cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Bamako
Bamako ni mji mkuu wa Mali pamoja na kuwa mji mkubwa nchini ikiwa na wakazi milioni moja na nusu. Iko mwambaoni wa mto Niger katika kusini ya nchi.
Historia
Bamako ilianzishwa kama mji katika karne ya 17 BK na machifu wa kabila la Niare Seribadian Niaré na Soumba Coulibaly. Jina la asili lilikuwa "Bammako" (Kibambara: "bwawa la mamba"). Bamako ilikuwa soko muhimu pamoja na mji wa elimu ya Kiislamu katika Dola la Mali. Wakati wa karne ya 19 sifa zake zilikuwa zimepungua. Mwaka 1883 Wafaransa walikuta kijiji kikubwa cha watu 600 chenye kuta za ulinzi.
Wakati wa ukoloni Bamako ikawa makao makuu ya koloni la Senegal ya Juu-Niger mwaka 1899 halafu mji mkuu wa Sudan ya Kifaransa mwaka 1920. Ikulu ya Koulouba ilijengwa 1907 kama makao makuu ya gavana ikawa ikulu ya rais baada ya uhuru.
Mwaka 1904 Bamako iliunganishwa na reli ya Dakar - Niger. Majengo mengine ya siku zile yalikuwa kanisa kuu la katoliki mwaka 1927, daraja la kwanza juu ya mto Niger 1947 na misikiti mkuu mwaka 1948.
Mwaka 1955 Bamako ilipewa cheo cha mji kufuatana na sheria ya kifaransa. Meya mwafrika wa kwanza alikuwa Modibo Keïta mwaka 1956.
Carrick on Shannon
thumbnail|right|280px|Mji wa Carrick on Shannon
Bamako
Majengo
Majengo mazuri mjini ni maktaba ya kitaifa, mnara ya Tour BCEAO, msikiti kuu na daraja la mfalme Fahd (Pont du Roi Fahd). Hata makumbusho ya kitaifa, makumbusho ya Muso Kunda, makumbusho ya mkoa wa Bamako, zoo ya Bamako na kilima cha "Point G" chenye uchoraji wa mwambani zinapendeza vilevile.
Carrick on Shannon
Carrick on Shannon (Kiere: Cora Droma Rúisc) ni mji wa Eire.
Bamako
Majengo
Kuna uwanja wa ndege cha kimataifa na reli ya kwenda Koulikoro katika mashariki ya Mali na Dakar (Senegal).
Hara za mji
right|thumb|250px|[[Matatu au daladala za Bamako huitwa "sotruma"]]
Lhotse
right|thumb|Mlima Lhotse, upande wa Kusini ni mlima mrefu, wenye kimo cha m 8,511 juu ya usawa wa bahari. Ni sehemu ya safu ya milima ya Himalaya.
Kilele chake kipo katika mpaka wa Nepal na Uchina.
Cecil Michaelis
Maximilian Gustav Alfred Cecil Michaelis (alizaliwa Cabourg, Ufaransa 19 Agosti 1913 - alifariki Aix-en-Provence 3 Mei 1997), alikuwa msanii ambaye pia alifanya mazoezi ya kioo na kauri, na mfadhili ambaye alihimiza ufundi na kubuni. Alikuwa mwana wa pekee wa Sir Max Michaelis, ralord wa Afrika Kusini.
Maisha ya awali na elimu
Cecil Michaelis alizaliwa huko Cabourg, Ufaransa, mnamo 1913, mtoto wa Sir Max Michaelis, raia wa Uingereza, aliyeishi nchini Afrika Kusini, na Lady Lillian Elizabeth Michaelis (1969, London). Alisoma katika Shule ya uchoraji na Sanaa ya Ruskin huko Oxford, na kisha akahamia Paris ambako alisoma chini ya Henri Dimier na Othon Friesz, na alishauriwa na Georges Rouault na André Derain.
Ally Yusuf Suleiman
Ally Yusuf Suleiman ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa chama cha kisiasa cha CUF. Amechaguliwa kuwa mbunge wa Mgogoni  kwa miaka 2015 – 2020.
Steven Frayne
thumbnail|right|200px|Steven Frayne Steven Frayne (aliyezaliwa tarehe 17 Desemba 1982), anajulikana kwa jina lake la "Dynamo", ni mfanya mazingaombwe wa Kiingereza, anayejulikana sana kwa maonyesho yake ya televisheni Dynamo:
Miaka ya mwanzoni
Frayne alizaliwa huko Bradford, England kwa mama wa Kiingereza na baba wa asili ya Pathani. Anasumbuliwa na ugonjwa wa Crohn, ambao umemfanya awe mdogo wa kimo katika hali yake maisha yake yote. Alifadhaika kama mtoto, na moja ya mbinu za kwanza za mazingaombwe alizojifunza ni kitu ambacho babu yake alimfundisha kufanya hivyo inaonekana kanakwamba alikuwa mzito sana vilekwamba watoto wenzake walishindwa kumnyanyua.
Tuzo za mazingaombwe
Mnamo tarehe 5 Julai 2012, Dynamo iliendelezwa na jamii ya wanamazingaombwe, "The Circle Magic", kuungana na Circle ndani ya mazingaombwe na Silver Star kwa Utendaji. Katika mwaka huo huo, Dynamo: "Mchawi Hakuna kisichowezekana" alishinda tuzo bora ya Programu ya Burudani kwenye Tuzo za vituo vya matangazo ya televisheni
Salihli
Salihli ni kamji na wilaya ya Mkoa wa Manisa katika Kanda ya Aegean huko nchini Uturuki.
Rezki Amrouche
Rezki Amrouche (alizaliwa 17 Novemba 1970) ni meneja wa soka na mchezaji wa zamani kutoka Algeria. Kama mchezaji, alicheza mara 34 katika timu ya taifa ya Algeria, akifunga mabao 2.
Kazi
Tarehe 24 Oktoba 2011, Amrouche aliteuliwa kuwa meneja wa timu ya USM Blida inayoshiriki Ligi ya Algeria Ligue Professionnelle 2.
Zelda Nolte
Zelda Nolte (1929-2003) alikuwa mchongaji sanamu wa nchini Afrika Kusini mwenye asili ya Uingereza na mtengenezaji na mchapishaji wa mbao.
Elimu
Zelda Nolte alisoma katika Kunstgewerbeschule Zürich chini ya ukurugenzi wa Johannes Itten, ambapo ilikuja kuwa Zürcher Hochschule der Künste, na uchongaji, katika Shule ya Sanaa ya Michaelis, Chuo Kikuu cha Cape Town chini ya Profesa Lippy Lipshitz ]
Mto Nabiyama
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
1046
Waliozaliwa
bila tarehe
Makalu
right|thumb|Mlima Makalu, upande wa Kusini-Magharibi ni mlima mrefu, wenye kimo cha m 8,463 juu ya usawa wa bahari. Ni sehemu ya safu ya milima ya Himalaya.
Kilele chake kipo katika mpaka wa Nepal na Tibet (Uchina).
1045
Makala hii inahusu mwaka 1045 BK (Baada ya Kristo).
Saruhanlı
thumb|Ramani ya Saruhanlı Saruhanlı ni kamji na wilaya ya Mkoa wa Manisa katika Kanda ya Aegean huko nchini Uturuki.
Grosse Pointe Shores, Michigan
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Grosse Pointe Shores, Michigan
Hifadhi ya Mazingira ya Cycad
Hifadhi ya Mazingira ya Cycad ni hifadhi ndogo karibu na Bathurst kwa madhumuni ya kuhifadhi cycad iliyo hatarini kutoweka, Encephalartos latifrons. Karibu na hifadhi hiyo kuna Hifadhi ya Mazingira ya Mikutano ya Maji na Mazingira Yanayolindwa ya Buffalo Kloof. Sehemu ya Mto Kariega inapita chini ya sehemu ya magharibi na kusini ya hifadhi.
