cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Shirika la Utangazaji Tanzania
Baada ya Uhuru
Serikali iliona redio kama njia yao bora ya kuunganisha vijiji na serikali na kuwahamasisha watu kujivunia nchi yao na kujaribu kuifanya kuwa bora zaidi. Uingizaji wa televisheni ulipigwa marufuku na sheria ya mwaka wa 1974, baraza la mawaziri la serikali ya Julius Kambarage Nyerere lilipinga kuanzishwa kwa televisheni, likisisitiza kuwa televisheni hiyo ilikuwa ghali sana na kwamba utangazaji wa redio Tanzania bado haujakamilika.
Hadi mwaka 1994, hapakuwa na matangazo yoyote ya televisheni yanayofanya kazi Tanzania Bara. Kituo pekee kilikuwa Televisheni ya Zanzibar (TVZ). TVZ ilianzishwa mwanzoni mwa miaka ya 1970 baada ya Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar kuingia mkataba na kampuni ya Uingereza kuanzisha kituo kisiwani humo.
thumb|left|Waandishi na wanahabari wa Redio Tanzania Dar es Salaam walipokwenda kumuaga Mwalimu Julius Kambarage Nyerere Ikulu Dar es Salaam alipotangaza kustaafu mwaka 1985.
Mipango ya kuzindua kituo cha televisheni Tanzania bara ilifufuliwa mwaka wa 1985 wakati serikali ilipounda Kikosi Kazi cha Televisheni ambacho kilikuwa chini ya uenyekiti wa Mkurugenzi Mkuu wa Shirika la Posta na Mawasiliano Tanzania (TPTC), F. C. Kasambala. Ripoti ya mwisho ya kikosi kazi iliyowasilishwa mnamo Oktoba 1989 ilisema mazingira yanaruhusu kuanzisha kituo cha televisheni na hivyo, ufungaji wa teknolojia hiyo unapaswa kuendelea haraka. Lakini kamati hiyo ilipoanza kuulizia gharama kutoka kwa taasisi za kimataifa ilionyesha ni ghali sana, kwa mfano, makadirio ya kwanza ya teknolojia ya upitishaji wa satelaiti yalifikia dola za Marekani bilioni moja. Tarehe 13 Oktoba 1989, gazeti la Business Times lilichapisha makala iliyodai: “Kwa Dola za Marekani milioni 7 tu ... Tanzania inaweza kuwa na TV.“ Siku chache tu baada ya makala ya Business Times kuchapishwa, mnamo Novemba 6, 1989, wakati huo Waziri wa Habari na Utangazaji, Hassan Diria, aliteua Kamati ya Ushauri ya Kiufundi ya Televisheni ambayo iliongozwa na Ambrose Ottaru. Baadaye, tarehe 12 Aprili 1990, kamati ilikabidhi ripoti yake kwa Diria. Ripoti hii ilipelekea kuwekwa kwa mikakati ya kukamilisha uanzishwaji wa kituo cha televisheni ifikapo mwaka 2000.
Waberberi
Wanaoendelea kutumia lugha ya Tamazight (au: Kiberber) kama lugha ya kwanza ni:
Silika kadiri ya Wagiriki
Silika ya upole
Mwenye tabia hiyo anasisimka kidogo tu. Itikio lake kwa lolote ni dhaifu au halipo kabisa. Haatiriki nafsini mwake kwa kuwa alama yoyote inafutika mara.
Sifa njema: anatenda polepole lakini kwa mfululizo, mradi asidaiwe juhudi kubwa mno. Hatawaliwi na maono. Hachukizwi sana na matusi, maradhi wala kutofanikiwa. Anadumu kuwa mtulivu, mwenye kiasi na busara. Anajua kukabili maisha, kwa sababu anafikiri sana na kutenda kwa hakika, akifikia malengo yake pasipo kutumia nguvu zaidi, kwa kuwa anaondoa vipingamizi badala ya kuvivunja. Anazungumza kwa haki na namna ambayo inaeleweka na kuvutia. Ana moyo mwema, ingawa unaonekana baridi. Ikiwa lazima atajitolea hata kishujaa, lakini si kwa ari na kwa kusukumwa na umbile lake la uvivu. Hajitokezi. Kimwili ana sura ya kupendeza, tipwatipwa, mwendo wa taratibu. Pengine akili yake ni kubwa sana. Anafaa kwa utafiti wa sayansi unaodai subira ya muda mrefu, si kwa ubunifu wa mambo mapya. Mwanateolojia Thoma wa Akwino kwa kufaidika na sifa bora za silika hiyo alifanya kazi kubwa kwa utulivu na utaratibu.
Kasoro: anapoteza fursa nyingi kwa kuchelewa kuzitumia. Hata katika shida za haraka ni kama amesinzia. Hajali sana yanayotokea nje yake. Anaishi kama kwa ubinafsi. Hafai kuagiza wala kutawala. Hapendi matendo ya toba na malipizi: hakuna hatari kuwa atajidhuru kwa hayo! Anahitaji kuwa na msimamo (wa imani) na kujilazimisha afanye juhudi za mpango na za kudumu. Polepole atafika mbali, mradi aache kusinziasinzia na kupiga uvivu. Badala yake alenge makuu. Ajirekebishe si kwa kujizuia (inavyompasa mwenye silika ya hasira iliyo kinyume chake), bali kwa kujichochea na kuamsha nguvu zilizosinzia.
Waberberi
Katika nchi kavu jangwani au karibu na jangwa maisha yao ni ya ufugaji na kuhamahama. Mlimani wanalima. Leo hii ni hasa Watuareg wanaoendelea na maisha ya kuhamahama.
Historia
Mberberi anayejulikana sana leo ni mchezaji wa mpira wa Ufaransa Zinédine Zidane.
Litembo
Litembo ni jina la kata ya Wilaya ya Mbinga katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba  57407 . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,443 waishio humo.
Shirika la Utangazaji Tanzania
Baada ya Uhuru
Serikali ilianza kufanya majaribio ya huduma za matangazo ya Televisheni ya Taifa (TVT) tarehe 16 Oktoba 1999 na matangazo rasmi yakaanza terehe 15 Machi 2000. Tarehe 1 Julai, 2007 Radio Tanzania Dar es Salaam (RTD) na Televisheni ya Taifa (TVT) ziliunganishwa na kuwa Tanzania Broadcasting Corporation (TBC).
Litembo
Litembo ni wazalishaji wa kahawa na viazi mviringo wenyewe hupenda kuviita Yanganya ya
Shirika la Utangazaji Tanzania
2010 - Sasa
Kupitia Mfuko wa Mawasiliano kwa Wote (UCSAF), serikali ilianzisha mpango wa kupanua usikivu maeneo yote nchini ambapo usikivu uliongezeka kutoka wilaya 87 mwaka 2017 sawa na asilimia 54 ambapo hadi Machi 2019 wilaya 102 zilifikiwa na matangazo ya redio ambayo ni sawa na asilimia 63. Julai 26, 2021, UCSAF kwa kushirikiana na Shirika la Utangazaji la Taifa (TBC)  ilizindua kituo cha kurushia matangazo ya TBC Taifa na TBC FM mkoani Dodoma, kituo kama hicho kimejengwa pia katika mkoa wa Arusha na Morogoro kuboresha usikivu wa redio katika maeneo mbalimbali nchini.
Agosti 3, 2021, Shirika la Utangazaji Tanzania (TBC) liliingia mkataba wa miaka 10 na Shirikisho la Mpira wa Miguu Tanzania (TFF) wa haki za kurusha matangazo ya redio ya mechi za Ligi Kuu Tanzania Bara kuanzia msimu wa 2021/2022.
