cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mto Nyababisha
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kayanza).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Fuyul Sojol
ni mlima wenye kimo cha m 3,030 juu ya usawa wa bahari.
Cesena
thumbnail|right|200px|Mji wa Cesena ni mji wa mkoa wa Emilia-Romagna, Italia Kaskazini wenye wakazi 97,210 (2018).
Miaka ya 1220
Makala hii inahusu muongo ya miaka 1220 - 1229.
Kiwandji
Kiwandji ni lugha ya Kibantu nchini Gabon inayozungumzwa na Wawandji. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiwandji imehesabiwa kuwa watu 10,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiwandji iko katika kundi la B50.
Kidulbu
Kidulbu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadulbu. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kidulbu imehesabiwa kuwa watu 100 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidulbu iko katika kundi la Kijarawan linalofanana na lugha za Kibantu.
Kileningitij
Kileningitij (au Kilinngithigh) kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Waleningitij katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kileningitij, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kileningitij kiko katika kundi la Kipama Kaskazini.
Mto Luput
unapatikana katika wilaya ya Pader, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
TaTEDO
TaTEDO
TaTEDO ni Shirika la Kijasiriamali la Kitaifa, lisilo la Kiserikali linalojishughulisha na uendelezaji wa nishati endelevu za kisasa. Shirika hili lina uzoefu wa kuendeleza nishati mbadala tangu 1990, katika utengenezaji wa sera za nishati, upangaji wa miradi na utafiti katika maeneo ya kufanyia kazi za miradi.
KUANZISHWA
TaTEDO ilianzishwa tarehe 20 mwezi wa tano mwaka 1990.
MAKAO MAKUU
Makao yake makuu yako Dar es salaam, Tanzania.
HISTORIA YA TaTEDO
Mwanzo wa TaTEDO unaweza kwenda hadi miaka ya 1980 wakati mmoja wa waanzilishi wake (Nd. Estomih Sawe) alipopata nafasi ya kwenda nje ya nchi kwa masomo zaidi katika masuala ya nishati. Baada ya kurudi masomoni alifanya kazi katika Wizara ya Nishati, Madini na Maji ambapo alishiriki katika kuunda na kuendeleza kitengo cha nishati mbadala (au nishati za kujadidika). Katika miaka ya 1985 hadi 1989, alishiriki katika utekelezaji wa miradi mbalimbali kama mradi wa nishati wa GTZ katika mikoa ya Dar es salaam, Mafia na Kondoa. Mradi mwingine ulikuwa wa majiko na uchomaji mkaa uliofadhiliwa na Benki ya Dunia ambao ulipitishwa mwaka 1988. Katika utekelezaji wa mradi huu, wataalamu kadhaa kutoka nje ya nchi waliajiriwa akiwemo Dk. Maxwell Kinyanjui kutoka Kenya (Mtaalam wa Majiko),  Ibrahim Ndiaye kutoka Senegali (mtaalam wa uchomaji mkaa) na Rainer German (Mtaalam wa Tanuru la Nusu Chungwa). Kulikuwa na majadiliano ya mara kwa mara kati ya Nd. Sawe na Dk Kinyanjui ambayo yalikuwa yakiendelea hata baada ya saa za kazi. Kati ya changamoto ambazo walikutana nazo wataalamu hawa ilikuwa namna ya kuweza kukifanya haya yaliyoletwa na mradi mradi kuwa endelevu. Mawazo mbalimbali yalipendekezwa ikiwa ni pamoja na kuanzisha kiwanda cha uzalishaji wa majiko sanifu. Hata hivyo mawazo haya yalishindikana kutokana na kukosekana kwa wajasiriamali waliokuwa tayari kuwekeza katika biahara ya majiko sanifu Mwaka 1989, lilijitokeza wazo la kuanzishwa kwa taasisi isiyo ya kiserikali ya nishati katika majadiliano baina ya Mr Sawe na Dk Kinyanjui. Wazo hili lilikubaliwa na wataalam hawa wawili kwa kuzingatia mafanikio ya asasi nyingine kama KENGO ya Kenya.
Jina la Taasisi/Shirika
Majadiliano yaliendelea ili kupata jina la asasi. Dk Kinyanjui alipendekeza jina la Tanzania Wood Energy Non-Governmental Organization (KWENGO). Jina hilo lilikubaliwa na katiba ya mwanzo iliandaliwa kwa kutumia jina hili. Baada ya muda Nd. Sawe aliona ni vizuri ikaanzishwa asasi ambayo itajumuisha teknolojia nyingine za kujadidika za nishatu na jina la asasi likabadilika kuwa “Tanzania Traditional Energy Organization”(TaTEDO)
Kumtambulisha Dakta Kinyanjui
Mwaka 1989 Nd Sawe alimtambulisha Dk Kinyanjui kwa Mzee Daniel Yona na Mwalimu Joshua Meena ambaye kwa wakati huo alikuwa mwalimu Mstaafu na Mzee Yona alikuwa mfanyabiashara. Wote walikubaliana na wazo hilo na wakaanza mikutano ya pamoja ya kuanzisha TaTEDO.
Mwenyekiti wa Kwanza wa TaTEDO
Kikao cha kwanza cha taasisi kilimteua Mzee Yona Kuwa Mwenyekiti wa kwanza wa TaTEDO, Mr. Estomih Sawe kuwa makamu wa mwenyekiti, Mwalim Meena katibu wa kwanza na Dr Maxwell alipendekezwa kuwa mshauri Waanzilishi hawa wane walichangia jumala ya Shilingi 52,000 kuwezesha usajili wa TaTEDO. mwenyekiti na katibu walipewa jukumu la kusajili taasisi KWA SABABU Bwana Sawe na Dakta Maxwell walikuwa bado wafanyakazi wa serikali.
Kuzaliwa TaTEDO
Mwenyekiti na katibu walifuatilia usajili ambao ulitolewa tarehe 29/5/1990 na hii ndio siku rasmi ya kuzaliwa TaTEDO.
Awamu ya kwanza
Awamu ya kwanza ya TaTEDO ilikumbwa na changamoto nyingi kutokana na uzoefu mdogo wa taasisi zisizo za kiserkiali wa wanzilishi wa taasisi. Awamu hii TaTEDO iliongozwa na Mwalimu Joshua Meena. Hata hivyo kwa ushiriakino na wadau mbalilmbali TaTEDO iliweza kusimama. Wanachama wa kwanza wa TaTEDO walikuwa ni mafundi wa majiko sanifu pamoja na wakulima. Katika kipindi hiki tatedo ilifanya kazi Dar es Salaam peke yake. Katika kipindi hiki TaTEDO ilipata Ufadhili Kutoka HIVOS mwaka 1992, NORAD mwaka 1993, FINNIDA, pamoja na CIDA.
Mabadiliko ya Uongozi
Mabadiliko ya uongozi mwaka 1997 Mwaka 1996 mwalimu Meena aliomba kupumzika na hivyo kufikia mwisho wa awamu ya kwanza. TaTEDO iliamua kutafuta mtu mwenye utaalam wa Nishati Jadidifu ili kuongeza kasi ya maendeleo ya Tassisi. Uongozi mpya chini ya Mkurugenzi wa sasa Bwana Sawe uliingia ukiwa na mikakati mipya ya kuendeleza huduma za nishati endelevu. katika kipindi hiki dhamira na maono ya Tasisi yalibadilika ambapo
Raslimali Watu
Pia katika kipindi hiki idadi ya wafanyakazi imeongezeka kutoka 15 mwaka 1996 hadi 56 mwaka 2010.
