cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
GNU Free Documentation License
Criticism
Notably, the Debian project, Thomas Bushnell, Nathanael Nerode, and Bruce Perens have raised objections. Bruce Perens saw the GFDL even outside the "Free Software ethos": ""FSF, a Free Software organization, isn't being entirely true to the Free Software ethos while it is promoting a license that allows invariant sections to be applied to anything but the license text and attribution. [...] the GFDL isn't consistent with the ethos that FSF has promoted for 19 years.""
In 2006, Debian developers voted to consider works licensed under the GFDL to comply with their Debian Free Software Guidelines provided that the invariant section clauses are not used. However, their resolution stated that even without invariant sections, GFDL-licensed software documentation "is still not free of trouble", namely because of its incompatibility with the major free software licenses.
Those opposed to the GFDL have recommended the use of alternative licenses such as the BSD License or the GNU GPL.
The FLOSS Manuals foundation, an organization devoted to creating manuals for free software, decided to eschew the GFDL in favor of the GPL for its texts in 2007, citing the incompatibility between the two, difficulties in implementing the GFDL, and the fact that the GFDL "does not allow for easy duplication and modification", especially for digital documentation.
DRM clause
The GNU FDL contains the statement:
A criticism of this language is that it is too broad, because it applies to private copies made but not distributed. This means that a licensee is not allowed to save document copies "made" in a proprietary file format or using encryption.
In 2003, Richard Stallman said about the above sentence on the debian-legal mailing list:
Invariant sections
A GNU FDL work can quickly be encumbered because a new, different title must be given and a list of previous titles must be kept. This could lead to the situation where there are a whole series of title pages, and dedications, in each and every copy of the book if it has a long lineage. These pages cannot be removed until the work enters the public domain after copyright expires.
GPL incompatible in both directions
The GNU FDL is incompatible in both directions with the GPL—material under the GNU FDL cannot be put into GPL code and GPL code cannot be put into a GNU FDL manual. At the June 22nd and 23rd 2006 international GPLv3 conference in Barcelona, Eben Moglen hinted that a future version of the GPL could be made suitable for documentation:
Burdens when printing
The GNU FDL requires that licensees, when printing a document covered by the license, must also include "this License, the copyright notices, and the license notice saying this License applies to the Document". This means that if a licensee prints out a copy of an article whose text is covered under the GNU FDL, they must also include a copyright notice and a physical printout of the GNU FDL, which is a significantly large document in itself. Worse, the same is required for the standalone use of just one (for example, Wikipedia) image. Wikivoyage, a web site dedicated to free content travel guides, chose not to use the GFDL because it considers it unsuitable for short printed texts.
Other licenses for free works
Some of these were developed independently of the GNU FDL, while others were developed in response to perceived flaws in the GNU FDL.
Mafuta (chakula)
thumb|250px|Makorosho yana mafuta mengi mazuri Mafuta au shahamu ni sehemu za chakula pamoja na wanga, protini na vitamini. Neno "fati" (kutoka Kiing. fat) afadhali lizuiwe. Vyakula vilivyo na mafuta mengi ni k.m. maparachichi, karanga, makorosho, mbegu kama alizeti na siagi.
alt= parachichi|thumb| Parachichi Vyakula hivi humsaidia mtu kwa kumpatia joto hasa wakati wa baridi, pia huchangia katika uzalishaji wa nishati na nguvu kwa ajili ya mwili na pia hufanya kazi mbalimbali katika mmeng'enyo wa chakula tumboni.
Haiti
thumb|left|300px|Ramani ya Haiti Haiti ni nchi kwenye kisiwa cha Karibi cha Hispaniola. Eneo la Haiti ni takriban theluthi moja ya Hispaniola yote. Sehemu kubwa ya kisiwa inaunda nchi jirani ya Jamhuri ya Dominika. Haiti ni nchi ya kwanza duniani ambako watumwa wenye asili ya Afrika walifaulu kukomesha utumwa na kujipatia uhuru kutoka Ufaransa mwaka 1804.
Haiti ni kati ya nchi maskini kabisa duniani na nchi maskini zaidi katika Amerika yote.
Mji mkuu ni Port-au-Prince.
Jiografia
Jina la "Haiti" lina asili katika lugha ya Kitaino ya wakazi asilia; linamaanisha "nchi ya milima", na kweli kisiwa kina milima mingi.
Nchi imegawanywa katika wilaya kumi.
Mwanzo na ukoloni wa Hispania
Wakazi asilia walikuwa Waindio Waarawak.
Baada ya kufika kwa Kristoforo Kolumbus na utawala wa Hispania idadi yao ilipungua haraka kutokana na magonjwa ya Ulaya ambayo hawakuzoea na kukosa kinga dhidi yake, lakini pia kutokana na kutendwa kwa unyama na mabwana wapya.
Wahispania walianzisha mashamba kwa kutegemea kazi ya watumwa kutoka Afrika.
Mnamo mwaka 1600 Waindio wachache tu walibaki kutoka malakhi wakati wa Kolumbus wakapotea kabisa kwa njia ya kuoa au kuolewa na Wazungu na Waafrika.
Ukoloni wa Ufaransa
Katika karne ya 17 Wafaransa walifika kisiwani wakanunua theluthi moja ya kisiwa wakaiita "Saint-Domingue" kilichokuwa baadaye Haiti. Wafaransa walileta watumwa wengi kutoka Afrika na kujenga uchumi wa mashamba makubwa, hasa ya miwa. Koloni la Saint-Domingue lilikuwa koloni tajiri la Ufaransa katika Amerika.
Mapinduzi ya Ufaransa
Wakati wa mapinduzi ya Ufaransa ya mwaka 1789 koloni lilikuwa na wakazi wa aina nne:
Mapinduzi ya Ufaransa na kutangaziwa kwa haki za kibinadamu vilisababisha matumaini ya machotara wenye mali ya kukubaliwa kama raia kamili wenye haki ya kupiga kura. Wenyewe hawakutegemea kumaliza utumwa uliokuwa msingi wa uchumi. Lakini matumaini yao yalishindikana wakakataliwa na watawala kisiwani. thumb|250px|Toussaint L'Ouverture kiongozi wa uhuru wa Haiti
Mapinduzi ya Haiti
Sehemu ya matajiri kati ya Wazungu walitaka kujitenga na Ufaransa kwa msaada wa Uingereza na Hispania wakichukia mapinduzi katika Ufaransa. Watumwa na Weusi huru wenye elimu walifuata habari hizi wakaogopa ya kwamba utawala wa mabwana hao bila sheria za Ufaransa utakuwa mbaya kuliko hali jinsi ilivyokuwa wakaanza mapinduzi.
Kiongozi wao alikuwa Toussaint L'Ouverture aliyefaulu kushika serikali ya koloni tangu mwaka 1798. Awali alipigania jeshi la Ufaransa; baada ya bunge la Paris kutangaza mwisho wa utumwa alishirikiana na Ufaransa dhidi ya jeshi la mabwana wenye mashamba waliotaka kuendeleza utumwa katika nchi ya kujitegemea.