Grosse Pointe Shores, Michigan
thumb|right|260px|Mahali pa Grosse Pointe Shores katika Wayne County na [[Michigan]] Grosse Pointe Shores ni mji wa Marekani katika jimbo la Michigan. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 2,800 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 177 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 49.7 km².
Hifadhi ya Mazingira ya Cycad
Historia
Mnamo mwaka 1976, hekta 43.60 za ardhi zilitangazwa kwa uhifadhi wa Encephalartos latifrons zilizo hatarini.
Mtume Thoma
Thoma (au Didimo, yaani Pacha) alikuwa Myahudi wa karne ya 1, mmojawapo kati ya Mitume wa Yesu anayeheshimiwa kama mtakatifu, kwa namna ya pekee na Wakristo wa maeneo yaliyokuwa mashariki kwa Dola la Roma, kuanzia Iraq hadi India.
Inawezekana kwamba sababu yake ni kazi za utume alizozifanya huko hadi kifodini chake huko Chennai mwaka 72 (kaburi lake huonyeshwa katika mji huo wa Tamil Nadu). Mpaka leo kusini-magharibi mwa Bara Hindi wako wanaojiita "Wakristo wa Thoma" ambao kwa muda mrefu walikosa mawasiliano na Wakristo wengine wa mbali.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na madhehebu mengine mbalimbali kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa kila mwaka tarehe 3 Julai.
Chanzo cha umaarufu wake
Alikuwa mtu mwenye tabia ya pekee iliyomvutia umaarufu hadi leo. Hasa alielekea kukata tamaa, kupinga hoja na kutosadiki kwa urahisi.
Mfano mmojawapo ni pale ambapo katika karamu ya mwisho alimjibu Yesu kwa wasiwasi: "Bwana, hatujui uendako; tutajuaje basi njia?" (Yoh 14:5). Ndipo Yesu alipojitambulisha kama njia: "Mimi ndimi njia, ukweli na uzima" (Yoh 14:6).
Hata hivyo, Injili ya Yohane ambayo ndiyo inayomzungumzia zaidi katika Biblia ya Kikristo, inaripoti jibu lake la mwisho kwa Yesu mfufuka kama ifuatavyo (Yoh 20:28): "Bwana wangu na Mungu wangu!" Katika Injili hakuna ungamo la wazi zaidi la umungu wa Yesu Kristo.
Hata hivyo, Yesu alimuambia wana heri zaidi wanaosadiki bila kuona kwanza. Na ndilo lengo la Yohane katika kuandika Injili yake: kuwafanya wasomaji wasioweza tena kumuona Yesu wamuamini na hivyo kupata uzima wa milele.
Mkesha
Mikesha ni ndege wa familia ya Turdidae ambao ni wadogo na wanono. Spishi za jenasi Neocossyphus na Stizorhina zinaitwa shesiafu pia. Rangi yao kuu ni rangi ya kahawia na madoa meupe na meusi; wengine wana rangi ya machungwa au nyekundu na wengine ni weusi. Hula wadudu hasa lakini wanaweza kula wanyama wadogo wengine, kama koa na nyungunyungu, na hata beri. Wengi wanaweza kuimba vizuri sana. Hujenga tago lao kwa umbo wa kikombe na pengine hulawekea matope kwa ndani. Jike huyataga mayai 2-5 yenye vidoa.
Theodori wa Pavia
Theodori wa Pavia (alifariki Brescia, Lombardia, Italia 778 BK) anakumbukwa kama askofu wa mji huo wa Italia Kaskazini kuanzia mwaka 740 hivi hadi kifo chake, ingawa alifukuzwa mara kadhaa na watawala Walombardi.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 20 Mei.
Kiparara
Viparara (au Ndege-msumeno) ni ndege wa bahari wa jenasi Rynchops, jenasi pekee ya familia Rynchopidae (Rhynchops na Rhynchopidae ni tahajia nyingine isio sahihi kwa mujibu wa uainishaji). Ndege hawa wanafanana na buabua lakini wana domo ambalo sehemu yake ya chini ni refu kuliko ile ya juu. Huruka kwa urefu mdogo juu ya maji wakiitia sehemu ya chini ya domo lao majini ili kuwakamata samaki wadogo. Jike huyataga mayai 3-6 kwa pwani za kanda za tropiki na za karibu na tropiki.
1 Novemba
Tarehe 1 Novemba ni siku ya 305 ya mwaka (ya 306 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 60.
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha sherehe ya Watakatifu wote, lakini pia kumbukumbu za watakatifu Sesari wa Terracina, Beninyo wa Dijon, Austremoni, Marselo wa Paris, Severini wa Tivoli, Magnus wa Milano, Vigori, Lisini wa Angers, Maturini, Audomari, Jeromu Hermosilla, Valentino Berriochoa, Petro Almato n.k.
Jambo (salamu)
Kiisimu
Jambo ni neno la lugha ya Kiswahili ambalo limo katika ngeli 5-6.
Asili ni kitenzi -amba kikimaanisha kusema.
Sarıgöl
thumb|Ramani ya Sarıgöl Sarıgöl ni kamji na wilaya ya Mkoa wa Manisa katika Kanda ya Aegean huko nchini Uturuki.
Sisenandi
Sisenandi (Beja, Ureno, au Badajoz, Extremadura - Cordoba, Hispania, 851) alikuwa shemasi wa Cordoba aliyekatwa kichwa na Waislamu waliotawala nchi hiyo kwa sababu ya imani yake ya Kikristo.
Taarifa zake ziliandikwa na Eulogi wa Kordoba .
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Julai.
Eren Albayrak
Eren Albayrak (alizaliwa 23 Aprili 1991) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Uturuki. Anachezea timu ya taifa ya Uturuki.
Albayrak ameichezea timu ya taifa ya Uturuki tangu mwaka wa 2015. Albayrak alicheza Uturuki katika mechi 1.
Hifadhi ya Wanyamapori ya Welgevonden
alt=Twiga katika Hifadhi ya Wanyama ya Welgevonden nchini Afrika Kusini|thumb|Twiga katika Hifadhi ya Wanyama ya Welgevonden nchini Afrika Kusini Hifadhi ya Wanyamapori ya Welgevonden iko katika Wilaya ya Waterberg, ya Limpopo, jimbo la Afrika Kusini. Hifadhi ya Wanyama ya Welgevonden, ni hifadhi ya wanyama ya hekta 38,200 katika Wilaya ya Waterberg, Mkoa wa Limpopo, Afrika Kusini.
Ni sehemu ya Hifadhi ya Biosphere ya Waterberg ambayo ilitangazwa rasmi na UNESCO mnamo mwaka 2001 na kwa sasa inashughulikia eneo linalozidi hekta 654,033.
Hifadhi hii inajumuisha ardhi ya milimani ambayo imetasuliwa na mabonde ya kina kirefu na kloofs wakati miinuko tambarare ina sifa ya vilele vingi vya milima. Urefu hutofautiana kutoka 1080 m kaskazini hadi 1800 m katika sehemu ya kusini ya hifadhi.
Welgevonden ni nyumbani kwa zaidi ya mamalia 50 tofauti tofauti, ikiwa ni pamoja na Big Five. Utofauti wa makazi hupelekea aina mbalimbali za wanyamapori wenye nyanda zenye nyasi zilizojaa swala kutoka kwenye nyanda wakubwa hadi kwenye duiker duni na duma, simba na chui huonekana mara kwa mara karibu. Pia kuna spishi adimu na zisizo za kawaida kama vile fisi kahawia, aardwolf, pangolin na aardvark.
