cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Yorkshire na Humber
thumb| Sheffield, Yorkshire na Humber Yorkshire na Humber (Kiing.: Yorkshire and the Humber) ni moja ya mikoa 9 ya kujitawala ya Uingereza. Idadi ya wakazi wake ni takriban 5,142,400. Mji wake mkuu ni Leeds / Sheffield.
1475
Makala hii inahusu mwaka 1475 BK (Baada ya Kristo).
Patrick Francis Imanjama
Patrick Francis Imanjama amezaliwa 12 Juni 1959 huko visiwani Zanzibar Tanzania. Baba yake alikuwa ni askari polisi visiwani Zanzibar. Patrick Francis Imanjama ni msanii mchoraji wa picha za Etching, Picha za rangi za maji na picha za vitabuni. Patrick amefanikiwa kutengeneza kazi nyingi na kufanya maonyesho mengi ndani na nje ya nchi.
Maisha yake ya awali
Patrick Francis Imanjama amezaliwa 12 Juni 1959 huko visiwani Zanzibar. Wakati huo baba yake alikuwa askari polisi visiwani Zanzibar. Baada ya Patrick Francis kumaliza shule ya msingi alivutiwa sana na kazi ya sanaa ya painting. Mwaka 1975 alijiunga na kozi ya painting kwenye taasisi ya Kijerumani iitwayo Goethe jiji Dar es salaam Tanzania. Mwaka 1982 alijiunga na taasisi ya “The Dar Es Salaam Art & Craft Centre”. ambapo Mwalimu wake Christine Stormberg Steinberg alimfundisha Patrick Francis mbinu za kuchora picha za etching.
GV
GV au gv ni kifupi cha:
Sange
Sange  ni jina la kata ya Wilaya ya Ileje katika Mkoa wa Songwe, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 4,757 walioishi humo. Msimbo wa posta ni 53412.
Zana
Zana ni kifaa chochote ambacho hutumiwa na binadamu ili kuweza kumrahisishia kazi zake za kila siku na kuleta ufanisi katika matokeo ya kazi anayoifanya pamoja na kuhifadhi muda.
Mifano ya zana ni jembe la mkono, toroli, mashine ya kufyatua tofali, kisu, panga na nyingine nyingi ambazo hurahisisha kazi. Zana zina faida mbalimbali ambazo ni:
Kwa ujumla zana ni chombo muhimu sana katika maisha ya kila siku ya binadamu ili kuleta maendeleo katika jamii.
Kitchumbuli
Kitchumbuli ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Watchumbuli. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitchumbuli imehesabiwa kuwa watu 2500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitchumbuli iko katika kundi la Kikwa.
Angel Nyigu
Angel Nyigu ni msanii wa dansi wa Tanzania aliyefanya kazi na Diamond Platnumz hasa Afro dance, Hip hop na Dancehall.
358
Makala hii inahusu mwaka 358 (Baada ya Kristo).
Kitemi
Kitemi (pia huitwa Kisonjo) ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Watemi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kitemi imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitemi iko katika kundi la E40.
Marejeo
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
GY
GY au gy ni kifupi cha:
Ziwa Kamnarok
Ziwa Kamnarok lilikuwa kati ya maziwa ya Kenya (kaunti ya Baringo) hadi mwaka 2015 lilipokauka. Kabla ya hapo lilikuwa linaenea katika km² 1.
Kitabu cha Malaki
Kitabu cha Malaki ni cha mwisho kati ya vitabu 12 vya Manabii wadogo ambavyo, pamoja na vingine vingi, vinaunda Tanakh, yaani Biblia ya Kiebrania. Hivyo ni pia sehemu ya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo, na kwa kuwa humo vitabu vya manabii vinapangwa baada ya vitabu vya hekima, kitabu cha Malaki ni cha mwisho kabla ya vitabu vya Agano Jipya.
1474
Makala hii inahusu mwaka 1474 BK (Baada ya Kristo).
Kitabu cha Malaki
Kama vitabu vingine vyote vya Biblia, hiki pia kinatakiwa kisomwe katika mfululizo wa historia ya wokovu ili kukielewa kadiri ya maendeleo ya ufunuo wa Mungu kwa binadamu.
Ziwa Kamnarok
Tazama pia
• Orodha ya maziwa ya Kenya
Kitabu cha Malaki
Mwandishi na jina
Kwa kuwa jina la nabii aliye asili ya kitabu hiki halijulikani, limetumika lile la neno lake muhimu zaidi, "Malaki", lenye maana ya "Mjumbe wangu" (kwa Kiebrania מלאכי).
