cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Julius Nyerere
Tuzo
Kisha kufa
Preieto na Amarino
thumb|200px|right|[[Sanamu ya Mt. Preieto.]] Preieto na Amarino (walifariki Volvic, 25 Januari 676) walikuwa mmoja askofu wa 25 wa Alvernia, leo Clermont-Ferrand, nchini Ufaransa, na mwingine abati au mlei ambao waliuawa pamoja na matajiri wa mji huo.
Tangu zamani wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao inaadhimishwa kila mwaka tarehe 25 Januari.
376 KK
Makala hii inahusu mwaka 376 KK (kabla ya Kristo).
Polynesia ya Kifaransa
Kisiwa kinachojulikana zaidi ni Tahiti pamoja na mji mkuu wake wa Papeete ambayo ni pia mji mkuu wa eneo lote.
386 KK
Makala hii inahusu mwaka 386 KK (kabla ya Kristo).
Polynesia ya Kifaransa
Jiografia
thumb|300px|left|[[Ramani ya Polinesia ya Kifaransa]] Visiwa, funguvisiwa na atolli za Polinesia ya Kifaransa kwa jumla vina eneo la nchi kavu la km² 4,167 jumla vilivyosambazwa katika kilomita za mraba 2,500,000 za bahari.
Visiwa vyote vimegawiwa katika tarafa tano ambazo ni vikundi vya visiwa vyenye mafunguvisiwa ndani yake; ni kama zifuatazo:
Watu
Wakazi ni 268,270 (sensa ya mwaka 2012), ambao kati yao 2/3 ni Wapolinesia asilia na 11,9% ni Wazungu.
Kati yao wote, 68,5% wanatumia kwa kawaida lugha ya Kifaransa, iliyo lugha rasmi pekee.
Upande wa dini, 54% ni Waprotestanti, 30% ni Wakatoliki, halafu kuna Wamormoni na Mashahidi wa Yehova.
Kikaba
Kikaba ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati na Chad inayozungumzwa na Wakaba. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kikaba nchini Afrika ya Kati imehesabiwa kuwa watu 72,000. Pia kuna wasemaji 11,000 nchini Chad. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikaba iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.
Poponi abati
thumb|250px|Mt. Poponi. Poponi abati, O.S.B. (Deinze, leo nchini Ubelgiji, 977 - Marchiennes, leo nchini Ufaransa, 25 Januari 1058) alikuwa abati huko Stavelot, Ubelgiji aliyejitahidi kueneza urekebisho wa umonaki wa Kibenedikto ulioanza Cluny.
Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 25 Januari.
Juliette Lewis
Juliette L. Lewis (amezaliwa tar. 21 Juni 1973) ni mshindi wa tuzo ya Academy kama mwigizaji-mwanamuziki bora kutoka nchini Marekani.
Maisha ya awali
Lewis alizaliwa mjini Los Angeles, California. Baba yake ni mwigizaji wa filamu Geoffrey Lewis na mama yake, Glenis Batley, ni graphic designer. Wazazi wake na Lewis walitarikiana akiwa na umri wa miaka miwili. Ana ndugu wawili wa kiume na wawili wa kike, Lightfield na Peter, Dierdre na Brandy. Mjombawake na Lewis ni mtunzi wa nyimbo, hayati Peter Tod Lewis. Lewis alikuwa na shauku ya kutaka kuwa mwigizaji, tangu akiwa na umri wa miaka sita, na akabahatika kuwa mwigizaji wa tamthilia za katika TV akiwa na umri wa miaka kumi na miwili.
Kibaldemu
Kibaldemu ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Kamerun inayozungumzwa na Wabaldemu. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kibaldemu imehesabiwa kuwa watu nne tu. Kwa hiyo lugha inakaribia kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibaldemu iko katika kundi la Kichadiki.
Haven Coleman
Haven Coleman (amezaliwa 29 Machi 2006) ni mwanaharakati wa hali ya hewa na mazingira kutoka Marekani.
Ndiye mwanzilishi mwenza na mkurugenzi mtendaji wa US Youth Climate Strike; shirika lisilo la faida linalojikita kukuza uelewa na kudai hatua kuhusu shida ya hali ya hewa.
Aliianzisha pamoja na wanaharakati vijana Alexandria Villaseñor na Isra Hirsi. Anaandika pia kwa Bulletin of the Atomic Scientists.
Haven Coleman anaishi Denver, Colorado. Ni mwanafunzi wa Shule za Umma za Denver.
Uanaharakati
Coleman kwanza alihisi kuvutiwa kuelekea uanamazingira wakati alikuwa na umri wa miaka kumi: baada ya kujua kwamba wanyama anaowapenda, slothi, wanapungua kwa sababu ya ukataji miti. Kisha alifanya mabadiliko makubwa ya maisha akiongozwa na maisha endelevu. Mafunzo yake katika mradi wa Climate Reality Project yalimfundisha zaidi.
Baada ya kuona uanaharakati wa kimazingira wa Greta Thunberg na migomo ya hali ya hewa ya vijana huko Uropa, aliongozwa kufanya vivyo hivyo. Kwa hivyo, tangu Januari 2019, akiwa na umri wa miaka 13, alianza kuandamana mbele ya biashara au majengo ya serikali, kama vile Colorado State Capitol. Kila Ijumaa anagoma kudai hatua za kisiasa kuhusu ubora wa hewa, kuachwa kwa mtambo wa makaa ya mawe, nishati mbadala, nk. Pia alituma barua pepe kwa viongozi waliochaguliwa kuhusu suala hilo. Aliteswa sana na wenzake shuleni ambao walidhani uanaharakati wake ni wa ajabu.
Coleman angeandamana peke yake hadi alipoweza kuanzisha US Youth Climate Strike pamoja na Isra Hirsi na Alexandria Villasenor. Tangu wakati huo, migomo ya hali ya hewa imekuwa ikifanywa katika majimbo mengi huko Marekani. Mnamo 15 Machi, maandamano ya vijana ya kimataifa na zaidi ya nchi 120+ zilizohusika yalifanyika.
Coleman alifahamika zadi baada ya kuzungumza na Seneta wa serikali Cory Gardner juu ya wachafuzi wa kaboni kwenye mkutano wa umma katika ukumbi wa mji. Alimsihi achukue hatua na kuandaa harakati za msingi ili kuwezesha, hata hivyo, Gardner alikataa.
Alipokuwa akifanya vichwa vya habari, alivutiwa na Al Gore, ambaye alimwalika Coleman kuzungumza kwa kampeni ya 24 Hours of Reality iliyoandaliwa na Climate Reality Project.
Coleman kwa sasa anafanya kazi kwa Arid Agency, ambayo imekusudiwa kuongeza kasi ya kampeni za haki za mazingira na kijamii.
43
Makala hii inahusu mwaka 43 BK (Baada ya Kristo).
Waliofariki
40er
Karlo Letica
Karlo Letica (matamshi ya Kikroatia: [kâːrlo lětitsa]; alizaliwa 11 Februari 1997) ni mshambuliaji wa Timu ya taifa ya Kroatia ambaye anacheza katika klabu iliyopo nchini Ubelgiji Club Brugge KV.
Ryan Botha
Ryan Botha (amezaliwa 5 Januari 1981 nchini Afrika Kusini) ni mwanasoka mstaafu wa Afrika Kusini ambaye sasa anafanya kazi kama mwanamitindo na mkufunzi katika nchi yake ya asili.
