cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nahari (kundinyota)
Mahali pake
Linapakana na makundinyota jirani ya ) (Tucana), ) (Hydrus), Nyavu (Reticulum), Saa (Horologium), Patasi  (Caelum) , Arinabu (Lepus),  Jabari (Orion), Ng'ombe (pia Tauri, lat. Taurus), Ketusi (Cetus), Tanuri (Fornax) na Zoraki (Phoenix).
Jina
Nahari (Eridanus) lilijulikana kwa mabaharia Waswahili tangu miaka mingi wakifuata njia yao baharini wakati wa usiku kwa msaada wa nyota. Walipokea jina hili kutoka kwa Waarabu wanaosema النهر an-nahar kwa maana ya “mto”. Waarabu walitafsiri hapa jina la Ptolemaio aliyetaja nyota hizi vile kwa jina la Ποταμός potamos yaani mto katika orodha yake ya Almagesti.
Hatuna uhakika jinsi Wagiriki wa Kale katika mawazo yao kuhusu umbo la Dunia walivyoona Eridanus – Nahari; inaweza kumaanisha "mto" kwa maana ya jumla ya maji yaliyozunguka nchi kavu yote na maji haya waliyaita “Okeanos”, neno ambalo baadaye likawa “ocean” (Bahari kuu) katika lugha za Ulaya. Waandishi wengine wa Ugiriki ya Kale walitaja mto fulani kwa jina “Eridanus”, ama mto Po wa Italia au mto katika kaskazini ya Ulaya ulioishia katika bahari penye kaharabu.
Eridanus - Nahari ni kati ya makundinyota 48 yaliyotajwa na Klaudio Ptolemaio katika kitabu cha Almagesti wakati wa karne ya 2 BK. Iko pia katika orodha ya makundinyota 88 yanayoorodheshwa na Umoja wa kimataifa wa astronomia kwa jina la Eridanus. Kifupi chake rasmi Ukia ni 'Eri'.
Nyota
Nyota angavu zaidi ni Alpha Eridani au Achernar ("mwisho wa nahari") Ina mwangaza unaoonekana wa mag 0.45 ikiwa umbali wa miaka nuru 144 na Dunia.
Arsene Wenger
Plaudits na tuzo
Wenger ilipewa zanaa mzuri ya kifaranza ya Légion d'Honneur mwaka wa 2002. Yeye ilipewa tuzo la OBE kwa huduma yake kwa soka ya Uingereza katika siku ya tuzo za kuzaliwa Malkia ya mwaka wa 2003, pamoja na mfaranza mwenzake ambaye alikuwa  meneja wa Liverpool Gérard Houllier. Mwaka wa 2006, Wenger aliingiza ndani ya makwiji wa soka la Uingereza kama utambuzi mafanikio yake kama meneja katika Uiingereza. Yeye alikuwa meneja wa pili wa kigeni kuingishwa kwa orodha ya makwiji haoe, baada ya Mwitalia Dario Gradi wa timu ya Crewe Alexandra.
Mwaka wa 2007, alipata nyota moja KUpewa jina la 33179 Arsène Wenger, na mwanaastronomia Ian P. Griffin, ambaye anasema kilabu cha Arsenal anakipenda sana.
Sakata
thumb|Wenger imekuwa katika kesi za utatanishi Timu za Wenger imeshtumiwa kukoza nidhamu, walipa kadi nyekundu sabini na tatu kati ya mwaka wa 1996 na 2008. Hata hivyo, katika wawili mwaka 2004 na 2005 timu ya Wenger ilishinda zawadi ya timu iliyo na nidhamu na tabia mzuri katika  ligi ya Uingereza  na karibu wajishidie zawadi hilo tena mwaka wa 2006.walimaliza  katika  nafasi ya pili. Rekodi yao kama mojawebo ya vilabu vya michezo yenye nidhamu iliendelea hadi 2009 baada ya klabu kuwa katika nafasi nne za kwanza kwa kuwania zawadi hilo.
Mwaka wa 1999, Wenger alipatia klabu ya Sheffield United mechi ya marudiano katika shindano la FA baada ya sintofahamu kuhuzu ushindi wa Arsenal. Bao la ushindi la Arsenal iliyofungwa na Marc Overmars, ilitokana na mshambuliaji Kanu kushindwa kurudisha mpira kwa upinzani baada ya mpira kutolewa nje ili mchezaji wa Sheffield United  kupata matibabu kwa ajili ya kuumia. Arsenal alishinda mechi ya marudio kwa mabao mawili kwa moja.
Yeye anajukika vizuri sana kutika na ushindani na menaja wa Manchester United, Sir Alex Ferguson. Ushindani huu ulifikia kilele katika tukio la "Pizzagate" huko OLD TRAFFORD katika Oktoba mwaka wa 2004 baada ya mkwaju wa adhabu la utata ulipelekea kushindwa kwa mabao mawili kwa nunge,hivyo kufanya ushindi wa Arsenal wa mechi arobaini na tisa bila kushindwa kufikia kikomo. Baada ya mechi mwanachama wa Arsenal alidaiwa kurushia chakula upinzani katika mwingilio wa chumba cha mapumziko. Wenger alipigwa faini ya dollar elfu kumi na tano kwa ajili ya kumwita mshambulizi wa Manchester Ruud van Nistelrooy kama mdanganyifu katika mahojiano na wandishi wa habari baada ya mechi. Yeye pia alipigwa faini nyingine baadaye  kwa wito wake wa kumwita van Nistelrooy mdanganyanyifu, kuonyesha kwamba yeye aliamini  yake. Mameneja wote sasa wamekubali kupunguza  la toni  maneno yao ushindani wao itulie.
Katika mwezi wa Oktoba na Novemba mwaka 2005, Wenger alijiingiza katika cheche la maneno na aliyekuwa meneja wa Chelsea  José Mourinho. Mourinho alimstumu Wenger kuwa hana anapenda Chelsea kinyume na maadili ya kazi, akiwita  Wenger  kama panya na mtu anayependa maswala ya watu wengine Mourinho alinukuliwa akisema, "Yeye's ana wasiwasi kuhusu sisi, yeye daima anazungumza kuhusu sisi - ni Chelsea, Chelsea, Chelsea, Chelsea". Wenger alijitetea kuwa alikuwa anajibu waandishi wa habari kuhusu maswali juu ya Chelsea, na akaelezea mtizamo wa Mourinho kama "isiyo na nidhamu". Mourinho tangu imenukuliwa akisema kuwa yeye anajutia kusema neno hilo "voyeur", na Wenger amakubali msamaha wake.
Wenger mara nyingi imekuwa akikosolewa na meneja wengine wa wa Ligi kuwa amekosa kuchezesha wachezaji kutoka uingereza, hasa katika Ligi ya Mabingwa. Aliyekuwa meneja wa West Ham United, Alan Pardew alisema kuwa mafanikio ya Arsenal katika Ligi ya mabingwa si lazima kuwa ushindi kwa soka ya Uingereza". Wenger aliona suala la utaifa kama lisilo na msingi wowote na akasema, "Wakati wewe unawakilisha klabu, ni kuhusu maadili na sifa, si kuhusu paspoti", pia inaonyesha kuwa kulikuwa na kile kipengele cha kirangi alivyosema Pardew. Katika kukabiliana, Pardew alisema kuwa, "Meneja ambaye ameowa mswidi na amawazajili wachezaji kutoka duniani kote huwezi kuitwa mpaguzi wa rangi." Wajambuzi wengine, pamoja Trevor Brooking, mkurugenzi wa mpira wa maendeleo katika shirikisho la kandanda, alitetea Wenger. Brooking alibainisha kuwa ukosefu wa wachezaji kutoka Uingereza katika mojawebo ya vilabu yenye mafanikio zaidi katika Uingereza  ilikuwa  tafakari ya kutokuwepo na talanta nchini Uingereza kuliko Wenger mwenyewe. Wachezaji kadhaa wa Uingereza walianzia wasifu wao  Arsenal chini ya usimamizi wa Wenger, wakiwemo David Bentley, Steve Sidwell, Jermaine Pennant, Mathayo Upson na Ashley Cole na vijana wa Uingereza wenye vipaji kama vile Theo Walcott, Kieran Gibbs na Jack Wilshere na sasa wanajenga wasifu wao katika Arsenal.