Toussaint L'Ouverture alishinda pia Waingereza waliotaka kuwasaidia wapinzani Wafaransa wa Paris na mwaka 1801 akateka kaskazini mwa kisiwa iliyokuwa eneo la Kihispania na kutawala Hispaniola yote akitangaza kote mwisho wa utumwa.
Lakini mnamo mwaka 1802 siasa ya Paris ilibadilika na mtawala Napoleon Bonaparte aliamua kurudisha Hispaniola katika hali ya awali akatuma jeshi kubwa la askari 40,000. L'Ouverture alikamatwa alipokubali kushauriana na jenerali Mfaransa akapelekwa kama mfungwa Ulaya. Lakini makamu wake Jean-Jacques Dessalines aliposikia kuhusu mipango ya Ufaransa ya kurudisha utumwa alianza vita upya. Katika vita vikali Wafaransa walishindwa na Dessalines alitangaza uhuru wa koloni tarehe 1 Januari 1804 kwa jina la "Haiti" kama "Jamhuri ya watu weusi".
Wilaya za Haiti
left|thumb|300px|Wilaya za Haiti 200px|thumb|right|MINUSTAH kazini wakati wa uchaguzi mkuu wa mwaka 2006.
Watu
Wakazi ni 11,439.646 (2018), lakini wananchi wengine wengi wamehama kutokana na ufukara. Karibu 900,000 wako Marekani, 800,000 wako Dominikana na 300,000 Kuba, halafu Kanada, Ufaransa, Bahamas.
Uchunguzi wa DNA umeonyesha kwamba Afrika Kusini kwa Sahara imeichangia 95.5% na Ulaya 4.3%.
Wakazi wengi ni wafuasi wa Yesu Kristo (86.4%) (katika Kanisa Katoliki 56.8% na madhehebu ya Kiprotestanti 29.6%) lakini wengi hufuata vilevile dini ya vudu inayotokana na dini za jadi kutoka Afrika ya Magharibi.
Mafuta (chakula)
Athari za mafuta mengi mwilini
Pamoja na hayo, huenda ukawanda kupindukia ukawa mnene mno. Hili likifanyika, wafaa ufanye mazoezi na ule chakula kisicho na ufuta mwingi. Hata hivyo kuwanda si ishara kwamba umekula sana, maana kuwa watu ambao hunenepa maana ile hali iko katika nasaba yao (hereditary genes).
Kusafisha ufuta mwilini
Kwa watu walio na mafuta mengi mwilini, jambo la kwanza wanalohimizwa kufanya ni kusafisha ufuta mwilini kwa njia ya kuondoa sumu ("detoxing").
Ni vyema pia kufanya mazoezi kila siku
Yafaa unywe maji mengi maana maji husaidia katika metaboli
Yafaa ule chakula kisicho na ufuta kupindukia.
Tracy Ainsworth
Kazi
Taaluma ya Ainsworth imechunguza athari za kimazingira kwenye matumbawe, hasa matumbawe yanayojenga miamba, pamoja na mwingiliano baina ya viumbe. Pia anasoma mfumo wa viumbe wanaotegemea viumbe wengine(symbioses) na milipuko ya magonjwa. Utafiti wake kuhusu bakteria wanaopatikana kwenye miamba ya matumbawe ulitoa ujuzi kuhusu mifumo ya magonjwa ya matumbawe, jinsi yanavyotokea na nini huyafanya yaendelee..
Razak Abarola
Razak Abalora ni mchezaji anayesimama katika kitengo cha kudaka anayecheza timu ya Azam Football Club. Ni mchezaji aliyetokea taifa la Ghana anayevaa jezi namba kumi na sita (16) mgongoni.
Kabul
thumb|right|260px|Afghanistan thumb|right|260px|Kabul Kabul ni mji mkuu wa Afghanistan.
429
Makala hii inahusu mwaka 429 (Baada ya Kristo).
Uwanja wa michezo wa Thohoyandou
Uwanja wa michezo wa Thohoyandou ni uwanja wa michezo wenye matumizi mengi katika mji wa Thohoyandou katika maeneo ya Limpopo huko Africa Kusini. Mara nyingi umekuwa ukitumika kwa michezo ya mechi za mpira wa miguu (soka), na ni uwanja wa nyumbani wa timu ya mpira wa miguu ijulikanayo kwa jina la Chui weusi (Black Leopards). Uwanja huo una uwezo wa kuchukua idadi ya watu wapatao elfu ishirini (20,000). Uwanja huo pia unatumiwa na Timu ya zamani ya Limpopian iliyokuwa ikijulikana kama Tshakhuma Tsha Madzivhandila (TTM) kabla ya kuuzwa kwa Mfanyabiashara wa huko Gauteng ambapo alihamia mechi za uwanja wa nyumbani mpaka uwanja wa Peter Mokaba. Uwanja huo unapatikana nyuma ya maduka ya Thavhani na ni rahisi kupatikana.
Haukutumika kwa takriban muda wa miaka minane (8) wakati timu ya Chui weusi(Black Leopards) ilianza kuutumia tena kama uwanja wao wa nyumbani. Musiiwa Eric Manyelenyele ndiye aliyekuw msimamizi wa uwanja huo
1584
Makala hii inahusu mwaka 1584 BK (Baada ya Kristo).
GH
GH au gh ni kifupi cha:
Mto Morukarengany
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kimalay cha Pattani
Kimalay ya Pattani ni lugha ya Kiaustronesia nchini Uthai inayozungumzwa na Wamalay. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimalay ya Pattani imehesabiwa kuwa watu milioni moja. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimalay ya Pattani iko katika kundi la Kimalayiki.
Steven Gerrard
thumbnail|right|280px|Steven Gerrard Steven George Gerrard (alizaliwa tarehe 30 Mei 1980) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu kutoka Uingereza, timu ya Liverpool F.C., nafasi ni kiungo wa kati. Pia alikuwa nahodha wa timu hiyo na hata wa timu ya taifa.
Kwa sasa ni meneja, mfanyakazi wa akademi hiyo. Kwa sasa ni mtangazaji wa mpira wa miguu kwenye kituo cha BT Sport's.
Akitambulika kuwa kiungo bora kwa kipindi alichokuwa akicheza, Gerrard alipewa tuzo ya mchezaji bora wa UEFA ngazi ya klabu, 2005 akiwa mshindi wa tatu kwenye kinyang'anyiro cha mchezaji bora wa dunia. Mwaka 2009 Zinedine Zidane na Pelè walimchagua kuwa mchezaji bora wa dunia. Gerrard alikuwa na sifa ya kuwa na kiwango kizuri uwanjani hata kwenye uongozi, Gerrard ni mchezaji wa kwanza kushinda goli kwenye fainali za FA Cup, fainali za kombe la ligi na fainali za UEFA na kushinda kwenye kila fainali. Gerrard ndiye mwanasoka pekee aliyefunga katika Fainali ya Kombe la FA, Fainali ya Kombe la Ligi, Fainali ya Kombe la UEFA na Fainali ya Ligi ya Mabingwa ya UEFA, akishinda kila hafla.
Alhaj Diof aliwahi kumtuhumu nahodha huyo wa Liverpool na Uingereza kwa kuonesha ubaguzi waziwazi kwa kusema Ligi ya Uingereza ni kwa ajili ya Wazungu sio ya Waafrika.
