cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Michele Norris
Maisha ya awali
Norris, mama yake akiwa Betty na baba yake Belvin Norris Jr. Baba yake alikuwa muhudumu katika meli ya kivita wakati wa vita kuu ya pili ya dunia Michele alisoma katika shule ya Washburn High School katika mji wa Minneapolis, na baadaye alijiunga na chuo kikuu cha University of Wisconsin–Madison, ambapo alijifunza utaalamu wa umeme kabla ya kuhamia katika chuo cha Minnesota alikojifunza taaluma ya uandishi wa habari na mawasiliano.
Gari safi
alt=Toyota Prius|thumb|Toyota Prius Gari safi (kwa Kiingereza green vehicle au clean vehicle) ni gari lililotengenezwa kwa teknolojia ya kisasa kwa lengo la kupunguza athira mbaya kwa mazingira. Magari ya aina hii hayatoi moshi na hayatumii petroli au diseli katika kupata kawi. Kwa sababu hiyo, huwa halina maafa kwa mazingira. Nchi kama zile za Ulaya na jimbo la California vimeweka mikakati kwa kutambua gari safi lisitumie fueli ambayo itaathiri mazingira vibaya.
Gari hili huenda likatumia kawi kama ya betri, hidrojeni au ethanoli.
Mikakati ya utumizi mzuri wa kawi
Gari hili hutumia mikakati ifuatayo kuhakikisha kuwa halitaharibu mazingira au kutumia kawi nyingi.
Mazingira
Utumizi wa gari kijani kibichi husaidia katika kuhifadhi mazingira na hali ya hewa. Wataalamu wa masuala ya hali ya hewa wameonyesha kuwa kuachiliwa kwa uchafu unaotokana na petrolo pamoja na diseli kunachangia katika uharibifu wa ozone layer na hili linafanya ardhi iwe na joto kupindukia pamoja na hewa isiyoweza kukadirika.
Afya
Kuachiliwa kwa uchafu wa petroli na diseli kumechangia pakubwa katika kudhoofika kwa hali ya afya ya watu na kukawa na magonjwa ya mapafu na saratani ya mfumo wa kupumua.
Uchumi
thumb Utumizi wa magari kijani kibichi umesaidia katika uchumi kwani hayatumii pesa nyingi kama mengine ya petroli.
Uwanja wa ndege wa Songwe
Uwanja wa ndege wa Songwe ni uwanja wa ndege unaohudumia jiji la Mbeya nchini Tanzania. Uko takriban km 20 upande wa magharibi wa jiji katika bonde la mto Songwe. Uwanja huo unaweza kupokea pia ndege kubwa hivyo imechukua nafasi ya uwanja wa ndege wa zamani uliopo katikati ya jiji ambao hauwezi kupokea eropleni kubwa zenye injini za jeti.
Delta Force
Delta Force ni mchezo wa kompyuta uliotengenezwa na kuchapishwa na NovaLogic.
Kisiara
ni kata ya kaunti ya Kericho, Eneo bunge la Bureti, nchini Kenya.
Delta Force
Mchezo huu ulifunguliwa kwa ajili ya Microsoft Windows mwaka 1998, na ulitolewa upya kwenye Steam mwaka 2009.
Kixamtanga
Kixamtanga ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Waxamtanga. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kixamtanga imehesabiwa kuwa watu 213,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kixamtanga iko katika kundi la Kikushi.
Filipo Minh Van Doan
(1715-1753) alikuwa padri wa Vietnam. Ni mmojawapo kati ya Wakristo wafiadini wa Vietnam waliouawa kwa ajili ya imani yao huko Vietnam katika karne ya 17, 18 na 19 (1625–1886).
Wanatajwa pia kama Watakatifu Andrea Dũng-Lạc na wenzake 116.
Kwa nyakati tofauti, Papa Leo XIII, Papa Pius X na Papa Pius XII waliwatangaza kuwa wenye heri, halafu Papa Yohane Paulo II aliwaunganisha katika kuwafanya watakatifu wafiadini tarehe 19 Juni 1988.
Sikukuu yao huadhimishwa kwa pamoja kila tarehe 24 Novemba, lakini ya kwake mwenyewe tarehe 3 Julai.
Tebesonik
ni kata ya kaunti ya Kericho, Eneo bunge la Bureti, nchini Kenya.
Trofimo na Talo
Trofimo na Talo (walifariki Laodikea, Syria, karne ya 4 mwanzoni) ni Wakristo waliouawa baada ya kuteswa sana katika dhuluma ya Dola la Roma wakati wa kaisari Dioklesyano.
Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 11 Machi.
Kilindu
Kilindu (pia Kitado) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Walindu kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kilindu imehesabiwa kuwa watu 2400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilindu iko katika kundi la Kicelebiki.
Mto Kesok
unapatikana katika kaunti ya Baringo nchini Kenya.
Maji yake yanaishia katika ziwa Turkana.
Fransisko Trung Von Tran
Wanatajwa pia kama Watakatifu Andrea Dũng-Lạc na wenzake 116.
Fransisko Nguyen
(1803-1837) ni mmojawapo kati ya Wakristo wafiadini wa Vietnam waliouawa kwa ajili ya imani yao huko Vietnam katika karne ya 17, 18 na 19 (1625–1886).
Fransisko Trung Von Tran
Sikukuu yao huadhimishwa kwa pamoja kila tarehe 24 Novemba, lakini ya kwake mwenyewe ni tarehe 6 Oktoba.
Tapoa (maana)
Tapoa inaweza kumaanisha
Fransisko Nguyen
Wanatajwa pia kama Watakatifu Andrea Dũng-Lạc na wenzake 116.
Kwa nyakati tofauti, Papa Leo XIII, Papa Pius X na Papa Pius XII waliwatangaza kuwa wenye heri, halafu Papa Yohane Paulo II aliwaunganisha katika kuwafanya watakatifu wafiadini tarehe 19 Juni 1988.
Sikukuu yao huadhimishwa kwa pamoja kila tarehe 24 Novemba, lakini ya kwake mwenyewe tarehe 20 Novemba.
Kiyemsa
Kiyemsa ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wayem. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kiyemsa imehesabiwa kuwa watu 92,200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyemsa iko katika kundi la Kiomotiki.
Kodi kwenye miti
Kodi kwenye miti ilikuwa kodi inayotozwa kwa wamiliki wa miti ya matunda katika USSR na Joseph Stalin's katika serikali mwaka 1944. Ushuru ulifanya iwe ghali kuwa na miti kwenye shamba, na kuwa na matokeo yasiyotarajiwa ya kusababisha ukataji miti kwa wingi na wakulima wa Soviet. Hii ilisababisha uhaba wa matunda.
Wazo lililopendekezwa na Waziri Arseny Zverev, na Stalin alishindwa kutabiri matatizo ambayo ingetokeza. Kodi ilifutwa mwaka 1954 na Georgy Malenkov, wakati kodi ilipunguzwa asilimia 60 kwa wakulima.
Jimbo Katoliki la Basankusu
Jimbo Katoliki la Basankusu (kwa Kilatini Dioecesis Basankusuensis) ni mojawapo kati ya majimbo 47 ya Kanisa Katoliki nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma kadiri ya utamadunisho maalumu.
Kikanisa liko chini ya Jimbo Kuu la Mbandaka-Bikoro.
Askofu wake ni Joseph Mokobe Ndjoku.
Takwimu
Eneo ni la kilometa mraba 77,000, ambapo kati ya wakazi 639,000 (2015) Wakatoliki ni 246,000 (38.5%) katika parokia 20.
Cheboin
ni kata ya kaunti ya Kericho, Eneo bunge la Bureti, nchini Kenya.