Grosse Pointe Woods, Michigan
thumb|right|260px|Mahali pa Grosse Pointe Woods katika Wayne County na [[Michigan]] Grosse Pointe Woods ni mji wa Marekani katika jimbo la Michigan. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 17,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 178 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 8.4 km².
Mto Wharfe
Mto Wharfe ni mto katika Yorkshire, Uingereza. Urefu wake mkubwa uko katika mpaka wa kata kati ya Yorkshire Magharibi na Yorkshire Kaskazini. Jina Wharfe katika Kiselti linamaanisha "kusokota".
Mkondo
Bonde la mto Wharfe linajulikana kama Wharfedale. Chanzo chake kiko katika Camm Fell katika Mbuga la taifa la Yorkshire Dales, na kupitia katika Kettlewell, Grassington, Bolton Abbey, Addingham, Ilkley, Burley katika Wharfedale, Otley, Wetherby, Tadcaster, kisha unajiunga na Mto Ouse karibu na Cawood. Sehemu ya mto huu kuanzia katika chanzo chake karibu na Addingham unajulikana kama Upper Wharfedale na una tabia tofauti katika upande wa chini. Mto Wharfe ni mto tete zaidi, kuongezeka kwa kasi katika Dunia.
Wharfe una sifa ya kuwa hatari sana, kwa kuwa watu wengi wamezama wanapoogelea ndani yake.
Mto huu una urefu takriban 97 km kabla ya kujiunga na Mto Ouse.
Mto Wharfe ni urambazaji wa umma kutoka kwenye ukuta katika makutano wa Tadcaster katika Ouse Mto karibu na Cawood. Wharfe una mawimbi kuanzia Ulleskelf.
Strid
Kidogo kaskazini mwa Bolton Abbey kuna Strid, kituo ambacho mto wote umeelekezwa katika korongo nyembamba. Eneo lake konda kabisa, ni ndogo kuliko mita mbili. Pengo hili hudhaniwa kuwa na uwezo wa kurukwa lakini huu ni uwongo kwa sababu ya mawe yanayoteleza. Barry na Lyn Collett, wapenzi waliokuwa kwenye raha zao, walizama katika eneo hili katika mwezi wa Agosti 1998 na miili yao haikuweza kupatikana katika wiki kadhaa. Mawimbi ya kuogofya huvuta binadamu ambapo anakwama katika mawe yaliyochini ya maji na moshi.
Makazi
thumb|220px|Mto Wharfe katika Otley thumb|220px|Wharfe kupita kati ya Linton na Collingham thumb|220px|Ukuta na daraja juu ya Wharfe katika Wetherby
1044
Makala hii inahusu mwaka 1044 BK (Baada ya Kristo).
Boualem Amirouche
Boualem Amirouche (alizaliwa 1 Oktoba 1942) ni mchezaji wa soka kutoka Algeria. Alicheza mechi kumi na moja katika timu ya taifa ya Algeria kati ya mwaka 1966 na 1971. Pia aliteuliwa katika kikosi cha Algeria kushiriki katika mashindano ya 1968 African Cup of Nations (Kombe la Mataifa ya Afrika 1968).
1598
Makala hii inahusu mwaka 1598 BK (Baada ya Kristo).
Waliozaliwa
bila tarehe
Evan Penny
Evan Penny (alizaliwa 1953, Afrika Kusini ), kwa sasa anaishi na kufanya kazi huko Toronto, Ontario, nchini Kanada. Mnamo 1978, Penny alihitimu kutoka Chuo cha Sanaa na Ubunifu cha Alberta na akapokea shahada ya kuhitimu katika uchongaji.
The Corruptor
The Corruptor ni filamu ya mapigano iliyotoka 1999 nchini Marekani. Imeongozwa na James Foley. Waliocheza uhusika mkuu ni pamoja na Chow Yun-fat na Mark Wahlberg. Filamu ilitolewa nchini Marekani tarehe 12 Machi 1999,
Hadithi
Luteni wa NYPD, Nick Chen ni mkuu wa Kitengo cha Genge la Waasia, yaani, Asian Gang Unit (AGU). Kazi yake kubwa ni kutuliza ghasia zinazozuka katika mji wa Chinatown kati ya kundi la Tung Fung Benevolent Association na akina Fukienese Dragons, majambazi ya mtaani. Jambo linakuwa gumu kwa kile kilichokuwa kinaonekana kwamba Chen mwenyewe ni shushushu wa akina Tong chini ya uangalizi wa Uncle Benny Wong na luteni wake Henry Lee. Baada ya shambulio la bomu katika mji wa Chinatown, Chen anaungana na Danny Wallace bila kutaka, ambaye hakujua rushwa anazopiga Chen. Danny pia alikuwa akifanya kazi na Usalama wa Taifa kwa minajili ya kumchunguza Chen. Danny aliongopa kwa Chen na kundi zima la Kitengo cha Genge la Waasia kwa madai ya kwamba ameikubali kazi hiyo kwa lengo la kujipatia uzoefu wa kipelelezi haraka.
Wakati wa uvamizi wa polisi katika danguro la Fukienese, Chen anaokoa maisha ya Wallace. Wallace, kwa kufahamu ya kwamba sasa maisha yake yapo mikononi mwa Chen, anaanzisha uvamizi dhidi ya dawa za kulevya, tena kwa kufahamu kabisa kuna askari kanzu wa FBI anahusika katika uvamizi huo. Baada ya kuchimbwa mkwara wa kuingilia na upelelezi wao unaondelea, Wallace anatambulishwa kwa Lee. Lee anajadili umuhimu wa kuwa na askari mwengine ndani ya kundi la AGU juu ya wale wanaolipwa na Tong, jambo ambalo limeridhiwa na Uncle Benny. Benny anafanikiwa kumwingiza Wallace katika kumfanyia kazi kwa kumpa habari juu ya genge la uchangudoa lisilojulikana. Wallace anapewa dili kubwa la kumpa sifa, lakini Chen anaingiwa na wasiwasi huenda Wallace anafanya kazi na akina Tongs.
Wallace na Chen wanaingiliana katika mambo yao, wanauweka rehani urafiki wao na kujiebebesha maswali mengi juu ya dhamira ya Lee. Chen hawapendi akina Fukienese, lakini si yeye wala Danny anajua kama Lee anajenga uhusiano wa karibu na kiongozi wao—Bobby Vu. Wote Lee na Vu wanajua kama kuna kachero wa FBI ndani ya kundi lao la kijambazi na kuamua kuutwaa uhai wake.
Wakati wakichungua kwa karibu operesheni ya dawa za kulevya, Wallace na Chen wanashuhushudia vurumai iliyoletwa na kikosi cha Tong—iliyopelekea Chen achunguzwe kwa kuingilia upelelezi wa FBI. baada ya tukio, wote Wallace na Chen wanakubaliana kutoongea na FBI moja kwa moja bila kuwasiliana kwanza. Katika hangai zao, FBI wanagundua sababu kuu iliyopelekea Wallace kujiunga na AGU na kutishia kulipua siri yake au akubali amchunguze Chen kwa jicho la tatu. Wakati moja kati ya mashushu wa Chen akishuhudia Vu akimwua Uncle Benny, Chen anawapa taarifa akina DA, ambao wananuia kudhibiti akina Tongs chini ya RICO. Akina DA, FBI, Wallace na Chen wote wanaamua kutaka kumkamata Vu na kundi lake.