Mkataba huo wenye thamani ya shilingi Bilioni 3.54 unaipa TBC haki ya kurusha matangazo kwa sauti lakini hauvifungi vyombo vingine vya habari kurusha matangazo ya ligi kuu isipokuwa kwa makubaliano rasmi kati yao na TBC na TFF.
Vituo
TBC inaendesha matangazo ya redio na televisheni kwa umma. Matangazo ya televisheni yana chaneli tatu ambazo ni TBC1, TBC2 na chaneli mpya ya Tanzania Safari Chanel (Chaneli ya kutangaza vivutio vya utalii vya Tanzania), hali ya kuwa matangazo ya redio yana chaneli tatu ambazo ni TBC Taifa, TBC FM na TBC International. TBC inapatikana pia kupitia satelaiti na mtandaoni.
Abedi Amani Karume
Sheikh Abeid Amani Karume alikuwa Rais wa kwanza wa Zanzibar. Alizaliwa mwaka 1905 na kufariki tarehe 7 Aprili 1972 kwa kupigwa risasi.
Karume aliongoza nchi baada ya mapinduzi yaliyomwangusha Sultani aliyekuwa akitawala Zanzibar hadi mwanzoni mwa mwaka 1964.
Baada ya miezi mitatu Zanzibar iliungana na Tanganyika iliyokuwa ikiongozwa na Mwalimu Nyerere. Baada ya muungano wa nchi hizi mbili uliozaa Tanzania, Karume alikuwa makamu wa rais wa kwanza wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania.
Amani Abeid Karume, ambaye ni mtoto wa Sheikh Karume, alikuwa rais wa Zanzibar tangu mwaka 2000 hadi 2010.
Ololica
ni mlima wa Meksiko katika Amerika ya Kaskazini.
Una kimo cha mita 3,120 juu ya UB.
Gelai Lumbwa
Gelai lumbwa ni kata ya Wilaya ya Longido katika Mkoa wa Arusha, Tanzania yenye postikodi namba 23513. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,198 walioishi humo.
Ubadilishaji data
thumb|335x335px|Umbizo tofauti wa jalada ya [[sauti (mp3, wav, wmv...)]] Katika utarakilishi, uongofu data (kwa Kiingereza: data conversion) ni kitendo cha kubadilisha umbizo wa data ya tarakilishi kutoka umbizo mmoja hadi mwingine. Kwa mfano, uongofu data kutoka JPEG hadi PNG kwenye picha.
Kisiwa cha Matumbi Makubwa
ni kati ya visiwa vya Zanzibar, nchini Tanzania, ambacho kinapatikana katika Bahari ya Hindi karibu na Pemba.
Jimmy Jam na Terry Lewis
James Samuel "Jimmy Jam" Harris III (amezaliwa mnamo 6 Juni 1959, mjini Minneapolis, Minnesota) na Terry Steven Lewis (amezaliwa mnamo 24 Novemba 1956, mjini Omaha, Nebraska) ni watayarishaji wa muziki wa R&B na pop, na watunzi kutoka nchini Marekani. Wanafahamika zaidi kwa kushirikiana sana na msanii wa kike Bi. Janet Jackson. Watayarishaji hawa, walitamba sana kuna miaka ya 1980 na wamefanyakazi na wasanii kibao.
Daraja la Bandari ya Sydney
thumb|right|250px|Daraja la Bandari ya Sydney linavyoonekana kwa usiku. Daraja la Bandari ya Sydney (kutoka kiing.: Sydney Harbour Bridge) lipo katika bandari ya Sydney, ni daraja linalounga Sydney ya Kaskazini na Sydney ya Kusini. Watu wanaweza kupita katika daraja hilo kwa gari, kutembea kwa miguu au kwa treni. Katika daraja hilo pia kuna kama pango hivi limepita chini kwa chini. Ni sehmu muhimu na kivutio kikubwa kwa watalii. Eneo hilo linavutia watalii wengi na hata watu wanaokaa karibu na eneo hilo. Kitu ambacho kinavutia sana na kufanya daraja la bandari ya Sydney kuwa maarufu ni vile lilivyo watu huwa wana kawaida ya kupanda juu na kuanza kuangalia mandhalri yalipo katika daraja hilo.
Kamusi ya manaa na matumizi
"Kamusi ya manaa na matumizi" (kifupi: KMM) imetungwa na profesa Salim K. Bakhressa wa chuo kikuu cha Nairobi mwaka 1992.
Kamusi hii inakusanya maneno ya Kiswahili cha kisasa na kuyaeleza katika lugha ya Kiswahili yenyewe.
Inafuata muundo ufuatao:
Shinobu Ikeda
Shinobu Ikeda (池田 司信; alizaliwa 5 Januari 1962) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Ikeda alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 4 Juni 1985 dhidi ya Malaysia. Ikeda alicheza Japani katika mechi 1.
Kaunti ya Kakamega
thumbnail|right|200pax|Msitu katika Kakamega Kaunti ya Kakamega ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Wakati wa sensa ya mwaka 2019 wakazi walikuwa 1,867,579 katika eneo la km2 3,020, msongamano ukiwa hivyo wa watu 618 kwa kilometa mraba.
Makao makuu yako Kakamega.
Utawala
Kaunti ya Kakamega imegawanywa katika maeneo bunge yafuatayo :
==Idadi ya wakazi katika kaunti ndogo (2019) ==
Ukuaji
thumb|Ukuaji wa [[mmea.]] thumb|Ukuaji wa mmojawapo kati ya [[miji ya Chile.]] Ukuaji (kwa Kiingereza "growth" ) ni mchakato wa kuongezeka au kuonyesha mabadiliko katika maumbile au mwonekano ule uliokuwepo awali.
Ukuaji unajumuisha mambo yafuatayo:
(b) Mabadiliko katika sifa
Ukuaji mara nyingi au moja kwa moja hutokea kwa Viumbe hai. Viumbe hai ndio wenye uwezo wa kuonyesha mabadiliko katika tabia na sifa zao kijumla.
Kwa mfano wao, hata miundo inaweza kusemwa kuwa inakua.
Kiamo
Kiamo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waamo. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiamo imehesabiwa kuwa watu 12,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiamo iko katika kundi la Kikainji.
SL
SL au sl ni kifupi cha:
Amealco
ni mlima wa Meksiko katika Amerika ya Kaskazini.
Una kimo cha mita 3,040 juu ya UB.
Jelani Aliyu
Jelani Aliyu, (alizaliwa Septemba 11, 1966) ni mbunifu wa magari wa Nigeria ambaye alifanya kazi katika kampuni ya magari ya Kimarekani ya General Motors. Alikuwa mbunifu mkuu katika GM, hadi kuteuliwa kwake kama Mkurugenzi Mkuu wa Baraza la Usanifu wa Magari na Maendeleo ya Nigeria (NADDC) mnamo 2017 na rais wa Nigeria Muhammadu Buhari.
Maisha na Elimu
Aliyu alizaliwa mwaka wa 1966 huko Kaduna, Nigeria katika familia ya Alhaji Aliyu Haidar na Hajiya Sharifiyya Hauwa Aliyu, alikuwa mtoto wa tano kati ya watoto saba katika familia hiyo ambao walikuwa na asili ya Dogon-daji katika Jimbo la Sokoto. Hii ndio sababu hasa ya Aliyu kuhamia Sokoto kwa ajili ya elimu yake. Alisoma katika Shule ya Sokoto kuanzia 1971 hadi 1978 na kisha Chuo cha Serikali ya Shirikisho Sokoto ambapo alipokea tuzo bora ya mwanafunzi bora aliyehitimu katika Mchoro wa Kiufundi.