Karlo Letica
Kazi ya kimataifa
Letica alikuwa kama sehemu ya timu ya taifa ya Kroatia ya chini ya miaka 19 ambayo alicheza michuano ya Umoja wa Ulaya chini ya 19 mwaka 2016
Ryan Botha
Kazi
Botha alianza kazi yake ya juu na Stella. Mnamo 2001, alisajiliwa na Myllykosken Pallo −47 katika Veikkausliiga ya Kifini, ambapo alicheza mechi arobaini na mbili za ligi na kufunga mabao kumi.
Karlo Letica
Kazi ya kimataifa
Mnamo Agosti 2017, aliitwa kwenye kikosi cha Croatia cha chini ya miaka 21 dhidi ya Moldova na Austria. Alicheza kwa mara ya kwanza dhidi ya Austria ambapo mechi ilimaliza kwa sare ya 1-1.
Mwezi Mei 2018 aliitwa jina lake katika kikosi cha kwanza cha wachezaji23 cha Timu ya taifa ya Croatia katika Kombe la Dunia la FIFA 2018 iiliyofanyika nchini Urusi.
Benki ya Zenith
Historia
Zenith Benki ilianzishwa Mei 1990. Ilikuwa kampuni ya umma Julai 2004, na iliingia katika soko la hisa la Nigeria (NSE) tarehe 21 Oktoba mwaka huo. Pia katika mwaka wa 2004, shirika la kutathmini mikopo Fitch Ratings ilitambua mkopo wake kuwa AA-katika muda wao mrefu.
Wafanyakazi
Jim Ovia ni mkurugenzi mkuu wa kampuni hiyo, Godwin Emefiele ni Naibu Mkurugenzi na Petro Amangbo, Apolo lkpobe, Elias Igbin-Akenzua, na UDOM Emmanuel ni Wakurugenzi watendaji. Macaulay Pepple ni mwenyekiti wa bodi.
Kampuni ina jumla ya wafanyakazi 3911.
Daa-mboo
Daa-mboo (kutoka kwa Kiing. penis worm) ni wanyama wadogo wa bahari wa faila Priapulida wanaofanana na daa wa kawaida. Jina la kisayansi linatoka kwa Πριάπος – Priapos, mungu wa uzalishaji wa Wayunani, kwa sababu umbo wa daa hao ni kama mboo wa mtu. Huishi katika matope ya sakafu ya bahari mpaka kina cha m 90. Spishi fulani zina uvumilivu wa ajabu kwa sulfidi ya hidrojeni na kwa uhaba wa oksijeni. Wanaweza kuwa wengi sana katika baadhi ya maeneo. Katika Ghuba ya Alaska wapevu kama 85 wa Priapulus caudatus kwa mita ya mraba wamerekodiwa, huku idadi ya lava wake ikiweza kuwa hadi 58,000 kwa m2.
Wanyama hao wanaofanana na minyoo wana umbo la mcheduara na urefu wa sm 0.2-0.3 hadi 39. Wana mdomo kwenye ncha ya mbele usio na silaha yoyote au minyiri. Mwili umegawanywa katika kiwiliwili kikuu na sehemu ya mkonga iliyovimba kidogo na kupambwa kwa vituta vinavyopita kutoka mbele hadi nyuma. Mwili una miviringo na mara nyingi huwa na duara za miiba ambazo zinaendelea kwenye koromeo inayoweza kujitokeza kidogo. Spishi fulani zinaweza pia kuwa na mkia au jozi ya viambatisho kwenye ncha ya nyuma. Mwili una kutikulo ya khitini inayobambuliwa mnyama akikua.
Uwanja wa michezo wa manispaa ya Ait Melloul
Uwanja wa michezo wa manispaa ya Ait Melloul ni uwanja wa michezo wa mpira wa miguu unaopatikana katika jiji la Ait Melloul nchini Moroko. Ni uwanja mkuu wa umoja wa Ait Melloul na una uwezo wa kubeba washabiki 5,000.
396 KK
Makala hii inahusu mwaka 396 KK (kabla ya Kristo).
Kikaba-Deme
Kikaba-Deme ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wakaba. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kikaba-Deme nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 40,000. Pia kuna wasemaji nchini Afrika yaKati ambao idadi yao haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikaba-Deme iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.
Mpapa (Unguja Kati)
Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia hapa
1942
Makala hii inahusu mwaka 1942 BK (Baada ya Kristo).
Waliozaliwa
bila tarehe
Mpapa (Unguja Kati)
Mpapa ni kata ya Wilaya ya Kati katika Mkoa wa Unguja Kusini, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 1,448 waishio humo.
Baardheere
thumbnail|right|200px|Muonekano wa juu wa Baardheere mnamo mwaka [[1993]] Baardheere ni mji wa Somalia.
307 KK
Makala hii inahusu mwaka 307 KK (kabla ya Kristo).
Baardheere
Idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa 51,300.
Wameru
Kuna makabila mawili yenye jino hilo:
42
Waliofariki
40er
Kikara
Kikara ni jina la lugha tofauti, yaani:
Ukomeshaji wa Biashara ya Watumwa
Biashara ya watumwa ilikuwa biashara iliyodhalilisha utu wa binadamu, hasa Waafrika ambao ndio waliotumika kwa kiasi kikubwa katika biashara hiyo. Basi, baadhi ya watu Ulaya waliweza kuona madhara mbalimbali yaliyotokana na biashara hiyo hatarishi, na kuamua kuanzisha tapo la kuikomesha. Wengi wao walikuwa watu wa dini waliosukumwa na sababu za ubinadamu.
Baadaye mataifa kama Uingereza yaliongeza bidii katika ukomeshaji wa biashara ya utumwa. Kwa kiasi fulani ukomeshaji wa biashara ya utumwa ulikuwa una manufaa ya kiuchumi kwao, hasa kufuatia matokeo ya mapinduzi ya viwanda yaliyotokea nchini mwao.
Uingereza ukiwa taifa kiongozi katika biashara hiyo, halafu katika zoezi hilo la kuikomesha, ulisaidia kwa kiasi kikubwa katika ukomeshaji wa biashara hii iliyopitia katika bahari ya Atlantiki na ile ya bahari ya Hindi. Si mataifa yote yalikubaliana na matakwa ya Uingereza ya kukomesha biashara ya utumwa, hivyo Uingereza ilipata upinzani kutoka kwa mataifa mengine yaliyokuwa bado yananufaika na biashara hii kama Ufaransa na Ureno.
Ukomeshaji
Kampeni ya ukomeshaji wa biashara ya watumwa haikutoka Afrika. Ilianzia huko Ulaya: kwa kiasi fulani kutokana na sababu za ubinadamu, na kwa kiasi fulani kutokana na kupungua kwa umaarufu wa biashara ya utumwa kupitia Atlantiki pamoja na upatikanaji wa uhuru wa Marekani; pia kubadilika kwa mwelekeo wa Ulaya kutoka Amerika kwenda Mashariki ya Mbali na Afrika.
Msukumo wa Magharibi katika ukomeshaji wa watumwa
Mwishoni mwa karne ya 17, Kanisa Katoliki lililaani rasmi biashara hiyo, jambo lililosisitizwa kwa nguvu na Papa Gregori XVI mwaka 1839. Lakini tapo la harakati ya kufuta utumwa lilianza mwishoni mwa karne ya 18 katika madhehebu ya Quakers huko Uingereza na Marekani.
