cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kassim Mapili
Umauti na usia wake juu ya mazishi yake
Bahati mbaya baada ya kufikwa na mauti ilifikia mpaka Alhamisi jioni, ndipo maiti yake ilipogundulika na taratibu za mazishi zilipoanza kufanyika. Bahati mbaya tayari mwili ulishanza kuharibika hivyo haikuwezekana kutimiza nia ya marehemu ya kuagwa Mnazi Mmoja.
Mto Mwili
ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Rufiji.
Fransisko wa Mt. Mikaeli
Fransisko wa Mt. Mikaeli alikuwa bradha wa shirika la Ndugu Wadogo Pekupeku kutoka Hispania na mmisionari aliyefia dini Japani (+1597).
Dhuluma dhidi ya Wakatoliki zilipozidi, yeye na wenzake 25 (mapadri na watawa 8 na walei 17 ) walikamatwa, walitukanwa na kuteswa vikali, na hatimaye wakasulubiwa huko Nagasaki tarehe 5 Februari mwaka 1597, huku wakifurahia neema ya kuuawa namna ileile ya Yesu.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake na ya wafiadini wenzake huadhimishwa kila mwaka tarehe 6 Februari.
Yohane Chen Xianheng
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mtakatifu pamoja na wengine 119 tarehe 1 Oktoba 2000.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 9 Julai, lakini ya kwake mwenyewe tarehe ya kifodini chake.
Mto Muugi
unapatikana katika kaunti ya Meru, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Tana, ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika bahari ya Hindi.
Neverland Ranch
thumbnail|right|280px|Picha ya Mji wa Neverland Ranch
Neverland Ranch ni eneo la jimbo la California nchini Marekani.
Umaarufu wake hasa ni kama mahali pa kufariki kwa Michael Jackson (1958-).
Boma
thumb|Boma huko [[Katanga kwenye karne ya 19]] thumb|Old Boma Building, [[Blantyre ]] thumb|Boma la Wajerumani pale [[Saadani, mnamo 1912]] Boma ni sehemu au hasa jengo lililoviringishwa kwa vizuizi ili watu wasipite kirahisi kwa shabaha ya kujitetea dhidi ya maadui. Maana ya neno hili linaweza kuwa karibu na "ngome" lakini linaweza kutaja pia sehemu yoyote iliyoimarishwa kwa mfano "boma la ng´ombe" kama sehemu iliyoviringishwa kwa miiba kwa kutunza mifugo wakati wa usiku.
Historia
Krapf (1882) alitoa ufafanuzi "Boma, a palisade or stockade serving as a kind of fortification to towns and villages. The boma may consist of stones or of poles, or of an impenetrable thicket of thorns.".
Wakati wa ukoloni wa Wajerumani walieneza utawala wao kwa kujenga nyumba imara zilizofaa kwa kujitetea yaani maboma. Kutokana na vyanzo hivi "boma" liliendelea kutaja makao ya maafisa wa kiutawala na kwa maana hiyo hadi leo hata majengo ya wakuu wa wilaya mara nyingi huitwa "boma". Kwa njia hii "boma" au "bomani" imekuwa sehemu ya majina ya maeneo na kata mbalimbali katika Tanzania.
Kuna pia matumizi ya neno "boma" inayoweza kufanana na "kaya" kwa maana ya makazi ya familia. Katika vitabu vya watalii nyumba za Wamasai wakati mwingine huitwa pia "boma" lakini hii si lugha ya wenyewe.
Huko Kenya Ngome ya Yesu hutwa pia "Boma la Yesu".
Agnes Pareyio
Agnes Pareyio (alizaliwa Juni 24, 1956 ) ni mwanaharakati wa haki za wanawake wa Kimaasai, mwanasiasa, mwanzilishi na mkurugenzi wa kituo cha uokoaji wa wanawake cha (Tasaru Ntomonok Rescue Center for Girls), shirika ambalo linafanya kampeni dhidi ya ukeketaji nchini Kenya.
Maisha
Pareyio ni binti wa aliyekuwa mkuu wa kijiji. Baada ya kufanyiwa ukeketaji kinyume na matakwa yake akiwa na umri wa miaka 14, aliapa kupambana na kuzuia kuzuia ukeketaji (FGM) kwa wasichana wengine. .
Kiprasuni
Kiprasuni ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Afghanistan inayozungumzwa na Waprasuni. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiprasuni imehesabiwa kuwa watu 800. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiprasuni iko katika kundi la Kiaryan.
Salim Dada
Salim Dada (سليم دادة, aliyezaliwa 7 Mei 1975) ni Algeria mtunzi, mwanamuziki.
Wasifu
Dada alizaliwa Laghouat.
Salim Dada alijifunza kucheza gitaa la classical na oud, contrabass, mandole, kwitra na percussion. Pia alisoma maelewano, nadharia ya muziki ya Magharibi na Mashariki, na akawasilisha kazi kadhaa za solo ya gitaa na ensembles ndogo. Kati ya 2002 na 2005 alitayarisha mzunguko wa muziki uandishi (maelewano, kupingana na uchanganuzi) katika shule ya polifonia za kujifunza masafa akiwa na mtunzi Jean-Luc Kuczynski huko Ufaransa, ana Taasisi ​​National Supérieur de la Musique huko Algiers katika darasa la mwanataaluma Golnara Bouyagoub. Pia alisomea udaktari na kupata shahada ya matibabu kutoka Kitivo cha Tiba huko Algiers 2005.
Paco Sery
alt= Picha ya Paco Sery mnamo 2002 iliyopigwa na Julie|thumb|Picha ya paco sery mnamo 2002 iliyopigwa na julie Paco Sery (alizaliwa mnamo 1 mei 1956, Côte d'Ivoire) ni mwanamuziki wa dunia na mpiga ngoma wa jazz fusion. Aliimba na Joe Zawinul na Eddy Louiss. Pia ana Bendi yake mwenyewe ambayo alitoa albamu yake ya kwanza ya solo ya Voyages, mnamo mwaka 2000.
Olaf Scholz
Olaf Scholz (amezaliwa Osnabrück, 14 Juni 1958) ni mwanasiasa wa Ujerumani aliyechaguliwa Chansela wa Ujerumani tarehe 8 Desemba 2021.
Scholz ni mwanachama wa Chama cha Kijamaa-Kidemokrasia cha Ujerumani (SPD) akiongoza serikali ya ushirikiano na Chama cha Kijani na chama cha Liberali FDP.
Kabla ya kuchaguliwa kuwa chansela alikuwa makamu wa Angela Merkel na waziri wa fedha katika serikali ya ushirikiano wa CDU na SPD kuanzia 2018 hadi 2021.
2011 hadi 2018 alikuwa waziri mkuu wa jimbo la Hamburg.
Mto Namkithie
unapatikana katika kaunti ya Meru, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Tana, ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika bahari ya Hindi.
Miaka ya 830 KK
Makala hii inahusu muongo ya miaka 839 - 830 KK.
Kigulay
Kigulay ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wagulay. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kigulay imehesabiwa kuwa watu 163,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigulay iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.
Gonzalo Garcia
Gonzalo Garcia (1556 - 1597) alikuwa bradha wa shirika la Ndugu Wadogo Pekupeku kutoka India na mmisionari aliyefia dini Japani.
