cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mizimu
Mizimu katika jadi za Afrika
Aidha, inasadikiwa kuna mizimu mibaya, ambayo malengo yao ni kuidhuru jamii na wakati mwingine hujitokeza kama pepo ambao huwaingia na kuwadhuru watu; hao huitwa kwa majina tofautitofauti kama vile misoha, irumenang, na’ndenga na war’umu kwa Wabena, Wamasai, Wamakonde na Wachaga. Baada ya Uislamu na Ukristo kuenea barani Afrika kusini kwa Sahara yanatumika pia majina yanatokana na lugha ya Kiarabu kama mashetani au majini ambayo kwa asili yana maana tofauti. Hao mizimu mibaya huwa na kinyume cha sifa hizo hapo juu, yaani walipokuwa binadamu waliishi katika hali isiyotakiwa katika jamii au inayochukuliwa kuwa ni ya kutia aibu, halafu kufa katika hali inayochukuliwa kuwa ni ya laana, kama vile kujinyonga au kuzikwa bila kufuata mila na desturi za jamii. Kwa mfano, Wanyore wa Kenya huamini kuwa mwanamume au mwanamke anayefariki dunia kabla hajaoa au kuolewa atataka kuzuia wengine kuoa au kuolewa na kuzaa. Kwa hiyo, kabla ya miili ya wanaume na wanawake hao kuzikwa, inafanyiwa miviga ili kuzuia tatizo hilo lisienee kwa wengine. Aidha, inasadikiwa kuwa baadhi ya mizimu mibaya hutokana na watoto ambao walikufa kabla ya kuzaliwa: hao huidhuru jamii kwa sababu huwa na hasira na hutaka kulipa kisasi.
Bangalore
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Bangalore
Bangalore ni jina la mji mkuu wa jimbo la Karnataka katika Uhindi. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao milioni 6 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 920 kutoka juu ya usawa wa bahari.
Hifadhi ya Comoé
Hifadhi ya Comoé ni hifadhi ya bioanwai iliyoandikishwa katika orodha ya UNESCO ya Urithi wa Dunia nchini Cote d'Ivoire. Ni hifadhi kubwa zaidi inayolindwa huko Afrika Magharibi, ikiwa na eneo la km2 11,500. Upande wa kusini inaanza katika sehemu yenye mchanganyiko wa savana na misitu ikiendelea hadi maeneo yabisi ya kaskazini.
Kando ya Mto Comoé kuna bado sehemu za misitu ya mvua ya kitropiki ambayo kawaida hupatikana kusini tu.
Historia
Wakoloni Wafaransa walitenga maeneo baina ya mito Comoe na Boua kuwa hifadhi ya wanyama. Hifadhi hiyo ilipanuliwa baada ya uhuru. thumb|200x200px|Mto Comoe unapitia mbuga. left|thumb|200x200px|Savana katika Hifadhi ya Kitaifa ya Comoé.
Jiografia
Kuna pia madimbwi mbalimbali ya kudumu pamoja na mengine yanayokauka wakati wa kiangazi.
Ardhi ni kwa sehemu kubwa duni na haifai kwa kilimo. Milima midogo kadhaa inainuka hadi mita 600 juu ya uwiano wa eneo ambalo kwa kawaidi liko mita 120-500 juu ya usawa wa bahari.
Mto Nyamihwa
unapatikana katika wilaya ya Ntoroko, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mzingo aktiki
300px|thumb|Mstari wa mzingo aktiki kwenye ramani ya Dunia. 300px|thumb|Mzingo aktiki kwenye ramani ya Aktiki. Mzingo aktiki (kwa Kiingereza: Arctic circle) ni mstari wa kudhaniwa kwenye uso wa Dunia kwa latitudo ya 66° 33' 49 hivi. Umbali wake na ncha ya kaskazini ni takriban kilomita 2,600.
Kinyume chake ni mzingo antaktiki upande wa kaskazini ya Dunia.
Ufafanuzi wa mzingo aktiki
Mzingo aktiki unafafanuliwa na latitudo ambako Jua linaanza kuonekana kwa saa 24 mfululizo kwenye solistasi ya Juni, mnamo tarehe 21 au 22. Latitudo yake unabadilika kidogo mara kwa mara pamoja na kucheza kwa mhimili wa mzunguko wa Dunia.
Maana ya mzingo aktiki
Maana kwenye siku ya solistasi ya Juni (mnamo 21 Juni), Jua halitui tena chini ya upeo wa macho ndani ya mzingo aktiki hata saa za usiku wa manane. Kadiri latitudo inavyopungua, yaani tukielekea zaidi kwenda kaskazini na kukaribia ncha, kipindi cha mchana kinarefuka hadi kufikia nusu mwaka nchani kabisa.
Kinyume chake, ndani ya mzingo aktiki kwenye siku ya solistasi ya Desemba (mnamo 21 Desemba), Jua halichomozi tena juu ya upeo. Hii haimaanishi giza kabisa wakati wa mchana lakini hakuna zaidi ila nuru ya mapambazuko saa 6 mchana. Kadiri tunavyokaribia ncha yaani kufika kaskazini, kipindi cha usiku na giza kabisa hurefuka hadi kufikia nusu mwaka nchani kabisa.
Jiografia
Mzingo aktiki una urefu wa kilomita 16,000 hivi. Maeneo ndani yake ni takribani kilomita za mraba 20,000,000 ambayo sawa na asilimia 4 za uso wa Dunia.
Mzingo Aktiki hupita kwenye sehemu zifuatazo: Bahari Aktiki, Rasi ya Skandinavia, Asia ya Kaskazini (Siberia), Amerika Kaskazini, na Greenland. Nchi nane huwa na maeneo ndani ya mzingo aktiki: Norwei, Uswidi, Ufini, Urusi, Marekani (Alaska), Kanada (Yukon, Northwest Territories, na Nunavut), Denmark (Greenland), na Iceland (kisiwa cha Grímsey).
Tabianchi
Tabianchi ndani ya mzingo aktiki kwa jumla ni baridi. Lakini pwani za Norwei si baridi sana kwa sababu zinapitiwa na maji ya Mkondo wa Ghuba unaopeleka maji ya vuguvugu kutoka ikweta hadi Norwei na Urusi kaskazini-magharibi ambako hayaruhusu maji ya bahari kuwa barafu wakati wa baridi kali. Hata ndani ya mzingo aktiki inawezekana kuwa na vipindi vya joto kabisa kwa muda mfupi; mfano mjini Norilsk (Krasnoyarsk Krai, Urusi) halijoto inaweza kupita sentigredi 30 kwenye mwezi wa Julai, lakini wakati wa Januari inaweza kushuka hadi sentigredi -50 (chini ya sifuri).
Wakazi
Kutokana na ukali wa tabianchi hakuna watu wengi wanaoishi ndani ya mzingo aktiki, kote duniani hawazidi milioni 4 kwa jumla. Kuna wakazi asilia waliowahi kuishi huko kwa miaka elfu kadhaa, kama vile Waeskimo au Waindio wa kaskazini. Siku hizi hao ni takriban asilimia 10 ya watu wote wanaoishi upande wa kaskazini wa mzingo aktiki Takriban miaka 20,000 hadi 30,000 iliyopita makundi ya watu walihama kutoka Siberia wakivuka mlangobahari wa Bering na kuingia Amerika Kaskazini.
Miji mikubwa ndani ya mzingo aktiki iko katika Urusi, Norwei na Uswidi: Murmansk (wakazi 295,374), Norilsk (178,018), Tromsø (75,638), Vorkuta (58,133), na Kiruna (16,936).
