cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Heri Nane
Heri za ukombozi kutoka dhambi
Ulimwengu unasema heri inapatikana katika utajiri na heshima. Kumbe Bwana amesema wazi, kwa hakika tulivu ya ukweli, “Heri walio maskini wa roho, maana ufalme wa mbinguni ni wao” (Math 5:3). Kila heri ina viwango mbalimbali: heri walio fukara bila kunung’unika, kwa uvumilivu, bila kijicho, hata wakikosa chakula, na wanaofanya kazi wakimtegemea Mungu tu. Heri waliobahatika zaidi, lakini hawana roho ya utajiri, fahari, kiburi, wala hawashikamani na mali. Heri zaidi walioacha vyote ili kumfuata Yesu, wakijifanya fukara kwa hiari na kuishi kweli wito huo; hao watapata mara mia hapa duniani halafu uzima wa milele. Fukara hao, kwa kuvuviwa kipaji cha uchaji, wanafuata njia nyembamba ambayo baadaye inakuwa barabara kuu ya mbinguni, roho inapozidi kutanuka, wakati njia pana za ulimwengu zinaelekea maangamizi: “Ole wenu ninyi ambao mmeshiba sasa, kwa kuwa mtaona njaa” (Lk 6:25). Kumbe, ufukara wenye heri unatufungulia ufalme wa Mungu, ulio bora kuliko mali yoyote, yanavyoonyesha maisha ya Fransisko wa Asizi. Heri wanyenyekevu wa moyo, wasiojitwalia mema ya kimwili wala ya Kiroho, wala heshima wala upendo, bali wanatafuta ufalme wa Mungu tu.
Tamaa ya utajiri inatenganisha watu na kusababisha ugomvi, mashtaka, kesi, dhuluma na hata vita kati ya mataifa. Kumbe Yesu amesema, “Heri wenye upole, maana hao watairithi nchi” (Math 5:5). Heri wasiokasirikia ndugu zao, wasiotaka kulipa kisasi wala kutawala wengine, wasiohukumu bila msingi, wasiomuona jirani kama adui wa kushindana naye, bali kama ndugu wa kusaidiwa. Kipaji cha ibada ndicho kinachotutia upole huo kwa pendo la kitoto kabisa kwa Mungu, Baba yetu sote. Wapole hawashikamani mno na mtazamo wao wala hawaoni haja ya kuapa kwa chochote kile. Ili tuwe hivyo hata kwa wanaotutendea ukali, tunahitaji kuungana na Yesu aliyesema, “Mjifunze kwangu, kwa kuwa mimi ni mpole na mnyenyekevu wa moyo” (Math 11:29). Yeye hakuvunja “mwanzi uliopondeka” wala kuzima “utambi utokao moshi” (Math 12:20) akafananishwa na “mwanakondoo apelekwaye machinjoni” asifunue “kinywa chake” (Isa 53:7; Mdo 8:32). Upole huo si ule unaostahili lawama ambao kwa woga haumchukizi yeyote, bali ni adili linalotegemea upendo mkubwa kwa Mungu na kwa jirani: unazidisha thamani ya huduma unayotoa, unaweza kusema lolote na kufanya mtu apokee mashauri na hata shutuma kwa kutambua vinatokana na upendo. Heri walio wapole, maana watarithi nchi halisi ya ahadi, na tangu sasa wanajipatia kitakatifu mioyo ya wale wanaojiaminisha kwao.
Ulimwengu unasema furaha inapatikana katika anasa. Kumbe Yesu amesema, “Heri wenye huzuni, maana hao watafarijika” (Math 5:4). Ndivyo tajiri alivyojibiwa: “Wewe uliyapokea mambo mema yako katika maisha yako, na Lazaro vivyo alipata mabaya; na sasa yeye yupo hapa anafarijiwa, na wewe unaumizwa” (Lk 16:25). Heri wale ambao, kama Lazaro, wanateseka kwa subira, bila kufarijiwa na watu; ila Mungu anaona machozi yao. Wenye heri zaidi wanaolia juu ya dhambi zao, ambao kwa kipaji cha elimu wanang’amua kwamba dhambi ndiyo jambo baya kuliko yote, na wanajipatia msamaha kwa kulia machozi. Zaidi tena wana heri wanaolia kwa upendo, wakizingatia huruma na hisani zisizo na mipaka za Mchungaji mwema aliyejitoa sadaka kwa kondoo zake. Hao wanapokea farajia isiyo na kifani kuanzia hapa duniani.
Heri za maisha ya utendaji ya Kikristo
Mwadilifu ambaye, kisha kuopolewa maovuni, anajitahidi kutenda mema kwa moyo wote, ameandaliwa furaha nyingine takatifu.
Anayetawaliwa na kiburi anamuita mwenye heri yule anayeishi na kutenda anavyotaka, asiyekaa chini ya wengine bali anawashinda. Kumbe Yesu amesema, “Heri wenye njaa na kiu ya haki, maana hao watashibishwa” (Math 5:6). Maana pana ya neno “haki” ni kumpatia Mungu yale anayostahili; hapo kwa upendo wake hata watu wanapatiwa wanayostahili. Kama malipo Mungu anajitoa kwetu. Ndio utaratibu kamili katika utiifu ambao unaongozwa na upendo unaopanua moyo. Wenye heri wanaotamani haki hiyo hadi kuwa na njaa na kiu nayo. Kwa namna fulani watashibishwa kuanzia hapa duniani, kwa kugeuka watakatifu. “Mtu akiona kiu, na aje kwangu anywe… mito ya maji yaliyo hai itatoka ndani yake” (Yoh 7:37-38). Lakini ili tudumishe kiu hiyo hata katikati ya ukavu wa hisi, upinzani, vizuio, kukabili ukweli, ni lazima tupokee kwa mikono miwili kipaji cha nguvu, kinachotutia moyo katika matatizo tusishindwe wala tusikate tamaa. “Bwana anataka tuitamani haki hiyo hivi kwamba tusishibe kamwe hapa duniani, kama vile mroho asivyoshiba kamwe… Tutashiba tutakapomuona Mungu milele… na tangu sasa katika mema ya Kiroho… Watu wakiwa katika dhambi, hawasikii njaa ya Kiroho, ila wanapoacha dhambi wanaisikia” (Thoma wa Akwino).
Lakini njaa na kiu ya haki haitakiwi kuendana na ari chungu kuhusu wakosefu: “Heri wenye rehema, maana hao watapata rehema” (Math 5:7). Katika maisha yetu, kama vile kwa Mungu, haki inapaswa kuungana daima na huruma. Hatuwezi kuwa wakamilifu tusipomsaidia mwenye uchungu au ugonjwa kama alivyofanya Msamaria mwema. Bwana atawalipa wanaojitolea bilauri ya maji kwa upendo wake, wanaokaribisha mezani pao fukara, walemavu na vipofu. Mkristo anapaswa kufurahia zaidi “kutoa kuliko kupokea” (Mdo 20:35), tena kusamehe (kwa Kilatini “perdonare”, yaani “kutoa zaidi”) waliomchukiza, kusahau dharau na kupatana na nduguye kabla hajatolea altareni sadaka yake. Kipaji cha shauri kinatuelekeza kwenye huruma, na kututambulisha mateso ya wenzetu pamoja na dawa yake, k.mf. neno la kuwainua na kuwafariji.