Fedha Kuongezeka
Katika kipindi cha miaka ishirini ya TaTEDO kiasi cha fedha kinachotumika kwa mwaka kimeogezeka kutoka shilingi 54,000 mwaka 1990 hadi shilingi billion 2.9 mwaka 2009.
Muundo wa Taasisi
Muundo wa Taasisi ni kama ifuatavyo Mkutano Mkuu wa wanachama wote, Bodi ya Wakurugenzi, Mkurugenzi Mtendaji,
Teknolojia za TaTEDO
Teknolojia za Nishati Mbadala ambazo zinaendeleshwa na TaTEDO kibiashara ni kama zifuatavyo i)Majiko sanifu ambayo yanatumia kuni chache/kidogo ikilinganishwa na majiko ya mafiga matatu, ii)Umeme wa nishati ya jua ambao umekuwa ni mkombozi kwa vituo vya afya vijijini na mashuleni iii)Mtambo wa kuchajia simu ambao umekuwa ni kichocheo cha kuongeza kipato kwa wajasiriamali wa nishati mbadala vijijini,mtambo    huu unatumika katika maeneo ya vijijini ambapo hamna grid ya Taifa iv)Kaushio linalotumia mwanga wa jua kukaushia mazao ya vyakula na mboga mboga v)Mtambo wa huduma anuwai za nishati(ESP/MFP) mtambo huu ambao unafungwa vijijini ili kuzalisha umeme maeneo ya vijijini vi)Oven ya kuokea mikate na keki Kupitia teknolojia za TaTEDO wajasiriamali zaidi ya 270 nchini Tanzania wameweza kujiongezea kipato na kuboresha mazingira
Daisuke Oku
Daisuke Oku (奧 大介; 7 Februari 1976 - 17 Oktoba 2014) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Oku alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 28 Oktoba 1998 dhidi ya Misri. Oku alicheza Japani katika mechi 26, akifunga mabao 2.
Buyu Balease
thumb|Mahali nchini Indonesia ni mlima wenye kimo cha m 3,016 juu ya usawa wa bahari.
Carpi
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Carpi
Buyu Balease
Uko Indonesia katika kisiwa cha Sulawesi.
Carpi
ni mji wa mkoa wa Emilia-Romagna, Italia Kaskazini wenye wakazi 71,836 (2018).
Kiwumbvu
Kiwumbvu ni lugha ya Kibantu nchini Gabon inayozungumzwa na Wawumbvu. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiwumbvu nchini Gabon imehesabiwa kuwa watu 18,300. Pia kuna wasemaji nchini Jamhuri ya Kongo. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiwumbvu iko katika kundi la B20.
Billboard Hot 100
thumb|Nembo ya Billboard Hot 100 Billboard Hot 100 ni jina linalotumika kutaja viwango vya muziki, yaani, chati za single maarufu, na kadhalika ambazo hutolewa kila wiki na gazeti la Billboard la nchini Marekani. Chati hutegemea kwa wimbo kupigwa sana maredioni au kufanya vizuri mauzoni; wiki ya mauzo ya wimbo huanza Jumatatu na kuisha Jumapili; wakati kupigwa redioni kwa nyimbo-inaanza kuanzia Jumatano hadi Jumanne. Chati mpya zinakusanywa na zinatolewa rasmi katika umma na Billboard mnamo Alhamisi. Kila chati imewekewa tarehe ya "wiki inayoishia" baada ya Jumamosi.
Kitayo
Kitayo ni lugha ya Kiaustronesia nchini Kaledonia Mpya inayozungumzwa na Watayo. Mwaka wa 2009 idadi ya wasemaji wa Kitayo imehesabiwa kuwa watu 900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitayo iko katika kundi la Kioseaniki.
Mkaapweke
Mkaapweke ni mtawa aliyejitenga na jamii ili kuishi upwekeni na kusali tu.
Katika Ukristo
Katika Ukristo asili ya maisha hayo ni jangwa la Misri katika karne ya 3 na hasa ya 4. Paulo Mthebani (+ 250 hivi) ni wa kwanza kujulikana.
Antoni Abati, mmoja kati ya wale waliovutiwa naye, alijivutia umati wa wafuasi kusini mwa Misri: kutoka huko wakaapweke walienea kote mashariki mwa Dola la Roma, hasa Palestina (Hilarioni wa Gaza) na Kapadokia (Basili Mkuu na Gregori wa Nazianzo).
Baada ya Pakomi (+ 318 hivi) kuanzisha maisha ya kijumuia kwa watawa na kuwatungia kanuni ya kwanza, mtindo huo mpya ulizidi kuenea usifute kabisa ukaapweke.
Ukaapweke ulienea pia magharibi hasa kutokana na kitabu cha Atanasi wa Aleksandria juu ya Antoni na kile cha Jeromu juu ya Paulo; kuanzia karne ya 4 Afrika kaskazini magharibi na Ulaya pia walipatikana wakaapweke, hasa Gallia, Britania na Ireland.
Msanga (Kisarawe)
Kwa maana tofauti ya jina hili angalia Msanga
Msanga  ni kata ya Wilaya ya Kisarawe katika Mkoa wa Pwani, Tanzania yenye postikodi namba 61411 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,422 walioishi humo.
Mto Lwala (Pader)
unapatikana katika wilaya ya Pader, kaskazini mwa Uganda.
20th Century Studios
thumb|right|350px|Nembo ya 20th Century Studios (ilijulikana kuanzia 1935 hadi 1985 kama Twentieth Century-Fox Film Corporation) ni kampuni kubwa ya Marekani inayojishughulisha na utengenezaji wa filamu.
Mto Lwala (Pader)
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
20th Century Studios
Studio ipo mjini Century City katika eneo la Los Angeles, California, Marekani, yaani magharibi mwa Beverly Hills. Studio hii ni kampuni tanzu ya News Corporation, shirikisho la vyombo vya habari linalomilikiwa na Rupert Murdoch.
Twentieth Century Fox ilianzishwa mnamo 1935 pale Fox Film Corporation na Twentieth Century Pictures walipoungana na kuunda kampuni. 20th Television ni moja ya sehemu ya kampuni ambayo hasa hujishughulisha na masuala ya utayarishaji wa vipindi vya tevisheni.
Mto Nyabibuye
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kayanza).
Tatsuhiko Kubo
Tatsuhiko Kubo (久保 竜彦; alizaliwa 18 Juni 1976) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Mto Nyabibuye
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Tatsuhiko Kubo
Kubo alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 28 Oktoba 1998 dhidi ya Misri. Kubo alicheza Japani katika mechi 32, akifunga mabao 11.
Allenhurst, New Jersey
thumbnail|right|250px|Kituo cha Reli cha Allenhurst cha zamani
thumb|right|260px|Mahali pa mji wa Allenhurst katika Monmouth County na [[New Jersey]] Allenhurst ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 703 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 6 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 0.7 km².
Miaka ya 1230
Makala hii inahusu muongo ya miaka 1230 - 1239.
Gentleman (wimbo)
"Gentleman" ni jina la wimbo wa mwanamuziki wa Kijerumani Lou Bega. Wimbo huu ndiyo wa kwanza kutolewa kutoka katika albamu yake ya pili ya Ladies and Gentlemen.