Hapo mawazo ya Wazungu kuhusu Waafrika yalizidi kubadilika kwa kuanza kumwona Mwafrika kwa mwelekeo wa kibinadamu zaidi. Jambo hili lilileteleza kudai ukomeshaji wa biashara ya watumwa. Biashara ya watumwa ilianza kuonekana kama biashara ovu ambayo ilisababisha vifo kwa idadi kubwa ya watu, ilizuia upanuzi wa biashara za aina nyingine katika pwani za Afrika, na kuruhusu unyama kustawi barani.
Watetezi wa ukomeshaji walijitahidi kutumia Ukristo, teknolojia ya ustaarabu wa Magharibi, na biashara ya kawaida, hasa katika bidhaa za kilimo, katika kuizima biashara ya watumwa. Hata hivyo, kwanza walipaswa kuushawishi umma huko Ulaya na Marekani kukubali ukomeshaji wa utumwa, halikadhalika fikra za serikali kuhusu biashara ya watumwa zilitakiwa nazo kubadilishwa.
Kampeni ya ukomeshaji wa biashara ya watumwa huko Magharibi iliongozwa na Uingereza. Baada ya kushindwa kwa pendekezo la ukomeshaji wa biashara ya watumwa kwa pamoja katika mwaka wa 1787 na 1807, Uingereza ilibuni mpango wa utekelezaji wenye vipengele vitatu ili kutia kani shughuli hiyo.
Ni jambo la kushangaza kuona kuwa mpango huu haukuanzishwa Afrika, kulikotoka watumwa wengi wakati huo, ulielekezwa zaidi huko Ulaya na Marekani kulikokuwa na wanunuzi wa watumwa hao.
Serikali zilizokuwa dhaifu zilisalimu amri kwa shinikizo la Waingereza la kukomesha biashara ya watumwa, lakini katika hali nyingine, mpango huu ulikubalika tu baada ya vitisho kutoka Uingereza, Denmark, Uholanzi na Sweden zilitia sahihi ya makubaliano ya kukomesha utumwa kwa pamoja na Uingereza, Hispania na Ureno zilikubali kuizima biashara kwa fidia kutoka Uingereza mnamo mwaka 1817, ijapokuwa Ureno haikukomesha biashara hiyo moja kwa moja hadi ilipofikia mwaka 1842, baada ya tishio kutoka Uingereza. Brazil iliendelea na biashara hiyo hadi mwaka 1850, wakati Cuba haikukomesha biashara hiyo hadi ilipofikia mwaka 1866.
Nchi nyingine zilizokuwa na nguvu zaidi kisiasa kwa upande mwingine, zilitumia njia nyingine kujibu mapigo ya shinikizo la Waingereza ambalo waliliona kama uvamizi wa mamlaka yao. Ufaransa na Marekani ziliendelea na biashara hiyo kwa miaka kadhaa kabla ya kuikomesha kabisa. Ufaransa ilikubali kuikomesha biashara hiyo katika miaka ya 1830, wakati Marekani haikuikomesha hadi ilipofika nusu ya pili ya karne ya 19.
Wenye mashamba huko Marekani na katika visiwa vya Karibi walipinga ukomeshaji wa biashara ya watumwa kwa sababu mbalimbali. Hawakuona maana yoyote katika kukomesha biashara ya watumwa kwa kutumia hoja ya ubinadamu. Watu hao walikuwa wabaguzi wa rangi kiasi kwamba hawakuweza kuona ni kwa vipi ukomeshaji wa biashara ya watumwa utawasaidia watu weusi. Waling’ang’ania kwa muda mrefu faida nyingi za kiuchumi walizojikusanyia kutokana na umilikaji wa watumwa na nguvu-kazi za watumwa hao katika mashamba yao. Zaidi ya hayo, upinzani wao uliimarishwa na kuhitajika sana kwa bidhaa zilizozalishwa na watumwa huko Magharibi. Wakati huohuo, Magharibi, iliyokuwa inaongozwa na Uingereza, ilikuwa inashinikiza upigwaji marufuku wa uingizaji wa watumwa ambao wenye mashamba waliwaona ni muhimu katika kuongeza utoaji wa bidhaa hizo.
317 KK
Makala hii inahusu mwaka 317 KK (kabla ya Kristo).
Ukomeshaji wa Biashara ya Watumwa
Mchakato wa ukomeshaji wa utumwa
Dhamana ya ukomeshaji wa biashara ya watumwa ilikabidhiwa kwa makamanda wa meli za kivita zilizoendesha shughuli zake, si tu katika pwani ya Afrika ya Magharibi, bali pia katika bahari ya Kati. Ufaransa iliongoza operesheni hizo katika hiyo bahari ya Mediterania kama moja ya mbinu zake za kuliwezesha jeshi lake la majini kuitawala bahari hiyo iliyozungukwa na nchi kavu.
Kwa muda, katika miaka ya 1830, Uingereza ilionekana kupoteza uongozi wake katika kukomesha biashara ya watumwa. Shughuli za meli za kivita zilikuwa na ushindi katika sehemu fulani tu. Meli za Waingereza zilikamata meli za watumwa za Wafaransa kati ya Mauritius na Bukini katika bahari ya Hindi. Lakini hakukuwepo kanuni za namna ya kuwashughulikia waliokamatwa.
Mara nyingine watumwa waliokuwa chomboni waliachiwa huru, na mara nyingine walisambazwa katika mashamba ya wenyeji. Meli za Wafaransa zilizokamatwa na Wafaransa wenyewe zilishtakiwa, na watumwa waliookolewa walipelekwa Kayenne. Hata hivyo zoezi zima la ukomeshaji wa biashara hii lilikuwa na ukosefu wa uwiano wa aina mbalimbali. Kwa mfano hukumu ilitolewa dhidi ya meli ya watumwa na si dhidi ya wafanyabiashara. Huko Marekani pia kuliwepo na tofauti kadhaa zilipingana kukamata meli za watumwa. Kwa sababu hiyo, ni meli chache sana zilizokamatwa, licha ya takribani meli sabini za kijeshi kutoka mataifa mbalimbali kushirikiana.
Kutokana na jambo hilo, iligunduliwa kuwa muhimu kuwahusisha viongozi wa Kiafrika katika ukomeshaji wa biashara ya watumwa. Kufuatia uamuzi huo mbinu mbili mpya zilianzishwa na Uingereza na Ufaransa.
Kipindi cha miaka 1841 - 1850 kilikuwa pia maarufu kwa biashara ya watumwa ya kuvuka Sahara. Nchi za Magharibi hazikuwa na namna yoyote ya kukomesha biashara hiyo kwa sababu ilikuwa moja kwa moja mikononi mwa Waafrika na haikuenea nje ya mipaka ya Afrika. Kati ya 1841-1842, utawala wa muda wa Tunisia ulikomesha biashara ya watumwa, na Sultani wa Ottoman aliipiga marufuku biashara hiyo mnamo mwaka 1857. Hata hivyo majaribio hayakupunguza kwa kiwango kikubwa idadi ya watumwa waliokuwa bado wanasafirishwa nje, na jitihada za baadaye hazikuonyesha matunda yoyote.
Mwitikio wa Waafrika
Zaidi ya Waafrika milioni moja waliuzwa huko Amerika katika miongo miwili ya mwisho ya karne ya 18 kabla ya biashara ya watumwa kukomeshwa rasmi huko Magharibi. Kitendo cha kutunga sheria ya ukomeshaji wa biashara ya watumwa huko Ulaya hakikutosha kusitisha biashara hiyo mara moja. Vituo vya jadi vya biashara ya watumwa katika maeneo yaliyodhibitiwa na Wazungu kama vile Sierra Leone, Liberia na Gold Coast vilifungwa. Kutokana na udhaifu wa viongozi wa kisiasa wa jamii hizi, zoezi la kukomesha biashara ya watumwa halikuvuka mipaka yao.