Heri za kuzama ndani ya Mungu na kuungana naye
Baadhi ya wanafalsafa waliona heri inapatikana katika kujua ukweli, lakini hawakujali usafi wa moyo, ikawa maisha na mafundisho yao yalipingana katika mambo kadhaa. Kumbe Yesu amesema, “Heri wenye moyo safi, maana hao watamwona Mungu” (Math 5:8). Hakusema wana heri walio na akili sana pamoja na muda na njia za kuistawisha, bali wenye moyo safi, hata kama kimaumbile akili yao ni ndogo kuliko ya wengine. Hao watamuona Mungu: ni kama maji safi ya ziwa ambamo uangavu wa anga unarudishwa, au kama kioo cha Kiroho ambamo sura ya Mungu inaonekana. Lakini usafi wa moyo unadai kujifisha kwa bidii: “Jicho lako la kuume likikukosesha, ling’oe ulitupe mbali nawe… Na mkono wako wa kuume ukikukosesha, ukate uutupe mbali nawe” (Math 5:29-30). Tunapaswa kuangalia hasa tuwe na nia njema: si kutoa sadaka mbele ya watu ili kuonekana nao, wala kusali ili kusifiwa nao, bali kutafuta tu tumpendeze Baba “aonaye sirini” (Math 6:4,6,18). Hapo tu yatatimia maneno ya Mwalimu: “Taa ya mwili ni jicho; basi jicho lako likiwa safi, mwili wako wote utakuwa na nuru” (Math 6:22). Tokea hapa duniani Mkristo atamuona Mungu kwa namna fulani katika majirani, hata katika watu wanaompinga; atamuona katika Maandiko Matakatifu, katika maisha ya Kanisa, katika nafasi mbalimbali za maisha yake mwenyewe, hata katika majaribu, ambapo atajifunza maongozi ya Mungu. Ndipo sala ya kumiminiwa inapopatikana kwa msaada wa kipaji cha akili, tunapojiandaa kumuona Mungu na uzuri wake usiopimika; hapo hamu zetu zote zitatimia, nasi tutakuwa kama tumeleweshwa na mto wa vitamu vya Kiroho.
Hatimaye, katika heri ya nane, Bwana ametuonyesha kwamba yale yote aliyoyasema yanathibitishwa hasa na majaribu yaliyovumiliwa kwa upendo: “Heri wenye kuudhiwa kwa ajili ya haki, maana ufalme wa mbinguni ni wao” (Math 5:10). Ndiyo hasa majaribu ya mwisho yaliyo masharti ya utakatifu. Halijasikika neno la kushangaza kama hilo ambalo halituahidii heri milele tu, bali pia wakati wa uchungu na dhuluma. Ni heri isiyo ya kimaumbile hata kidogo, inaeleweka tu na wale walioangazwa na Mungu. Ndani yake kuna ngazi nyingi, kuanzia ile ya Mkristo anayeanza kuteseka kwa kuwa ametenda mema, ametii, ametoa mfano mzuri, hadi ile ya mfiadini. Heri hiyo inamhusu mwongofu anayepingwa tu katika mazingira yake; pia mtume ambaye kazi yake inazuiwa na walewale anaotaka waokoke, wasiokubali kumsamehe kwamba anawaeleza wazi kweli za Injili. Pengine makabila mazima yanapaswa kustahimili dhuluma za namna hiyo. Heri hiyo ni kamili kuliko zote kwa sababu ni ya wale wanaofanana zaidi na Yesu msulubiwa. Kudumu wanyenyekevu, wapole na wenye huruma wakati wa dhuluma, hata kwa watesi wenyewe, na si tu kuendelea kuwa na amani, bali kuwashirikisha wengine pia, ndio ukamilifu wa Kikristo. Si watakatifu wote walifia dini, lakini kwa viwango tofauti wote walidhulumiwa kwa ajili ya haki na kung’amua walau kidogo ule ushahidi wa moyoni uliomfanya Maria Mama wa huzuni. Yesu alisisitiza tuzo waliloahidiwa watu hao, “Heri ninyi watakapowashutumu na kuwaudhi na kuwanenea kila neno baya kwa uongo, kwa ajili yangu. Furahini, na kushangilia, kwa kuwa thawabu yenu ni kubwa mbinguni” (Math 5:11-12). Kutokana na maneno hayo Inyasi wa Antiokia na wengineo walitamani kufia dini. Ndiyo sababu wakawa “chumvi ya dunia” na “nuru ya ulimwengu” (Math 5:13-14), na nyumba yao, iliyojengwa juu ya mwamba, ilistahimili dhoruba zote isianguke.
Ndivyo ilivyoandikwa katika Kumfuasa Yesu Kristo, “Utakapofaulu kujidharau kabisa, uwe na hakika kwamba umepata kuonja amani yote inayowezekana hapa duniani” (III,25:3). Ndiyo sababu mwanafunzi anaomba kumiminiwa sala, “Mungu wangu, nahitaji sana neema kubwa zaidi, ikinipasa kufikia hali njema nisiweze kuzuiwa tena na kiumbe chochote… Mtu aliyetamani kuruka afike kwako, alisema, Nani atanipa mabawa kama ndege nipate kuruka na kufika mustarehe? Mtu asiyevunja vifungo vinavyomfunga pamoja na viumbe, hatapata nafasi ya kumfikiri Mungu na mambo yake. Ndiyo maana hatuoni watu wengi wa kuzama ndani ya Mungu, kwa kuwa wenye kujitenga kabisa na mambo mapotevu ya dunia au hata na viumbe vyote huwa wachache. Kufanya hivi hutaka neema kubwa sana, yenye kuinua roho na kuivuta ipae juu ya hali yake. Lakini kama mtu hapandi vile rohoni mwake kwa kujitenga na viumbe vyote aambatane na Mungu tu, yote ayajuayo na yote awezayo hayana maana” (III,31:1-2).
Ustawi huo kamili wa muundo wa Kiroho, yaani wa neema ya maadili na vipaji, unaonyeshwa katika heri nane si kinadharia tu, bali katika utekelezaji wake.
976 KK
Makala hii inahusu mwaka 976 KK (kabla ya Kristo).
Lil Nas X
Montero Lamar Hill (maarufu kama Lil Nas X; alizaliwa 9 Aprili 1999) ni mwanamuziki wa Hip hop wa nchini Marekani na pia ni mwandishi wa nyimbo.
Alijulikana kimataifa baada ya kutoa kibao chake alichokiita Old Town Road ambacho kilipata umaarufu mkubwa sana katika mitandao mnamo mwaka 2019. Wimbo huo ulishika namba moja nchini marekani katika Billboard Hot 100 na kuwa katika nafasi hiyo ndani ya wiki kumi na tisa, na ndio wimbo pekee ambao umeweza kufanya hivyo tangu kuanzishwa kwa orodha hiyo ya nyimbo kali mnamo mwaka 1958. Pia Nas X, alichaguliwa katika tuzo mbalimbali ikiwemo ile ya Grammy Awards ambapo alichaguliwa katika vipengele vya Wimbo bora wa mwaka, Albamu bora ya mwaka na pia kama Msanii bora chipukizi.
Mnamo Juni 2019, Lil Nas X alijitangaza kuwa shoga na ni msanii wa kwanza ambaye kashikilia namba moja katika orodha ya nyimbo bora kufanya hivyo. Nyimbo ya "Old Town Road" imeweza kumpatia tuzo kutok katika MTV Video Music Awards ikiwemo tuzo ya wimbo bora wa mwaka na ni msanii pekee mbaye ni shoga kushinda tuzo ya Cross country association na ni kwa sababu tu ya wimbo wake.
Tanzania Human Rights Defenders Coalition
Tanzania Human Rights Defenders Coalition ni asasi isiyokuwa ya kiserikali nchini Tanzania ambayo imejikita katika kutetea haki za binadamu.
Asasi hiyo hushughulika na kazi tofautitofauti zinazohusu haki za binadamu, kama vile utetezi na uchechemuzi pamoja na kutoa elimu ya haki za binadamu pamoja na kampeni mbalimbali.
THRDC ni asasi ambayo inakusanya wanachama mbalimbali kutoka katika asasi nyingine wenye lengo la kutetea haki za binadamu ikiwemo haki za Wanawake.
975 KK
Makala hii inahusu mwaka 975 KK (kabla ya Kristo).
Wilaya ya Lwengo
ni wilaya mojawapo ya Mkoa wa Kati, Uganda.
Idadi ya wakazi wake ni takriban 274,953 (sensa ya mwaka 2014).