Baadhi ya wachezaji vijana wa Uingereza hata hivyo waliona kwamba ingekuwa mzuri kuhama mahali pengine kupata fursa zaidi timu ya kwanza. Wachezaji kama Mathayo Upson, Steve Sidwell, na David Bentley walikuwa wataalamu wenyewe, lakini walishindwa kupata nafasi ya kawaida kwa Arsenal. Mnamo Novemba mwaka wa 2007, Sir Alex Ferguson pia alikosoa Wenger kwa kutowachezesha wachezaji wengi wa Kiingereza.
Wenger maneno yenye utata baada ya taarifa juu ya maamuzi ya marefari baada ya maamuzi kuenda kwa wapinzani wake. Kufuatia finali ya Carling mwishoni mwa mwaka wa 2007, yeye alimwita  mzaidizi wa refa kama 'mwongo', kupelekea uchunguzi na shirikisho la kandanda, na kupewa faini ya dollar elfu mbili mia tano, na onyo. Wenger kwa mara nyingi amejaribu kutetea wachezaji wake wakati wamehusika katika matukio utata uwanjani kwa kusema kwamba hakuona tukio hilo; hili ni chaguo Wenger anasema anapendelea kwa wakati hakuna " maelezo kamilifu" ili kujitetea, na kwamba yeye ina maslahi ya mchezaji bora katika akili yake. {0
Wachezaji
11 | | 0 | | | | | | | | | | 1 | | 0 | | | | 11 | | 0 | | | | | | | | | | 1 | | 0 | | | |
Msimamizi
* Wakati wa Wenger's umiliki huko, katika Ujapani's J-League katika tukio la scores kuwa ngazi mwishoni wa dakika 90, viberiti itakuwa waliamua kwa muda wa ziada na adhabu.
James Matthews
James Matthews (amezaliwa 29 Mei 1929 mjini Cape Town) alikuwa mwandishi wa Afrika Kusini. Aliandika habari, hadithi na mashairi. Maandishi yake mengi yalipigwa marufuku chini ya sera ya apartheid.
Miaka ya 650
Makala hii inahusu muongo ya miaka 650 - 659.
Felisi na Adauti
thumb|Walivyochorwa kandokando ya [[Bikira Maria katika handaki walimouawa.]] Felisi na Adauti (walifariki Roma, Italia, 304) ni kati ya mashahidi wa imani ya Kikristo waliouawa wakati wa dhuluma ya kaisari Dioklesyano.
Kadiri ya shairi lililotungwa na Papa Damas I juu yao walikuwa ndugu.
Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kati ya watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 30 Agosti.
Buhoro
Buhoro ni kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47312.
Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 60,120 waishio humo.
Kimayeka
Kimayeka ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wamayeka. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kimayeka imehesabiwa kuwa watu 21,000. Kimayeka hakijaainishwa kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie.
Valley Stream, New York
thumbnail|right|250px|Kampuni ya Hook katika Mji wa Valley Stream, New York
Valley Stream ni mji wa Marekani katika jimbo la New York.
Jihadi
thumbnail|right|200px|Kikundi cha waasi wa Kiislamu nchini Mali Jihadi ni neno lenye asili ya Kiarabu (‏جهاد‎ jihād) na lenye maana ya kujitahidi kwa ajili ya Allah katika dini ya Uislamu.
Ujiji
Ujiji ni mji wa kihistoria upande wa Magharibi wa Tanzania mwambaoni mwa Ziwa Tanganyika. Ni mahali pa kihistoria na mji wa kale katika magharibi ya Tanzania. Iko kilometa 5 tu kutoka kitovu cha Kigoma upande wa kusini wa uwanja wa ndege. Pamoja na Kigoma inafanya manisipaa ya Kigoma-Ujiji.
Jihadi
Mtu anayehusika katika jihadi huitwa "mujahid". Jihadi ni wajibu wa kidini kwa Waislamu.
Ujiji
Historia
Wapelelezi Wazungu walianza kufika wakati wa Tippu Tip. Ni mahali ambapo Richard Burton na John Hanning Speke walifikia Ziwa Tanganyika mwaka wa 1858, na tena ambapo Henry Morton Stanley alimkuta David Livingstone mwaka wa 1871.
Wakati wa ukoloni wa Kijerumani umuhimu wa Ujiji ulipungua. Mwambao ulifaa kwa mashua ya kienyeji lakini kina cha maji hakikutosha kwa ajili ya meli mpya. Kwa sababu hiyo hori ya Kigoma, takriban kilomita 7 upande wa kaskazini, iliteuliwa kama bandari kuu na pia baadaye, tangu mwaka 1913, kituo kikuu cha reli ya kati kutoka Dar es Salaam. Kutokana na kuhamishwa kwa miundombinu muhimu Kigoma iliendelea kuwa mji mkubwa ilhali Ujiji ikarudi nyuma.
Jihadi
Jihadi katika Qurani
Katika Qurani neno jihadi linapatikana mara 41, mara nyingi katika usemi "jihadi kwenye njia ya Mungu (الجهاد في سبيل الله al-jihad fi sabil Allah)". . Katika Qurani "jihadi" huwa hasa na maana ya kijeshi lakini si wazi kama maana hiyo ilikuwa mapigano dhidi ya wenye imani tofauti kwa jumla au vita vya kujihami tu.
Jihadi katika mafundisho ya wataalamu wa shari'a
Katika mafundisho ya wataalamu Waislamu wa karne za kwanza baada ya Muhammad jihadi ilikuwa na shabaha ya kupanua eneo chini ya utawala wa Uislamu na utetezi wake, hadi Uislamu ugeuke dini rasmi.
Ujiji
Masimulizi juu ya Kigoma Ujiji
Wakati miji kadhaa ya Afrika ikipata majina kutokana na ujio wa wageni, kuna baadhi ya miji ilipata majina yake kutokana na Waafrika wenyewe. Kutaja majina kutokana na wenyeji kulitegemea sana watu, hasa wale waliokuwa maarufu kwenye jamii. Kumbe ile miji iliyopata majina kutokana na wageni, sababu ilikuwa ni kujiwekea sifa kwa mataifa hayo na wakati mwingine mitazamo tu ya wageni hao ilisababisha mji fulani kupata jina.
Kwa upande wa miji kama Ujiji na Kigoma, watu huamini kuwa miji hiyo ilikuwa kipindi cha ukoloni. Ukweli ni kwamba Ujiji na Kigoma ilipata kukua kwa muda mrefu sana hata kabla ya ujio wa wageni kwenye maeneo hayo.