Kulikuwepo na taasisi za kienyeji pamoja na vikundi rasmi ambavyo vilihusika na sehemu kubwa ya biashara ya watumwa katika eneo la delta ya Niger na Kalabari Kongwe (Old Calabar). Miongoni mwao walikuwemo makuhani na waheshimiwa, waaguzi wa Arochukwu, na jumuiya ya Ekpe. Biashara iliratibiwa kwa kanuni zilizojulikana kwa muda mrefu, na watumwa walipatikana kutoka sehemu za mbali, kama vile Sokoto, Benue, Nupe na Kaskazini-Magharibi mwa Cameroon. Kulikuwa pia na sheria za jadi na desturi za jamii ambazo ziliruhusu watumwa kuchukuliwa kutoka karibu zaidi na nyumbani, kutoka maeneo ya ndani zaidi ya delta.
Sierra Leone
Mnamo mwaka 1788, Sierra Leone ilianzishwa kama makazi ya huruma na kama sehemu ya tapo la kupinga utumwa. Uhurishaji wa watumwa ulikuwa usaidiwe kwa kuwaingiza katika Ukristo na ustaarabu wa Magharibi. Walikuwa pia wapatiwe mwelekeo wa kibiashara.
Watumwa wengi zaidi walioachiwa huru waliletwa huko, na ilipofikia mwaka 1811, jumla ya watu hao ilishafikia 4,000. Ilipofikia mwaka 1838, tayari Waafrika 21,000 walikuwa wakiishi Freetown na vijiji kadhaa vilivyouzunguka mji huo. Ilipofika mwaka 1830 idadi ya watu ilishaongezeka karibu mara tatu.
Freetown ilikuwa si tu makao makuu ya utawala wa koloni la kifalme la Kiingereza na ya Makamu Mkuu wa Jeshi la Wanamaji, bali pia kituo rasmi cha ukombozi wa Tume ya Pamoja iliyokuwa ikihukumu meli za watumwa zilizokamatwa. Koloni lilifunguliwa kwa biashara ya nje mnamo mwaka 1831; kutokana na hili, ruzuku kutoka serikali ya Uingereza iliondolewa, na wakazi walitakiwa kuchukua madaraka juu ya masuala yao ya kujitegemea.
Hadi kipindi cha pili cha karne ya 19, tamaduni mbalimbali za Sierra Leone zilishaunganishwa pamoja kuunda jamii ya Krioli, kwa maendeleo yake peke yake ya ndani. Mwaka 1853, wananchi wa Sierra Leone walifanywa raia wa mfalme wa Uingereza.
Liberia
Liberia ilikuwa matokeo ya haja ya kusaidia na kustaarabisha Waafrika. Vuguvugu hizi zilianzishwa na chama cha ukoloni cha Marekani, na serikali ya shirikisho ya USA ilisaidia kwa kuiongezea idadi ya watu kwa kuwapeleka watumwa walioachiwa huru na merikebu za doria ili kuishi huko. Liberia pia ilikuwa matokeo ya nia ya kujaribu kupunguza athari za watu weusi waliopatiwa uhuru wao huko Marekani.
Tatizo la kwanza lililowakumba walowezi wa Liberia lilitokana na chuki ya viongozi wa nchi jirani za Kiafrika, ambao walichukia kuingiliwa na wageni katika nchi yao na kuwa tishio kwenye biashara ya watumwa ambayo ilikuwa shughuli yao kuu ya kibiashara ya kuvuka bahari. Pingamizi lao lilidhibitiwa na walowezi chini ya uongozi wa Jehudi Ashmum, na hivyo kutoa mwanya kwa koloni kuendelea kuwepo.
Koloni lilipewa jina la Liberia, na Monrovia ukawa ndio mji mkuu, na Ralph Randolph Gurley mnamo mwaka 1824. Liberia ilitawaliwa na Chama cha Ukoloni cha Marekani (American Colonization Society) kwa kumtumia kiongozi rasmi ambaye, kutokana na umbali, aliachiwa huru kwa kiasi fulani kutawala kulingana na ufafanuzi binafsi wa hati iliyoidhinisha makazi hayo.
Liberia iliundwa si tu na Waafrika walioachiwa huru; idadi kubwa ya walowezi wa mwanzo walikuwa watumwa waliotolewa utumwani huko kusini mwa Marekani kwa sharti la kuhama.
Biashara mbadala
Katika enzi za ukomeshaji wa utumwa, nchi za Magharibi kwa jumla zilijali zaidi kulinda biashara mpya za mazao ya kilimo kuliko kufanikisha ukomeshaji wa biashara ya watumwa. Biashara ya bidhaa nyingine haikushinda kwelikweli, na biashara ya watumwa iliendelea sambamba na biashara hiyo.
Mapinduzi ya Viwanda na Teknolojia huko Uingereza na Ufaransa yalizua soko kubwa la bidhaa za Kiafrika kama vile mafuta ya mawese, ambayo yalihitajika kulainisha mashine, na kama malighafi ya kutengeneza sabuni na mafuta ya taa. Ufaransa pia iliingiza karanga na aina fulani ya njugu kutoka Senegal na Gambia kwa ajili ya kutengeneza sabuni za nyumbani. Ukuaji wa biashara hii uliwakilisha uanzishaji wa biashara ya kuchukua nafasi ya biashara ya watumwa. Mabadiliko hayo ya kiuchumi nayo yaliongezewa kasi na ueneaji wa Ukristo, elimu ya Magharibi na athari nyingine za kitamaduni kutoka Ulaya na Marekani.
Hitimisho
Utambuzi wa unyama wa biashara ya watumwa unazidi kuongezeka. Kadhalika, lipo tapo linalozidi kupamba moto la kutaka Afrika na Waafrika walioko uhamishoni kudai fidia kutokana na madhara yaliyosababishwa na biashara ya watumwa.
Kazuyoshi Nakamura
Kazuyoshi Nakamura (中村 一義; alizaliwa 8 Aprili 1955) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Nakamura alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 4 Machi 1979 dhidi ya Korea Kusini. Nakamura alicheza Japani katika mechi 5, akifunga mabao 1.
Qardho
thumbnail|right|200px|Mji wa Qardho Qardho ni mji wa Somalia.
Idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa 47,400.
41
Makala hii inahusu mwaka 41 BK (Baada ya Kristo).
Waliofariki
40er
327 KK
Makala hii inahusu mwaka 327 KK (kabla ya Kristo).
Bigwa
Bigwa ni jina la kata ya Wilaya ya Morogoro Mjini katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba 67111. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 10,149 waishio humo.
Changamoto ya maji
Kata hii inakabiliwa na changamoto hii kwa sababu maji yanayopatikana hapo ni majitaka na si salama. Tatizo hili linaweza kutatuliwa pale tu ambapo watu wataamua kuwa makini na utupaji takataka ovyo katika vyanzo vilivyopo katika kata.
Wazazi
Kwa wanadamu, mzazi ndiye mlezi wa mtoto. Inafaa sana uzazi uendelezwe na malezi hadi kumfanya mtoto akomae pande zote na kuwa mtu mzima, tena bora.
