeo mazuri tofauti na nyingine, na hapa mara nyingi utafiti wa kisayansi wa undani zaidi hufuata.
Kukusanya data kuhusu matumizi ya madawa, kuzipanga na kufanya tathmini ni mfano wa kazi ya takwimu.
Aina za takwimu
Takwimu zinafanywa kuhusu mambo mengi. Mifano michache ni pamoja na:
Mwanzo
Vyanzo vya takwimu vilitokea pale ambako watu fulani walikuwa na mali zaidi, jinsi walivyoweza kukumbuka wakiagiza kuorodhesha mali hii. Orodha za aina hiyo zilikuwa muhimu kwa watawala wa madola ya kale walioshika kumbukumbu ya mavuno katika sehemu mbalimbali ya milki ili kuwa na msingi kwa madai ya kodi kutoka kwa wananchi wa sehemu fulani.
Takwimu yenyewe ilianza na sensa yaani hesabu ya watu katika milki au mji. Sensa za kwanza zinajulikana kutoka Misri ya Kale (mnamo mwaka 2700 KK), China ya Kale (mnamo mwaka 2000 KK), mji wa Mari katika Mesopotamia (mnamo 1700 KK).
Mji wa Athens katika Ugiriki ya Kale ilihesabu wananchi, ilishika orodha ya watu waliohamia mjini na kuondoka pamoja na orodha ya bidhaa zilizoingizwa katika eneo la mji.
Roma ya Kale ilikuwa na cheo cha censor aliyechaguliwa na wananchi na kazi yake ilikuwa kutunga na kutunza orodha za wakazi pamoja na mali yao na kuamulia kiwango cha kodi ambacho kila mmoja alidaiwa. Hesabu hizo zilikuwa pia muhimu kwa mipango ya kijeshi watawala walipotaka kujua kuna wanaume wangapi kati ya wananchi wanaofaa kuitwa jeshini wakati wa vita.
Kati ya sensa mashuhuri duniani ni sensa katika Dola la Roma wakati wa Kaisari Augusto inayotajwa katika Injili ya Luka kwenye Agano Jipya la Biblia ya Kikristo
Juhudi za kuhesabu idadi ya watu, mali na bidhaa ziliendelea katika sehemu nyingi za dunia. Lakini sensa ya aina hii katika eneo kubwa daima ni kazi kubwa pia yenye gharama inayohitaji mfumo imara wa serikali katika eneo husika.
Takwimu ya kisasa
Mwanzo wa takwimu ya kisasa unatazamwa kutokea wakati wanahisabati walianza makadirio kutokana na namba zilizoweza kukusanywa kirahisi zaidi na kuzirejea kwa wananchi kwa jumla.
Hapa mara nyingi makadirio ya Mwingereza John Graunt yanatajwa kama hatua ya kwanza aliyetumia orodha ya vifo mjini London kukadiria idadi ya wakazi wa mji huu mnamo mwaka 1662. Alijua ya kwamba kila mwaka mjini London kulikuwa na takriban mazishi 13,000. Kutokana na orodha hizi aliona ya kwamba kila mwaka kulikuwa na vifo 3 kati ya familia 11. Alichungulia vitabu vya ubatizo na mazishi ya makanisa ya London akaona kila familia kwa wastani ilikuwa na watu 8. Kutokana na namba hizi alikadiria jumla ya wakazi wa London kuwa takriban 384,000 wakati wake.
Wanahisabati wengine katika Ulaya walivutwa na makadirio yake Graunt na wataalamu kama Blaise Pascal na Christiaan Huygens waliweka misingi ya nadharia ya welekeo inayoruhusu kupanga idadi kubwa ya data na kutoa tathmini kutoka hapa.
Kuhariri
Kuhariri ni mchakato wa kuchagua na kuandaa nyenzo za maandishi, picha, sauti na filamu zinazotumiwa na mtu au chombo kuwasilisha ujumbe na taarifa. Mchakato wa kuhariri husisha kusahihisha, kuunganisha, kupunguza na kufanya marekebisho mengine kwa lengo la kutoa kazi sahihi na thabiti.
Kuhariri huanza na wazo la mwandishi kwa ajili ya kazi yenyewe, na huendelea pale ambapo huyo humshirikisha mhariri, na kazi huanza.