Katika hali isiyo ya kawaida, Lee anaamua kumjulisha Chen juu ya kazi yake halisi ya Wallace. Wakati wa opereshani ya usiku, Chen anatoa bastola yake na kumnyooshea Wallace akiwa na hasira nzito. Wallace anamalizana na Chen na hatimaye wakapambana na akinaDragons, wakawauwa wengi sana. Katika mapambano mengine mbele, Chen anamsukuma Wallace nje ya njia na kujikuta akipigwa risasi kali na Vu. Kisha Wallace anampiga risasi Vu na kufa papo hapo. Wakati hospitali, Wallace anakataa kuondoa kalima yake juu ya Chen kafa kama askari mzuri. Baadaye, Wallace anaongoza msafara wa askari kwenda kumkamata Lee. Chen anapewa maziko ya kishujaa huku Wallace akiongoza msafara.
Mapato
The Corruptor ilipata jumla ya kiasi cha dola za Kimarekani $24,493,693 kwa hesabu ya dunia nzima, ikiwa pamoja na $15,164,492 pekee kutoka Marekani na $9,329,109 kutoka katika nchi nyingine.
Limerick
thumbnail|right|280px|Mji wa Limerick
The Corruptor
Kibwagizo
Kibwagizo cha filamu ya The Corruptor kina nyimbo za underground hip hop kutoka kwa wasanii kama vile Mobb Deep, Spice 1 na Mystikal. Muziki wa filamu ulitungwa na Carter Burwell.
Limerick
60px|left Limerick (Kiere: Luimneach) ni mji wa Eire.
Munira Mustafa Khatib
Munira Mustafa Khatib (amezaliwa tarehe 16 Julai 1990) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Mto Nabukolyo
unapatikana katika wilaya ya Iganga, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Ziara ya Face to Face
Ziara ya Face to Face ni tamasha la 5 la kundi la Westlife. Katika ziara hii, wanamuziki hawa waliweka malengo ya kufanya matamasha katika katika viwanja vidogo vidogo zaidi ili kuweka maana ya jina la zaira hii, ya "Face To Face." Video ya tamasha hili imetengenezwa katika enesho lao lililofanyika katika uwanja wa Wembley Arena.
Tarehe za matamasha
Mai
Juni
Julai
Augasti
Septemba
Methali
Methali (kutoka neno la Kiarabu  مثل  mathal) ni usemi mfupi wa mapokeo wenye mpangilio maalumu wa maneno unaodokeza kwa muhtasari fikra au mafunzo mazito yatokanayo na uzoefu wa maisha ya jamii husika.
Ni kauli fupi yenye pande mbili za fikra, ambazo upande wa kwanza huanza upande wa pili humaliza. Kwa mfano: Mficha ugonjwa, kifo humuumbua. Mcheza kwao hutunzwa. Haraka haraka haina baraka. Mkono mtupu haulambwi. Mkamia maji hayanywi.
Kila taifa na kila kabila lina methali zake. Biblia, kwa mfano, inakusanya nyingi kati ya zile za Israeli katika kitabu maalumu, mbali ya nyingine kupatikana katika vitabu vingine, hasa vile vya hekima.
Ziad Tlemçani
Ziad Tlemçani (alizaliwa 10 Mei 1963) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Tunisia. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Tunisia.
Matatu
Matatu ni neno la kawaida nchini Kenya na Uganda la kutaja gari aina ya daladala linalotumika kama usafiri wa umma.
Jina "matatu" labda lilitokana na nauli ya sarafu tatu iliyokuwa kawaida kwa safari moja matatu yalipoanza.
Matatu huhudumia njia maalumu yenye namba yake.
Dereva anafanya kazi yake pamoja na msaidizi anayeitwa "manamba" mwenye kazi ya kukusanya pesa na kufungua au kufunga mlango.
Mara nyingi ni magari ya Kijapan yenye ruhusa ya kubeba abiria 14. Hadi mwaka 2003 matatu hayakufuata utaratibu huu wala taratibu nyingine. Ilikuwa kawaida kuingiza zaidi ya watu 20 katika gari moja lenye viti 15. Maafisa wa polisi ya barabarani (trafiki) walizoea kupokea rushwa za matatu kila siku, hivyo walishindwa kuwaambia neno.
Serikali mpya ya Rais Mwai Kibaki iliweza kubadilisha hali hiyo tangu mwaka 2003, hasa waziri wa usafiri John Michuki aliyelazimisha wenye matatu kukubali utaratibu ambao haukuwa mpya lakini ulipuuzwa miaka mingi hadi kusahauliwa isipokuwa wazee walikumbuka siku za kale.
Tangu mwanzo wa mwaka 2004 matatu yanatakiwa kuonyesha nje kanda ya rangi ya njano; dereva na manamba wawe na sare, kila kiti kinapaswa kuwa na kanda, na matatu kama mabasi yanatakiwa kuwa na "spidigavana" yaani chombo cha kukata mkasi wa gari likipita 80 km/h.
Utaratibu huu umeanza kuvurugika tena, lakini bado hali ni afadhali kuliko zamani, hasa idadi ya vifo imepungua.
1043
Makala hii inahusu mwaka 1043 BK (Baada ya Kristo).
Biolojia
Biolojia ni sayansi asilia inayohusu utafiti wa uhai na viumbehai, kama vile mimea, wanyama, kuvu (kama uyoga), bakteria na virusi, na jinsi vinavyohusiana kati yao na katika mazingira yao, pamoja na muundo wao, kazi, ukuaji, asili, mageuko, uenezi, na nadharia ya uainishaji.
Biolojia ni somo kubwa mno lenye matawi, mada na masomo mengi. Miongoni mwa mada muhimu zaidi kuna kanuni unganishi tano ambazo zinasemekana kuwa misingi yenye hakika na dhahiri ya biolojia ya kisasa:
Masomo madogo ya biolojia yanatumika kwenye msingi wa kipimo kinachotumiwa kufanya utafiti wa viumbe na mbinu zinazotumika kwa utafiti wao:
Lugha ya kisayansi katika biolojia inatumia maneno mengi ya asili ya Kigiriki na Kilatini. Lugha nyingi zimeingiza maneno haya tu katika msamiati wao; katika lugha kadhaa wataalamu wametafsiri sehemu ya maneno haya kwa lugha zao lakini kwa ujumla sehemu kubwa na majina ya kisayansi hufuata utaratibu wa Kigiriki na Kilatini.
Wataalamu wengi huona ya kwamba viumbehai vyote hugawiwa katika sehemu au milki kubwa tatu:
Historia
thumb|"[[Mti wa Uzima" wa Ernst Haeckel (1879)]] Neno biolojia katika maana yake ya kisasa linaonekana kuwa lilianzishwa na Karl Friedrich Burdach (1800), Gottfried Reinhold Treviranus (Biologie oder Philosophie der lebenden Natur, 1802), na Jean-Baptiste Lamarck (Hydrogéologie, 1802). Ni mchanganyiko wa zamani wa maneno ya Kigiriki βίος, bios, "uhai" na kiambishi tamati λογία, -logia, "utafiti wa."
Theophrastus, mrithi wa Aristotle katika Lyceum, aliandika mfululizo wa vitabu juu ya botania ambavyo vilisalia kama mchango muhimu zaidi wa mambo ya kale kwa sayansi za mimea, hadi Karne za Kati.
Maendeleo muhimu katika utafiti na ustawisho wa biolojia yalikuzwa kwa juhudi za madaktari Waislamu kama vile msomi Mwafrika na Mwarabu al-Jahiz (781-869) katika zuolojia, mwanabiolojia wa Kikurdi Al-Dinawari (828-896) katika botania, na daktari wa Kiajemi Rhazes (865-925) katika anatomia na fiziolojia. Wanafalsafa hao walifafanua, kupanua, na kuboresha nadharia na utaratibu wa Kigiriki wa biolojia. Udaktari ulisomwa vizuri zaidi na wasomi wa Kiislamu waliofanya kazi katika mila za kifalsafa za Kigiriki, huku historia ya asili ikivutiwa sana na mawazo ya Aristotle, hasa katika kuunga mkono mfumo thabiti wa ngazi wa uhai.