Jihadi
Jihadi katika mafundisho ya wataalamu wa shari'a
Hii haikuwa na shabaha ya kuwalazimisha wote wasiokuwa Waislamu kupokea dini hiyo. Katika mafundisho ya wataalamu wa kale, wale walioitwa "Wapagani" walipaswa kushambuliwa hadi wakubali Uislamu au wauawe. Lakini watu wa "ahl al-kitab" (wenye misahafu) yaani Wakristo, Wayahudi na Wasabayi walipewa nafasi ya kukubali kipaumbele cha Waislamu na kuishi chini ya utawala wa Waislamu katika hali ya dhimma.
Ujiji
Masimulizi juu ya Kigoma Ujiji
Kihistoria miji hiyo ilipata majina kutokana na watu maarufu waliopata kuishi na kujiwekea historia katika miji hiyo.
Watu wengi hudhani kuwa mji wa Kigoma na Ujiji ilianzishwa na ndugu wawili waliofahamika kwa majina ya Kajiji na Kagoma (Bugoye).
Ifahamike tu kwamba kabla ya mji wa Kigoma kuitwa Kigoma palikuwa panaitwa Lusambo_Gwa_Nyange na Ujiji palikuwa panaitwa Ubujiji.
Jihadi
Jihadi katika mafundisho ya wataalamu wa shari'a
Mwishoni karibu kila jumuiya ya kidini ilipewa nafasi ya kukubali hali ya dhimma.
Ujiji
Masimulizi juu ya Kigoma Ujiji
Inaelezwa kuwa Kajiji alikuwa mkarimu, mpole na mwenye upendo kwa watu wote, na Kagoma alionekana kuwa tofauti kwa jamii. Kutokana na tabia hizo za ndugu hao wawili, wengi walimpenda sana Kajiji na kufanya maeneo aliyokuwa akiishi kupendwa na watu wengi. Kwa kuwa idadi ya watu ilikuwa ikiongezeka, basi walipokuwa wakienda kwa Kajiji wakasema tunaenda Ubujiji kulingana na lugha ya kikabila.
Wengi walikuwa wanapenda kwenda Ubujiji na kujikuta wakijazana kwenye mji huo. Hata wageni walipoingia kwenye karne ya 19, walikuta mji huo una idadi kubwa sana ya watu. Kwa kuwa wakati huo Waarabu hawakuwa na nguvu sana hawakutaka kubadilisha jina hilo na badala yake waliamua kuendeleza mji huo na jina hilo.
Mpaka ukoloni ukianzishwa bado eneo hilo lilikuwa na jina hilo, isipokuwa kukawa na mabadiliko katika orthografia na matamshi ya neno Ubujiji, ndipo tukapata jina Ujiji na hata kwenye maandiko ya wakati huo mji huo ulitambulishwa kama Ujiji.
Jihadi
Jihadi kati ya Waislamu wa leo
Waislamu kadhaa wanaitumia pia kwa maana ya kueneza Uislamu kwa njia ya silaha na matishio. Hapo kuna hata makundi kama Al Qaida na Boko Haram wanaotumia mbinu za ugaidi kwa jihadi jinsi wanavyoielewa. Ingawa idadi yao si kubwa kati ya Waislamu kwa jumla, watu wengi nje ya Uislamu wanaelewa neno hasa kwa maana inayotangazwa na hao.
Ujiji
Masimulizi juu ya Kigoma Ujiji
Kwa upande wa Kagoma au Bugoye pia mambo yalikuwa hivyo, sema kwa upande wa Kagoma, mji ulipata kukua kutokana na ujio wa Wagoma katika mji wa Kagoma.
Ikumbukwe kuwa Wagoma ni moja ya makabila ya Kimanyema waliokuja Tanganyika kipindi cha ukoloni karne ya 18. Sultani wa Wagoma alikuwa akiitwa Sultani Simba.
Mara baada ya Wagoma hao kusikia mji huo unaitwa Kigoma, walijisikia raha sana kwani mji ulikuwa unafanana na jina la kabila lao, hivyo kujikuta wakiupenda na kuanza kuujenga. Ile sehemu aliyokuwa akikaa Kagoma au Bugoye palifahamika kwa jina la Ibugoye ambapo kwa sasa ndio pale Mwanga. Lakini kiuhalisia Wagoma walifikia maeneo ya Bangwe.
Kwa kuwa ardhi ya Ujiji ilikuwa yenye rutuba, Wagoma walipenda kulima maeneo ya Ujiji. Kwa hiyo mji wa Kigoma na Ujiji ni miji ambayo ilijipatia historia ya pekee barani Afrika, kwani miji hiyo imepata majina yenye asili yake hapahapa.
Ikumbukwe kwamba Wagoma ni kabila la Wamanyema, kwa sababu Wamanyema ni mkusanyiko wa makabila zaidi ya 18 yaliyoungana na kuwa kitu kimoja.
Pia Wamanyema walipofika Kigoma kuna ambao walipata majina katika miji kama Katonga, Kabwe, Mkabogo au Kabogo: hao wote walikuwa Wamanyema wenye asili ya Kongo.
Pia Waha waliokuwa Kigoma na Ujiji waliwapokea watani wao Wamanyema na kuanza kuishi pamoja mpaka sasa.
Adamawa (jimbo)
thumbnail|right|200px|[[Utamaduni wa Adamawa, Nigeria.]] thumb|right|300px|Mahali pa Adamawa katika [[Nigeria.]] Adamawa ni jimbo la kujitawala la Nigeria lenye wakazi milioni 3.7 (2005) katika eneo la km² 36,917.
Mji mkuu ni Yola na mji mkubwa ni Jimeta wenye wakazi 248,166 (2005).
Jimbo liko mashariki mwa Nigeria, mpakani mwa Kamerun. Limepakana na majimbo ya Borno, Gombe na Taraba.
Adamawa ilianzishwa mwaka 1976 kama jimbo kwa jina la Gongola kutokana na maeneo ya jimbo la awali la Kaskazini-Mashariki. Mwaka 1991 jina likabadilishwa kuwa Adamawa.
3 Machi
Tarehe 3 Machi ni siku ya 62 ya mwaka (ya 63 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 303.
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Marinus na Asteri, Emeteri na Seledoni, Kleoniki na Eutropi, Tisyano wa Brescia, Gwenole, Artelaide, Anselmo wa Nonantola, Kunegunda wa Luxemburg, Teresa Eustoki Verzeri, Katharine Drexel n.k.
Mto Matanga (Burundi)
unapatikana kusini mwa Burundi (mkoa wa Bururi). Maji yanafikia ziwa Tanganyika. Baadaye, maji yanakwenda kuchangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Akwa Ibom (jimbo)
thumbnail|right|200px|Utamaduni wa ngoma za Akwa Ibom, Nigeria thumb|right|300px|Mahali pa Akwa Ibom katika [[Nigeria]] Akwa Ibom ni jimbo la kujitawala la Nigeria lenye eneo la 7,081 km² na wakazi milioni 4,8 (2005). Mji mkuu ni Uyo na mji mkubwa jimboni ni Ikot Ekpene mwenye wakazi 254,821 (2005).
Jimbo lilianzishwa kutokana na sehemu za eneo la jimbo la Cross River mwaka 1987.
R v Zikalala
Rex v Zikalala ni kesi muhimu katika sheria ya makosa ya jinai ya Afrika Kusini, iliyosikilizwa Februari 27, 1953. Zikalala, mrufani, alikuwa ameshtakiwa na kuhukumiwa kwa mauaji ya bila kukusudia katika kusababisha kifo cha Alpheus Tsele. Alipokata rufaa kwa Kitengo cha Rufaa, alifanikiwa kujitetea.
Zikalala alikuwa amepatikana na hatia ya kuua bila kukusudia kwa shtaka la mauaji. Ilionekana, hata hivyo, kwamba mahakama ya kesi iligundua kuwa ushahidi wa upande wa utetezi unaweza kuwa wa kweli kabisa.