Kuna vyeo tofauti tofauti za wahariri kwenye uchapishaji. Kwa kawaida utakuta wahariri wasaidizi hutoa ripoti kwa wahariri nguli na wakurugenzi ambao huripoti kwa wahariri watendaji. Wahariri watendaji wana jukumu la kuendeleza kazi hadi toleo lake la mwisho. Kwa kadiri chapisho linavyokuwa dogo ndivyo majukumu ya kuhariri huingiliana.
Mto Nkongwe (Burundi)
unapatikana katika mkoa wa Ruyigi (mashariki mwa Burundi).
Maji yake huelekea Ziwa Nyanza, Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Pasargadi
Pasargadi (pia: Pasargadae, fa. پاسارگاد pasargad) ni mahali pa kihistoria katika jimbo la Fars nchini Uajemi (Iran). Hapa ilikuwepo mji mkuu wa Koreshi Mkuu aliyeanza kuijenga mnamno mwaka 546 KK baada ya kuunganisha Umedi na Uajemi. Wakati ule Koreshi alijiita "Mfalme wa Wamedi na Waajemi" alitaka kuwa na mji mkuu katika kila kati ya sehemu mbili za ufalme wake akitumia Ekbatana kama mji mkuu katika Umedi wakati wa joto na alianzisha Pasargadi kama mji wake katika sehemu ya uajemi kwa ajili ya majira ya baridi.
Hadi kifo cha Koreshi ujenzi wa mji haukukamilishwa bado; wafuasi waliendelea lakini mfalme Dario I alianzisha mji mkuu mpya katika Persepolis.
Kati ya maghofu kuna kaburi 1 iliyotunzwa vizuri na kuaminiwa ni kaburi la Koreshi Mkuu.
Elizabeth Swai
Elizabeth Swai (alizaliwa tar.) ni mwanamke mjasiriamali aliyepitia changamoto nyingi katika mafanikio yake.
Mafanikio
Alianza maisha ya kujitegemea akiwa na umri mdogo.
Akiwa na umri wa miaka 18, Elizabeth aliajiriwa na shirika la UNHCR hadi mnamo mwaka 2003. Baada ya kuacha kazi hiyo, Elizabeth alifanya utafiti wa kina kuhusiana na mambo ya ufugaji. Kisha kuridhishwa na utafiti wake aliweza kupata wadhamini wawili wa kumwezesha kuanzisha kampuni yake ya AKM Gilters, iliyoanzishwa mnamo mwaka 2006.
Ana mtoto mmoja wa kike.
Katherine Maher
Katherine Roberts Maher (alizaliwa 18 Aprili 1983. ni afisa mkuu mstaafu na mkurugenzi mtendaji wa Wikimedia Foundation.
Akiwa mwanachama wa Baraza la Uhusiano wa Kigeni, Maher alifanya kazi UNICEF, Taasisi ya Kitaifa ya demokrasia na Benki ya Dunia kabla ya kujiunga na Wikimedia Foundation. Baadaye alijiunga na Baraza la Atlantiki na kwa sasa anatumikia katika Bodi ya Sera ya Mambo ya Nje ya Marekani.
Coryndon Peak
Una urefu wa mita 4,425 juu ya usawa wa bahari.
Kimalayalam
Kimalayalam ni lugha ya Kidravidi nchini Uhindi na Singapur inayozungumzwa na Wamalayalam. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kimalayalam nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu milioni 33. Pia kuna wasemaji 26,300 nchini Singapur. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimalayalam iko katika kundi lake lenyewe la Kimalayalam.
Kovu (Siri ya Mtungi)
Kovu ni jina la uhusika kutoka katika tamthilia ya Siri ya Mtungi kutoka nchini Tanzania. Uhusika umechezwa na Khalidi Nyanza. Huyu ni kijana mdogo anajiyehusisha na vitendo vya kijambazi na uingizwaji wa mali za magendo kupitia pwani. Awali alionekana akimpatia Duma mizigo ya wizi akauze na baadaye kujenga urafiki - mwishowe uadui akimtumikia jangili kuu Mzee Masharubu. Kovu ni askari mwaminifu sana kwa Masharubu. Alikuwa anapeleka umbea kwa Masharubu kuhusu Duma na kazi zake magendo kutoka kwa wasambazaji wengine, hali ambayo ilileta mgongano mkubwa wa kimaslahi na hatimaye Duma na Golden (rafiki mpya wa Duma na mnasihi wa dawa za kulevya chini ya Zungu la Unga Ish) kuuawa na Kovu.