1510 KK
Makala hii inahusu mwaka 1510 KK (kabla ya Kristo).
Jimbo Kuu la Mbandaka-Bikoro
Jimbo Kuu la Mbandaka-Bikoro (kwa Kilatini Archidioecesis Mbandakana-Bikoroënsis) ni mojawapo kati ya majimbo 47 ya Kanisa Katoliki nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na kama hayo yote linafuata mapokeo ya Kiroma kadiri ya utamadunisho maalumu.
Kikanisa lina majimbo ya Basankusu, Bokungu-Ikela, Budjala, Lisala, Lolo na Molegbe chini yake.
Askofu mkuu wake amehamishiwa Kinshasa.
Takwimu
Eneo ni la kilometa mraba 95,000, ambapo kati ya wakazi 1,232,000 (2016) Wakatoliki ni 646,000 (52.4%) katika parokia 34.
Mgodi wa makaa mawe wa Carmichael
thumb|337x337px|Mgodi wa makaa mawe wa Carmichael Mgodi wa makaa ya mawe wa Carmichael ni mgodi unaopatikana huko Queensland, Australia ambao ulizalisha shehena yake ya kwanza ya makaa mawe mnamo Desemba 2021.
Mgodi huo ulikosolewa kwa athari zake za kimazingira kwenye Mwamba mkubwa wa kizuizi, matumizi ya maji na utoaji wa hewa chafu kupitia makaa. Masuala mengine yenye utata ni faida zake za kiuchumi zinazodaiwa, uwezekano wa kifedha na matumizi ya ufadhili wa walipa kodi.
Awali mgodi huo ulipangwa kuzalisha tani milioni 60 za makaa mawe kwa mwaka, hata hivyo ugumu wa ufadhili ulisababisha kupungua kwa mgodi uliopangwa kuzalisha tani milioni 10 kwa mwaka. Makaa ya joto yanayozalishwa na mgodi yanatabiriwa kuwa na majivu 11% na kuwa na thamani ya wastani ya 5,000-5,500 kcal/kg. Makaa ya mawe yamepangwa kusafirishwa kwa reli (pamoja na njia ya reli ya Goonyella ) hadi bandari za Hay Point na Abbot Point.
Mfumo wa kingamaradhi
Mfumo wa kingamaradhi (kwa Kiingereza immune system) ni seti ya tishu za mwili zinazofanya kazi pamoja ili kukwepa ugonjwa.
Mfumo huo unasaidia kiumbehai kutambua na kuzuia hatari kutoka nje kwa afya yake, kama vile virusi, bakteria na vidusia mbalimbali.
Kumbe pengine mfumo wenyewe umeathiriwa na kwa sababu hiyo unashindwa kufanya kazi. Mfano mmojawapo wa ukosefu huo ni UKIMWI unaosababishwa na VVU.
Mfumo huo ni wa zamani sana, kiasi kwamba uliweza kuwepo katika eukaryota wa seli moja tu, kabla ya wanyama na mimea kutofautiana.
Fani muhimu ya sayansi inayochunguza mfumo huo inaitwa imunolojia.
Tanuru za saruji
Tanuru za saruji hutumika kwa hatua ya uchakataji, utengenezaji wa aina za saruji za majimaji, ambamo kabonati ya kalsiamu humenyuka pamoja na madini yenye silika na kutengeneza mchanganyiko wa silikati za kalsiamu.
Zaidi ya tani bilioni za saruji hufanywa kila mwaka, na tanuu za saruji ni chanzo cha mchakato huo wa uzalishaji: uwezo wake hufafanua uwezo wa kiwanda cha saruji. Kama hatua kuu ya utumiaji wa nishati na gesi chafuzi ya utengenezaji wa saruji, uboreshaji wa ufanisi wa tanuru imekuwa jambo kuu la teknolojia ya utengenezaji wa saruji. Uzalishaji wa hewa chafu kutoka vinu vya saruji ni chanzo kikuu cha uzalishaji wa gesi chafu, inayochangia takriban 2.5% ya utoaji wa kaboni isiyo ya asili duniani kote.
Mti wa Uzima (Bahrain)
Mti wa Uzima (Shajarat-al-Hayat) huko Bahrain una urefu wa mita 9.75 (futi 32) juu Prosopis cineraria mti ambao una zaidi ya miaka 400. Uko kwenye mlima katika Jangwa la Arabia Kilomita 2 (maili 1.2) Jebel Dukhan, sehemu ya juu kabisa ya Bahrain na kilomita 40 kutoka Manama.
Mti huo umefunikwa kwa wingi na majani ya kijani kibichi. Kutokana na umri wake na ukweli kwamba ndio mti pekee mkubwa unaostawi katika eneo hilo, mti ni mtalii wa ndani kivutio na kutembelewa na takriban watu 65,000 kila mwaka. Resin ya njano hutumiwa kutengeneza mishumaa aromatics na gum maharagwe yanasindikwa kuwa unga, jamu, na divai.
Barua za Shaaban Robert 1931-1958
Barua za Shaaban Robert 1931-1958 ni mkusanyo wa barua zipatazo kama mia moja ambazo zilihifadhiwa na Yusuph Ulenge kwa zaidi ya miaka sitini kabla ya kuja kukabidhiwa kwa Taasisi ya Uchunguzi wa Kiswahili mnamo mwaka 1993 wakati wataalamu toka katika taasisi hiyo walipokuwa wakifanya utafiti.
Kitabu hiki ni zawadi nzuri kwa waandishi na watunzi wa mashairi kwa sababu kimeelezea mambo ambayo yalikuwa hayafahamiki na wengi kuhusu Shaaban Robert na ukoo wake
Katika kitabu hiki, kimedhihirisha pia uwezo mwingine wa Shaaban Robert wa kuzungumza na kuandika lugha ya kigeni ya Kiingereza, jambo ambalo wengi walikuwa hawafahamu kama mtaalamu huyo wa Kiswahili alikuwa anafahamu hadi lugha za kigeni na hata kusoma kwa njia ya posta.
Ndani ya kitabu hiki, msomaji ataweza kufahamu zaidi kuhusu imani aliyokuwa nayo Shaaban Robert katika suala la elimu hadi kumsisitizia ndugu yake Yusuoh Ulenge asimame katika elimu.
Panther (kibwagizo)
Panther ni jina la kutaja albamu ya kibwagizo cha filamu ya mwaka wa 1995, Panther. Ilitolewa mnamo tarehe 2 Mei, 1995 kupitia Mercury Records na huhesabiwa kama mchanganyiko wa muziki wa hip hop na R&B, huku matayarisho yake yakifanya na baadhi ya majina makubwa ya utayarishaji wa muziki huo ikiwa pamoja na Dallas Austin na Teddy Riley. Kibwagizo hiki kilifikia nafasi ya 37 kwenye chati za Billboard 200 na 5 kwenye Top R&B Albums, na ilitunukiwa dhahabu mnamo Julai 25, 1995.
Nyimbo tatu ziliingia katika chati za Billboard, "Head Nod" ya Hodge, "The Points", ushirikiano baina ya wasanii 12 maarufu wa hip-hop, na "Freedom (wimbo kutoka katika Panther)", ushirikiano baina ya waimbaji wanawake wa R&B na Hip-hop zaidi ya 60.