Muda
Yaliyomo yanawezesha kukisia kiliandikwa lini, yaani baada ya Hekalu la Yerusalemu kuwekwa wakfu (515 K.K.), na kabla ya katazo la ndoa za mseto kati ya Wayahudi na mataifa mengine lililotolewa na Nehemia (445 K.K.); sanasana ni karibu na mwaka huo.
Muhtasari
Kitabu kinaundwa na sehemu sita za namna ileile: Mungu (au nabii wake) anatoa kauli ambayo inajadiliwa na waamini na makuhani wao, halafu inafafanuliwa katika hotuba inayochanganya vitisho na ahadi za wokovu.
Mada kuu ni mbili: makosa ya makuhani na waamini wengine katika ibada, halafu makwazo yanayosababishwa na ndoa za mseto.
Nabii anatabiri siku ya YHWH atakayetakasa makuhani, ataangamiza waovu na kuwapa ushindi waadilifu.
Mistari ya mwisho, ikitabiri ujio wa pili wa nabii Eliya, ilivutia sana tumaini la Wayahudi; ndiyo sababu ilijadiliwa sana kuhusiana na Yohane Mbatizaji na Yesu Kristo, kama inavyoonekana katika sehemu mbalimbali za Injili.
Çemişgezek
thumb|Çemişgezek thumb|Çemişgezek
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Tunceli kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
Mike Tyson
thumbnail|right|100px|Mike Tyson thumbnail|right|100px|Mike Tyson
Mto Lagura
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mike Tyson
Michael Gerard Tyson (amezaliwa 30 Juni 1966) ni mpiga ngumi wa uzito wa juu duniani unaotambuliwa na Shirikisho la Ngumi Duniani (WBC). Ni bondia wa kwanza kuwahi kutwaa taji hilo akiwa na umri mdogo. Mike alizaliwa katika mji wa Brooklyn New York. Alikuwa mtoto mtukutu akijihusisha na matukio ya uporaji mitaani. Alipelekwa katika shule ya kurekebisha tabia (Jela ya watoto) huko New York. Akiwa huko alionekana mwenye kipaji na mwalimu wa ngumi Mmarekani aitwaye Cus D'Amato ambaye matunda yake mengine ni mwanamasumbwi aitwaye Floyd Petterson na kutwaa taji la ngumi 1956.
George Lazenby
George Robert Lazenby (amezaliwa tar. 5 Septemba 1939) ni mwigizaji wa filamu wa Kiaustralia aliyejulikana zaidi kwa kuigiza mara moja kama James Bond mnamo mwaka wa 1969, alicheza katika filamu ya On Her Majesty's Secret Service.
Apoloni wa Sardi
Apoloni wa Sardi alikuwa Mkristo wa karne ya 4 aliyeuawa kwa kusulubiwa huko Ikonio (katika Uturuki wa leo) kwa sababu ya imani yake.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Klabu ya Kriketi Nakuru
thumb|klabu ya kriket Nakurue
Klabu ya Kriketi Nakuru ni klabu ya michezo iliyoko Nakuru nchini Kenya. Klabu hiyo pia ina timu ya kriketi inayocheza kwenye ligi ya kriketi Rift Valley cricket league, Klabu hiyo huandaa michezo mingi ya kriketi kwa kushirikiana na shirika la Rift Valley Cricket Association XI la nchini Uingereza.
William Jonathan Kusila
William Jonathan Kusila (amezaliwa tar. - ) ni mbunge wa jimbo la Bahi katika bunge la taifa nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.
Hozat
thumb|Hozat
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Tunceli kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
Kibuhid
Kibuhid ni lugha ya Kiaustronesia nchini Ufilipino inayozungumzwa na Wabuhid. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kibuhid imehesabiwa kuwa watu 8000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibuhid iko katika kundi la Kifilipino.
Wikimania
thumb||Alama ya Wikimania thumb||Nembo la Wikimedia Foundation Wikimania  wa kila mwaka wa kimataifa wa Wikimedia. Mkutano wa kwanza wa Wikimania, ulifanyika mwaka 2005 huko nchini Ujerumani. Mkutano huu uliafanyika kunako mwezi 4 Agosti, 2006 huko Cambridge, Massachussetts, Marekani. Wikimania ni mkutano wa kijamii na kisayansi ambao utajumuisha washiriki wa Miradi ya Wikimedia ili kubadilishana mawazo, kujenga mahusiano, na kutoa taarifa za tafiti na juhudi mbalimbali za miradi hiyo.