Kwa upande wa Amerika hakuna miji mkubwa: Sisimiut (Greenland), ina wakazi wapatao 5,000 na Utqiagvik, Alaska ina wakazi 4,000.
Sehemu kwenye Mzingo Aktiki
Kuanzia meridiani ya sifuri na kuelekea mashariki, mzingo aktiki unapita hapa:
Watakatifu Tisa
Watakatifu Tisa walikuwa wamisionari waliochangia sana ustawi wa Ukristo katika Ethiopia ya leo mwishoni mwa karne ya 5. Majina yao ni: Abba Aftse, Abba Alef, Abba Aragawi, Abba Garima (Isaka), Abba Guba, Abba Liqanos, Abba Panteleoni, Abba Sehma na Abba Yemata.
Kabla yao Ukristo ulikuwa umeishia katika sehemu nyembamba kati ya Adulis na Aksum kwenye njia za misafara
Pamoja na kuongoa wananchi, walianzisha pia idadi ya monasteri zilizopewa kanuni ya Pakomi: Abba Aftse alianzisha ile ya Yeha; Abba Alef ile ya Bi'isa karibu na Mto Mareb; Abba Aragawi ile muhimu ya Debre Damo; Abba Likano na Panteleoni ile ya Axum; Abba Garima nyingine kaskazini kwa Adwa ; Abba Guba ile ya Madara; Abba Sehma ile ya Sedenya; na Abba Yem’ata ile ya Gar'alta.
Wanasemekana kuwa ndio watafsiri wa Agano Jipya kwenda lugha ya Ge'ez.
Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu.
Milima Aberdare
thumbnail|right|280px|Milima Aberdare. Milima ya Aberdare (ambayo zamani ilikuwa inajulikana kama Milima ya Sattima, kwa Kikuyu: Nyandarua) ni safu ya milima yenye urefu wa kilomita 160 katika upande wa kaskazini wa mji mkuu wa Kenya ambao ni Nairobi na yenye wastani wa kimo wa mita 3.350 (futi 11,000) juu ya usawa wa bahari. Milima hiyo inapatikana katika sehemu ya magharibi ya kati ya Kenya, kaskazini mashariki ya Naivasha na Gilgil na kusini mwa ikweta. Milima hii hufomu sehemu ya mashariki ya Bonde la Ufa la Afrika Mashariki inayoteremka kutoka kwa tambarare ya Kinangop hadi kwa ngome ya Laikipia ambayo iko kaskazini ukielekea kusini. Upande wa mashariki, mtiririko wa maji wa milima hii huteremka ndani ya Bonde la Ufa na unaweza kuona Ziwa Naivasha na ngome ya Mau kwa mbali.
Milima ya Aberdare ina msitu mzito. Wingi wa msitu umelindwa ndani ya Hifadhi ya Taifa ya Aberdare tangu ianzishwe mwaka wa 1950. Anuwai hii huvutia idadi kubwa ya wapenzi wa kutembea na wapandaji milima, wanaoendesha shughuli zao nje ya miji ya Naivasha na Gilgil. Mteremko wa chini hutumiwa kwa ukulima huku maeneo ya juu yanajulikana sana kwa wanyamapori. Tukio la The Rhino Charge ni tukio la kila mwaka linaloendeshwa na wahafidhina nchini Kenya wanaolipa kuweka ua katika mbuga ya kitaifa ya Aberdare kama njia ya kulinda msitu mkubwa kabisa katika eneo la Afrika Mashariki kutoka kwa uharibifu.
Jina la zamani la milima hii bado linatumiwa katika sehemu ya Oldoinyo la Satima ("mlima wa ng'ombe dume mdogo"); ifikapo mita 4,001 wa milima (futi 13.120), ndicho kilele cha juu kabisa katika Milima ya Aberdare. Mlima Kenya (mita 5.199, futi 17,057), mlima wa pili mkubwa barani Afrika (baada ya Mlima Kilimanjaro), unapatikana kilomita kadhaa mashariki mwa Milima ya Aberdare.
Eneo hili linajulikana sana kama makao makuu ya Dedan Kimathi, kiongozi wa kundi la Mau Mau lililoanzishwa mwaka 1950. Pia, Malkia Elizabeth akawa Malkia wa Uingereza wakati alikuwa amekufa kutembea katika Milima hii ya Aberdares. Eneo hili pia lilikuwa eneo ambalo JA Hunter alimwua tembo katika msitu wa Aberdare.
Jiolojia
Aberdare iko katika sehemu ya vyanzo vya maji kwa mabwawa ya Sasumua na Ndakaini, ambazo hutoa zaidi ya maji kwa wakazi wa mji mkuu wa Kenya, Nairobi. Maeneo ya Msitu wa Mlima ni vyanzo vya Mto Tana, mto mkubwa zaidi nchini Kenya, ambayo husambaza maji kwa “Seven Fork hydropower plants” zinaotengeneza zaidi ya asilimia 55 ya jumla ya umeme nchini Kenya.
Mazingira
Mazingira kuu ndani ya milima hii ya Aberdare ni pamoja na Msitu ya mvua ambayo ina misitu ya mianzi na kisha moorland. Pembe za magharibi ya mwinuko wa kilima haina wanyamapori wengi ikilinganishwa na miteremko wa misitu upande wa mashariki ambayo ni makazi kwa wanyamapori mbalimbali kwa upana. Kuna umati wa tembo, nyati, Nguruwe wa msitu na vilevile kifaru ambaye yuko hatarini. Aina za paka wanaweza kuonekana pamoja kama vile chui na paka wa dhahabu wa Kiafrika ambaye ni nadra. Wanyamapori wengine ambao wako hatarini ni pamoja na nguchiro wa aina ya Jackson. Tumbili wa rangi Nyeusi na nyeupe ambaye anajulikana sana kama Colobus na tumbili wa aina ya Sykes ni wengi katika sehemu hii, na vilevile ni ndogoro, forhi, mindi, paka wa aina ya serval na pongo.
Aberdare ina mimea mbalimbali tajiri. Kuna spishi za mimea 778i, spishi zingine ambazo zinapatikana katika Mbuga ya Kitaifa ya Aberdare, kutokana na mvua na kimo cha mbuga hii. Aina ya miti ni pamoja na mkulo, mtarakwa, mpodo na mlozilozi.
Calvin Ramsay
Calvin William Ramsay (amezaliwa 31 Julai 2003) ni mchezaji wa soka wa Kiskoti ambaye kwa sasa anacheza kama beki wa kulia wa klabu ya Ligi Kuu Uingereza Liverpool F.C. na timu ya taifa ya Uskoti.
Aberdeen
Calvin katika safu ya vijana huko Aberdeen, alicheza mechi yake ya kwanza kwa kuingizwa kama mchezaji wa akiba dhidi ya timu ya Dundee United mnamo machi 2021, chini ya meneja wa muda Paul Sheerin. Ramsay aliendelea kucheza mechi nyingine tano katika msimu wake wa kwanza akiwa na timu ya wakubwa, Aberdeen FC. Mnamo tarehe 27 Agosti 2021 alicheza mechi yake ya kwanza ya Uropa katika klabu hiyo dhidi ya BK Häcken ya Uswidi Julai 2021 katika mechi ya kufuzu Ligi ya UEFA conference. Alianza nyuma kama beki wa kulia na ushindi wa 5-1 na kusaidia bao la kwanza la mchezo. Ramsay alishinda tuzo ya Mchezaji Bora Chipukizi wa SFWA kwa 2021–22, msimu wake pekee kamili akiwa na Aberdeen.