Mahakama iliidhinisha mapendekezo yafuatayo kutoka kwa Gardiner na Lansdown, kwa kuzingatia mamlaka:
Ambapo mtu anaweza kujiokoa kwa kukimbia, anapaswa kukimbia kuliko kumuua mshambulizi wake Lakini hakuna mtu anayeweza kutarajiwa kuruka ili kuepusha shambulio, ikiwa kukimbia hakuwezi kumudu njia salama ya kutoroka. Mwanamume halazimiki kujiweka kwenye hatari ya kuchomwa kisu mgongoni, wakati kwa kumuua mshambulizi wake anaweza kujihakikishia usalama Katika kuzingatia suala la kujilinda, baraza la mahakama lazima lijitahidi kujiwazia katika nafasi ambayo mshtakiwa alikuwa.
Kwa mahakama kama ilivyo sasa, "ilikuwa vigumu kuelewa kwa nini mshtakiwa hakulia kuomba msaada na kwa nini watu wengine huko hawakumshinda marehemu." Uchunguzi huu, uliofanyika Van den Heever JA kwa Kitengo cha Rufaa, ulikuwa
kulingana na ujuzi wa jumla wa athari za binadamu na si juu ya ushahidi. Mtu anajua kutokana na uzoefu katika kesi za kesi kwamba wenyeji wanaweza kuchukua mtazamo "hiyo ni biashara yao", na kwamba wahusika wakuu katika tukio kama hilo wanaweza kuchukia kuingiliwa na watu wa nje. Kwa vyovyote vile, hakuna mtu anayetamani kumshinda mchokozi aliye na silaha mbaya.
Mahakama pia ilisema ilikuwa na "ugumu mkubwa katika kesi hii kushikilia kuwa mshtakiwa hawezi kutoroka na kwamba hakuwa na nafasi nzuri ya kutoroka kama angetaka." Van den Heever JA, akijibu hili, alibainisha kuwa ukumbi ambao mauaji yalitokea
ilikuwa imejaa na harakati ndani yake ilikuwa ngumu. Lakini uchunguzi unaweka hatari kwa mrufani ambayo hakulazimika kuibeba. Hakuitwa kuhatarisha maisha yake juu ya "nafasi nzuri ya kuondoka". Iwapo angefanya hivyo huenda angefikiriwa kuwa ndiye aliyekufa kwenye kesi, badala ya kuwa mshtakiwa. Zaidi ya hayo, mtu lazima asimlaumu mtu ambaye ghafla anakuwa mhusika wa shambulio la mauaji kwamba utulivu wa kiakili na uwezo wa kufikiria njia za baada ya ukweli za kuepuka kushambuliwa bila kukimbilia vurugu.
4 Machi
Tarehe 4 Machi ni siku ya 63 ya mwaka (ya 64 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 302.
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Kasimiri, Fosyo, Arkelao, Kwirino na wenzao, Basino wa Trier, Apiano wa Comacchio, Petro va Cava, Yohane Antoni Farina n.k.
Dorothy James
Dorothy James (1 Desemba 1901 - 1 Desemba 1982) alikuwa mwalimu wa muziki na mtunzi wa nchini Marekani.
Wasifu
Dorothy James alizaliwa Chikago, Illinois, na kuhitimu kutoka Chuo cha Muziki cha Chicago na Conservatory ya Amerika, ambapo alisoma na Louis Gruenberg kwa utunzi na Adolph Weidig kwa maoni ya kupinga. . Aliendelea na masomo yake na Howard Hanson  katika Shule ya Muziki ya Eastman, Healey Willan katika eneo la Toronto, na Ernst Krenek katika Chuo Kikuu cha Michigani. Baada ya kumaliza masomo yake, alichukua nafasi mwaka wa 1927 akifundisha muziki katika Chuo Kikuu cha Mashariki cha Michigani, kisha Chuo cha Kawaida cha Jimbo la Michigani, ambako alifanya kazi hadi alipostaafu mwaka wa 1968. Alitunukiwa udaktari wa heshima kutoka shuleni mwaka wa 1971.
Kimayogo
Kimayogo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wamayogo. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kimayogo imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimayogo iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Fiakri
Fiakri (Ireland, 600 hivi – Saint-Fiacre, Seine-et-Marne, Ufaransa, 18 Agosti 670) alikuwa mmonaki padri maarufu nchini Ireland aliyehamia Ufaransa mwaka 628 aishi kama mkaapweke.
Anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali kama mtakatifu.
Sikukuu yake ni tarehe 30 Agosti.
Kufifia uke
Kufifia uke  (kwa Kiingereza: vaginitis) ni kuvimba kwa uke. Inaweza kusababisha usaha, kuwashwa na maumivu. Kwa kawaida hutokana na maambukizi.
Dalili
Mwanamke katika hali hiyo anaweza kuwa na mwasho au maumivu makali ya kuchoma, kutokwa na usaha.
Kwa ujumla, hizi ni dalili za kufifia kwa uke:
Sababu
Vulvovaginitis unaweza kuathiri wanawake wa umri wowote na ni ya kawaida sana.
Maambukizi
1. Maambukizi ya vaginitis yanachukua asilimia 90 kati ya matatizo yote wakati wa umri wa kuzaa wa mwanamke na inawakilishwa katika makundi matatu:
Kawaida chini ya maambukizi mengine inasababishwa na kisonono, klamidia, mycoplasma, malengelenge, campylobacter, usafi mbaya, na vimelea vya na baadhi ya wadudu tegemezi.
Ufichamishi
thumb|250px|[[Mashine ya ufichamishi ya Lorenz iliyotumiwa na jeshi la Ujerumani wakati wa Vita Kuu ya Pili.]] alt=|thumb|Mfumo wa kusogeza herufi kwa nafasi 3 thumb|Ufichamishaji kwa fimbo Ufichamishi au kriptografia (kwa Kiingereza: cryptography) ni sayansi ya kulinda mawasiliano kwa kuficha maana yake kwa watu wasiolengwa.
Jayathma Wickramanayake
thumb|Jayathma Wickramanayake Jayathma Wickramanayake (alizaliwa 22 Novemba 1990) ni mtumishi wa umma wa kimataifa aliyezaliwa nchini Sri Lanka ambaye kwa sasa anahudumu kama Mjumbe wa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa kuhusu Vijana . Aliyeteuliwa na Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa Antonio Guterres mnamo Juni 2017, anarithi nafasi ya Ahmad Alhendawi wa Jordan, ambaye alihudumu kama Mjumbe wa kwanza wa Vijana kutoka 2013 hadi 2017.
Kufifia uke
Maambukizi
Maambukizi ya uke mara nyingi (yanatofautiana kati ya nchi na nchi, kati ya 20-40% ya maambukizi ya uke) una mchanganyiko wa visababishi mbalimbali, ambavyo vinaleta changamoto kwenye matibabu. Hakika, wakati chanzo (kisababishi) kimoja kikipatiwa tiba, vimelea vingine vinapata ukinzani na kusababisha tatizo kujirudia baada ya muda mfupi. Kitu muhimu ni Kupata utambuzi sahihi na kutibu na wigo mpana Wa dawa za kuzuia maambukizi (mara nyingi pia huleta madhara).
Ufichamishi
Kabla ya kupatikana kwa mitambo ya kisasa ujumbe uliandikwa kwa kubadilisha herufi au majina kwa kutumia mfumo uliojulikana kwa mwandishi na mpokeaji aliyelengwa peke yao. Mtu mwingie aliyeona ujumbe alishindwa kuelewa chochote.