Mto Mugaharo
unapatikana katika mkoa wa Ruyigi (mashariki mwa Burundi).
Maji yake huelekea Ziwa Nyanza, Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
David Bruck
David Isaac Bruck (amezaliwa Montreal, Quebec, Kanada, 1949) ni wakili wa utetezi wa jinai wa Kanada na Marekani, profesa wa sheria huko Washington na Lee University School of Law, na mkurugenzi wa Virginia Capital Case Clearinghouse.
Bruck alihudhuria Chuo Kikuu cha Harvard na Chuo Kikuu cha Sheria cha South Carolina.
Amewakilisha washtakiwa wenye hadhi ya juu, wakiwemo Ramzi bin al-Shibh, Dzhokhar Tsarnaev, Dylann Roof, na Susan Smith.
Maisha ya awali na elimu
Bruck alizaliwa na kukulia Montreal, Quebec, Canada. Bruck ni mmoja wa watoto watatu wa Gerald, msimamizi wa nguo aliyestaafu, na Nina, mpiga picha. Alisoma Chuo cha Harvard na alikuwa mchangiaji wa The Harvard Crimson. Bruck alipata Shahada ya Sanaa magna cum laude kutoka Chuo Kikuu cha Harvard mnamo 1971.
Baada ya chuo kikuu, Bruck alihudhuria Chuo Kikuu cha Sheria cha South Carolina. Alihudhuria shule ya sheria katika Chuo Kikuu cha South Carolina. Wakati akiwa shule ya sheria, Bruck alifanya kazi kama mchomeleaji ilikuweza kulipia masomo yake kwasababu hakutaka kuwa na deni kwa familia yake baadae. Alipokuwa katika Chuo Kikuu cha South Carolina, alikutana na rafiki yake na mwenzake, Judy Clarke. Alipata shahada yake ya J.D. katika mwaka wa 1975.
Mto Mucinywera
unapatikana katika mkoa wa Ruyigi (mashariki mwa Burundi).
Mto Nyakabindi
ni mto wa mkoa wa Mwanza (Tanzania kaskazini magharibi) ambao maji yake yanaingia katika ziwa Viktoria na hatimaye yanaelekea Bahari ya Kati kupitia mto Naili.
974 KK
Makala hii inahusu mwaka 974 KK (kabla ya Kristo).
Ndovai
ni kasoko ya volkeno yenye kimo cha mita 1,324 juu ya usawa wa bahari.
Mbwa-mwitu Dhahabu
Mbwa-mwitu dhahabu (pia bweha-dhahabu, bwea dhahabu, mbweha dhahabu na bweha-mbuga) ni mnyama wa jamii ya mbwa anayetokea Afrika ya Kaskazini na ya Mashariki. Zamani jina lake la kisayansi lilikuwa Canis aureus, lakini hivi karibuni wataalamu wamebaini kwamba nususpishi za Afrika ni tofauti na zile za Asia na Ulaya. Kwa hivyo nususpishi za Afrika zimepata jina jipya Canis anthus. Hadi sasa bado huitwa bweha na watu wengi lakini yuko karibu zaidi na Mbwa-mwitu Habeshi na Mbwa-nyika (coyote) wa Amerika ya Kaskazini. Kwa hivyo tafadhali aitwe mbwa-mwitu.
Ndovai
Volikano hiyo iko kwenye Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki, kaunti ya Isiolo, Kenya.
Mbwa-mwitu Dhahabu
Anapatikana Kenya na kaskazini kwa Tanzania (k.m. Hifadhi ya Serengeti) ambayo ni kusini kabisa ya uenezaji wake.
Mbwa-mwitu dhahabu hula wanyama wadogo hadi ukubwa wa swala, mizoga, wadudu na matunda. Makazi yake ni jangwa, mbuga na misitu myepesi. Anaishi kwa vikundi vidogo hasa dume na jike pamoja na watoto.
Ayatul-wilaya/Aya ya uongozi
Aya ya uongozi (kwa Kiarabu: آية الولاية, Ayatul-Wilāya) ni aya ya 55 ya Qur'an 5 (Sura al-Maida) ambayo inamhusu Imam Ali na imemsifu. Washi'a wanairejelea aya hii kama uthibitisho kwa wilayah/uongozi wa Imam Ali baada ya mtume Muhammad.
Aya yenyewe
"إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَرَسولُهُ وَالَّذينَ آمَنُوا الَّذينَ يُقيمونَ الصَّلاةَ وَيُؤتونَ الزَّكاةَ وَهُم راكِعونَ"
Tukio la ufunuo/ Kuteremshwa kwa aya
Aya hii imeteremshwa kuhusu Imam Ali. Mtazamo huu unakubaliwa kwa kauli moja na wafafanuzi wa Kishia. Ni karibu sawa na wafasiri wa Kisunni. Katika Mawaqif yake, Qadhi Iji amesimulia kwamba wafasiri kwa kauli moja wanaamini kwamba Aya hii imeteremshwa kuhusu Ali. Al-Jurjani katika ufafanuzi wake juu ya Mawaqif, Sa'd al-Din al-Taftazani katika Sharh-i maqasid na al-'Allama al-Hilli katika ufafanuzi wa Tajrid wamekiri kwa maafikiano haya. Pia kuna baadhi ya Hadith katika baadhi ya wafafanuzi wa Kisunni zinazodai kuwa aya hii imeteremshwa kuhusu 'Abd Allah ibn Salam, 'Ubada ibn al-Samit, Abu Bakr na Waislamu wote, hata hivyo, hakuna hata mmoja wao aliye na misingi imara.
Kwa mujibu wa baadhi ya Hadith:
Wakati fulani, mtu maskini aliingia Al-Masjid al-Nabawi na kuomba msaada, lakini hakuna mtu aliyemsaidia. Akainua mikono yake mbinguni na akasema: Ewe Mwenyezi Mungu, shahidi kwamba niliomba msaada katika msikiti wa Mtume Wako (saww) lakini hakuna aliyenisaidia. Wakati huo huo, Imam Ali (a.s.) ambaye alikuwa anaswali na yuko katika rukuu, aliwaashiria masikini kwa mkono wake wa kulia. Maskini akaja na kuitoa ile pete; na ikateremshwa Aya.
Wasimulizi
Tukio la wahyi (sabab al-nuzul) lililotajwa hapo juu limepokewa na maswahaba wakiwemo: 'Abd Allah b. 'Abbas[9], Abu Rafi' al-Madani, 'Ammar b. Yasir, Abu Dhar al-Ghifari, Anas b. Malik, Miqdad ibn al-Aswad. Kutoka kwa Tabi'un, Muslima ibn Kuhayl, 'Utbat ibn Abi Hakim, al-Suddi, na Mujahid wamesimulia hadithi hii.
Dalili ya Aya
Hakuna shaka kwa wafasiri wa Shi'a kwamba katika aya hii ya "Waumini wanaoshika Sala na kutoa zaka wakiwa wameinama/wamerukuu" ni Imam Ali ndiye aliyekusudiwa, na pia kwa mtazamo wa wanachuoni wa Kisunni, umaarufu wa riwaya hiyo inayomhusu Imam Ali ni kwa kiwango ambacho Adud al-Din al-Iji, mwanatheolojia mashuhuri wa Kisunni, anathibitisha katika kitabu chake al-Mawaqif kwamba wafasiri wana Ijma' wanakubakliana kwamba aya hii iliteremka kumhusu Ali. al-Jurjani huko Sharh al-mawaqif, Sa'd al-Din al-Taftazani huko Sharh al-maqasid, al-Qushchi katika Sharh tajrid al-i'tiqad pia wamethibitisha ijma'.
