cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kolumba
Kolumba (anajulikana pia kama Colum Cille, Colm Cille, Calum Cille, Colum Keeilley, Kolban na Kolbjørn, maana yake "Njiwa wa Kanisa"; 7 Desemba 521 – 9 Juni 597) alikuwa mmonaki mmisionari kutoka Ireland aliyeeneza Ukristo kati ya Wapikti wa Scotland na anahesabiwa kati ya Mitume kumi na wawili wa Ireland.
Anaheshimiwa na madhehebu mbalimbali kama mtakatifu.
Sikukuu yake ni tarehe ya kifo chake, 9 Juni.
Sala yake
Niogope nini, ukiwa karibu nami, mtawala usiku na mchana?
Katika mkono wako niko salama kuliko kama ningezungukwa na jeshi kunilinda.
Mto Kangen
Mto Kangen unapatikana Sudan Kusini, magharibi kidogo kwa Hifadhi ya Taifa ya Boma.
Unaungana na mto Pibor karibu na Pibor. Halafu maji yake yanaingia katika Nile Nyeupe.
Kenny Bednarek
alt=Bednarek kwenye Mashindano ya Riadha ya Dunia ya 2019|thumb|Bednarek kwenye Mashindano ya Riadha ya Dunia ya 2019 Kenneth Bednarek (alizaliwa 14 Oktoba 1998) ni mwanariadha wa Marekani kutoka Rice Lake, Wisconsin.
Tarehe 4 Agosti 2021, alishinda medali ya fedha kwa mbio za mita 200 katika mchezo wa Olimpiki msimu wa joto jijini Tokyo 2020. Rekodi yake bora alitumia  dakika 19.68. Mnamo 2 Agosti 2021 alitumia muda wa dakika 20.01 katika mchuano robo wa mita 200 katika Olimpiki ya msimu wa joto jijini Tokyo. Alifanikiwa kuingia mchuano wa mwisho kwa mda wa dakika 19.83 alioupata.
Belinda Bencic
alt=Bencic kwenye mashindano ya Australian Open 2020|thumb|Bencic kwenye mashindano ya Australian Open 2020 Belinda Bencic (alizaliwa Machi 10, 1997)ni mchezaji mtaalamu wa tenisi kutokea Uswisi.
Ana cheo cha ubora wa nambari 4 na Chama cha Tenisi cha Wanawake (WTA) ambacho alifanikisha mnamo Februari 2020. Bencic ameshinda mataji matano ya mtu mmoja mmoja, ikiwa ni pamoja na medali ya dhahabu katika Olimpiki ya Tokyo 2020, na mataji mawili ya mara mbili kwenye Ziara ya WTA.
Mto Lochil
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
Mfereji wa Pearson
unapatikana katika Mkoa wa Kaskazini nchini Uganda.
Maji yake yanatoka ziwa Albert na kuishia katika Nile ya Albert, mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Lasha Bekauri
Lasha Bekauri(alizaliwa 26 Julai 2000) ni mwanamichezo wa judo ya Georgia.
Alishinda medali ya dhahabu kwenye shindano la wanaume wa kilo 90 kwenye mashindano ya Olimpiki ya majira ya joto 2020, Tokyo nchini Japan. Pia alishinda medali ya dhahabu kwenye mashindano ya Dunia ya Judo 2019 na ya ubingwa wa Judo barani Ulaya 2021.
Mto Lochore-Angdapala
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
1725 KK
Makala hii inahusu mwaka 1725 KK (kabla ya Kristo).
Mto Loketi
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
Marozva (a)
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
1726 KK
Makala hii inahusu mwaka 1726 KK (kabla ya Kristo).
Mto Lokimyel
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
Kione cha Inebu
Kione ya Inebu ni lugha ya Kitorricelli nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waone. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kione ya Inebu imehesabiwa kuwa watu 1300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kione ya Inebu iko katika kundi la Kiwapei-Magharibi.
Papa Pius X
250px|thumb|right|Mt. Pius X. Papa Pius X (Riese, Veneto, Italia Kaskazini, 2 Juni 1835 – Roma, 20 Agosti 1914) alikuwa Papa kuanzia tarehe 4/9 Agosti 1903 hadi kifo chake. Alitokea Riese, Treviso, Italia.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giuseppe Sarto.
Mto Ithuru
unapatikana katika kaunti ya Kiambu, katikati ya Kenya.
Marozva (b)
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Mto Ithuru
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari Hindi.
Papa Pius X
Alimfuata Papa Leo XIII na kuvishwa taji la Kipapa tarehe 9 Agosti 1903, wa kwanza katika karne ya 20. Akafuatwa na Papa Benedikto XV.
Alitangazwa na Papa Pius XII kuwa mwenyeheri tarehe 3 Juni 1951, halafu mtakatifu tarehe 29 Mei 1954.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 21 Agosti.
Maisha
Kabla ya kuchaguliwa kama Papa, aliwahi kuwa paroko, askofu wa Mantova (tangu 1884, halafu Patriarki wa Venice (tangu 1893). Hivyo alikuwa na mang'amuzi mengi ya kichungaji.
Kwa kuwa katika uchaguzi makardinali walimpiga kura kwanza mwenzao Rampolla, lakini aliwekewa kura ya turufu na Kaisari wa Austria-Hungaria, mara alipochaguliwa Pius X alifuta haki hiyo ya Kaisari na kuamua atengwe na Kanisa Katoliki yeyote atakayeingilia tena uchaguzi wa Papa.
Lengo lake lilifafanuliwa na kaulimbiu yake: "Instaurare omnia in Christo" Kukamilisha yote ndani ya Kristo.
Kweli alijitahidi kuleta hali mpya katika Kanisa.
Mto Lokiporrangithikiria
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
Kione cha Kabore
Kione ya Kabore ni lugha ya Kitorricelli nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waone. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kione ya Kabore imehesabiwa kuwa watu 300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kione ya Kabore iko katika kundi la Kiwapei-Magharibi.
1784 KK
Makala hii inahusu mwaka 1784 KK (kabla ya Kristo).
Mazungunye
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Mto Lokirikipi
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
Mashoko
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Mary Sadler
Mary Sadler (alizaliwa nchini Uholanzi 2 Mei 1941) na kuhama pamoja na wazazi wake kwenda Afrika Kusini akiwa bado mtoto.
Mto Kaahungu
unapatikana katika kaunti ya Kiambu, katikati ya Kenya.
1727 KK
Makala hii inahusu mwaka 1727 KK (kabla ya Kristo).
Mto Kaahungu
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari Hindi.