Mnamo 1986, Aliyu alipata udahili wa kusoma Usanifu katika Chuo Kikuu cha Ahmadu Bello Zaria. Lakini, Aliyu aliachana na chuo kikuu haraka alipogundua kuwa kusoma katika chuo kikuu hakungempa fursa ya kutekeleza ndoto yake ya kuwa mbunifu wa magari kwani kusoma huko sio kwa vitendo kama vile ufundi wa politekniki. na kisha akaendelea na chuo cha Federal Polytechnic Birnin Kebbi katika Jimbo la Kebbi kutoka 1986 hadi 1988 ambapo alipata digrii ya ushirika katika Usanifu na tuzo ya Mwanafunzi Bora wa Mzunguko Wote. Akiwa huko alianza kutafuta nafasi ya kujiunga na shule za usanifu huko Uropa na Marekani ambazo zingempeleka kwenye taaluma ya usanifu wa magari.
Mnamo 1990, Aliyu alifadhiliwa na bodi ya Wasomi ya Jimbo la Sokoto kusoma nchini Marekani katika Chuo cha Mafunzo ya Ubunifu huko Detroit kusomea muundo wa magari. Akiwa masomoni Aliyu alishinda tuzo mbili za kifahari kutoka Kampuni ya Ford Motor na Michelin, Marekani. Mnamo 1994, Aliyu alipata kufuzu kwake katika nyanja ya muundo wa magari na mara moja alijiunga na General Motors, ambapo alianza kazi yake ya kubuni.
Kazi
Mnamo 1994 baada ya kuhitimu kutoka Chuo cha Mafunzo ya Ubunifu, Aliyu alijiunga na General Motors. Akiwa General Motors Aliyu alikuwa mbunifu mwenza wa Oldsmobile Bravada, Buick Rendezvous na Opel Astra na alikuwa mbunifu mkuu wa nje wa Pontiac G6 na Chevrolet Volt, gari la mseto la umeme lililo na safu laini ya paa.When speaking about the inspiration for his automotive design career in an interview, Jelani said;"I have always loved drawing. These are different things around me, people, objects, plants, also stuff from my imagination. Growing up, I have always loved science fiction, and in the movies, you would see a lot of alien spacecraft and other futuristic things that would inspire me to look beyond. I also love cars very much, even though then we did not have any Ferraris in Sokoto. However, we did have magazines in which I saw them, and they inspired me, too. So I put together my love for drawing and cars and decided to be a car designer."
Ab urbe condita
Ab Urbe condita (kifupi: A.U.c. AUC, AVC, a.U.c. hata AU) ilikuwa namna ya Waroma wa Kale kuhesabu miaka. Maneno hayo ni ya Kilatini na yanamaanisha "tangu kuundwa kwa mji". Kwa hiyo Waroma wa Kale walihesabu miaka tangu kuundwa kwa mji wa Roma. Tendo hili liliaminiwa kutokea mwaka 753 KK iliyohesabiwa kuwa mwaka A.U.c. 1.
Tarehe halisi ya kuundwa kwa Roma haijulikani. Mwanahistoria Mroma Marcus Terentius Varro alikadiria tarehe inayolingana na 21 Aprili 753 KK kuwa siku ambako mji wa Roma uliundwa.
Fomula
Miaka kabla ya kuundwa kwa Roma (ante Urbem conditam) hukadiriwa hivyo:
Miaka baada ya kuundwa kwa Roma (ab Urbe condita) na kabla ya kuzaliwa kwa Kristo hukadiriwa hivyo:
Baada ya kuzaliwa kwa Kristo:
Miaka ya 2000
Makala hii inahusu miaka 2000 - 2009.
Matukio
thumb|300px|Miaka ya 2000
Lituhi
Lituhi  ni jina la kata ya Wilaya ya Nyasa katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,858 waishio humo.
Hadi 2012 ilikuwa sehemu ya wilaya ya Mbinga.
Leta na hamisha data
thumb|382x382px|[[Mchoro wa uletaji wa data.]] Katika utarakilishi, leta na hamisha data au uletaji na uhamishaji data (kwa Kiingereza: import and export of data) ni uingizaji na utoaji wa data kati ya programu mbalimbali.
Kisiwa cha Shamiani
ni kati ya visiwa vya Zanzibar, nchini Tanzania, ambacho kinapatikana katika Bahari ya Hindi karibu na Pemba.
1976
Makala hii inahusu mwaka 1976 BK (Baada ya Kristo).
Waliozaliwa
bila tarehe
Waliofariki
bila tarehe
Kimaii
Kimaii ni lugha ya Kiaustronesia nchini Vanuatu inayozungumzwa na Wamaii kwenye kisiwa cha Epi. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kimaii imehesabiwa kuwa watu 180. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimaii iko katika kundi la Kioseaniki.
Gelai Meirugoi
Gelai Meirugoi ni kata ya Wilaya ya Longido katika Mkoa wa Arusha, Tanzania yenye postikodi namba 23514. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,173 walioishi humo.
Marco Polo
thumb|right|[[Mchoro wa sura ya Marco Polo.]] Marco Polo (15 Septemba 1254 – 8 Januari 1324) alikuwa mpelelezi na mfanyabiashara wa Kiitalia. Ndiye wa kwanza kufanya upelelezi katika nchi zilizokingama na bara la Asia na “Mashariki ya Mbali” na wa kwanza kufanya upelelezi duniani kwa jumla.
Serikali ya kibunge
Serikali ya kibunge ni muundo wa siasa ambako serikali inategemea bunge. Ni tofauti na serikali ya kiraisi au aina kadhaa za ufalme ambako ama rais aliyechaguliwa au mfalme ana madaraka na mamlaka yasiyotegemea wabunge na wabunge hawana uwezo wa kumwondoa kiongozi huyu wakitaka. Isipokuwa kupitia masharti magumu.
Marco Polo
Alichangamsha Ulaya nzima kwa kusimulia habari za safari zake katika kitabu "Il Milione" (yaani Milioni)
Serikali ya kibunge
Kuchaguliwa na bunge
Kiongozi wa serikali huchaguliwa na bunge yaani idadi kuwba ya wabunge wanapaswa kumwunga mkono na kumpa kura. Kuna nchi ambako hata serikali yote huchaguliwa hivyo na bunge.
Kupinduliwa na bunge
Bunge ina pia madaraka ya kumwondoa kwa njia zinazoelezwa katika katiba ya nchi. Njia za kumwondoa kiongozi wa serikali pamoja na mawaziri wake ni kutamka ya kwamba bunge halina imani tena naye. Tamko hili lamlazimishha kiongozi katika nchi nyingi kujiuzulu. Au rais anatakiwa kumtafuta kiongozi mpya atakayekubaliwa na wabunge wengi.
Marco Polo
Kati ya wapelelezi wengine wa Italia alikuwepo Christopher Columbus, ambaye alifuata nyayo za Marco, lakini kupitia magharibi.
Maziwa ya mama
thumb|400px|25ml mbili sampuli ya maziwa ya binadamu.sampuli ya Mkono wa kushoto ni maziwa ya kwanza, maziwa majimaji yanayotoka kutoka titi lililojaa. sampuli ya Mkono wa kulia ni maziwa ya nyuma, maziwa ya krimi yanayotoka kwenye titi linilokaribia kuwa tupu. Maziwa ya matiti ya binadamu ni maziwa yanayotolewa na mama ili kumnyonyesha mwanawe. Maziwa hayo hutoa chanzo msingi cha lishe kwa watoto kabla ya wao kupata uwezo wa kula vyakula vingine, yaani watoto wachanga hadi umri kadiri wanavyoweza kuendelea kunyonyeshwa.