Wasimuliaji wakubwa wa hadithi wa Kisunni wameisimulia Hadith hii katika vitabu vyao, kama: Hafidh 'Abd al-Razzaq al-San'ani, Hafiz 'Abd ibn Hamid, Hafidh Razin ibn Mu'awiya, Hafidh al-Nasa'i, Hafidh Muhammad ibn Jarir al-Tabari, Ibn Abi Hatam, Ibn Asakir, Abu Bakr ibn Murdawayh, Abu l-Qasim al-Tabrani, al-Khatib al-Baghdadi, al-Haythami, Ibn al-Jawzi, Muhibb al-Tabari, Jalal al-Din al-Suyuti, na al-Muttaqi al-Hindi. Al-Alusi anasema: Muhaddith wengi wanaamini kwamba Aya hii iliteremka kumhusu Ali.
Dalili ya Wilaya/uongozi wa Imam Ali (a)
Shi'a wamehitimisha wilaya ya 'Ali kutoka kwenye aya, na baadhi waliichukulia Aya hiyo kama sababu yenye nguvu zaidi ya Uimamu wake.
Aya inaanza na "Innama" (Kiarabu: إنّما) ambayo, kwa mujibu wa wanazuoni wa Kiarabu, inaashiria kutengwa, [23] hivyo kwa mujibu wa Aya hiyo Mwenyezi Mungu, Mtume na Imam Ali wanazingatiwa pekee kama walii.
Neno "walii" (Kiarabu:ولي) linatokana na Wilaya likimaanisha msimamizi na mlezi.
Ibn Manzur anasema: “Walii wa yatima ni mtu ambaye anawajibika katika mambo yake, na walii wa bibi harusi ni wakala wake katika kuhitimisha mkataba wa ndoa. Al-Fayyumi anasema: “Walii wa mtu ni mtu anayewajibika kwa ajili yake/mambo yake".
Imepokewa katika al-Kafi kutoka kwa Imam al-Baqir:
Mwenyezi Mungu alimuamrisha Mtume wake (saww) kuhusu wilayah ya Imam Ali (as) [baada ya Mtume (saw)] na akateremsha Aya ya al-Wilaya na kuwajibisha utiifu wa ulil-amr [katika Aya ya Uli l-Amr], na watu hawakujua ni wilaya gani hii. Mwenyezi Mungu alimuamuru Mtume Wake (saww) awaelezee wilaya kama alivyoeleza sala, zaka, saumu na hajj. Mtume (saww) alikuwa na wasiwasi juu ya watu kuuacha Uislamu na kumkadhibisha, hivyo akarejea kwa Mungu Wake na Mwenyezi Mungu akateremsha al-Tabligh Aya: “Ewe Mtume! Fikisha uliyoteremshiwa kutoka kwa Mola wako Mlezi. usi-pofanyafa hivyo, hautakuwa umefikisha ujumbe wake, na Mwenyezi Mungu atakulinda na watu. Hakika Mwenyezi Mungu hawaongoi watu makafiri. Kwa hiyo Mtume (saww) aliitangaza wilaya ya Ali (as) katika Ghadir Khumm na akawaamuru waliokuwepo kuwajulisha wasiokuwepo.
Al-'Ayyashi anasimulia hadithi inayofanana kutoka kwa Imam al-Sadiq (as).
Maria-Florina Balcan
David Baron ni mwanasayansi wa kompyuta wa Marekani, mhandisi wa kivinjari cha wavuti, mwandishi wa viwango vya wavuti huria, mzungumzaji wa teknolojia, na mchangiaji wa vyanzo huria. Ameandika na kuhariri vipimo kadhaa vya viwango vya wavuti vya CSS ikijumuisha Kiwango cha 3 cha Moduli ya Rangi ya CSS, Kanuni za Masharti za CSS, na rasimu kadhaa za kufanya kazi. Alianza kufanya kazi kwenye Mozilla mwaka wa 1998, [4] na aliajiriwa na Mozilla mwaka wa 2003 ili kusaidia kukuza na kuendeleza injini ya utoaji wa Gecko, hatimaye kama Mhandisi Mashuhuri mwaka wa 2013. Alikuwa mwakilishi wa Mozilla kwenye Kikundi Uendeshaji cha WHATWG kuanzia 2017-2020. Amehudumu katika Kikundi cha Usanifu wa Kiufundi cha W3C (TAG) mfululizo tangu kuchaguliwa mwaka wa 2015 na kuchaguliwa tena baadaye, hivi majuzi zaidi mnamo 2020. Mnamo 2021 alijiunga na Google kufanya kazi kwenye Google Chrome.
Kuwandika
Baron ndiye mwandishi na mhariri wa viwango kadhaa vya wavuti vya W3C:
Baron pia alikuwa mkaguzi wa kiufundi wa kitabu "Transitions and Animations in CSS: Adding Motion with CSS".
Valerie Barr
Elimu
Barr alipata Shahada yake ya Sayansi katika somo la Hisabati Inayotumika kutoka Mount Holyoke mnamo mwaka 1977, Shahada yake ya Uzamili kutoka Chuo Kikuu cha New York mnamo mwaka 1979, na alipata PhD yake katika Sayansi ya Kompyuta mnamo mwaka 1996 kutoka Chuo Kikuu cha Rutgers.
Les Twins
thumb|Hawa ni Les Twins Laurent na Larry Nicolas Bourgeois (wanajulikana kama Les Twins; walizaliwa 6 Desemba 1988) wenye urefu wa futi 6'4" (sm 193) ni wachezaji wa densi wa Ufaransa. Mara nyingi hujulikana kwa majina yao ya utani, "Lil Beast" na "Ca Blaze" hutambuliwa kimataifa kwa talanta zao kwa mitindo mpya ya densi ya hip-hop, na mitindo mbali mbali ya kucheza. Ni ndugu mapacha sawa.
Maisha
Walizaliwa na kukulia huko Sarcelles, Ufaransa mnamo 2008 walionekana kwenye luninga maarufu ya Televisheni ya Unroyable.
Wakaibuka mashuhuri nchini Marekani baada ya video ya utumiaji wao kwenye mguu wa San Diego ya Ziara ya Dunia ya Dance ya 2010 ilienea kwenye YouTube, na maoni zaidi ya milioni 37 kutoka 5 Julai 2017.
Mnamo mwaka wa 2011, walishinda mgawanyiko wa mtindo mpya wa hip-hop wa shindano la kifahari la densi ya kimataifa ya mitaani Juste Debout.
Mwaka wa 2017, walishinda safu ya ushindani ya ukweli wa Amerika ya Dunia ya Dance, iliyotayarishwa kwa nguvu na Jennifer Lopez na kushinda tuzo kubwa ya dola milioni 1 za Marekani.
Klementina Anuarite
Maria Klementina Anuarite Nengapeta (Wamba, 29 Desemba 1939 – 1 Desemba 1964) alikuwa mtawa wa shirika la masista wa Familia Takatifu huko Bafwabaka, (leo katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo).
Aliuawa mwaka 1964 na Colonel Pierre Colombe, kiongozi mmojawapo wa waasi wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vilivyoitwa Simba revolt, kwa sababu alikataa kufanya naye ngono.
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 15 Agosti 1985.
Ni mwanamke wa kwanza wa Kibantu kupewa heshima hiyo.
Tao (usanifu)
thumb|Tao la kuchongoka. Tao ni sehemu ya jengo ambako kuna uwazi uliofunikwa juu kwa umbo la upinde.
Tao linaweza kuwa na umbo la sehemu ya duara au la kuchongoka.
Linatumika sana katika majengo ya dini, lakini asili yake ni tofauti, kwa sababu lilikuwepo tangu zamani sana, hata kabla ya ustaarabu wa Ugiriki wa Kale.
Mto Nyanama
ni mto wa mkoa wa Mwanza (Tanzania kaskazini magharibi) ambao maji yake yanaingia katika ziwa Viktoria na hatimaye yanaelekea Bahari ya Kati kupitia mto Naili.
Mto Nyambeho
ni mto wa mkoa wa Mwanza (Tanzania kaskazini magharibi) ambao maji yake yanaingia katika ziwa Viktoria na hatimaye yanaelekea Bahari ya Kati kupitia mto Naili.