Chati zake
{| width="0%"
Mate
thumb|Mate ya mtoto. Mate ni dutu ya maji iliyotengenezwa katika vinywa vya binadamu na wanyama. Mate huanza kumeng'enya chakula kinywani, na kukilowesha ili kukimeza kwa urahisi.
Pamoja na elektrolaiti, kamasi, seli nyeupe za damu, seli za epitheliamu (ambazo zinaweza kutumika kuondoa ADN), glaikoprotini, vimeng'enya vinavyopatikana katika mate ni muhimu katika mwanzo wa mchakato wa umeng'enyaji wa chakula na mafuta. Vimeng'enya hivi pia vina jukumu la kuvunja chembe za chakula zilizoingia ndani ya vyumba vya meno, hivyo kulinda meno kutokana na kuoza kwa bakteria. Zaidi ya hayo, mate hutumikia kazi ya ulainishaji, kuimarisha chakula na kuruhusu kuanzishwa kwa kumeza.
Aina mbalimbali za wanyama zina matumizi maalumu ya mate ambayo hupita zaidi ya kabla ya umeng'enyaji wa chakula. Baadhi ya mbayuwayu hutumia mate yao kujenga viota. Cobra, nyoka, na wengineo huwinda kwa mate yao ya sumu yanayoingizwa kwa meno kwenye mawindo yao.
Hata hivyo mate yanatumiwa vibaya na baadhi ya watu katika tendo la ndoa, kwa mfano kwa lengo la kulainisha uke, kumbe zoezi hilo lina madhara makubwa kwa afya.
Yaliyomo
Iliyotengenezwa katika tezi za mate, mate ya binadamu ni 99.5% maji, lakini pia ina vitu vingi muhimu, ikiwa ni pamoja na elektrolaiti, kamasi, kampaundi za kuua bakteria na vimeng'enya mbalimbali. 2-21 mmol / L sodiamu (chini kuliko plasma ya damu)
10-36 mmol / L potasiamu (juu kuliko plasma)
1.2-2.8 mmol / L kalsiamu (sawa na plasma)
0.08-0.5 mmol / L magnesiamu
5-40 mmol / L kloridi (chini kuliko plasma)
25 mmol / L kaboni mbili (juu kuliko plasma)
1.4-39 mmol / L fosfeti
Iodini (mmol / L mkusanyiko kawaida ni ya juu kuliko plasma, lakini tegemezi kulingana na ulaji wa iodini
Kitiri
Kitiri ni lugha ya Kiaustronesia nchini Kaledonia Mpya inayozungumzwa na Watiri. Mwaka wa 2009 idadi ya wasemaji wa Kitiri imehesabiwa kuwa watu 600. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitiri iko katika kundi la Kioseaniki.
Wizara ya Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi
Wizara ya Ardhi (Kiingereza: Ministry of Lands, Housing and Human Settlements Development kifupi (ARDHI)) ni wizara ya serikali nchini Tanzania. Ofisi kuu ya wizara hii zipo mjini Dar es Salaam.
Gunung Leuser
thumb|Lango la kuingilia hifadhi ya Mlima Leuser
ni mlima wenye kimo cha m 3,466 juu ya usawa wa bahari.
Uko Indonesia katika kisiwa cha Sumatra.
Kilaragia
right|thumb|Eneo la kihistoria la Kilaragiya (rangi ya zambarau) Kilaragiya (pia Kilaragia au Kilarrakia) ni lugha ya asili nchini Australia inayozungumzwa na Walaragiya katika jimbo la Northern Territory. Katika sensa ya mwaka 2006 idadi ya wasemaji wa Kilaragiya ilikuwa watu 23 tu, yaani lugha imekaribia kutoweka hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kilaragiya hakilingani na lugha nyingine, ila labda Kiumbugarla.
Takashi Shimoda
Takashi Shimoda (下田 崇; alizaliwa 28 Novemba 1975) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Shimoda alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 31 Machi 1999 dhidi ya Brazil. Shimoda alicheza Japani katika mechi 1.
Mto Nyabikenke (Kayanza)
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Hamza Aït Ouamar
Hamza Aït Ouamar (alizaliwa 6 Desemba 1986, huko Algiers) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Algeria.
Mto Odaa
unapatikana katika wilaya ya Pader, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Hamza Aït Ouamar
Maisha
Mwaka 2008, alijiunga na klabu ya Finnish Turun Palloseura, lakini kwa kuwa klabu yake ya zamani ya CR Belouizdad ilikataa kumruhusu acheze katika klabu nyingine, hakupata nafasi ya kucheza katika mechi yoyote ya ligi katika TPS. Ingawa uhamisho huo ulikubaliwa hatimaye na FIFA.
Mnamo Agosti 8, 2011, Aït Ouamar alisaini mkataba wa mwaka mmoja na CR Belouizdad, akiwa amejiunga nao kwa uhamisho huru kutoka USM Alger. Itakuwa mara yake ya tatu kuichezea klabu hiyo.
Kivamale
Kivamale ni lugha ya Kiaustronesia nchini Kaledonia Mpya inayozungumzwa na Wavamale. Mwaka wa 2009 idadi ya wasemaji wa Kivamale imehesabiwa kuwa watu 100 tu, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kivamale iko katika kundi la Kioseaniki.
Chilonwa
Chilonwa ni jina la kata ya Wilaya ya Chamwino katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye postikodi namba 41401 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7907 waishio humo.
Mto Odenga
unapatikana katika wilaya ya Pader, kaskazini mwa Uganda.
Mwili wa mwanadamu
thumb|Miili ya binadamu Mwili wa mwanadamu ni muundo mzima wa mwanadamu upande wa mwili, bila kuzingatia roho inayoweza kuuhuisha.
Mto Odenga
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mwili wa mwanadamu
Unajumuisha aina mbalimbali za seli ambazo zinajumuika pamoja na tishu na mifumo ya viungo vingine, kama vile kichwa, shingo, kiwiliwili (ambayo ni pamoja na kifua na tumbo), mikono na miguu.
Utafiti wa mwili wa binadamu unahusisha anatomia, fiziolojia, histolojia na embriolojia. Fiziolojia inazingatia mifumo na viungo vya mwili wa binadamu na kazi zake.
Mifumo mingi huingiliana ili kudumisha homeostasis, na viwango salama vya vitu kama sukari na oksijeni katika damu.
Allentown, New Jersey
thumbnail|right|250px|Chini ya jiji la Allentown, New Jersey
Kilimilngan
right|thumb|Eneo la kihistoria la Kilimilngan (rangi ya kahawia) Kilimilngan kilikuwa lugha ya asili nchini Australia iliyozungumzwa na Walimilngan katika jimbo la Northern Territory. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kilimilngan, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kilimilngan kinafanyiza familia ya lugha pamoja na Kiwulna; tena kinahusiana labda na Kiumbugarla na Kilaragiya.
Gunung Dempo
thumb|shamba la chai katika uwanda wa Mlima Dempo
ni mlima wenye kimo cha m 3,159 juu ya usawa wa bahari.
Uko Indonesia katika kisiwa cha Sumatra.
Chinugulu
Chinugulu ni jina la kata ya Wilaya ya Chamwino katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye postikodi namba 41425 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5216 waishio humo.