Mkutano huu hutoa nafasi pia kwa washiriki wa miradi ya Wikimedia kukutana na kubadilishana mawazo na umma kuhusu miradi ya zana huria za teknolojia, maarifa huria na miradi ya wiki duniani.
Mkutano wa Wikimania 2007 ulifanyika kwa mara ya tatu kuanzia tarehe 3-5 Agosti, katika mji wa Taipei, Taiwan. Mkutano wa kwanza wa Wikimania 2005ulifanyika nchini Ujerumanikuanzia tarehe 4-8 August. Mkutano wa pili waWikimania 2006 ulifanyika 4-6 Agosti huko Cambridge, Massachussetts, Marekani.
Wikimania ni mkutano wa kijamii na kisayansi ambao unajumuisha washiriki wa Miradi ya Wikimedia ili kubadilishana mawazo, kujenga mahusiano, na kutoa taarifa za utafiti na juhudi mbalimbali za miradi hiyo.
Overview
.
Wikimania 2005
Mkutano wa kwanza wa Wikimania ulifanyika katika mji wa Haus der Jugend at Frankfurt, Germany, kuanzia tarehe 4–8, 2005. Ambao ulivuta kiasi cha washiriki 380.
Juma la mkutano huo ulijumuisha pia siku nne za maandalizi ya awali "Hacking Days", August 1–4, ambapo kiasi cha waboreshaji 25 walijadiliana juu ya  Mediawiki na namna ya uendeshaji miradi ya Wikimedia. Siku za mkutano wenyewe zilibaki kama zivyokuwa "August 4–8", yaani Ijumaa na Jumapili kwa wiki hiyo yaani tarehe  5–7.August 2005, uwasilishaji wa mada uliendelea kwa siku zote tatu.
Waendeshaji wa mkutano walikuwa Jimmy Wales, Ross Mayfield, Ward Cunningham na  Richard Stallman (ambaye aliongelea masuala ya Hakimiliki na Jamii katika utandawazi wa Computer). Karibu majadiliano yote yaliendeshwa kwa lugha ya kiingereza na kidogokidog kwa lugha ya Kijerumani.
Wadhamini wa tukio hilo walikuwa Answers.com, SocialText, Sun Microsystems, DocCheck, na  Logos Group.
Wikimania 2006
Mkutano wa Wikimania kwa mwaka 2006 ulifanyika kuanzia tarehe 6 to 8, mwezi wa nane, katika ukumbi wa Harvard Law School's Berkman Center for Internet & Society in Cambridge, Massachusetts in the United States. It had about 400 –500 washiriki.
Wasemaji wa mkutano walikuwa ni Jimmy Wales, Lawrence Lessig, Brewster Kahle, Yochai Benkler, w:Mitch Kapor:Mitch Kapor, Ward Cunningham, na David Weinberger. Dan Gillmor held a citizen journalism unconference kila baada ya siku.
Hotuba zote za Wales' ziliandikwa na kuchapishwa na vyombo vingi vya habari vya Kimataifa Associated Press. Alidadavua kwa namana ambavyo Wikimedia imekuwa ikishirikisha tangu katika hali yake ya uchang na hadi kukomaa kwake, alielezea namna ambavyo mradi wa Wikipedia ulivyo sambazwa  katika matumizi ya Computer  w:One Laptop per Child:One Laptop per Child; pamoja na  Wikiversity na hata muundo wa  bodi ya ushauri ya Wikipedia uliendeshwa na kusimamiwa na ; pia ikiwemo  Wiki-WYG Wikia Inc. and Socialtext.
Kamati andazi tatu zaid ziliwasilsha tenda zao, Majiji ya London, Milan, Boston, na Toronto; ni Toronto na Boston peke yake ndizo zilifuzu kuingia mzunguko wa pili kwa kuzingatia vigezo vya waandaji wa Wikimania. Kwa jiji la Toronto wao wangefanyia katika ukumbi wa University of Toronto's Bahen Centre.
Wikimania 2007
Kama ulivyotangazwa kunako mwezi wa september 25, 2006, Wikimania 2007 was held in Taipei, Jamhuri ya watu wa China katika mkutano wa  Taiwan kuanzia tarehe 3 – 5, August 2007. Ilikuwa ni kwa mara ya kwanza kuendesha mafunzo kwa watoa huduma.
Timu tatu zingine ziliwasilisha tenda zao kuomba kuandaa katika miji ya London, Alexandria, and Turin. Tenda kwa ajili ya Hong Kong, Singapore, Istanbul, na Orlando ilishindwa kuweka mpangilio.