Jayathma Wickramanayake
Kabla ya kuchukua jukumu lake kama Mjumbe, Wickramanayake aliongoza juhudi za maendeleo ya vijana katika ngazi ya kimataifa na kitaifa katika nchi yake ya asili, Sri Lanka. Katika suala hili, alianzisha shirika la vijana la Hashtag Generation, linalolenga kuongeza ushiriki wa kiraia na kisiasa wa vijana wa Sri Lanka, haswa wanawake vijana. Wickramanayake pia aliwahi kuwa Mjumbe wa Vijana wa kwanza kabisa nchini na alishiriki kikamilifu katika uanzishwaji wa Siku ya Ujuzi wa Vijana Duniani.
Ufichamishi
Siku hizi ufichamishi hufanywa kwa kutumia mitambo na programu za kompyuta.
Mbinu za ufichamishi sahili
Kati ya mbinu za ufichamishi zilizotumiwa tangu kale ni kubadilishana herufi kufutana na nafasi zao katika alfabeti. Kwa mfano jemadari wa Roma ya Kale, Julius Caesar, alitunga barua za siri akihamisha kila herufi nafasi tatu. Kwa hiyo nafasi ya "a" ilionyesha badala yake herufi "x", "b" ilionyeshwa kwa "y" na kadhalika.
Mfano salamu ya "habari gani" inasomeka hivi kwa kubadilisha nafasi za herufi
Mbinu nyingine ni ufichamishi kwa fimbo lenye kipenyo fulani unaojulikana tangu Ugiriki ya Kale. Kanda ndefu ya ngozi au papiri iliviringishwa kwenye fimbo. Ujumbe uliandikwa mstari kwa mstari. Kanda ilitolewa na kutumwa kwa mpokeaji. Yule alipaswa kuwa na fimbo lenye unene uleule. Akiviringisha kanda mle aliweza kusoma ujumbe. Mtu mwingine aliona tu herufi bila maana. Kama hakuwa na fimbo lenye unene wa kufaa alishindwa kuona herufi katika mistari jinsi zilivyoandikwa.
Uchumi wa Kenya
Ushawishi wa ari ya “kinyakuzi” enzi za Kenyatta ulikuwa na athari zake. Jomo Kenyatta, muasisi wa Taifa la Kenya atakumbukwa daima kwa mchango wake katika kupatikana kwa uhuru nchini mwake. Hata hivyo, inasemekana kuwa uhuru wa Kenya ulikuja na matatizo chungu mzima: Ukabila, Rushwa, na Choyo. Nafasi za kiutawala zilipatikana kwa wachache waliokuwa na madhumuni ya kukusanya Utajiri mkubwa kadiri iwezekanavyo. Hata hivyo, mtizamo huu wa jinsi hali ilivyokuwa, unakingana na jinsi hali halisi ilivyokuwa. Je? Hakukuwa na ukabila kabla ya uhuru? Kiukweli, Jomo Kenyata hakuwa muanzilishi, bali mdhibiti mkuu wa hali ya kikabila nchini humo. Ulikuwepo na bado upo japo kuwa unadhihirika katika ngazi fulani fulani. Miezi ya mwanzo ya utawala wa Rais Daniel Arap Moi, ilitawaliwa na bidii za dhati za kutaka kuondoa makosa yote yaliyojidhihirisha katika utawala uliotangulia na kwa bahati mbaya, ulikuwa ni wakati mbaya na mgumu kiuchumi nchini Kenya. Hata hivyo, mawazo ya kuwa matatizo yote yangeweza kuisha kufumba na kufumbua, yalikosa msingi pamoja na uzuri wa matokeo yaliyokusudiwa na kwamba ukabila na rushwa ambavyo hupatikana ulimwenguni kote, vingeweza kupotea. Ni rahisi sana kulaumu nyakati zilizopita kuwa ni sababu ya matatizo ya sasa na ni rahisi pia kufikiri kuwa mambo mazuri yanaweza kupatikana kwa haraka. Kukubali matatizo yaliyouandama uongozi wa Kenyatta, sio kukataa mazuri yalo ambatana nao. Hatua kubwa zilipigwa kimaendeleo ya jamii ya watu wa Kenya miaka kumi na tano baada ya uhuru, bila kuzingatia baadhi ya maandiko yanayoweza kuwa yameandikwa nchini Kenya na kitabu hiki, kinalenga kutoa ukweli na uhalisia wa mambo.
Kufifia uke
Maambukizi
2. Wasichana ambao hawajabalehe wanaweza pia kuambukizwa vaginitis, ingawa kwa sababu tofauti na zile za wanawake: Urari pH katika wasichana si mzuri kwa ukuaji wa albicans Candida, hivyo ni ngumu kupata maambukizi ya fangasi.
Njia za kupanga uzazi za homoni
Homoni vaginitis pamoja na vaginitis atrophic kawaida hupatikana katika wanawake ambao uwezo wa kupata mimba umekwisha au baada ya kujifungua. Wakati mwingine inaweza kutokea kwa wasichana kabla ya ubalehe. Katika hali hii ya msaada estrogen ya uke ni dhaifu.
Mwasho / aleji
Vaginitis inayowasha husababishwa na aleji kuhusu kondomu, dawa za kuua mbegu za kiume, sabuni, ubani, douches, kilainisha na shahawa. Inaweza kuwa imesababishwa na mirija ya moto, kidonda ambacho ngozi ya juu imeharibika, tishu, visodo au dawa za topical.
Vitu kutoka nje ya mwili
Vitu kutoka nje ya mwili (kwa kawaida visodo au kondomu) husababisha sana kutoka usaha wenye harufu mbaya ukeni. Matibabu hujumuisha kuviondoa. Matibabu zaidi si lazima kwa ujumla.
Magonjwa ya zinaa
Magonjwa ya zinaa yanaweza kuwa sababu ya usaha ukeni. Upimaji wa klamidia na kisonono ufanyike kwa mtu binafsi ambaye ana hali ya kujamiana endapo analalamika kutokwa na usaha ukeni hata wakati mfuko wa uzazi unaonekana wa kawaida.
Kisukari
Wanawake walio na ugonjwa wa kisukari hukuza haraka maambukizi ya vaginatis kuliko wanawake ambao hawana kisukari.
Uaguzi
Takwimu ya kimataifa kuhusu aina za magonjwa na uhusiano na vyanzo kadhaa vya vaginitis ni:
Matibabu
Njia ya maambukizi inaamua juu ya matibabu sahihi.
Heru Ushingo
Heru Ushingo ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu Vijijini katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47317. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,215 waishio humo.
Jimeta
alt=Shule ya Shima Elementary iliyopo ndani ya mji wa Jimeta|thumb|Shule ya Shima Elementary iliyopo ndani ya mji wa Jimeta Jimeta ni mji mkubwa katika jimbo la Adamawa nchini Nigeria. Mji umekadiriwa kuwa na wakazi lakhi mbili na nusu mwaka 2005. Uko kando ya mto Benue ukitazama [Kameruni].
Kwa miaka kadhaa wakati wa ukoloni uliunganishwa na mji wa karibu wa Yola lakini tangu mwaka 1955 umekuwa tena mji wa pekee.
Jimeta ni bandari muhimu kwenye njia ya mto Benue. Hasa wakati wa maji mengi kati ya Julai hadi Oktoba meli ndogo hubeba karanga na pamba kutoka Kameruni pamoja na ngozi kutoka Adamawa kwenda mabandari ya baharini kwenye mdomo wa mto Niger.