Biolojia ilianza kuendelea na kukua haraka baada ya uboreshaji mkubwa wa darubini na Antony van Leeuwenhoek. Hapo ndipo wasomi waligundua manii bakteria, infusoria na ugeni tu na tofauti ya maisha ya hadubini. Uchunguzi wa Jan Swammerdam ulileta maslahi mapya katika entomolojia ikajenga mbinu za msingi za kuchangua na kutia madoa kwa hadubini.
Maendeleo katika somo la hadubini pia yalikuwa na athari kubwa kwa kufikiri kibiolojia kwenyewe. Mapema katika karne ya 19, wanabiolojia kadhaa waliashiria umuhimu mkuu wa seli. miaka ya 1838 na 1839, Schleiden na Schwann walianza kuendeleza mawazo kuwa (1) kitengo muhimu cha viumbe ni seli na (2) seli za binafsi zina sifa zote bainifu za uhai, ingawa walipinga wazo kwamba (3) seli zote hutokana na mgawanyiko wa seli nyingine. Kwa msaada wa kazi ya Robert Remak na Rudolf Virchow, hata hivyo, katika miaka ya 1860 wanabiolojia wengi walikubali kanuni zote tatu za kile kilichojulikana kama nadharia ya seli.
Wakati huohuo, taksonomia na uainishaji vikawa viini katika utafiti wa historia ya asili. Carolus Linnaeus alichapisha taksonomia ya msingi kwa ajili ya ulimwengu wa asili mwaka wa 1735 (mabadiliko yake yametumika tangu wakati huo), na miaka ya 1750 ilileta majina ya kisayansi ya spishi zake zote. Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon, walielezea spishi kama vikundi bandia na viumbe hai kama vya kufulika - hata wakipendekeza uwezekano wa asili ya pamoja. Ingawa alikuwa anapinga mageuko, Buffon ni kielelezo muhimu katika historia ya mawazo ya mageuko; kazi yake ilishawishi nadharia za mageuko za Lamarck na Darwin.
Mawazo makubwa ya mageuko yalitokana na kazi ya Jean-Baptiste Lamarck. Hata hivyo, ni mwanaviumbe Mwingereza Charles Darwin, akiunganisha mtazamo wa jiografia kama inavyoathiriwa na biolojia wa Humboldt, jiolojia ya kulingana ya Lyell, maandishi ya Thomas Malthus juu ya ukuaji wa idadi ya watu, na utaalamu wake mwenyewe wa kimofolojia, aliyeunda nadharia ya mageuko iliyokuwa na mafanikio zaidi iliyotokana na uteuzi asilia; mawazo sawa na ushahidi yalimfanya Alfred Russel Wallace kufikia uamuzi sawa.
Javier Pastore
thumb|Javier Pastore akishangilia. Javier Matías Pastore (alizaliwa Córdoba, Argentina, 20 Juni 1989) ni mchezaji wa soka wa Argentina ambaye anacheza kama kiungo wa kushambulia. Klabu yake ni Paris Saint-Germain na timu yake ya taifa ni Argentina.
Pastore alianza kazi yake katika timu yaTalleres na kisha akaenda Huracán katika timu yake ya Taifa ya Argentina yak kabla ya kuhamia timu ya kundi A mwaka 2009 kwa alisajiliwa kwa€ 4.7 milioniMwaka 2011, alisajiliwa kwenda Paris Saint-Germain kwa 39.8 milioni.
Biolojia
Historia
Ugunduzi wa uwakilishi wa kimwili wa urithi ulikuja pamoja na kanuni za mageuko na taaluma ya jenetiki inayohusu idadi ya watu. Katika miaka ya 1940 na mwanzoni mwa miaka ya 1950, majaribio yaliashiria kwa DNA kama sehemu ya kromosomu iliyoshikilia jeni. Kuzingatia viumbe vipya vya mfano kama vile virusi na bakteria, pamoja na ugunduzi muundo maradufu wa helikali wa DNA mwaka wa 1953, kuliashiria mpito kwa enzi ya jenetiki ya molekiuli.
Tangu miaka ya 1950 hadi sasa, biolojia imenyooshwa sana katika miliki ya molekiuli. Msimbo-jeni ulibanguliwa na Har Gobind Khorana, Robert W. Holley na Marshall Warren Nirenberg baada ya DNA kufahamika kuwa na kodoni.
Mwisho, Mradi wa Jenomu ya Binadamu ulianzishwa mwaka wa 1990 na lengo la kuwa na ramani ya jumla ya jenomu ya binadamu. Kimsingi, mradi huu ulikamilika mwaka wa 2003, hata hivyo uchambuzi zaidi bado unachapishwa. Mradi wa Jenomu ya Binadamu ilikuwa hatua ya kwanza katika jitihada jumla za kushirikisha elimu iliyokusanywa ya biolojia katika fasili ya molekiuli ya kutenda ya mwili wa binadamu na miili ya viumbe vingine.
Misingi ya biolojia ya kisasa
Biolojia ya kisasa inaweza kujumuishwa ndani ya kanuni tano unganishi: nadharia ya seli, mageuko, usomi - jeni, homiostasisi, na nishati.
Nadharia ya seli
thumb|left|Seli zinazokuza viini, madoa kwa keratini (nyekundu) na DNA (kijani) Nadharia ya seli inasema kwamba seli ni kitengo cha msingi cha maisha, na kwamba viumbe vyote hai vimetengenezwa kwa seli moja au zaidi au bidhaa zinazotoka kwenye seli hizo (mfano kauri). Seli zote hutoka kwenye seli nyingine kupitia mtengo wa seli. Katika viumbe vyenye seli nyingi, kila seli katika mwili wa kiumbe hatimaye hutoka kwenye seli moja katika yai lililorutubishwa. Seli pia inazingatiwa kuwa kitengo cha msingi katika taratibu nyingi za patholojia. Zaidi ya hayo, tukio la mtiririko wa nishati hutokea katika seli katika taratibu ambazo ni sehemu ya kazi inayojulikana kama umetaboli. Hatimaye, seli zina maelezo ya kurithiwa(DNA) ambayo hupitishwa kutoka seli hadi seli wakati wa mgawanyiko wa seli.
Mageuko
thumb|right|300px|Uteuzi asilia wa idadi kwa mpangilio wa rangi wa giza.
Dhana kuu ya maandalizi katika biolojia ni kwamba maisha hubadilika na kukua kwa njia ya mageuko, na kwamba viumbe vyote hai vinayojulikana vina asili ya pamoja. Jean-Baptiste de Lamarck aliingiza mageuko kwenye msamiati wa kisayansi mwaka wa 1809, na Charles Darwin akaithibitisha miaka hamsini baadaye kama nadharia yenye uwezo wa kujitegemea kwa kueleza msukumo wake kwa ufasaha: uteuzi asilia. (Alfred Wallace Russel anatambuliwa kama mgunduzi mwenzi wa dhana hii kwa vile alisaidia kufanya utafiti na majaribio na dhana ya mageuko). Mageuko sasa yanatumika kuelezea tofauti kubwa ya uhai unaopatikana duniani.
Darwin alitoa nadharia kwamba spishi na vizawa zilizo sitawisha kupitia taratibu za uteuzi asilia na uteuzi bandia au uzazi wa kuchagua. Mfumko wa jeni ulikubaliwa kama utaratibu wa ziada wa usitawi wa mageuko katika usanisi wa kisasa  wa nadharia.