Dhuluma dhidi ya Wakatoliki zilipozidi, yeye na wenzake 25 (mapadri na watawa 8 na walei 17 ) walikamatwa, walitukanwa na kuteswa vikali, na hatimaye wakasulubiwa huko Nagasaki tarehe 5 Februari mwaka 1597, huku wakifurahia neema ya kuuawa namna ileile ya Yesu.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini. Ni wa kwanza kutangazwa kati ya wazaliwa wa India.
Sikukuu yake na ya wafiadini wenzake huadhimishwa kila mwaka tarehe 6 Februari.
Voyager 1
Voyager 1 ni chombo cha angani kilichorushwa mwaka 1977 na shirika la NASA nchini Marekani kwa kusudi la kupeleleza anga-nje katika mfumo wa Jua letu hadi anga-nje kati ya nyota. Inaendelea kufanya kazi na kutuma data inayokusanya kwa kutumia vyombo vya upimaji ndani yake.
Chomboanga cha mbali kutoka Dunia
Voyager 1 ni chombo cha kutengenezwa na binadamu kilichofikia umbali mkubwa na Dunia yaani 145 vizio astronomia vinavyolingana na kilomita bilioni 21.6; nuru ya Jua inahitaji zadi ya masaa 20 kufikia Voyager 1 (hali ya Mei 2019).
Mwaka 2012 ilitembea nje ya mzingo wa Pluto katika kanda ya heliosferi penye mata ya mwisho inayoshikwa na graviti ya Jua ikiandaa kuondoka katika mfumo wa Jua letu kabisa na kuingia anga-nje kati ya nyota.
Kupita mipaka ya mfumo wa Jua
Voyager 1 imeshapita katika Ukanda wa Kuiper ikieleka sasa kwenda wingu la Oort. Imeshapita eneo la heliosferi.
Voyager 1 inaendelea huko gizani na mwezi wa Mei 2019 ilifikia umbali wa km bilioni 21.6 au vizio astronomia (umbali kati ya Jua na Dunia) 145. Bado inatuma data kuhusu uga sumaku ya Jua. Watafiti kutoka Ugiriki (Dialynas Kostas na wengine) walitumia data zake pamoja na Voyager 2 na Cassini kusema kumbe heliosferi ina umbo la tufe bila mkia mkubwa jinsi iliyoaminiwa awali.
Samsoni wa Dol
Samsoni wa Dol (Wales Kusini, 485 hivi - Dol-de-Bretagne, Neustria, leo nchini Ufaransa, 565 hivi) alikuwa mmonaki nchini kwake, halafu askofu mmisionari wa Dol huko Bretagne.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Miaka ya 820 KK
Makala hii inahusu muongo ya miaka 829 - 820 KK.
Samsoni wa Dol
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 28 Julai.
Antonina wa Nisea
thumb|[[Picha takatifu ya Mt. Antonina.]] Antonina wa Nisea (Nisea, Bitinia, leo nchini Uturuki, karne ya 3 - Nisea, 303 hivi) alikuwa mwanamke Mkristo ambaye kwa ajili ya imani yake hiyo alifungwa miaka miwili, aliteswa kikatili na kuning'inizwa siku tatu na hatimaye alichomwa moto kwa amri ya gavana Prisiliani wakati wa dhuluma ya kaisari Diokletian.
Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Kikiwai-Kaskazini-Mashariki
Kikiwai-Kaskazini-Mashariki ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakiwai. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kikiwai-Kaskazini-Mashariki imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikiwai-Kaskazini-Mashariki iko katika kundi la Kikiwaian.
Antonina wa Nisea
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Mei.
Kisanglechi
Kisanglechi ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Afghanistan inayozungumzwa na Wasanglechi. Mwaka wa 2009 idadi ya wasemaji wa Kisanglechi imehesabiwa kuwa watu 2200. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kisanglechi iko katika kundi la Kiajemi.
Filipo wa Yesu
Filipo wa Yesu (1572 - 1597) alikuwa bradha wa shirika la Ndugu Wadogo Pekupeku kutoka Meksiko na mmisionari aliyefia dini Japani.
Dhuluma dhidi ya Wakatoliki zilipozidi, yeye na wenzake 25 (mapadri na watawa 8 na walei 17 ) walikamatwa, walitukanwa na kuteswa vikali, na hatimaye wakasulubiwa huko Nagasaki tarehe 5 Februari mwaka 1597, huku wakifurahia neema ya kuuawa namna ileile ya Yesu.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake na ya wafiadini wenzake huadhimishwa kila mwaka tarehe 6 Februari.
Hakuna Starehe Tena
No Longer at Ease ni riwaya ya mwaka wa 1960 iliyoandikwa na mwandishi wa Nigeria Chinua Achebe.
Ni hadithi ya mtu Muigbo (pia huandikwa Muibo), Obi Okonkwo, ambaye anatoka kijijini mwake kutafuta elimu ya Uingereza na ajira katika utumishi wa kikoloni wa Nigeria, lakini anapambana kubadili hadi maisha ya Ulaya na kuishia kuchukua hongo. Kitabu hiki ni mwema kwa Things Fall Apart, cha Chinua Achebe ambacho kinahusu mapambano ya babu yake Obi Okonkwo dhidi ya mabadiliko yaliyoletwa na Waingereza.
Kichwa cha riwaya hii
Kichwa cha kitabu hiki kinatokana na mistari ya mwisho ya shairi lake TS Eliot, The journey of the Magi(= "safari ya mamajusi"):
We returned to our places, these Kingdoms,(Tulirudi kwenye maeneo yetu, hizi falme, But no longer at ease here, in the old dispensation,(Lakini hakuna starehe tena, katika mapumziko ya uzeeni, With an alien people clutching their gods.(Kukiwa na watu wageni walionata na miungu yao). I should be glad of another death.(lazima nitafurahi nikifa.)
Muhtasari wa Vitimbi
Riwaya inaanza na kesi ya Obi Okonkwo akistakiwa na madai ya kupokea hongo. Halafu inaturudisha nyuma hadi wakati kabla yake kuelekea Uingereza na inaendelea kuelezea vile Obi alijipata kotini.
Wanachama wa Shirikisho la Maendeleo ya Umuofia (UPU), kundi la wanaume Waigbo waliokuwa wametoka vijijini mwao na kuenda kuishi katika miji mikuu ya Nigeria, wamefanya mkusanyiko wa kumtuma Obi Uingereza kusoma sheria, kwa matumaini kwamba angerudi kuwasaidia watu wake kukabili jamii ya ukoloni ya Uingereza. Lakini Obi anapofika huko, anageuza hadi somo la Kiingereza.
Obi anarudi Nigeria baada ya miaka minne ya masomo na anaishi mjini Lagos na rafiki yake Joseph. Anapata kazi katika Bodi ya Udhamini na mara moja anapewa hongo na mtu ambaye anajaribu kupata udhamini wa dada yake mdogo. Wakati Obi anakataa kwa hasira kuchukua hongo, msichana mwenyewe anamtembelea ambaye anaashiria kutaka kumhonga kwa ngono ili apate udhamini, ahadi ambayo Obi anakataa.