Liverpool
Ramsay alihamia klabu ya Liverpool ya Ligi Kuu ya Uingereza Juni 2022. Alitia saini mkataba wa miaka mitano kwa ada ya awali ya £4.2m, mauzo makubwa katika rekodi ya klabu ya Aberdeen.
Mto Kidabaga
Maji ya mto huo yanaishia Bahari Hindi kupitia mto Rufiji.
Khadim N'Diaye
thumb| Khadim N'Diaye Serigne Khadim N'Diaye (alizaliwa Dakar, 5 Aprili 1985) ni mchezaji wa Senegal ambaye anacheza katika klabu ya Horoya AC iiliyomo nchini Guinea nafasi ya kipa.
Kazi ya uchezaji
Alizaliwa katika mji mkuu wa Senegal, akaanza kazi yake 1997 na klabu ya Espoir Saint Louis na kutia saini 2007 katika klabu ya Casa Sport.
Bhopal
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Bhopal
Weka maisha ya mtoto salama
Keep a Child Alive (kifupi: KCA) ni shirika lisilo la kifaida ambalo hutoa huduma ya afya, makazi, na huduma nyingine za msaada kwa jamii zilizoathirika na VVU / UKIMWI barani Afrika na India. shirika limeanzishwa na Leigh Blake na Alicia Keys, shirika linalenga "kutambua mwisho wa maambukizi ya UKIMWI kwa watoto na familia, kwa kupambana na athari za kijamii na kiuchumi za VVU. " Weka maisha ya Mtoto salama hupanga gala ya wafadhili ya kila mwaka Mpira mweusi, ilianzishwa mnamo 2004, ambapo watu mashuhuri na uhisani wanakusanyika ili kusaidia na kuongeza uhamasishaji kwa sababu hiyo. Tangu kuanzishwa kwa mara ya kwanza kwa Mpira mweus i, shirika limeongeza zaidi ya dola milioni 28.7 kwa matibabu ya VVU / UKIMWI.
Kiulch
Kiulch ni lugha ya Kitungusi nchini Urusi inayozungumzwa na Waulch. Mwaka wa 2010 idadi ya wasemaji wa Kiulch imehesabiwa kuwa watu 150 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiulch iko katika kundi la Kitungusi ya Kusini.
Weka maisha ya mtoto salama
Msingi
KCA cofounder na Rais Leigh Blake waliongozwa kwa mara ya kwanza kuanza mpango huo mnamo mwaka 2003 baada ya kukutana katika Kliniki ya Utafiti wa Ukimwi na Familia, mahali ambapo alisaidia kufadhili, huko Mombasa, Kenya. Mwanamke anayeitwa Anne alimletea mtoto wake wa miaka mitatu Brine kwa huduma ya matibabu, akikataa kuondoka hadi atakapopokea "dawa ambazo unazo Amerika kwa watoto wako." Blake, ambaye alikuwa tayari amehusika katika janga la UKIMWI kwa kutumia asili yake katika tasnia ya muziki na filamu kupata Shirika la Moto mwekundu na Wasanii Dhidi ya UKIMWI Ulimwenguni, alimwambia Anne kwamba atalipa dawa hizo. Kwa kufanya hivyo, wazo la Kuweka hai maisha ya Mtoto lilizaliwa. Dawa hizo zilikuwa karibu $ 12,000 kwa mwaka kupitia Idara ya Utafiti wa Ukimwi wa Hospitali ya New York, ambayo wakati huo ilikuwa inasimamia utunzaji katika kliniki kupitia Dk. Shaffiq Essajee. Haikuchukua muda mrefu kabla ya neno kuanza kuenea na marafiki wa Blake na Essajee walitoa michango. Mfadhili wa kwanza alikuwa Peter Edge, na hivi karibuni mwanzilishi mwenza wa KCA na Balozi wa Global Alicia Keys alijiunga na sababu hiyo, akidhamini watoto pamoja na Iman na wengine wengi. Mnamo mwaka 2003, Weka hai maisha ya Mtoto ilianzishwa rasmi. Kliniki nchini Kenya ambayo ilisababisha maono ya Blake ikawa kielelezo cha vifaa vingine ambavyo KCA sasa inatamani kujenga kote Afrika na ulimwengu unaoendelea.
Alicia Keys aliathiriwa kwanza na shida ya VVU / UKIMWI akiwa na miaka nane wakati rafiki wa mama yake alifariki kutokana na ugonjwa huo. Aligundua kwanza athari kubwa ya janga la UKIMWI miaka baadaye alipotembelea Afrika Kusini, safari ambayo ilikuwa motisha ya kupigania Kuweka hai maisha  ya Mtoto. Funguo zilikuwa zimeshirikiana na mwanaharakati wa UKIMWI Leigh Blake, ambaye alikuwa amemfikia na kusaidia kukuza uhamasishaji wake juu ya athari za ulimwengu za VVU / UKIMWI. Alicia keys na Leigh walitembelea kliniki za Afrika Kusini na mama na watoto walioambukizwa VVU, ambapo Keys alikutana na ukosefu wa rasilimali na elimu juu ya ugonjwa uliopo katika jamii. Alicia Keys alitembelea nchi zingine za Kiafrika kama vile Uganda na Kenya kukuza utunzaji wa watoto walioathiriwa na UKIMWI. Kazi yake barani Afrika iliandikwa katika hati ya Alicia barani Afrika: Safari kwenda kwa Mama.
Msasa
Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia Msasa (Handeni)
Bhopal
Bhopal ni jina la mji mkuu wa jimbo la Madhya Pradesh katika Uhindi. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2001, mji una wakazi wapatao milioni 1.5 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 427 kutoka juu ya usawa wa bahari.
Msasa
thumb|Karatasi za msasa zenye saizi tofauti za grit (40 (kubwa), 80, 150, 240, 600 (ndogo)). Msasa (kwa Kiingereza: sandpaper, glasspaper) ni karatasi nzito iliyotiwa chembe za dutu kikwaruzi kama punje za mchanga, za kioo kilichosagwa au siku hizi dutu sanisi (sintetiki) kama oksidi ya alumini kwa kazi kama kulainisha uso wa ubao na metali au kuodoa rangi kwenye uso wa kitu; pia kwa kukwaruza uso ulio laini sana kabla ya kupaka rangi.
Roman Fosti
Roman Fosti Amezaliwa 6 Juni 1983. Ni mkimbiaji wa umbali mrefu wa Estonia ambaye ana utaalam katika marathon. Alishiriki katika mashindano ya dunia ya mwaka 2015 mjini Beijing na kumaliza katika nafasi ya 20, Michezo ya Olimpiki ya 2016 huko Rio de Janeiro kumaliza nafasi ya 61, na Mashindano ya Dunia ya 2017 huko London kumaliza nafasi ya 53,Hapo awali alishiriki zaidi katika matukio ya umbali wa kati na kubadili marathon mwaka 2013.
Zeila
thumb|Maghofu ya kihistoria, Zeila thumb|Zeila wakati wa usiku Zeila (kwa Saylac, kwa Kiarabu زيلع zayla) ni mji wa bandari wa kihistoria katika mkoa wa magharibi wa Awdal wa Somaliland. Katika Karne za Kati, msafiri Myahudi Benjamini wa Tudela alitambua Zeila (au Hawilah) na eneo la Kibiblia la Havila. Wasomi wengi wa kisasa wanadhani kwamba Zeila ni kati ya miji iliyotajwa katika kitabu cha mwongozo wa biashara kwenye Bahari ya Shamu iliyotungwa kwenye karne ya 2 BK na kuitwa Periplus ya Bahari ya Erythraea.