Historia ya mageuko ya spishi-inayoelezea sifa bainifu za spishi mbalimbali ambapo ilitoka-pamoja na uhusiano wake wa unasaba na kila spishi nyingine hujulikana kama filojeni yake. Mitazamo mbalimbali ya biolojia hutoa maelezo kuhusu filojeni. Haya ni pamoja na ulinganishi wa mfuatano wa DNA uliofanywa ndani ya biolojia ya molekiuli au usomi-jenomu, na ulinganishi wa visukuku au rekodi nyingine za viumbe wa kale katika paleontolojia. Wana biolojia huandaa na kuchambua uhusiano wa mageuko kupitia njia mbalimbali, ikiwa ni pamoja na filojenetiki, fenetiki, na kladistiki. (Kwa muhtasari wa matukio muhimu katika mageuko ya maisha kama inavyoeleweka sasa na wana biolojia, angalia Muda wa mageuko.)
Nadharia ya mageuko inadai kwamba viumbe vyote duniani, vyote vinavyoishi na vilivyokufa, vilitoka kwa jadi moja au mrundiko wa jeni wa nasaba. Inaaminika kuwa huyu mhenga wa pamoja wa viumbe vyote alionekana miaka bilioni 3.5 iliyopita. Kwa jumla, wana biolojia wanazingatia kilimwengu na kuenea pote kwa msimbo-jeni kama ushahidi wa hakika wa kuunga mkono nadharia ya asili ya pamoja ya bakteria zote, akea, na eukariyote (angalia: asili ya maisha).
Usomi-jeni
left|thumb|Mraba wa Punnett ukifafanua kubadilishana kati ya mimea miwili ya punje zenye heterozigusi ya maua ya zambarau (B) na nyeupe (b) Jeni ni vitengo vya msingi vya urithi katika viumbehai vyote. Jeni ni kitengo cha urithi na kinafanana na sehemu ya DNA inayoathiri umbo au kazi ya kiumbehai kwa njia maalum. Viumbehai vyote, kutoka kwa bakteria hadi kwa wanyama, hushiriki utaratibu sawa wa msingi unaonakili na kutafsiri DNA kuwa protini. Seli hunakili jeni ya DNA kuwa toleo la RNA la jeni, na kisha ribosomu hutafsiri RNA kuwa protini, mfuatano wa asidi amino. Msimbo wa tafsiri kutoka kodoni ya RNA hadi asidi amino ni sawa kwa viumbehai vingi, lakini tofauti kidogo kwa baadhi. Kwa mfano, mfuatano wa DNA unaosimba kwa insulini kwenye binadamu pia utasimba kwa insulini wakati unaingizwa katika viumbehai vingine, kama vile mimea.
Kwa kawaida, DNA hutokea kama chromosomu ya mstari kwenye Eukaryota, na chromosomu mviringo katika prokaryota. Chromosomu ni muundo wenye mpango unaojumuisha DNA na histoni. Seti ya chromosomu katika seli na maelezo mengine yoyote ya kurithiwa yanayopatikana katika mitokondria, chloroplasti, au maeneo mengine kwa pamoja yanajulikana kama jenomu yake. Kwenye eukariyoti, DNA ya jenomu iko katika kiini cha seli, pamoja na viasi vidogo katika mitochondria na chloroplasti. Katika prokariyoti, DNA imeshikiliwa ndani ya chembe cha kasoro kisicholingana katika sitoplazimu kiitwacho nyukliodi. Maelezo ya jeni katika jenomu yanawekwa ndani ya jeni, na mkusanyiko kamili wa maelezo haya katika kiumbehai unaitwa aina-jeni yake.<refUfafanuzi wa Jenotaipu - Ufafanuzi wa Kamusi ya Uuguzi
Homiostasisi
Homiostasisi ni uwezo wa mfumo wazi kudhibiti mazingira yake ya ndani kudumisha hali thabiti kupitia urekebishaji mwingi wa msawazo mwendo unaodhibitiwa na taratibu zinazohusiana za kanuni. Viumbehai vyote, kama vina seli moja au seli nyingi, hudhihirisha homiostasisi.
Nishati
thumb|240px|left|Muhtasari wa Msingi wa nishati na maisha ya binadamu. Maisha ya viumbehai yanategemea pembejeo isiosita ya nishati. Mmenyuko wa kemikali zenye wajibu wa muundo na kazi yake zimerekebishwa kutoa nishati kutoka kwenye dutu zinazofanya kazi kama chakula chake na kuzibadilisha kusaidia kuunda seli mpya na kuzihimili. Katika mchakato huu, molekiuli za dutu za kemikali zilizo na chakula huwa na kazi mbili, kwanza, zina nishati ambayo inaweza kubadilishwa kwa mmenyuko wa kibaiolojia wa kemikali; pili, zinakuza miundo mipya ya molekiuli iliyotengenezwa na biomolekiuli.
Baadhi ya nishati iliyopatikana hutumika kuzalisha uzitohai ili kuhimili maisha na kutoa nguvu kwa ajili ya ukuaji na usitawi. Nyingi kati ya nishati hii inayosalia hupotea kama molekiuli za joto na taka. Michakato muhimu zaidi kwa kugeuza nishati iliyonaswa katika dutu za kemikali kuwa nishati muhimu kwa kuhimili maisha niumetaboli na upumuaji wa seli.
Muundo
thumb|300px|Mchoro wa mfano wa seli ya mnyama unaoonyesha organeli na miundo mbalimbali: 1. Nukleoli, 2. Kiini, 3. Ribosoma, 4. Vesikulo, 5. Retikulo isiyo laini plasmani, 6. Gimba la Golgi, 7. Kiunzi cha seli, 8. Retikulo laini plasmani, 9. Mitokondria, 10. Vakuolo, 11. Sitosoli, 12. Lisosoma, 13. Sentrioli.
Biolojia ya molekiuli ni utafiti wa biolojia katika kiwango cha molekiuli. Uwanja huu wa kitaaluma unalingana na maeneo mengine ya biolojia, hasa na usoni-jeni na biokemia. Biolojia ya molekiuli inajihusisha hasa na kuelewa mwingiliano kati ya mifumo mbalimbali ya seli, ikiwa ni pamoja na uhusiano baina ya DNA, RNA, na usanisi wa protini na kujifunza jinsi mwingiliano huu unadhibitiwa.
Biolojia ya seli inafanya utafiti wa sifa za muundo na za fiziolojia za seli, ikiwa ni pamoja na tabia zao, mahusiano, na mazingira. Hii hufanyika katika viwango vya hadubini na molekiuli, kwa viumbe vyenye seli moja kama vile bakteria pamoja na seli maalumu katika viumbe vyenye seli nyingi kama vile binadamu. Kuelewa muundo na kazi ya seli ni msingi kwa sayansi zote za biolojia. Mifanano na tofauti kati ya aina za seli ni muhimu hasa kwa biolojia ya molekiuli.
Anatomia huzingatia maumo ya miundo yenye kuonekana kama vile viungo na mifumo ya viungo.
Jenetikia ni sayansi ya jeni, urithi, na tofauti za viumbehai. Jeni husimba maelezo muhimu kwa kusanisi protini, ambayo kwa upande mwingine huwa na jukumu kubwa katika kuathiri (ingawa, mara nyingi, si kuamua kabisa) fenotaipu ya mwisho ya kiumbehai. Katika utafiti wa kisasa, usomi-jeni hutoa nyenzo muhimu katika uchunguzi wa kazi ya jeni maalumu, au uchambuzi wa mwingiliano wa jeni. Ndani ya viumbehai, maelezo ya jeni kwa jumla hubebwa katika kromosomu, ambako yanawakilishwa katika muundo wa kemikali wa molekiuli hasa za DNA.