Wizara ya Elimu na Mafunzo ya Ufundi
Wizara ya Elimu na Mafunzo ya Ufundi (Kiingereza: Ministry of Education and Vocational Training kifupi (MOE)) ni wizara ya serikali nchini Tanzania. Ofisi kuu ya wizara hii zipo mjini Dar es Salaam.
Nchi ya Tanzania haitumii sana mfumo wa shule za ufundi, kumbe zinahitajika ili kuwe na maendeleo kama mataifa mengine.
Bukit Mugajah
ni mlima wenye kimo cha m 3,079 juu ya usawa wa bahari.
Uko Indonesia katika kisiwa cha Sumatra.
Kiyangho
Kiyangho ni lugha ya Kibantu nchini Gabon inayozungumzwa na Wayangho. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kiyangho imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiyangho iko katika kundi la B60.
Kamusi Awali ya Sayansi na Tekinologia
Kamusi hii inakusanya maneno ya kisayansi na ya kiteknolojia kwa utaratibu ufuatao:
Mwishowe kuna faharasa ya Kiingereza inayoweza kutumiwa kama kamusi ndogo ya Kiingereza-Kiswahili ya maneno ya kisayansi.
Mto Nyabukoro
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kayanza).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Kamusi Awali ya Sayansi na Tekinologia
Kati ya kamusi za Kiswahili hii ni hatua kubwa mbele katika ukuzaji wa Kiswahili hata ikionyesha bado mapengo na kasoro mbalimbali.
Hali halisi kuna kiasi kikubwa cha maneno yaliyokusanywa hapa ambayo hayatumiwi tena.
Miaka ya 1240
Makala hii inahusu muongo ya miaka 1240 - 1249.
Faenza
thumbnail|right|280px|Kanisa la S.Maria ad Nives wakati wa jioni ni mji wa mkoa wa Emilia-Romagna, Italia Kaskazini wenye wakazi 58,755 (2018).
Ryuzo Morioka
Ryuzo Morioka (森岡 隆三; alizaliwa 7 Oktoba 1975) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Morioka alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 31 Machi 1999 dhidi ya Brazil. Morioka alicheza Japani katika mechi 38.
Chachani
Chachani ni jina la kata ya Wilaya ya Chake Chake katika Mkoa wa Pemba Kusini, Tanzania yenye postikodi namba  74203 . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 3,140 waishio humo.
Kiwulna
Kiwulna (pia Kiwoolna au Kiwoolner) kilikuwa lugha ya asili nchini Australia iliyozungumzwa na Wawulna katika jimbo la Northern Territory. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiwulna, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiwulna kinafanyiza familia ya lugha pamoja na Kilimilngan; tena kinahusiana labda na Kiumbugarla na Kilaragiya.
Gunung Bandahara
ni mlima wenye kimo cha m 3,012 juu ya usawa wa bahari.
Uko Indonesia katika kisiwa cha Sumatra.
Kisiwa cha Mainland
Mainland ndicho kisiwa kikuu cha funguvisiwa ya Shetland, upande wa kaskazini ya Uskoti (Scotland). Inahesabiwa kuwa sehemu ya Uskoti. Visiwa vya Shetland viko baharini kati ya Visiwa vya Faroe na Visiwa vya Orkney. Funguvisiwa hii iko mpakani kati ya Bahari Atlantiki upande wa magharibi na Bahari ya Kaskazini upande wa mashariki.
Kwa jumla kuna visiwa 100 na kati yake 16 vinakaliwa na watu 23,510. Eneo lote ni km² 1,426 na theluthi mbili zake ni eneo la kisiwa cha Mainland. Makao makuu ya utawala na mji mkubwa ni Lerwick.
Tabianchi ni nusu aktiki na si baridi sana kutokana na athira ya mkondo wa ghuba.
Uchumi
Uchumi wa visiwa unategemea kilimo na hasa ufugaji wa kondoo.
Mwaka 1969 mafuta ya petroli yaligunduliwa yakawa chanzo kipya cha mapato.
Nzambi Matee
thumb|180px|right|Mhandisi wa Kenya Nzambi Matee Nzambi Matee ni mhandisi, mwanamazingira, mbunifu wa maunzi, mvumbuzi na mjasiriamali wa nchini Kenya. Anajulikana sana kwa njia zake za ubunifu za kubadilisha taka kuwa nyenzo endelevu. Alianzisha juhudi endelevu kwa kuchakata plastiki kutengeneza matofali ambayo yanaweza kuwa na nguvu zaidi kuliko saruji.
Juhudi zake endelevu pia zimesifiwa kuwa mojawapo ya mikakati iliyofanikiwa kukabiliana na uchafuzi wa plastiki nchini Kenya. Alianzisha kampuni ya Gjenge Makers yenye makazi yake Nairobi, Kenya.
Mnamo 2017, aliamua kuacha kazi yake ya mchambuzi wa data ili kuzingatia uendelevu na usimamizi wa taka. Hatimaye alifanya mipango ya kuanzisha maabara ndogo katika mashamba ya mama yake. Alianza kuunda na kujaribu pavers na alingoja kwa takriban mwaka mmoja ili kuunda uwiano sahihi wa matofali yake ya kutengeneza. Alitengeneza matofali ya kwanza kutoka kwa taka za plastiki mnamo 2018 na mwaka mmoja baadaye mnamo 2019 alitengeneza mashine yake ya kujitengenezea ili kufunika taka za plastiki kwa matofali kwa kiwango kikubwa.
Kidza
Kidza ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wadza. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kidza imehesabiwa kuwa watu 20,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidza iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Nzambi Matee
Alitambuliwa katika Mpango wa Mazingira wa Umoja wa Mataifa kwa tuzo ya kifahari ya Bingwa wa Dunia wa Dunia 2020 Afrika.
John Zefania Chiligati
John Zefania Chiligati (amezaliwa 14 Oktoba 1950) ni Mbunge katika Bunge la Tanzania tangu mwaka wa 2000. Katika serikali ya Rais Jakaya Kikwete, Chiligati ni Waziri wa Ardhi. Mwaka wa 1986 alipata shahada ya pili katika somo la uendeshaji (administration) kutoka Chuo Kikuu cha Dar es Salaam.
Kiwaamwang
Kiwaamwang ilikuwa lugha ya Kiaustronesia nchini Kaledonia Mpya iliyozungumzwa na Wawaamwang. Siku hizi hakuna wasemaji wa Kiwaamwang, yaani lugha imtoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwaamwang iko katika kundi la Kioseaniki.
1695
Makala hii inahusu mwaka 1695 BK (Baada ya Kristo).
Chipanga
Chipanga ni jina la kata ya Wilaya ya Bahi katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye postikodi namba 41308 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9654 waishio humo.
Kumasi
thumb|right|250px|Kumasi mjini Kumasi ni mji mkubwa wa pili nchini Ghana na mji mkuu wa Mkoa wa Ashanti.
Mwaka 2005 mji ulikuwa na wakazi 862.000. Umbali kutoka Accra ni km 250. Kuna Chuo Kikuu cha Kwame Nkrumah cha Sayansi na Teknolojia.
Aliyekuwa Katibu Mkuu wa UM Kofi Annan alizaliwa Kumasi.
Hospitali ya Mirembe
Hospitali ya Mirembe ni hospitali ya taifa kwa wagonjwa wa akili iliyopo Dodoma, Tanzania.