Igoma (Mbeya Vijijini)
Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia hapa Igoma
Igoma ni jina la kata ya Wilaya ya Mbeya Vijijini katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,310 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 53214.
Igoma ni mojawapo ya kata zinazounda tarafa ya Tembela, katika wilaya ya Mbeya Vijijini. Kata ya Igoma ina vijiji vifuatavyo: Igoma, Kimondo na Mwansazi.
Ukurasa Mkuu
ensaiklopidia ya bure ambayo mtu yeyote anaweza kuhariri. Makala kwa Kiingereza
Ulijua ..
<div class="thumbinner mp-thumb" style="background: transparent; border: none; padding: 0; max-width: 125px;">
Ugo Njoku
Ugo Njoku (alizaliwa 27 Novemba 1994 Nigeria) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Nigeria ambae anacheza kama beki wa klabu ya wanawake Croix Savoie Ambilly na timu ya taifa ya Nigeria.
Tecno Mobile
right|frameless|223x223px Tecno Mobile ni kampuni ya simu ya mkononi ambayo makao makuu yake yanapatikana Hong Kong, China.
Kampuni hiyo ya simu imeanzishwa mwaka 2006. Tecno ililenga biashara yake juu ya soko la Afrika na Asia Kusini. Hata hivyo, baada ya utafiti wa soko uliofanywa katika Asia ya Kusini-Mashariki, Afrika na Amerika ya Kilatini, kampuni hiyo iligundua kwamba Afrika ilikuwa eneo lenye faida zaidi. Matokeo yake, mwaka 2008, alisimama kufanya biashara huko Asia ili kukomalia biashara Afrika.
Baadaye, mwaka 2016, Tecno aliingia kwenye soko la Mashariki ya kati baada ya kupata soko zuri katika bara la Afrika, na kisha Asia ya Kusini mwaka 2017.
GJ
GJ au gj ni kifupi cha:
Mto Moruangatunyi
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mkoa wa Montagnes
Mkoa wa Montagnes  au Mkoa wa Dix-Huit Montagnes (kwa Kifaransa: Région des Montagnes au Région des Dix-Huit Montagnes) ni moja kati ya mikoa 19 ya huko nchini Cote d'Ivoire, kabla ya 2011. Iko katika magharibi ya nchi. Mwaka 1998 idadi ya wakazi ilikuwa watu 936.502.
Kuna tarafa sita ambazo ni
Makao makuu yako Man.
Itewe (Mbeya Vijijini)
Itewe  ni jina la kata ya Wilaya ya Mbeya Vijijini katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,655 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 53218.
1583
Makala hii inahusu mwaka 1583 BK (Baada ya Kristo).
Saint-Priest, Rhône
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Saint-Priest, Rhône
İmranlı
thumb|İmranlı
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Sivas kwenye kanda ya Anatolia ya Kati huko nchini Uturuki.
Kipagalo
ni jina la kata ya Wilaya ya Makete katika Mkoa wa Njombe, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 4,893 waishio humo.
428
Makala hii inahusu mwaka 428 (Baada ya Kristo).
Orodha ya Vyuo Vikuu vya Afrika Kusini
Hii ni orodha ya vyuo vikuu katika nchi ya Afrika Kusini.
Mnamo mwaka wa 2004 nchi ya Afrika Kusini ilianza kurekebisha mfumo wake wa elimu ya juu. Ilianza kuunganisha na kushirikisha vyuo vikuu vidogo na kuunda taasisi kubwa, hii ikiwa ni pamoja kuzipa na kuziainisha taasisi zote za elimu ya juu kama “vyuo vikuu” (hapo awali palikuwa na aina tofauti za taasisi za elimu ya juu). Vyuo vikuu na taasisi zilizofunza ufundi na ambazo zimeshirikishwa na vyuo vingine na hivyo hazipo tena zimeorodheshwa mwisho mwa makala haya.
Kuna idadi kubwa ya taasisi nyingine Afrika Kusini- zikiwa za humo nchini na nyingine za kigeni; baadhi hutoa mafunzo ya mbali yaani wanafunzi kusoma na kufanya mitihani wakiwa nje ya chuo ilhali baadhi hutoa stashahada ambazo hazijasajiliwa.
Kwa taasisi za masoma baada ya shule za upili tazama taasisi za Afrika Kusini.
Vyuo rasmi vya Afrika Kusini
Vyuo vikuu vya Afrika Kusini vimeainishwa katika sehemu tatu yaani: Vyuo vya kimapokeo vinavyotoa shahada ya nadharia, vyuo vikuu vya teknolojia vinavyotoa shahada za ufundi na vyuo vikuu vinavyotoa shahada ya nadharia na ufundi kwa pamoja.
Eneo bunge la Kitutu Chache
Aliyekuwa Waziri wa Maswala ya Nchi za Kigeni Zachary Onyonka alikuwa akiliwakilisha jimbo hili kama mbunge, ingawa awali alikuwa ameliwakilisha jimbo la Kitutu West ambalo liligawanwa kabla ya Uchaguzi Mkuu wa 1988.
Historia
Jimbo hili lilianzishwa kabla ya Uchaguzi Mkuu wa 1988. Baadaye liligawanywa.
Ruth First
Ruth First (4 Mei 1925 - 17 Agosti 1982) alikuwa mwanaharakati na mwandishi wa Afrika Kusini. Mwaka wa 1963, kwa vile aliandika dhidi ya ubaguzi wa rangi alikamatwa na kutiwa ndani bila kesi. Alikuwa mhariri wa magazeti mbalimbali zilizopigwa marufuku, kama The Guardian, New Age na Fighting Talk. Alihamia Uingereza na baadaye Msumbiji ambapo alifundisha katika Chuo Kikuu cha Maputo. Aliuawa na bomu lililofichwa ndani ya kifurushi cha posta.
GM
GM au gm ni kifupi cha:
Kangal
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Sivas kwenye kanda ya Anatolia ya Kati huko nchini Uturuki.
427
Makala hii inahusu mwaka 427 (Baada ya Kristo).
D-Black
alt=Picha Ya DBlack Kwenye Tuzo Za Muziki|thumb|Picha Ya DBlack Kwenye Tuzo Za Muziki Desmond Kwesi Blackmore (alizaliwa Januari 12, 1987), anayejulikana kwa jina lake la kisanii D-Black, ni mwanamuziki wa hip-hop na Afrobeat na mjasiriamali kutoka Ghana. Amefafanuliwa kama Mwanamuziki aliyefanikiwa kwa burudani"
Maendeleo (maana)
Maendeleo ni neno la kutaja
1581
Makala hii inahusu mwaka 1581 BK (Baada ya Kristo).
GN
GN au gn ni kifupi cha:
Mto Moruloko
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Uwanja wa michezo wa Sugar Ray Xulu
Uwanja wa michezo wa Sugar Ray Xulu ni uwanja wenye matumizi mbalimbali katika mji wa Clermont uliopo Durban uko nchi ya Afrika Kusini. Mara nyingi umetumika kwa matumizi ya michezo ya mpira wa miguu, na ulichaguliwa kama moja ya maeneo matatu(3) ya mazoezi kwa timu zinazoshiriki Kombe la dunia na shirikisho la mpira wa miguu duniani(FIFA) mwaka 2010 baada ya kukarabatiwa mnamo mwaka 2010 na kufikia viwango vya FIFA. Kutokana na uwezo mdogo wa kuchukua mashabiki wengi ulipanuliwa kutoka mashabiki 1,700 mpaka 6,500 ukiwa kama mrithi wa kudumu wa kombe la Dunia.