Mnamo tarehe 3, August  2007, Mwanahabari  Noam Cohen  waNew York Times aliandika na kueleza namna ambavyo mkutano huo uliweza kuhudhuriwa na washiriki wasiopungua  440 ukiwa na washiriki wengi kutoka katika nchi ya  Taiwan, ambao walitaka kujifunza  kuanzia siku za mwanzo ili kuwa  na weledi katika masuala mbalimbali ya uandishi wa encyclopedia. Warsha kwa njia ya matendo uilifanyika namna ya mashirikianao kwa njia ya amani, lakini pia katika kujua nay a ushiriki wa uchangiaji katika miradi yote ya kwa wale wenye weledi na wasio na weledi".
Wikimania 2008
Wikimania 2008 Ulifanyika mjini Alexandria, Misri (Egypt) kuanzia tarehe 17 to 19, July  2008. Ulihudhuriwa na washiriki 650 kutoka katika nchi 45 duniani. Alexandria was the location of the ancient Library of Alexandria katika ukumbi wa mikutano kulikuwa na maktaba ya kisasa kabisa ya, Bibliotheca Alexandrina. Mpaka kumwisho kulikuwa na miji mita, na miji mingine ya Atlanta na  Cape Town. Andiko kwa ajili ya mji wa Karlsruhe, London na Toronto pia iliwasilishwa na baadaye walijiondoa wenyewe kwenye kinyang’anyilo. Kulikuwa na mkukanganyiko, ilifikia hata watu kutaka kugomea kuhudhuria Wikimania 2008 kwa sababu ya  Egypt's ikituhumiwa kuendesha zoezi la kuhakiki na kuwaweka watu magerezani kwa sababu ya kuanzisha mitandapo wakati wa utawala wa Rais Husein Mubaraka wa nchi hiyo. era. Mohamed Ibrahim, mhitimu wa Alexandria University ambaye alifanya kazi kubwa ya kupeleka mkutano huo katika jiji la Alexandria, aliongea kupitia kituo cha redio cha BBC "akisema “ nafikiri tuna haki ya kuendelea na kuwa na uhuru wa kujieleza katika kiwango cha juu." moja ya lengo lake ilikuwa ni kukuza lugha ya kiarabu Arabic Wikipedia ambapo alikuwa mchangiaji mzuri tangu mwaka 2005. Waziri wa baraza la mawazi la misri ambaye alifungua mkutano kwa niaba ya rais Husein Mubaraka.
Wikimania 2009
Wikimania 2009 Mkutano ulifanyika Buenos Aires, Argentina, kuanzia tarehe 26–28,  August  2009. Ulihudhuriwa na washiriki 559. maamuzi ya mwisho yakuwa kati ya miji ya Buenos Aires na Toronto. Brisbane na Karlsruhe pia walipendekezwa lakini baadaye walijiondoa.
Wikimania 2011
Mkutano wa Wikimania 2011 Uilifanyika jijini Haifa, Israel, kuanzia tarehe  4–7, August. Ukumbi wa mikutano ulikuwa katika jumba la Haifa Auditorium Badala ya ukumbi wa Beit Hecht cultural center on Mount Carmel. Wasemaji katika mkutano walikuwa ni pamoja na Yochai Benkler, a fellow at the Berkman Center for Internet and Society katika Chuo Kikuu cha Harvard na Joseph M. Reagle Jr. wa MIT, mtunzi wa Good Faith Collaboration: The Culture of Wikipedia. Mkuu wa kamati ya sayansi na teknologia wa Knesset, Meir Sheetrit, pia alipata nafasi ya kuzungumza katika mkutano huo Yonah Yahav, ambaye ni Meya wa jiji la Haifa. Mmoja wapo wa wadhamini wa mkutano walikuwa ni Chuo Kikuu cha Haifa. zaidi ya masuala 125 yalijadiliwa katika makundi manne na mkutano uklihudhuriwa na washiriki 720 Wikimedians kutoka katika nchi 56 duniani, hii ilihusisha hata nchi ambazo hazina uhusiano wa kidipromasia na Israel. katika mahojiano na Haaretz, Mwanzilishi waWikipedia Jimmy Wales alieleza kwamba kulikuwa na mgomo ulioitishwa na dhidi ya  Israel, kama ilivyokuwa katika mkutano wa Misri 2008. Mgogoro baina ya wahariri kuhusiana na  mgogoro wa kisiasa wa  Israel-Palestinian conflict,jithada zilizokuwa zikifanywa na makundi mbalimbali ya waisraelkwa lengo la kuongeza namba ya wahariri wa Wikipedia, alisema daima  