Mary Sadler
Alikulia Upington katika Mto Orange (Gariep), mpangilio wa riwaya yake ya kihistoria, "Mchanga". Hivi sasa anafanya kazi kwenye safu ya Kiafrikana Magharibi na mtalii anayeitwa Lang Henning kama mhusika mkuu
Uislamu barani Amerika
Uislamu ni dini ndogo katika nchi na maeneo yote ya Bara la Amerika.
Matsvange
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Kione-Kaskazini
Kione ya Kaskazini ni lugha ya Kitorricelli nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waone. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kione ya Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kione ya Kaskazini iko katika kundi la Kiwapei-Magharibi.
Uislamu barani Amerika
Suriname ina asilimia kubwa ya Waislamu katika ukanda huu, ikiwa na asilimia 13 au watu 66,307, kwa mujibu wa sensa yake ya mwaka wa 2004. Hata hivyo, Marekani, inakadiriwa kuwa na idadi kubwa licha ya kukosa sensa ya dini kwa Uislamu, ina aminika kuwa ina idadi kubwa ya Waislamu, kati ya milioni 1.3 na 2.7.
Baadhi ya Waafrika Magharibi walichukuliwa na Wamarekani enzi za koloni na inaonekana walio wengi walikuwa Waislamu, ingawa walilazimishwa kubadili dini kinguvu na kuwa Wakristo. Waislamu wengi wa Karibi ya Kiingereza ya zamani walitokea Bara Hindi wakiwa kama wafanyakazi hasa kwa kufuatia kupigwa marufuku kwa utumwa. Kundi hili pia lilifika huko Suriname, ingawa Waislamu wengine walihami huko katika koloni la Kiholanzi, ambalo leo hii ni Indonesia.
Kikachchi
Kikachchi ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi, Pakistan, Tanzania na Malawi inayozungumzwa na Wakachchi. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikachchi nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu 823,000. Pia kuna wasemaji 50,000 nchini Pakistan. Idadi ya wasemaji nchini Tanzania na Malawi haijulikani lakini ni Waasia wengi. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikachchi iko katika kundi la Kiaryan.
Matibi
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Mto Logogo
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
Mto Kachika
unapatikana katika kaunti ya Kiambu, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari Hindi.
1728 KK
Makala hii inahusu mwaka 1728 KK (kabla ya Kristo).
Ufini
Ufini (kwa Kifini: Suomi) ni nchi ya Skandinavia iliyoko Ulaya ya Kaskazini. Imepakana na Norwei upande wa kaskazini, Urusi upande wa mashariki na Uswidi upande wa magharibi. Ng'ambo ya Baltiki iko Estonia ambayo watu wake hutumia lugha iliyo karibu sana na Kifini. Inaonekana ya kwamba mababu wa Wafini na Waestonia walihama pamoja wakiwa na lugha ileile zamani, lakini sasa ni lugha mbili kwa sababu hawakuwa na mawasiliano kati yao kwa muda mrefu.
Nchi ina wakazi milioni tano unusu tu katika eneo la km² 338,000; hivyo ni kati ya nchi za Ulaya zenye msongamano mdogo wa watu. Sehemu kubwa ya eneo lake ni misitu tu. Mji mkuu ni Helsinki; mji muhimu mwingine ni Tampere, mji ulioko karibu kilomita 180 kaskazini mwa Helsinki, ni wa pili kwa ukubwa. Miji mingine mikubwa ni pamoja na Turku, Kuopio na Vaasa.
Mto Kamahindu (Kiambu)
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari Hindi.
Ufini
Ufini ilijitegemea mnamo 1917. Kati ya 1939 na 1944, Ufini ilipigana dhidi ya Umoja wa Kisovyeti na jeshi la Ufini liliongozwa na kamanda Carl Gustaf Emil Mannerheim.
Kione-Kusini
Kione ya Kusini ni lugha ya Kitorricelli nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waone. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kione ya Kusini imehesabiwa kuwa watu 200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kione ya Kusini iko katika kundi la Kiwapei-Magharibi.
Jenefer Shute
Jenefer Shute (alizaliwa Johannesburg, Afrika Kusini, 11 Julai 1956 ) ni mwandishi wa riwaya nchini Afrika Kusini.
Maisha
Kwa sasa anaishi Hudson, New York. Ana Shahada ya uzamivu ya Fasihi kutoka chuo kikuu cha University of California. Pia ni profesa katika chuo cha Hunter College kilichopo katika chuo kikuu cha City University of New York, Anafundisha programu ya uandishi wa kiubunifu (creative writing). Pia anafundisha Emerson College kilichopo Boston, University of Paris, na University of Cape Town, alipopata shahada ya English. Kutoka mwaka 2012-2016, aliishi Cape Town na kufanya kazi kama mhariri wa hadithi za Penguin Random House, Afrika Kusini.
Ufini
Nchi ni mwanachama wa Umoja wa Mataifa na wa Umoja wa Ulaya.
Kione cha Molmo
Kione ya Molmo ni lugha ya Kitorricelli nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waone. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kione ya Molmo imehesabiwa kuwa watu 500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kione ya Molmo iko katika kundi la Kiwapei-Magharibi.
1729 KK
Makala hii inahusu mwaka 1729 KK (kabla ya Kristo).
Ufini
Karne za kati
Mwishoni mwa karne ya 13 Ufini ukawa sehemu ya Sweden hadi mwaka 1809, ilipomezwa na Urusi kama ufalme mdogo wenye kujitawala kwa kiasi fulani.
Kikanauji
Kikanauji ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakanauji. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikanauji imehesabiwa kuwa watu 9,500,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikanauji iko katika kundi la Kiaryan.
Ufini
Karne ya 20
Mwaka 1906, Ufini ulikuwa nchi ya kwanza duniani kuwapa wananchi wote wenye umri wa utu uzima haki ya kugombea vyeo vya serikali.
Mwaka 1917, baada ya Mapinduzi ya Russia, Ufini ulijitangaza huru na mwaka uliofuata ukawa jamhuri baada ya vita vya wenyewe kwa wenyewe.
Wakati wa vita vikuu vya pili, Muungano wa Kisovyeti ulijitahidi kuteka Ufini wote, ukaishia kutwaa Karelia, Salla, Kuusamo, Petsamo na visiwa kadhaa tu.
Baada ya vita Ufini uliacha kutegemea kilimo ukajitosa katika uchumi wa viwanda hata kufikia kuwa kati ya nchi zilizoendelea zaidi.
Mwaka 1955 Ufini ulijiunga na Umoja wa Mataifa ukichagua siasa ya kutoambatana na upande wowote.