Lupatingatinga
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,835 walioishi humo.
Msimbo wa posta ni 53822.
Kilamet
Kilamet ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Laos na Uthai inayozungumzwa na Walamet. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kilamet nchini Laos imehesabiwa kuwa watu 19,800. Nchini Uthai kuna wasemaji 100 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilamet iko katika kundi la Kipalaungiki.
Barbara Han Agi
(alifariki Seoul, 24 Mei 1839) ni mmojawapo katika kundi kubwa la Wakristo wa Kanisa Katoliki nchini Korea waliouawa kwa ajili ya imani yao katika miaka 1791–1888. Wanakadiriwa kuwa 8,000 - 10,000.
Yeye na wenzake 102 walitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa watakatifu tarehe 6 Mei 1984.
Sikukuu ya hao Wafiadini wa Korea huadhimishwa tarehe 20 Septemba, lakini ya kwake mwenyewe tarehe ya kifodini chake kilichompata kwa kukatwa kichwa pamoja na Augustino Yi Kwanghon, Agatha Kim A-gi, Damiani Nam Myonghyok, Magdalena Kim Obi, Ana Pak A-gi, Agatha Yi So-sa, Lusia Pak Hui-sun na Petro Kwon Tugin.
Mazingira
Mwishoni mwa karne ya 18, Ukristo wa Kikatoliki ulianza kuenea taratibu nchini kwa juhudi za wananchi walei. Mwaka 1836 Korea, nchi ya Kikonfusyo ilipata wamisionari wa kwanza kutoka nje (wanashirika wa Paris Foreign Missions Society).
Chini ya nasaba ya Joseon, Ukristo ulifutwa, tena waamini walidhulumiwa na kuuawa. Waliobaki walipaswa kushika imani yao kwa siri.
Orodha ya lugha za Kamerun
Lugha za Ulaya:
426
Makala hii inahusu mwaka 426 (Baada ya Kristo).
Itawa
Itawa  ni jina la kata ya Wilaya ya Mbeya Vijijini katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,156 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 53224.
Koyulhisar
thumb|Koyulhisar thumb|Koyulhisar
Mto Morunyang
ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Uganda.
Koyulhisar
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Sivas kwenye kanda ya Anatolia ya Kati huko nchini Uturuki.
Zabibu
thumb|Zabibu thumb|Shamba la mizabibu Zabibu ni tunda la mzabibu (Vitis vinifera).
Mto Morunyang
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Zabibu
Zabibu moja ni fuu inakua pamoja na fuu nyingine 6 - 300 kwenye mshikano au shazi kama ndizi. Zabibu hupatikana kwa rangi mbalimbali hasa kijani, njano, buluu, nyeusi na namna za nyekundu.
Zabibu zinajulikana hasa kama chanzo cha divai lakini huliwa kama tunda, hufanywa kuwa maji ya zabibu, kuwa jem au kukaushwa kuwa zabibu kavu. Mbegu zake ndogo hutoa mafuta.
Uwanja wa michezo wa Tuks
thumb|Uwanja wa michezo wa Tuks Uwanja wa michezo wa Tuks ni uwanja wa michezo ambao Wakati mwingine unajulikana kama uwanja wa ABSA Tuks kwa sababu za udhamini. Ni uwanja wa soka wa Hatfield Pretoria, na ni  uwanja wa nyumbani wa  timu ya chuo Kikuu cha Pretoria F.C..
Marejeo
[
Zabibu
thumb|Zabibu
GU
GU au gu ni kifupi cha:
Zabibu
Utangulizi
Mzabibu ni mmea wa jenasi Vitis; uliokuwa muhimu katika mabadiliko ya maisha ya mwanadamu, kitaalamu tunda dogo, linalolimwa kwa miaka zaidi na kupukutisha majani. Zabibu huweza kuliwa mbichi au zikatumika kutengenezea jemu, sharubati, jeli, siki, madawa, mvinyo, zabibu kavu na mafuta ya mbegu zake. Zabibu pia hutumika kutengenezea vitu vitamuvitamu. Zabibu wakati mwingine hutumika kama alama ya dhamiri.
Historia
Kilimo cha zabibu kilianza mahali kunapofahamika sasa kama Uturuki. Hamira, moja ya vidubini waliofahamika mapema zaidi, hupatikana kiasili kwenye ngozi ya zabibu, na kupelekea kugunduliwa kwa vileo kama vile mvinyo. Kibiblia tunda hili ni tunda lililokwa limelimwa zamani sana na ilivyo kwenye Biblia inasema kwamba Noah alikuwa mkulima wa kwanza baada ya janga la mvua kubwa na alikuwa ni mkulima wa zabibu. Kumbukumbu za kihistoria za huko Misri zinaonesha kilimo cha zabibu, na hata zamani ya Ugiriki, Fenisia na Roma pia walilima zabibu kwa ajili ya kula na kutengeneza mvinyo. Baadae, kilimo cha zabibu kilisambaa mpaka Ulaya, kaskazini mwa Afrika, na hatimaye mpaka Amerika ya kaskazini.
Zabibu za asili ni zile za jenasi Vitis iliyoenea upesi maeneo ya Amerika ya kaskazini, na ilikuwa sehemu ya mlo kwa watu wengi wa mwanzo wa Amerika ya Kaskazini, lakini ilionwa na wakoloni kutoka Uingereza kuwa hazifai kwa kutengeneza mvinyo. Zabibu za Dunia ya Kale, vitis vinifera zililimwa huko Kalifornia ambako Wahispania walianzisha msululu wa monasteri kwenye fukwe kwaajili ya wanajeshi wao na machungwa tele kuwakinga na ugonjwa na ngozi kiseyeye na kwabadilisha wazawa.
Maelezo
thumb|Kichana cha zabibu Zabibu hukua kwenye kichana chenye zabibu 6 mpaka 300, na huweza kuwa za rangi nyekundu iliyoiva, nyeusi, bluu ya kukoza, njano, kijani na hata pinki. Zabibu “nyeupe” huwa na rangi ya kijani hasa, na kiasili hutokana na zabibu nyekundu. Kubadilika hukukwa kizazi hutokana na zabibu kukata uzalishaji wa pigmenti ya anthocyanins ambazo huwa na jukumu la kuzipa rangi zabibu. Pigmenti hii ya anthocyanins na nyingine kadhaa za familia ya ‘polyphenols’ kwenye zabibu nyekundu na huhusika na kubadilisha kivuli kwenye mvinyo mwekundu.