Abhairege
Abhairege (pia Abairegi, Bairege) ni moja ya koo za Wakurya katika maeneo upande wa mashariki wa ziwa Nyanza Viktoria la Afrika ya Mashariki. Watu hao wapo mashariki mwa Wakurya wengine katika mkoa wa Mara nchini Tanzania na huko Kenya magharibi mwa Mkoa wa Nyanza-
Chen Hualan
Chen Hualan (kwa Kichina kilichorahisishwa: 陈 化 兰; kwa Kichina cha jadi: 陳 化 蘭; kwa Pinyin: Chén Huàlán; amezaliwa 1969) ni mtaalamu wa China wa magonjwa ya wanyama anayejulikana sana kwa kutafiti magonjwa ya janga la wanyama. Yeye ni mwanachama wa Shirika la Dunia la Afya ya Wanyama na mwanachama wa Hifadhidata ya Takwimu ya Shirika la Chakula na Kilimo. Sasa ni mtafiti na Msimamizi wa Ph.D. katika Taasisi ya Utafiti wa Mifugo ya Harbin ya Chuo cha Sayansi ya Kilimo cha China.
Ameorodheshwa kati ya "Wanasayansi kumi wa mwaka" na makala ya Nature mnamo 2013. Alishinda Tuzo za L'Oréal-UNESCO kwa Wanawake katika Sayansi mnamo 2016, na alichaguliwa katika Chuo cha Sayansi cha China mnamo 2017.
Bugembe
Bugembe ni mji katika wilaya ya Jinja uliopo eneo la mashariki mwa Uganda. Ndipo ulipo utawala wa kifalme wa Busoga, moja kati falme nne halali kikatiba nchini Uganda, ambao inapakana na mkoa mdogo wa Busoga.
Mahali
Bugembe inakadiriwa kuwepo umbali wa kilomita 8, kwa barabara, katika wilaya ya Jinja, ndio mji mkubwa katika eneo hilo la mkoa mdogo. Mji huu upo kwenye barabara kuu katikati ya miji ya Jinja na Iganga. Majira nukta ya Bugembe ni:0°28'03.0"N, 33°14'29.0"E (Latitudo:0.467500; Longitudo:33.241389). Mji huu upo katika mwinuko wa wastani wa mita 1269 kutoka usawa wa bahari.
Idadi ya watu
Mwaka 2002, sensa ya taifa ilitoa idadi ya watu kwenye mji huo kuwa ni 26,268. mwaka 2010, Ofisi ya takwimu ya Uganda ilikadiria idadi ya watu kuwa ni 32,200. Mwaka 2011, Ofisi ya takwimu ilikadiria idadi ya watu katikati ya mwaka kuwa ni 33,100.
Kimiqie
Kimiqie ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kimiqie imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimiqie iko katika kundi la Kingwi.
Kinend
Kinend ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wanend. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kinend imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinend iko katika kundi la Kimadang.
Wilaya ya Bulambuli
ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Mashariki, Uganda.
Idadi ya wakazi wake ni takriban 125,400 (mwaka 2012).
Kineko
Kineko ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waneko. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kineko imehesabiwa kuwa watu 640. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kineko iko katika kundi la Kifinisterre.
Delamere Peak
ni kilele cha mlima unaopatikana nchini Kenya katika kaunti ya Meru.
Una urefu wa mita 4,425 juu ya usawa wa bahari.
Shanne Braspennincx
alt=Braspennincx katika 2019|thumb|Braspennincx katika 2019 Shanne Braspennincx (amezaliwa 18 Mei 1991) ni mwendesha baiskeli wa Uholanzi.
Alishiriki katika Mashindano ya Dunia ya Baiskeli ya UCI Track mwaka 2014 na 2015. Alishinda medali ya dhahabu katika mbio za keirin kwenye Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2020.