989 KK
Makala hii inahusu mwaka 989 KK (kabla ya Kristo).
Tawi
Tawi (kwa Kiingereza: branch) ni sehemu ya mti isiyokuwemo katika shina lake.
Kulingana na aina ya mti, matawi yake yanaweza na umbo na ukubwa tofauti sana.
Kwa mfano wa miti, vitu vingine vinaweza kuwa na matawi, kwa mfano: mto (tawimto), kampuni (kampuni tanzu) n.k.
Phil Bernstein
Philip Alan Bernstein ni mwanasayansi wa kompyuta aliyebobea katika utafiti wa hifadhidata katika Kikundi cha Hifadhidata cha Utafiti wa Microsoft. Bernstein pia ni profesa mshirika katika Chuo Kikuu cha Washington na mwanachama wa kamati ya mara kwa mara au mwenyekiti wa mikutano kama vile VLDB na SIGMOD. Alishinda tuzo ya SIGMOD Edgar F. Codd Innovations mwaka wa 1994, na mwaka wa 2011 akiwa na Jayant Madhavan na Erhard Rahm Tuzo la Karatasi Bora la Miaka 10 la VLDB kwa karatasi yao ya VLDB 2001 "Generic Schema Matching with Cupid".
Bernstein alichaguliwa kuwa mwanachama wa Chuo cha Taifa cha Uhandisi kwa michango ya uwekaji wa shughuli na mifumo ya hifadhidata. Yeye pia ni Mshiriki aliyechaguliwa na Chama cha Mashine za Kompyuta. Yeye ni mshiriki wa katiba wa Chuo cha Sayansi cha Jimbo la Washington (2008) na alihudumu kwenye bodi yao ya wakurugenzi kutoka 2012 hadi 2018.
Mto Mugashana
unapatikana katika mkoa wa Ruyigi (mashariki mwa Burundi).
Maji yake huelekea Ziwa Nyanza, Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Safy Boutella
Wasifu
Mnamo 1981, nyuma kutoka Marekani, alitoa matamasha kadhaa ya chini ya ardhi nchini Algeria, akiendeleza muziki kulingana na midundo ya kiwanja na fusion ya sauti za Afrika Kaskazini, Mashariki, na Magharibi.. Mnamo 1986, akiwa na Cheb Khaled, alitoa albamu ya 'Kutché', ambayo alishirikiana na Martin Meissonnier na ambayo iliandika mipango.
Turuka
ni kasoko ya volkeno yenye kimo cha mita 1,328 juu ya usawa wa bahari.
Safy Boutella
Wasifu
Mnamo Julai 2007, alisherehekea miaka thelathini ya muziki: Orient, Khmous Alik, Kotidien... Tamasha la ZARBOT, lililopewa jina baada ya juu ya kuzunguka. Pamoja na wanamuziki zaidi ya arobaini jukwaani, ikiwa ni pamoja na kamba ishirini, wageni wakishuhudia ushirikiano wake kama mpangaji wa Cheb Khaled, Djamel Allam, Abdy, mwimbaji wa opera Fadela Chebab, na mwimbaji Selma Kouiret
Turuka
Volikano hiyo iko kwenye Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki, kaunti ya Isiolo, Kenya.
Safy Boutella
Wasifu
Tangu miaka ya 1980 ameandika zaidi ya alama 70 za filamu, akishirikiana katika sinema ya Algeria, Kifaransa, Kiingereza, na Italia.Alishirikiana na Rachid Bouchareb kwenye muziki wa filamu za Little Senegal, Poussières de vie, Cheb, na Merzak Allouache kwa Salut Cousin. Muziki wa filamu ya Christophe Ruggia 'The Gone of Chaâba' ni moja ya michango yake. Alikuwa mwigizaji mkuu katika Taïeb Louhichi's 'Layla, My Reason'.
Boutella ametunga na kufanya maonyesho ya grandiose (baadhi yake ni matunda ya kazi na Tuaregs): Rêve Bleu mwaka 1988, La Source mwaka 2001 mbele ya watazamaji 90,000 katika uwanja wa Olimpiki mjini Algiers.
Maisha ya kibinafsi
Safy Boutella ni baba wa mnenguaji na mwigizaji Sofia Boutella. Alicheza kwa Madonna wakati wa Ziara ya Confessions mnamo 2006 na Nata & Sweet Tour mnamo 2008, na kwa Michael Jackson mnamo 2009.Alikuwa katika filamu 'Kingsman: Secret Service (2015), 'Star Trek: Beyond (2016), na 'The Mummy'' (2017). Yeye pia ni baba wa mwigizaji Azad Boutella, ambaye alikuwa katika 'Informer' (2018), 'Herrens Vege (2018), 'The State (2017), na Young Blood (2016). Yeye ni mtoto wa Kanali Mohamed Rabah Boutella.
988 KK
Makala hii inahusu mwaka 988 KK (kabla ya Kristo).
Mto Nyangalala
ni mto wa mkoa wa Mwanza (Tanzania kaskazini magharibi) ambao maji yake yanaingia katika ziwa Viktoria na hatimaye yanaelekea Bahari ya Kati kupitia mto Naili.
WikiProject
Mradi wa Wiki
Mradi wa Wiki ni kikundi cha ushirika cha Wikimedia kwa wachangiaji walio na malengo ya pamoja. Mradi wa wiki umeenea ndani ya Wiki kubwa zaidi, Wikipedia, na ipo kwa viwango tofauti ndani ya miradi dada kama vile Wiktionary, Wikiquote, Wikidata, na Wikisource. Pia ipo katika lugha tofauti, na tafsiri ya makala ni aina ya ushirikiano wao. Wakati wa janga la UVIKO-19, taarifa ya CBS ilibainisha jukumu la wanawikipedia juu ya mradi wa  Wiki wa dawa katika kudumisha usahihi wa makala zinazohusiana na ugonjwa huo. mradi mwingine wa Wiki ambao unafuatiliwa ni Mradi wa Wiki wa wanasayansi, ambayo ulitajwa na Smithsonian kwa juhudi zake za kuongeza idadi ya wanasayansi wanawake ambao wasifu ulibainisha kuwa "ulisaidia kuongeza idadi ya wanasayansi wanawake kwenye Wikipedia kutoka 1,600 hadi zaidi ya 5,000"
Kazi za wanawake
Kazi za wanawake mara nyingi huchukuliwa kama ni kazi zinazowahusu wanawake pekee, na huhusishwa na kazi hizo kutokana na jinsia ya kike katika historia. Mara nyingi huchukuliwa kama kazi isiyolipwa ambayo mama au mke hufanya nyumbani na kwenye familia.
Kazi za wanawake kwa ujumla si za kulipwa au hulipwa kidogo ukifananisha na "kazi za wanaume" na haithaminiwi sana kama hizo. Kazi nyingi za wanawake hazijajumuishwa katika takwimu rasmi za kazi za nyumbani, na kusababisha kazi nyingi ambazo wanawake hufanya kwa kawaida zisionekane. Kwa mfano, katika sehemu kubwa ya karne ya 20, wanawake wanaofanya kazi katika shamba la familia, bila kujali ni kazi ngapi walizofanya, walihesabiwa katika sensa ya Marekani kama awana ajira, wakati wanaume wanaofanya kazi sawa au hata kidogo walihesabiwa kama wanaofanya kazi kama wakulima.
Huduma ya watoto
Neno "kazi za wanawake" unaweza kumaanisha daraka la kuwatunza watoto kama linavyofafanuliwa na asili kwa kuwa ni wanawake tu wanaoweza kufanya kazi hizo: ujauzito, kuzaa, na kunyonyesha. Inaweza pia kurejelea fani zinazohusisha kazi hizi: mkunga na nesi. "Kazi ya wanawake" inaweza pia kurejelea majukumu kama kulea watoto, haswa ndani ya nyumba: kubadilisha nepi na usafi unaohusiana, kuwazoeza kutumia choo, kuoga, kuvaa, kuwalisha, kuwachunguza, na kuwafundisha jinsi ya kujitunza.