Orodha ya nyimbo
1. "Freedom (wimbo kutoka katika Panther)"- 4:47 (Aaliyah, Felicia Adams, May May Ali, Amel Larrieux, Az-Iz, Blackgirl, Mary J. Blige, Tanya Blount, Brownstone, Casserine, Changing Faces, Coko, Tyler Collins, N'Dea Davenport, E.V.E., Emage, En Vogue, Eshe & Laurneá (of Arrested Development), Female, For Real, Penny Ford, Lalah Hathaway, Jade, Jamecia, Jazzyfatnastees, Queen Latifah, Billy Lawrence, Joi, Brigette McWilliams, Milira, Miss Jones, Cindy Mizelle, Monica, Me’Shell NdegéOcello, Natasha, Pebbles, Pure Soul, Raja-Nee, Brenda Russell, SWV, Chantay Savage, Sonja Marie, Tracie Spencer, Sweet Sable, TLC, Terri & Monica, Vybe, Crystal Waters, Caron Wheeler, Karyn White, Vanessa Williams, Xscape, Y?N-Vee, Zhané)
3. "We'll Meet Again"- 4:43 (Blackstreet)
4. "Black People"- 4:11 (George Clinton, Belita Woods & Funkadelic)
6. "The Points"- 4:54 (Big Mike, Biggie Smalls, Bone Thugs-n-Harmony, Buckshot, Busta Rhymes, Coolio, Digable Planets, Heltah Skeltah, Ill Al Skratch, Jamal, Menace Clan & Redman)
7. "Slick Partner"- 2:46 (Bobby Brown)
8. "Stand (You Got To)"- 4:35 (Aaron Hall)
9. "The World Is a Ghetto"- 4:32 (Da Lench Mob)
10. "If I Were Your Woman" (Shanice & Female)
11. "We Shall Not Be Moved"- 4:49 (Sounds of Blackness & Black Sheep)
12. "A Natural Woman (You Make Me Feel Like)"- 3:48 (Female)
13. "Freedom" (Dirty Dozen remix)- 4:49 (MC Lyte, Meshell Ndegeocello, Nefertiti, Patra, Queen Latifah, Salt-n-Pepa, Left Eye of TLC, Da 5 Footaz, & Yo-Yo)
14. "Head Nod"- 3:33 (Hodge)
16. "Don't Give Me No Broccoli and Tell Me It's Green's"- 6:17 (The Last Poets)
17. "The Star-Spangled Banner"- 3:12 (Brian McKnight, The Boys Choir of Harlem & Slash)
18. "The Ultimate Sacrifice"- 3:15 (Stanley Clarke)
Kunibati
Kunibati (pia: Kunibert, Cunibert, Cunipert; kwenye mto Moselle, kati ya Ufaransa na Ujerumani, 590 hivi; Cologne, leo nchini Ujerumani, 663 hivi) alikuwa shemasi mkuu wa Trier, halafu askofu wa 9 wa Cologne kuanzia mwaka 623.
Mto Tapoa
thumb|Mto Tapoa Mto Tapoa ni mto unaopatikana Niger na kupitisha maji yake Burkina Faso, halafu unatengeneza sehemu ndogondogo ambayo imepita katika mipaka ya Burkina Faso na Niger badala yake inaingia katika mto Niger kusini magharibi mwa Niger.
Kunibati
Alifufua Ukristo katika jimbo lake baada ya vurugu za uvamizi wa Wapagani, pamoja na kusaidia watawala wa nchi.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 12 Novemba.
Kizay
Kizay ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Wazay. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kizay imehesabiwa kuwa watu 4880. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kizay iko katika kundi la Kisemitiki.
Jimbo Katoliki la Bokungu-Ikela
Kikanisa liko chini ya Jimbo Kuu la Mbandaka-Bikoro.
Askofu wake ni Toussaint Iluku Bolumbu, M.S.C.
Takwimu
Eneo ni la kilometa mraba 42,000, ambapo kati ya wakazi 748,000 (2015) Wakatoliki ni 288,762 (38.6%) katika parokia 15.
Tatizo la Kutotulia
Tatizo la Kutotulia (kwa Kiingereza: attention deficit hyperactivity disorder) ni tatizo la akili linalohusu ukuaji wa nyuro ambapo kuna utovu wa umakinifu na kutenda kwa usukumizi ambavyo si mwafaka kwa umri wa mtu.
Lebuino
Lebuino (kwa Kilatini Lebuinus; awali: Lebuin, Lebwin au Liafwin[e]; alifariki Deventer, leo nchini Uholanzi, 775 hivi) alikuwa mmonaki Mbenedikto kutoka Northumbria (Uingereza) maarufu kwa umisionari wake kama padri katika Uholanzi na Ujerumani ya leo kuanzia mwaka 754 hadi kifo chake.
Anaheshimiwa tangu zamani kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa katika tarehe 12 Novemba.
Tatizo la Kutotulia
Ili utambuzi ufanywe, ni sharti dalili hizo ziwe zimeanza mtoto akiwa kati ya miaka sita na kumi na mbili na zidhihirike kwa zaidi ya miezi sita. Kukosa kumakinika hufanya matokeo kuwa duni kwa watu wanaokwenda shule.
Licha ya hali hii kuwa tatizo la akili lililotafitiwa na kutambuliwa mara nyingi katika watoto na vijana, kisababishi chake katika visa vingi hakijajulikana. Tatizo hili huwaathiri takriban asilimia 6 hadi 7 ya watoto wanaotambulika kupitia kigezo cha DSM-IV na asilimia 1 hadi 2 wanaotambulika kupitia kigezo cha ICD-10. Viwango vya visa huwa sawa katika nchi zote na hutegemea sana namna ya utambuzi. TKUU hutokea takriban mara tatu au zaidi katika wavulana kuliko wasichana. Karibu asilimia 30 - 50 ya watu wanaotambulika kuwa na tatizo hili wakiwa wachanga huendelea kuwa na dalili hizi katika utu uzima na asilimia 2 - 5 ya watu wazima wana hali hii. Hali hii inaweza kuwa ngumu kutofautishwa na matatizo mengine sawia na yale yenye kupepesuka kwa kawaida.
Udhibiti wa tatizo hilo mara nyingi huhusisha mchanganyiko wa ushauri nasaha, mabadiliko ya maisha na matibabu ya kutumia dawa. Dawa hupendekezwa kama tiba ya kwanza katika watoto wenye dalili kali na zinaweza kutumika katika wenye dalili za wastani wasiorekebika baada ya kushauriwa. Athari za muda mrefu za dawa hizo hazijulikani na matibabu haya hayapendekezwi katika watoto wasiofikia umri wa kwenda shule. Vijana na watu wazima huelekea kukuza stadi za kuhimila zinazochukua nafasi ya udhaifu wao.
Tatizo hilo na utambuzi na matibabu yake limeonekana kuwa na utata kwanzia miaka ya 1970. Utata huu umewahusisha matabibu, walimu, viongozi, wazazi na watangazaji. Mada za utata hujumuisha visababishi vya tatizo hili na utumizi wa vichangamsho kama matibabu. Wahudumu wengi wa afya hukubali kwamba hilo ni tatizo halisi linalozua mjadala katika jamii ya kisayansi, hasa kuhusu jinsi linavyotambuliwa na kutibiwa.