Jimeta imeunganishwa kwa barabara na Yola, Bombi, Mubi, Bama, and Maiduguri. Kuna feri kwenda Kamerun.
Zukiswa Wanner
Zukiswa Wanner (alizaliwa 1976, zambia) ni mwandishi wa riwaya na mhariri huko Afrika Kusini. Zukiswa amezaliwa nchini Zambia na anaishi Kenya. Mnamo mwaka 2006, alipochapisha kitabu chake cha kwanza, riwaya zake ziliorodheshwa kwenye tuzo ikiwa ni pamoja na Tuzo za Fasihi nchini Afrika Kusini (SALA) na Tuzo ya Waandishi wa Jumuiya ya Madola. Mnamo mwaka 2015, alishinda tuzo K Sello Duiker Memorial Literary Award, London, Cape Town Joburg mwaka (2014).
Mwaka 2014 alitajwa katika orodha ya Afrika39 ya waandishi 39 wa Afrika chini ya umri wa miaka 40 wenye uwezo wa kufafanua mwenendo katika fasihi ya Afrika. Mwaka 2020 alikuwa mwanamke wa kwanza kutoka Afrika kushinda tuzo ya Goethe.
Zakes Mda
thumb|Zakes Mda Zakes Mda (amezaliwa 1948 mjini Herschel na jina kamili Zanemvula Kizito Gatyeni Mda) ni mwandishi wa Afrika Kusini. Hasa amejulikana kwa tamthiliya zake.
1162
Makala hii inahusu mwaka 1162 BK (Baada ya Kristo).
Waliozaliwa
bila tarehe
Waindio
Asili
Inadhaniwa kwamba hao mababu waliishi muda mrefu na kuzaliana bila mawasiliano na binadamu wengine, labda katika eneo ambalo leo limefunikwa na maji kwenye mlangobahari wa Bering. Inakadiriwa DNA yao ilitokana na ile ya Waasia mashariki (2/3) na Waeurasia (1/3).
Baada ya kuingia bara hilo, ambalo ni la mwisho kukaliwa na watu (tukiacha Antaktiki), kwa karne chache walienea hadi kusini kabisa, kwenye Chile na Argentina ya leo. Katika kusambaa kwao, lugha na utamaduni vilizidi kutofautiana.
Hali ya sasa
Idadi yao inaweza kuwa milioni 60, wengi wao wakiishi Meksiko, Peru, Bolivia na Guatemala.
Hesabu hii haijumlishi machotara.
Pamaki wa Roma
250px|thumb|Mt. Pamaki alivyochorwa, [[Roma.]] Pamaki wa Roma (alifariki Roma, Italia, 409 hivi ) alikuwa seneta wa Dola la Roma.
Alioa Paulina, binti wa pili wa Paula wa Roma.
Alipofiwa mke wake alianza kuishi kama mtawa na kusaidia maskini, wagonjwa na wageni.
Luvua
thumbnail|right|200px|Gari likivushwa katika Mto Luvua Luvua ni mto wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Pamaki wa Roma
Aliandikiwa na Jeromu na Augustino wa Hippo waliomshukuru kwa juhudi zake. Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Ida Mntwana
Ida Mntwana alifanya kazi kama mshonaji mavazi akajishughulisha na siasa katika miaka ya 1950. Baada ya Madie Hall Xuma kujiuzulu kama rais wa kitaifa wa Umoja wa Wanawake wa African National Congress (ANCWL) mwaka wa 1949, Mntwana alikuwa mbadala wake. Mntwana alikuwa mkali zaidi kuliko mtangulizi wake, akipanga wanawake katika maandamano, migomo na vitendo vingine vya uasi wa raia. Pia alichaguliwa kuwa mmoja wa kamati kuu ya ANC (Africa National Congress )
Pamaki wa Roma
Sikukuu yake ni tarehe 30 Agosti.
Ida Mntwana
Mnamo 1954, Mntwana alikuwa rais wa kwanza wa Shirikisho la Wanawake wa Afrika Kusini (FEDSAW). Alisaidia kuandaa Kongamano la Wananchi. Siku ya pili ya kongamano hilo, polisi walivamia mkutano huo na kuzua mzozo kati ya wananchi na polisi. Ni Mntwana aliyetuliza wananchi kwa kuimba wimbo wa uhuru akiwa jukwaani ili kongamano liendelee vizuri.
Luvua
Chanzo chake ni Ziwa Mweru mpakani mwa Kongo na Zambia. Mdomo uko katika mto Lualaba ambao ni tawimto wa Kongo.
Dan Gross (mwanaharakati)
Dan Gross ndiye Rais wa zamani wa Kampeni ya Brady ya Kuzuia fujo za Bunduki. Aliteuliwa katika wadhifa huu mnamo 28/2/2012, baada ya kuunganishwa kwa Kampeni ya Brady na Kituo cha Kuzuia Vurugu kwa Vijana. Nafasi hii iliisha mnamo 2017.
Miaka ya 640
Makala hii inahusu muongo ya miaka 640 - 649.
Kimba
Kimba ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo inayozungumzwa na Wamba. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kimba imehesabiwa kuwa watu 36,100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimba iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Ikhanoda
Ikhanoda ni jina la kata ya Wilaya ya Singida Vijijini katika Mkoa wa Singida, Tanzania yenye msimbo wa posta 43212. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,907 waishio humo.
Quincy, Massachusetts
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Quincy, Massachusetts
thumb|right|260px|Mahali pa Quincy katika Norfolk County na [[Massachusetts]] Quincy ni mji wa Marekani katika jimbo la Massachusetts. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 90,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 6 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 70 km².
Ikungi
Ikungi  ni jina la kata ya Wilaya ya Ikungi katika Mkoa wa Singida, Tanzania yenye msimbo wa posta 43615. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,661 waishio humo.
Timur
thumb|300px|Milki ya Timur Timur (8 Aprili 1336 - 19 Februari 1405) alikuwa kiongozi Mwislamu wa Waturuki na Wamongolia wa Asia ya Kati wakati wa karne ya 14 aliyeanzisha milki ya Watimuri.
Janda
Janda ni jina la kata ya Wilaya ya Buhigwe katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 28,854 waishio humo.
Timur
Jina lake kamili Lilikuwa Timur bin Taraghay Barlas kutokana na neno la Kichagatai تیمور "chuma". Alijulikana pia kama Timur-e Lang yaani "Timur mlemavu" au Tamerlan. Aliitwa pia "Timur Mkuu".
Maisha
Alizaliwa mjini Kesh (leo: Sachrisabz) karibu na Samarkand katika Uzbekistan wa leo.
Akianza kama chifu wa kabila dogo alipanda ngazi katika utumishi wa watawala wa Chagatai na kuchukua nafasi yao.
Kwa njia ya vita vingi alipanua milki yake. Alihofiwa kama kiongozi mkali bila huruma kwa maadui na wapinzani. Vita zake zakumbukwa kwa sababu ya idadi kubwa ya watu waliochinjwa na wanajeshi wake.
Kuna mifano mingi ya unyama wake. Baada ya jeshi lake kutwaa mji wa Isfahan (Uajemi) minara 28 ya vichwa vilihesabiwa, jumla ya watu 70,000 walichinjwa. Baada ya kutwaa Baghdad (1401) aliamuru maandamano ya wanajeshi mbele yake akadai kila askari ashike vichwa viwili vilivyokatwa.
Alichukia hasa Wakristo katika milki yake kwa sababu sehemu ya Wamongolia na Waturuki walifuata Ukristo wa Kinestorio. Chini ya Timur Ukristo wa Asia ya Kati ulipungua mno na kupotea kabisa katika nchi kadhaa.