Wakati huu wote, Obi anajipata katika matatizo ya kifedha, moja kwa sababu ya kutokua na mipango, pili kwa sababu ya haja ya kulipa mkopo wake kwa UPU na kuwalipia watoto wao elimu na tatu kwa sababu ya gharama utoaji mimba usio halali.
Anapopata habari za kifo cha mama yake, Obi anapatwa na unyogovu, na anakataa kwenda nyumbani kwa mazishi. Wakati anapopona, anaanza kupokea rushwa huku akisita kukiri kwamba ni njia ya ulimwengu wake.
Riwaya inaisha wakati Obi anachukua hongo na anajiambia kuwa ni ya mwisho anapokea, bila yeye kujua kwanga hongo hii ndiyo ingemletea balaa. Anakamatwa, tukio ambalo linatuleta mwanzoni mwa hadithi.
Kishumashti
Kishumashti ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Afghanistan inayozungumzwa na Washumashti. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kishumashti imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kishumashti iko katika kundi la Kiaryan.
Mto Don, South Yorkshire
Mto Don (pia huitwa Dun katika baadhi ya maeneo) ni mto katika Yorkshire Kusini, Uingereza. Huanzia katika Pennines na hutiririka kilomita 112 (maili 70) mashariki, kupitia bonde la Don, kupitia Penistone, Sheffield, Rotherham, Mexborough, Conisbrough, Doncaster na Stainforth.
Hapo awali ilijiunga na Trento, lakini (ulirekebishwa na Vermuyden kama mto wa Kiholanzi), sasa unajiunga na Mto Ouse katika Goole Riding Mashariki ya Yorkshire. Bonde la Don ni jimbo la ubunge wa mitaa Uingereza karibu na mnyoosho wa mto huu katika Doncaster.
Matawimto makuu ya Don ni Loxley, ya Rivelin, mganda, wa Rother na Dearne.
Kando na mnyoosho wa Sheffield-Rotherham wa mto huu kuna kuta tano ambazo zimezingatia njia ya kutembea na ya baiskeli, Njia ya kuta tano. Njia nyingine ni, Njia ya Don ya juu, inatengenezwa ili kuwa na uwezekano wa kutembea au kuendesha baiskeli kutoka mji wa Sheffield hadi Oughtibridge.
Hali ya viwanda katika eneo hili imesababisha uchafuzi katika mto huu, ingawa hii inarekebishwa katika miaka ya hivi karibuni, pamoja na Salmoni/0} kuripotiwa katika mto huu karibu Doncaster.
Miti hujua katika mnyoosho wa ufuko wa mto huu katika Sheffield, mbegu hizi zimekua vizuri,shukrani kwa kuongezeka kwa joto ya maji karibu na kiwanda outfalls.
Don hupata jina lake kutoka Don (au Danu), katika Celtic ni mama miungu. Mto alitoa huu ulipatia mto Don, jina lake, moja ya mito msingi katika Toronto, Kanada.
Urambazaji
Urambazaji katika Sheffield uliwezekana kwa kutumia vipandikizi vya mitaro kuepuka sehemu zisizopitika za Don na pia katika Tinsley, na kisha kwa mtaro kutoka Tinsley hadi Sheffield. Mikato na sehemu zinazo uwezo wa urambazaji (pamoja na mitaro miwili inayounganisha Don hadi Aire na njia ya Calder na Mto Trento) hujumuisha Sheffield na jia ya Yorkshire 0} kusini.
Historia
Don ya chini hapo awali ilijikunja katika mwelekeo wa kaskazini-mashariki kupitia Hatfield Chase kuingia Trent juu ya makutano yake na Ouse. Uliunda mpaka kati ya Yorkshire na Lincolnshire.
Katika mradi wa mwaka wa 1627 wa umwagaji wa maji, mhandisi Cornelius Vermuyden kutoka Uholanzi aligeuza Don kuelekea kaskazini kisha mashariki ili kuingia Ouse katika eneo la Goole, kilomita 15 upande wa juu wa Trento. "Mto wa Kiholanzi " ulioundwa ulikuwa na faida ya kuwa na urambazaji na mashau madogo ya makaa ya mawe ambayo yalisafirisha mizigo yao kwa vyombo vya bahari katika Ouse.
Ujenzi wa reli kutoka Doncaster hadi Goole mwaka wa 1870 ulipunguza sana trafiki hii na wakati mtaro katika makutano mapya kutoka Stainforth hadi Aire na njia ya Calder (Knottingley na mtaro wa Goole ) magharibi ya Goole ulimalizika mwaka wa 1897, mto wa Kiholanzi ulirudi karibu na mkondo wake wa awali.
Stainforth na mtaro wa Keadby huruhusu urambazaji kuanzia Don katika Stainforth hadi Trento katika Keadby.
Mafuriko
Don umekuwa na mafuriko mashuhuri kadhaa. Katika usiku wa 26 Oktoba 1536 kuinuka ghafla kwa ngazi ya maji ya mto kulizuia majeshi ya Hija ya neema kuvuka mto huu katika Doncaster, na kuilazimisha kuingia katika mazungumzo na vikosi vya Henry VIII. Mafuriko makuu ya Sheffield, ambayo yalitokea tarehe 11 Machi 1864 kufuatia kuzimia kwa bwawa la Dale Dike yaliharibu nyumba 800, na kuwauwa watu 270.
Don pia ulikuwa mmoja wa mito iliyofurika katika mafuriko ya Uingereza ya 2007 . Rekodi ya ngazi ya mvua ilisababisha mafuriko katika Sheffield na Rotherham pamoja na watu wawili kufa katika eneo hilo, wakati katika eneo la Denaby Kuu / Mexborough, mto huu ulipanda na kupasua fuko zake katika kwenye daraja la barabara ya Doncaster, pia kufurika kwenye reli zilizo kaskazini ya mto. Mtaro jirani ulijaa zaidi, pamoja na baadhi ya maeneo ya Don kuingia katika mtaro huu, na kusababisha ongezeko kubwa katika eneo la maji, na kusababisha mafuriko kya maji katika nyumba karibu na malisho ya mifugo.
Kihoro
Kihoro kilikuwa lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad iliyozungumzwa na Wahoro. Hakuna wasemaji waliobaki wa Kihoro kwa vile wamebadilisha lugha kuongea Kingam badala ya lugha yao ya Kihoro. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kihoro iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.
Waendo
Waendo ni kabila la watu wa jamii ya Wakalenjin wanaoishi nchini Kenya.
Kikiwai-Kusini
Kikiwai-Kusini ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakiwai. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kikiwai-Kusini imekadiriwa kuwa zaidi ya 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikiwai-Kusini iko katika kundi la Kikiwaian.
Petro Esqueda
Petro Esqueda (kwa Kihispania Pedro Esqueda Ramirez, San Juan de los Lagos, Mexico, 29 Aprili 1887 - Teocaltitlán, 22 Novemba 1927) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki nchini Meksiko hadi alipouawa wakati wa Vita vya Wakristero.
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 22 Novemba 1992 halafu mtakatifu mfiadini tarehe 21 Mei 2000 pamoja na wenzake 24 waliofia dini katika vita hivyo :
Kilolopo
Kilolopo ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kilolopo nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 380,000. Pia kuna wasemaji nchini Myanmar na Laos. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kilolopo iko katika kundi la Kingwi.