Uwanja wa michezo wa Casablanca
thumb|Uwanja wa Casablanca Uwanja wa michezo wa Casablanca ni jina lililopendekezwa na chama cha mpira wa miguu kwa uwanja utakaojengwa huko Casablanca nchini Moroko. Mara baada ya kukamilika mwaka 2025, utatumika zaidi kwa mechi za mpira wa miguu na utatumika kama uwanja wa nyumbani kwa timu ya taifa ya Moroko. Uwanja huo utakuwa na uwezo wa kubeba idadi ya mashabiki 93,000, na kuufanya kuwa uwanja wa tatu wa mpira wa miguu wa juu zaidi barani Afrika. Ukimalizika, Utachukua nafasi ya Stade Mohamed V.
Wazazi
Mzazi wa kibiolojia ni mtu ambaye gamete yake imetoa mtoto, mzazi wa kiume kupitia manii, na mwanamke kupitia kijiyai. Wazazi hao, baba na mama, ni jamaa ya kwanza na kuchangia asilimia 50 ya maumbile ya mtoto.
Uwanja wa michezo wa Casablanca
Muhtasari
Wazo la awali la uwanja huu lilikuwa la kutayarisha Kombe la Dunia la FIFA la mnamo mwaka 2010, ambapo Moroko walipoteza kwa Afrika Kusini. Hii ilijumuisha viwanja vikuu vitano kote nchini, pamoja na Uwanja wa michezo wa Tanger, Uwanja wa michezo wa Marrakech na vingine viwili katika miji mikubwa ya Agadir na Fes. Ilikuwa moja ya viwanja vyenye kuzabuni Moroko kuwa mwenyeji wa Kombe la Dunia la FIFA mnamo mwaka 2026]. Pangechezewa mechi za kuzindua na fainali kama Moroko wangepewa kutayarisha Kombe la Dunia lakini ikashindwa kwa Zabuni ya Umoja ya Kanada, Mexico, na Marekani. Sasa inajipanga kuwania kutayarisha Kombe la dunia la FIFA ya mwaka 2030.
Wazazi
Mwanamke, mbali ya kujifungua, anaweza kuwa mzazi kwa njia ya upasuaji pia, hasa pale ambapo ujauzito una matatizo.
Siku hizi inawezekana kuwa na wazazi wa kibiolojia zaidi ya wawili, pale ambapo mtoto anatengenezwa katika maabara. Jambo hilo linapohusu binadamu, wengine wanalipinga kwa kusema ni kinyume cha maumbile na cha hadhi ya utu, pamoja na kudai mimba nyingi ziangamie au kutunzwa katika jokofu.
Wazazi wengine wanaweza kuwa wazazi kwa kukubaliana, ambao huwalea watoto, lakini si kweli kwamba wanahusiana na mtoto kimaumbile.
Kikaba-Naa
Kikaba-Naa ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad na Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wakaba. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kikaba-Naa nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 35,000. Pia kuna wasemaji nchini Afrika yaKati ambao idadi yao haijulikani. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikaba-Naa iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.
Karolina Bochra
Karolina Bochra (alizaliwa 31 Agosti 1988) ni mchezaji wa soka wa Poland ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya FC Katowice ya ligi kuu ya Ekstraliga. Hapo awali alicheza katika timu ya Gol Częstochowa na KŚ AZS Wrocław.
Alikuwa miongoni mwa wachezaji wa timu ya taifa ya Poland katika Kombe la Algarve la mnamo mwaka 2008, ambapo alifunga goli dhidi ya timu ya taifa ya Ureno.
Liverpool
thumbnail|right|280px|Sehemu za Mji wa Liverpool
Liverpool ni mji wa Uingereza kaskazini magharibi.
Shule ya Upili ya Kisii
thumb|Shule ya Kisii
Shule ya Upili ya Kisii ni shule maarufu na ya kitambo. Shule hii inapatikana katika Mji wa Kisii, Wilaya ya Kisii, Mkoani Nyanza nchini Kenya.
Historia
Ilianzishwa mnamo 1932 na muungano wa Young Kavirondo Association. Ilikuwa moja kati ya Shule tatu za K zilizoanzishwa na Waafrika wakati wa Ukoloni. Shule hizi ni:
Shule hizi tatu ziliitwa Government African Schools (G.A.S).
Kuihusu shule hii
Shule hii imekuwa na uunganishi mkubwa na Familia ya Musa Nyandusi ambaye alikuwa Chifu wa Kiwango cha juu wakati wa Ukoloni. Cheo hiki kilikuwa cha nguvu na kilikuwa tu kinapokea amri kutoka kwa Utawala wa Ukoloni pasipo na uchungaji Shule hii inajuvunia kuwakuza watu maarufu kama Simeon Nyachae, Mwanaye Musa Nyandusi. Sasa hivi shule hii inahesabiwa kama taasisi muhimu ya masomo katika nchi, ambayo inaweza kushindana na shule za kataifa katika mtihani wa K.C.S.E. ilivyoonekana mnamo 2005 wakati shule hii ilitia fora.
Mwito wa Shule
Mwito wa Shule hii ukitafsiriwa kwa kiswahili unakuwa: Ng'ang'ana Kutia fora' (Strive for Excellence)
Utata
shule hii ilikumwa na madai ya udanganyifu katika mtihani na hivyo Watahiniwa wengi wa mwaka wa 2006 wakapata alama ya Y. Tukio hili lilitia kitone historia yao nzuri ya kielimu.
Watu maarufu waliosoma huko
Mafanikio ya Shule hii yanatarajiwa kuimarishwa na wakongwe wa Shule hii, baadhi yao wakiishi Uropa na Marekani.
40
Waliofariki
40er
Luton
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Luton
Luton ni mji wa Uingereza.
Mishoma
Mishoma ni kata ya Mkoa wa Rukwa, Tanzania.
Kibalo
Kibalo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wabalo. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibalo imehesabiwa kuwa watu 2230. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibalo iko katika kundi la Kitivoidi ambalo linafanana na lugha za Kibantu.
Uwanja wa taifa (Botswana)
Uwanja wa Kitaifa wa Botswana ni uwanja wenye matumizi mengi huko Gaborone,nchini Botswana. Hivi sasa unatumiwa zaidi na Chama cha mpira wa miguu. Uwanja huo unaingiza idadi ya watu 25,000.
Kibamali
Kibamali ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wabamali. Mwaka wa 2008 idadi ya wasemaji wa Kibamali imehesabiwa kuwa watu 10,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibamali iko katika kundi la Grassfields ambalo linafanana na lugha za Kibantu.
Kosovo
thumb|right|250px|Bendera ya Kosovo right|thumb|250px|Ramani ya Kosovo Kosovo (kwa Kialbania: Kosovë au Kosova, kwa Kiserbokroatia na herufi za Kikirili: Косово и Метохија, kwa alfabeti ya Kilatini: Kosovo i Metohija) ni nchi ndogo ya Balkani katika Ulaya ya kusini-mashariki. Imepakana na Serbia, Masedonia Kaskazini, Albania na Montenegro.
Mji mkuu ni Prishtina.
Historia
Kihistoria Kosovo iliwahi kuwa eneo ambako ufalme wa kwanza wa Serbia ulianzishwa wakati wa karne ya 12. Hivyo Kosovo ilikuwa kitovu cha Serbia hadi mwisho wa milki ya Serbia ya Kale iliyovamiwa na Waturuki wa Milki ya Osmani.
Chini ya utawala wa Waturuki idadi ya Waserbia ilipungua kwa sababu wengi walikimbia ukandamizi wa Waosmani dhidi ya Wakristo. Waalbania walihamia humo kutoka maeneo ya jirani yaliyokuwa pia sehemu ya Milki ya Osmani. Katika karne ya 19 idadi kubwa ya wakazi wa Kosovo walikuwa tayari Waalbania.