Viwanda vinavyotawaliwa na wanawake
Kazi ya wanawake pia inaweza kurejelea fani zinazojumuisha malezi ya watoto kama vile mlezi, yaya, mfanyakazi wa kulelea watoto mchana pia nyadhifa za kitaaluma kama vile ualimu (hasa kufundisha watoto) na wauuguzi.
Aïssata Kane
Aïssata Touré Kane (18 Agosti 1938 – 10 Agosti 2019) alikuwa mwanasiasa wa Mauritania na mwanamke wa kwanza kuhudumu serikalini kama waziri.
Baada ya kuwa kiongozi wa vijana wa kike nchini Mauritania wa chama cha watu, alihudumu kwenye baraza la mawaziri chini ya rais Moktar Ould Daddah kutoka mwaka 1975 hadi 1978. Katika hicho ndicho serikali ilipinduliwa.
Oldoinyo Nyukie
ni kasoko ya volkeno yenye kimo cha mita 1,892 juu ya usawa wa bahari.
Volikano hiyo iko kwenye Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki, kaunti ya Kajiado, Kenya.
Ususu
ni kasoko ya volkeno yenye kimo cha mita 1,529 juu ya usawa wa bahari.
Volikano hiyo iko kwenye Bonde la Ufa la Afrika ya Mashariki, kaunti ya Kajiado, Kenya.
Tamko la Maputo
Tamko la Maputo (kwa Kiingereza: Protocol to the African Charter on Human and Peoples' Rights on the Rights of Women in Africa) ni azimio la kimatiafa la haki za binadamu lililoanzishwa na Umoja wa Afrika mnamo mwaka 2005 kwa malengo ya kulinda haki za wanawake inayojumuisha haki za kushiriki katika siasa na kazi za kijamii, haki ya uzazi, lakini pia, tamko hili lilipiga mila na desturi za ukeketaji.
Tamko la Maputo lilizinduliwa na kuanzishwa katika mji wa Maputo uliopo nchini Msumbiji.
Hata hivyo tamko hilo lililaumiwa kwa kuruhusu utoaji mimba kutokana na mashinikizo ya nchi za nje zisizojali maadili ya Kiafrika.
Trigonometria
Trigonometria (kutoka Kigiriki trigonon = pembetatu na metron = kipimo, upimaji) ni sehemu ya jiometria, hivyo ni tawi la hisabati.
Inatazama habari za pembetatu na uhusiano kati ya pande na pembe. Uhusiano kati ya urefu wa pande na ukubwa wa pembe hufuata kanuni fulani na kwa kujua kanuni hizo inawezekana kukadiria umbali wa kitu au ukubwa la eneo kwa kujua habari chache tu.
Elimu hiyo ilitokea wakati wa utamaduni wa Ugiriki ya Kale wakati wataalamu walifanya utafiti wa nyota na kukadiria umbali wa nyota na dunia. Walitambua kanuni za trigonometria kwa mfano wa pembetatu mraba. Ilhali kila pembetatu inaweza kugawiwa kwa pembetatu mraba mbili, elimu hiyo inatosha kujibu maswali mengi.
Kwa kawaida trigonometria inatazama maumbo bapa lakini kuna pia trigonometria ya tufe, yaani kuangalia pembetatu zilizopo usoni wa tufe au mpira.
Mto Muhomero
unapatikana katika mkoa wa Ruyigi (mashariki mwa Burundi).
Maji yake huelekea Ziwa Nyanza, Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Trigonometria
Misingi
Jumla ya pembe 3 za pembetatu daima ni nyuzi 180°. Kwa hiyo kama pembe moja ni pembemraba (=90°) zile mbili nyingine ni pembe kali ambazo kwa jumla zina pia nyuzi 90 maana ni vikamilisho pembemraba.
Kwa hiyo kama pembe moja ya pembetatu ina nyuzi 90° na moja nyingine kati ya pembe tatu inajulikana basi hata ukubwa wa pembe ya tatu si siri tena.
Mara viwango vya pembe vinapojulikana tunaweza pia kujua uhusiano wa urefu baina ya pande. Kwa hiyo kama urefu wa upande mmoja unajulikana inawezekana kutaja urefu wa pande nyingine pia.
Majina yafuatayo hutumiwa katika trigonometria kwenye pembetatu mraba:
Fomula husisho za trigonometria
Kuna fomula husisho (ing. functions) tatu kwa pembetatu mraba katika trigonometria. Pamoja na husisho kinyume (ing. "reciprocals") kuna sita kwa jumla.
Kosini (ing. cosine, cosinus, kifupi cos) - Kosine ya pembe ni sawa na
Tanjenti (ing. tangent, kifupi tan) - Tanjenti ya pembe ni sawa na
Husisho kinyume za husisho hizi ni:
Kosekanti (ing. cosecant, kifupi csc) - Kosekanti ya pembe ni sawa na
Sekanti (ing. secant, kifupi sec) - Sekanti ya pembe ni sawa na
Kotangenti (ing. cotangent, kifupi cot) - Kotangenti ya pembe ni sawa na
Mfungo wa Krismasi
Mfungo wa Krismasi ni siku za toba zinazozingatiwa na Kanisa la Mashariki katika kuandaa sherehe ya Krismasi.
Unafanana na Majilio katika Kanisa la Magharibi, isipokuwa unachukua siku 40 na kukazia utukufu wa umwilisho wa Mwana wa Mungu.
Mfungo unaanzia tarehe 15 Novemba na kuendelea hadi tarehe 24 Desemba.
Afro
Afro ni mtindo wa nywele ulioundwa kwa kuchana na ukuaji wa asili wa nywele zilizo na maandishi, au ulioundwa mahsusi na bidhaa za kemikali na watu walio na nywele asili au moja kwa moja. Hairstyle inaweza kuunda kwa kuchana nywele mbali na ngozi, kutawanya muundo wa curl tofauti, na kutengeneza nywele kuwa sura iliyo na mviringo, mengi kama mpira wa wingu.
Kwa watu walio na nywele nzito au moja kwa moja, mtindo wa nywele umeundwa kwa msaada wa mafuta ya kudumu ya kubadilisha muundo wa nywele na/au vinywaji vingine vinavyoimarisha kushikilia nywele kwa muda. Hasa maarufu katika jamii ya Kiafrika ya Amerika ya mwishoni mwa miaka ya 1960 na mapema miaka ya 1970, mtindo huu mara nyingi huundwa na kudumishwa kwa msaada wa chanuo iliyo na meno ya chanuo inayojulikana kama chaguo la Afro.
Historia
Miaka ya 1860, fasheni sawa na hii afro ilionyeshwa katika vivutio vya maonyesho humo Marekani na PT Barnum na wengine. Hawa wanawake walikuwa wanadaiwa kuwa watu wanaotoka Kaukazi kanda ya Kaskazini, na walikuwa wakiuzwa kwa watazamaji weupe.
Mtunzi
Mtunzi (kutoka kitenzi "kutunga"; kwa Kiingereza: composer, kutoka Kilatini compōnō, yaani "naweka pamoja") ni hasa mwanamuziki ambaye amebuni wimbo au muziki wa aina yoyote. Mara nyingi mtunzi ni pia mwimbaji au mpiga ala bora.
Katika Kiswahili jina hilohilo linaweza pia kutumika kwa mtu aliyeandika kitabu au shairi, lakini pia msanii wa aina nyingine aliyebuni kitu kipya.
Julia Alvarez
Julia Alvarez (amezaliwa Machi 27, 1950) ni mshairi, mwandishi wa riwaya na wa insha wa Marekani.