Mizabibu
Zabibu nyingi hutokana na mazao ya Vitis vinifera, zabibu ya Ulaya yenye asili ya Mediteranea na Asia ya Kati. Kiasi kidogo cha zabibu na mvinyo hutokana na spishi za Amerika na Asia:
Mgawanyiko na uzalishaji
Kulingana na shirika la Umoja wa mataifa la chakula na kilimo, ( FAO ), kilometa za mraba za dunia zinatumika kwa kilimo cha zabibu. Asilimia 71 ya zabibu yote duniani hutumika kutengeneza mvinyo, 27% huliwa kama matunda ya kawaida na 2% kama zabibu za kukausha. Maeneo haya yaliyotengwa kwa kilimo cha zabibu hukua kwa 2% kila mwaka. Jedwali lifuatalo linaonesha wazalishaji wakubwa wa mvyinyo na maeneo ya nchi hizo yaliyotengwa kwa kilimo cha zabibu.
Zabibu zisizo na mbegu
Kuna vyanzo kadhaa vya zabibu zisizo na mbegu, na kimsingi mazao yote ya kibiashara yametokana na vyanzo vikuu vitatu: Thompson Seedless, Russian Seedless, na Black Monukka, aina zote hizi zikiwa ni za spishi ya Vitis vinifera. Hivi sasa kuna zabibu zisizo na mbegu nyingi kiasi, kama vile Einset Seedless, Reliance na Venus, zimekuwa zikilimwa kwa ajili ya ugumu na kwa wastani kuwa baridi kwenye maeneo ya baridi ya kaskazini mashariki ya marekani na kusini mwa Ontario. Fidia ya kuwa na kula zabibu hizi za hali ya juu ni kukosa faida lukuki muhimu zinazotokana na kemikali zenye virutubisho tele zilizopo kwenye mbegu za zabibu.
Zabibu za kukaushwa
“Sultana” kiasili ni raisin iliyotengenezwa kutokana na aina maalumu ta zabibu kutoka Uturuki, lakini dunia sasa inatumia msamiati huu kumaanisha raisins zilizotengenezwa kwa zabibu za kawaida na kutengenezwa zifanane na sultana ya kweli. Masuala ya Afya.
Fumbo la Ufaransa
Ukilinganisha na nchi nyingine za magharibi, watafiti wamegundua kuwa japokiwa Wafaransa hula kiasi kikubwa cha mafuta, inashangaza kuwa kiasi cha maradhi ya moyo kinabakia kuwa ni kidogo huko Ufaransa, suala linalofahamika kama Fumbo la Ufaransa na hufikiriwa kuwa linatokana na faida za kinga kutokana na maatumizi ya mara kwa mara ya mvinyo mwekundu. Mbali na faida za kilevi chenyewe, ikijumuishwa na kuongezeka kwa chembe sahani za damu na kutanuka na kusinyaa kwa mishipa ya damu, polyphenols ( kama vile resveratol ) hasa kwenye ngozi ya zabibu, hutuoa faida nyingine za kiafya, kama vile; kubadilika kwa ufanyaji kazi wa molekyuli za damu katika mishipa ya damu, kupunguza hatari ya kuharibika kwa mishipa ya damu.
Huongeza uzalishaji wa homoni ya vasodilator, na naitriki oksaidi. Ingawa mataumizi ya mvinyo hayashauriwi na baadhi ya mamlaka fulani za afya, tafiti nyigni za kuaminika zimeonesha kuwa unywaji kiasi wa mvinyo, kama vile glasi moja ya mvinyo mwekundu kwa siku kwa wanawake na mbili kwa wanaume, hupelekea ayfa bora. Tafiti mpya zinaonesha kuwa kemikali za polyphenols za mvinyo kama vile reseveratrol huleta faida za kisaikolojia huku kilevi chenyewe kikiwa na faida pia kwenye mfumo wa mzungukok wa damu.
Kiso (lugha)
Kiso ni jina la lugha mbili tofauti, yaani:
Athol Fugard
Athol Fugard (amezaliwa 11 Juni 1932) ni mwandishi wa Afrika Kusini. Hasa ameandika tamthiliya. Baadhi ya tamthiliya zake zimetumiwa kwa kubuni filamu. Naye pia aliigiza katika filamu mbalimbali, k.m. katika Gandhi Fugard aliigiza Jenerali Jan Smuts.
Corp Sayvee
Savior Kwaku Adzika (amezaliwa 25 Aprili 1984), maarufu kama Corp Sayvee, ni msanii muziki wa hiplife kutoka Ghana huko Takoradi. Anajulikana sana kwa wimbo wake "Fantefo Na Brofoa".
Lwanjiro
Lwanjiro  ni jina la kata ya Wilaya ya Mbeya Vijijini katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,323 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 53219.
Saint-Raphaël, Var
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Saint-Raphaël, Var
Saint-Raphaël ni mji wa Ufaransa.
Saint-Étienne
Saint-Étienne ni mji wa Ufaransa.
GW
GW au gw ni kifupi cha:
Antili za Kiholanzi
thumbnail|left|280px|[[Ramani ya visiwa vya Antili za Kiholanzi.]] Antili za Kiholanzi ni visiwa kadhaa katika Bahari ya Karibi kati ya Puerto Rico na pwani ya Venezuela (Amerika Kusini) vinavyohesabiwa kati ya visiwa vya Antili Ndogo.
Visiwa vitano hukaliwa na watu, kuna vingi vingine vidogo. Vyote vilikuwa makoloni ya Uholanzi ila sasa vimekuwa sehemu za Ufalme wa Nchi za Chini katika hali mbalimbali za kisheria.
Hali ya sasa
Visiwa vikubwa kiasi vya Aruba, Curaçao na Sint Maarten vimepata hali kama nchi ndani ya Ufalme wa Nchi za Chini; kila nchi ina bunge na serikali yake. Siasa ya nje na mambo ya jeshi ni ya pamoja zikiendeshwa na serikali ya Den Haag. Mahakama Kuu ya Den Haag itakuwa mahakama ya pamoja kwa ajili ya Uholanzi, Aruba, Curacao na Sint Maarten.
Visiwa vingine vitatu vinahesabiwa kama miji ya Uholanzi. Wakazi wanapiga kura kuchagua bunge la Uholanzi na bunge la Ulaya.
Hifadhi ya Taifa ya Liwonde
Hifadhi ya Taifa ya Liwonde, pia inajulikana kama "Hifadhi ya Wanyamapori ya Liwonde", ni mbuga ya taifa iliyopo kusini mwa Malawi, karibu na mpaka wa Msumbiji.
Hifadhi hiyo ilianzishwa mwaka 1973, na imekuwa ikisimamiwa na shirika lisilo la faida la uhifadhi wa African Parks tangu Agosti 2015.
African Parks ilijenga uzio wa umeme kuzunguka eneo la hifadhi hiyo ili kusaidia kupunguza migogoro kati ya binadamu na wanyamapori.
Maelezo na jiografia
Hifadhi ya Ktaifa ya Liwonde iko katika Mkoa wa Kusini,Malawi, kusini mwa Ziwa Malawi, karibu na mpaka wa Msumbiji. Kwa sehemu kubwa iko ndani ya Wilaya ya Machinga, lakini pia iko katika Wilaya ya Mangochi. Wilaya ya Balaka na iko kando ya mpaka wake wa magharibi.
Hifadhi hiyo ina ukubwa wa kilomita za mraba 548 ya misitu na savanna kavu. A km 30 sehemu ya Mto Shire hupitia mbuga hiyo ikijumuisha sehemu ya mwambao wa Ziwa Malombe, km 20 kusini mwa Ziwa Malawi.