Njia ya kawaida zaidi ya kupata maziwa ya mama ni ile ya mtoto kunyonya kutoka kwa mama yake mwenyewe lakini maziwa yanaweza kukamuliwa na kisha akanyeshwa kupitia chupa, kikombe na / au kijiko, mtindo wa nyongeza matone, na tubu ya nasogastiriki. Maziwa yanaweza kutolewa na mwanamke ambaye si mama ya mtoto, aidha kupitia msaada wa maziwa yaliyokamuliwa (kwa mfano kutoka benki ya maziwa), au wakati mwanamke anapomnyonyesha mtoto ambaye si wake kwa matiti yake - hii hujulikana kama mama wa kunyonywa.
Shirika la Afya Duniani linapendekeza kunyonyesha pekee kwa miezi sita ya kwanza ya maisha, vyakula vizito huanzishwa mnamo umri huu hatua kwa hatua wakati ishara ya utayari huonekana. Kunyonyesha kama nyongeza hupendekezwa mpaka umri wa angalau miaka miwili, au kwa muda mrefu jinsi mama na mtoto wanavyotaka.
Kunyonyesha kunaendelea kutoa manufaa katika na baada ya kipindi cha utoto. Faida hizi ni pamoja na kupunguzwa kwa dari hatari ya kifo cha ghafla kwa watoto wachanga (SIDS), inaongeza akili, inapunguza uwezekano wa kuambukizwa ugonjwa wa katikati mwa sikio, homa, na viini vinavyolete homa, hupunguza uwezekanno wa kupata baadhi ya saratani kama vile sarateni ya damu kwa watoto lukemia, kupunguza hatari ya mwanzo wa ugonjwa wa kisukari wa mtoto, hupunguza hatari ya pumu na ezema, hupunguza matatizo ya meno, Hupunguza hatari ya fetma baadaye katika maisha, na hupunguza uwezekano wa kupata matatizo ya kisaikolojia.
Serikali ya kibunge
Kupinduliwa na bunge
Nchi kadhaa zimefuata utaratibu wa kumpindua kiongozi wa serikali kwa tenda la kumchagua kiongozi mpya. Hapa hakuna nafasi ya kufukuza serikali bila kujua awali nani atakayeendelea.
Maziwa ya mama
Kunyonyesha pia hutoa manufaa ya kiafya kwa mama. Husaidia uterasi katika kurejea hali yake ya kawaida kabla ujauzito na hupunguza kuvuja damu baada ya kuzaa, pia husaidia mama kurudi kwa uzito wake wa kabla ya ujauzito. Kunyonyesha pia hupunguza hatari ya saratani ya matiti baadaye katika maisha.
Serikali ya kibunge
Rais
Nafasi ya rais katika nchi zinazofuata serikali ya kibunge ni zaidi ya heshima. Hana madaraka ya utendaji kwa sababu haya yamo mkononi mwa waziri mkuu anayechaguliwa na bunge. Nafasi kubwa wa rais au pia mfalme katika muundo wa kibunge ni wakati ambako serikali imepinduliwa au hakuna kikundi kimoja kikubwa kwa sababu hapo ndiye ais au mfalme atakayemteua mgombea wa waziri mkuu kwa kupelka jina lake bungeni.
Kidii
Kidii ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wadii. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kidii imehesabiwa kuwa watu 47,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidii iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Maziwa ya mama
Uzalishaji
Wanawake huweza kutoa maziwa baada ya kujifungua chini ya ushawishi wa homoni za prolaktini na okistosini. Maziwa ya kwanza kutolewa hujulikana kama kolostramu, ambayo huwa na kiwango cha juu cha imunoglobulini IgA ambayo huzingira njia ya utumbo. Hii husaidia kulinda mtoto mchanga mpaka mfumo wa kinga yake unafanya kazi vizuri, na inajenga athari ya kupumzika, huondoa mekoniamu na kusaidia kuzuia kujengwa upya kwa bilirubini (sababu muhimu ambayo huchanjia ugonjwa wa macho kugeuka manjano).
Omar Bendriss
Omar Bendriss ni mwanasoka wa Moroko. Kwa sasa Bendriss anaitumikia klabu ya FAR Rabat, akicheza nafasi yake kama beki. Bendriss alizaliwa tarehe 25 Mei mwaka 1984.
La Primavera
ni mlima wa Meksiko katika Amerika ya Kaskazini.
SM
SM au sm ni kifupi cha:
La Primavera
Una kimo cha mita 3,030 juu ya UB.
Maziwa ya mama
Uzalishaji
Kuna sababu nyingi kwa nini mama hawezi kutoa maziwa ya kutosha. Baadhi ya sababu za kawaida ni ukosefu wa kia(yaani mtoto huwa haunganishwi kwa ufanisi na titi), hakuna uuguzi au kusukuma kwa kutosha kukidhi ugavi, dawa fulani (zikiwemo dawa za mpango wa uzazi ambazo huwa na istrogeni. ugonjwa, na kuishiwa na maji mwilini. Sababu isiyotambulika ni sinduromu ya Sheehan, pia inajulikana kama hipopituitarisimu ya baada ya kuzaa, ambayo huhusishwa na upungufu wa prolakitini, hii hutatuliwa kwa uingizwaji wa homoni. Ukosefu wa chakula kwa mama ni tatizo kubwa kwa wanawake katika nchi zinazoendelea, sababu ikiwa ni kuwa wanawake hawa mara nyingi hawawezi kuzalisha maziwa.
Kiasi cha maziwa kinachotolewa hutegemea ni mara ngapi mama hunyonyesha na/au kusukuma maziwa, mama anayenyonyesha mtoto wake zaidi au kukamua,ndivyo anavyotoa maziwa zaidi. Ni jambo la manufaa kunyonyesha kwa mahitaji - nyonyesha wakati mtoto anataka badala ya kufuata ratiba. Kama ni kukamua, pampu ya umeme ya gradi ya juu husaidia mama ili dakti zote zichochewe. Baadhi ya akina mama hujaribu kuongeza ugavi wa maziwa yao kupitia njia zingine - kwa kuchukua mmea wa fenugreek, ambao umetumika kwa mamia ya miaka kuongeza upatikanaji (chai ya "maziwa ya mama" huwa na fenugreek pamoja na mimea nyingine yenye kuongeza ugavi), pia kuna dawa nyingine ambazo zimependekezwa zinazoweza kutumika, kama vile Domperidone (matumizi yasiyobandikwa) na Reglan. Dawa zenye kuongeza ugavi wa maziwa hujulikana kama galaktagogu.
Muundo
Vipengele unganifu vya maziwa ya matiti havijaeleweka kabisa, lakini kiwango cha madini baada ya kipindi hiki kiko sambamba na hutoa viungo vyake kutoka kwa ugavi wa chakula cha mama. Kama kutapatikana kuna upungufu wa ugavi, kilichabaki hutolewa kutoka kwa akiba ya mama mwilini. Muundo halisi wa maziwa hutofautiana siku hadi siku, kulingana na chakula kinacholiwa na mazingira, kumaanisha kwamba uwiano wa maji na mafuta hubadulika.