Visensya Gerosa
Visensya Gerosa, kwa Kiitalia Vincenza Gerosa, (29 Oktoba 1784 – 20 Juni 1847) alikuwa mwanamke wa Italia kaskazini ambaye, pamoja na Bartolomea Capitanio, alianzisha shirika la Masista wa Upendo wa Lovere, ambao kwa kawaida wanaitwa Masista wa mtoto Maria.
Julia Alvarez
Alipata umaarufu na riwaya za How the García Girls Lost Their Accents (1991), In the Time of the Butterflies (1994), na Yo! (1997). Machapisho yake kama mshairi ni pamoja na Homecoming (1984) na The Woman I Kept to Myself (2004), na kama mwandishi wa insha the autobiographical compilation Something to Declare (1998). Wakosoaji wengi wa fasihi wanamwona kuwa mmoja wa waandishi muhimu zaidi wa Latina na amepata mafanikio makubwa na ya kibiashara kwa kiwango cha kimataifa.
Visensya Gerosa
Maisha
Visensya alizaliwa katika kijiji hicho cha Lovere, mkoani Lombardia, katika familia tajiri. Jina lake la awali lilikuwa Caterina.
Julia Alvarez
Julia Alvarez pia ameandika vitabu kadhaa kwa wasomaji wadogo. Kitabu chake cha kwanza cha picha kwa watoto kilikuwa "The Secret Footprints" kilichochapishwa mwaka 2002. Alvarez ameendelea kuandika vitabu vingine kadhaa kwa wasomaji wachanga, pamoja na safu ya "Tía Lola".
Visensya Gerosa
Maisha
Alikutana na Bartolomea alipokuwa na umri wa miaka 40 years, wakaungana kupambana na ujinga na ufukara wa watu wa eneo lao.
Baada ya Bartolomea kufariki, Visensya aliendeleza shirika lao kwa miaka mingi akafariki mwaka 1847 hukohuko Lovere.
Julia Alvarez
Mbali na taaluma yake ya uandishi yenye mafanikio, Alvarez ni mwandishi wa sasa katika Chuo cha Middlebury.
Maisha ya awali na elimu
Julia Alvarez alizaliwa mnamo 1950 katika Jiji la New York. Alipokuwa na miezi mitatu, familia yake ilihamia Jamhuri ya Dominika, ambako waliishi kwa miaka kumi iliyofuata. Alikulia na familia yake ya karibu katika faraja ya kutosha kufurahiya huduma za wajakazi. Mkosoaji Silvio Sirias anaamini kwamba Wadominikani wanathamini talanta kwa kuelezea hadithi; Alvarez aliendeleza talanta hii mapema na "mara nyingi aliitwa kuwakaribisha wageni". Mnamo 1960, familia ililazimika kukimbilia Marekani baada ya baba yake kushiriki njama iliyoshindwa ya kumpindua dikteta wa jeshi wa kisiwa hicho, Rafael Trujillo, mazingira ambayo baadaye yangepitiwa tena katika maandishi yake: riwaya yake How the García Girls Lost Their Accents, kwa mfano, inaonyesha familia ambayo inalazimika kuondoka Jamhuri ya Dominika katika mazingira kama hayo, na katika shairi lake, "Exile", anaelezea "usiku tuliokimbia nchi" na kuiita uzoefu huo " hasara kubwa zaidi kuliko nilivyoelewa ".
Visensya Gerosa
Maisha
Wote wawili walitangazwa wenye heri na Papa Pius XI tarehe 30 Mei 1926, halafu watakatifu na Papa Pius XII tarehe 18 Mei 1950.
Julia Alvarez
Maisha ya awali na elimu
Mpito wa Alvarez kutoka Jamuhuri ya Dominika kwenda Marekani ulikuwa mgumu; Sirias anasema kwamba "alipoteza karibu kila kitu: nchi, lugha, uhusiano wa kifamilia, njia ya ufahamu, na uchangamfu". Alipata kutengwa, kutamani nyumbani, na ubaguzi katika mazingira yake mapya. Katika JHow the Garcia Girls Lost Their Accents, mhusika anasisitiza kuwa kujaribu kuongeza "fahamu [katika Jamhuri ya Dominika] ... ingekuwa kama kujaribu dari za kanisa kuu kwenye handaki".
Kama mmoja wa wanafunzi wachache wa Amerika Kusini katika shule yake ya Katoliki, Alvarez alikabiliwa na ubaguzi kwa sababu ya urithi wake. Hii ilimfanya ageukie ndani na kupelekea kupendezwa na fasihi, ambayo aliiita "nchi inayosafirika". Alitiwa moyo na walimu wake wengi kufuata uandishi, na tangu umri mdogo, alikuwa na hakika kwamba hii ndio anachotaka kufanya na maisha yake. Katika umri wa miaka 13, wazazi wake walimpeleka Abbot Academy, shule ya bweni, kwa sababu shule za mitaa hazikuhesabiwa kuwa za kutosha. Kama matokeo, uhusiano wake na wazazi wake ulipata shida, na ulizidi kuwa mbaya wakati kila msimu wa joto aliporudi Jamuhuri ya Dominika "kuimarisha vitambulisho vyao sio tu kama Wadominiki bali pia kama msichana mzuri". Mabadilishano haya ya hapa na pale kati ya nchi yalifahamisha uelewa wake wa kitamaduni, msingi wa kazi zake nyingi.
Baada ya kuhitimu kutoka Chuo cha Abbot mnamo 1967, alihudhuria Chuo cha Connecticut kutoka 1967 hadi 1969 (ambapo alishinda Tuzo ya Mashairi ya Benjamin T. Marshall) na kisha kuhamishiwa Chuo cha Middlebury, ambapo alipata shahada yake ya Shahada ya Sanaa, summa cum laude na Phi Beta Kappa (1971). Kisha alipokea shahada ya uzamili kutoka Chuo Kikuu cha Syracuse (1975).
Kazi
Baada ya kupata shahada ya uzamili mnamo 1975, Alvarez alishika nafasi kama mwandishi wa ndani wa Tume ya Sanaa ya Kentucky. Alisafiri katika jimbo lote akitembelea shule za msingi, shule za upili, vyuo vikuu na jamii, akifanya mafunzo ya uandishi na kutoa usomaji. Anaelezea miaka hii ilimpa ufahamu wa kina wa Marekani na kumsaidia kutambua mapenzi yake ya kufundisha. Baada ya kazi yake huko Kentucky, aliendeleza bidii yake ya masomo hadi California, Delaware, North Carolina, Massachusetts, Washington D.C, na Illinois.
Alvarez alikuwa Profesa Msaidizi wa Kutembelea wa Kiingereza wa Chuo Kikuu cha Vermont, huko Burlington, VT kwa uteuzi wa miaka miwili katika uandishi bunifu, 1981-83. Alifundisha semina za hadithi za kufikilika na mashairi, utangulizi na wa hali ya juu (kwa wanafunzi wa darasa la juu na wanafunzi waliohitimu) na pia kozi ya kufikilika (muundo wa mihadhara, wanafunzi 45).
Mbali na kuandika, Alvarez anashikilia nafasi ya mwandishi katika Chuo cha Middlebury, ambapo anafundisha uandishi wa ubunifu kwa muda mfupi. Alvarez kwa sasa anaishi katika Bonde la Champlain huko Vermont. Ametumikia kama mjumbe, mshauri, na mhariri, kama hakimu wa tuzo za fasihi kama PEN / Newman's Own First Amendment Award na Tuzo la Casa de las Américas, na pia anatoa usomaji na mihadhara kote nchini. Yeye na mwenzi wake, Bill Eichner, mtaalam wa macho, waliunda Alta Gracia, shamba lenye lengo la kuelimisha kuhusu matunzo ya mazingira ulimwenguni kote. Alvarez na mumewe walinunua shamba hilo mnamo 1996 kwa nia ya kukuza kilimo cha kahawa chenye ushirika na huru katika Jamhuri ya Dominika. Alvarez ni sehemu ya Mpaka wa Taa, kikundi cha wanaharakati kinachohimiza uhusiano mzuri kati ya Haiti na Jamhuri ya Dominika.