Msasa
Kimapokeo kabla ya kuingia kwa mashine mafundi katika Afrika Mashariki walitumia majani ya msasa; msasa waliita vichaka na miti yenye majani yanayofaa kuburuza na kulainisha vifaa vya ubao kama vile upinde, mishale au pini ya jembe.
Miti inayoitwa msasa ni spishi za Cordia monoica, Ficus exasperata na Trema orientali.
Zeila
Mji huo uliendelea kuwa kitovu cha awali cha Uislamu. Tangu karne ya 9, Zeila ilikuwa mji mkuu wa Ufalme wa Adal na Usultani wa Ifat katika karne ya 13; na pia mji mkuu wa dola mrithi wake Usultani wa Adal. Wakati wa karne ya 16 iliona kipindi cha ustawi.
Baadaye mji ulikuwa chini ya mamlaka ya Milki ya Osmani na tangu karne ya 18 chini ya Uingereza.
Msasa
Wavuvi wamewahi kutumia ngozi ya papa kama msasa.
Ukubwa wa chembe kwenye msasa hutajwa kwa namba; namba ndogo kama 20 au 40 inaonyesha chembe kubwa zaidi na msasa si laini sana; namba kubwa kama 1500 inaonyesha chembe ni ndogo zaidi. Kwa Kiingereza ukubwa huitwa "grit".
Zeila
Hadi hivi majuzi Zeila ilikuwa imezungukwa na ukuta mkubwa wenye milango mitano: Bab al Sahil na Bab al-jadd upande wa Kaskazini, Bab Abdulqadir upande wa Mashariki, Bab al-Sahil upande wa magharibi na Bab Ashurbura upande wa kusini.
Zeila iko katika eneo la jadi la ukoo wa kale wa Dir ya Somalia. Mji wa Zeila na wilaya ya Zeila inakaliwa na Wagadabuursi na Waissa, ambao ni koo ndogo za familia ya Dir.
Mazingira ya Zeila ni jangwa. Baharini kuna visiwa vidogo. Mji ulikuwa na vipindi vya ustawi kutokana na biashara yake lakini idadi ya watu ilibaki ndogo kutokana na uhaba wa maji baridi.
Mduduzi Mabaso
Mduduzi Mabaso (amezaliwa Alexandra, Afrika Kusini, 1 Aprili 1976) ni mwigizaji mzawa wa Afrika Kusini. Anajulikana zaidi kwa majukumu yake katika filamu na filamu za mfululizo Blood Diamond, Machine Gun Preacher and Hotel Rwanda.
Maisha binafsi
Alitumia miaka 3 katika utoto wake huko Transkei.
Awali alifunga ndoa na Veronica Maseko na wanandoa hao wana watoto wawili. Na baadae alifunga ndoa na mwigizaji mwenzake, Fatima Metsileng. Mabaso alikutana nae katika uwekaji wa kipindi cha pili cha msimu cha Zone 14 mwaka 2007. walifunga ndoa miaka kadhaa baadae na mke wake kujifungua watoto wawili. Hivyo, ana jumla ya watoto wanne: Ntokozo, Mpumi, Njabulo and Zolile.
Kazi
Mwaka 1992, kwa mara ya kwanza alionekana katika uzalishaji wa ukumbi wa michezo Divide and Rule. Mwaka 2004, Alitengeneza filamu yake ya kwanza na American film Hotel Rwanda iliyoongozwa na Terry George. Filamu ilikuwa na misingi ya Rwandan genocide, iliyotokea majira ya machipuko mwaka 1994. Basi aliendelea kuigiza katika majukumu ya kuunga mkono kwenye filamu, Catch a Fire, Heartlines na Blood Diamond. pia katika jukwaa aliigiza: Cry The Beloved Country, Madiba’s Magic, Behind the Curtains, Shaka Zulu na Tasha On The Rocks.
Mwaka 2006, alicheza kama mwongozaji katika filamu fupi Sekalli le Meokgo iliyoongozwa na Tebho Mahlatsi. Filamu hiyo baadae ilipewa tuzo kama filamu fupi bora mwaka 2007 Durban International Film Festival.
Mwaka 2007, alialikwa kucheza kama mhusika kiongozi wa televisheni ya the South African television soap opera Rhythm City. Alicheza jukumu kama 'Suffocate Ndlovu'. The soapie made its premier on free-to-air television channel e.tv mnamo 9 Julai 2007. Jarida linaendelea kurushwa hewani huko Afrika Kusini na hakiki chanya muhimu. Wakati huo huo, Mabaso alishinda tuzo ya the Golden Horn Award kwa kuwa mwigizaji bora msaidizi katika TV Soap na kisha Golden Horn Award kama mwigizaji bora katika kipengele cha filamu kwa jukumu lake 'Ndlovu' katika mfululizo.
Filamu
{| class="wikitable" ! Year !! Film !! Role !! Genre !! Ref.
Mto Kidobwe
unapatikana katika Mkoa wa Dodoma (Tanzania ya kati).
Maji ya mto huo yanaishia Bahari Hindi kupitia mto Rufiji.
Chonga
Chonga ni mbawakawa wa nusufamilia Dynastinae ya familia Scarabaeidae katika oda Coleoptera ambao madume yao wana pembe kubwa kichwani na mara nyingi pia kwenye mbele ya pronoto (kidari). Kwa sababu ya hii huitwa “bungo-kifaru” (rhinoceros beetles) kwa Kiingereza.
Zaidi ya jenasi 225 na spishi 1500 za chonga hujulikana. Spishi kadhaa ni miongoni mwa mbawakawa wakubwa kabisa duniani.
Maelezo
thumb|left| Chonga wa Ulaya: hatua tatu kutoka buu hadi mpevu: buu (nyuma), bundo (kati), mpevu (mbele) Chonga wanaweza kuwa wakubwa sana na kufikia zaidi ya sm 15, lakini hawana madhara kabisa kwa wanadamu kwa sababu hawawezi kung'ata au kudunga. Spishi fulani zimedaiwa katika hekaya kuinua mizigo hadi mara 850 ya uzito wao wenyewe. Madume wana pembe juu ya kichwa na kwa kawaida pembe nyingine inayoelekeza mbele kutoka katikati ya toraksi. Pembe hutumiwa katika kupigana na madume wengine wakati wa msimu wa kupandana na kwa kuchimba. Ukubwa wa pembe ni kiashirio kizuri cha lishe na afya ya mwili.
Mwili wa chonga mpevu umefunikwa na kiunzi nje kinene. Jozi ya mabawa mazito ya mbele lipo juu ya jozi ya mabawa ya nyuma kama viwambo, inayoruhusu chonga kuruka juu, ingawa sio vizuri sana kwa sababu ya saizi yake kubwa. Ulinzi wao bora kutoka kwa mbuai ni saizi na tambo yao. Zaidi ya hiyo, kwa kuwa hukiakia wakati wa usiku, wanaepuka mbuai wao wengi wakati wa mchana. Ikiwa jua limekucha, hujificha chini ya magogo au katika uoto ili kujificha kutoka kwa mbuai wachache walio wakubwa wa kutosha ili kutaka kuwala. Chonga wakisumbuliwa wengine wanaweza kutoa sauti kubwa kama sss. Sauti hizo hutengenezwa kwa kusugua fumbatio yao dhidi ya mwisho wa vifuniko vyao vya mabawa. Chonga huwa sugu kiasi: dume mpevu mzima anaweza kuishi hadi miaka 2-3. Majike huishi kwa kawaida muda mfupi baada ya kupandana.