Wakati wa siku za kwanza chache baada ya kujifungua matiti hutoa kolostramu. Hii ni maji mepesi ya rangi ya manjano ambayo ni maji yale yale yanayoka kwa matiti wakati wa ujauzito. Ina idadi nyingi ya protini na kingamwili ambazo hutoa kinga kwa mtoto (mfumo wa mtoto wa kinga huwa haujakomaa vikamilifu wakati wa kuzaliwa). Kolostramu pia husaidia mfumo wa mtoto kufungua chakula kukua na kufanya kazi vizuri.
Baada ya 3-4 siku matiti itaanza ktoa maziwa ambayo ni membamba, majimaji, na tamu. Hii humaliza kiu ya mtoto na inatoa protini, sukari, na madini mtoto anahitaji. baada ya muda maziwa hubadilika na kuwa nzito na kremi. Hii hushibisha mtoto.
Maziwa ya kwanza, maziwa ambayo hutolewa mwanzo wa kunyonyesha, ni majimaji, ina kiwango cha chini cha mafuta na kiwango cha juu cha kabohidreti ikiwa ni cha kadri ya juu ikilinganisha na maziwa ya mwisho yaliyo na kremi ambayo hutolewa kama kunyonyesha kunavyoendelea. titi haliwezi kamwe kweli "kuishi" kwani utoaji wa maziwa ni mchakato wa kibiolojia ambao huendelea.
Kiwango cha Imunoglobilini A (IgA) katika maziwa bado huwa juu kutoka siku 10 hadi angalau baada ya miezi 7.5 baaada ya kuzaa.
kipengele cha Mafuta kina trigiliseride ya palmitiki maalum na asidi ya oleiki (OPO trigiliseride) na pia kiasi kikubwa kabisa cha lipidi na vifungo trans (ona: mafuta trans)ambayo yametambulika kuwa na manufaa ya afya. Kuna asidi za vaseniki na asidi za linolekiic asidi zilizobadilishwa(CLA) huwa na hesabu ya hadi 6% ya mafuta ya maziwa ya binadamu.
Protini kuu ni kaseini (homologasi khadi bovini beta kaseini), alfa-laktalibumini, laktoferini, IgA, lisozimu na albumini seramu. Katika mazingira ya asidi kama tumbo, alfa-laktalibumini hueneza katika aina tofauti na kufunga asidi ya oleiki kuunda kipande tata kiitwacho Hamlet ambacho huua seli za kukua kwa uvimbe. Hii ni dhana ambayo imedhaniwa kuchangia katika ulinzi wa watoto wanaonyonyeshwa dhidi ya saratani.
Kampaundi zisizo na protini na zilizo na nitrojeni, inayounda hadi 25% nitrojeni ya maziwa huwa na urea, asidi ya uriki kiriatine asidi za amino na nukleotidi. maziwa ya matiti ina tofauti za sikadiani, baadhi ya nukliotidizina akorofesi wakati wa usiku, kwa wengine wakati wa mchana.
Maziwa ya mama yameonyeshwa kutoa aina ya endokanabinoidi (navapisha asilia ambayo husisimua bangi), 2-Arachidonoyili gliseroli.
Ingawa sasa imependekezwa karibu kote ulimwenguni, katika baadhi ya nchi katika miaka ya 1950 suala la kunyonyesha lilipitia kipindi pale lilionekana kama mtindo hafifu na matumizi ya formula ya mtoto ikawa inazingatiwa zaidi kuliko maziwa. Hata hivyo, kwa sasa imetambuliwa ulimwenguni kote kwamba hakuna formula ya kibiashara ambayo inaweza kulinganishwa na maziwa ya mama. Mbali na kiasi sahihi cha kabohidirati protini na mafuta, maziwa pia hutoa vitamini, madini enizime za kutuliza tumboni na homoni - mambo haya yote mtoto anayekua huhitaji. Maziwa ya matiti pia ina kingamwili na limufositi kutoka kwa mama ambazo humsaidia mtoto kupinga maambukizi. Kazi ya maziwa ya mama ya kinga hutegemea mtu binafsi, kama mama, kupitia njia ya kumshika na kumhudumia mtoto,huja kuwasiliana na pathogeni ambazo hutawala mtoto na hivyo basi mwili wake hutengeneza kingamwili sahihi na chembechembe za kinga.
Wanawake ambao wananyonyesha wanatakiwa kushauriana na daktari wao kuhusiana na dutu ambazo zinaweza kwa bahati mbaya kupitishwa kwa mtoto kupitia maziwa, kama vile pombe, virusi (HIV au HTLV-1) au dawa.
Uhifadhi wa maziwa yaliyominywa
thumb|vyombo vya kuhifadhi maziwa ya matiti. Maziwa yaliyominywa yanaweza kuhifadhiwa kwa ajili ya matumizi ya baadaye. Inapendekezwa kwamba maziwa hayo kuhifadhiwa katika vyombo vyenye pande ngumu na mihuri isiyopitisha hewa. kuna baadhi ya mifuko ya plastiki ambayo imeubuniwa hasa viwandani kwa ajili ya uhifadhi wa maziwa iliyominywa, imeundwa kwa vipindi vya uhifadhi wa zaidi ya masaa isiyopungua 72 - nyingine inaweza kutumika kwa muda wa miezi 6 kama ikiwa imehifadhiwa kwa barafu. kiasi ya muda yanaweza kuhifadhiwa kwa ajili ya matumizi salama kwa watoto katika makao ya nyumbani imetolewa katika jedwali hili.
Kulinganishwa na maziwa mengine
Wanyama wote wa aina ya mamalia huzalisha maziwa, lakini muundo wa maziwa kwa kila aina inatofautiana sana na aina nyingine ya maziwa mara nyingi sana huwa tofauti na maziwa ya binadamu. Kama sheria,maziwa ya wanyama wa mamalia wanaonyonyesha mara kwa mara (ikiwa ni pamoja na watoto wa binadamu) ni ya kiwango cha chini, au huwa majimaji zaidi, kuliko maziwa ya wanyama ambao watoto wao hunyonya kwa kiwango kidogo. Maziwa ya binadamu inaonekana kuwa nyepesi na tamu kuliko maziwa ya ng'ombe.
Maziwa ya ng'ombe haina vitamini E vya kutosha, chuma au asidi za mafuta muhimu ambayo inaweza kufanya watoto wanaopewa maziwa ya ng'ombe kuwa na upungufu wa damu. maziwa ya ng'ombe pia ina kwa wingi protini sodiamu na potasiamu ambayo inaweza kuweka mnachuja juu ya mafigo ya mtoto anayekomaa. Kwa kuongeza, protini na mafuta katika maziwa ya ng'ombe huwa ni ngumu kwa mtoto kufungua na kunyonya kuliko wale wanaonyonyeshwa maziwa ya mama. maziwa iliyo geuka kuwa mvuke inaweza kuwa rahisi zaidi kwa kufungua kutokana na usindikaji wa protini lakini bado yana lishe duni. idadi muhimu ya watoto wadogo huwa na mzio kwa moja au zaidi ya vipengele vya maziwa ya ng'ombe, mara nyingi zaidi ni protini zilizomo katika maziwa ya ng'ombe. Matatizo haya yanaweza pia kuathiri formula ya watoto formula inayotokana na maziwa ya ng'ombe.
Matumizi mbadala ya maziwa
Madai kwamba matumizi ya maziwa ni ya manufaa kwa binadamu -watu wazima ni suala ambalo halijatatuliwa kwa sababu sehemu zake nyingi hupitia kuyeyushwa katika tumbo la watu wazima, ikiwa ni pamoja na kingamwili na protini nyingine.