Mwaka 1995 ulijiunga na Umoja wa Ulaya na mwaka 1999 ulikubali kutumia euro.
Watu
thumb|Ufini inajulikana kama "Nchi ya Maziwa Maelfu". Kuna jumuiya tatu katika Ufini:
Mbali na hao, kuna wahamiaji (5.9%), hasa kutoka Russia, Estonia na Somalia.
Lugha rasmi ni Kifini na Kiswidi. Lugha ya Kifini ina asili ya Asia ya Kati, haina uhusiano na lugha za Kihindi-Kiulaya.
Wakazi wenye lugha ya Kiswidi wako upande wa kusini mwa nchi kwa sababu Ufini ilitawaliwa na Uswidi kwa karne nyingi. Katika karne hizo walikuwepo Waswidi waliohamia Ufini lakini kuna pia Wafini walioanza kutumia Kiswidi pekee. Hasa kwenye visiwa vya Aland Kiswidi ni lugha pekee. Lakini Waswidi wa Ufini wanajisikia wa Ufini.
Mto Lokitoinyala
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
1786 KK
Makala hii inahusu mwaka 1786 KK (kabla ya Kristo).
Mto Lokitoinyala
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
Kione cha Kwamtim
Kione ya Kwamtim ni lugha ya Kitorricelli nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waone. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kione ya Kwamtim imehesabiwa kuwa watu 150 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kione ya Kwamtim iko katika kundi la Kiwapei-Magharibi.
1787 KK
Makala hii inahusu mwaka 1787 KK (kabla ya Kristo).
Mupamande
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Mto Polli
unapatikana katika Mkoa wa Kaskazini nchini Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Cassandre Beaugrand
alt=Beaugrand kwenye 2022|thumb|Beaugrand kwenye 2022 Cassandre Beaugrand (alizaliwa Mei 23, 1997 huko Livry-Gargan) ni mwanariadha wa kukimbia, kuogelea na kuendesha baiskeli wa Ufaransa, ni bingwa msomi wa Taifa 2014, bingwa wa taifa wa vijana 2013 na 2014, bingwa wa timu ya vijana Ulaya 2013 na bingwa wa dunia kwa vijana 2014.
Kutoka 2006 hadi 2011, Cassandre Beaugrand aliiwakilisha klabu yake ya nyumbani Livry-Gargan Athlétisme kuanzia hapo amekuwa  akipewa mafunzo na baba yake Ludovic Beaugrand
Mungezi
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Timotheo
Anaheshimiwa kama askofu mtakatifu na Kanisa Katoliki hasa tarehe 26 Januari na Waorthodoksi tarehe 22 Januari.
Mto Kachu (Kiambu)
unapatikana katika kaunti ya Kiambu, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari Hindi.
Timotheo
Paulo alimuandikia barua mbili zilizopokewa katika Biblia kati ya Nyaraka za Kichungaji. Habari zake tunazipata humo na katika Matendo ya Mitume
Miaka ya 2090 KK
Makala hii inahusu muongo wa miaka 2099 - 2090 KK.
Zhan Beleniuk
alt=Beleniuk akiwa na medali yake ya dhahabu katika Olimpiki ya Majira ya joto ya 2020|thumb|Beleniuk akiwa na medali yake ya dhahabu katika Olimpiki ya Majira ya joto ya 2020 Zhan Vensanovych Beleniuk (kwa Kiukraina: Жан Венсанович Беленюк; pia kwa tafsiri nyingine Jean Vensanovitch Beleniouk; alizaliwa Kyiv, 24 Januari 1991) ni mtu wa Ukraina anayeshiriki michezo ya mieleka na pia ni mwanasiasa, ni mbunge Mweusi wa kwanza katika Bunge la Ukraina.
Maisha ya Nyuma
Mama yake ni kutoka nchini Ukraina na baba yake alikuwa rubani kutoka nchini Rwanda aliyekuwa anasoma Kyiv katika chuo kikuu cha taifa cha urubani na alifariki katika vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Rwanda.
Mto Kamathare
unapatikana katika kaunti ya Kiambu, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari Hindi.
Mto Lokwatubwa
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
Mupandawana
Mwaka 2012 wakazi walihesabiwa kuwa zaidi ya 30,000.
Denmark
left|thumb|330px|Ramani ya Udani Udani (kwa Kidenmark: Kongeriget Danmark) ni ufalme wa Ulaya ya Kaskazini. Ni nchi ndogo kati ya nchi za Skandinavia.
Imepakana na Ujerumani upande wa kusini na kuzungukwa na maji pande tatu zilizobaki. Kaskazini kwake iko Norwei ng'ambo ya mlango wa bahari ya Skagerak, mashariki iko Uswidi ng'ambo ya Kattegat na Oresund. Bahari ya Kaskazini iko upande wa magharibi, Baltiki inaanza kwenye visiwa vikuu vya Denmark.
Greenland na visiwa vya Faroe ni sehemu ya ufalme wa Udani lakini zinajitawala.
Jiografia
Denmark ina eneo la km² 43.000. Theluthi ya eneo hili ni kwenye visiwa 443 vya Denmark ambavyo 76 tu kati yake vinakaliwa na watu.
Visiwa vikubwa ni Funen (Fyn), Zealand (Sjælland) na Bornholm (Bornholm).
Rasi ya Jutland ni sehemu kubwa ya eneo. Jutland ni Udani bara. Ina urefu wa km 300 kuelekea kaskazini kutoka mpaka wa Ujerumani hadi ncha yake kwa Skagen.
Kwa jumla Udani iko tambarare. Mwinuko wa juu una kimo wa m 170 pekee juu ya UB.
Miinuko
Kumbuka kwamba orodha hii inahusu Denmark tu kama nchi, si Visiwa vya Faroe na Greenland. Mlima mrefu wa ufalme mzima ni Gunnbjørn, Greenland, m 3,700 juu ya UB.
Mpaka mwaka 1847 Himmelbjerget, Skanderborgs, m 147 ilifikiriwa kuwa mwinuko mkubwa wa Denmark.
Historia
Katika karne ya 8 hadi karne ya 11 BK majambazi wa baharini kutoka Denmark na Norway waliogopwa kote Ulaya kwa jina la "Waviking". Walivamia pia Uingereza mara kwa mara na kujenga makao huko. Tangu mwaka 793 walitawala eneo la Danelag (au: Danelaw) kaskazini na kaskazini-mashariki mwa Uingereza wa leo.