Hatua za mabuu za mbawakawa hao zinaweza kudumu miaka kadhaa. Mabuu hula ubao uliooza na mpevu hula mbochi, utomvu wa mimea na matunda. Kwanza mabuu hutoka kwenye mayai na baadaye hukua kuwa bundo kabla ya kufikia hatua ya mpevu (angalia picha kushoto). Majike hutaga mayai 50 kwa wastani. Kinyume na kile saizi yao inaweza kumaanisha, chonga wapevu hawali mingi sana, tofauti na mabuu yao ambayo hula kiasi kikubwa cha ubao unaooza.
Madume wanapigana kutawala maeneo yao. Wanatumia pembe zao kuwatoa madume wanaopingana kutoka eneo, ambayo huwapa nafasi ya kupandana na majike. Madume wakubwa wenye pembe kubwa hupanda mara nyingi, kwani hushinda mashindano mengi. Madume wadogo mara nyingi huepuka madume wakubwa na huonyesha mikakati mingine ya kupata majike.
Kama chakula
Katika sehemu za Afrika mabuu ya chonga ni maarufu kama chakula. Imedokezwa kuwa mabuu yana protini nyingi zaidi (40%) kuliko nyama ya kuku (20%) na ya ng'ombe (takriban 18%), ambayo inamaanisha kama ni chanzo muhimu cha protini kwa watu wanaowakula.
Kama wanyama-kipenzi
Chonga wamekuwa wanyama-kipenzi maarufu katika sehemu za Asia kwa sababu ya kuwa safi, rahisi kutunza na salama kushughulikia. Pia huko Asia, madume wa chonga hutumiwa kwa mapigano ya kamari. Kwa sababu madume kiasili wana tabia ya kupigana kwa uangalifu wa majike, ndio wao hutumika kwa mapigano. Ili kuwafanyia chonga wawili wa kiume wafungie mapigano, chonga wa kike hutumiwa au kifaa kidogo cha kipiga kelele kinachoiga mwito wa kupandisha wa jike.
Kama wasumbufu
Spishi nyingine zinaweza kuwa wasumbufu wakuu, k.m. katika migunda ya miti. Ingawa, kwa kawaida, idadi ya chonga sio kubwa kama wadudu wasumbufu wengine na miti ya chakula hupendelewa ambayo tayari ni migonjwa au inakufa kwa sababu nyingine. Mabuu ya spishi kadhaa, hata hivyo, yatashambulia miti yenye afya au hata mboga za mizizi, na yanapotokea kwa idadi kubwa yanaweza kusababisha uharibifu mkubwa kiuchumi. Kuvu Metarhizium anisopliae ni wakala wa uthibiti wa kibiolojia uliohakikishwa wa uvamizi wa chonga katika mazao.
Ronald Fotofili
Ronald Fotofili ,.Amezaliwa 6 julai 1998.Ni mwanariadha wa Tongan. Alishiriki katika mashindano ya mbio za mita 100 za wanaume katika mashindano ya riadha ya dunia ya mwaka 2019. Alishiriki katika raundi ya awali na hakusonga mbele kushindana katika joto.
Mto Rwabaseveni
unapatikana katika wilaya ya Ntoroko, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Loje
Loje ni jina la kata ya Wilaya ya Chamwino katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye postikodi namba 41432 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5134 waishio humo.
Abba Alef
alikuwa mmonaki aliyefanya umisionari katika Ethiopia ya leo akaanzisha monasteri chini ya kanuni ya Pakomi huko Bi'isa.
Ni kati ya kundi la Watakatifu Tisa wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia wanaosemekana kukimbilia nchi hiyo kutoka sehemu mbalimbali za Dola la Roma kutokana na dhuluma zilizofuata Mtaguso wa Kalsedonia (451). Wengine ni Abba Panteleoni, Abba Aftse, Abba Gärima, Abba Guba, Abba Liqanos, Abba Aregawi, Abba Sehma, Abba Yäm'ata (Yemata). Wote walikuwa wamonaki wasomi waliohuisha Ukristo wa Ethiopia. Wanasemekana kuwa ndio watafsiri wa Agano Jipya kwenda lugha ya Ge'ez.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Alfred Gomis
Alfred Junior Gomis (alizaliwa Ziguinchor, nchini Senegal, 5 Septemba 1993) ni mchezaji wa soka wa Senegal ambaye anacheza kama kipa wa klabu ya SPAL na timu ya taifa ya soka ya Senegal.
Maisha
Alihamia na familia yake Cuneo, Italia hivi karibuni. Yeye ana uraia wa sehemu mbili, Italia na Senegal.
Ana ndugu wawili ambao pia ni wavulana: Lys na Maurice.
Vision For Youth
Vision For Youth (kwa kifupi V4Y) ni asasi isiyo ya kiserikali yenye makao yake mkoani Arusha, asasi hii hufanya kazi katika maeneo matatu makuu ambayo ni afya,elimu ya uraia,pamoja na kuwainua vijana kiuchumi. V4Y hufanya kazi kwa vijana wenye umri kuanzia miaka kumi na tano hadi thelethini na tano tu.
Mto Wanka (Uganda)
unapatikana katika wilaya ya Ntoroko, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Sana Grover
Sana Grover (alizaliwa New Delhi, India, mnamo Desemba 2, 1998) ni MwanaYouTube wa Kihindi na mvuto wa mitandao ya kijamii.
Maisha ya Awali
Sana Grover kwa Harkesh Grover na Ritu Grover. Anafuata Uhindu kama dini yake.
Elimu
Sana Grover alimaliza masomo yake katika Shule ya Kimataifa ya Amity, New Delhi. Alifanya shahada yake ya uzamili katika Global Media Industries katika Chuo cha King's College London, Uingereza.
Mafanikio
Sana Grover ni jina maarufu kwenye YouTube. Ana takriban 4.32 hana waliojisajili na kutazamwa milioni 50 kwenye YouTube. Ana takriban 1.26 hana wafuasi kwenye Instagram.
Hunaina al-Mughairy
Hunaina Al-Mughairy (alizaliwa Dar es Salaam, Tanzania, 13 Oktoba 1948) alikuwa balozi wa Usultani wa Omani nchini Marekani tangu mwaka 2005.
Hunaina ni mtaalamu wa uchumi aliyesoma katika Chuo Kikuu cha New York.
Orchestra Makassy
Orchestra Makassy walikuwa bendi ya soukous ya Afrika Mashariki ya mwishoni mwa miaka ya 1970 na mwanzoni mwa miaka ya 1980 ikijumuisha wanamuziki kutoka Uganda na Zaire (sasa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo).
Mnamo 1975, chini ya uongozi wa mwimbaji mkuu Kitenzogu "Mzee" Makassy, ​​kikundi kilihama kutoka Kampala, Uganda hadi Dar es Salaam, Tanzania, na kuchukua makazi katika Hoteli ya New Africa ambapo walijumuika na wapiga gitaa na waimbaji kama hao kama Mose Se Sengo ('Fan Fan') na Remmy Ongala.
Moja ya rekodi za kwanza za bendi hiyo ni wimbo wa "Chama Cha Mapinduzi" kusifu chama cha uhuru wa Tanzania, kwa maneno yanayotokana na maneno ya nchi Rais wa kwanza Julius Nyerere. Mnamo 1982, bendi ilihamia Nairobi, Kenya kurekodi The Nairobi AGWAYA Sessions katika studio ya CBS Nairobi. Remmy Ongala aliiacha bendi hiyo na kubaki Tanzania ambapo alikwenda kujiunga na Orchestra Super Matimila. Mose Se Sengo aliihama bendi hiyo nchini Kenya na kuanzisha bendi yake ya Somo Somo. Kipindi cha Nairobi Agwaya Sessions, kilichotayarishwa na mhandisi wa Australia mwenye makazi yake London, Norman Mighell, kimeelezwa kuwa "mojawapo ya nyakati nzuri zaidi za rumba ya Afrika Mashariki". Bendi ilivunjika mnamo 1984.