Mbali na kutoa chakula muhimu kwa watoto maziwa ya mama, yaani, maziwa inayotolewa kwa matiti, ina idadi mahsusi ya matumizi ya kithamani, hasa matumizi kama dawa, kwa watoto na watu wazima. Imekuwa ikitumika kidawa kwa maelfu ya miaka. Tabia ya aniti bakteria na uponyaji wa maziwa ya mama mara nyingi hupuuzwa, hata kwa akina mama wanaonyonyesha wenyewe. Maziwa ya mama, kama yatakamuliwa na kuhifadhiwa vizuri, ni suluhisho tasa na yanaweza kutumika kwa njia za aina mbalimbali ili kukuza uponyaji na kusafisha majeraha. Maziwa ya matiti ina kingamwili{za nguvu na antitokisini ambazo watu wengi wanaamini hukuza uponyaji na afya bora kwa ujumla. Hata hivyo, maziwa haya hukosa uwezo wa kinga dhidi ya magonjwa kama mama anayenyonyesha ameambukizwa na aina ya maradhi ya kuambukiza kama vile HIV na magonjwa mbalimbali ya bakteria kama kunndi Bsterepokokasi, kwani maziwa ya matitit yanaweza kusambaza magonjwa haya kwa watoto na watu wengine.
maziwa ya matiti imetumika kama dawa nyumbani kwa maradhi madogo, kama vile kiwambo, kuumwa na wadudu na miiba, ugonjwa wa ngozi wa kuwasiliana, na majeraha ya kuambukizwa, majeraha ya kuchoma. maziwa ya matiti pia imetumiwa kwa matumizi mengine kuongeza mfumo wa kinga wa watu wajonjwa ambao wana gasitoroentriritisi homa, homa ya baridi, niumonia n.k. kwa sababu ya sifa zake za kukinga maradhi. Hata hivyo, maziwa yasiwahi kuonwa au kufasiriwa kama "tiba kamilifu." Baadhi ya wataalamu wa matibabu wanaamini kwamba maziwa yanaweza Sukutua apopotosisi katika aina fulani za seli za kansa, hata hivyo, utafiti na ushahidi zaidi unahitajika katika sehemu hii ya matibabu ya kansa.
Miongoni mwa watu wachache, ikiwa ni pamoja na mwenyeji wa mkahawa Hans Lochen wa Uswisi, wametumia maziwa ya matiti ya binadamu, au angalau kutetea matumizi yake, badala ya maziwa ya ng'ombe katika bidhaa za maziwa na mapishi ya chakula . Tammy Frissell-Deppe, mshauri wa familia alishughulikia uchunguza maalum katika uzazi wa kupendana, alichapisha kitabu, jina A Breastfeeding Mother's Secret Recipes, kikitoa mkusanyiko mrefu wa maelezo ya resipe za vyakula na vinywaji vilivyo na maziwa ya binadamu. shirika la haki za wanyama linalojulikana kama {1PETA{/1} liliibua swala tata lililoleta upinzani wakati lilitoa wito kwa kampuni ya maziwa ya ng'ombe badala ya kutumia maziwa ya ng'ombe kutengeza bidhaa ya barafu ya krimi watumie maziwa ya binadamu kama njia ya kuzuia dhuluma dhidi ya mifugo. Maziwa ya binadamu haitolewi na kusambazwa kikampuni au kibiashara, kwa sababu matumizi ya maziwa ya binadamu kama chakula cha maziwa au kingo mapishi ni jambo linalozingatiwa kama la ajabu na kuonekana kama jambo duni miongoni mwa tamaduni nyingi duniani, wengi hawakubaliani na mazoezi ya namna hii, kwani haijawahi kukubalika sana kihistoria. Hali hii ya kukosekana kwa kukubali kimsingi ni kutokana na maadili ya kijamii na nguvu za maadili ya dini.
Hatua za kuunda sabuni kutokana na maziwa ya matitu pia zimefanywa, wale ambao wanatumia sabuni hiyo hudai kwamba ufanisi wake kama chombo cha kusafisha ni mkubwa kuliko, au sawa, na ile ya ssabuni za jadi.
Shaba
Shaba  au shaba nyekundu (pia: Kupri au Cupri kama jina la kisayansi) ni elementi yenye namba atomia 29 kwenye mfumo radidia, uzani atomia ni 65.54. Alama yake ni Cu.
Maziwa ya mama
Kupitishwa kwa dutu zisizohitajika
Seli za kotoa kuzalisha maziwa ndizo hukubali madawa kupenya kwa urahisi wakati wa wiki ya kwanza baada ya kuzaa./0} breastfeedingbasics.org.
Shaba
Katika mazingira ya kawaida ni metali yenye rangi ya kahawia nyekundu. Kiwango chake cha kuyeyuka ni 1,083 C°.
Maziwa ya mama
Kupitishwa kwa dutu zisizohitajika
Sifa za madawa ambazo huongeza taka katika maziwa ni pamoja na:
Shaba
Ni kati ya metali za kwanza wanadamu walizotumia baada ya kutoka katika zama za mawe. Si metali ngumu sana, hivyo ilikuwa nyepesi kushughulikiwa na wanadamu wa kale.
Mkoa wa Kabadougou
Mkoa wa Kabadougou (kwa Kifaransa: Région du Kabadougou) ni moja kati ya mikoa 31 ya nchini Cote d'Ivoire.
Shaba
Ikichanganywa na stani kunatokea aloi ya bronzi ambayo ni ngumu zaidi. Aloi nyingine ni shaba nyeupe, mchanganyo wa shaba nyekundu na zinki.
Maziwa ya mama
Kupitishwa kwa dutu zisizohitajika
Dawa huhamishwa kutoka utegili wa damu hadi seli za daktali kufikia maziwa kupitia njia ya kueneza au usafiri hai. njia ya mwisho huweza kusababisha ukolezi wa juu wa dawa ya kulevya katika maziwa zaidi kuliko ya Utegili wa mama.
Shaba
Wakati mwingine shaba hupatikana kama metali tupu lakini mara nyingi zaidi kama mtapo.
Mkoa wa Kabadougou
Uko katika Kaskazini magharibi ya nchi. Makao makuu ya eneo hilo ni Odienné. Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa watu 193,364.
Shaba
Tabia muhimu ya shaba ni uwezo wake wa kupitisha umeme. Hivyo imekuwa msingi wa teknolojia yote ya umeme hasa nyaya za kila aina.
Maziwa ya mama
Kupitishwa kwa dutu zisizohitajika
Kiasi cha madawa mengi ya kulevya katika maziwa ni kisichozidi 2% ya jumla ya dozi iliyomezwa.
Mkoa wa Kabadougou
Bafing kwa sasa imegawanywa katika Wilaya tano:
Maziwa ya mama
Dawa
Dawa ambazo zimezingatiwa salama kulinda yaliyomo katika maziwa ni: bado, ushauriano na mtoa huduma ya afya ni busara kwa mwanamke anayenyonyesha kabla ya kuanza kutumia dawa yoyote.
Meya
Meya (kutoka neno la Kiingereza "Mayor") katika taratibu za nchi nyingi duniani, ndiye kiongozi wa juu kabisa katika manispaa, mji au jiji.
Maziwa ya mama
Dawa
Baadhi ya dawa zinazohitaji tahadhari ni:
Meya
Majukumu yake yanategemea ukubwa wa eneo lake, idadi ya wakazi, sheria n.k.