Miaka ya 810 KK
Makala hii inahusu muongo ya miaka 819 - 810 KK.
Wadaasanach
Wadaasanach (pia: Wadasenach, Wadassanech, Wamarille au Wageleba) ni kabila la watu wa jamii ya Waniloti wanaoishi karibu na ziwa Turkana katika nchi tatu: Ethiopia (50,000 ), Kenya na Sudan Kusini.
Pamoja na kuendeleza desturi ya ufugaji, siku hizi wengi huwa wanalima pia.
Kitirahi
Kitirahi ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Afghanistan inayozungumzwa na Watirahi. Idadi ya Watirahi imehesabiwa kuwa watu 5000 lakini 100 wao tu waliweza kuongea lugha yao ya asili. Wote wengine walibadilisha lugha na kutumia Kipashto, yaani lugha ya Kitirahi imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitirahi iko katika kundi la Kiaryan.
Wanawake wa ukuta wa Kuomboleza
Wanawake wa Ukuta wa Kuomboleza
Wanawake wa Wall (Wanawake wa Ukuta wa) ni Wayahudi wa jinsia chama msingi katika Israeli ya kuhakikisha haki za wanawake kubeba juu ya mistari ya Torati ya kusoma Taurati na kuleta mavazi ya kidini katika ukuta Maombolezo, pia kuitwa (Kotel). chama kupanga kikundi cha maombi kike, ambapo baadhi ya wanawake wanazuoni kukutana siku moja kila mwezi wakati wa Rosh Hodesh (siku ya kwanza ya mwezi, kulingana na kalenda ya Kiyahudi), Wall, pia inajulikana (Kotel). anaomba kundi na ni jadi yaliyotolewa na wanawake ambao wanataka kusoma Torati na amevaa kata (Wayahudi sala joho), tèfilim (phylactery) na QUIP (Wayahudi sala cap). Tangu forodha kuwa maendeleo tangu mwaka 1967 na Rabbinate Orthodox katika uhusiano na wanawake, wengi wanakikundi kuteswa mashambulizi na Ultra-Orthodox, na kuwa na hata wamekamatwa na Polisi katika ukuta.
Mwanamke kusoma Torati
Ukuta wa Magharibi ni moja ya maeneo takatifu Wayahudi. Ilikuwa ni sehemu ya ukuta wa kubakiza Hekalu la Mlimani, ambayo ilikuwa hekalu ya pili ya Yerusalemu kabla ya uharibifu wake na Warumi katika mwaka 70 ya karne ya kwanza. Sasa ni chini ya udhibiti wa Rabbinate Mkuu wa Israeli na usalama ni malipo ya Polisi ya Wall (Kotel).
Magharibi Ukuta (Kotel)
Chama cha Wanawake Wall, Wanawake wa Wall, ilianzishwa mwaka Desemba 1988 baada ya Mkutano wa kwanza wa Kimataifa wa Wayahudi Feminist yaliyofanyika katika Yerusalemu. kundi la washiriki 100 walikuwa wamekusanyika Ukuta (Kotel) kuomba katika sehemu ya ukuta akiba kwa ajili ya wanawake. Kuchukua vazi la sala (kata), phylactery (Tèfilim) na quip, kuimba na kusoma kwa sauti Torati, kundi ilikuwa maneno na wanapigwa na watu Ultra-Orthodox.
Ukuta wa Magharibi kabla ya kuweka chini katika jua
Tangu wakati huo kundi la wanawake njiani kuja Yerusalemu iliendelea kuomba Ukuta (Kotel), na ni mara nyingi kushambuliwa na Ultra-Orthodox (Haredim). Baada ya tukio vurugu katika nguvu ambayo Haredim wanaume walikuwa kutupa viti juu ya sehemu ya wanawake, Wanawake wa Chama cha Ukuta walipinga serikali ya Israel, lakini serikali ilikataa mahitaji ya kundi na kupitishwa orodha ya makatazo macho kama kupiga marufuku wanawake kuomba katika vikundi, kucheza roll katika Torati na kubeba joho ya maombi (kata). Wanawake wa Ukuta wa kuamini kwamba roll ya Torati haiwezi kuwa mchafu kama kumgusa mwanamke [1] Kisha baada ya mashambulizi ya nguvu na watu. Haredim [2] [3] [4] ya mpango wa ushirikiano tena ili kupata haki ya kuandaa sala kwa Wall (Kotel) na kujibu msimamo wa Serikali ya Israeli Tofauti za kidini walikuwa wakiongozwa na uamuzi wa Mahakama Kuu ya Israel na idadi ya. mijadala katika bunge (Knesset). Tarehe 22 Mei, 2002, Mahakama Kuu ya Israeli aliamua kwamba ilikuwa kabisa kisheria kwa ajili ya Wanawake wa Wall, unaweza kuandaa makundi ya maombi na kusoma kwa Torati katika sehemu ya ukuta akiba kwa ajili ya wanawake. Siku nne baadaye, vyama Ultra-Orthodox, mmoja wa chama XAS, walianzisha miswada kadhaa ya kubatilisha uamuzi wa Mahakama Kuu ya Israeli, na muswada wito kwa kosa la jinai kwa wanawake ukweli kwamba Ukuta wa Magharibi kuomba katika kosa mashirika yasiyo ya jadi penable kwa adhabu ya hadi miaka saba kwa haraka. [5] Ingawa muswada alishindwa kuwa kupitishwa na bunge (Knesset), Mahakama ya Kuu upya uamuzi wake wa kwanza. Aprili 6 ya mwaka 2003, Mahakama Kuu alibadilisha uamuzi wake na kura tano hadi nne, kushikilia uamuzi wa serikali ya Israel ya kupiga marufuku Wanawake wa Wall, kusoma Torati au kuendelea vazi la sala (kata), na phylactery (Tefilim) Ukuta wa Kilio, kuzingatia ni tishio kwa utaratibu na usalama [6] wakati huo huo, Mahakama Kuu aliuliza pendekezo la serikali mahali tofauti, pia inajulikana kama Arch Robinson kama tovuti mbadala ambapo Wanawake wa Ukuta wa unaweza echo. [7] [8]
Kukamatwa
Wanachama kadhaa wa kundi la kutetea wanawake wamekamatwa na Wanawake wa vitendo Ukuta kwamba walikuwa uliofanywa baada ya uamuzi wa Mahakama Kuu. Frenkel Nofrat alikamatwa kwa ajili ya kufanya blanketi ya maombi (kata) na umeleta silaha Torati Novemba 2009. [9] Haikuwa mkali, lakini ilikuwa marufuku kutoka yoyote ziara ya Wall (Kotel) kwa wiki mbili. mtu kuwajibika kwa chama, Anat Hoffman, alikuwa maswali na polisi katika Januari 2010, ungekuwa kuchukua sampuli ya alama za vidole vyao, na kutishiwa na kutuhumiwa kuwa na nia na uhalifu kwa ushiriki wao katika matukio ya Chama cha Wanawake wa Wall, ambao ulifanyika katika Desemba 2009. [10] Tarehe 12 Julai 2010, Hoffman alikamatwa kwa ajili ya kubeba silaha kutoka kitabu Torati. alipigwa faini ILS 5000 na kukataza inakaribia Ukuta (Kotel) kwa mwezi. [11]
Mtazamo wa Chama cha Wanawake wa Ukuta wa
Chama cha Wanawake wa Ukuta wa wanataka kuomba Ukuta (Kotel) katika mashirika yasiyo ya jadi inatoa msimamo wake katika suala la haki ya usawa wa wanawake na haki ya uhuru wa dini. Lengo lake ni iliyotolewa katika tovuti yake kwenye mtandao. [12] "Sisi ni nia ya kuelimisha umma kuhusu wanawake wa Kiyahudi na ramifications ya kijamii, kisiasa na kiwango cha juu binafsi na ukandamizaji wa haki za wanawake kuomba kama kundi sisi ni katika patakatifu Kuhusu sheria na jamii zilizowekwa kimya, hadharani na kwa makusudi kwa wanawake ambao wanataka kuomba., ni ukiukaji wa haki zetu wenyewe kwa wenyewe, haki zetu za binadamu na uhuru wetu wa dini. Elimu ni ufunguo wa sheria ya kubadilisha na maisha yetu Kila mara sisi kukusanya kuomba, na kuruhusu na kuhamasisha wanawake kujiunga na Wayahudi kwa uhuru, kulingana na mapenzi yake mwenyewe.. kuweka yetu mbele ya harakati kwa ajili ya wingi wa dini katika Israeli, na matumaini ya kuhamasisha na kuwawezesha wanawake duniani kote kupata sauti zao wenyewe. "
View ya Ultra-orthodox Haredim
Moja ya sababu ya upinzani wa Haredim dhidi ya Wanawake kundi la Wall ni imani kwamba Wanawake Ukuta wa Magharibi ni motisha kwa sababu za kisiasa, si ya kidini, badala ya haja kweli ya kuomba [13] Mwalimu. Moshe Feinstein, msomi Talmud na mtaalam wa sheria za Kiyahudi, aliamua kwamba sala vikundi vya wanawake wanaruhusiwa tu wakati motisha ni kuchukuliwa wanazuoni waaminifu, na si kusukumwa na haki za wanawake.