Hifadhi hiyo iliongezwa mwaka 1977 kwenye ukingo wa kaskazini wa hifadhi ambayo inaiunganisha na Hifadhi ya Msitu wa Mangochi.
Hifadhi ya Taifa ya Liwonde, na Hifadhi ya Misitu ya Mangochi zinapakana na hifadhi hiyo, inasimamiwa na Hifadhi za Afrika kwa kushirikiana na jamii za wenyeji zinazowakilishwa na Jumuiya ya Uhifadhi wa Hifadhi ya Taifa ya Liwonde (USACOL) na Kamati za Maliasili za Vijiji 31 zinazozunguka Liwonde. Liwonde ina kilomita 129 za mzunguko, ambao haukuwa na uzio hadi shirika lisilo la faida la African Parks lilithibitisha mipango ya kujenga mpaka wenye uzio kamili mwaka 2015, ambao umekamilika tangu wakati huo.
Historia
right|thumb| Mtazamo wa [[Shire (mto)|Mto Shire, ambao unajumuisha mpaka wa magharibi wa mbuga hiyo, mnamo 2008]] Liwonde ilianzishwa mwaka 1973. Hifadhi hiyo ilipotangazwa kwenye gazeti la serikali, wakazi wengi walilazimika kuhamia jamii za mpakani nje ya hifadhi hiyo, jambo ambalo limesababisha vijiji vya pembezoni mwa hifadhi hiyo kuwa na msongamano mkubwa wa watu ikilinganishwa na maeneo mengine ya nchi. Kabla ya mbuga hiyo kuundwa, ardhi ilitumika kwa kilimo, kwa kiasi kikubwa kujikimu. Pamba, mahindi, tumbaku, na mpunga vilikuwa mazao makuu na uvuvi ulikuwa tasnia nyingine muhimu.
African Parks ilichukua usimamizi wa Liwonde mnamo Agosti 2015, baada ya kuorodheshwa na Idara ya Mbuga za taifa na Wanyamapori ya Malawi (DNPW). Kujenga upya uzio wa hifadhi hiyo ilikuwa ni kipaumbele cha kwanza kwa shirika hilo, ili kupunguza migogoro ya binadamu na wanyamapori kwa kuwaweka wanyama ndani ya mipaka ya Liwonde na kupunguza ujangili. Uzio huu hufuatiliwa 24/7 ili kuhakikisha wanyama wanakaa ndani na wawindaji haramu wanakaa nje Uzio wa mbuga hiyo uligharimu dola za Marekani milioni 1.6 na ilichukua takribani miezi 18 kukamilika.
Wanyama
Liwonde ina idadi ya takribani mamalia wakubwa 17,800, na zaidi ya spishi 380 za ndege. Mamalia wakubwa ni pamoja na nyati wa afrika, swala (pamoja na Common eland, swala walio hatarini kutoweka ), nyani, faru mweusi, bushbuck, tembo, kiboko, impala, kudu, nyani, na nguruwe. Hifadhi hii ni makazi kwa spishi zingine nyingi za wanyama, na vile vile <a href="./Mamba" rel="mw:WikiLink" data-linkid="undefined" data-cx="{&quot;userAdded&quot;:true,&quot;adapted&quot;:true}">mamba</a>.
1580
Makala hii inahusu mwaka 1580 BK (Baada ya Kristo).
Waliozaliwa
bila tarehe
Luwalaje
Luwalaje  (pia: Lualaje ) ni kata ya Wilaya ya Chunya katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania.
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,305 walioishi humo.
Msimbo wa posta ni 53819.
425
Makala hii inahusu mwaka 425 (Baada ya Kristo).
Mto Nabualkankorua
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kimbo (lugha)
Kimbo ni jina la lugha mbili tofauti, yaani:
Patricia Hill Burnett
Patricia Hill Burnett (Septemba 5, 1920 - 29 Desemba 2014), alizaliwa huko Patricia Hill, alikuwa msanii wa picha wa nchini Marekani na mwanaharakati wa haki za wanawake.
Maisha ya awali na elimu
Patricia Burnett alizaliwa mwaka 1920 huko Brooklyn, New York Wazazi wake walitengana alipokuwa mdogo, na yeye na mama yake wakahamia Toledo, Ohio. Baadaye, mama yake aliolewa na daktari ambaye alifanya kazi katika hospitali ya Henry Ford Hospital, na familia ikahamia Detroit, Michigan.
Mkoa wa Moyen-Cavally
Mkoa wa Moyen-Cavally (kwa Kifaransa: Région du Moyen-Cavally) ni moja kati ya mikoa 19 ya huko nchini Cote d'Ivoire, kabla ya 2011. Iko katika magharibi ya nchi. Mwaka 1998 idadi ya wakazi ilikuwa watu 508.728.
Kuna tarafa nne ambazo ni
Makao makuu yako Guiglo.
Maendeleo (Mbeya Vijijini)
Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia hapa Maendeleo (maana)
Maendeleo  ni jina la kata ya Wilaya ya Mbeya Vijijini katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,223 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 53217.
Şarkışla
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Sivas kwenye kanda ya Anatolia ya Kati huko nchini Uturuki.
Klabu
Klabu inaweza kutaja:
Mchezo
Klabu (michezo) ni timu, kikosi, jamii ya kimichezo ambayo inashiriki katika mashindano ya michezo
1579
Makala hii inahusu mwaka 1579 BK (Baada ya Kristo).
Waliozaliwa
bila tarehe
Iris Burnham
Iris B. Burnham ni mwalimu wa nchini Marekani. Burnham alileta shule ya kukodisha huko El Paso, Texas. Kwa kuongeza, alianzisha shirika la National Organization for Women (NOW) na alikuwa mwanzilishi mwenza wa Domestic violence shelter kwa ajili ya wanawake huko El Paso.
Wasifu
Burnham alienda El Paso mapema miaka ya 1970. Mnamo mwaka 1977, alikua mhadhiri katika idara ya kiingereza ya Chuo Kikuu cha Texas huko El Paso (UTEP).
Huang Xianfan
thumbnail|right|200px|Huang Xianfan
Wasifu
Amezaliwa 13 Novemba 1899 katika kijiji cha Fusui. Baba yake alikuwa ni mkulima cha fusui. Alipokuwa na umri wa miaka 3 alifiwa na mama, Mtoto Huang alionyesha mapema uwezo wake mkubwa katika masomo, hasa ya maandishi na historia. 1913 – 1916 akasoma Shule ya Msingi, halafu 1917 – 1921 huko Shule ya Sekondari Funan, halafu 1922 – 1925 Shule Guangxi ya Walimu. Kuanzia mwaka 1926 akasoma MA ya historia na uwalimu katika Chuo kikuu cha Beijing ya walimu, ambako alisoma kwa miaka tisa na akimaliza digrii yake mwaka 1935. Mwaka 1935 alipata skolashipu ya kwenda kusoma kwenye Chuo Kikuu cha Tokyo huko Japani akasoma mashariki historia na Kijapani historia,ambako alisoma kwa miaka miwili na mwaka 1937 alirejea nchini china baada ya kumaliza masomo yake.Tangu mwaka wa 1937 alifundisha masomo ya historia na ya jamii katika Chuo kikuu cha Guangxi, akapata uprofesa wa chuo kilekile mwaka wa 1943. Wakati mwaka 1953 -1982,alikuwa uprofesa wa historia Chuo Guangxi ya Walimu. Aliaga dunia 18 Januari 1982 akazikwa kwenye makaburi ya serikali Guangxi Cemetery.