Katika karne ya 8 na karne ya 10 maeneo madogo yaliunganishwa. Wafalme wa kwanza wanaojulikana kutawala Denmark yote walikuwa Garm Mzee na Harald Jino Buluu (mnamo mwaka 980). Harald alikuwa mfalme wa kwanza wa kupokea Ukristo wa Kanisa Katoliki.
Denmark ikawa nchi yenye nguvu katika Skandinavia na kwenye pwani za Baltiki.
Kuanzia 1397 hadi 1521 nchi zote za Skandinavia ziliunganishwa katika maungano ya kifalme chini ya wafalme wa Denmark ilhali kila nchi ilijitawala katika mambo ya ndani.
Baada ya Uswidi kujitenga na umoja huo, Norway iliendela kuwa chini ya Denmark hadi mwaka 1814.
Mwaka 1537 Denmark ilijiunga na Matengenezo ya Kiprotestanti na Kanisa la Kilutheri likawa dini rasmi nchini hadi leo, ikifuatwa na 76.9% za wakazi. Denmark ilikuwa kati ya nchi muhimu sana ya Ulutheri, lakini leo 3% tu wanashiriki ibada ya Jumapili.
Baada ya vita za Napoleoni Denmark iliondolewa utawala wa Norway iliyounganishwa na Uswidi mwaka 1814. Lakini makoloni ya Greenland, Iceland, Faroe na visiwa vya Karibi zilibaki chini yake.
Karne ya 19 ilileta fitina na Ujerumani juu ya utawala wa Schleswig na Holstein. Baada ya vita ya 1864 Denmark ilipaswa kuacha majimbo hayo mawili kwa Ujerumani.
Denmark haikushiriki katika Vita Kuu ya Dunia ya Kwanza lakini ilirudishwa sehemu ya kaskazini ya jimbo la Schleswig.
Wakati wa Vita Kuu ya Dunia ya Pili Denmark ilivamiwa na Ujerumani mwaka 1940 hadi 1945. Wakati wa vita Iceland iliamua kutangaza uhuru wake.
Mwaka 1948 mara baada ya vita visiwa vya Faroe vilipewa madaraka ya kujitawala lakini vilibaki ndani ya umoja na Denmark. Koloni la Greenland lilipewa madaraka hayo mwaka 1979.
Mwaka 1973 ikajiunga na Jumuiya ya Ulaya (sasa: Umoja wa Ulaya), lakini imekataa kutumia euro badala ya krona.
Kutokana na uzazi mdogo, miaka ya mwisho uhamiaji umeongezeka, hivi 12.3% wana asili ya kigeni (yaani hata mzazi wao mmoja ni raia na mzaliwa wa Udani).
Watu
Mnamo Januari 2017, wakazi walikuwa 5,748,769. Kati yao, Wadani asili ni 88,67%. Wengine ni wahamiaji (kutoka Poland, Uturuki, Ujerumani, Iraq, Romania, Syria, Somalia, Iran, Afghanistan n.k.) au wamezaliwa na mhamiaji walau mmoja.
Lugha ya nchi ni Kidani, jamii ya Kijerumani, na 86% za wakazi huongea vizuri Kiingereza kama lugha ya pili.
Mto Puan (Uganda)
unapatikana katika Mkoa wa Kaskazini nchini Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Lokwathinyon
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
Magomana
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
1788 KK
Makala hii inahusu mwaka 1788 KK (kabla ya Kristo).
Tofu
right|thumb| Kipande cha tofu ya Kijapani ( Kinugoshi tōfu ) Tofu (豆腐, wakati mwingine pia doufu) ni chakula kilichotengenezwa kutoka kwa magandi ya maharagwe ya soya.
Huko China, Korea, Japani, Vietnam na Uthai tofu ni kati ya vyakula vya kawaida pamoja na wali.
Tofu ni hasa protini kwa hiyo inaweza kutoshekeza mahitaji ya mwili ya protini, sawa na nyama au samaki. Imekuwa moja ya misingi ya upishi wa ulaji mboga (vegetarian).
Tofu huwa la ladha hafifu tu, kwa hiyo inaweza kupikwa pamoja na vyakula vya kila aina ama vya chumvi au vitamu.
Murwira
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Ndanga
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Mto Lokorikipi
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
Kikashmiri
Kikashmiri ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi na Pakistan inayozungumzwa na Wakashmiri. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kikashmiri nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu 6,797,587. Pia kuna wasemaji 350,000 nchini Pakistan (2017). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikashmiri iko katika kundi la Kiaryan.
Margareta Maria Alacoque
Margareta Maria Alacoque (L'Hautecour, Burgundy, Ufaransa, 22 Julai 1647 – Paray-le-Monial, 17 Oktoba 1690) alikuwa mwanamke mtawa aliyepata umaarufu kama mwanasala mwenye njozi.
Kufuatana nazo alieneza sana ibada kwa Moyo mtakatifu wa Yesu.
Alitangazwa na Papa Pius IX kuwa mwenye heri tarehe 18 Septemba 1864, halafu Papa Benedikto XV alimtangaza mtakatifu tarehe 13 Mei 1920.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 16 Oktoba.
Kiseta
Kiseta ni lugha ya Kitorricelli nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waseta. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiseta imehesabiwa kuwa watu 180. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiseta iko katika kundi la Kiwapei-Magharibi.
Rose Zwi
Rose Zwi (8 Mei 1928 - 22 Oktoba 2018) alikuwa mwandishi wa Australia aliyejulikana zaidi kwa kazi yake kuhusu wahamiaji nchini Afrika Kusini.
Alizaliwa Oaxaca, Mexico, kwa wakimbizi wa Kiyahudi kutoka Lithuania, na familia yake ilihamia Afrika Kusini wakati alikuwa msichana mdogo. Mnamo mwaka 1967 Zwi alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Witwatersrand (Johannesburg) na BA (Wanawe) katika fasihi ya Kiingereza v
Zwi aliishi kwa muda mfupi huko Israeli, lakini alirudi Afrika Kusini hadi 1988 alipohamia Australia. Alipata kuwa raia wa Australia mnamo 1992 na aliishi Sydney, New South Wales.
"Mwaka Mwingine Barani Afrika"
"Mwaka Mwingine Barani Afrika" umewekwa katika mji wa uwongo wa Mayfontein, karibu na Johannesburg mwishoni mwa miaka ya 1930 na mapema miaka ya 1940. Riwaya ni historia ya uhamisho, kutengwa na ujumuishaji unaozingatia jamii ya Kiyahudi ya asili ya Kilithuania. Uholanzi.Imeonekana [29 Agosti, 2014].