wahariri wa Wikipedia hawafungamani “alisisitiza” NPOV jambo hili halina mjadala.” Wikimedia Foundation Mkurugenzi mtendaji Sue Gardner aliueleza mkutano kuhusu mwanamume mmoja kutoka nchi za mashariki  namna ambavyo yeye hakukubaliana na Wikipedia ya leo. Katika sherehe ya kufunga mkutano tarehe 7 mwezi wa Augost bwn Jimmy wales alionyesha stampu ya kwanza ya mwaka ambayo ilitengenezwa maalum na shirika la posta la Israel kama heshima kwa Wikipedia ikitimiza miaka 10 tangu kuanziswa kwake mwaka 2001. Miongini mwa miradi ambayo ilijadiliwa ilikuwa ni pamoja na kushirikisha masuala ya utamaduni, Maktaba na maeneo ya makumbusho. After the conference, participants were offered a free tour of Haifa, Jerusalem, w:Nazareth:Nazareth or Akko. mwenyenykiti Shay Yakir, aliyekuwa anamaliza muda wake kwa shirika la wikimedia la Israel, alisema kwa waisrael kuandaa mkutano wa wikimania mwaka 2011 kwao ilikuwa kama kuandaa michezo ya Olimpic.
Wikimania 2012
Wikimania 2012 was held July 12–15 2012 at The George Washington University in Washington, DC. There were over 1400 attendees from 87 countries. In addition, the U.S. Department of State, in conjunction with Wikimania 2012, hosted a conference labeled Tech@State:Wiki.Gov which focused on "Collaborative knowledge and the use of wikis in the public sector".
Maudhui ya mkutano huo yalikuwa ni "mahitaji ya kuboresha vya zamani na "dowdy" interface pamoja na vifaa kazi vya tolwi kwa ajili ya wikimedia katika kuwahamasisha watumiaji wa tovuti za Wikimedia kuipenda na kuwa rafiki kwa watumiaji,wakiwemo pia wanawake. The Atlantic featured charts displayed at the conference which showed how the number of new administrators has dropped precipitously over the last few years.
Wikimania 2013
Wikimania 2013 itafanyika tarehe 7-11 July 2013 katika ukumbi wa Chuo kikuu cha Polytechnic, Hong Kong. Awali kulikuwa na michuano baina ya  London (UK), Bristol (UK), Naples (Italy) na Surakarta (Indonesia), ambapo Hong kong ilishinda.
Wikimania 2014
For Wikimania 2014, bidding officially opened in December 2012. Official bids have been given for London (United Kingdom) and Arusha (Tanzania), with London being chosen the winner in May, 2013.
Nabii Nahumu
thumb|Nabii Nahumu katika picha ya [[Waorthodoksi ya karne XVIII.]] Nabii Nahumu (kwa Kiebrania נחום, yaani "Aliyefarijiwa na Mungu") alikuwa nabii mjini Yerusalemu katika karne ya 7 KK, wakati wa mfalme Yosia, aliyetawala Yuda kati ya mwaka 640 KK na 609 KK. Mahubiri yake yanatunzwa katika Kitabu cha Nahumu ambacho ni kimojawapo kati ya vitabu 12 vya gombo la Manabii wadogo katika Tanakh (yaani Biblia ya Kiebrania) na kwa hiyo pia katika Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo.
Kinashangilia kwa ufasaha wa kishairi ujio wa maangamizi ya dola la Waashuru na ya makao yao makuu, Ninawi (612 KK): hivyo maadui wa taifa na wa Mungu hatimaye wataadhibiwa.
Kitarehe kinashika nafasi kati ya kile cha nabii Mika na kile cha Habakuki.
Tangu kale Nahumu anaheshimiwa kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 1 Desemba.
Kiwakilishi nafsi
Kiwakilishi nafsi (pia: Kiwakilishi cha nafsi) ni aina ya neno/maneno yanayosimama badala ya majina yanayotaja nafsi za watu. Viwakilishi vya nafsi hugawanyika katika makundi mawili, nayo ni:
HB
HB au hb ni kifupi cha:
Kiwakilishi nafsi
Viwakilishi vya nafsi huru
Haya ni maneno mazima yanayoweza kusimama peke yake bila kuambatanishwa katika neno au mzizi wa neno jingine.