Ishara na dalili
Mara nyingi kutomakinika, kupepesuka (kutotulia kwa watu wazima), tabia ya kuzua vurugu na usukumizi wa ghafla hupatikana katika TKUU. Kutatizika katika masomo hutokea mara nyingi sawia na matatizo ya kimahusiano. Dalili zinaweza kuwa ngumu kufasili kwa sababu ya ugumu wa kutambua mwanzo wa viwango vya kawaida vya kutomakinika, kupepesuka na mwisho wa usukumizi na viwango muhimu vinavyohitaji usaidizi. Ili hali hii kutambulika, ni sharti dalili hizi zidhihirike katika mandhari mawili tofauti kwa miezi sita au zaidi na katika kiwango kilicho juu ya kile cha watoto wengine wa umri sawa. TKUU linaweza kuainishwa katika aina tatu kulingana na dalili zinazojidhihirisha—linalozidisha kutomakinika, la kupepesuka na usukumizi, au aina changamani ikiwa vigezo vya aina zote mbili zifikiwa. Mtu asiyemakinika anaweza kuonyesha baadhi ya/au dalili hizi zote: Mtu mwenye tatizo la kupepesuka anaweza kuonyesha baadhi ya/au dalili hizi zote: Mtu mwenye usukumizi anaweza kuonyesha baadhi ya/au dalili hizi zote: Mara nyingi watu wenye TKUU wana ugumu katika stadi za kijamii, kama vile kuchangamana, kuanzisha na kudumisha mahusiano. Takriban nusu ya watoto na vijana wenye TKUU hukataliwa na wenzao ikilinganishwa na asilimia 10–15 ya wale wasio na hali hii. Kufundisha stadi za kijamii, mabadiliko ya kitabia na matibabu yanaweza kuwa na athari chache zenye manufaa. Kipengele muhimu kabisa katika kupunguza uhalifu, kutofaulu shuleni na tatizo la utumizi wa dawa za kulevya ni kufanya urafiki na watu wasiojihusisha na uhalifu. Watoto wenye TKUU mara nyingi huwa na ugumu wa kudhibiti hasira sawa namwandiko mbaya kuchelewa kwakuzungumza, lugha na kuendeleza mwendo. Ingawa hali hii husababisha athari nyingi, hasa katika jamii ya kisasa, watoto wengi wenye TKUU humakinika kwa muda mrefu wanapofanya shughuli zinazowavutia.
Matatizo yanayohusiana na hali hii
TKUU katika watoto hutokea yakiambatana na matatizo mengine kwa takriban 67%. Baadhi ya hali zinazohusiana na hali hii mara nyingi hujumuisha: Kuna uhusiano kati ya kukojoa kitandani bila kukoma, kuchelewa kwa uwezo wa kuzungumza na tatizo la kuambatanisha ukuaji, huku takriban nusu ya watu wenye tatizo la kuambatanisha ukuaji wakipata TKUU.
Kisababishi
Kisababishi cha visa vingi vya TKUU hakijulikani: hata hivyo, TKUU linaaminika kuhusishwa na mwingiliano wa kijenetiki na vipengele vya kimazingira. Visa vingine huhusishwa na maambukizi ya awali au jeraha kwenye ubongo.
Jenetikia
Tafiti pacha zinaashiria kuwa tatizo hili mara nyingi hurithiwa kutoka kwa wazazi huku jenetikia ikisababisha takriban asilimia 75 ya visa hivi. Vipengele vya kijenetiki pia vinaaminika kuhusika katika kutambua ikiwa TKUU huendelea kuwepo katika utu uzima au la. Kwa kawaida, jeni kadhaa huhusika, na idadi kubwa ya jeni hizi huathiri visafirishaji vya dopamini. Jeni hizi zinaweza kujumuisha: DAT1, DRD4, DRD5, 5HTT, HTR1B, SNAP25, ADRA2A, TPH2, MAOA, na dopamine beta hydroxylase. Aina ya jeni inayopatikana mara nyingi inayoitwa LPHN3 hukisiwa kusababisha takriban asilimia 9 ya visa, na jeni hii ikiwepo, watu hutibiwa kwa vichangamsho. Uchaguzi asilia huenda ulipendelea sifa za TKUU kwa, aghalau mtu binafsi, huenda zilimpa mtu fursa ya kuishi, huku zikikosa manufaa zikichangamanishwa tu. Isitoshe, baadhi ya wanawake wanaweza kuvutiwa na wanaume wanaopenda kufanya mambo hatari hivyo kuongeza jeni zinazohatarisha mtu kwa TKUU katika kidimbwi cha jeni. Kwa vile hali hii hupatikana mara nyingi katika watoto wenye kina mama wenye wasiwasi au dhiki, wengine husema kuwa TKUU ni adaptesheni inayowasaidia watoto kukabili mazingira yenye dhiki au hatari huku wakiwa na, kwa mfano, usukumizi ulioongezeka au tabia ya kuchunguza. Kupepesuka kunaweza kuwa na manufaa tukiangazia mtazamo wa kinadharia, katika hali zinazohusisha hatari, mashindano au tabia isiyoeleweka (yaani kutafuta maeneo mapya au kutafuta asili mpya ya vyakula). Katika hali hizi, TKUU inaweza kuwa na manufaa katika jamii huku ikiwa hatari kwa mtu binafsi. Isitoshe, katika mazingira mengine, hali hii inaweza kumnufaisha mtu binafsi, kwa mfano mwitiko wa haraka kwa hatari au stadi kuu ya uwindaji.
Mazingira
Vipengele vya kimazingira vinaaminika kuchangia kwa kiwango kidogo. Ulevi wakati wa ujauzito unaweza kusababisha tatizo la spektra ya kulewa kwa fetasi linaloweza kudhihirisha dalili sawa na TKUU. Kuvuta moshi wa tumbaku katika ujauzito kunaweza kusababisha matatizo ya ukuaji wa mfumo mkuu wa neva na pia kuongeza hatari ya TKUU. Watoto wengi wanaovuta moshi wa tumbaku hawapati TKUU au huwa na dalili hafifu zisizofikia kizingiti cha utambuzi. Mseto wa uhatarisho wa kijenetiki na kunusia tumbaku kunaweza kueleza kwa nini baadhi ya watoto wanaohatarishwa katika ujauzito wanaweza kupata TKUU ilhali wengine hawapati. Watoto waliohatarishwa kwa ledi, hata kwa viwango vidogo, au bifenili zenye wingi wa klorini wanaweza kupata matatizo yanayofanana na TKUU hivyo tatizo hili kutambuliwa. Kuhatarishwa kwa viuwa wadudu vya oganofosfeti kloripirifosi na  fosfeti ya dialkali inahusishwa na hatari zaidi; hata hivyo, ushahidi huu haujadhibitishwa. Uzito wa chini sana wa wakati wa kuzaliwa, kuzaliwa kabla ya wakati na shida za mapema pia huongeza hatari sawia na maambukizi katika ujauzito, wakati wa kuzaa na katika utotoni. Baadhi ya maambukizi haya yanajumuisha: virusi mbalimbali (ukambi, tetekuwanga, rubela, enterovirusi 71) na maambukizi ya bakteria ya streptokokali. Angalau asilimia 30 ya watoto wenye majeraha ya ubongo hupata TKUU baadaye na takriban asilimia 5 ya visa husababishwa na majeraha ya ubongo. Watoto wachache wanaweza kuonyesha kuathiriwa na rangi za chakula na dawa za kuhifadhi. Kuna uwezekano kuwa baadhi ya rangi za chakula zinaweza kuwa kichocheo kwa watu wenye hatari ya kijenetiki. Uiengereza na Shirika la Uropa imeweka hatua za urekebishaji kutokana na madai haya. Sukari inayopendekezwa ya lishe, na kikoleza utamu cha aspartame huonekena kuwa na kiwango kidogo cha athari au kukosa athari; isipokuwa katika watoto wa chini ya miaka sita, ambapo huenda sukari ikaongeza kiwango cha  kutomakinika.
Uwanja wa ndege wa Tabora
Uwanja wa ndege wa Tabora ni kiwanja cha ndege kinacho hudumia mji wa Tabora nchini Tanzania.
Tatizo la Kutotulia
Jamii
Kulingana na nadharia ya muundo wa jamii, jamii huamua mipaka kati ya tabia ya kawaida na isiyo ya kawaida. Watu katika jamii: ikijumuisha matabibu, wazazi na walimu huamua vigezo vitakavyotumika, na hivyo, idadi ya watu walioambukizwa. Matokeo ya hali hii ni kigezo cha DSM IV hufikia viwango vya TKUU mara tatu hadi nne zaidi kuliko cha ICD 10. Thomas Szasz, muunga mkono wa nadharia hii, amesema kuwa TKUU "ilibuniwa na wala si kutambuliwa."