Lakini alichukia pia Wahindu, akichinja wafungwa 100,000 wakati wa kushambulia Delhi mwaka 1398.
Aliaga dunia mjini Otrar katika Kazakhstan ya leo.
Baada ya kifo chake milki iliporomoka haraka kwa sababu ilijengwa kwa hofu bila utaratibu wa kiutawala.
Kigurmana
Kigurmana ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wagurmana. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kigurmana imehesabiwa kuwa watu 3000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kigurmana iko katika kundi la Kikainji.
Miaka ya 630
Makala hii inahusu muongo ya miaka 630 - 639.
Milki ya Uingereza
thumb|right|350px|[[Ramani ya nchi ambazo zilikuwa sehemu ya Milki ya Uingereza mnamo mwaka 1921.]]
Milki ya Uingereza (pia: Milki ya Britania, ing. British Empire) ilikuwa milki kubwa ambayo ilijumlisha maeneo yaliyomilikiwa na Ufalme wa Maungano. Milki hii ilikuwa himaya kubwa ya kisiasa katika historia nzima, na iliweza kumiliki wakati wa kilele chake robo ya uso wa dunia.
Zaidi ya watu milioni 458 walikuwa chini ya udhibiti wa seikali ya London. Leo hii, maeneo yake mengi yamekuwa nchi huru zilizo wanachama wa Jumuiya ya Madola.
Kiini cha milki hii kilikuwa utawala wa Uingereza juu ya Uhindi uliotajirisha nchi tawala. Mwanzoni ilikuwa kampuni ya binafsi iliyofanya biashara huko, baadaye kutwaa maeneo hadi Uhindi yote kuwa mchanganyiko wa makoloni na "maeneo lindwa" zilizosimamiwa na washauri Waingereza kando ya watawala wenyeji.
Katika maeneo mengine Uingereza haukutafuta utawala wa moja kwa moja lakini ilitandaza nyavu za vituo vya kijeshi na kibiashara juu ya sehemu zote za dunia. Pale ambako wafanyabiashara wa Uingereza walikuwa na maslahi jeshi liliingia kati kuhakikisha ya kwamba wapate faida jinsi ilivyokuwa katika China ambayo haikufanywa kuwa koloni lakini ililazimishwa kuruhusu biashara ya madawa ya kulevya kwa njia ya vita mbili.
Katika karne ya 19 Uingereza ilichukua pia utawala juu ya sehemu kubwa ya Afrika; ingawa serikali ya London ilisita mara nyingi kuchukua maeneo mapya, maslahi ya wafanyabiashara na walowezi yalisababisha uenezaji wa himaya yake.
Katika robo ya mwisho wa karne ya 19 mashindano kati ya mataifa ya Ulaya yalisababisha kutwaliwa kwa maeneo mengine hasa kwa shabaha ya kwamba nchi nyingine isienee; kwa njia hii Kenya ikawa koloni la Uingereza.
Mwisho wa karne ya 19 Uingereza ilianza kuyapa makoloni kadhaa viwango tofauti vya kujitawala kama "dominion" kama idadi ya wakazi Waingereza ilikuwa kubwa; kwa njia hii nchi kama Kanada, Australia, New Zealand na Maungano ya Afrika Kusini zilipata serikali na katiba zao na kiwango cha kujitawala kiliongezeka polepole hadi mfalme au malkia wa Uingereza alikuwa mkuu wa dola wa heshima bila athira juu ya siasa tena.
Baada ya Vita Kuu ya Pili ya Dunia Uingereza ilikosa nguvu ya kuendelea na utawala juu ya maeneo haya makubwa. Ilipaswa kuyapa uhuru, kuanzia Uhindi na Pakistan mwaka 1947 hadi nchi za Afrika tangu mwaka 1960.
Makoloni kadhaa, hasa nchi za visiwa vidogo, yaliamua kutotafuta uhuru yakaendelea kama Maeneo ya ng'ambo ya Uingereza hadi leo. Koloni la mwisho lililorudishwa kwa nchi mama ilikuwa Hongkong mwaka 1997.
Visiwa vya Falkland vilisababisha vita kati ya Uingereza na Argentina mwaka 1982 kwa sababu Argentina inadai visiwa kama mali yake ikapeleka wanajeshi visiwani, lakini Uingereza ulidai wakazi wa Falkland wanataka kuendelea kama raia wa Uingereza, wakaondoa Waargentina kwa nguvu ya kijeshi.
Mto Maza (Burundi)
ni korongo linalopatikana kusini mwa Burundi (mkoa wa Bururi). Maji yanafikia ziwa Tanganyika. Baadaye, maji yanakwenda kuchangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Mto Lukuga
Mto Lukuga ni tawimto la mto Lualaba katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo ambalo linapokea maji kutoka Ziwa Tanganyika na kuyatiririsha kwa kilometa 320.
Unapoingia katika mto Lualaba umejaa uchafu.
Tapestry crochet
thumb| Mifuko ya hirizi kabla (upande wa kushoto) na baada ya kutoa kwenye [[mashine ya kuosha.]] left|thumb| Kwa kuwa shanga huanguka nyuma ya stitches, tapestry crocheted kitambaa kinaweza kuwa na shanga upande mmoja na [[rangi kwa upande mwingine. Sindano yenye mpini hurahisisha kuunganisha mishono yenye kubana.]] thumb| Mwanamume wa [[Wamaya|Maya kutoka San Juan Atitán, Guatemala, anashona mfuko wa bega.]] left|thumb| Mifuko na tapestry ya gunia iliyounganishwa kwa ajili ya [[watalii nchini Guatemala .]] thumb| Kofia iliyosokotwa na kuvaliwa nchini [[Ghana .]] left|thumb| Kippa kutoka [[Israel|Israeli na rangi zilizowekwa ndani ya mishono ya crochet moja.]] Tapestry crochet, wakati mwingine huitwa jacquard crochet, intarsia, mosaic, fair isle, na colorwork, lakini maneno haya kwa kawaida yanaelezea mbinu tofauti za ushonaji. Kwa kuwa uzi hubadilishwa nyuma na mbele ili kuunda motifu, kitambaa cha tapestry crochet kinaonekana zaidi kama kilifumwa kwenye kitanzi kuliko kuunganishwa kwa sindano.
Mbinu
Kuna njia kadhaa za kutengeneza tapestry iliyosokotwa, kuna njia tofauti za kutengeneza tapestry crochet. Tapestry crochet zingine hutengenezwa kwa kushona moja ya crochet, lakini kwa kuingiza, nusu mara mbili, na kushona crochet mara mbili. Vitambaa visivyocheza hubebwa ndani ya mishono, hutolewa na kuchukuliwa inapohitajika (pia huitwa intarsia), au huenda nyuma ya mishono.
Al Green (mwanasiasa)
Alexander N. Green (amezaliwa 1 Septemba 1947) ni wakili na mwanasiasa wa Marekani. Green amefanya kazi katika Congress kama mwakilishi wa Marekani kwa wilaya ya 9 ya bunge ya Texas tangu 2005.
Wilaya ya 9 inajumuisha sehemu kubwa ya kusini-magharibi mwa Houston, sehemu ya Kaunti ya Fort Bend na sehemu kubwa ya Missouri City. Green ni mwanachama wa Chama cha Kidemokrasia huko Marekani.
Kinimoa
Kinimoa ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wanimoa. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kinimoa imehesabiwa kuwa watu 1100. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinimoa iko katika kundi la Kioseaniki.