Ashikaga, Tochigi
thumb|right|260px|Mahali pa Ashikaga katika [[mkoa wa Tochigi]]
Ashikaga (足利市, Ashikaga-shi) ni mji wa Japani katika mkoa wa Tochigi. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 160,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 93 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 177.82 km².
Hefei
thumbnail|right|200px|Mji wa Hefei
Hefei (kwa Kichina: 合肥) ni mji wa China. Ndio mji mkuu katika jimbo la Anhui.
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2005, kuna wakazi wapatao milioni 4.6 wanaoishi katika mji huu.
Nasaba ya Tudor
Nasaba ya Tudor ilikuwa ukoo wa kifalme iliyotawala Uingereza kwa muda wa miaka 118, kuanzia 1485 hadi 1603.
Bunge likamkubali Henry kama mfalme wa kweli. Nasaba] ilikwisha wakati [[malkia Elizabeth I wa Uingereza alipofariki dunia bila mrithi. Hivyo mtoto wa binamu yake alipokea taji akaanzisha nasaba ya Stuart.
Kumbukumbu la Sheria
Kumbukumbu la Sheria (pia: Kumbukumbu la Torati) ni kitabu cha tano katika Tanakh (yaani Biblia ya Kiebrania) na cha Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo.
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Majina
Maelezo yaliyomo ni kama marudio ya sheria iliyotolewa katika Mlima Sinai, kwa hiyo kitabu kimeitwa Kumbukumbu la Torati. Jina hilo linatokana na maneno ya Kigiriki 'deuteros' (maana yake 'ya pili'), na 'nomos' (maana yake 'sheria') yaliyounganika na kuwa Δευτερονόμιον, Deuteronomion. Ndivyo kilivyoitwa na waliotafsiri Biblia ya Kiebrania mara ya kwanza katika lugha ya Kiyunani, miaka 200 hivi K.K. (tafsiri yao inaitwa Septuaginta).
Kwa kweli kitabu hiki kinapitia upya matukio ya wokovu ya wakati wa Musa kikifaidika na ujumbe wa manabii, hasa Hosea. Kwa msingi huo, kitabu hiki kinasisitiza sana uaminifu kwa sheria za Agano la Kale na pia tuzo na adhabu zitakazotolewa kufuatana na matendo ya Waisraeli, lakini pia upendo wa Mungu unaodai kurudishiwa.
Vitabu hivyo vitano pamoja kwa jina la Kigiriki vinaitwa Pentateuko.
Yaliyomo
Kitabu cha Kumbukumbu la Sheria kina sura thelathini na nne, ambazo karibu zote zinasimulia hotuba za Mose kwa Waisraeli. Mahali ni tambarare ya Moabu na wakati ni mwezi wa 11 katika mwaka wa mwisho wa matembezi ya Wanaisraeli.
Musa alifikia mpakani mwa nchi takatifu asikubaliwe kuiingia kama adhabu ya makosa yake, ila alionyeshwa yote kutoka mlimani (Kumb 32:48-52) halafu akafariki (Kumb 34). Kazi aliyopangiwa iliishia huko, mwingine akampokea na kuendeleza ukombozi wa Kimungu. Binadamu wote ni vyombo tu vinavyotumika kwa muda fulani, halafu vinaweza kuachwa. Kumbe Mungu ndiye mtendaji mwenyewe ambaye hasinzii wala halali, bali anazidi kuwashughulikia watu wake. Kwa imani hiyo mtu anatakiwa kuwa daima tayari kuwaachia wengine nafasi yake.
Katika maneno yake yote ya kukumbukwa ni hasa yale ya 6:4-9 ambayo Mwisraeli yeyote anayakariri kila siku katika sala na kuyashika pengine neno kwa neno.
Maneno mengine muhimu sana yapo 26:5-10: ni kama kanuni ya imani ambayo Mwisraeli alikuwa anaiungama mbele ya Mungu wakati wa kumtolea malimbuko ya ardhi. Hivyo alikuwa akikiri amepewa yote na Bwana, halafu akaweza kuyafurahia mavuno.
Mazingira
Baada ya kupokea sheria katika Mlima Sinai, Waisraeli walikuwa jangwani kwa muda wa karibu miaka 40, wakitangatanga kati ya Sinai na Kanaani.
Katika muda huo watu wote waliokuwa na umri wa miaka 20 na zaidi wakati wa kuondoka Mlima Sinai walikufa, na kizazi kipya kilikuwa kimepata umri wa kutosha.
Kwa hiyo Musa alirudia kueleza sheria kwa watu wa kizazi hicho, kabla hawajavuka Yordani na kuingia Kanaani.
Maelezo hayo yalitolewa katika majuma mawili ya mwisho wa maisha ya Musa, Waisraeli walipokaa katika nchi tambarare ya Moabu, wakifanya maandalizi ya mwisho ya kuingia Kanaani (Hes 22:1; 35:1; Kum 1:1-5).
Kurekebisha sheria na kuthibitisha agano
Kitabu cha Kumbukumbu si marudio tu ya maagizo na amri zilizotolewa hapo awali, bali kina maelezo mengi ya ziada. Kinataja upya amri za sheria, lakini kinatia mkazo zaidi katika maneno mengine.
Sheria zilizoandikwa katika vitabu vya Kutoka, Walawi na Hesabu zilitoa amri kama madai ya moja kwa moja tu, lakini kitabu cha Kumbukumbu, kwa sababu hakikutaka kutoa mafundisho juu ya vitabu vile tu, kinaongeza kueleza kwamba uhusiano wa Waisraeli na Mungu wao lazima uwe zaidi kuliko sheria na madai ya haki tu. Uwe uhusiano wa kiroho wenye upendo na baraka.
Hali ya kitabu hiki ni ya mfano wa mhubiri kuliko wa mtoaji wa sheria, na wasomaji wake au wasikilizaji wake ni watu kwa jumla, kuliko makuhani na waamuzi tu (Kum 8:5-6; 10:12-13).
Agano ni msingi wa kitabu, lakini uhusiano baina ya Mungu na watu wake katika agano hilo ulitakiwa uwe wa upendo. Upendo mkuu wa Mungu kwa watu wake usababishe upendo wa kumtii Yeye (Kum 5:6-7; 6:1-3).
Kwa neema yake Mungu alichagua Israeli kuwa taifa lake akawaahidi kuwapa nchi ya Kanaani iwe nchi yao hasa (Kum 7:6-7; 8:1; 9:4-5).
Kama watu walitaka kufurahia baraka za agano hilo katika ushirika wa upendo na Mungu, walipaswa kujua sheria yake na kuitimiza. Kizazi kilichotangulia kiliapa kuwa na uaminifu katika agano kwa Mungu huko Sinai (Kut 24:7-8), lakini walikosa vibaya sana. Wakati huo kizazi kipya kilipokuwa tayari kuingia Kanaani, agano lilithibitishwa. Musa alirudia maneno yote ya sheria, na watu waliahidi upya kuitii (Kum 26:17-18).