Muundo wa ubongo
Pathofisiolojia ya TKUU si wazi kwani kuna maelezo mengi yanayobishana. Katika watoto wenye TKUU, kuna upungufu wa kijumla wa kiwango cha ubongo, pamoja na ongezeko sawa katika upungufu wa kiwango cha upande wa kushoto wa koteksi inayoitangulia sehemu ya mbele. Njia za ubongo zinazounganisha koteksi iliyoitangulia sehemu ya mbele na striatamu pia hukisiwa kuhusika. Hii inadokeza kuwa kukosa umakinifu, kupepesuka na usukumizi unaweza kuashiria kuathirika kwa ndewe ya mbele, huku sehemu za ubongo kama vile serebelamu pia ikiathirika. Mifumo ingine ya ubongo inayohusishwa na umakinifu pia imetambulika kuwa tofauti katika watu wenye TKUU na wasio nayo.
Nyurotransmita
Awali, ilifikiriwa kuwa idadi iliyoongezeka ya visafirishaji vya dopamini kwa watu wenye TKUU ilikuwa sehemu ya pathofisiolojia lakini inaonekana idadi hii ya juu ni kutokana na adaptesheni kwa mfiduo wa vichocheo. Watu wenye TKUU wanaweza kuwa na kizingiti cha kiwango cha chini cha mwamsho. Watu hawa huifidia hali hii kwa ongezeko la vichocheo, inayosababisha kukatizwa kwa umakinifu na ongezeko la tabia ya kupepesuka. Sababu kuu ya tukio hili ni kasoro ya mwitikio wa mfumo wa dopamini kwenye kichocheo. Pia, kunaweza kuwa na kasoro katika njia zinazotoa adrenalini, serotonini na kikolini au nikotini.
Shughuli tendaji
Nadharia moja inadai kuwa dalili hizi hutokana na ugumu katika shughuli za utendaji. Shughuli za utendaji huhusu baadhi ya michakato ya kiakili inayohitajika kurekebisha na kudhibiti shughuli za kila siku za maisha. Baadhi ya kasoro hizi hujumuisha: matatizo ya stadi za kupanga, kutumia wakati vyema, kuahirisha kwingi, ugumu wa kumakinika, kasi ya kufikiria, kudhibiti hisia, kutumia kumbukumbu ya sasa na kuwa na kumbukumbu fupi. Kwa kawaida watu huwa na kumbukumbu ya muda mrefu. Vigezo vya ukosefu wa shughuli za utendaji hufikiwa katika asilimia 30- 50 ya watoto na vijana wenye TKUU. Utafiti mmoja uligundua kuwa asilimia 80 ya watu wenye TKUU walikuwa na kasoro katika angalau mojawapo ya shughuli ya utendaji ikilinganishwa na asilimia 50 ya watu wasio na TKUU. Kutokana na kiwango cha ubongo kukua na matakwa ya juu ya kudhibiti utendaji mtu anapozidi kukua, kasoro za TKUU zinaweza kutojionyesha kikamilifu hadi kufikia ujana au hata utu uzima wa mapema.
Utambuzi
TKUU hutambuliwa kwa kadirio la ukuaji wa tabia za utotoni na za kiakili kwa mtu binafsi; ikijumuisha kutozingatia athari za dawa, matibabu na matatizo mengine ya kimatibabu au kisaikaitria kama maelezo ya dalili. Mara nyingi utambuzi huzingatia maoni kutoka kwa wazazi na walimu huku utambuzi mwingi ukianzishwa baada ya mwalimu kutoa madai haya. Hii inaweza kuonekana kama kipeo cha mojawapo ya/au tabia za binadamu endelevu zinazopatikana katika watu wote. Utambuzi hauthibitishwi au kutupiliwa mbali ikiwa mtu atanufaika na matibabu au la. Kwa vile tafiti za picha za ubongo hazina matokeo imara miongoni mwa watu, picha hizi hutumika kufanya utafiti pekee wala si utambuzi. Mara nyingi vigezo vya DSM-IV hutumika Marekani ya Kaskazini kufanya utambuzi ilhali bara Uropa hutumia vigezo vya ICD-10. Utambuzi wa TKUU hutumia vigezo vya DSM-IV mara 3-4 kuliko vigezo vya ICD-10. Tatizo hili huanishwa kama tatizo la kisaikaitria la aina ya tatizo la ukuaji wa nyuro. Isitoshe, tatizo hili pia huainishwa kama tatizo la tabia ya vurugu pamoja na tatizo la ukaidi wa kiupinzani, tatizo la kitabia na tatizo la kutoafikiana na watu. Utambuzi hauashirii tatizo la kinyurolojia. Inapendekezwa kuwa hali zinazohusishwa zichunguzwe, kama vile: hisia, mfadhaiko, tatizo la ukaidi wa kiupinzani na tatizo la mwenendo, aidha matatizo ya kujifunza na ya lugha. Matatizo zaidi yanayopaswa kuchunguzwa yanajumuisha: matatizo mengine ya ukuaji wa nyuro, mtetemo wa kineva, na apnea ya usingizi.
Mwongozo wa Kiutambuzi na Kitakwimu
Sawa na matatizo mengine ya akili, utambuzi rasmi hufanywa na mtu aliyehitimu kulingana na vigezo vilivyowekwa. Nchini Marekani, vigezo hivi vimewekwa na Muungano wa Kisaikiatria wa Marekani katika Mwongozo wa Kiutambuzi na Kitakwimu wa Matatizo ya Kiakili. Kulingana na kigezo cha DSM, kuna aina tatu za TKUU: Uainishaji huu hutegemea kuwepo kwa angalau dalili 6 kati ya 9 za muda mrefu (zinazudumu kwa angalau miezi 6) za kukosa umakinifu, kupepesuka na usukumizi au zote mbili. Ili kuzingatiwa, dalili hizi sharti zidhihirike kufikia umri wa miaka 6 hadi 12, na ziwepo katika zaidi ya muktadha mmoja (kwa mfano nyumbani na shuleni au kazini). Dalili hizi si sharti ziwe mwafaka kwa mtoto wa umri huo na kuwepo kwa ushahidi kuwa dalili hizi husababisha matatizo ya kijamii, shule au kazi. Watoto wengi wenye TKUU huwa na aina changamani. Watoto wenye aina ya kutomakinika wana kiwango kidogo cha uwezekano wa kuigiza au ugumu wa kuhusiana na watoto wengine. Watoto hawa wanaweza kuketi bila kuzungumza ilhali hawamakiniki, hivyo kupelekea ugumu wa kuzingatiwa.
Uainishaji wa Kimataifa wa Magonjwa
Katika toleo la kumi la Uainishaji wa Kimataifa wa Kitakwimu wa Magonjwa na Matatizo ya Afya Yanayohusiana ishara za TKUU zimetajwa kuwa "matatizo ya hipakinetiki". Tatizo la kitabia (linalofasiliwa kama ICD-10) likiwepo, hali hii hujulikana kama tatizo la mwenendo la hipakinetiki. Katika hali zingine, tatizo hili huainishwa kama kukatizwa kwa shughuli na umakinifu, matatizo mengine ya hipakinetiki au matatizo ya hipakinetiki yasiyo bayana. Tatizo la pili kwa wakati mwingine huitwa, sindromu ya hipakinetiki.