Google Chrome
thumb|310x310px|Picha ya Google Chrome Google Chrome (inayojulikana kama Chrome) ni kivinjari wavuti kilichotengenezwa na Google LLC. Iliyotolewa mara ya kwanza mwezi Septemba 2008, kwa ajili ya Microsoft Windows, na baadaye ikafikishwa kwenye Linux, MacOS, iOS na Android.
Mto Kiegea
unapatikana katika Mkoa wa Dodoma (Tanzania ya kati).
Kiabui
Kiabui ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Indonesia inayozungumzwa na Waabui. Idadi ya wasemaji wa Kiabui imehesabiwa kuwa watu 16,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiabui iko katika kundi la Kialor.
Abba Panteleoni
Abba Penteleoni (alifariki 522) alikuwa mmonaki aliyefanya umisionari katika Ethiopia ya leo akaanzisha monasteri katika kilele cha kilima Mai Qoho, kaskazini magharibi kwa Aksum, jimbo la Tigray.
Ni kati ya kundi la Watakatifu Tisa wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia wanaosemekana kukimbilia nchi hiyo kutoka sehemu mbalimbali za Dola la Roma kutokana na dhuluma zilizofuata Mtaguso wa Kalsedonia (451). Wengine ni Abba Aftsé, Abba 'Aléf, Abba Gärima, Abba Guba, Abba Liqanos, Abba Aregawi, Abba Sehma, Abba Yäm'ata (Yemata). Wote walikuwa wamonaki wasomi waliohuisha Ukristo wa Ethiopia. Wanasemekana kuwa ndio watafsiri wa Agano Jipya kwenda lugha ya Ge'ez.
Mwaka 470 au 480 alifika Aksum, mji mkuu wa ufalme maarufu
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Membe (maana)
Membe inaweza kumaanisha
Songambele (Kongwa)
Kwa matumizi mengine za jina hili angalia Songambele
Songambele ni kata ya Wilaya ya Kongwa katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye postikodi namba 41518.
Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na watu wapatao 17712 waishio humo.
Uchumi
Pia ni sehemu nzuri kwa kufanya biashara. Kuna wafanyabiashara wadogowadogo kama wauzaji nyama, nafaka na mifugo; pia lipo gulio la kila wiki, kuna maduka ya jumla na rejareja, n.k.
Rogatianus wa Abitina
ni jina la watatu katika kundi la Wakristo 49 ambao mwaka 304, wakati wa dhuluma ya kaisari Diokletian, walihukumiwa kwa kuadhimisha Siku ya Bwana huko Abitinae , mji wa Afrika Kaskazini (leo Tunisia).
Songambele (Kongwa)
Uchumi
Ukiwa Songambele unaweza kufanya uwekezaji katika kilimo, biashara, kuanzisha shule za awali, kutoa huduma za afya kama vile maduka ya dawa na hospitali.
Rogatianus wa Abitina
Tarehe 24 Februari mwaka 303, Diokletian alikuwa ametangaza hati yake ya kwanza dhidi ya Wakristo, akiagiza uteketezaji wa Biblia na maabadi ya Kikristo katika Dola la Roma lote, pamoja na kukataza Wakristo wasikutane kwa ajili ya ibada.
Songambele (Kongwa)
Uchumi
==Marejeo=
Rogatianus wa Abitina
Ingawa Fundanus, askofu wa Abitinae, alikubali kukabidhi maandiko matakatifu ya Kanisa kwa serikali, baadhi ya waamini waliendelea kukutana kwa siri chini ya padri Saturninus. Basi, walikamatwa na kupelekwa na mahakimu wa huko hadi Karthago, makao makuu ya mkoa, kwa ajili ya hukumu.
Tarehe 12 Februari gavana Anullinus alisikiliza kesi. Mmoja wa watuhumiwa, Dativus, alikuwa mjumbe wa senati. Ndiye aliyekuwa wa kwanza kuhojiwa, kuteswa na hatimaye kufa.
Mto Kigwana
unapatikana katika Mkoa wa Dodoma (Tanzania ya kati).
Rogatianus wa Abitina
Kati ya majibu waliyotoa hao wafiadini, moja limetajwa mara nyingi: Emeritus, aliyekuwa mwenyeji wa wenzake, alipoulizwa kwa nini aliwakaribishwa kwa ibada kinyume cha sheria, alijibu: "Sine dominico non possumus" ("Hatuwezi kuisi bila ya Bwana").
Tangu kale wafiadini hao wote wanaheshimiwa kama watakatifu.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 12 Februari.
Atongo Zimba
alt=Atongo zimba|thumb|Atongo zimba Atongo Zimba ni mwanamuziki na griot kutoka Ghana. Ziara zake barani Ulaya, Amerika Kusini na Afrika ni pamoja na faida chanya baada ya tetemeko la ardhi la Haiti la 2010, katika Alliance Française huko Accra. Albamu yake ya 1994 Allah Mongode ilirekodiwa nchini Uswizi. Albamu yake ya Barefoot in the Sand iliteuliwa kuwa "CD ya mwaka ya Kiafrika" mwaka wa 2007 na televisheni ya Amsterdam. Rekodi yake ya "Mbinguni Hakuna Bia | Hakuna Bia Mbinguni" ilikuwa maarufu nchini Ghana mnamo 2004.
Ugonjwa wa kupooza
Ugonjwa wa kupooza au polio (kutoka Kiing. polio) ni ugonjwa wa kuambukiza wa mfumo mkuu wa neva unaosababishwa na virusi maalumu. Jina refu la kisayansi ni Poliomielitisi na jina jingine ni kupooza utotoni.
Maambukizo
Msingi wa maambukizo ni uwezo wa virusi wa kuingia kwenye kiini cha seli na kuzalisha chembe ya ziada ya kuambukiza.
Kitaulil
Kitaulil ni lugha ya Kipapua nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wataulil. Mwaka wa 2012 idadi ya wasemaji wa Kitaulil imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitaulil iko katika kundi la “East New Britain”.
Ugonjwa wa kupooza
Maambukizo
Virusi vya polio ni virusi vya tumbo. Maambukizo hutokea kupitia njia ya kinyesi - njia ya mdomo kwa maana mtu hula virusi ambavyo huzaliana katika njia ya mdomo.
Virusi humwagwa katika kinyesi cha watu walioathirika. Katika 90-95% ya kesi ya msingi tu, muda mfupi mbele ya viremia (virusi mwilini mwako) hutokea hakuna dalili. Asilimia nyingine 5 hadi 10 ya watu walioambukizwa wana dalili ndogo tu, kama vile: homa, maumivu ya kichwa, kutapika, kuharisha, ugumu wa shingo na maumivu ya mikono na miguu. Watu hawa kwa kawaida hurejelea hali ya kawaida katika wiki moja au mbili. Katika 0.5% ya kesi, virusi huenea na kuongezeka katika maeneo mengine kama vile mafuta, retikuloendothelia tishu kahawia, na udhaifu wa misuli unaosababisha kushindwa kutembea. .