Mto Ngamvyi
Maji yake huelekea Ziwa Nyanza, Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Kidhivehi
Kidhivehi (au Kimaldivi) ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Maldivi na Uhindi inayozungumzwa na Wamaldivi. Mwaka wa 2012 idadi ya wasemaji wa Kidhivehi imehesabiwa kuwa watu 331,000 nchini Maldivi na 9,500 nchini Uhindi. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kidhivehi iko katika kundi la Kiaryan.
Asili ya shia
Shia (kwa Kiarabu: شيعة, Shī‘ah) ni dhehebu la pili kwa ukubwa kwa Waislamu, baada ya Sunni. Washia, ingawa ni wachache katika ulimwengu wa Kiislamu, wanaunda idadi kubwa ya watu nchini Iran, Azerbaijan, Bahrain na Iraq, na vilevile wako wengi nchini Lebanon.
Shi'a wanajinasibisha na Qur'ani na mafundisho ya Mtume wa mwisho wa Uislamu, Muhammad, na kinyume na Waislamu wengine, wanaamini kwamba familia yake, Ahlul-Bayt (Watu wa Nyumbani), ikiwa ni pamoja na kizazi chake. Wanaojulikana kama Maimamu, wana utawala maalum wa kiroho na wa kisiasa juu ya umma. Tofauti na Wasunni, Washia wanaamini kwamba Ali ibn Abi Talib, binamu wa Muhammad na mume wa binti yake Fatimah, alikuwa mrithi wa kweli wa Muhammad ambaye aliteuliwa na Mungu kuwa Mtume wake, na hivyo wanakataa uhalali wa makhalifa watatu wa kwanza Rashidun.
Imani ya Shi'a ni kubwa na inajumuisha makundi mengi tofauti. Kuna imani mbalimbali za kitheolojia za Shi'a, shule za sheria, imani za kifalsafa, na mienendo ya kiroho. Shi'a inajumuisha mfumo huru kabisa wa tafsiri ya kidini na mamlaka ya kisiasa katika ulimwengu wa Kiislamu. Utambulisho wa Shi'a ulijitokeza mara tu baada ya kifo cha Muhammad, na theolojia ya Shi'a iliundwa katika karne ya pili na serikali za kwanza za Shi'a na jamii zilianzishwa mwishoni mwa karne ya 3.
Shia imegawanywa katika matawi matatu. tawi kubwa na wanaojulikana zaidi ni Wafuasi wa maimamu kumi na mbili (اshia ithnashariyya) ambao wanaunda idadi kubwa ya wakazi nchini Iran, Azabajani, Bahrain na Iraq. Neno Shi'a mara nyingi hurejelea Shi'a ithnaashariya pekee.
Matawi mengine madogo ni pamoja na Ismailia na Zaidiya, ambao wanapinga nasaba ya shia ithanshariya,na wanajulikana sana kwa kutomjali Mtume Muhammad na wanamheshimu sana Imam Ali.
Etimolojia
Shi‘ah, kwa umoja, au Washia, kwa wingi, maana yake ni mfuasi. Imetumika katika Qur'an kwa namna ya umoja au wingi ikiwa na maana chanya [Qur'an 37:83] na hasi [Qur'an 54:51].
"Shia" ni aina fupi ya maneno ya kihistoria Shy'at Ali (شيعة علي), yenye maana ya "wafuasi wa Ali" au "kundi la Ali". Vyanzo vyote viwili vya Shia na Sunni vinarudi nyuma kwa matrumizi ya neno hilo hadi miaka iliyotangulia baada ya kifo cha mtume Muhammad.
Dhana
Waislamu wa madhehebu ya Shia wanaamini kwamba kizazi cha Muhammad kupitia kwa binti yake Fatimah Zahra na mkwe wake Ali (Maimamu) walipatikana watoto ambao walikuwa ndio chanzo bora cha elimu kuhusu Qur'an na Uislamu, wabebaji na walinzi wa kutegemewa wa Sunna ya Muhammad (Hadithi), na wananaostahiki zaidi kuigwa.