Watu wazima
Watu wazima wenye TKUU hutambuliwa kutumia kigezo sawa, ikijumuisha kuwa dalili zao sharti ziwe zilidhihirika kufikia umri wa miaka 6 hadi 12. Kuwauliza wazazi au walezi maswali ya jinsi tabia na ukuaji wa utotoni huwa sehemu ya ukadiriaji; historia ya TKUU katika familia pia huongeza uzito utambuzi. Ingawa dalili kuu za TKUU ni sawa katika watoto na watu wazima, dalili hizi mara nyingi hudhihirika kwa njia tofauti katika watu wazima kuliko watoto. Kwa mfano, hali ya kupepesuka inayoonekana katika watoto inaweza kudhihirika kama kukosa utulivu na shughuli isiyokoma ya kiakili katika watu wazima.
Udhibiti
Udhibiti wa TKUU kwa kawaida huhusisha kushauriwa au matibabu pekee au changamani. Huku matibabu yakiboresha matokeo ya muda mrefu, matokeo hasi hayawezi kuepukika kabisa. Matibabu yanayotumika hujumuisha vichangamsho, atomoxetine, vichangamsho vya alpha vya adrenalini na wakati mwingine dawa za kutuliza mfadhaiko. Dawa hizi zina kiwango kidogo cha athari kwa takriban asilimia 80 ya watu. Kubadilisha lishe pia kunaweza kuwa na manufaa huku ushahidi pia ukionyesha manufaa ya asidi huru ya shahamu na kiwango kidogo cha kuhatarishwa kwa rangi ya chakula. Ushahidi huu hauonyeshi ikiwa kuondoa vyakula vingine katika lishe kuna athari yoyote.
Jamii-nafsi
Kuna ushahidi imara kuhusu matumizi ya therapi za kitabia katika TKUU na hupendekezwa kama matibabu ya kwanza kwa watu wenye dalili chache au hawajafika umri wa kwenda shuleni. Matibabu ya kisaikolojia yanayotumika huhusisha: juhudi zaelimu nafsia, therapi ya kitabia, therapi ya ufahamu wa kitabia, saikotherapi baina ya watu, therapi ya familia, mikakati inayohusiana na elimu, kufunza stadi za kijamii, kufunza wazazi kuhusu udhibiti, na mwitikio wa nyuro. Elimu ya wazazi imetambulika kuwa na manufaa ya muda mfupi. Kuna kiwango kidogo cha utafiti wa hali ya juu kuhusu ubora wa therapi ya familia dhidi ya TKUU, ingawa ushahidi uliopo unaonyesha kuwa therapi hii ni sawa katika utunzaji wa kijamii na bora kuliko dawa za kipoza ungo. makundi maalum ya kusaidia TKUU zinatumika kama asili ya habari na zinaweza kusaidia familia kuhimili TKUU.
Matibabu
Matibabu kwa kutumia vichocheo ndiyo hupendekezwa katika matibabu ya dawa. Kuna baadhi ya dawa zisizo za vichocheo kama vile atomoxetine, zinazoweza kutumika kama matibabu mbadala. Hakuna utafiti bora unaolinganisha matibabu haya, hivyo hakuna ushahidi kuhusu athari kwenye matokeo ya masomo na mitindo ya kijamii. Matibabu ya dawa hayapendekezwi katika watoto wa chini ya umri wa kwenda shuleni kwani athari zake za muda mrefu katika umri huu hazijulikani. Athari za muda mrefu za vichocheo hazijulikani na utafiti mmoja tu ndio umetambua manufaa yake, utafiti wa pili ukikosa kutambua manufaa huku wa tatu ukitambua ushahidi wa madhara. Atomoxetine inaweza kupendekezwa kwa watu walio katika hatari ya kutumia matibabu ya vichocheo vibaya kwa sababu haiwezi kutumika vibaya. Mwongozo kuhusu wakati wa kutumia matibabu ya dawa hutofautiana katika nchi, huku Taasisi ya Kitaifa ya Ubora wa Utambuzi ya Uingereza, ikipendekeza matumizi yake katika hali kali, nayo miongozo mingi ya Marekani ikipendekeza matumizi yake kwa takriban hali zote. Vichocheo na atomoxetine huwa na athari, ingawa kwa kawaida huwa ziko salama kuzitumia. Vichocheo vinaweza kusababisha saikosisi au mania; ingawa hali hizi hazitokei mara nyingi. Ufuatiliaji wa kila mara unapendekezwa kwa watu walio chini ya matibabu ya muda mrefu. Therapi ya vichocheo inapaswa kuachishwa baada ya muda ili kukadiria ikiwa kuna haja ya kuendeleza matibabu. Matibabu ya vichocheo yana uwezekano wa kutumika vibaya na kupelekea kutegemea huku watu wenye TKUU wakiwa na hatari ya matumizi mabaya ya dawa, matumizi ya vichocheo kwa jumla huonekana kupunguza hatari au kuwa bila hatari yoyote. Usalama wa matibabu haya katika ujauzito haujulikani. Ukosefu wa zinki umehusishwa na dalili za kukosa umakinifu. Pia kuna ushahidi kuwa nyongeza ya zinki inaweza kuwanufaisha watoto wenye TKUU walio na viwango vya chini vya zinki. Ayoni, magnesi na aidini pia zinaweza kuwa na athari dhidi ya dalili za TKUU. Kuna ushahidi wa manufaa wastani ya nyongeza ya omega 3.
Prognosisi
Ufuatiliaji wa miaka minane katika watoto waliotambuliwa kuwa na TKUU (aina changamani) uligundua kuwa watoto hawa huwa na matatizo mara nyingi katika ujana iwapo watapata matibabu au la. Barani Marekani, chini ya asilimia 5 ya watu wenye TKUU hupata shahada ya chuo kikuu, ikilinganishwa na asilimia 28 ya idadi jumla wenye umri wa miaka 25 na zaidi. Idadi ya watoto wanaofikia kigezo cha TKUU hushuka hadi nusu katika miaka mitatu kufuatia utambuzi. Hali hii hutokea pasi kutegemea matibabu yanayotumika. TKUU huendelea kuwepo katika utu uzima katika takriban asilimia 30 hadi 50 ya visa. Waathiriwa wana uwezekano wa kukuza mbinu za kuhimili wanapokomaa, hivyo kufidia dalili zao za awali.
Historia
Kwa muda mrefu, kupepesuka kumekuwa sehemu ya hali ya binadamu. Bwana Alexander Crichton anaeleza kuhusu "akili isiyotulia" katika kitabu chake An inquiry into the nature and origin of mental derangement (Unchunguzi wa asili na chanzo cha ukosefu wa mpangilio wa kiakili)kilichoandikwa mwaka wa 1798. TKUU ilielezwa bayana kwa mara ya kwanza na George Still mwaka wa 1902. Neno linalotumika kuelezea hali hii limebadilika kutoka wakati hadi mwingine ikiwa ni pamoja na: "tatizo la kiwango kidogo la ubongo" katika DSM-I (1952), "athari za utotoni za haipakinetiki" katika DSM-II (1968), tatizo la ukosefu wa umakinifu katika DSM-III (1980)" lenye kupepesuka au bila kupepesuka". Mwaka wa 1987, tatizo hili lilibadilishwa kuwa TKUU katika DSM-III-R, nayo DSM-IV mwaka wa 1994 iligawa utambuzi katika aina tatu: aina ya TKUU ya kukosa umakinifu, aina ya TKUU ya kupepesuka na usukumizi na aina changamani ya TKUU. Maneno mengine hujumuisha "uharibifu wa kiwango cha chini wa ubongo" yaliyotumika miaka ya 1930. Matumizi ya vichocheo kutibu TKUU yalielezwa kwa mara ya kwanza mwaka wa 1937. Katika miaka ya 1930, mchanganyiko wa amphetamineBenzedrine ndizo dawa za kwanza zilizopendekezwa kutumika nchini Marekani. Methylphenidate ilianzishwa katika miaka ya 1950 na dextroamphetamine katika miaka ya 1970.