Mwaka 1927, utawala wa kikoloni wa Uingereza ulijenga hospitali hiyo ambayo ilitibu wagonjwa wa akili kutoka sehemu zote za Tanganyika.
Mlima Agung
thumb|Mlipuko wa mlima Agung 27-11-2017 ni mlima wenye kimo cha m 3,142 juu ya usawa wa bahari.
Uko Indonesia katika kisiwa cha Bali.
Emma Miloyo
Maisha ya awali na elimu
Emma Miloyo alizaliwa na kukulia Nairobi.Alisomea Shule ya Msingi ya Loreto Msongari, kabla ya kuhamia Shule ya Upili ya Kenya. Alisomea usanifu katika Chuo Kikuu cha Jomo Kenyatta cha Kilimo na Teknolojia, na kuhitimu Shahada ya Usanifu mnamo 2006. Sio tu kwamba alikuwa mwanamke wa kwanza kuhitimu kutoka Chuo Kikuu cha Kilimo na Teknolojia cha Jomo Kenyatta na shahada ya kwanza ya heshima ya usanifu, lakini pia aliendelea kuwa rais wa kwanza mwanamke wa Chama cha Usanifu wa Majengo cha Kenya.
Kazi
Kufikia Oktoba 2018, alikuwa mshirika katika kampuni ya usanifu, Design Source, ambayo aliianzisha mnamo Januari 2007, nje ya chuo kikuu. Kampuni hii ina ofisi Nairobi na Mombasa.Alikuwa mwanachama mwanzilishi wa bodi ya Konza Technology City Board.
Mnamo Juni 2015, alichaguliwa kama Makamu wa Rais wa Muungano wa Usanifu wa Kenya, akihudumu katika wadhifa huo hadi Februari 2017.Alikua rais wa kwanza mwanamke wa Muungano wa Usanifu wa Kenya mnamo Machi 2017.
Ocean Ramsey
thumb|Ocean Ramsey Ocean Ramsey ni mhifadhi, mkimbiaji huru na mwanamitindo wa Marekani.
Emma Miloyo
Kazi
Emma ana nia ya kuhamasisha wanawake wachanga kuona usanifu kama chaguo bora la kazi. Ili kusaidia vijana, anajitolea wakati wake kusaidia wasichana walio katika umaskini kuhudhuria shule kupitia Mfuko wa Udhamini wa Elimu wa Zamani wa Bomarian na ni Mwanachama mwanzilishi wa Bodi ya WIRE (Wanawake katika Majengo).
Ocean Ramsey
Anaendesha kampuni ya One Ocean Diving, LLC huko Hawaii, kampuni inayowezesha kupiga mbizi na viumbe vya baharini. Alipata usikivu wa vyombo vya habari vya kimataifa kwa kupiga mbizi bila malipo na papa, ikiwa ni pamoja na papa wakubwa weupe, ili kuleta tahadhari kwa uhifadhi wa papa. Ramsey anaishi Hawaii, na amepiga mbizi na aina 47 za papa kote ulimwenguni kufikia mwaka wa 2019. thumb|Ramsey akiogelea na papa kwenye trela ya filamu ya She is the Ocean, 2018 Walipokuwa wakisoma tiger sharks huko Oahu na kikundi cha filamu, walikutana na 20 ft papa mrefu wa kike mweupe, anayejulikana kama Deep Blue. Video hiyo ilinaswa na mchumba wa Ramsey, Juan Oliphant, na video hiyo ikapokewa na vyombo vya habari duniani kote.
Emma Miloyo
Maisha binafsi
Emma Miloyo ameolewa na Chris Naicca, mbunifu mwenzake na mwanafunzi mwenzake katika chuo kikuu. Kwa pamoja, wao ni wazazi wa watoto watatu.Miloyo na Naicca ni washirika wa Design Source Limited, kampuni ya usanifu waliyoianzisha mwaka wa 2007. Miloyo and Naicca are partners in Design Source Limited, the architectural firm they co-founded in 2007.
Utambuzi
Business Daily Africa ilimworodhesha kama, mmoja wa Wanawake 40 bora wa Kenya chini ya 40 katika Business Daily Africa mwaka wa 2011 na 2018.
= Viungo vya Nje ==
Papa Hilarius
thumb|right|Papa Hilarius. Papa Hilarius alikuwa Papa kuanzia tarehe 19 Novemba 461 hadi kifo chake tarehe 29 Februari 468. Alitokea Sardinia, Italia.
Alimfuata Papa Leo I akafuatwa na Papa Simplicio.
Chini ya Papa Leo I alikuwa shemasi mkuu na alipigania haki za Kanisa. Pia alitumwa naye kama balozi kwenye Mtaguso wa pili wa Efeso (449) alipopata matatizo makubwa kwa kumtetea Flaviano wa Kostantinopoli.
Baada ya kuchaguliwa aliendeleza sera za Papa Leo I kuhusu mamlaka ya Kanisa la Roma na alipambana na makundi yaliyofarakana naye.
Aliandika barua muhimu kuhusu imani Katoliki ili kuthibitisha mitaguso mikuu ya Nisea, Efeso na Kalsedonia akiimarisha pia mamlaka ya Papa wa Roma kwa kuonyesha nafasi yake ya kwanza katika Kanisa lote.
Hatimaye anasifiwa kwa ujenzi wa makanisa mbalimbali mjini Roma.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 29 Februari (28 Februari katika miaka mifupi), lakini pia 17 Novemba.
Mto Ogeng
unapatikana katika wilaya ya Pader, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Tamazight
thumb|left|250px|Alama ya barabarani ya "Stop!" kwa Kiarabu na Tamazight nchini Moroko Tamazight ni jina la kundi la lugha zinazotajwa pia kama "lugha za Kiberber" na kuzungumzwa hasa Moroko na Algeria lakini pia kati ya wakazi wa jangwa kubwa la Sahara hadi eneo la Sahel. Ni lugha ya Waberberi wanaoishi kati ya wasemaji wa Kiarabu katika Afrika ya Kaskazini.
Yell
Yell ni kisiwa cha funguvisiwa ya Shetland, upande wa kaskazini ya Uskoti (Scotland). Inahesabiwa kuwa sehemu ya Uskoti. Visiwa vya Shetland viko baharini kati ya Visiwa vya Faroe na Visiwa vya Orkney. Funguvisiwa hii iko mpakani kati ya Bahari Atlantiki upande wa magharibi na Bahari ya Kaskazini upande wa mashariki.
Tabianchi ni nusu aktiki na si baridi sana kutokana na athira ya mkondo wa ghuba.
Tamazight
Tamazight ni kati ya lugha za Kiafrika-Kiasia. Wasemaji wa Tamazight watazamiwa kuwa wenyeji asilia wa Afrika ya Kaskazini kabla ya kuja kwa Waroma wa Kale au kwa Waarabu.
Yell
Uchumi
Uchumi wa visiwa unategemea kilimo na hasa ufugaji wa kondoo.
Tamazight
Tangu uenezaji wa Kiarabu matumizi ya Tamazight imerudi nyuma polepole. Wakazi wengi wa nchi za Afrika ya Kaskazini ni wa asili ya Kiberber lakini kwa kawaida kupotea kwa lugha humaanisha pia upotevu wa tabia ya kuwa Berber. Leo hii wamebaki wasemaji milioni 10 na wengi wao hutumia lugha yao pamoja na Kiarabu au Kifaransa katika maisha ya kila siku.