Kosovo ndani ya Yugoslavia
Baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia Kosovo ilikuwa sehemu ya Jamhuri ya Serbia ndani ya shirikisho la Yugoslavia. Tofauti na sehemu kubwa ya Serbia, inayokaliwa na Waserbia hasa, wakazi wengi wa Kosovo ni Waalbania waliokuwa takriban robo tatu ya watu wote wa Kosovo hadi mwaka 1990. Hali halisi ilikuwa na haki za jamhuri ndani ya shirikisho, lakini kutokana na uhusiano wa kihistoria haikupewa hadhi ya jamhuri kamili.
Wakati wa kusambaratika kwa Yugoslavia viongozi wa Serbia walifuta hali ya kujitawala ya Kosovo na kuwaachisha kazi maafisa wengi wenye utamaduni wa Kialbania. Hii ilisababisha kipindi cha upinzani na ghasia ndani ya Kosovo kwa haki za Waalbania zilizokandamizwa na polisi na jeshi la Serbia.
Amani ya Dayton ya mwaka 1995 juu ya sehemu zilizounda Yugoslavia haikuangalia masuala ya Kosovo. Hapo mwaka 1996 vikundi kadhaa vya Kialbania vilianza kuchukua silaha na kupigania uhuru kwa njia ya kijeshi. Jeshi la Serbia likajibu vikali na raia mia kadhaa waliuawa.
Vita ya Kosovo
Mwaka 1999 wakimbizi wengi kutoka Kosovo walitafuta kimbilio katika nchi jirani na Umoja wa Ulaya. Baada ya majadiliano juu ya usuluhisho kushindikana, NATO iliamua kuingilia kati kwa kusudi la kuzuia kuongezeka kwa wakimbizi na mauaji. Tarehe 24 Machi 1999 ndege za kivita zilianza kushambulia madaraja, barabara, vituo vya umeme na taasisi za kijeshi katika Serbia. Jeshi la Serbia likaongeza kampeni yake katika Kosovo na idadi ya wakimbizi ikaongezeka.
Baada ya NATO kutisha uvamizi wa Kosovo kwa jeshi la ardhi, serikali ya Serbia ilikubali tarehe 12 Juni 1999 mapatano ya kuwa Umoja wa Mataifa uchukue mamlaka juu ya Kosovo ikisaidiwa na NATO. Tarehe 10 Juni 1999 Baraza la Usalama la UM lilimwagiza Katibu Mkuu kwa azimio 1244 kuanzisha utawala juu ya Kosovo. Hatua hiYO iliunda nchi lindwa chini ya UM na jeshi la NATO ambayo kisheria iliendelea kuitwa mkoa wa Serbia.
Ndani ya Kosovo NATO haikufaulu kuzuia matendo ya fujo na ghasia dhidi ya wakazi Waserbia wa jimbo. Waserbia walipaswa kukimbia kutoka sehemu nyingi na wilaya mbili tu zilibaki kama maeneo ya Waserbia ndani ya Kosovo.
Uhuru
Kosovo ilikuwa sehemu ya Serbia hadi tarehe 17 Februari 2008 ilipojitangazia uhuru wake. Jumuiya ya kimataifa haina msimamo wa pamoja juu ya uhuru wa nchi. Serbia inadai Kosovo bado ni jimbo lake la kujitawala. Nchi 98, zikiwa pamoja na nchi nyingi za G8, Uturuki, Austria na Uswisi zimetambua uhuru wa Kosovo. Lakini nchi nyingine zinakataa.
Hali halisi tangazo la uhuru liliwezeshwa na maungano ya NATO ambayo imetawala Kosovo kwa niaba ya Umoja wa Mataifa. Jeshi la NATO lilizuia serikali ya Serbia lisingie kati kwa nguvu.
Watu
Lugha mama ya wengi ni Kialbania (95%).
Upande wa dini, Waalbania wengi ni Waislamu wa madhehebu ya Sunni na Waserbia wengi ni Wakristo Waorthodoksi lakini kuna pia Waalbania Wakatoliki na Waorthodoksi, pia Waserbia Waislamu kadhaa. Kwa jumla, Waislamu ni 95.6% na Wakristo 3.7% (Wakatoliki 2.2%, Waorthodoksi 1.5%).
Kikara (Afrika ya Kati)
Kikara ni lugha nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Wakara. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kikara imehesabiwa kuwa watu 4800. Haijulikani lugha ya Kikara iko katika familia au kundi gani la lugha kihistoria. Hata hivyo, wataalamu wengine huiweka katika kundi la Kibongo-Bagirmi la lugha za Kinilo-Sahara.
1943
Makala hii inahusu mwaka 1943 BK (Baada ya Kristo).
Waliozaliwa
bila tarehe
Yuji Kishioku
Yuji Kishioku (岸奥 裕二; alizaliwa 2 Aprili 1954) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Kishioku alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 31 Mei 1979 dhidi ya Indonesia. Kishioku alicheza Japani katika mechi 10, akifunga mabao 2.
Mfereji
thumb|200px|Mfereji mdogo wa umwagiliaji nchini Uswisi Mfereji ni njia ya maji iliyotengenezwa na watu, tofauti na njia asilia za maji kama mito au maziwa.
Kuna aina mbili za mifereji:
Historia
Mifereji ya kwanza inayojulikana ilitengenezwa zamani za Mesopotamia ya Kale, Misri ya Kale au Uhindi ya Kale kwa umwagiliaji.
Mnamo mwaka 2300 KK mfalme Pepi I aliamuru mfereji kuchimbwa kama njia ya usafiri wa kuepukana na maporomoko ya mto Naili karibu na Aswan.
Middlesbrough
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Middlesbrough
Mfereji
Mifereji kati ya Bahari
Kati ya mifereji muhimu ya kimataifa kuna Mfereji wa Panama unaoruhusu kupita kati ya Atlantiki na Pasifiki pamoja na Mfereji wa Suez.
Kwa jumla mifereji ya maji ni sehemu muhimu za miundombinu wa kila nchi ama kama njia za kubeba mizigo kwa meli au kama njia ya kupeleka maji panapohitajika.
Middlesbrough
Middlesbrough ni mji wa Uingereza.
Mfereji
Mifereji barani
Mifereji ni muhimu pia ndani ya nchi nyingi. Kabla ya kupatikana kwa reli zilikuwa njia nyepesi na ya haraka kusafirisha mizigo kwa gharama nafuu. thumb|Daraja la mfereji juu ya mto, [[Uingereza]] Leo hii mahali pengi mifereji ya kihistoria imepitwa na wakati ilhali reli na usafiri wa barabarani hufikisha bidhaa haraka zaidi na kwa bei nafuu. Lakini mifereji ya kale siku hizi ni kuvutio cha utalii: inatumiwa na watu wanaopenda kusafiri kwenye maji.
Lakini mifereji inayoweza kubeba meli inaendelea kuwa na maana. Matumizi ya mifereji ya kimataifa yanazidi kuongezeka. Hata ndani ya nchi usafiri kwa mifereji na mito mikubwa bado ni muhimu kwa bidhaa kama mchanga, mawe, kokoto, makaa na mafuta.