Biolojia ya ustawi huchunguza utaratibu wa viumbehai wa kukua na kusitawi. Biolojia ya usitawi ya kisasa iliyopata asili yake katika embriolojia, huchunguza udhibiti wa jeni wa ukuaji wa seli, upambanuzi, na "mofojenesi," ambao ni utaratibu ambao ni chanzo cha tishu, viungo, na anatomia.
Viumbehai mtindo vya biolojia ya usitawi ni pamoja na nematodi  Caenorhabditis elegans, nzi-tunda Drosophila melanogaster, samakimilia Danio rerio, panya Mus musculus,, na gugu Arabidopsis thaliana. (Kiumbehai mtindo ni spishi inayochunguzwa sana kuelewa ishara maalum za biolojia, kwa matumaini kuwa uvumbuzi utakaofanywa katika kiumbehai hicho utatoa umaizi katika utendaji kazi wa viumbehai vingine).
Fiziolojia
Fiziolojia huchunguza utaratibu wa umakanika, kimwili, na wa biokemikali wa viumbehai kwa kujaribu kuelewa jinsi miundo yote hutenda kazi kama pamoja. Mada ya "muundo kwa kazi" ni kuu katika biolojia. Tangu jadi, utafiti wa fiziolojia umegawanyika katika fiziolojia ya mimea na fiziolojia ya wanyama, lakini baadhi ya kanuni za fiziolojia ni za kuenea pote, bila kuzingatia kiumbehai hasa kinachochunguzwaa. Kwa mfano, yale unayojifunza kuhusu fiziolojia ya seli za chachu yanaweza pia kutumika kwa seli za binadamu. Uwanja wa kitaaluma wa fiziolojia ya wanyama unaeneza zana na mbinu za fiziolojia ya binadamu hadi kwa spishi zisizo za binadamu. Fiziolojia ya mimea hukopa mbinu kutoka kwa maeneo yote ya utafiti.
Fiziolojia huchunguza jinsi kwa mfano mifumo ya neva, kinga, endokrini, kupumua, na usambazaji inavyofanya kazi na kuathiriana. Uchunguzi wa mifumo hii unashirikiwa na taaluma zingine mahsusi za udaktari kama vile nyurolojia na elimu ya kingamaradhi.
Mageuko
Utafiti wa mageuko unahusu asili na ukoo wa spishi, ikiwa ni pamoja na mabadiliko yao baada ya muda, na inajumuisha wanasayansi kutoka taaluma zingine mahsusi za taksonomia. Kwa mfano, kwa jumla inahusisha wanasayansi wenye mafunzo maalum katika viumbehai hasa kama vile mammalojia, ornitholojia, botania, au herpetolojia, lakini hutumia viumbehai hivyo kama mifumo ya kujibu maswali ya kawaida kuhusu mageuko.
Sehemu moja ya biolojia ya mageuko inategemea paleontolojia, ambayo inatumia kumbukumbu za kisukuku kujibu maswali kuhusu mtindo na mwendo wa mageuko, na sehemu nyingine maendeleo katika taaluma kama viletaaluma ya jenetiki inayohusu idadi ya watu na nadharia ya mageuko. Katika miaka ya 1980, biolojia ya usitawi iliingia upya katika biolojia ya mageuko baada ya kutngwa hapo awali kutoka kwa usanisi wa kisasa kupitia utafiti wa biolojia ya maendeleo ya mageuko. Nyuga zinazohusiana ambazo mara nyingi huzingatiwa kama sehemu ya baiolojia ya mageuko ni filojenetiki, utafiti wa mifumo, na taksonomia.
Utafiti wa mifumo
Matukio mbalimbali ya uibukaji wa spishi mpya huunda mfumo wenye muundo wa mti wa uhusiano kati ya spishi. Wajibu wa utafiti wa mifumo ni kuchunguza uhusiano huu na hivyo tofauti na mifanano kati ya spishi na vikundi vya spishi. Hata hivyo, utafiti wa mifumo ulikuwa uga hai wa utafiti muda mrefu kabla ya mawazo ya mageuko hayajakuwa ya kawaida. Uainishaji, taksonomia, na utaratibu wa majina wa viumbehai vya biolojia unasimamiwa na Kanuni ya Kimataifa ya Utaratibu wa majina ya Kizoolojia, Kanuni ya Kimataifa ya Utaratibu wa majina ya Kibotania, na Kanuni ya Kimataifa ya Utaratibu wa majina ya Bakteria kwa wanyama, mimea, na bakteria, mtawalia. Uanishaji wa virusi, viroidi, prioni, na ajenti wengine wote wadogo wa virusi wanaoonyesha sifa bainifu za kibiolojia unafanywa na Kanuni ya Kimataifa ya Uainishaji na Utaratibu wa majina ya Virusi. Hata hivyo, mifumo mingine kadhaa ya uainishaji wa virusi ipo.
Longford
thumbnail|right|280px|Mji wa Longford
Biolojia
Utafiti wa mifumo
Kimapokeo, viumbe hai vimegawanywa katika jamii tano: Monera; Protista; Fungi; Plantae; Animalia.
Longford
Longford (Kiere: An Longfort) ni mji wa Eire.
Biolojia
Utafiti wa mifumo
Hata hivyo, wanasayansi wengi sasa wanafikiria kuwa mfumo huu wa jamii tano umepitwa na wakati. Mifumo mbadala ya kisasa ya uainishaji kwa jumla huanza na mfumo wa miliki tatu: Akea (awali Akeabakteria); Bakteria (awali yukabakteria); Yukariyota (ikiwa ni pamoja na protisti, kuvu, mimea, na wanyama) Miliki hizi huakisi kama seli zina viini au la, pamoja na tofauti katika vijenzi vya kemikali vya nje ya seli.
Aidha, kila jamii inavunjwa mara kwa mara hadi kila spishi tofauti inaainishwa mbali mbali. Utaratibu ni: Miliki, Jamii; Ukoo, Kategoria, Aina, Familia, Jenasi; Spishi.
Pia kuna mfululizo wa vimelea vya ndani ya seli vilivyo kwenye "ukingo wa maisha" katika shughuli za metaboli, kumaanisha kuwa wanasayansi wengi hawaainishi miundo hii kama hai, kutokana na ukosefu wao wa moja au zaidi ya kazi za msingi ambazo huelezea sifa bainifu za maisha. Vinaainishwa kama virusi, viroidi, prioni, au setilaiti.
Mfumo wa kutawala wa uainishaji unaitwa taksonomia ya Linnaean, ambayo ni pamoja na vyeo na utaratibu wa majina wa vipeo. Jinsi ya kupatia viumbehai majina inadhibitiwa na mikataba ya kimataifa kama vile Kanuni ya Kimataifa ya Utaratibu wa majina ya kibotaniki (ICBN), Kanuni ya Kimataifa ya Utaratibu wa majina ya Kizoolojia (ICZN), na Kanuni ya Kimataifa ya Utaratibu wa majina ya Bakteria (ICNB).
Rasimu unganishi, BioCode, ilichapishwa mwaka wa kusanifisha utaratibu wa majina katika maeneo haya matatu, lakini bado haijakubaliwa rasmi. Rasimu ya BioCode imepokea usikivu mdogo tangu mwaka wa 1997; tarehe yake ya utekelezaji iliyopangwa awali ya 1 Januari 2000, imepita bila kutambuliwa. Hata hivyo, jarida la mwaka wa 2004 juu ya sianobakteria linatetea kukubaliwa kwa Kanuni za Biolojia na hatua za muda zinazojumuisha kupunguza tofauti baina ya kanuni. Kanuni ya Kimataifa ya Uainishaji na Utaratibu wa majina ya Virusi (ICVCN) bado haijajumuishwa ndani ya Kanuni za Biolojia.