Hasa, Waislamu wa Shia wanatambua urithi wa Ali (binamu yake Muhammad, mkwe, mtu wa kwanza kuukubali Uislamu - wa pili baada ya mke wa mtume Muhammad Khadija - mkuu wa kiume wa Ahlu al-Bayt au "watu wa nyumba ") na baba wa kizazi pekee cha damu cha Muhammad kinyume na ule ukhalifa unaotambuliwa na Waislamu wa Sunni. Waislamu wa Shia wanaamini kwamba Ali aliteuliwa kuwa mrithi kwa amri ya Mungu kupitia kauli yake mtume Muhammad moja kwa moja katika matukio mengi, ya kwamba yeye Allyu ndiye kiongozi halali wa imani ya Kiislamu.
Tofauti hii katika kuwafuata Ahlul-Bayt (familia na kizazi cha Muhammad) au Khalifa Abu Bakr imetengeneza mitazamo ya Shia na wasiokuwa Shia juu ya baadhi ya Qur'ani, Hadith (hadithi kutoka kwa mtume Muhammad) na maeneo mengine ya Uislamu. Kwa mfano, mkusanyo wa Hadith zinazoheshimiwa na Waislamu wa Shia umejikita zaidi katika riwaya za watu wa Ahlul-Bayt na wafuasi wao, wakati baadhi ya Hadith za wapokezi wasiokuwa wa Ahlul-Bayt au kuwaunga mkono Ahlul-Bayt hazikujumuishwa (zile za Abu Huraira, kwa mfano). Kwa mujibu wa Masunni, Ali alikuwa mrithi wa tatu wa Abu Bakr hata hivyo, Shia wanashikilia kwamba Ali alikuwa ndiye “Imamu” wa kwanza aliyeidhinishwa na m/Mungu awe mrithi wa mtume Muhammad. Tukio kubwa katika historia ya Shia la kuuawa kishahidi mwaka 680 CE kwenye Vita vya Karbala vya mtoto wa Imam Ali am,baye ni Imam Husein,aliyeongoza vuguvugu la kutotoa kiapo cha utii dhidi kwa khalifa muasi (wafuasi 71 wa Imam Husein waliuawa pia). Husein alikuja kuashiria upinzani dhidi ya dhuluma.
Bila kujali mzozo kuhusu Ukhalifa, Shia wanatambua mamlaka ya kidini ya Maimamu.
Kuna tafsiri mbili kuhusu kuibuka kwa Shia. Moja wapo inasisitiza mapambano ya kisiasa kuhusu urithi wa Muhammad baada ya kifo chake na hasa wakati wa Fitna ya Kwanza. Nyingine inatilia mkazo juu ya ufasiri tofauti wa Uislamu ambao ulipelekea kuelewa tofauti kuhusu nafasi ya makhalifa na maulamaa. Hossein Nasr amenukuu:
"Ushi'a haukuletwa tu na suala la urithi wa kisiasa kwa mtume Muhammad kama vitabu vingi vya Magharibi vinavyodai (ingawa swali hili bila shaka lilikuwa na umuhimu mkubwa). Tatizo la urithi wa kisiasa linaweza kusemwa kuwa ni jambo ambalo liliwafanya Mashi'a kuwa kundi tofauti, na ukandamizaji wa kisiasa katika nyakati za baadaye, hasa kifo cha kishahidi cha Imam Husayn ambaye amani tu juu yake kilisisitiza mwelekeo huu wa Mashia. wanajiona kama jamii tofauti ndani ya ulimwengu wa Kiislamu ndio Sababu kuu ya kutokea kwa Ushi'a".
Maisha ya kidini yanatambulika kwa hali ya msiba na kifo cha kishahidi ... Kwa hiyo swali lililojitokeza halikuwa sana ni nani anapaswa kuwa mrithi wa Muhammad kama kazi na sifa za mtu kama huyo zingekuwaje.
Mgawanyo wa shia
Imani ya Shi'a katika historia yake yote iligawanyika katika suala la uimamu, huku kila tawi likiwaunga mkono maimamu tofauti. Tawi kubwa zaidi ni Shia Ithnashariyya, ambalo zaidi ya 85% ya Shi'a ni mali yake. Matawi mengine yaliyosalia ni Zaidiya na Ismailia. Makundi yote matatu yanafuata mstari tofauti wa Uimamu.