Milango ya mfereji
Changamoto kwa mfereji mara nyingi ni milima na mabonde kwenye njia yake. Wajenzi walijifunza tangu siku za Mfereji Mkuu wa China kuvuka mitelemko kwa kutumia milango ya mfereji. Hapa wanapanga sehemu ambako wanafunga njia ya maji kwa geti linalofuatwa na nafasi na geti la pili na hivyo kupata chemba baina ya milango miwili. Boti linaingia katika geti moja linalofungwa tena. Sasa maji yanaingizwa kwenye chemba na maji ndani yake yanapaa pamoja na boti. Mara maji ndani ya chemba yamepaa sawa na sehemu ya juu ya mfereji, mlango wa pili unafunguliwa na boti linaendelea. Kwa njia ya chemba mfululizo boti linaweza kushuka au kuinuliwa; meli kubwa zinazopita Mfereji wa Panama zinapanda na kushuka mita 26; meli hadi tani 5,000 kwenye mfereji baina ya mto Volga na Bahari Baltiki nchini Urusi hupanda mita 80 kwa njia ya milango.
Mesrop
Mesrop Mashtots (pia Mesrob Mashtotz, kwa Kiarmenia Մեսրոպ Մաշտոց; Hatsik, Armenia ya Kale, leo nchini Uturuki, 361 hivi - Wagharshapat, Armenia, 17 Februari 440) alikuwa mmonaki, mwanateolojia, mshairi na mtaalamu wa lugha mwanafunzi wa Patriarki Nerses I.
Anaitwa "Mwalimu wa Armenia" kwa kuwa ndiye aliyebuni alfabeti ya Kiarmenia (406) ili waamini waweze kujua Biblia ya Kikristo akaitafsiri yote akaanzisha shule nyingi akiweka hivyo misingi ya taifa hilo na ustaarabu wake uliolidumisha hata leo kati ya matatizo makubwa ya historia yake, hasa dhuluma za kidini.
Baada ya kufanya kazi ikulu, alipata daraja takatifu na kujiunga na umonaki akaanzisha mtindo wa monasteri kuwa na shule karibu nayo ili kuandaa watu watakaoendeleza elimu ya dini hasa kwa kutafsiri na kunakili vitabu.
Hivyo umonaki wa Armenia ulidumisha utamaduni wa taifa hilo, ambalo lilikuwa la kwanza kupokea Ukristo jumla pamoja na mfalme wake (300) halafu likaushika moja kwa moja hata lilipopitia vipindi vigumu sana.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Nikolai Velimirovic
Nikolai Velimirovich (kwa Kiserbokroatia: Николај Велимировић; 4 Januari 1881 – 18 Machi 1956) alikuwa mmonaki, halafu askofu wa majimbo wa Ohrid na Žiča (1920-1956), mwanateolojia na mhubiri maarufu wa Kanisa la Kiorthodoksi la Serbia.
Wakati wa vita vikuu vya pili alitekwa na Wajerumani na kupelekwa katika kambi la Dachau.
Alitangazwa na Kanisa lake kuwa mtakatifu tarehe 24 Mei 2003.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 18 Machi.
39
Makala hii inahusu mwaka 39 BK (Baada ya Kristo).
Waliofariki
30er
Lawrence Chelin
Lawrence Chelin (24 Agosti 1958 - 23 Juni 2020) alikuwa mchezaji wa soka wa Afrika Kusini ambaye alicheza kama kiungo wa kati.
Kazi
Chelin alichezea Arcadia Shepherds ‚ Durban United na Durban City, na pia timu ya Marekani ya Atlanta Chiefs mwaka wa 1981. With Durban City he won the National Soccer League in 1985 and 1986. Akiwa na Durban City alishinda Ligi ya Taifa ya Soka mwaka wa 1985 na 1986.
Pia alichezea timu ya watu wa makabila mbalimbali ya Afrika Kusini Invitational XI mwaka wa 1976, na timu ya taifa mwaka wa 1977.
357 KK
Makala hii inahusu mwaka 357 KK (kabla ya Kristo).
Epiphany
Epiphany ni albamu ya pili kutoka kwa msanii wa utunzi a uimbaji wa R&B T-Pain. Kibao rasmi cha kwanza kutoka kwenye albamu ni pamoja na "Buy U a Drank (Shawty Snappin')".
Epiphany iliingia kwenye chati za Billboard 200 ikiwa nafasi ya kwanza - huku ikiwa imeuza nakala 171,126 katika wiki yake ya kwanza na baadaye ikauza zaidi ya 819,000 kunako mwezi wa Mei 2008 Albamu ilitolewa mnamo tar. 5 Juni 2007, imeipita kidogo tu albamu ya Rihanna, Good Girl Gone Bad, ambayo pia ilitolewa kunako tar. 5 Juni kwenye chati za albamu za Billboard 200. Kitangulizi, "Tallahassee Love" akishirkiana na Nappy Boy Entertainment's Jay Lyriq wame- sampuli kibao cha 2Pac cha "California Love". "I Got It" na "Suicide" inashughulika na masuala ya HIV/AIDS na imeonekana inawiana vilivyo.
38
Makala hii inahusu mwaka 38 BK (Baada ya Kristo).
Waliofariki
30er
347 KK
Makala hii inahusu mwaka 347 KK (kabla ya Kristo).
37
Makala hii inahusu mwaka 37 BK (Baada ya Kristo).
Waliofariki
30er
Beth Mugo
1997 alijiunga na SDP akaingia bungeni kwa jimbo la Dagoretti. Katika uchaguzi wa 2002 aligombea upande wa maungano ya NARC ambamo chama cha SDP ilikuwa mshiriki akarudishwa.
Katika serikali ya kwanza ya Mwai Kibaki alikuwa waziri mdogo katika wizara ya elimu akiangalia hasa elimu ya msingi na programu ya NARC ya kuondoa karo ya shule kwenye ngazi hii.
367 KK
Makala hii inahusu mwaka 367 KK (kabla ya Kristo).
Tromsø
thumbnail|right|280px|Mji wa Tromsø ni makao makuu wa Troms, jimbo la Norwei kaskazini.
Una wakazi 72,066 (2015), mbali ya wanafunzi wanaoishi huko wakati wa masomo tu.
Unahesabika kuwa mji ulioko kaskazini kuliko yote duniani, tukiacha ile yenye wakazi chini ya 50,000.
377 KK
Makala hii inahusu mwaka 377 KK (kabla ya Kristo).
Kazushi Kimura
Kimura alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 31 Mei 1979 dhidi ya Indonesia. Kimura alicheza Japani katika mechi 54, akifunga mabao 26.
Mpopoo
Mpopoo (Areca catechu, betelpalm) ni mti unaozaa popoo. Kokwa hii huliwa sana huko Asia ya Kusini na Kusini-Mashariki na pia katika nchi kadhaa za Afrika ya Mashariki zenye idadi kubwa za Wahindi. Jenasi Areca ni jenasi-mfano ya familia Arecaceae.
1944
Makala hii inahusu mwaka 1944 BK (Baada ya Kristo).
Waliozaliwa
bila tarehe
Alexandra de Blas
Alexandra deBlas (alizaliwa 1965) ni mwandishi wa habari na mwanamazingira wa Australia ambaye alitunukiwa tuzo ya 3rd World Water Forum Journalists mwaka 2003 huko Kyoto, Japan na tuzo ya Australia World Environment Day aliyotunukiwa na  Umoja wa Mataifa mnamo 2004.
Anajulikana zaidi kama mtangazaji wa kipindi cha Kitaifa cha mazingira cha ABC Radio Earthbeat. Tangu 2004, de Blas amekuwa kwenye Bodi ya Ushauri ya Wahariri wa jarida la Ecos la CSIRO na kwa sasa anaendesha mawakala wa mawasiliano ya mazingira.