Kikangri
Kikangri ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakangri. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kikangri imehesabiwa kuwa watu 1,700,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikangri iko katika kundi la Kiaryan.
Kisiliput
Kisiliput ni lugha ya Kitorricelli nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasiliput. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisiliput imehesabiwa kuwa watu 520. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisiliput iko katika kundi la Kimaimai.
Museti
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Kiseti
Kiseti ni lugha ya Kitorricelli nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waseti. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiseti imehesabiwa kuwa watu 160. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiseti iko katika kundi la Kiwapei-Magharibi.
Mto Lokwanamoru
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
Kikhandesi
Kikhandesi ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakhandesi. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kikhandesi imehesabiwa kuwa watu 21,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikhandesi iko katika kundi la Kiaryan.
Neshuro
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Kisinagen
Kisinagen ni lugha ya Kitorricelli nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wasinagen. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kisinagen imehesabiwa kuwa watu 330. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kisinagen iko katika kundi la Kiwapei.
Mto Kamayo
unapatikana katika kaunti ya Kiambu, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari Hindi.
Mto Pugwet
unapatikana katika Mkoa wa Kaskazini nchini Uganda.
Nyarushiri
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Negovano
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Nyahunda
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Kikatkari
Kikatkari ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakatkari. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikatkari imehesabiwa kuwa watu 12,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikatkari iko katika kundi la Kiaryan.
1738 KK
Makala hii inahusu mwaka 1738 KK (kabla ya Kristo).
Mto Pugwet
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Kamugu
unapatikana katika kaunti ya Kiambu, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari Hindi.
Miaka ya 1700 KK
ֱ
Makala hii inahusu muongo wa miaka 1709 - 1700 KK.
Kikharia-Thar
Kikharia-Thar ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wakharia-Thar. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikharia-Thar imehesabiwa kuwa watu 25,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikharia-Thar iko katika kundi la Kiaryan.
1789 KK
Makala hii inahusu mwaka 1789 KK (kabla ya Kristo).
Mto Lomekwi
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
Humberto Carrillo
Humberto Garza Carrillo (amezaliwa Oktoba 20, 1995)] ni mpambanaji wa kitaalam wa Mexico aliyesainiwa kwa WWE, ambapo hufanya kwenye chapa ya Raw. Hapo awali alifanya kazi chini ya jina la pete Último Ninja wakati akishindana huko Mexico. Yeye ni mtoto wa luchador wa kizazi cha tatu wa Humberto Garza Jr, Mjukuu wa Humberto Garza. Yeye ni mpwa wa Hector Garza na binamu wa mpiganaji wa sasa wa WWE Angel Garza.Mnamo Desemba 16, 2012, Carrillo alianza taaluma yake ya mieleka kama tltimo Ninja wakati alipocheza huko Wrestling huko Monterrey wakati aliungana na El Ninja Jr. katika harakati za kushinda dhidi ya Genocida na The Beast. Último Ninja basi angeshindana huko Mexico kwa miaka sita ijayo katika matangazo mengine ya mieleka ikiwa ni pamoja na Casanova Pro, Nueva Generacion Xtrema, Lucha Libre Del Norte, Lucha Libre Azteca, The Crash Lucha Libre, Chilanga Mask, Empresa Regiomontana de Lucha Libre, RIOT Wrestling Alliance, MDA wa kukuza na mengine mengi. Wakati wa kazi yake huko Mexico, tltimo Ninja alishinda ubingwa kadhaa pamoja na Mashindano ya Timu ya Tag ya PCLL, Mashindano ya Timu ya LyC Tag, Mashindano ya Timu ya Crash Tag na Mashindano ya Uzani wa Uzito wa Kati. Último Ninja pia ameshiriki katika Pro Wrestling Noah, Baja Stars USA, Martinez Entertainment Lucha Libre Mexicana, na Major League Wrestling.
Miaka ya 2080 KK
ֱ
Humberto Carrillo
Mnamo Agosti 23, 2018, Humberto Carrillo alianza kushindana na WWE na akasaini mkataba wake rasmi mnamo Oktoba 18, 2018, pamoja na waajiriwa wengine. Kabla ya hapo, Carrillo alikuwa amejitokeza kwenye toleo la Septemba 19 la NXT dhidi ya Jaxson Ryker katika juhudi za kupoteza.
Katika toleo la Desemba 5 la NXT, Carrillo angerejea kwa njia ya televisheni wakati aliposhirikiana na Raul Mendoza katika juhudi za kupoteza dhidi ya Steve Cutler na Wesley Blake wa Wana Waliosahau. [6] Mnamo Januari 16, toleo la 2019 la NXT, Carrillo alishindana na Johnny Gargano katika juhudi za kupoteza.
Katika toleo la Januari 15, 2019 la 205 Live, Carrillo alifanya orodha yake kuu ya kwanza alipojibu changamoto ya wazi ya Bingwa wa WWE Cruiserweight Buddy Murphy katika juhudi za kupoteza. Pamoja na hayo, Meneja Mkuu Drake Maverick alifunua baada ya onyesho kwamba Carrillo amejiunga na orodha ya moja kwa moja ya 205 na atashindana kwenye Mashindano ya WWE Worlds Collide huko Royal Rumble Axxess. [8] Katika hafla hiyo, alimshinda Zack Gibson katika raundi ya kwanza kabla ya kupoteza kwa Velveteen Dream kwenye robo fainali. Wiki iliyofuata, Carrillo alifunga ushindi wake wa kwanza kwenye chapa iliyomshinda Gran Metalik. Mnamo Februari 5, 2019, Carrillo alishindana kwenye mechi mbaya ya kuondoa njia nne kubaini ni nani atakayempa changamoto Buddy Murphy kwa Mashindano ya WWE Cruiserweight kwenye Kituo cha Kutokomeza, ambacho Carrillo alipoteza. Mnamo Agosti 27, 2019, Carrillo alimshinda Oney Lorcan kupata kichwa dhidi ya Drew Gulak kwa Mashindano ya WWE Cruiserweight kwenye Clash of Champions. Kwenye Clash of Champions, alishindwa na Gulak, kwenye mechi tatu za vitisho pia zinazojumuisha Lince Dorado.