Marabi Dov Frimer na Arye, wapinzani Haredim, aliamua kwamba sala ya wanawake katika kundi si sambamba na sheria ya Kiyahudi. Kwa mujibu wa Rabbi Avi Shafer, Chama cha Wanawake wa Ukuta pia hakutii maelekezo ya Mwalimu Wall na Rabbinate Mkuu wa Israeli. [15]
Mbali na upinzani wake wa Chama cha Wanawake wa Ukuta wa Kilio, jamii ni ultraorthodox dhidi ya wanawake kuimba mbele ya watu, kusoma kwa Torati na wanawake, na ukweli kwamba Wanawake wanaweza kuchukua semina na Tefilim kwa sababu haya ni mavazi ya nguo jadi kutumika na wanaume katika Orthodox Judaism. [15] wote wa vitendo hivi wamekuwa marufuku na mamlaka ya dini ya Haredim Ultra-Orthodox.
Angalia pia
Fedha Ieixivà Hanukkah Purimu Rosh ha-Xana Tanakh Talmud Yom Kippur
Marejeo
↑ (Kiingereza): Wanawake wa Wall, Sarah Szymkowicz, Wayahudi Virtual Maktaba. ↑ (Kiingereza) "kwenye Ukuta wa Kuomboleza" Phyllis Chesler; Masuala Magazine; automne 1997. ↑ (Kiingereza): Viti Kutupwa saa Wanawake wa Ukuta ↑ (Kiingereza) Video kurekodi ya Kuwa kutupwa viti katika Wanawake wa ukuta. ↑ (Kiingereza): Wanawake wa Wall, Sarah Szymkowicz, Wayahudi Virtual Maktaba. ↑ (Kiingereza): Israel Mahakama Kuu ya Anakanusha Wanawake Haki Ombeni kwenye Ukuta wa Magharibi, FindLaw, 23 avril 2003] ↑ (Kiingereza): ya maombi ya wanawake ukuta katika Mahakama ya Tawala Baada ya chaguzi uzito, Wayahudi Telegraph Agency, 6 avril 2003. ↑ (Kiingereza) "Wanawake wa Wail Ukuta Zaidi ya Sala ya Tovuti Mpya", le Yerusalemu Post, Oktoba 31, 2003] ↑ (Kiingereza) Polisi katika kukamatwa Wanawake wa kiongozi Ukuta kwa ajili ya kuomba na Torati kitabu] ↑ (Kiingereza): Wanawake ya Kiongozi Ukuta kuhojiwa na Polisi ↑ (Kiingereza) APolice kukamatwa Wanawake wa kiongozi Ukuta kwa ajili ya kuomba na Torati kitabu] ↑ (Kiingereza): Mission Statement, Site ya Wanawake wa Ukuta ↑ (Kiingereza): Trojan Horse kwenye Ukuta wa Magharibi ↑ (Kiingereza):. Trojan Horse kwenye Ukuta wa Magharibi; ↑ 15.0 15.1 (Kiingereza): Maombi ya Wanawake Huduma Nadharia na mazoezi, Mila, 1998.
Mto Mwnyamaji
ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia ziwa Nyasa na mto Zambezi.
Lusia Yi Zhenmei
(Mainyang, 17 Januari 1815 - Kaiyang 19 Februari 1862) alikuwa bikira katekista wa China aliyefia Ukristo kwa kukatwa kichwa.
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mtakatifu pamoja na wengine 119 tarehe 1 Oktoba 2000.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 9 Julai, lakini ya kwake mwenyewe tarehe ya kifodini chake.
Mto Nanguru (Meru)
unapatikana katika kaunti ya Meru, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Tana, ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika bahari ya Hindi.
Kitregami
Kitregami ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Afghanistan inayozungumzwa na Watregami. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kitregami imehesabiwa kuwa watu 3500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitregami iko katika kundi la Kiaryan.
Mto Nankere
unapatikana katika kaunti ya Meru, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Tana, ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika bahari ya Hindi.
Mkesha (Modulatricidae)
Mikesha wa familia ya Modulatricidae ni spishi tatu zilizowekwa pamoja kwa muda katika familia yao. Zamani ziliainishwa katika Timaliidae, Pycnonotidae, Turdidae na Muscicapidae lakini utafiti wa hivi karibuni imeonyesha kwamba spishi hizi zina asili ya zamani sana. Wana mnasaba na ndegesukari. Ndege hawa wanafanana na mikesha wengine bila rangi kali. Mgongo una rangi ya kahawa au kijivucheusi na chini ina rangi ya kijivu isiyoiva na madoa meusi. Hawa ni ndege wa misitu ya Afrika. Hula wadudu na pengine beri. Hujenga tago lao kwa umbo wa kikombe katika mti au kichaka au ardhini (mkesha kidari-kijivu). Jike huyataga mayai 2-4.
Kijaya
Kijaya ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wajaya. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kijaya imehesabiwa kuwa watu 2200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kijaya iko katika kundi la Kibongo-Bagirmi.
Wakore
Wakore ni kabila dogo (watu 200-250 mwaka 1985) la jamii ya Wamasai wanaoishi kaskazini mwa Kenya katika kisiwa cha Lamu.