Yell
Uchumi
Mwaka 1969 mafuta ya petroli yaligunduliwa yakawa chanzo kipya cha mapato.
Tamazight
Mwandiko
Tamazight imeandikwa tangu miaka maelfu. Mifano ya kale kabisa imehifadhiwa tangu 200 KK iliyoandikwa kwa mwandiko wa Tifinagh inayoendelea kutumiwa na Watuareg.
Mto Nyagonga (Kayanza)
unapatikana nchini Burundi (mkoa wa Kayanza).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Tamazight
Mwandiko
Tangu mwaka 1000 na uenezaji wa Uislamu lugha imeanza kuandikwa kwa herufi za Kiarabu.
Katika karne ya 20 imeandikwa mara nyingi kwa mwandiko wa Kilatini.
Chanjaani
Chanjaani ni jina la kata ya Wilaya ya Chake Chake katika Mkoa wa Pemba Kusini, Tanzania yenye postikodi namba  74201 . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 6,134 waishio humo.
Tamazight
Mwandiko
Katika nchi nyingi zilikuwa koloni za Ufaransa mwandiko ni Kilatini hadi leo.
Ahmed Aït Ouarab
Ahmed Aït Ouarab (alizaliwa 7 Agosti 1979) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Ufaransa-Algeria ambaye kwa sasa hana klabu. Alicheza mwisho kama kiungo wa kati katika klabu ya JSM Bejaïa katika Algerian Championnat National.
Binafsi
Aït Ouarab anatokea mji wa Toudja, Béjaïa, katika eneo la Petite Kabylie kaskazini mwa Algeria.
Wilaya ya Busia, Kenya
Busia ilikuwa wilaya mojawapo ya Mkoa wa Magharibi wa Jamhuri ya Kenya hadi ilipopitishwa katiba mpya ya nchi (2010).
Ilikuwa inapakana na Wilaya ya Kakamega mashariki, Wilaya ya Bungoma kaskazini, Wilaya ya Busia, Uganda upande wa magharibi, na Ziwa Victoria upande wa kusini.
Makao makuu yalikuwa mjini Busia.
Kwa sasa imekuwa kaunti ya Busia.
Shughuli kuu ya kiuchumi ni biashara na nchi jirani ya Uganda, pamoja na mji wa Busia kituo cha mpakani.
Mbali na mji, uchumi wa wilaya hutegemea sana uvuvi na kilimo, mazao msingi yakiwa pamoja na mihogo, mtama, viazi vitamu, maharagwe, na mahindi.
Wilaya ya Busia ni makao ya kabila la Waluhya nchini Kenya ambao wanapatikana hasa katika sehemu za Magharibi mwa Kenya. Wilaya hii ilikuwa na wakazi 370,608 (1999 sensa).
Wilaya ya Busia ina maeneo bunge manne:
Treviso
thumbnail|right|280px|Piazza dei Signori, Treviso ni mji wa mkoa wa Veneto, Italia Kaskazini wenye wakazi 84,999 (2018).
Kiebira
Kiebira ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waebira. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kiebira imehesabiwa kuwa watu milioni moja. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiebira iko katika kundi la Kinupoidi.
Harold C. Anderson
Harold C. Anderson alikuwa mhasibu na mwanaharakati wa nyika wa Marekani. Mwanachama mashuhuri wa Klabu ya Potomac Appalachian Trail (PATC) katika eneo la Washington, D.C. tangu kuanzishwa kwake, pia alikuwa mwanzilishi mwenza wa The Wilderness Society.
Kwa sababu ya uhusiano wake na PATC, Anderson alifahamiana vyema na Benton MacKaye, mtaalamu wa misitu ambaye alikuwa wa kwanza kupendekeza Njia ya Appalachian. Anderson alihusika hasa na ujenzi uliopendekezwa wa miinuko kando ya eneo la Appalachian, kitu ambacho alishiriki na MacKaye, ambaye wakati huo alikuwa akipambana na rais wa PATC Myron Avery kuhusu suala hilo. Mnamo Agosti 1934, Anderson alimwandikia MacKaye kuhusu tamaa yake ya kuanzisha jumuiya ya kwanza ya nchi iliyojitolea kulinda nyika: "Wewe na Bob Marshall mmekuwa mkihubiri kwamba wale wanaopenda watu wa zamani wanapaswa kukusanyika pamoja na kutoa maoni yao kwa umoja. Hilo ndilo ningependa kuanza."
Gunung Binaiya
ni mlima wenye kimo cha m 3,027 juu ya usawa wa bahari.
Uko Indonesia katika kisiwa cha Seram.
Atlantic Highlands, New Jersey
thumbnail|right|250px|Nyumba ya Strauss
thumb|right|260px|Mahali pa mji wa Atlantic Highlands katika Monmouth County na [[New Jersey]] Atlantic Highlands ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 4,600 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 0 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 11.7 km².
Pakomi
thumb|right|Mt. Pakomi. Pakomi (Thebe, Luxor, 292 - Pbow 9 Mei 348) alikuwa askari, halafu mmonaki wa Misri, maarufu kwa kuanzisha abasia ya kwanza (320 hivi) na kwa kutunga kanuni ya kwanza ya maisha ya utawa.
Atsuhiro Miura
Atsuhiro Miura (三浦 淳宏; alizaliwa 24 Julai 1974) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Pakomi
Mpaka leo maisha hayo yanafuatwa hasa Ethiopia, lakini athari zake zinaonekana katika umonaki na mashirika mbalimbali ya kitawa, hata katika Kanisa la magharibi.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na madhehebu mengine mbalimbali ya Ukristo kama mtakatifu.
Kipaimara
Kipaimara ni ibada ya madhehebu mbalimbali ya Ukristo inayolenga kumthibitisha mwamini katika kumfuata Yesu kwa uweza wa Roho Mtakatifu.
Katika mpangilio wa sakramenti saba
Kadiri ya Kanisa Katoliki na Waorthodoksi ubatizo hautoshi, bali unahitaji kukamilishwa na kipaimara na ekaristi, kama vile baada ya kuzaliwa tunahitaji kukomaa na kudumisha uhai wetu kwa chakula. Sakramenti hizo tatu kwa pamoja ni msingi wa maisha ya Wakristo wote, kumbe nyingine zinahitajika tu katika hali na nafasi maalumu.
Mitume wa Yesu waliwaendea Wasamaria “wakawaombea wampokee Roho Mtakatifu; kwa maana bado hajawashukia hata mmoja wao, ila wamebatizwa tu kwa jina lake Bwana Yesu. Ndipo wakaweka mikono yao juu yao, nao wakampokea Roho Mtakatifu” (Mdo 8:15-16). “Amin, amin, nawaambieni: Msipoula mwili wake Mwana wa Adamu na kuinywa damu yake, hamna uzima ndani yenu” (Yoh 6:53).
Unst
Unst ni kisiwa cha funguvisiwa ya Shetland, upande wa kaskazini ya Uskoti (Scotland). Inahesabiwa kuwa sehemu ya Uskoti. Visiwa vya Shetland viko baharini kati ya Visiwa vya Faroe na Visiwa vya Orkney. Funguvisiwa hii iko mpakani kati ya Bahari Atlantiki upande wa magharibi na Bahari ya Kaskazini upande wa mashariki.