Kisha akaanza ugomvi na Seth Rollins baada ya kujeruhi sanamu yake na rafiki yake Rey Mysterio akimpinga mwanafunzi wake Murphy kwenye mechi kwenye kipindi cha Mei 18 cha Raw ambapo alipoteza. Katika kipindi cha Raw Mei 25, Carrillo aliungana na Aleister Black ambapo walishindwa na Murphy na Theory ya Austin baada ya Nadharia kumnasa Carrillo. Wiki iliyofuata, Carrillo aliandamana na Weusi kwenye mechi yake dhidi ya Rollins ambapo Black alishinda. Baada ya mechi hiyo, Black na Carrillo walishambuliwa na Rollins, Murphy na Theory na wote walipokea Curb Stomp. Mnamo Juni 29 kipindi cha Raw, Carillo aliungana na Aleister Black ambapo walishindwa na Buddy Murphy na Seth Rollins. Baada ya mechi hiyo, Rollins na Murphy walimshambulia Carillo na Black, ambayo ilimalizika na Carillo (akiwa amevalia kinyago cha Rey Mysterio) akipata Kuzuiwa na Rollins kwenye hatua za chuma. Katika kipindi cha Raw 25 cha Julai, Carillo alirudi na kukabili Murphy ambapo alishindwa.
Mto Lokapetemoi
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Mto Pululu
unapatikana katika Mkoa wa Kaskazini nchini Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kikhowar
Kikhowar ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi na Pakistan inayozungumzwa na Wakhowar. Mwaka wa 1992 idadi ya wasemaji wa Kikhowar nchini Pakistan imehesabiwa kuwa watu 223,000. Pia kuna wasemaji 19,200 nchini Uhindi (2000). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kikhowar iko katika kundi la Kiaryan.
Ngundu
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Mathew Belcher
Mathew "Mat" Belcher, OAM (alizaliwa 20 Septemba 1982) ni mchezaji wa michezo ya mbio za maboti mwenye asili ya Australia na mshindi mara mbili wa medali ya Olimpiki kwenye boti 470 dinghy, ambaye kwa sasa anashindana na kikosi cha Will Ryan.
Mto Lomunyan-Akirichok
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
Mto Lolii
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
Mto Kanyariri (Kiambu)
unapatikana katika kaunti ya Kiambu, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari Hindi.
Kitorricelli
Kitorricelli ni lugha ya Kitorricelli nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Watorricelli. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kitorricelli imehesabiwa kuwa watu 520. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitorricelli iko katika kundi la Kikombio.
Sango, Zimbabwe
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Rutenga
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Mto Pungul (Uganda)
unapatikana katika Mkoa wa Kaskazini nchini Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Karakuta
unapatikana katika kaunti ya Kiambu, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari Hindi.
Jonathan Nahimana
Jonathan Nahimana (alizaliwa 12 Desemba 1999) ni mchezaji wa soka wa timu ya taifa Burundi ambaye anacheza kama kipa wa Vital'O FC na timu ya taifa ya mpira wa miguu ya Burundi.
Mto Karangi
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari Hindi.
Janine Beckie
alt=Mwanasoka Janine Beckie|thumb|Mwanasoka Janine Beckie Janine Elizabeth Beckie (alizaliwa 20 Agosti 1994) ni mcheza soka wa Kanada katika Klabu ya Manchester City na Timu ya taifa ya wanawake ya Kanada. Aliwahi kuichezea Klabu ya  Sky Blue na Houston Dash kwenye ligi ya wanawake. Ni raia wa nchi ya Kanada pamoja na Marekeni.
Patasola
alt=Picha ya Patasola|thumb|Picha ya Patasola Patasola au "mguu mmoja" ni moja ya hadithi nyingi huko Amerika Kusini kuhusu monsters wa kike kutoka msituni, kuonekana kwa wawindaji wa kiume katikati ya jangwa wakati wanafikiri kuhusu wanawake. Patasola anaonekana katika sura ya mwanamke mzuri na mwenye kudanganya, ambaye mara nyingi humshawishi mtu kwenda mbali na wenzake ndani ya msitu. Huko, Patasola anafunua sura yake ya kweli, ya kushangaza, kama kiumbe mwenye mguu mmoja mwenye tamaa mbaya ya vampire - kama mwili wa binadamu na damu, akishambulia na kula nyama au kunyonya damu ya wahanga wake.
Mahali
Patasola inatokana na hadithi ya Vampiri. Kulingana na imani maarufu, yeye hukaa kati ya milima, misitu bikira, na maeneo mengine yenye misitu mingi au kama msitu. Pembeni mwa maeneo haya, na haswa wakati wa usiku, yeye huwashawishi wawindaji wa kiume, wakataji miti, wachimba migodi, wasindikaji na wafugaji wa wanyama. Anajihusisha pia na shughuli zao za kila siku. Yeye huzuia njia za mkato kupitia msituni.
Patasola kawaida huzingatiwa kama kinga ya asili na wanyama wa msituni na kutosamehe wakati wanadamu wanaingia kwenye vikao vyao ili kuibadilisha au kuiharibu.
Zaidi jina halisi na sifa za hadithi hiyo hutofautiana kulingana na eneo. Kwa mfano, kiumbe aliye sawa na Patasola huitwa La Tunda katika mkoa wa Pwani ya Pasifiki ya Colombia. Viumbe wengine wa hadithi zinazofanana katika maelezo na La Patasola lakini WANA jina tofauti zinapatikana kote Amerika ya Kilatini.
Mto Lomunyenakwan
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika ziwa la magadi linaloitwa Turkana na lililo kubwa kuliko maziwa yote ya Kenya. Ni pia ziwa la jangwani lililo kubwa kuliko yote duniani.
Uingereza
Uingereza (pia: Ingilandi kutoka Kiingereza: England) ni nchi kubwa ndani ya Ufalme wa Muungano yenye wakazi milioni 50 (83% ya wakazi wote wa Ufalme) na eneo lake ni takriban km² 130,000 (theluthi mbili za kisiwa cha Britania).
Jina
Katika lugha ya kila siku "Uingereza" hutaja mara nyingi Ufalme wote au kisiwa chote cha Britania. Lakini kwa usahihi "Uingereza" ni ile sehemu kubwa zaidi kusini mwa kisiwa, tofauti na nchi za Welisi (Wales, upande wa magharibi) na Uskoti (Scotland, upande wa kaskazini).
Asili ya jina la Kiswahili ni neno إنجليزي injilisi (matamshi ya Kimisri: ingilisi)" katika lugha ya Kiarabu; Waarabu walisikia jina "inglish" wakirahisisha matamshi kuwa "inglis", wakaongeza sauti fupi kati ya "g" na "l", hivyo kufikia kwa "ingilis" ambako "i" ya pili ni fupi kiasi cha kusikia pia "e" na hivyo ilipokewa na Waswahili. Kwa namna ya Kibantu sauti ya "l" ikawa "r": ingelesi kuwa ingereza.