Lugha yao ni Kisomali, mojawapo kati ya lugha za Kikushi.
Kikobol
Kikobol ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakobol. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikobol imehesabiwa kuwa watu 720. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikobol iko katika kundi la Kipihom.
Barbara Cui Lianzhi
(Xiaotian, 1849 hivi - Liushuitao 15 Juni 1900) alikuwa mwanamke wa China aliyefia imani ya Ukristo wakati wa Uasi wa Mabondia.
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mtakatifu pamoja na wengine 119 tarehe 1 Oktoba 2000.
Sikukuu yao ya pamoja huadhimishwa tarehe 9 Julai, lakini ya kwake mwenyewe ni tarehe 15 Juni, siku ya kifodini chake.
Rico Gang
Rico Gang ni kundi la muziki wa Gengetone nchini Kenya lililoundwa Nairobi na HarryCraze, Triand Rands na GeeGee mwaka 2017.
Kundi hilo limepata umaarufu kwa wimbo wao uitwao Chachisha walioshirikisha Ochungulo Family.
Silvano wa Gaza na wenzake
thumb|359x359px|Mt. Silvano wa Gaza katika [[mchoro mdogo, Ado, Martyrologium et obituarium. karne ya 12, Bibliothèque nationale de France (côte Latin 17767 [ff. 11-166]).]] Silvano wa Gaza na wenzake 39 (alifariki katika migodi ya shokoa ya Mismiya, Palestina, 311) alikuwa askofu wa Gaza hadi kifodini alichopata pamoja na hao wenzake kwa kukatwa kichwa chini ya kaisari Maximinus Daia .
Eusebi wa Kaisarea aliandika habari za mateso yao.
Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao huadhimishwa katika tarehe 4 Mei.
Anania wa Arbela
Anania wa Arbela (alifariki Arbela, leo Erbil, Iraki, 345) alikuwa Mkristo wa mji huo aliyeuawa katika dhuluma ya mfalme wa Persia Shapur II.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 22 Novemba.
Teknolojia ya nano
Teknolojia ya nano ni neno la teknolojia mpya inayohusu matumizi ya vitu vidogo sana na miundo yake ambayo inapimwa kuwa kati ya nanomita 1-100.
Maana ya nano
Asili ya neno ni kipimo cha nanomita ambayo ni sehemu ya bilioni moja ya mita. Hii inamaanisha vitu ambavyo ni vikubwa kuliko atomi na vidogo mara 1000 kuliko upana wa unywele.
Hivyo teknolojia ya nano inalenga kupanga atomi na molekuli moja kwa moja na pia nje ya hali jinsi zilivyoweza kupangwa hadi sasa.
Pale ambapo wataalamu wanafaulu kushughulikia mata yenye vipimo hivi vidogo sana, vinapatikana vitu vingi vinavyoonyesha tabia mpya ambavyo havikujulikana bado. Au vitu vinaweza kutegengenezwa ambavyo vimetazamwa kiasili hapa na pale lakini haikuwezekana kuvitengeneza kwa matumizi ya binadamu.
Mifano ya kiasili
Watu walishangaa tangu kale kuona ni namna gani wadudu wanaweza kutembea kwenye uso wa ukuta bila kuanguka. Watungaji wa hadithi za katuni kama Spiderman waliwaza ya kwamba labda mtu angeweza kutumia mbinu ileile lakini hii ilitazamwa kama ndoto tupu.
Tangu wataalamu wametambua siri hii ya nzi inajulikana ya kwamba uwezo wao unatokana na nywele nyingi ndogo zenye urefu wa nanomita kadhaa ambazo zinaongeza sana eneo la uso wa miguu linalogusana na uso wa ukuta.
Kadiri ya uwezo unapatikana kutengeneza nyuzi nyembamba kiasi hiki kuna tayari makadirio kwa vifuniko kwa miguu na mikono vitakavyowezesha watu kutambaa ukutani.
Mfano mwingine ni majani ya mimea mbalimbali ambayo hayawezi kuloweshwa kwa maji. Muundo wa uso wa majani hayo unakataa maji kukaa juu yake.
Wamalakote
Wamalakote ni kabila la watu (16,800 mwaka 2009) wa jamii ya Wabantu wanaoishi nchini Kenya, katika kaunti ya Tana River.
Lugha yao ni Kiilwana, mojawapo kati ya lugha za Bantu ila iliathiriwa na Kioromo ambacho ni lugha ya Kikushi.
Kikobon
Kikobon ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakobon. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikobon imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikobon iko katika kundi la Kimadang.
Miaka ya 790 KK
Makala hii inahusu muongo ya miaka 799 - 790 KK.
Basili wa Antiokia
Basili wa Antiokia alikuwa Mkristo wa Siria anayeheshimiwa tangu kale na kukumbukwa kama mtakatifu mfiadini tarehe 20 Novemba.
Inaonekana aliuawa kwa ajili ya imani yake kabla ya mwaka 300.
Kilolopo cha Kusini
Kilolopo ya Kusini ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kilolopo ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 190,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kilolopo ya Kusini iko katika kundi la Kingwi.
Kaya
Kaya (kwa Kiingereza household) ni kundi la watu wanaoishi mahali pamoja kama familia. Kwa maana nyingine ni nyumba wanapoishi.
Istilahi hiyo inayotumiwa katika takwimu za watu, kwa mfano wakati wa sensa. Ufafanuzi wa kawaida ni "watu wanaokaa pamoja na kula pamoja". Mjini kaya inaweza kukaa katika chumba kimoja. Mashambani inawezekana kuna familia inayokalia kwa pamoja vyumba kadhaa vya jirani. Kwa maana ya takwimu kaya inaweza kuwa hata mtu mmoja tu akiishi peke yake.
Historia
Kwa asili kaya ilikuwa eneo la nyumba moja au nyumba jirani ambako ukoo mmoja ulikaa.
Charles Sacleux (1939) alieleza kuwa wakati wake kwa watu wa nyika "Kaya" ilikuwa kijiji kikuu, mara nyingi kijiji anapokaa chifu, mara nyingi pia kijiji kilichoimarishwa kwa fensi au ukuta.
Ludwig Krapf (1882) aliandika: "The chief place, the residence, meeting place of the Wanika; usually fortified in case of sudden war"
Wamwimbi
Wamwimbi ni kabila la watu wa jamii ya Wameru wanaoishi nchini Kenya, katika kaunti ya Tharaka-Nithi.
Lugha yao ni Kimiiru, mojawapo kati ya lugha za Bantu.
Eneo la utawala
Eneo la utawala ni sehemu ya nchi iliyotengwa kwa madhumuni ya utawala. Kwa kawaida kuna ngazi tofauti za ugatuzi kama vile mkoa, wilaya, tarafa, kata/shehia na kijiji na kila moja ina madaraka yake.
Mto Nchoronyuki
unapatikana katika kaunti ya Meru, katikati ya Kenya.
Eneo la utawala
Madaraka ya utawala
Madaraka ya kila ngazi ya utawala hutegemea katiba na siasa ya nchi.
Mto Nchoronyuki
Maji yake yanaishia katika mto Jubba na hatimaye katika bahari ya Hindi.