Maziwa ya mama
Dawa
Pombe na kafeini ni salama kama zitachukuliwa kwa kiasi kidogo. Nikotini, kwa upande mwingine, hupitishwa kwa mtoto kupitia maziwa ya matiti na inaweza kusababisha matatizo makubwa ya kimatibabu.
Dawa ambazo ni hatari kwa mtoto mchanga anayenyonyeshwa, na ni lazima ziepukwe kama inawezekana, ni:
Kama haiwezekani kuepukika au kupewa mbadala kwa sababu za kimatibabu, kunyonyesha lazima kukomeshwe kwa muda mfupi.
Matumizi ya muda mrefu ya dawa zifuatazo lazima kufanywe tu chini ya usimamizi wa moja kwa moja wa daktari:
Vichafuzi Mazingira
vichafuzi mazingira vinavyopatikana katika maziwa kwa kawaida huwa havina madhara, na lazima kuzingatiwa tu wakati hali ya kiwango cha mazingira ni cha juu. kwa kuongeza kumekuwa na kupungua kwa viwango vya mazingira, hii imesababisha upungufu wa viwango vya maziwa. Vichafuzi ambavyo huzingatiwa zaidi ni0}dawa za kuua vidudu, zebaki kikaboni na ledi. DDT na dieldrini haiepukiki, pia inaweza kuonekana katika formula za watoto wachanga. Dawa za kuua vidudu na zingine zenye dutu sumu bioakumulati, yaani viumbe juu juu ya mnyororo wa chakula huzifadhi zaidi katika mafuta yao ya mwili. Hili ni suala hasa kwa mnyama Inuit ambaye chakula chake tangu jadi kimekuwa ni nyama. Masomo yanaendelea kuangalia madhara ya bifenili iliyo na kilorini nyingi na vichafuzi kikaboni katika mwili, maziwa ya mama ya mnyama Inuit yana idadi ya kiajabu ya kompoundi sumu.
Matumizi yasiyo ya kawaida
Katika ulimwengu wa kale, wakati mwingine maziwa yalikuwa yanakunywa na madhehebu ya uzazi, na sherehe nyingine za kidini.
Mfalme wa Hispania Alfonso XIII alitembelea mkoa wa Las Hurdes katika mwaka wa 1922 ili kuonyesha umuhimu wa cheo hicho. Mfalme na wasindikizaji wake waliishi katika mahema ya kijeshi yaliyopandwa karibu na mji wa Casares de las Hurdes. Katika ziara ya mfalme kisa cha ajabu kilifanyika: mkuu wa kijiji, alikuwa na wasiwasi kwamba mfalme alikuwa na wasiwasi kwamba mfalme alikuwa anakunywa tu kahawa nyeusi (matokeo ya wasaidizi wa mfalme kutoamini ubora wa maziwa ya kawaida kulingana na hali ya usafi katika kijiji hicho) walimpelekea kijagi kidogo cha maziwa huku wakisema, "mfalme mtukufu kuwa na uhakika kwamba maziwa haya ni ya kuaminika kabisa kabisa," ambayo yalikuwa ni maziwa ya matiti kutoka kwa kutoka mke wake ambaye alikuwa amajifungua hivi karibuni. Mfalme alikuwa na ufahamu wa ukweli huu tu baada ya kunywa 1}Café con leche yake.
Utafiti ya awali yanaonyesha kwamba maziwa yanaweza kusukutua apoptosisi0} katika aina fulani za seli za kansa. Watu wazima na matatizo ya GI na wapokeaji wa sehemu za mwili wanaweza pia kufaidika na nguvu ya kukinga majomjwa maziwa ya matiti ya binadamu.
Katika Costa Rica, kumekuwa na majaribio ya kuzalisha jibini na mtomoko kutoka kwa maziwa ya binadamu limeshughulikiwa kama njia mbadala ya kupunguza kunyonyesha mtoto.
Mwenyeji wa mkahawa mwenye utata huko Uswisi ameunda menu, msingi wake ukiwa ni vyakula vilivyopikwa ndani ya maziwa ya matiti ya binadamu.
Verdiana wa Castelfiorentino
thumb|250px|Mt. Verdiana alivyochorwa. Verdiana wa Castelfiorentino (pia: Viridiana Attavanti; 1182 - 1242) alikuwa bikira aliyepokewa na Fransisko wa Asizi katika Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko ambaye tangu ujanani hadi uzeeni aliishi amejifungia ndani.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki kama mtakatifu. Heshima hiyo ilithibitishwa na Papa Klementi VII mwaka 1533.
Sikukuu huadhimishwa tarehe 1 Februari.
Wamandinka
Wamandinka (pia wanajulikana kama Mandenka, Mandinko, Mandingo, Manding au Malinke) ni jina la kabila kubwa huko Afrika ya Magharibi. Wanakadiriwa kufikia milioni kumi na moja (makundi mengine makubwa ya kikabila katika eneo hilo ambao hawahusiani ni pamoja na Wafula, Wahausa na Wasonghai). Wamandinka ni kizazi cha Dola la Mali, ambao walitamba sana wakati wa utawala wa mfalme wa Kimandinka Sundiata Keita.
SN
SN au sn ni kifupi cha:
Miaka ya 1970
Matukio
thumb|300px|Miaka ya 1970
Kisiwa cha Sumtama
ni kati ya visiwa vya Zanzibar, nchini Tanzania, ambacho kinapatikana katika Bahari ya Hindi karibu na Pemba.
Kianaang
Kianaang ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waanaang. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kianaang imehesabiwa kuwa watu 1,400,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianaang iko katika kundi la Cross River.
Shinichi Morishita
Shinichi Morishita (森下 申一; alizaliwa 28 Desemba 1960) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Morishita alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 4 Juni 1985 dhidi ya Malaysia. Morishita alicheza Japani katika mechi 28.
Cerro del Garbanzo
ni mlima wa Meksiko katika Amerika ya Kaskazini.
Mwenyekiti
thumb|Hashimu Rungwe mwenyekiti wa chama cha siasa kutoka Tanzania CHAUMA thumb|Samia Suluhu mwenyekiti wa chama cha mapinduzi CCM kutoka Tanzania Mwenyekiti ni kiongozi wa juu katika shirika au kikundi, kama vile bodi au kamati. Mwenyekiti ndiye anyeongoza vikao vyote katika kikundi au shirika husika.
Cerro del Garbanzo
Una kimo cha mita 3,000 juu ya UB.
Kidoyayo
Kidoyayo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wadoyayo. Mwaka wa 1985 idadi ya wasemaji wa Kidoyayo imehesabiwa kuwa watu 18,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidoyayo iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Mwenyekiti
Kwa kawaida huchaguliwa au kuteuliwa na wanashirika au wanakikundi husika kulingana na sheria na kanuni zao.
Kimalo (Vanuatu)
Kimalo ni lugha ya Kiaustronesia nchini Vanuatu inayozungumzwa na Wamalo kwenye kisiwa cha Malo. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kimalo imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimalo iko katika kundi la Kioseaniki.
Woodcliff Lake, New Jersey
right|thumb| 260px|Mahali pa Woodcliff Lake katika Bergen County na [[New Jersey]] Woodcliff Lake ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 6,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 71 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 9.2 km².
Kitumbeine
ni jina la kata ya Wilaya ya Monduli katika Mkoa wa Arusha, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 13,629 waishio humo.
Tonic Chabalala
Tonic Chabalala (alizaliwa 25 Aprili 1979 huko Giyani ) ni mlinzi wa kandanda wa Afrika Kusini (soka) zamani wa Orlando Pirates katika Ligi Kuu ya Soka. Aliongoza timu ya Orlando Pirates ambayo ilifika nusu fainali ya Ligi ya Mabingwa ya CAF ya 2006. Yeye ni binamu wa mwanasoka mwenzake Justice Chabalala.