Ustaarabu
Ustaarabu ni aina ya utamaduni uliyoendelea. 300px|thumbnail|Ustaarabu wa [[Misri ya Kale ulibuni majengo ya piramidi miaka 5000 iliyopita.]] Katika fani ya historia "ustaarabu" (kwa Kiingereza civilization) ni hali ya jamii iliyoendelea juu ya kuishi katika jumuiya ndogo zinazojitegema katika mahitaji yote. Kwenye hali ya ustaarabu watu wanashirikiana katika eneo kubwa zaidi, huwa na namna ya serikali. Shughuli zinagawanywa kati ya vikundi, matabaka na kazi mbalimbali chini ya kanuni na sheria zinazosimamiwa na mtawala au serikali.
Katika historia ustaarabu kwa maana hii ulitokea penye kilimo ambako wakulima walianza kutoa sehemu ya mapato yao kwa mtawala au serikali fulani. Mapato hayo yalitumiwa kugharamia jeshi au silaha kwa kutetea jamii, mafundi na wasanii, ujenzi wa mahekalu, maboma, mifereji ya umwagiliaji mashamba, ghala kwa mazao n.k.
Miji ilitokea ambako sehemu ya watu haikuzalisha vyakula bali kushughulika na kazi za pekee. Mahitaji ya kusimamia na kupanga kodi na mahitaji mengine ya utawala yalisababisha kutokea kwa mbinu za kutunza kumbukumbu, hivyo vyanzo vya kuandika na kuhesabu.
John Carew
thumbnail|right|200px|John Carew
John Carew (amezaliwa 5 Septemba 1979) ni mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Norwei.
Ustaarabu
Kati ya ustaarabu wa kwanza zinazojulikana katika historia kuna Mesopotamia, Misri ya Kale, Uhindi na China ambako ugawaji wa maji ya mito mikubwa katika mazingira yabisi yalikuwa msingi wa ushirikiano wa watu katika maeneo makubwa.
John Carew
Anachezea kilabu cha Stoke City nchini Uingereza.
West Hempstead, New York
thumb|ramani ya mji thumb|muonekano wa mbele wa mji
West Hempstead ni mji wa Marekani katika jimbo la New York.
Mkondo wa Benguela
thumb|400px|Mkondo wa Benguela kati ya mikondo ya Atlantiki ya Kusini mikondo baridi kwa rangi ya buluu - mikondo ya vuguvugu kwa rangi nyekundu
Mkondo wa Benguela ni mkondo wa bahari katika Atlantiki ya Kusini unaotoka katika bahari baridi karibu na Antaktika na kuelekea kaskazini ukipita kwenye pwani la magharibi la Afrika. Mkondo una upana wa 200-3000 km.
Mkondo husukuma maji baridi kwenye pwani la Afrika Kusini, Namibia na Angola. Maji yake huwa vuguvugu kiasi jinsi inavyofika kaskazini katika halijoto ya juu zaidi. Karibu na ikweta unabadilika mwelekeo wake na kuingia katika mkondo wa kusini ya ikweta. Sehemu ya maji yake inaingia katika bahari ya Karibi na kulisha mkondo wa ghuba.
Kusini ya rasi ya Afrika mkondo wa Benguela unakutana na maji ya vuguvugu ya mkondo wa Agulhas kutoka Bahari Hindi.
Athira kwa hali ya hewa Namibia
Ukipita kwenye pwani la Namibia husababisha hali ya hewa kavu sana. Baridi ya mkondo wa Benguela hupoza upepo kutoka kusini-magharibi na kuusababisha kunyesha unyevu wake kama mvua baharini hivyo kuzuia mvua barani. Jangwa la Namib ni tokeo la mazingira haya. Halijoto ya maji kwenye mwambao wa Namibia huwa ni kwenye 15 °C na ukungu hutokea mara kwa mara mwambaoni.
Kagera Nkanda
ni jina la kata ya Wilaya ya Kasulu katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania yenye msimbo wa posta 47315. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 6,495 waishio humo.
Kanisa Katoliki la Waeritrea
Kanisa Katoliki la Waeritrea tangu tarehe 19 Januari 2015 ni mojawapo kati ya madhehebu ya Ukristo wa mashariki yenye ushirika kamili na Papa na Kanisa Katoliki lote.
Linafuata mapokeo ya Aleksandria na kutumia liturujia ya Misri.
Limeenea hasa nchini Eritrea, likiwa na waamini 155,480 (2015).
Mkuu wake ni askofu mkuu wa Asmara.
Somerville, Massachusetts
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Somerville, Massachusetts
thumb|right|260px|Mahali pa Somerville katika Middlesex County na [[Massachusetts]] Somerville ni mji wa Marekani katika jimbo la Massachusetts. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 75,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 4 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 11 km².
Miaka ya 610
Makala hii inahusu muongo ya miaka 610 - 619.
Mto Mibanda (Burundi)
unapatikana kusini mwa Burundi (mkoa wa Bururi). Maji yanafikia ziwa Tanganyika. Baadaye, maji yanakwenda kuchangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Bononi abati
Bononi abati, O.S.B. (Bologna, Emilia-Romagna, karne ya 10 - Lucedio, Piemonte, 30 Agosti 1026) alikuwa abati nchini Italia kwa miaka 30 baada ya kuishi tangu ujanani kama mmonaki, hasa nchini Misri.
Papa Yohane XIX mwaka 1026 alimtangaza mtakatifu.
Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Lev Yashin
thumb|419x419px|Lev Yashin mwaka 1966 Lev Ivanovich Yashin (22 Oktoba 1929 - 20 Machi 1990) maarufu kama "Black spider" au "Black Panther" alikuwa golikipa kutoka nchini Urusi,wachambuzi wengi wa soka wamesema kwamba huyo ndiye golikipa bora kwa mchezo wa soka kwa kutumia mbinu zake za kuwatisha washambuliaji akiwa golini na kuruka sarakasi akiwa anaokoa mipira,na pia alikuwa mwenyekiti msaidizi wa shirikisho la mpira wa miguu Soviet.
Yashin awapo golini huimarisha safu yake ya ulinzi kwa kuwafokea mabeki wake,alitoka kwenye eneo lake kwenda kuzuia mashambulizi.Alivaa mavazi meusi kuanzia kichwani mpaka miguuni ndiyo maana wakamuita "Black spider" ndiyo sababu ya umaarufu wake.
Yashin alicheza kombe la dunia mara nne kutoka 1958 mpaka 1970 na mwaka 1998 alichaguliwa kwenye timu ya dunia,FIFA inasema kwamba Yashin aliokoa penati 150 kwenye historia ya soka na hakuna golikipa aliyeweza kufanya hivyo na alipokea tuzo ya Ballon d'or na ni golikipa pekee aliyeshinda tuzo hiyo.Mwaka alichaguliwa kuwa golikipa pekee duniani.
Kiguruntum-Mbaaru
Kiguruntum-Mbaaru ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Nigeria inayozungumzwa na Waguruntum na Wambaaru. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kiguruntum-Mbaaru imehesabiwa kuwa watu 15,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiguruntum-Mbaaru iko katika kundi la Kichadiki.
Kinehan
Kinehan ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wanehan. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kinehan imehesabiwa kuwa watu 6500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinehan iko katika kundi la Kioseaniki.
Wilaya ya Agboville
Wilaya ya Agboville (kwa Kifaransa: département d'Agboville) ni moja kati ya Wilaya nne za Mkoa wa Agnéby-Tiassa ulioko kusini-mashariki mwa Cote d'Ivoire.