Hati za agano hapo kale
Kwa kawaida hati ya agano ilianza kwa utangulizi wa historia ambapo mkuu alijieleza akiorodhesha mambo yote aliyowafanyia watu wake. Kisha ikafuata orodha ya masharti ya maagano yaliyowekwa juu ya watu. Kwanza, watu walionywa kuwa waaminifu na watiifu kwa mkuu wao, na baadaye walionywa wasianzishe fitina yo yote kwa kufanya mapatano na mfalme mwingine. Baada ya masharti yale ya msingi, amri na sheria zake zilielezwa kinaganaga zilizohusika na matakwa ya sehemu ile.
Kwa kawaida katika hati hizo mashahidi walitajwa. Pia zilieleza faida ambazo zitatokana na utiifu wa watu na adhabu ambazo zitatokana na uasi. Kisha hati ilifungiwa na kutunzwa kwa usalama katika patakatifu pa watu waliohusika, ili iweze kusomwa wakati wowote, na hapo iweze kupata nyongeza zake kama zikitakiwa.
Mara nyingine hati ilimalizika kwa kujumlishwa muhtasari wa maagizo na masharti maalumu, au kwa ahadi kwamba maagano hayo yaendelee kwa muda wote ambao watu wataendelea kuwa waaminifu na watiifu kwa masharti yake.
Kuhusu agano baina ya Mungu na Israeli alama nyingi za namna hiyo zinaonekana katika maandiko ya sheria zilizoandikwa katika vitabu vya Kutoka, Kumbukumbu la Torati na katika kitabu cha Yoshua. Kitabu cha Kumbukumbu la Torati kimeandikwa kwa mtindo ulioelezwa hapo juu.
Licha ya mpangilio wa kitabu kwa jumla kufanana na hati za maagano kama zilivyoandikwa katika nchi zile wakati ule, hata mambo mengi yanayoshughulikiwa katika maagano hayo yanaonekana sehemu mbalimbali katika kitabu hicho.
Muhtasari
1:1-4:43	Utangulizi wa historia
4:44-11:32	Maagizo ya msingi kuhusu agano
12:1-26:19	Amri zote zatajwa kinaganaga
27:1-30:20	Masharti ya agano
31:1-34:12	Siku za mwisho za Musa
Vitabu vinavyofuata Kumbukumbu la Sheria
Vitabu vinavyofuata katika Biblia ya Kiebrania (Yoshua, Waamuzi, Samweli na Wafalme) vinataka kuthibitisha kwamba kweli ikawa kama hiki kinavyosema: Waisraeli walipofuata agano (wakati wa Yoshua) waliteka nchi ya ahadi na kuifurahia, lakini walipozidi kuasi (wakati wa Waamuzi, Samweli na Wafalme) walikuja kunyang’anywa nchi ile yote, kwanza sehemu nzuri zaidi (kaskazini), halafu ile hafifu zaidi (kusini). Hapo Waisraeli wote wakajikuta tena utumwani katika nchi ya kigeni kama kabla ya Musa, wakikosa hata sanduku la agano, lililopotea wakati wa maangamizi ya Yerusalemu na hekalu lake, baada ya wao kufikia hatua ya kula watoto wao kutokana na njaa.
Vitabu hivyo vilikamilishwa wakati wa kukaa uhamishoni Babeli, vikiwa jibu la swali kuu lililowakwaza huko: je, Mungu wetu ameshindwa? Waandishi walichagua matukio mbalimbali ya historia baada ya Yoshua ili kuthibitisha kuwa aliyeshindwa ni Israeli, si Mungu. Historia hiyo inaonyesha mfululizo wa maasi hata baada ya Mungu kutuma waamuzi na manabii wake ili kuwaonya Waisraeli na kuwaelekeza upya.
Lengo la waandishi halikuwa kutunza kumbukumbu za mambo yote kwa usahihi na ukamilifu, bali kuelekeza njia ya kupata wokovu hata baada ya Israeli kuonekana imekoma moja kwa moja. Kama vile Biblia nzima, vitabu hivyo vinalenga wokovu wetu, vikihakikisha kuwa Mungu anaweza kuleta mwanzo mpya hata hali ikiwa mbaya namna gani. Ndiyo sababu habari ya mwisho kabisa ni ya kuleta tumaini: kwamba mfalme Yekonia alitolewa gerezani (alipokaa miaka 37) na kufanywa mgeni wa kudumu mezani pa mfalme wa Babeli.
Antili Kubwa
thumb|right|350px|Visiwa vya Antili Kubwa katika [[Bahari ya Karibi (Amerika ya Kati)]] Antili Kubwa ni visiwa katika Bahari ya Karibi. Pamoja na Antili Ndogo, Visiwa vya Turks na Caicos na Bahamas vinaunda visiwa vya Karibi.
Kilawa-Magharibi
Kilawa-Magharibi ni lugha ya Kiaustro-Asiatiki nchini Uthai inayozungumzwa na Walawa. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kilawa-Magharibi imehesabiwa kuwa watu 8000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kilawa-Magharibi iko katika kundi la Kipalaungiki.
Mto Nabwalakacom
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Zachary Onyonka
Zachary Onyonka (1938 - 2002) alikuwa mwanasiasa wa Kenya. Alikuwa mbunge, akiwakilisha Eneo bunge la Kitutu Masaba.
Ubunge
Alichaguliwa mara ya kwanza kama mbunge wa Kitutu West wakati jimbo hili lilipoanzishwa mnamo 1969. Abakia kuwa mbunge wa Jimbo hili la uchaguzi hadi 1988 wakati jimbo hilo liligawanywa na kuzaa jimbo jipya la Kitutu Chache. Onyonka alikuwa mbunge wa jimbo hili jipya hadi kifo chake mnamo 2002.
Uwaziri
Onyonka alihudumu kama Waziri wa Mambo ya Nje kati ya 1987 - 1988.
GX
GX au gx ni kifupi cha:
Mafyeko
Mafyeko  ni jina la kata ya Wilaya ya Chunya katika Mkoa wa Mbeya, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,409 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 53823.
GZ
GZ au gz ni kifupi cha:
1578
Makala hii inahusu mwaka 1578 BK (Baada ya Kristo).
Waliozaliwa
bila tarehe
Robert Kennedy
Robert Francis Kennedy (20 Novemba 1925 - 6 Juni 1968) alikuwa mwanasiasa wa Marekani na mwanasheria ambaye alihudumu kama seneta wa Marekani kutoka New York tangu Januari 1965 mpaka kufa kwake.
Alikuwa Mwanasheria wa Marekani wa 64 Mkuu kutoka Januari 1961 hadi Septemba 1964, akihudumia chini ya kaka yake Rais John F. Kennedy na mrithi wake, Lyndon B. Johnson.
Kennedy alikuwa mwanachama wa Chama cha Kidemokrasia na kuonekana kama ishara ya uhuru wa kisasa wa Amerika.
Masoko (Mbeya Vijijini)
Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia hapa Masoko