Viwakilishi vya nafsi kiambata
Hizi ni mofimu tegemezi/vipande vya maneno vinavyoambikwa/vinavyoambatanishwa katika neno au mzizi wa neno jingine ili kudokeza nafsi inayohusika. Mfano: Nikija nitawapeleka, Tukisoma tutafaulu, Ukija utakiona cha moto, Mkija atawaona, Asiyekujua hakuthamini, Waliosafiri wamefika salama.
Parsek
350px|thumb|Paralaksi inasababisha nyota (njano) kuonekana mahali tofauti ikipimwa kutoka sehemu mbili tofauti za obiti ya Dunia
Umbali wa parsek 1 ni sawa na miakanuru 3.26 au karibu kilomita trilioni 31 au mita 3.0857×1016.
Ufafanuzi wa parsec ni umbali kati ya Jua na gimba la angani linaoonekana kwa pembe la paralaksi la sekunde moja ya tao (en:arcsecond).
Msingi wa kipimo hiki ni hali ya paralaksi inayosababisha ya kwamba nyota inaonekana mahali tofauti kama inaangaliwa kutoka sehemu moja kwenye obiti ya Dunia ikizunguka Jua au kutoka sehemu nyingine kinyume chake. Tofauti hii ilhali umbali wa Jua-Dunia unajulikana inaruhusu kupiga hesabu ya trigonometria na kugundua umbali wa nyota iliyopimwa.
Kwa kutaja umbali mkubwa sana kuna pia vizio vya kiloparsek (kpc), megaparsek (Mpc) na gigaparsek (Gpc).
Wanaastronomia hupendelea kutaja umbali kwa parsek kuliko miakanuru.
Parsek na Kiloparsek
Umbali kati ya nyota jirani hutajwa kwa Parsek. Kama umbali unazidi parsek 1,000 kizio cha Kiloparsek kinatumiwa, kwa mfano kutaja umbali kati ya sehemu tofauti ya galaksi moja au ndani ya kundi la galaksi.
Megaparsek na gigaparsek
Umbali wa milioni moja parsek huitwa Megaparsek (Mpc). Umbali kati ya galaksi au kati ya makundi ya galaksi hutajwa kwa megaparsek. Zaidi ya megaparsek 1,000 hutajwa kwa Gigaparsek (Gpc). Gigaparsek 1 inalingana na miakanuru bilioni 3.26
Mifano
Barbara Ko Suni
(alifariki Seoul, 29 Desemba 1839) ni mmojawapo katika kundi kubwa la Wakristo wa Kanisa Katoliki nchini Korea waliouawa kwa ajili ya imani yao katika miaka 1791–1888. Wanakadiriwa kuwa 8,000 - 10,000.
Yeye na wenzake 102 walitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa watakatifu tarehe 6 Mei 1984.
Sikukuu ya hao Wafiadini wa Korea huadhimishwa tarehe 20 Septemba.
Mazingira
Mwishoni mwa karne ya 18, Ukristo wa Kikatoliki ulianza kuenea taratibu nchini kwa juhudi za wananchi walei. Mwaka 1836 Korea, nchi ya Kikonfusyo ilipata wamisionari wa kwanza kutoka nje (wanashirika wa Paris Foreign Missions Society).
Chini ya nasaba ya Joseon, Ukristo ulifutwa, tena waamini walidhulumiwa na kuuawa. Waliobaki walipaswa kushika imani yao kwa siri.
Haut-Rhin
thumb| Idara ya Haut-Rhin, Colmar thumb|right|220px|Mahali pa Haut-Rhin katika [[Ufaransa]] Haut-Rhin ni département au department  la Alsace ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Colmar.
Kiwaama
Kiwaama ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wawaama. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiwaama imehesabiwa kuwa watu 50,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwaama iko katika kundi la Kigur.
1473
Makala hii inahusu mwaka 1473 BK (Baada ya Kristo).
Kinjiro Shimizu
Kinjiro Shimizu (清水 金二郎) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Shimizu alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 20 Mei 1925 dhidi ya Jamhuri ya China. Shimizu alicheza Japani katika mechi 1.
Kibutuanon
Kibutuanon ni lugha ya Kiaustronesia nchini Ufilipino inayozungumzwa na Wabutuanon. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kibutuanon imehesabiwa kuwa watu 34,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibutuanon iko katika kundi la Kifilipino.
357
Makala hii inahusu mwaka 357 (Baada ya Kristo).