Utata
TKUU na utambuzi wake ni maarufu kwa utata kwanzia miaka ya 1970. Utata huu umewajumuisha matabibu, walimu, viongozi, wazazi na vyombo vya habari. Misimamo kuhusu TKUU hutofautiana kutoka imani kwamba hali hii ni mwisho wa kiwango cha kawaida cha tabia hadi kuchukuliwa kuwa inatokana na hali iliyopo ya jenetiki. Maeneo mengine yenye utata hujumuisha kutumia matibabu ya vichocheo, hasa matumizi katika watoto, pamoja na mbinu za utambuzi na uwezekano wa utambuzi zaidi. Huku Taasisi ya Kitaifa ya Ubora wa Utambuzi, ikitambua utata uliopo, inaeleza kuwa matibabu yaliyopo na mbinu za utambuzi zinategemea mitazamo iliyopo ya maelezo ya kitaaluma. Viwango vinavyotofautiana vya utambuzi baina ya nchi, majimbo, tabaka na kabila ya baadhi ya watu ikiwa vipengele vya kuzingatia. Watu wengine huamini kuwa dalili za TKUU huchangia katika utambuzi. Wapo wanasosiolojia wanaochukulia TKUU kuwa mfano wa kutabibusha kwa tabia ya kikaidi, au kwa maneno mengine, kufanya mabadiliko kwa tatizo lisilo la kimatibabu la matokeo ya shuleni kuwa tatizo la kimatibabu. Wahudumu wengi wa afya hukubali TKUU kama tatizo halisi; angalau kwa idadi ndogo ya watu wenye dalili kali. Mjadala kati ya wahudumu wa afya mara nyingi huwa kuhusu utambuzi na matibabu kwa idadi kubwa ya watu wenye dalili zisizo kali sana. , asilimia nane ya wachezaji wa Marekani wa Ligi Kuu ya Besiboli walitambuliwa kuwa na TKUU, hivyo kufanya tatizo hili kuwa katika idadi kubwa ya watu Marekani. Ongezeko hili lililingana na marufuku ya Ligi ya mwaka wa 2006 kwa vichocheo ambayo ina madai kuwa baadhi ya wachezaji wanaiga dalili za TKUU ili kuepuka marufuku hii katika matumizi ya vichocheo kwenye mchezo huu.
Maoni ya vyombo vya habari
Baadhi ya watu mashuhuri wametoa maoni tatanishi kuhusu TKUU. Tom Cruise ameyataja matibabu ya Ritalin na Adderall kama "dawa za vichochoroni". Ushma S. Neill alikosoa mtazamo huu akisema kuwa vipimo vya vichocheo vinavyotumika katika matibabu ya TKUU havisababishi mazoea ya kitabia na kuwa kuna ushahidi mdogo wa upungufu wa hatari ya matumizi mabaya ya dawa baadaye maishani katika watoto wanaotibiwa kwa vichocheo. Nchini Uingereza, Susan Greenfield alitangaza kwenye umma mwaka wa 2007 katika Baraza la Malodi kuhusu hitaji la maelezo ya kina katika ongezeko ghafla la utambuzi wa TKUU nchini Uingereza na visababishi vyake. Maoni yake yalifuata programu ya BBC Panorama iliyoangazia utafiti uliopendekeza kuwa matibabu ya dawa si bora kuliko aina zingine za therapi katika muda mrefu. Mwaka wa 2010 Dhamana ya BBC ilikosoa programu ya BBC Panorama ya mwaka wa 2007 kwa kufanya muhtasari utafiti na kuonyesha "ukosefu wa kuboreka kwa mtindo wa watoto baada ya kupata matibabu ya TKUU kwa miaka mitatu" ilhali "utafiti huu ulitambua kuwa matibabu yaliboresha waathiriwa baada ya muda" ingawa manufaa ya matibabu ya muda mrefu yalitamvulika "kutokuwa bora kuliko katika watoto waliotibiwa kwa therapi ya tabia."
Watu wazima
Asilimia 2 - 5 ya watu wazima wana TKUU. Karibu 2/3 ya watoto wenye TKUU huendelea kupata hali hii katika utu uzima. Katika watu wote wanaoendelea kudhihirisha dalili, takriban asilimia 25 hupata tatizo kamili na asilimia 75 hupona 'kwa kiwano fulani. Watu wengi wazima hawatibiwi. Wengi wao huwa na maisha yasiyo na mpangilio na hutumia pombe na dawa zisizoagizwa na wahudumu kama mbinu za kujikimu. Matatizo mengine hujumuisha matatizo ya mahusiano, kazi na viwango vya juu vya shughuli za kigaidi. Matatizo ya afya ya kiakili yanayohusishwa hujumuisha: mfadhaiko, tatizo la wasiwasi naulemavu wa kujifunza. Baadhi ya dalili za TKUU katika watu wazima hutofautiana na dalili zinazodhihirika katika watoto. Huku watoto wenye TKUU wakiweza kupanda na kukimbia kwingi, watu wazima wanaweza kuhisi ugumu wa kutulia, au kuzungumza sana wanapohusiana na wengine. Watu wazima wanaweza kuanzisha mahusiano kwa ghafla, kuonyesha tabia ya kutafuta uchangamfu na kukasirika haraka. Tabia ya kutawaliwa kama vile matumizi ya dawa za kulevya na kucheza kamari hufanyika mara nyingi. Vigezo vya DSM-IV vimekosolewa kwa kutokuwa mwafaka kwa watu wazima; kwani watu wanaoonyesha dalili tofauti wanaweza kudai kuwa walipita kiwango cha utambuzi.
Watoto wenye kiwango cha juu cha akili
Utambuzi wa TKUU na umuhimu wa athari zake katika watoto wenye kiwango cha juu cha akili una utata. Tafiti nyingi zimepata ulemavu sawa wa kiwango cha akili huku kiasi kikubwa cha watu wakiwa na matokeo sawa na kuwa na matatizo ya kijamii. Isitoshe, zaidi ya nusu ya watu wenye kipimo cha juu cha akili na TKUU hupata tatizo kuu la kufadhaisha au tatizo la ukaidi wa kiupinzani katika wakati fulani maishani mwao. Tatizo la wasiwasi jumla, tatizo la wasiwasi wa kutenganishwa na uwoga wa kijamii pia hutokea mara nyingi. Kuna ushahidi kuwa watu wenye kiwango cha juu cha akili na TKUU wana kiwango cha chini cha hatari ya matumizi mabaya ya dawa za kulevya na mtindo wa kutoafikiana na jamii ikilinganishwa na watoto wenye kipimo cha chini na wastani cha akili na TKUU. Kipimo cha ujuzi wa watoto na vijana wenye kipimo cha juu cha akili kinaweza kupimika kimakosa katika tathmini la kimsingi hivyo wanahitaji kupimwa kwa kina zaidi.
Utafiti
Picha za shughuli za umeme wa ubongo, ambazo ni aina ya umeme wa kawaida wa ubongo huchunguzwa ili kusaidia katika utambuzi wa TKUU. Kwa sababu hii, umuhimu wake si bayana. Kuna madai kuwa hii si njia mahususi ya kupima TKUU. Nchini Marekani, Mamalaka ya Vyakula na Dawa imeidhinisha mambo wa kuthibitisha hili.
Kilisabata-Nuniali
Kilisabata-Nuniali ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Walisabata na Wanuniali kwenye kisiwa cha Seram. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kilisabata-Nuniali imehesabiwa kuwa watu 1830. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilisabata-Nuniali iko katika kundi la Kimaluku.