Grafolojia
Grafolojia pia huitwa elimu ya mwandiko.
Tangu zamani sana, watu kadhaa wa China, India, Ugiriki na Italia walivutiwa na jinsi mwandiko wa kila mmoja ulivyo tofauti na ule wa wengine, wakaona unadokeza nafsi yake. Kuanzia karne XVII vilianza kutungwa vitabu kuhusu suala hilo, mpaka ikakubalika sayansi ya mwandiko (grafolojia) inayochunguza uhusiano kati ya mwandiko wa mtu na undani na nafsi yake (akili, maelekeo, vipawa, umbo, maradhi n.k.). Msingi wake ni kwamba hatuandiki kwa mkono tu, kwa kuwa huo unaongozwa na ubongo. Mtu anapoacha kuiga herufi alizofundishwa kwa kuwa amezoea kuandika, anakuja kutokeza nafsi yake mwenyewe katika upekee wake. Tunaweza kusema mtu anapoandika bila ya kuzingatia usanifu wa herufi anajichora jinsi alivyo.
Wataalamu wa fani hiyo wanazingatia hasa kama mwandiko ni wa mviringomviringo au una pembe na ncha, unakandamiza karatasi kwa nguvu au la, ni mkubwa au mdogo, ni mpana au mwembamba, unapendeza kwa ulinganifu wa herufi zake au la, unafanyika kwa kasi au polepole, unakwenda wima ingawa karatasi haina mstari au huenda ukapanda ama kushuka, unaelekea upande gani, una mapambo au la, n.k.
Kila sifa ya mwandiko ina sababu yake na hivyo kudokeza silika ya mtu upande wa akili, utashi n.k. Lakini baada ya kuzizingatia zote ni muhimu kuziona zote kwa pamoja ili kumtambua mtu mzima jinsi alivyo, na hatimaye kumsaidia maishani.
Standard English-Swahili Dictionary
Madan-Johnson's Standard English-Swahili Dictionary (kifupi: M-J SES) iliandaliwa na wataalamu wa "Inter-territorial Language (Swahili) committee to the East African Dependencies" baada ya Vita Kuu ya Kwanza kwa ajili ya maeneo chini ya utawala wa Uingereza katika Afrika ya Mashariki. Kamati iliandaa kamusi mbili za Kiingereza-Kiswahili na pia Kiswahili-Kiingereza (M-J SSE).
Mhariri Mkuu wa kamati alikuwa katibu yake Frederick Johnson. Msingi wa kamusi hizi ulikuwa kazi ya A. C. Madan. Hivyo kamusi hizi hutajwa kama "Madan-Johnson".
Mara nyingi lugha ya kamusi hizi si tena Kiswahili cha kisasa. Lakini zimeendelea kuchapishwa mara nyingi hadi wakati wa kisasa.
Litumbandyosi
Litumbandyosi ni jina la kata ya Wilaya ya Mbinga katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba  57423  . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,743 waishio humo.
SO
SO au so ni kifupi cha:
1977
Makala hii inahusu mwaka 1977 BK (Baada ya Kristo).
La Calle
ni mlima wa Meksiko katika Amerika ya Kaskazini.
Una kimo cha mita 2,905 juu ya UB.
Arthur Bunch
Arthur William Bunch (30 Septemba 1909 - 1973) alikuwa mchezaji wa kandanda ambaye alicheza kama mtetezi wa ndani wa Aldershot katika Ligi ya Soka. Alichezea pia Wellington Works na Blyth Spartans.
Volcán de Tequila
thumbnail|right|200px|Volcán de Tequila ni mlima wa volikano nchini Meksiko katika Amerika ya Kaskazini.
Una kimo cha mita 3,000 juu ya UB.
Miaka ya 1960
Makala hii inahusu miaka 1960 - 1969.
Matukio
thumb|300px|Miaka ya 1960
Kidugun
Kidugun ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wadugun. Mwaka wa 1997 idadi ya wasemaji wa Kidugun imehesabiwa kuwa watu 7000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kidugun iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Kamel Adjas
Kamel Adjas (alizaliwa 3 Januari 1963) ni mchezaji wa zamani wa Timu ya soka ya taifa ya Algeria. Alicheza kama mlinzi.
Kianca
Kianca ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waanca. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kianca imehesabiwa kuwa watu 300 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianca iko katika kundi la Kibantoidi linalofanana na lugha za Kibantu.
Lolkisale
Lolkisale ni kata ya Wilaya ya Monduli katika Mkoa wa Arusha, Tanzania yenye postikodi namba 23407. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,560 walioishi humo.
Tetlalmanche
ni mlima wa Meksiko katika Amerika ya Kaskazini.
Una kimo cha mita 2,700 juu ya UB.
SP
SP au sp ni kifupi cha:
Bandari ya Sydney
Bandari ya Sydney (pia inaitwa Bandari ya Jackson) ni bandari asilia. Ipo katika pwani ya Mashariki mwa Australia katika Sydney. Bandari ya Sydney pia ipo katika eneo maarufu ya Jumba la Sanaa la Sydney na Daraja la Bandari ya Sydney.
Historia
Kabla kufika kwa walowezi wa kutoka Ulaya, eneo lilozungukwa na Bandari ya Sydney ilikuwa makazi ya kabila fulani liitwalo aboriginal, kabila limebeba makabila mengine madogo madogo kama vile Gadigal, Cammeraygal, Eora na kabila la Wanegal.
Inaaminika kwamba watu wa kabila la Gadigal hapo awali walianza kuishi katika eneo la upande wa kusini mwa Bandari ya Jackson. Na Kaskazini mwa Bandari ya Sydney yasemekana kuwa kabila Cammeraygal lilikuwa linaishi huko. Pia yaaminika kwamba eneo la upande wa Kusini wa Mto Parramatta, yaani magharibi mwa Petersham na kutokezea kule kunakoitwa Rose Hill, kulikuwa kukimilikiwa na kabila la Wanegal. Kabila la Eora waliiishi upande wa Kusini mwa Bandari ya Sydney, ambapo si mabli sana na sehemu ya kwanza ya walowezi kuweka kambi yao.
Visiwa
Kuna visiwa chungu nzima katika Bandari ya Sydney, visiwa hivyo ni kama ifutavyo: Shark Island, Clark Island, Fort Denison, Goat Island, Cockatoo Island, Spectacle Island, Snapper Island na Rodd Island. Baadhi ya visiwa vya zamani: Bennelong Island, Garden Island na Berry Island ambacho kimeungana na nchi kavu kwasababu ya daraja liliopo.
Kiarigidi
Kiarigidi ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Waarigidi. Mwaka wa 1986 idadi ya wasemaji wa Kiarigidi imehesabiwa kuwa watu 48,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiarigidi iko katika kundi la Kidefoidi.
Kilopwe
Kilopwe au kikopwe (Jacquemontia tamnifolia) ni mmea katika familia Convolvulaceae unaofanana na kiazi pori na kwa hivyo unatambaa juu ya vichaka na miti. Maua yake ni buluu.
U2
260px|thumb|right|U2 katika [[Barcelona, 2009]] U2 – Bono, The Edge, Adam Clayton na Larry Mullen, Jr. – walikuwa bendi ya muziki wa rock kutoka nchi ya Ireland.
Miaka ya 1950
Makala hii inahusu miaka 1950 - 1959.