Jiografia
thumb|Mazingira ya vilima vya Devon, kusini-magharibi ya Uingereza Uingereza iko kwenye kisiwa cha Britania ambacho ndicho kisiwa kikubwa cha Ulaya. Inapakana na Welisi upande wa magharibi na Uskoti upande wa kaskazini.
Upande wa magharibi iko Bahari ya Eire, na ng'ambo yake kisiwa cha Eire (Ireland). Upande wa mashariki iko Bahari ya Kaskazini, ng'ambo yake Denmark, Ujerumani na Uholanzi; upande wa kusini uko Mfereji wa Kiingereza halafu kusini-magharibi Bahari Atlantiki, ng'ambo yake Ufaransa na Ubelgiji. Tangu mwaka 1994 chini ya mfereji huo kuna njia ya reli kwa tobwe inayounganisha Uingereza na Ufaransa.
Uingereza ina visiwa vingi vidogo; kikubwa ni Isle of Wight katika kusini. Pwani zake ni ndefu, hakuna mahali palipo mbali zaidi ya km 113 kutoka baharini.
Sehemu kubwa ya nchi ni ama tambarare au vilima vidogo; mwinuko wa juu ni Scafell Pike yenye kimo cha mita 978. Kumbe milima mirefu ya Britania iko Welisi na Uskoti.
Tabianchi
Tabianchi ya Uingereza inaathiriwa na mahali pake baharini inayopitiwa na Mkondo wa Ghuba na latitudo ya kaskazini. Athari hizo zinaleta tabianchi fufutende ya kibahari; kwa wastani baridi haishuki chini ya 0 °C na joto halipandi juu ya 32 °C. Hata hivyo vipindi vya jeledi au joto kali zaidi vinaweza kutokea kwa siku kadhaa. Miezi ya baridi ni Januari na Februari. Julai kwa kawaida ni mwezi wenye joto zaidi. Hali ya hewa mara nyingi ni nyevunyevu na mvua inaweza kutokea mwaka wote. Vipindi vya mvua na jua hubadilishana haraka.
Miji ya Uingereza
Mji mkuu ni London. Kati ya miji mikubwa ya Uingereza ni: London (wakazi 9,787,426), Manchester (2,553,379), Birmingham (pamoja na West Midlands 2,440,986), Leeds (pamoja na West Yorkshire 1,777,934), Sheffield, Bradford na Liverpool.
Mikoa ya Uingereza
Kihistoria Uingereza iligawiwa katika kaunti (counties) na miji (boroughs).
Historia
Uingereza ilikaliwa na makabila ya Wabritania wenye lugha za Kikelti na kuvamiwa na Dola la Roma katika karne ya 2 BK. Ikawa sehemu ya Dola la Roma hadi karne ya 5 BK. Wakati ule Waroma walipaswa kuondoa wanajeshi wao kisiwani kwa ajili ya ulinzi wa nchi za bara.
Uvamizi wa Waanglia-Saksoni
Katika karne za 5 na 6 BK makabila ya Kigermanik walivamia kisiwa hasa Wasaksoni, Waangli na Wadenmark. Walileta lugha zao za Kigermanik zilizochukua nafasi ya lugha ya Wabritania.
Wabritania na Waroma waliokuwa wamebaki walihamia maeneo ya kando kama Welisi au Cornwall au kuvuka mfereji wa Uingereza kwenda Britania Ndogo (Kiingereza: Brittany; Kifaransa: Bretagne).
Karne zilizofuata kisiwa kiliona madola madogo na hali ya vita. Mwaka 937 Mfalme Athelstan aliweza kuunganisha karibu eneo lote la Uingereza ya leo.
Uvamizi wa Wanormani
Mwaka 1066 wanajeshi Wanormani kutoka kaskazini mwa Ufaransa walivamia Uingereza na kuiteka yote chini ya mtemi William Mshindi. Wavamizi walitawala wakitumia aina ya Kifaransa. Lugha zote mbili za wananchi na za mabwana ziliendelea pamoja sambamba hadi kuwa lugha moja cha Kiingereza.
Ufalme wa Muungano
Tangu mwaka 1601 mfalme James VI wa Uskoti alichaguliwa kuwa mfalme wa Uingereza pia. Nchi jirani zote mbili ziliendelea na wafalme wa pamoja hadi mwaka 1707. Mwaka ule Uingereza pamoja na Welisi na Uskoti ziliunganishwa kuwa Ufalme wa Muungano wa Britania.
thumb|330px|Mji wa Liverpool
1770 KK
Makala hii inahusu mwaka 1770 KK (kabla ya Kristo).
Renco
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Mwaka 1982 wakazi walihesabiwa kuwa zaidi ya 3,817.
2080 KK
Makala hii inahusu mwaka 2080 KK (kabla ya Kristo).
Ertugrul
Diriliş: Ertuğrul (tafsiri. "Ufufuo: Ertuğrul") ni hadithi ya kihistoria ya Kituruki na safu ya runinga ya adventure iliyoundwa na Mehmet Bozdağ, akicheza na Engin Altan Düzyatan katika jukumu la kichwa. Iliigizwa katika Riva, kijiji katika wilaya ya Beykoz ya Istanbul, Uturuki, na ilionyeshwa kwa TRT 1 nchini Uturuki mnamo 10 Desemba 2014. Onyesho hilo limewekwa katika karne ya 13 na inaangazia maisha ya Ertuğrul, baba wa Osman I, ambaye alikuwa mwanzilishi wa Dola ya Ottoman.filamu hii imepokelewa vyema nchini Uturuki na nje ya nchi, haswa nchini Pakistan na Azabajani. Walakini, nchi kadhaa katika ulimwengu wa Kiarabu zimepiga marufuku onyesho na fatwa zimetolewa dhidi yake
Msimu 1
Baada ya kuokoa Şehzade Numan, Şehzade Yigit na Halime Sultan, Ertuğrul anaweka Kayı katika safu ya shida na Templars na mtu mwenye nguvu wa Seljuk, Karatoygar. Shida pia inatokea kwa Kurdoğlu, ambaye anamsaliti Ertuğrul na Suleyman Shah, kaka yake wa damu na pia baba wa Ertuğrul na Bey wa Ka
Kiurat
Kiurat ni lugha ya Kitorricelli nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waurat. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiurat imehesabiwa kuwa watu 6280. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiurat iko katika kundi lake lenyewe la Kiurat.
Ana Bjelica
thumb|Ana Bjelica, mnamo mwaka 2014 Ana Bjelica (alizaliwa 3 Aprili 1992) ni mchezaji wa mpira wa nyavu kutoka Serbia anayecheza kwa ajili ya Megabox Vallefoglia. Ni dada mdogo wa wachezaji wa mpira wa kikapu Milko na Milka Bjelica.