Eneo la utawala
Ngazi za utawala
Majina ya vitengo vya kiutawala hutofautiana kati ya nchi na nchi. Kwa kusudi la kulinganisha hutajwa mara nyingi kufuatana na ngazi chini ya serikali kuu
Chogha Zanbil
350px|thumb|Zigurati ya Chogha Zanbil Chogha Zanbil (kwa Kiajemi چغازنبيل ; kwa Kielami: Dur Untash) ni eneo la maghofu ya mji wa kifalme wa Waelami katika mkoa wa Khuzestan nchini Iran. Kitovu chake ni sehemu ya mahekalu ya mji ule, penye mnara wa zigurati ambao ni mmojawapo wa machache katika Mesopotamia nje ya Iraki. Iko takriban 30 km kusini mashariki mwa Susa na 80 km kaskazini mwa Ahvaz.
Jina
Choga Zanbil mara nyingi hutafsiriwa kama 'kilima cha kikapu.' Ilijengwa mnamo mwaka 1250 KK na mfalme Untash-Napirisha, hasa kwa ajili ya kumtukuza mungu mkuu Inshushinak. Jina lake la asili lilikuwa Dur Untash, ambalo linamaanisha 'mji wa Untash' kwa Kiashuru, lakini kuna uwezekano kwamba watu wengi, mbali na makuhani na watumishi, waliwahi kuishi huko. Eneo la mahekalu linalindwa na kuta tatu ambazo hufafanua maeneo makuu ya 'mji'. Eneo la ndani limechukuliwa kabisa na zigurat kubwa iliyowekwa wakf kwa mungu mkuu, ambayo ilijengwa juu ya hekalu la awali na vyumba vya pembeni vilivyojengwa na Untash-Napirisha. thumb| 300px|Mfano wa zigurat ya Chogha Zanbil jinsi ilivyoonekana kiasili Awali zigurat ilikuwa na msingi mwenye urefu wa mita 105 kila upande na kimo cha mita 53. Ilijengwa katika ngazi ngazi tano, na juu yake ilikaa hekalu yenyewe. Yote yalijengwa kwa kutumia matofali ya matope. Sura ya nje ilipambwa kwa matofali ya kuchoma, ambayo baadhi yake yana herufi za kikabari zinazotaja majina ya miungu katika lugha za Kielami na Kiakkadi. Kwa sasa zigurat ina kimo cha mita 24,75 pekee, amabyo ni takriban nusu ya kimo cha kiasili. Hata hivyo ni mfano bora zaidi wa zigurat ya ngazi uliohifadhiwa na hivyo imepokelewa na UNESCO. Mnamo 1979, Chogha Zanbil ikawa mahali pa kwanza nchini Iran iliyoandikishwa katika Orodha ya Urithi wa Dunia wa UNESCO.
Mto Mwnyinyi
ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Ruvuma.
Mto Nderia
unapatikana katika kaunti ya Meru, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Tana, ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika bahari ya Hindi.
Usubi-nondo
Usubi-nondo, visubi-nondo au nzi-nondo (kutoka kwa Kiing. moth flies) ni mbu wadogo wa nusufamilia Psychodinae katika familia Psychodidae ya oda Diptera walio na mabawa makubwa yakilinganishwa na saizi ya mwili na nywele nyingi kama nondo. Spishi fulani, kama Clogmia albipunctata, hujulikana sana, kwa sababu wako kawaida ndani ya mabafu na vyoo za watu ambapo lava wao wanaishi katika mabomba ya kuondoa maji machafu.
Wapevu wa usubi-nondo ni mbu wadogo ambao hawazidi urefu wa mm 5-6. Mwili, miguu na mabawa yao zimefunikwa kwa nywele nyingi ambazo (kwa madume) mara nyingi huwa na rangi na kusababisha ruwaza za rangi. Kwa kawaida macho yao yana umbo la figo na kuwa yameunganishika juu ya kichwa. Kila kimoja cha vipapasio kinajumuisha scape (pingili ya kwanza), pedicel (pingili ya pili) na flagellomere (pingili za mbele) 12-14. Mabawa yana umbo la duaradufu yenye vena 9-10 za mbele hadi nyuma na karibu hakuna vena za kushoto hadi kulia. Spishi za usubi-nondo mara nyingi huonekana sawa na zinatofautishwa tu kwa umbo la sehemu za uzazi za dume.
Mabuu ya usubi-nondo wamegawanyika katika pingili zinazogawanyika na kila mgawanyiko ukiimarishika mgongoni. Mabamba imara za mgongo zina nywele za kweli na za ziada ambazo ni muhimu kwa kutambua spishi. Tofauti na nusufamilia nyingine za Psychodidae fumbatio huishia kwenye neli iliyo na spirakulo kadhaa nchani.
Peju Layiwola
thumb|Peju Layiwola ni mwanahistoria na msanii kutoka Nigeria ambaye anafanya kazi katika media mbalimbali.
Peju Layiwola ni mwanahistoria na msanii kutoka Nigeria ambaye anafanya kazi katika media mbalimbali. Ameorodheshwa kama "karne ya 21 Avant-Garde" katika kitabu "Art Cities of the Future" kilichochapishwa na [Phaidon Press] Hivi sasa ni Profesa wa Historia ya Sanaa na Sanaa katika Chuo Kikuu cha Lagos na imeelezewa kama "msanii mwenye nguvu nyingi."
Wasifu
Layiwola amejijengea juu ya utamaduni wa kisanii wa mama yake, Princess Elizabeth Olowu, mchumaji wa kwanza wa shaba wa kike nchini Nigeria, hadhi aliyopata kupitia uthabiti katika tamaduni ambayo ni mfumo dume.
Usuli wa kitaalam
Layiwola alipokea BA (Ubunifu wa Chuma) kutoka Chuo Kikuu cha Kitaifa cha Benin | Chuo Kikuu cha Benin mnamo 1988, na shahada ya uzamili na shahada ya uzamivu (Sanaa ya Kuona) kutoka Chuo Kikuu cha Ibadan, Nigeria mnamo 2004. Yeye ndiye mwanzilishi wa Taasisi ya Sanaa ya Wanawake na Vijana, shirika lililojitolea kuwawezesha wanawake,
Anazingatia historia ya kibinafsi na ya jamii na ufalme wa Benin kama kitovu na hadhi yake mbili kama ya zamani na ya kisasa. Wakili dhidi ya uporaji wa sanaa, kurudisha nyumbani na kurudisha. Mada hizi zote zinazoendesha kazi yake.
Katika maonyesho yake ya pekee ya kibinafsi, "Benin1897.com: Sanaa na Swali la Kurejeshwa" (2010), kurudi kwa Layiwola kwenye [Usafirishaji wa adhabu wa 1897| Usafirishaji mashuhuri wa Briteni wa 1897] na uporaji wa vitu vya thamani vya kitamaduni vilivyoporwa kutoka chumba cha kulala cha mababu zake huleta pamoja historia yake ya kibinafsi na ya jamii. Mradi wake mwingine wa kushirikiana wa umma, "Nani Centenary?" (2014) pia inaarifiwa na historia na nyaraka. Alitoa hotuba katika [Rhode Island School of Design] mnamo 2019, na moja katika Programu ya Kimataifa ya CAA-Getty mnamo 2018 juu ya kazi yake.