Kipaimara
Katika mpangilio wa sakramenti saba
Kwa Kanisa Katoliki, Waorthodoksi na wengineo Kipaimara ni sakramenti ya pili katika safari ya kuingizwa katika Ukristo ambayo inaanza kwa Ubatizo na kukamilishwa na Ekaristi. Kwa kawaida sakramenti hizo tatu zilikuwa zikitolewa pamoja, lakini baadaye Kanisa la Magharibi lilizidi kuzitenganisha, hasa kwa lengo la kumuachia askofu tu adhimisho la kipaimara.
Unst
Tabianchi ni nusu aktiki na si baridi sana kutokana na athira ya mkondo wa ghuba.
Kipaimara
Ishara
Kwa kuwa hii ni hasa ibada ya Roho Mtakatifu, ishara yake ni tendo la kuwekea mkono kichwani, inayomaanisha kumuita juu ya mhusika.
Unst
Uchumi
Uchumi wa visiwa unategemea kilimo na hasa ufugaji wa kondoo.
Mwaka 1969 mafuta ya petroli yaligunduliwa yakawa chanzo kipya cha mapato.
Pakomi
Maisha na karama
Wa kwanza kutunga kanuni kwa watawa ni Pakomi, askari aliyeongokea imani kwa kuona Wakristo waliotumikia wafungwa kwa upendo. Mang’amuzi hayo ya awali yalimuangazia kuwa Mungu ni upendo yakaathiri maisha na mafundisho yake yote.
Kipaimara
Ishara
Pamoja na kuwekea mikono na mwandamizi wa Mitume, kwa Wakatoliki na Waorthodoksi ni lazima pia kupaka paji la uso kwa mafuta ya kunukia (yanayoitwa "krisma") pamoja na kutamka maneno yanayoweka wazi kwamba ndiye anayetolewa kama paji na mhuri wa kuwa mali ya Bwana. Ndiyo inayowafanya watu waitwe Wakristo nyuma ya Yesu aliyeitwa Kristo. “Kwa sababu huyo ndiye aliyetiwa muhuri na Baba, yaani, Mungu” (Yoh 6:27). “Yeye atufanyaye imara pamoja nanyi katika Kristo, na kututia mafuta, ni Mungu, naye ndiye aliyetutia muhuri akatupa arabuni ya Roho mioyoni mwetu” (2Kor 1:21-22).
Madondoo mengine yanayozungumzia mpako na mafuta kuhusiana na Ubatizo ni 2Kor 1:21 na 1Yoh 2:20,27.
Pakomi
Maisha na karama
Sawa na sala na ibada, milo yote ilikuwa ya pamoja, kama vile mapato ya kazi, zilizopangwa na kiongozi kila asubuhi, yalivyotakiwa kuingia katika mfuko wa jumuia.
Kwa busara yake, Pakomi alipanga hatua za malezi ya awali, akisisitiza kukariri sehemu ndefu ya Biblia pamoja na kufanya kazi kwa mikono.
Kanuni hiyo ikaja kuathiri moja kwa moja maisha ya watawa na kanuni zao mashariki na magharibi vilevile, na ndiyo inayoongoza umati wa wamonaki wa Ethiopia tangu mwaka 500 hivi hadi leo.
Kipaimara
Neema ya kipaimara
Tukimpokea Roho Mtakatifu papo hapo tunapokea pia adili kuu la upendo: “Pendo la Mungu limekwisha kumiminwa katika mioyo yetu na Roho Mtakatifu tuliyepewa sisi” (Rom 5:5). Tena tunapokea vipaji vyake ambavyo Yesu alikuwa navyo kikamilifu. “Roho ya Bwana atakaa juu yake, roho ya hekima na ufahamu, roho ya shauri na uweza, roho ya maarifa na ya kumcha Bwana. Na furaha yake itakuwa katika kumcha Bwana” (Isa 11:2-3). Mambo hayo, tofauti na karama, ni ya lazima kwa yeyote apate wokovu wa milele.
Tunda la kuongozwa na Roho Mtakatifu ni umoja wa Kanisa unaotokana na ustawi wa upendo na vipaji ndani ya waamini. “Wote walijaa Roho Mtakatifu, wakanena neno la Mungu kwa ujasiri. Na jamii ya watu walioamini walikuwa na moyo mmoja na roho moja” (Mdo 4:31-32). “Tunda la Roho ni upendo, furaha, amani, uvumilivu, utu wema, fadhili, uaminifu, upole, kiasi; juu ya mambo kama hayo hakuna sheria” (Gal 5:22-23). “Lakini, mkiwa na wivu wenye uchungu na ugomvi mioyoni mwenu, msijisifu, wala msiseme uongo juu ya kweli. Hekima hiyo siyo ile ishukayo kutoka juu, bali ni ya dunia, ya tabia ya kibinadamu, na Shetani. Maana hapo palipo wivu na ugomvi, ndipo palipo machafuko, na kila tendo baya. Lakini hekima itokayo juu, kwanza ni safi; tena ni ya amani, ya upole, tayari kusikiliza maneno ya watu, imejaa rehema na matunda mema, haina fitina, haina unafiki” (Yak 3:14-17).
Majengo (Mpanda)
Majengo ni jina la kata iliyopo katika wilaya ya Mpanda mjini katika mkoa wa Katavi nchini Tanzania yenye postikodi namba 50110 .
Wizara ya Fedha na Uchumi
Wizara ya Fedha na Uchumi (Kiingereza: Ministry of Finance and Economic Affairs kifupi (MOF)) ni wizara ya serikali nchini Tanzania. Ofisi kuu ya wizara hii ipo mjini Dar es Salaam.
Ngome ya Beaumaris
left|thumb|[[Ukuta wa nje.]] thumb|Mpango wa ngome. Ngome ya Beaumaris (Castell Biwmares kwa Kiwelisi) iko katika mji wa Beaumaris, katika kisiwa cha Anglesey, Welisi.
Ujenzi wake ulianza mwaka 1295 chini ya mbunifu wa Kisavoya Jacques de Saint-Georges.
Imeandikwa katika orodha ya Urithi wa Dunia ya UNESCO mwaka 1986.
Proto wa Aquileia
thumb|[[Kifodini cha Kansyo, Kansiano na Kansyanila.]] (alifariki Aquileia, leo nchini Italia, 304) alikuwa Mkristo ambaye aliuawa kutokana na imani yake wakati wa dhuluma ya kaisari Dioklesyano wa Dola la Roma.
Anatajwa kama mlezi wa ndugu Kansyo, Kansyano na Kansyanila.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake ni tarehe 14 Juni.
Marcus Nispel
Marcus Nispel (amezaliwa tar. 15 Aprili 1963 mjini Frankfurt am Main, Ujerumani) ni mwongozaji na mtayarishaji wa filamu wa Kijerumani-Kimarekani.
Ibadan
thumb|250px|left Ibadan (kwa Kiyoruba Ìbàdàn, kirefu (Ìlú) Ẹ̀bá-Ọ̀dàn, (mji kwenye) ombwe la mbuga) ni mji mkubwa wa tatu wa Nigeria wenye wakazi 3,800,000 (kadirio 2007) na wengi wao ni Wayoruba. Ni mji mkuu wa jimbo la Oyo.
Uko katika Nigeria ya kusini-magharibi, takriban kilometa 125 kutoka Lagos.