Hali inaweza kudumu saa chache hadi siku chache. Udhaifu huu mara nyingi huhusisha miguu lakini huenda ukajumuisha misuli ya kichwa, shingo na daframu. Watu wengi ingawa si wote hupona kikamilifu. Kwa wale wenye udhaifu wa misuli, takriban asilimia 2 hadi 5 ya watoto na asilimia 15 hadi 30 ya watu hufariki. Miaka kadhaa baada ya kupona, sindromu ya baada ya polio inaweza kutokea pamoja na udhaifu wa polepole wa misuli sawia na hali aliyokuwa nayo mtu wakati wa maambukizi ya awali.
Uzalishaji endelevu wa virusi inasababisha viremia sekondari na inaongoza kwa maendeleo ya dalili za mabadiliko madogo kama vile homa, kuumwa kichwa na koo.
Polio ya kupooza hutokea katika chini ya 1% ya maambukizi ya virusi vya polio. Ugonjwa wa kupooza hutokea wakati virusi vinaingia mfumo mkuu wa neva (mifumo mingi) na kuongezeka katika neuroni ya mwendo ndani ya uti wa mgongo, shina la ubongo, au gamba ya mwenda, kusababisha uharibifu wa kuchagua neurons motor inayoongoza kwa muda au wa kudumu kupooza. Katika matukio machache, kupooza kwa polio kunaletwa na shida za kupumua na kisha kifo. Katika kesi ya ugonjwa wa kupooza, maumivu ya misuli na mkazo wa mara kwa mara kabla ya kuanza kwa udhaifu na kupooza. Ulemavu huendelea kutoka siku hadi wiki kabla ya kupona.
Kisababishi na utambuzi
Virusi vya polio kwa kawaida huenea kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine kupitia njia ya kinyesi-kinywani|kinyesi kilichoambukizwa kinapoingia kinywani. Polio pia inaweza kuenezwa kupitia chakula au maji yenye kinyesi cha binadamu na nadra kupitia mate yaliyoambukizwa. Wale walioambukizwa wanaweza kueneza ugonjwa huu hata ikiwa hawaonyeshi dalili zozote hadi wiki sita. Ugonjwa huu unaweza kutambuliwa kwa kutambua virusi hivi katika kinyesi au kwa kutambua antibodi za kupambana na ugonjwa huu katika damu.
Chennai
thumb|Moja ya sehemu ya mji wa Chennai ulioko ndani ya jimbo la Tamil Nadu Chennai ni jina la mji mkuu wa jimbo la Tamil Nadu katika Uhindi. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2001, mji una wakazi wapatao milioni 4.6 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 6 kutoka juu ya usawa wa bahari.
Ugonjwa wa kupooza
Historia, jamii na utamaduni
Ugonjwa wa poliomelitisi umekuwepo kwa maelfu ya miaka huku kuwepo kwake kukionyeshwa katika kazi za sanaa za kale. Ugonjwa huu ulitambuliwa mara ya kwanza kama hali maalum na Michael Underwood mwaka wa 1789 navyo virusi vinavyousababisha kutambuliwa mara ya kwanza mwaka wa 1908 na Karl Landsteiner. mikurupuko mikuu ilianza kutokea katika karne ya 19 barani Uropa na Marekani. Katika karne ya 20, ugonjwa huu ulikuwa mojawapo ya magonjwa ya utotoni makuu katika maeneo haya. Chanjo ya kwanza ya polio ilitengenezwa katika miaka ya 1950 na Jonas Salk. Inatarajiwa kuwa juhudi za chanjo na utambuzi wa mapema wa visa utafanikisha kuangamiza ugonjwa huu kufikia mwaka wa 2018. Hata hivyo, kulikuwa na ripoti za visa vipya nchini Syria mwaka wa 2013 na mnamo Mei 2014,  Shirika la Afya Duniani lilitangaza hali ya dharura ya kimataifa ya afya ya umma kutokana na mikurupuko ya ugonjwa huu barani Asia, Afrika na Mashariki ya Kati. Ugonjwa huu hautokei katika wanyama wengine wowote.
Ramatlabama
Ramatlabama ni kijiji katika Barolong, Wilaya ya Southern huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 1,328 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.
Ugonjwa wa kupooza
Kinga, matibabu na epidemiolojia
Ugonjwa huu unaweza kukingwa kwa chanjo ya polio; hata hivyo, vipimo kadhaa vya dawa vinahitajika ili kuifanikisha. Kituo cha Udhibiti wa Magonjwa nchini Marekani kinapendekeza nyongeza za chanjo ya polio kwa wanaosafiri na wanaoishi katika nchi zilizo na ugonjwa huu. Mtu anapoambukizwa polio, hakuna matibabu maalum. Mwaka wa 2013, polio iliwaathiri watu 416 ikilinganishwa na visa 350,000 katika mwaka wa 1988.
Chanjo dhidi ya ugonjwa huo kufikia mwaka 2015 zimefaulu kufuta ugonjwa katika nchi zote duniani isipokuwa Pakistan na Afghanistan. Hivyo unaelekea kutokomezwa na binadamu, kama ilivyotokea kwa ndui.
Mto Olchorro Leshurie
unapatikana katika kaunti ya Kajiado nchini Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari ya Hindi.
Franco Luambo Makiadi
François Luambo Luanzo Makiadi (6 Julai 1938 – 12 Oktoba 1989) alikuwa mtu mashuhuri wa karne ya ishirini katika muziki wa Kikongo na muziki wa Afrika kwa ujumla. Hasa huitwa Franco Luambo au, kifupi, Franco.Alijulikana sana kwa uwezo wake wa kuumiliki muziki wa rumba. Alipewa jina la utani kama "Mchawi wa Gitaa" hasa kwa juhudi zake ya upigaji wa gitaa. Akiwa kama mwanzilishi wa bendi ya muziki wa jazz OK Jazz, huhesabiwa kama moja kati ya waanzilishi muziki wa Kikongo wa kisasa.
Miaka ya awali
Alizaliwa mnamo mwaka 1938 katika nchi ambayo awali ilijukana kama Kongo ya Kibelgi ji. Mama yake alikuwa anafanya biasha katika soko moja huko mjini Ngiri-Ngiri, na hasa alikuwa anapiga hamonica na vyombo vingine ili kuvutia wateja.
Mnamo mwaka wa 1955, Franco alianzishwa bendi iliyoitwa OK Bar (ilikuwa sehemu ya Baa). Mwaka uliofuata bendi ilibadilishwa iina na kuitwa OK Jazz kwa niaba ya shemu ilipoanzia.
Miaka ya 1980
Mwaka wa 1980, Franco alipewa jina la Mwalimu Mkuu wa Muziki wa Kizairena serikali ya Mobutu, heshima ambayo ilipelekea aonekane miongoni mwa watu walioiletea matatizo rukuki hadi ikawa ombaomba. Maudhui ya nyimbo zake zikaanza kubadilika kinagaubaga katika kipindi hiki na kuwa nyimbo za kizalendo na kusifia mashabiki wa kitajiri.
Franco alitumbuiza mara moja tu Marekani mnamo 1983.
Mwaka wa 1985, Franco alitoa kibao chake kikali mno, Mario, kwa kuwasema vijana wanaopenda majimama ili wawekwe kinyumba
Alikufa mnamo 1989, ikapelekea mapumziko ya siku nne nchini Zaire.
Kiuisai
Kiuisai ni lugha ya Kipapua nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wauisai. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kiuisai imehesabiwa kuwa watu 2500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiuisai iko katika kundi la Kibougainville ya Kusini.
Membe (Chamwino)
Membe ni jina la kata ya Wilaya ya Chamwino katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye postikodi namba 41408 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8726 waishio humo.
Maape
Maape ni kijiji katika Mahalapye, Wilaya ya Central huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 1,319 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.