Shi'a Ithnashariyya (wafuasi wa maimamu kumi na mbili) wanaamini katika nasaba ya Maimamu Kumi na Wawili. The Zaidia wanapinga urithi wa Imam wa tano kati ya Kumi na Mbili ambaye ni imam Muhammad Ibn Ally al-Baqir, kwa sababu hakufanya mapinduzi dhidi ya serikali mbovu, tofauti na Zaid ibn Ali. Hawaamini nasaba ya kawaida, bali ni kwamba kizazi chochote cha Hasan ibn Ali au Husein ibn Ali ambaye anafanya mapinduzi dhidi ya serikali mbovu ndiye imamu. Zaidia wanapatikana sana Yemen.
Ismailia wanapinga urithi wa Imamu wa Saba, Imam Musa al-Kadhim, wakiamini kwamba kaka yake Ismail bin Jafar hakika ndiye mrithi halali wa baba yao Jafar al-Sadiq,kwakua yeye ndiye alikua ni mtoto mkubwa wa Imam na hawakumtanguliza Al-kadhim kama Shi'a Ithnaashariya wanavyoamini na kuwa na matawi kadhaa.
Maimamu kumi na mbili
1. Ali ibn Abu Talib (600–661), pia anajulikana kama Ali, Amir ul-Mu'mineen (kamanda wa waumini), pia anajulikana kama Shah-e Mardan Ali (Mfalme wa watu).
2.Hasan ibn Ali (625–669), pia anajulikana kama Hasan al Mujtaba
3.Husayn ibn Ali (626–680), pia anajulikana kama Husayn al Shaheed, pia anajulikana kama Sah Hüseyin
4.Ali ibn Husayn (658–713), pia anajulikana kama Ali Zainul Abideen
5.Muhammad ibn Ali (676–743), pia anajulikana kama Muhammad al Baqir
6.Jafar ibn Muhammad (703–765), pia anajulikana kama Ja'far kama Sadiq
7.Musa ibn Jafar (745–799), pia anajulikana kama Musa al Kadhim
8.Ali ibn Musa (765–818), pia anajulikana kama Ali ar Ridha
9.Muhammad ibn Ali (810–835), pia anajulikana kama Muhammad al Jawad (Muhammad huko Taqi), pia anajulikana kama Taki.
10.Ali ibn Muhammad (827-868), pia anajulikana kama Ali al-Hadi, pia anajulikana kama Naki.
11.Hasan ibn Ali (846–874), pia anajulikana kama Hasan al Askari
12.Muhammad bin Hasan (868–?), Pia anajulikana kama Hujjat ibn al Hasan, pia anajulikana kama Mahdi.
Ekbatana
Ekbatana (pia Ecbatana; kwa Kifarsi: هگمتانه hagmatane) ni mji wa kihistoria katika Uajemi. Leo hii iko ndani ya eneo la mji wa Hamadan.
Kufuatana na taarifa ya Herodoti ilikuwa mji mkuu wa Astyages, mfalme wa mwisho wa Umedi na baada ya uvamizi wa Koreshi Mkuu mmoja kati ya miji mikuu miwili ya mfalme huyo.
Mto Ntaruka (Ruyigi)
unapatikana katika mkoa wa Ruyigi (mashariki mwa Burundi).
Pili Hussein
Pili Hussein (alizaliwa tar.) ni mmoja kati ya wanawake shujaa nchini Tanzania aliyeweza kutumia ujasiri wake na kujiunga bila woga wowote katika kundi la wanaume na kufanya nao kazi ya uchimbaji madini.
Maisha yake ya awali
Pili alikulia katika familia kubwa. Baba yake ana wake sita na Pili ni mmoja kati ya watoto 38. Hakupata elimu, hivyo ikapelekea asiwe na chaguo lingine katika maisha yake na kutokana na kutokuwa na furaha katika ndoa yake, Pili alipofikia umri wa miaka 31 aliondoka kwa mume wake na kuelekea migodi ya Mererani, Arusha.
Pili ni mwanamke mwenye nguvu sana, alikuwa na uwezo wa kwenda chini, ndani ya mgodi zaidi ya mita 60 kwa ajili ya kufuata madini kuliko watu wengine na hii ni kutokana na ujasiri na nguvu nyingi alizokuwa nazo.