Ikolojia
Ikolojia inachunguza uenezi na wingi wa viumbehai, na uhusiano kati ya viumbehai na mazingira yao. Makazi ya kiumbehai na yanaweza kuelezwa kama sababu za vitu visivyo hai za mahali maalum kama vile hali ya hewa na ikolojia, pamoja na viumbehai vingine na sababu za vitu hai vinavyoshiriki mazingira yake. Sababu moja kwamba mifumo ya kibiolojia inaweza kuwa migumu kuchunguza ni kwamba uhusiano mwingi na viumbehai wengine na mazingira yanawezekana, hata kwa mizani midogo kabisa. Bakteria ya hadubini inayovutika kwa mwinamo wa sukari wa karibu inavutika kwa mazingira yake kama vile simba anavutika kwa mazingira yake wakati anapotafuta chakula katika savana ya Afrika. Kwa spishi ya aina yoyote, tabia zinaweza kuwa za ushirika, uchokozi, unyonyaji, au za kutegemeana. Mambo huwa magumu zaidi wakati spishi mbili au zaidi tofauti huathiriana katika mfumo wa ikolojia. Utafiti wa aina hii uko ndani ya taaluma ya ikolojia.
Mifumo ya ikolojia huchunguzwa katika ngazi kadhaa tofauti, kutoka kwa watu binafsi na idadi ya watu hadi mifumo ikolojia na bayongahewa. Neno biolojia ya idadi mara nyingi hutumika kwa kubadilishana na ikolojia ya idadi, ingawa biolojia ya idadi mara nyingi zaidi hutumika wakati wa kuchunguza maradhi, virusi, na vijiumbe maradhi, ilhali ikolojia ya idadi kwa kawaida hutumiwa wakati wa kuchunguza mimea na wanyama. Kama inavyoweza kukisiwa, ikolojia ni sayansi inayotumia taaluma kadhaa.
Etholojia huchunguza tabia ya wanyama (hasa ile ya wanyama wa kijamii kama vile mamalia wa hali ya juu na kanidi), na wakati mwingine inazingatiwa kama tawi la zoolojia. Wana etholojia wamejishughulisha na mageuko ya tabia na ufahamu wa tabia katika misingi ya nadharia ya uteuzi asilia. Kwa maana nyingine, mwana etholojia wa kwanza wa kisasa alikuwa Charles Darwin, ambaye kitabu chake, Kudhihirisha Hisia za Mtu na Wanyama, kiliwavutiwa wana etholoja wengi waliofuata.
Matawi ya biolojia
Yafuatayo ndiyo matawi muhimu ya biolojia:
Kipevu
ni kata ya kaunti ya Mombasa, eneo bunge la Changamwe nchini Kenya, ..
Aida Joseph Khenani
Aida Joseph Khenani (amezaliwa tarehe 20 Januari 1990) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum vya wanawake kwa miaka 2015 – 2020.
Aurea wa Paris
thumb|Mt. Aurea katika [[mchoro wa ukutani.]] Aurea wa Paris (Syria, karne ya 7 ; Paris, leo nchini Ufaransa, 4 Oktoba 666  ) alikuwa abesi wa kwanza wa monasteri ya mabikira 300 iliyofuata kanuni ya Mt. Kolumbani huko Paris.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 4 Oktoba ..
Ivan Mitford-Barberton
Ivan Mitford-Barberton (1896-1976) alikuwa mchongaji, mwandishi na mtangazaji.
Charles C. Adams Jr.
Charles C. Adams Jr (alizaliwa 25 Agosti 1947) ni Balozi wa zamani wa Marekani nchini Ufini.
Manaslu
right|thumb|Mlima Manaslu ni mlima mrefu, wenye kimo cha m 8,163 juu ya usawa wa bahari. Ni sehemu ya safu ya milima ya Himalaya.
Charles C. Adams Jr.
Hapo awali, alikuwa mtaalamu wa usuluhishi wa kimataifa wa Marekani na mwanaharakati wa kisiasa na kijamii wa Marekani.
Manaslu
Kilele chake kipo katika nchi ya Nepal.
Mechelen
thumbnail|right|280px|Jengo la ukumbi katika mji wa Mechelen
Mechelen ni mji wa Flandria nchini Ubelgiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 79.503.
Petroni wa Bologna
thumb|[[Sanamu yake.]] (alifariki Bologna, Italia, 450 hivi) alikuwa askofu wa 8 wa mji huo kuanzia mwaka 431 hadi kifo chake.
Kabla ya hapo alipata elimu nzuri kwa wamonaki na kuwa na cheo kikubwa katika jamii. Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake ni tarehe 4 Oktoba.
Najib Ammari
Abdelmajid Najib Ammari (alizaliwa 10 Aprili 1992) ni mchezaji wa soka wa Algeria anayecheza kama kiungo wa kati.
Kimataifa
Mwaka 2009, Ammari alikuwa mwanachama wa timu ya taifa ya vijana chini ya miaka 17 ya Algeria katika Kombe la Dunia la FIFA U-17 nchini Nigeria. Alicheza katika mechi zote tatu za kundi la Algeria.
Dhaulagiri
right|thumb|Mlima Dhaulagiri
ni mlima mrefu, wenye kimo cha m 8,167 juu ya usawa wa bahari. Ni sehemu ya safu ya milima ya Himalaya.
Kilele chake kipo katika nchi ya Nepal.
1042
Makala hii inahusu mwaka 1042 BK (Baada ya Kristo).
Waliozaliwa
bila tarehe
Mto Nagaya
unapatikana katika wilaya ya Iganga, mashariki mwa Uganda.
Dundalk
60px|left Dundalk (Kiere: Dún Dealgan) ni mji wa Eire.
Mto Nahidadala
unapatikana katika wilaya ya Iganga, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Soma, Manisa
thumb|Ramani ya Soma, Manisa Soma ni kamji na wilaya ya Mkoa wa Manisa katika Kanda ya Aegean huko nchini Uturuki.
Selendi
thumb|Ramani ya Selendi thumb|Salendi Selendi ni kamji na wilaya ya Mkoa wa Manisa katika Kanda ya Aegean huko nchini Uturuki.
Kiaramu
thumb|Herufi za kiaramu Kiaramu ni mojawapo kati ya lugha za Kisemiti ambazo zinapangwa kati ya lugha za Afrika-Asia pamoja na Kiebrania na nyinginezo.
Inatumika tangu miaka 3,000 iliyopita. Ndiyo lugha aliyoitumia Yesu pamoja na Wayahudi wengi wa wakati wake.
Sehemu chache za Biblia ziliandikwa kwa lugha hiyo wakati ilipokuwa imeenea zaidi kwenye Mashariki ya Kati hata Kiaramu cha Kale kikawa lugha rasmi ya utawala katika Milki ya Uajemi.
Baada ya Aleksander Mkuu wasemaji wa Kiaramu walitawaliwa na watu wa ustaarabu wa Kigiriki. Katika miji mikubwa Kigiriki kilikuwa lugha kuu. Baada ya uenezaji wa Ukristo lugha hiyo iliendelea ikajulikana zaidi kama "Kisiria".
Hata baada ya uenezi wa Uislamu Kisiria kiliendelea kupanuka na vitabu vingi viliandikwa kwa lugha hiyo. Hata hivyo polepole wasemaji wengi wa Kisiria walianza kutumia Kiarabu, hasa wale waliogeukia Uislamu.
Pamoja na hayo watu 445,000 hivi wanaitumia hata leo, hasa nchini Syria, Iraq na Uturuki. Karibu wote ni Wakristo.
Mouscron
Mouscron (pia: Moeskroen) ni mji wa Wallonia nchini Ubelgiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 52.825.