Gironde
thumb| Idara ya Gironde, Bordeaux thumb|right|220px|Mahali pa Gironde katika [[Ufaransa]] Gironde ni département au department  la Aquitaine ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Bordeaux.
Usha Uthup
Usha Uthup (alizaliwa 7 Novemba 1947) ni mwimbaji wa pop wa India, filmi, jazz,  ambaye aliimba nyimbo mwishoni mwa miaka ya 1960, 1970 na 1980. "Darling", ambayo alirekodi na Rekha Bhardwaj kwa filamu ya 7 Khoon Maaf, alishinda Tuzo ya Filamu ya Mwimbaji Bora wa Kike mnamo 2012.
Maisha binafsi
Usha alizaliwa katika familia ya Kitamil huko Mumbai mwaka wa 1947. Baba yake alikuwa Vaidyanath Someshwar Sami.
Mami Varte
alt=Mami Varte ni mwimbaji kutoka Mizoram|thumb|Mami Varte ni mwimbaji kutoka Mizoram Lalrinkimi Varte (alizaliwa 19 Aprili 1988), anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii Mami Varte, ni mwimbaji wa Mizo mashuhuri zaidi Kaskazini-mashariki mwa India.
Mto Lakaka
unapatikana katika wilaya ya Lamwo, kaskazini mwa Uganda.
Mami Varte
Kazi ya muziki
Mami Varte alianza kuimba akiwa na umri wa miaka 12, katika programu mbalimbali kama vile kanisani na shuleni wakati wa utoto wake. Alitoa albamu yake ya kwanza Damlai Par mnamo 2007.
Mto Lakaka
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kiyonosuke Marutani
Kiyonosuke Marutani (丸谷 清之介) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Marutani alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 20 Mei 1925 dhidi ya Jamhuri ya China. Marutani alicheza Japani katika mechi 1.
Mto Lakidodoi
unapatikana katika wilaya ya Lamwo, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Haute-Corse
thumb|right|220px|Mahali pa Haute-Corse katika [[Ufaransa]] Haute-Corse ni département au department  la Korsika ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Bastia.
Kisumbwa
Kisumbwa ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wasumbwa. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kisumbwa imehesabiwa kuwa watu 191,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisumbwa iko katika kundi la F20.
Hali ya lugha ya Kisumbwa
Katika uainishaji wa lugha za Kibantu, Kisumbwa kiliwekwa kwenye kundi la F la lugha za Kibantu, na kupewa na F.23 na Guthrie (1948). Kinahusiana na Kinyamwezi, Kisukuma, Kinilamba, Kirimi na lugha nyingine za kundi F (Guthrie 1948; 1967-71, Nurse na Philippson 1980 na Masele 2001). Kwa mujibu wa ushahidi wa kimsamiati, Kisumbwa kinaelekea kuwa karibu zaidi kwa Kinyamwezi kuliko lugha nyingine katika kundi hilo (Nurse na Philippson 1980). Licha ya hilo, wasemaji wa Kisumbwa kwa kipindi kirefu wamekuwa na uhusiano na wasemaji wa Kisubi (Biharamulo), Kirongo na Kizinza (Biharamulo, Geita na Sengerema), Kiha (Biharamulo), licha ya uhusiano uliopo na wasemaji wa Kinyamwezi na Kisukuma.
Lugha yenyewe inasemwa katika wilaya za Bukombe na Kahama (Mkoa wa Shinyanga), Geita na Sengerema (Mkoa wa Mwanza), Biharamulo (Mkoa wa Kagera) na Urambo (Uyowa) – Mkoa wa Tabora. Kwa kuzingatia takwimu za hesabu ya watu iliyofanyika mwaka 2002, idadi ya wasemaji wa Kisumbwa wanaweza kukadiriwa kama ifuatavyo: Bukombe: 137,115; Kahama: 100,377; Geita: 79,490; Biharamulo: 4,306; Ilemela: 85; Kishapu: 110; Kwimba: 152; Misungwi: 103; Nzega: 358; Shinyanga (R): 2,260; Urambo: 36,755. Makadirio haya yanatupatia idadi ya wasemaji wa Kisumbwa kuwa ni 361,111.
Haya ni makadirio yanatokana na utafiti wa Mradi wa Lugha za Tanzania uliofanyika katika miaka 2004-6.
Makadirio haya kwa hakika hayajumuishi wasemaji wa Kisumbwa wanaokaa Jamhuri ya Kidemokrasi ya Kongo, wanaoitwa Wayeke, taz. Munongo and Grevisse (hakuna tarehe), wala sehemu nyingine ambazo hazikuzingatiwa na utafiti wa Mradi wa Lugha za Tanzania (LOT).