Maisha ya Pili Mgodini
Pili aliweza kupigania lugha yake japokuwa ilikuwa mbaya na aliweza kubeba kisu kikubwa kama shujaa wa Wamasai. Katika kipindi chote akiwa huko mgodini hakuna yeyote aliyejua kuwa Pili si mwanamume kwani kila kitu alichokuwa akifanya alifanya kama mwanamume.
Baada ya karibu mwaka, Pili aliona makundi mawili ya mawe ya tanzanite, gramu 1000 na gramu 800 kila moja. Wakati huo maisha yake yalianza kubadilika. Aliamua kununua zana zaidi, aliajiri watu waliofanya kazi chini yake.
Luka Deborah
Luka Deborah (alizaliwa mnamo 2003) ni mwanasoka wa kike kutoka Sudan Kusini ambaye hucheza kama mshambuliaji wa klabu ya Yei Joint Stars FC.
Kazi
Kwa sasa Deborah anacheza kama mshambuliaji wa Yei Joint Stars FC ambayo iko Yei Sudan Kusini na inacheza katika ligi ya Taifa ya kandanda ya wanawake ya Sudan Kusini
Tuzo za Vinara Katika Kupambana na Ukatili wa Kijinsia (Tanzania)
Tuzo za vinara katika kupambana na ukatili wa kijinsia, ni tuzo zinazotolewa kila mwaka nchini Tanzania kwa lengo la kutambua mchango wa wanaharakati na watu wengine katika kupinga ukatili wa kijinsia katika jamii. Tuzo hizi hutolewa na shirika la Wanawake katika sheria barani Afrika, likilenga maeneo mbalimbali ya uanaharakati wa ukatili.
Luka Deborah
Klabu
Luka Deborah Alianza maisha yake ya soka ya kitaaluma alipojiunga na Yei Joint Stars FC mwaka wa 2019. Kwa sasa anachezea Yei Joint Stars FC katika Ligi ya Taifa ya Wanawake ya Sudan Kusini.
Kimoji
Kimoji ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kimoji imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kimoji iko katika kundi la Kingwi.
Kukingiwa dhambi ya asili
Kukingiwa dhambi ya asili ni fundisho rasmi la Kanisa Katoliki kuhusu Bikira Maria, kwamba alitungwa mimba bila kurithi dhambi ya asili.
Alipewa na Mungu fadhili hiyo kwa kutanguliziwa stahili za Yesu Kristo, mwanae.
Historia
Imani hiyo katika utakatifu usio na doa wa Maria ilishikwa na Wakristo tangu kale.
Hata hivyo mjadala wa wanateolojia uliendelea muda mrefu kuhusu uwezekano wa fadhili hiyo kuhusiana na imani ya kwamba Mkombozi pekee wa binadamu wote ni Yesu.
Kati ya watetezi wakuu wa fadhili hiyo walijitokeza Ndugu Wadogo, kuanzia Yohane Duns Skoto.
Hatimaye dogma hiyo ilitangazwa mwaka 1854 kwa hati Ineffabilis Deus ya Papa Pius IX.
Miaka minne baadaye huko Lurdi mtoto Bernadeta Soubirous alisema kuwa ametokewa mara kadha na mwanamke ambaye hatimaye alijitambulisha "Ndimi Kukingiwa Dhambi ya Asili".
Katika liturujia
Kanisa la Kilatini linaadhimisha fumbo hilo kama sherehe tarehe 8 Desemba. Siku hiyo katika nchi mbalimbali ni sikukuu ya amri kwa Wakatoliki, na pengine sikukuu ya kitaifa.
Katika Uislamu
Mafundisho ya Uislamu juu ya ubora wa Bikira Mariamu yanafanana kiasi na imani hiyo.
Wilaya ya Buyende
ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Mashariki, Uganda.
538 KK
Makala hii inahusu mwaka 538 KK (kabla ya Kristo).
Grigg Peak
ni kilele cha mlima unaopatikana nchini Kenya katika kaunti ya Meru.
Una urefu wa mita 4,534 juu ya usawa wa bahari.
Mto Ibalya
unapatikana katika wilaya ya Kanungu, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Theodora wa Turo
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu bikira mfiadini.
Sikukuu yake huadimishwa tarehe 2 Aprili.
Pimeni wa Roma
Tangu kale anaheshimiwa na Wakristo wa madhehebu mbalimbali kama mtakatifu mfiadini.