Malko wa Maronia
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 21 Oktoba.
Abba Aftse
alikuwa mmonaki aliyefanya umisionari katika Ethiopia ya leo akaanzisha monasteri chini ya kanuni ya Pakomi huko Yeha.
Ni kati ya kundi la Watakatifu Tisa wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia wanaosemekana kukimbilia nchi hiyo kutoka sehemu mbalimbali za Dola la Roma kutokana na dhuluma zilizofuata Mtaguso wa Kalsedonia (451). Wengine ni Abba Panteleoni, Abba 'Aléf, Abba Gärima, Abba Guba, Abba Liqanos, Abba Aregawi, Abba Sehma, Abba Yäm'ata (Yemata). Wote walikuwa wamonaki wasomi waliohuisha Ukristo wa Ethiopia. Wanasemekana kuwa ndio watafsiri wa Agano Jipya kwenda lugha ya Ge'ez.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 5 Juni pamoja na Abba Guba.
Mto Wasa (Uganda)
unapatikana katika wilaya ya Ntoroko, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika ziwa Albert, mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Orodha ya mito ya wilaya ya Rubirizi
Orodha ya mito ya wilaya ya Rubirizi inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda magharibi.
Mto Iiyini
unapatikana katika kaunti ya Machakos, kusini mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari ya Hindi.
Mto Kigwe (Dodoma)
unapatikana katika Mkoa wa Dodoma (Tanzania ya kati).
Maji ya mto huo yanaishia Bahari Hindi kupitia mto Rufiji.
Dnestr
Dnestr ni mto wa Moldova na Ukraine wenye urefu wa kilometa 1,352.
Kiterei
Kiterei ni lugha ya Kipapua nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waterei. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiterei imehesabiwa kuwa watu 26,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiterei iko katika kundi la Kibougainville ya Kusini.
Uteuzi asilia
Uteuzi asilia ni mchakato unaosababisha viumbehai wenye tabia maalum kuzaa kuliko viumbe wengine na kwa njia hiyo kuongeza idadi ya viumbehai wenye tabia zilezile. Muhimu ni jinsi tabia hizo zinavyolingana vizuri zaidi na mazingira na mabadiliko yake. Kwa kufanya hivyo, hupitisha tabia hizo kwa kizazi kijacho. Kinyume chake, kama kiumbehai ana tabia zisizolingana na mazingira, ataona matatizo, ataishi kwa muda mfupi na hivyo hawezi kuzaa sawa na mwenzake mwenye tabia zinazolingana nayo.
Tabia za aina hii ni, kwa mfano:
Uteuzi asilia hutazamwa kama msingi wa mageuko ya spishi (evolution) ya viumbehai. Dhana hiyo iliitwa pia "survival of the fittest" (kusalia kwa wanaofaa zaidi). Mtaalamu Charles Darwin alionyesha umuhimu wa mchakato huo akauita "uteuzi asilia" kwa kudokeza unavyolingana na "uteuzi wa binadamu" katika ufugaji ambao watu huteua wanyama wenye tabia zinazotakiwa kama rangi, uwezo wa kuwa na nyama au maziwa mengi, kuvumilia baridi au joto na kadhalika.
Mchakato
Uteuzi asilia unaelezea kwa nini viumbe hai hubadilika kwa muda kuwa na kuwa na maumbile, uwezo na tabia walizo nazo. Inafanya kazi kama hii:
Daman, Uhindi
thumbnail|right|280px|[[Kanisa la Daman, Uhindi.]] Daman ni mji mkuu wa eneo la muungano la Daman & Diu katika Uhindi. Mji upo mita 5 juu ya usawa wa bahari.
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2001, kuna wakazi wapatao 36,000 wanaoishi katika mji huu.
Mto Olchorro Lontare
unapatikana katika kaunti ya Kajiado nchini Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari ya Hindi.
Honorati wa Subiaco
Honorati wa Subiaco, O.S.B. (503 - 598) alikuwa mfuasi wa Benedikto wa Nursia, aliyempa Gregori Mkuu baadhi ya taarifa juu yake alizozitumia kuandika maisha yake katika kitabu Majadiliano.
Honorati alikuwa mwandamizi wa tatu wa Benedikto kama abati wa Subiaco.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Mei.
Abba Garima
alikuwa mmonaki aliyefanya umisionari katika Ethiopia ya leo akaanzisha monasteri chini ya kanuni ya Pakomi kaskazini kwa Adowa.
Ni kati ya kundi la Watakatifu Tisa wa Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia wanaosemekana kukimbilia nchi hiyo kutoka sehemu mbalimbali za Dola la Roma kutokana na dhuluma zilizofuata Mtaguso wa Kalsedonia (451). Wengine ni Abba Panteleoni, Abba 'Aléf, Abba Aftse, Abba Guba, Abba Liqanos, Abba Aregawi, Abba Sehma, Abba Yäm'ata (Yemata). Wote walikuwa wamonaki wasomi waliohuisha Ukristo wa Ethiopia. Wanasemekana kuwa ndio watafsiri wa Agano Jipya kwenda lugha ya Ge'ez.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Teresa Mannino
Teresa Mannino (alizaliwa Palermo, 23 Novemba 1970) ni mchekeshaji, mwigizaji, na mtangazaji wa runinga nchini Italia.
Wasifu
Baada ya mafunzo na mazoezi ya kutosha alikuwa mchekeshaji wa kwenye majukwaa na alianza kuonekana kwenye chaneli ya televisheni ya Kiitalia iitwayo Canale 5 katika maudhui tofautitofauti Zelig.
Mannino anafanya vizuri kwenye majukwaa, filamu na vipindi mbalimbali vya kibiashara kwenye runinga. Mnamo mwaka 2012 alikuwa mwenyeji wa mahojiano ya one-woman-show kwenye chaneli ya Kiitalia ya La 7, Se stasera sono qui.
Rogatus wa Abitina
ni jina la wawili katika kundi la Wakristo 49 ambao mwaka 304, wakati wa dhuluma ya kaisari Diokletian, walihukumiwa kwa kuadhimisha Siku ya Bwana huko Abitinae , mji wa Afrika Kaskazini (leo Tunisia).
Ingawa Fundanus, askofu wa Abitinae, alikubali kukabidhi maandiko matakatifu ya Kanisa kwa serikali, baadhi ya waamini waliendelea kukutana kwa siri chini ya padri Saturninus. Basi, walikamatwa na kupelekwa na mahakimu wa huko hadi Karthago, makao makuu ya mkoa, kwa ajili ya hukumu.
Tarehe 12 Februari gavana Anullinus alisikiliza kesi. Mmoja wa watuhumiwa, Dativus, alikuwa mjumbe wa senati. Ndiye aliyekuwa wa kwanza kuhojiwa, kuteswa na hatimaye kufa.
Saturninus alifuata na kushika msimamo katika kuteswa. Wote walifanya vilevile, wanaume kwa wanawake wakiwemo watoto wake 4.
Kati ya majibu waliyotoa hao wafiadini, moja limetajwa mara nyingi: Emeritus, aliyekuwa mwenyeji wa wenzake, alipoulizwa kwa nini aliwakaribishwa kwa ibada kinyume cha sheria, alijibu: "Sine dominico non possumus" ("Hatuwezi kuisi bila ya Bwana").
Tangu kale wafiadini hao wote wanaheshimiwa kama watakatifu.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 12 Februari.
Nhinhi
Nhinhi ni jina la kata ya Wilaya ya Chamwino katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye postikodi namba 41433 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7203 walioshi humo.