Kuhusu kazi na msukumo wake, anasema "Nilipata msukumo mwingi kutoka kwa mama yangu, baada ya kumuona kama msichana mchanga akitoa chuma. Kwa hivyo, nilichagua usanifu wa chuma katika Chuo Kikuu cha Benin, ambacho kilikuwa wigo mpana kutoka kwa kile yeye alisoma kwa sababu alitengeneza chuma chini ya sanamu. Lakini mimi ni mtaalam wa muundo wa chuma, ambao unajumuisha utengenezaji wa vito, utengenezaji wa chuma n.k.
Miradi ya sanaa ya Layiwola na mipango ya ushauri imeelezewa kuwa na athari kwa vizazi vya wasanii wachanga karibu na Nigeria.
Kazi ya kufundisha
Layiwola alianza kazi yake katika Chuo Kikuu cha Chuo Kikuu cha Benin, Nigeria mnamo 1991 tangazo liliendelea hadi Chuo Kikuu cha [Chuo Kikuu cha Lagos | Lagos] mnamo 2002. Alisimama katika nafasi ya Kaimu mkuu wa Ubunifu Sanaa katika Chuo Kikuu cha Lagos kutoka 2013 hadi 2015 na kichwa kutoka 2017 hadi 2020. Alishinikiza kufutwa kwa mitaala na kuhariri jarida la kwanza la idara. Chini ya umiliki wake, nyumba ya sanaa ya Lagoon ilianzishwa jukwaa la ushiriki wa jamii katika Chuo Kikuu cha Lagos.
Tuzo
Peju alipokea tuzo ya idara katika Sanaa iliyotumiwa mnamo 1987, mwanafunzi aliyehitimu zaidi katika Chuo Kikuu cha Benin Art School mnamo 1988, Tuzo ya sifa ya NYSC Jimbo la Lagos1989
Tuzo Tukufu ya Watafiti Kitivo cha Sanaa, Chuo Kikuu cha Lagos 2007.
Kwenye onyesho la kimataifa, Peju alishinda Nguzo ya Ubora ya Afrika, Chuo Kikuu cha Bayreuth Grant, 2020; Msomi wa Tyson katika Jumba la kumbukumbu ya Crystal Bridges, Bentonville, USA (2019): Msomi Maalum wa Ziara katika Chuo Kikuu cha Arkansas (2019-2020) na aliteuliwa kama Balozi wa 2020 wa nia njema kutoka Jimbo la Arkansas. Alipewa ruzuku ya kifahari ya Terra Foundation kwa Sanaa ya Amerika mnamo 2018; CAA-Getty Alumni ruzuku (2018), aliyeteuliwa kwa Mpango wa Uongozi wa Kimataifa wa Merika (IVLP) 2011. Ameshirikiana na Jumba la kumbukumbu la Sanaa la Bronx kwenye mpango wa Smartpower wa Idara ya Jimbo la Amerika mnamo 2012; Alishinda tuzo ya Ubalozi wa Jimbo la Lagos la Amerika 2017 na Tuzo ya Mabadiliko ya Alumni ya Amerika 2018. Alipewa pia ruzuku ya Msanii Mkazi wa Goethe, (KNW) huko Düsseldorf mnamo 2017.
Utetezi wa kurudishwa kwa sanaa iliyoibiwa
Layiwola ameongoza utetezi wa umma wa kurudisha kazi za sanaa zilizoibiwa kutoka Benin wakati wa Benin Expedition ya 1897.
Toyin Ojih Odutola
Maisha ya awali na elimu
Mnamo 2007, akiwa mwanafunzi wa shahada ya kwanza, alishiriki katika Norfolk Summer Residency kwenye muziki na sanaa, kutoka chuo kikuu cha Yale huko Connecticut. Muda mfupi baadaye mnamo 2008, alipokea shahada ya sanaa katika studio ya sanaa na mawasiliano kutoka chuo kikuu cha Alabama huko Huntsville. Mnamo mwaka wa 2012, alipata shada ya kwanza ya uzamili ya sanaa kutoka chuo cha sanaa cha California, huko San Francisco.
Kazi
Alipokuwa akisoma katika chuo cha sanaa cha California huko San Francisco, aliwasilisha onyesho lake la kwanza la solo huko New York, "(MAPS)" katika jumba la sanaa la Jack Shainman mnamo 2011. Ilijumuishwa na mkusanyiko wa takwimu nyeusi kwenye asili nyeupe iliyokatwa kwa safu na kalamu. Mawazo nyuma ya safu hii ya ngozi kama jiografia ilimtambulisha kama sauti mpya katika uwakilishi wa ngozi nyeusi.
Jarida la Forbes lilimshirikisha Ojih Odutola katika orodha yake ya 2012 ya watu 30 mashuhuri chini ya miaka 30 katika kitengo cha "Sanaa na Mtindo."
Mnamo mwaka wa 2015, maonyesho yake ya makumbusho ya solo, Untold Stories katika jumba la kumbukumbu ya sanaa ya kisasa St Louis, ilianzisha usimuliaji wa hadithi na maandishi katika kazi yake, ikiashiria mabadiliko katika mazoezi yake ya studio.
Kazi yake ilitumika kama jalada la Jarida la Juxtapoz mnamo Novemba 2017, kwenye hafla ya maonyesho yake ya pekee ya makumbusho, "To Wander Determined," katika jumba la kumbukumbu la Whitney la sanaa ya Amerika, New York. Maonyesho hayo yalionyesha safu kadhaa za takwimu zilizounganishwa na hadithi ya nasaba mbili za kifalme za Nigeria, ambao wamejiunga na umoja wa wana wenye jina kutoka kwa familia zote mbili. Ojih Odutola anatambulisha picha kama mkusanyiko wa kibinafsi kutoka kwa familia hizi, ambazo ni za asili tofauti za kiwango cha juu ambazo hazijahusishwa na historia ya ukoloni. Msingi wa picha zilizo za uwongo hualika watazamaji kufafanua ukweli ulio nyuma yao.
Mwaka wa 2018, alishiriki katika upigaji kura wa 12 wa manifesta ya miaka miwili, huko Palermo, Italia, na maonyesho yake ya solo ya, "Scenes of Exchange."
Mnamo Septemba 2018, aliteuliwa kama mmoja wa wasanii 21 waliochaguliwa kuwania tuzo ya sanaa ya Future Generation Art Prize kwa 2019, iliyowasilishwa katika maonyesho ya kikundi huko PinchukArtCentre huko Kiev, Ukraine, ambayo baadaye ilisafiri kujumuishwa katika maonyesho ya Venice Biennale ya 58 mnamo 2019.
Ojih Odutola aliingizwa katika daraja la kitaifa la wanataaluma wa 2019, wa chuo cha kitaifa cha ubunifu.Uteuzi wa heshima ya maisha na mila iliyoanza mnamo 1825, washiriki wa sasa huteua kwa siri na kuchagua darasa jipya kila mwaka kuheshimu michango ya wasanii kwa kanuni na hadithi ya sanaa ya Amerika. Maonyesho na kazi za sanaa ambazo zinaonyeshwa na mabalozi huhamasisha kizazi kijacho wakati wakilima utamaduni wake wa miaka 200. Wanataaluma wa kitaifa wanasaidia kama mabalozi wa sanaa.