Maisha ya awali na elimu
de Blas alimaliza Shahada ya Kwanza ya Sayansi katika Chuo Kikuu cha Sydney mnamo 1985 na baadaye akamaliza Diploma ya Uzamili katika Mafunzo ya Mazingira (Hons) katika Chuo Kikuu cha Tasmania mnamo 1992. Alitumia miaka kadhaa kufanya kazi katika PhD kwenye mawasiliano ya mazingira katika Chuo Kikuu, lakini alirudi ABC kabla ya kukamilika.
Uwanja wa michezo wa Mochudi
Uwanja wa mchezo wa Mochudi ni uwanja unaotumika kwa matumizi mbalimbali na unapatikana huko Gaborone,nchini Botswana. Unatumiwa zaidi kwa mechi za mpira wa miguu na hutumika kama uwanja wa nyumbani wa klabu ya Center Chiefs. Uwanja huo una uwezo wa kuchukua watu 10,000.
387 KK
Makala hii inahusu mwaka 387 KK (kabla ya Kristo).
Vadsø
thumbnail|right|280px|Mji wa Vadsø Vadsø ni makao makuu ya Finnmark, jimbo la Norwei.
Kijiji hicho kina wakazi 6,223.
36
Makala hii inahusu mwaka 36 BK (Baada ya Kristo).
Waliofariki
30er
Bodø
thumbnail|right|280px|Mji wa Bodø ni makao makuu ya Nordland, jimbo la Norwei. Una wakazi 41,215.
Kaunti ya Nyeri
Kaunti ya Nyeri ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Wakati wa sensa ya mwaka 2019 wakazi walikuwa 759,164 katika eneo la km2 3,325, msongamano ukiwa hivyo wa watu 228 kwa kilometa mraba.
Yoshiichi Watanabe
Yoshiichi Watanabe (渡辺 由一; alizaliwa 5 Aprili 1954) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Kaunti ya Nyeri
Makao makuu yako Nyeri.
Karai
thumb|Karai likitumika kukangia. Karai (kutoka neno la Kiarabu; kwa Kiingereza wok, kutoka Kichina cha Canton 鑊) ni chombo cha bati gumu na chenye umbo la duara ambacho kinatumiwa kwenye mapishi mbalimbali kama vile kukaanga sambusa, kitumbua, viazi na vinginevyo.
Linatumika pia katika ujenzi kubebea mchanga, udongo n.k.
Kaunti ya Nyeri
Jiografia
Topografia ya kaunti huwa na miinuko mikali na mabonde. Mlima Kenya hupatikana katika mpaka wa Meru na Nyeri. Mto Chania na Mto Sagana ndiyo mito mikubwa ambayo hupitia katika kaunti hii.
Utawala
Kaunti ya Nyeri imegawanyika ifuatavyo :
==Idadi ya wakazi katika kaunti ndogo (2019) ==
Boorama
thumbnail|right|200px|Makazi ya watu katika mji wa Boorama Boorama ni mji wa Kisomali ulioko kaskazini mashariki mwa Somalia uliotengwa kwa jina Somaliland.
Uwanja wa michezo wa SSKB
thumb| Uwanja wa michezo wa SSKB, Botswana
Uwanja wa Sir Seretse Khama Barracks maarufu kama  Uwanja wa SSKB, ni uwanja wa matumizi mengi  huko Mogoditshane, Kweneng,nchini  Botswana. Unatumika zaidi kwa ajili ya mpira wa miguu na hutumika kama uwanja wa nyumbani wa Kikosi cha Ulinzi cha Botswana XI. Uwanja huo una uwezo wakuchukua watu 5,000. Uwanja unamilikiwa na Kikosi cha Ulinzi cha Botswana [BDF]. Uwanja unazungukwa na sehemu ya michezo riadha.
Boorama
Idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa 39,606.
Kibambalang
Kibambalang ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wabambalang. Mwaka wa 2008 idadi ya wasemaji wa Kibambalang imehesabiwa kuwa watu 29,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibambalang iko katika kundi la Grassfields ambalo linafanana na lugha za Kibantu.
Laascaanood
thumb|Laascaanood thumb|Laascaanood Laascaanood ni mji wa Somalia.
Idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa 35,812.
Kokoko-mlasamaki
Kokoko-walasamaki ni ndege mbuai wa jenasi Ketupa na Scotopelia katika familia Strigidae. Siku hizi wataalamu wengi wanawaainisha katika jenasi Bubo. Ndege hawa ni wakubwa kuliko bundi na wana mnasaba na kungwi.
Ndege hawa wana mgongo kwa rangi ya kahawa au kijivu pamoja na madoa meupe, na mbele yao ni nyeupe pamoja na madoa au michirizi nyeusi au kahawia. Spishi za Ketupa zina vishungi viwili vya manyoya vinavyofanana na masikio.
Kokoko-walasamaki wanatokea karibu na mito na maziwa katika misitu minene. Huwinda usiku na hula samaki hasa lakini amfibia na wanyama wadogo pia.
Jike huyataga mayai 1 au 2 lakini mara nyingi kinda moja aishi tu. Kwa kawaida tago lao ni kwenye mti mkubwa lakini katika shimo la mwamba pia.
397 KK
Makala hii inahusu mwaka 397 KK (kabla ya Kristo).
35
Makala hii inahusu mwaka 35 BK (Baada ya Kristo).
Waliofariki
30er
308 KK
Makala hii inahusu mwaka 308 KK (kabla ya Kristo).
Boma (Morogoro)
Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia Boma (maana)
Boma  ni kata ya Morogoro Mjini katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba 67109. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,350 walioishi humo, ambapo idadi ya wanaume ni 4193 na idadi ya wanawake ni 4157. Watoto walio chini ya umri wa miaka mitano ni 835.
Kata ya Boma ina kaya 1787 ambapo nyumba za kuishi ziko 1113; kati yake 964 ni nyumba bora za kuishi na 167 ni nyumba zisizo bora.
318 KK
Makala hii inahusu mwaka 318 KK (kabla ya Kristo).
Simon Sluga
thumbnail|right|200px|Simon Sluga Simon Sluga (alizaliwa 17 March 1993) ni mchezaji anayecheza kama kipa wa soka wa Timu ya taifa ya Kroatia ambaye anacheza  katika klabuya HNK Rijeka katika ligi iiliyopo nchini kroatia.
Kazi ya klabu
Alianza kucheza mpira wa miguu akiwa na klabu ya HNK Rijeka baadaye Sluga aliuzwa katika Klabu ya Juventus Primavera na Verona Primavera
Katika msimu wa mwaka 2013-14 alikopwa na klabu ya NK Pomorac iiliyopo nchini Kroatia. Alienda katika klabu ya Prva HNL kwa mkopo msimu wa mwaka wa 2014-15.
Alirudi Rijeka rasmi Julai 19, 2015 baada ya mkopo wake kuisha katika klabu ya nk locomotov na kucheza mechi dhidi ya klab ya Slaven Belupo na baadaye agosti 2015, alikopwa tena katika klabu ya Spezia Calcio katika ligi ya Serie B Italia.
Erigabo
thumbnail|right|200px|Mji wa Erigabo Erigabo ni mji wa Somalia.
Chipsi mayai
Chipsi mayai ni chakula ambacho hupikwa kwa mchanganyiko wa viazi vilivyokatwa vipandevipande vilivyokaangwa kwa mafuta pamoja na mayai.