Familia yake inatokea Serbia na Montenegro lakini aliamua kwenda kinyume na ndugu zake na kuiwakilisha Serbia badala ya Montenegro.
Mnamo mwaka 2020 alijiunga na Beijing BAIC Motor kutokea China lakini alishindwa kucheza kutokana na mlipuko wa ugonjwa wa uviko 19, na kumsababishia kurudi Železničar Lajkovac.
Mwaka 2021 alishinda Kombe la Serbia na kujiunga na Poland Radom Radomka katika mchujo.
Noor Bano (mwimbaji)
Noor Bano (1942 - 14 Februari 1999) alikuwa mwimbaji kutoka Singh, Pakistan. Kwa sababu ya sauti yake nzuri na tamu, alikuwa maarufu mahali pote Sindh, hasa Singh vijijini.
Biografia
Noor Bano alizaliwa mnamo 1942 katika kijiji cha Mithoo Gopang karibu na Peero Lashari wilaya ya Badin Sindh. Baadaye alihamia Talhar Sindh. Jina la baba yake lilikuwa Suleman Gopang ambaye alikuwa mkulima maskini. Hakuhudhuria shule yoyote na alikuwa na kawaida ya kuimba nyimbo za harusi kwenye vijiji vilivyopo karibu. Alipata mafunzo ya muziki kutoka kwa Hayat Gopang na Ustadhi Mithoo Kachhi.
Mwanachuoni mashuhuri Pir Ali Muhammad Shah Rashidi na Pir Hassamuddin Shah Rashidi walikuwa na mapenzi kwa muziki na utamaduni wa Sindh. Walitembelea makazi ya Syed Wadal Shah Rashidi huko Talhar. Syed Wadai Shah aliandaa programu ya muziki kwa heshima yao. Noor Bano aliitwa kuimba kwenye hiyo programu. Wageni walifurahiswa sana na sauti yake tamu asilia na walimshauri kuimba katika redio Pakistan Hyderabad. Pir Zaman Shah Rashidi, mtoto wa kiume wa Syed Wadal Shah alimtambulisha yeye katika Redio Pakistan mnamo mwaka 1960 mwishoni. Wimbo wake wa kwanza katika Redio Pakistan ulikuwa “Munhnjay Marooaran joon boliyoon sujanan” (منهنجي ماروئڙن جون ٻوليون سڃاڻان). Wimbo huo ulidhihirisha kuwa mzuri na alikuwa maarufu katika kila kijiji cha Sindh. Wimbo wake mwingine mzuri ulikuwa "Munhinjay Mithran Marun Tay Ala Kakar Chhanwa Kajan". Mnamo 1970 na 1980 alikuwa miongoni mwa wanawake maarufu waimbaji wa nyimbo za kijadi huko Singh.
Kwenye Redio Pakistan, aliimba nyimbo nyingi kama mwimbaji wa kujitegemea, ingawa, pia aliimba pamoja na waimbaji maarufu Master Muhammad Ibrahim, Mithoo Kachhi, Zarina Baloch na Amina. Alikuwa pia maarufu kwa nyimbo zake za harusi za Kisingh zilizoitwa “Lada” au “Sahera”. Baadhi ya nyimbo zinapatikana katika maktaba ya Redio Pakistan Hyderabad.
Tswiza
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Mto Rugasha
unapatikana katika Mkoa wa Kaskazini nchini Uganda.
Mto Long'enya
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Turkana, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Mto Riero
unapatikana katika Mkoa wa Magharibi nchini Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Triangle, Zimbabwe
ni mji wa Zimbabwe, katika mkoa wa Masvingo.
Mto Rugasha
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Jo-Anne Richards
Jo-Anne Richards ni mwandishi wa habari na mtunzi wa vitabu huko Afrika Kusini.
1737 KK
Makala hii inahusu mwaka 1737 KK (kabla ya Kristo).
1772 KK
Makala hii inahusu mwaka 1772 KK (kabla ya Kristo).
Kiurim
Kiurim ni lugha ya Kitorricelli nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waurim. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiurim imehesabiwa kuwa watu 3740. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiurim iko katika kundi lake lenyewe la Kiurim.
Noor Bano (mwimbaji)
Biografia
Alikufa mnamo 14 Februari 1999 huko Talhar na alizikwa katika makaburi ya Hyder Shah Lakyari. Mtoto wake wa kike Humaira Gopang alikuwa pia mwimbaji lakini hakupata mafanikio ya umaarufu kama wa mama yake.
Jo-Anne Richards
Wasifu
Jo-Anne Richards alikulia Port Elizabeth, Afrika Kusini, na alisomea katika shule ya upili ya Wasichana ya Collegiate. Vitabu vyake vya kwanza ambavyo alisoma vilikuwa "The Boy Next Door" na "The Island of Adventure" .
Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Rhodes huko Grahamstown mnamo 1979, akifuatiwa na shahada ya Honours katika Uandishi wa Habari na Isimu. Ana Cheti cha Daktari wa Falsafa(P.H.D) ya Uandishi wa Ubunifu kutoka Chuo Kikuu cha Witwatersrand, ambapo alikuwa mhadhiri wa uandishi wa habari kwa miaka 15. Richards alifanya kazi wakati wote kwa magazeti manne ya Afrika Kusini -  The Star (Afrika Kusini) | The Star ,  Sunday Express ,  Cape Times  na ' " Evening Post" - kuripoti, kuhariri habari. Ameandika makala za virutubisho kwenye majarida na magazeti mengi ya Afrika Kusini, magazeti ayo ni pamoja na  Fair Lady ,  Elle ,  Diversions ,  True Love ,  Sunday Times Jarida ,  The Star  na  Mail & Guardian .
Richards alijizolea umaarufu kutokana na riwaya yake ya kwanza, "The Innocence of Roast Chicken" 1996, ambayo ilikua inauzwa sana katika nchi yake ya asili na ili orodheshwa kwenye ushindani wa Tuzo za Vitabu vya M-Net | Tuzo ya Kitabu cha M-Net ]] na kuteuliwa kua mshindi wa Tuzo ya Fasihi ya Impac ya Kimataifa ya Dublin. Richards aliandika juu ya dhana kama vile kujitahidi na kudorora katika pendekezo la kitabu kilichokufa katikati ya miaka ya 1990.
Richards aliwahi kuolewa na mshairi Mark Swift .
1773 KK
Makala hii inahusu mwaka 1773 KK (kabla ya Kristo).