Chemosot
ni kata ya kaunti ya Kericho, Eneo bunge la Bureti, nchini Kenya.
Pioni wa Smirna
Pioni wa Smirna (alifariki Smirna, leo nchini Uturuki, 250 hivi) alikuwa padri aliyefia dini ya Ukristo wakati wa dhuluma ya kaisari Decius.
Kwa kuwa alitoa hadharani hotuba ya kutetea imani ya Kikristo, baada ya kuonja uchungu wa gereza, alipoweza kufariji na kutia moyo ndugu wengi wakubali kufia dini, akateswa kikatili na hatimaye akachomwa moto.
Hati za kifodini chake zimetunzwa hadi leo.
Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Machi.
CfC Stanbic Holdings
Stanbic Holdings Plc ni kati ya benki kubwa za Kenya. Makao makuu ya Stanbic Holdings yako jijini Nairobi.
Stanbic Holdings lina matawi katika miji yote kuu nchini Kenya. Standard Bank la Afrika Kusini inashika asilimia sitini za hisa.
1511 KK
Makala hii inahusu mwaka 1511 KK (kabla ya Kristo).
Cheplanget
ni kata ya kaunti ya Kericho, Eneo bunge la Bureti, nchini Kenya.
Sevilla FC
Sevilla Fútbol Club ni kilabu ya mpira wa miguu ya nchini Hispania iliyo na makao yake makuu huko Seville, mji mkuu na jiji kubwa zaidi la jamii inayojitegemea ya Andalusia, Uhispania. Inacheza katika ligi kuu ya soka la Uhispania, La Liga. Sevilla wameshinda ligi ya UEFA Europa mara sita, idadi kubwa kuliko klabu yoyote duniani. Ni klabu kongwe zaidi ya mchezo wa mpira nchini Uhispania. Klabu hii iliundwa tarehe 25 Januari 1890,   huku mzaliwa wa Uskoti Edward Farquharson Johnston akiwa rais wao wa kwanza wa klabu hio. Tarehe 14 Oktoba 1905, makala ya ushirika ya klabu hio ilisajiliwa katika Serikali ya Kiraia ya Seville chini rais mzaliwa wa Jerez,José Luis Gallegos Arnosa. Sevilla ina ushindani wa muda mrefu na wapinzani wa mji mikubwa wa Real Betis.
Sevilla pia ndiyo klabu iliyofanikiwa zaidi kwenye kandanda Andalusia kwa suala la kuchukua mataji, ikiwa na Vikombe kumi na nane vya Andalusia, taji moja la ligi la kitaifa mnamo 1945-46, mataji matano ya Kombe la Uhispania ( 1935, 1939, 1948, 2007 na 2010 ), moja la Uhispania na la Super Cup ( 2007 ), rekodi sita za makombe ya UEFA /UEFA Europa ( 2006, 2007, 2014, 2015, 2016 na 2020 ) na UEFA Super Cup moja ( 2006 ). Pia waliteuliwa na Shirikisho la Kimataifa la Historia ya Soka na Takwimu kama klabu bora zaidi ya Dunia mwaka 2006 na 2007, hivyo kuwa klabu ya kwanza kufikia kupewa nafasi hii katika miaka miwili mfululizo.
Vilabu vya mashabiki
thumb|Edward Farquharson Johnston muanzilishi na raisi wa kwanza wa timu ya Sevilla Vilabu vya mashabiki wa Sevilla vimejikita zaidi katika jiji la Seville, jimbo lake na maeneo mengine ya Andalusia. Uwepo wa vilabu vya mashabiki katika jumuiya nyingine zinazojitegemea ni mkubwa zaidi katika miji ya Catalonia na Extremadura. Wengi wao wamejumuishwa katika "Shirikisho la Vilabu vya Mashabiki wa San Fernando" (Federación de Peñas Sevillistas "San Fernando"), ambalo shirika hilo, kulingana na sheria zake, ni huru kabisa kutoka kwenye bodi ya klabu, kuwa na bodi yake na isiyoingiliwa na chama ama klabu yoyote.
Upinzani
Sevilla wanachuana kwenye dabi ya Seville dhidi ya wapinzani wao wa jiji la kati Real Betis. Wawili hao walicheza kwa mara ya kwanza tarehe 8 Oktoba 1915 katika mechi ambayo ilisha kwa Sevilla 4-3. Mchezo huo unachukuliwa kuwa moja ya dabi muhimu zaidi katika kandanda ya nchini Uhispania. Sevilla pia ina upinzani mkubwa na klabu ya mpira ya Atlético Madrid na Valencia CF.
Kichamari
Kichamari ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wachamari. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kichamari imehesabiwa kuwa watu 406,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kichamari iko katika kundi la Kiaryan.
Alexander Fransson
Alexander Fransson (alizaliwa 2 Aprili 1994) ni mshambuliaji wa timu ya taifa ya soka ya Uswidi ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya IFK Norrköping.
1512 KK
Makala hii inahusu mwaka 1512 KK (kabla ya Kristo).
Alexander Fransson
Basel
Mnamo 2 Januari 2016, FC Basel ilitangaza kuwa walikuwa wamemsaini Fransson kwa mkataba wa miaka minne (4) na nusu hadi 30 Juni 2020.
Alicheza ligi kwa mara ya kwanza akiwa na klabu ya Basel tarehe 14 Februari 2016 katika ushindi wa 4-0 dhidi ya Klabu ya Grasshopper akiingia kama mbadala katika dakika ya 90.
Alifunga goli lake la kwanza la ligi akiwa na Basel mnamo 21 Februari wakati wa kushinda nyumbani kwa magoli 5-1 dhidi ya klabu ya Vaduz.Chini ya kocha Urs Fischer,Fransson alisaidia klabu yake kushinda michuano ya Uswisi Super League mwishoni mwa msimu wa 2015-16  na mwishoni mwa msimu wa 2016-17 Super League.Pia walishinda Kombe la Uswisi kwa muda wa miaka kumi na mbili, ambayo ina maana kwamba wameshinda mara mbili ukizidisha na sita kwenye historia ya klabu.
Tarehe 26 Desemba 2017 FC Basel ilitangaza kwamba Fransson atapewa mkopo kwenda katika klabu ya Lausanne-Sport ili kupata uzoefu zaidi wa timu yake ya pili.
IFK Norrköping
Mnamo 4 Julai 2018, IFK Norrköping ilitangaza kwamba walikuwa wamemsaini Fransson katika mkataba wa miaka mitatu (3) hadi 30 Juni 2021.
Kazi ya kimataifa
Fransson aliwakilisha timu yake ya Taifa chini ya umri wa miaka 19 kati ya mwaka 2012 na 2013. Mnamo Novemba 2014, Fransson alicheza mchezo mechi ya kwanza kwenye Timu ya taifa ya Sweden chini ya umri wa miaka 21.
Jean Baptiste Con
(1805-1840) ni mmojawapo kati ya Wakristo wafiadini wa Vietnam waliouawa kwa ajili ya imani yao huko Vietnam katika karne ya 17, 18 na 19 (1625–1886).
Wanatajwa pia kama Watakatifu Andrea Dũng-Lạc na wenzake 116.
Kwa nyakati tofauti, Papa Leo XIII, Papa Pius X na Papa Pius XII waliwatangaza kuwa wenye heri, halafu Papa Yohane Paulo II aliwaunganisha katika kuwafanya watakatifu wafiadini tarehe 19 Juni 1988.
Sikukuu yao huadhimishwa kwa pamoja kila tarehe 24 Novemba, lakini ya kwake mwenyewe tarehe 8 Novemba.