Kihistoria ulikuwa kitovu cha Nigeria yote ya magharibi ikiwa makao makuu ya jimbo la magharibi baada ya uhuru wa nchi.
Mji ulianzishwa mwaka 1829 kama makao makuu ya wafalme wa Wayoruba.
4
Makala hii inahusu mwaka 4 (Baada ya Kristo).
Waliofariki
0er
Miaka ya 1250
Makala hii inahusu muongo ya miaka 1250 - 1259.
Sade
Helen Folasade Adu (amezaliwa 16 Januari 1959) ni mwanamuziki kutoka nchi ya Nigeria. Anajulikana zaidi kwa jina la Sade. Sade ambaye amewahi kupata Tuzo ya Grammy hasa ni mwimbaji na mtunzi.
Historia
Sade alizaliwa katika mji wa Ibadan katika Jimbo la Oyo. Baba yake, Bisi Adu, alikuwa ni Mnigeria, mhadhiri wa masuala ya uchumi, na mama yake, Anne Hayes, alikuwa ni nesi toka Uingereza. Baada ya baba na mama yake kuachana, mama yake alirudi Uingereza ambapo aliwachukua Sade na kaka yake, Banji. Akiwa Uingereza, Sade alijenga mapenzi na masuala ya mitindo, dansi, na kuimba. Wakati huo alipenda kuwasikiliza wanamuziki kama Marvin Gaye, Curtis Mayfield, na Donny Hathaway.
Kiarem
Kiarem ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Vietnam na Laos inayozungumzwa na Waarem. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kiarem imehesabiwa kuwa watu 20 nchini Vietnam na watu 20 tena nchini Laos, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiarem iko katika kundi la Kichut.
Mto Okuba
unapatikana katika wilaya ya Pader, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Dabalo
Dabalo ni jina la kata ya Wilaya ya Chamwino katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye postikodi namba 41409 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 16115 waishio humo.
Dabalo ina sifa nyingi sana, kwa mfano bwawa ambalo linaleta maendeleo asilimia 90 kwa kila mwaka na linafanya wageni wengi.
Pia Dabalo kuna wasanii chipukizi wa muziki.
Kiebughu
Kiebughu ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waebughu. Mwaka wa 1988 idadi ya wasemaji wa Kiebughu imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiebughu iko katika kundi la Cross River.
Fufu (Chamwino)
Fufu ni jina la kata ya Wilaya ya Chamwino katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye postikodi namba 41419 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 3469 waishio humo.
Mlima Giluwe
right|thumb|Mlima Giluwe (kwa Kiing. Mount Giluwe) ni mlima wa volikano wenye kimo cha m 4,368 juu ya usawa wa bahari.
Uko Papua Guinea Mpya ambako ni mlima mrefu wa pili baada ya Mlima Wilhelm.
Kibahnar
Kibahnar ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Vietnam inayozungumzwa na Wabahnar. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kibahnar imehesabiwa kuwa watu 158,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibahnar iko katika kundi lake lenyewe la Kibahnariki.
Mathias Meinrad Chikawe
Mathias Meinrad Malome Chikawe (amezaliwa 30 Mei 1951) ni Mbunge wa jimbo la Nachingwea katika Bunge la Tanzania, awamu ya 2005 hadi 2010. Anatokea katika chama cha CCM. Katika serikali ya Rais Jakaya Kikwete, Chikawe alikuwa Waziri wa Sheria. Mwaka wa 1982 alipata shahada ya tatu katika somo la sheria ya kimataifa huko Uholanzi.
Fetlar
Fetlar ni kisiwa cha funguvisiwa ya Shetland, upande wa kaskazini ya Uskoti (Scotland). Inahesabiwa kuwa sehemu ya Uskoti. Visiwa vya Shetland viko baharini kati ya Visiwa vya Faroe na Visiwa vya Orkney. Funguvisiwa hii iko mpakani kati ya Bahari Atlantiki upande wa magharibi na Bahari ya Kaskazini upande wa mashariki.
Tabianchi ni nusu aktiki na si baridi sana kutokana na athira ya mkondo wa ghuba.
Uchumi
Uchumi wa visiwa unategemea kilimo na hasa ufugaji wa kondoo.
Mwaka 1969 mafuta ya petroli yaligunduliwa yakawa chanzo kipya cha mapato.
Chonga (Chakechake)
Chonga ni jina la kata ya Wilaya ya Chake Chake katika Mkoa wa Pemba Kusini, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 4,386 waishio humo.
Vito Mannone
Wasifu wa hapo awali
Mannone alitia saini mkataba na Arsene Wenger katika mwaka wa 2005, akiungana na Arsenal kutoka timu ya Atalanta katika mkataba wa miaka tatu na kulipa ada ya £ 350.000 ya fidia, kwa kuwa hakuwa ameunda mkataba na timu hiyo ya Uitalia. Yeye alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya Arsenal katika mechi ya kirafiki dhidi ya Barnet mnamo 16 Julai 2005.Arsenal ilishinda mechi hiyo 4-1.
Muda wa mkopo akiwa Barnsley
18 Agosti 2006, Mannone alihamia timu ya Barnsley kwa muda wa miezi mitatu katika mpango wa mkopo, alitarajiwa ,kung'ang'ania nafasi ya golikipa na Nick Colgan. Mannone ,alipokuwa Barnsley, hakufurahia - katika mechi yake ya kwanza dhidi ya Preston North End mnamo 22 Septemba 2006, aliingia mechi kama mchezaji mbadala baada ya Colgan kuonyeshwa kadi nyekundu. Alikuwa na bahati mbaya alipofanya Preston kushinda kwa kupiga mpira na ukagonga kichwa cha Patrick Agyemang na kuwa bao. Katika mechi iliyofuata dhidi ya Luton Town, alianza katika mechi hiyo badala ya Colgan,akafanya kosa na akafungwa na Ahmet Brkovic,wakashindwa.
Kurudi Arsenal
Aliumia katika goti lake,hili jeraha likakatiza muda wake wa mkopo na akarudi Arsenal kwa matibabu. Kulikuwa na uvumi kuwa alikuwa anaenda Ligi Kuu ya Scotland kucheza katika timu ya Inverness CT hapo Januari 2007. Mpango huo haukufaulu walipokosa kumthibitishia kuwa atacheza katika timu ya kwanza. Alihusishwa na mpango wa mkopo kuenda kucheza katika timu ya Gretna katika Ligi Kuu ya Scotland katika mwaka wa 2007.Mpango huo haukufaulu pia.
Mannone alicheza mara kwa mara chini ya Lukasz Fabianski katika kampeni ya Arsenal katika Shindano la Kombe la League ya mwaka wa 2007-08. Hata hivyo,hakucheza hata mechi moja katika mechi tano ya klabu hiyo katika shindano hilo.Walitolewa kutoka kwenye shindano na timu ya Tottenham Hotspurs. Mnamo 19 Desemba 2007, Arsenal ilitangaza kuwa Mannone alikuwa ametiaa saini mkataba mpya wa muda mrefu. [12] Hapo 19 Aprili 2008, yeye alikuwa mmoja wa wachezaji waliochaguliwa katika mechi yake ya kwanza dhidi ya Reading katika Uwanja wa Emirates lakini hakucheza mechi hiyo.Jens Lehmann ndiye aliyelinda lango.