Edmundi Campion
Edmundi Campion, S.J. (London, 24 Januari, 1540 – Tyburn, 1 Desemba 1581) alikuwa padri Mjesuiti kutoka Uingereza.
Julia Alvarez
Kazi ya fasihi
Miongoni mwa kazi zake za kwanza zilizochapishwa kulikuwa na makusanyo ya mashairi; Homecoming, iliyochapishwa mnamo 1984, ilipanuliwa na kuchapishwa tena mnamo 1996. Mashairi ilikuwa aina ya kwanza ya uandishi wa ubunifu wa Alvarez na anaelezea kuwa mapenzi yake kwa mashairi yanahusiana na ukweli kwamba "shairi ni la karibu sana, la moyo kwa moyo". Mashairi yake husherehekea maumbile na mila ya kina ya maisha ya kila siku, pamoja na kazi za nyumbani. Mashairi yake yanaonyesha hadithi za maisha ya familia na mara nyingi huambiwa kutoka kwa mtazamo wa wanawake. Anahoji upendeleo wa mfumo dume na anachunguza maswala ya uhamisho, uhamasishaji, utambulisho, na mapambano ya tabaka la chini kwa njia ya kuzingatia. Alipata msukumo wa kazi yake kutoka kwa uchoraji mdogo kutoka 1894 na Pierre Bonnard aliyeitwa The Circus Rider. Mashairi yake, mkosoaji Elizabeth Coonrod Martínez anapendekeza, kutoa sauti kwa mapambano ya wahamiaji.
Edmundi Campion
Baada ya kupewa upadrisho huko Praha, Ucheki, alijiunga na Wajesuiti na mwaka 1580 alitumwa kwao.
Julia Alvarez
Kazi ya fasihi
Riwaya ya kwanza ya Alvarez "How the García Girls Lost Their Accents", ilichapishwa mnamo 1991, na hivi karibuni ikasifiwa sana. Ni riwaya kuu ya kwanza iliyoandikwa kwa Kiingereza na mwandishi wa Jamuhuri ya Dominika. Riwaya ya kibinafsi, kitabu kinaelezea mada za kuchanganywa kwa kitamaduni na mapambano ya Jamuhuri ya Dominikani baada ya ukoloni. Alvarez anaangazia ujumuishaji wa wahamiaji wa Latina katika tawala za Marekani na anaonyesha kuwa kitambulisho kinaweza kuathiriwa sana na tofauti za kijinsia, kikabila, na kitabaka. Yeye hutumia uzoefu wake mwenyewe kuonyesha utofauti wa kina wa kitamaduni kati ya Karibiani na Marekani. Vitu hivyo vilikuwa vya kibinafsi katika riwaya hiyo, hivi kwamba kwa miezi kadhaa baada ya kuchapishwa, mama yake alikataa kuzungumza naye; dada zake pia hawakufurahishwa na kitabu hicho. Kitabu hicho kimeuza zaidi ya nakala 250,000, na kilitajwa kama Kitabu mashuhuri cha Jumuiya ya Maktaba ya Marekani.
ikitolewa mnamo 1994, riwaya yake ya pili, In the Time of the Butterflies, ina msingi wa kihistoria na inaelezea juu ya kifo cha akina dada wa Mirabal wakati wa udikteta wa Trujillo katika Jamuhuri ya Dominikani. Mnamo 1960 miili yao ilipatikana chini ya mwamba kwenye pwani ya kaskazini ya kisiwa hicho, na inasemekana walikuwa sehemu ya harakati ya mapinduzi ya kupindua utawala dhalimu wa nchi hiyo wakati huo. Takwimu hizi za hadithi zinajulikana kama Las Mariposas, au Butterflies. Hadithi hii inaonyesha wanawake kama wahusika hodari ambao wana uwezo wa kubadilisha historia, kuonyesha ushirika wa Alvarez kwa wahusika wakuu wa kike na harakati za kupinga ukoloni. Kama Alvarez anaelezea, "Natumai kuwa kupitia hadithi hii ya kufikilika nitaleta marafiki wa hawa dada maarufu kwa wasomaji wanaozungumza Kiingereza. Novemba 25, siku ya mauaji yao inazingatiwa katika nchi nyingi za Amerika ya Kusini kama Siku ya Kimataifa ya Kupambana na Ukatili kwa Wanawake na dada hawa, ambao walipigana na dhalimu mmoja, na wamewahi kuwa mfano kwa wanawake wanaopambana na dhuluma za kila aina.
987 KK
Makala hii inahusu mwaka 987 KK (kabla ya Kristo).
Julia Alvarez
Kazi ya fasihi
Mnamo 1997, Alvarez alichapisha Yo !, mfululizo wa How the García Girls Lost Their Accents, ambayo inazingatia tu tabia ya Yolanda. Akiakisi kutoka kwa uzoefu wake mwenyewe, Alvarez anaonyesha mafanikio ya mwandishi anayetumia familia yake kama msukumo wa kazi yake. Yo! inaweza kuzingatiwa misukumo ya Alvarez na kukosoa mafanikio yake mwenyewe ya fasihi. Maoni ya Alvarez juu ya mseto wa utamaduni mara nyingi huwasilishwa kupitia utumiaji wa malapropisms ya Uhispania-Kiingereza, au Spanglish; misemo kama hii ni maarufu sana katika How the García Girls Lost Their Accents. Alvarez anafafanua lugha ya mhusika wa Laura kama "mishmash ya nahau na maneno mchanganyiko".
Edmundi Campion
Alitangazwa mwenye heri na Papa Pius XI mwaka 1929 na mtakatifu na Papa Paulo VI mwaka 1976.
Jumanne Rajabu Mtambalike
Jumanne Rajabu Mtambalike (aliyezaliwa tar.) ni Mtanzania mwenye asili kutokea mkoa wa Morogoro, Tanzania lakini alikulia katika wilaya ya Ilala jijini Dar es Salaam.
Julia Alvarez
Kazi ya fasihi
Mnamo 2001, Julia Alvarez alichapisha kitabu chake cha kwanza cha picha cha watoto, "The Secret Footprints". Kitabu hiki kiliandikwa na Alvarez, na kuonyeshwa na Fabian Negrin. Kitabu kilikuwa juu ya Ciguapas, ambayo ni sehemu ya hadithi ya Jamuhuri ya Dominica. Ciguapas ni watu wa kutunga ambao wana ngozi nyeusi, macho meusi, na nywele ndefu, zenye kung'aa ambazo hutiririka urefu wa miili yao. Wana miguu ya nyuma, ili wakati wanapotembea nyayo zao zielekeze nyuma. Mhusika mkuu anaitwa Guapa, na anaelezewa kuwa jasiri, na anavutiwa na wanadamu hadi inatishia usiri wa Ciguapas. Kitabu kina mada kama jamii, udadisi, tofauti, majukumu ya kijinsia, na ngano.
Edmundi Campion
Sikukuu yake huadhimishwa na Wakatoliki tarehe 1 Desemba.
Jumanne Rajabu Mtambalike
Familia
Jumanne ni mtoto wa nne kati ya watoto sita waliozaliwa katika familia yao. Jumanne aliishi katika utoto wake sana huko Grezani Magharibi, Kariakoo.
986 KK
Makala hii inahusu mwaka 986 KK (kabla ya Kristo).
Jumanne Rajabu Mtambalike
Elimu
Jumanne alihitimu shahada ya Computer Science and Electronics kutoka Chuo Kikuu cha Bangalore nchini India.
Kazi
Mara baada ya kumaliza chuo kikuu, Jumanne alirudi nchini Tanzania. Alipofika nchini alienda Dodoma pamoja na rafiki yake wa karibu sana kuanzisha kampuni inayohusiana na masuala ya teknolojia. Kampuni hii iliweza kufanya kazi kwa muda wa mieze 18 kabla ya kufungiwa na Bodi ya Mapato, TRA.