HC
HC au hc ni kifupi cha:
Historia ya Misri
right|thumbnail|200px|Hathor Historia ya Misri inahusu eneo la Afrika Kaskazini ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Misri.
Nchi hiyo ni kati ya vitovu vya ustaarabu wa binadamu, na kwa sababu hiyo inavutia watalii wengi.
Historia ya Misri inaweza kugawiwa katika vipindi vifuatavyo:
Kiyom
Kiyom ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Benin inayozungumzwa na Wayom. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiyom imehesabiwa kuwa watu 74,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyom iko katika kundi la Kigur.
Jozi (tunda)
thumb|Jozi iliyofunguliwa Jozi, koko au kokwa ni mbegu kavu za mimea kadhaa zinazoliwa kama chakula cha kibinadamu. Kibotania mbegu huitwa jozi kama tunda lina mbegu moja tu (mbili kwa nadra) ndani yake na ganda linalozunguka mbegu yenyewe linakauka kuwa ngumu kama ubao. Kwa lugha ya kila siku jozi inaweza kuwa pia mbegu ya tunda lenye nyama, k.m. lozi, au vitembwe, k.m. nazi (usumba).
Jozi na koko ni mbegu bila ganda lake, lakini kokwa kirasmi ni ganda la mbegu, ingawa watu wengi hutumia kokwa kwa maana ya mbegu pamoja na ganda lake.
Ganda la jozi kwa maana ya kibotania limeundwa kwa ukuta wa ovari. Ganda la jozi nyingine imeundwa kwa tabaka la ndani la ukuta huo (endokarpi).
Jozi ni chakula bora kwa sababu ina mafuta na protini ndani yake pamoja na vitamini na madini mbalimbali.
Barafuto ya Drygalski
300px|thumb|Barafuto kwenye Kilimanjaro mnamo mwaka 2004; Drygalski iko upande wa kushoto juu Barafuto ya Drygalski ni barafuto iliyoko kwenye Mlima Kilimanjaro nchini Tanzania, kwenye mteremko wa kaskazini-magharibi kutoka kileleni. Kama maeneo yote ya barafu yaliyobaki kwenye mlima huo imepungua sana.
Kituo cha barafu kiliwahi kuongezeka hadi mwinuko wa mita 4,800 (15,700 ft) na mahali pa chimbuko lake karibu na kilele cha Mlima Kilimanjaro na kujazwa na Uwanja wa Barafu ya Kaskazini. Wakati mmoja Barafuto kuu ya Penck ilizunguka na barafuto ya Drygalski upande wa kusini na hadi hivi sasa, Barafuto ya Credner ilifanya vivyo hivyo kwa upande wa kaskazini.
Barafuto ya Drygalski imepewa jina la mwanajiografia wa Ujerumani Erich von Drygalski.
Uwanja wa michezo wa Tolip
Uwanja wa michezo wa Tolip, kinajulikana kama Borg El Arab Stadium subfield, ni uwanja wa Chama cha mpira wa miguu kilichopo uko Borg El Arab, Alexandria nchini Misri. Na hutumiwa zaidi kama uwanja wa mazoezi wa timu iyo kabla ya mechi kwenye uwanja huo pia unatumiwa na Pharco FC  kuandaa mechi zao za nyumbani, pia timu ya taifa kuandaa mechi zao za kirafiki.
Ligi kuu ya misri] ilipoanza mwaka [[2017–2018,timu ya El Raja SC,kutoka Mersa Matruh, iliutumia uwanja huu kama uwanja wake wa nyumbani kwa sababu hakukua na uwanja unaofaa kucheza mechi za ligi kuu uko Mersa Matruh.
Bata
Mabata ni ndege wa maji wa familia ya Anatidae wenye madomo mafupi na mapana na miguu yenye ngozi kati ya vidole. Manyoya yao huwa na uwezo bora wa kufukuza maji kwa msaada wa mafuta maalumu. Mabata ndiyo moja ya familia za ndege ambazo spishi zao zina uume, kwa sababu mabata wanapandana majini tu.
Mabata huchanganywa pengine na aina kadhaa za ndege wa maji wasiohusiana wenye maumbo yanayofanana, kama wazamaji, vibisi, kukuziwa na shaunge.
Mofolojia
Mwili wote wa mabata kwa ujumla ni mrefu na mpana, na mabata wengi kwa wastani wana shingo fupi lakini shingo la mabata bukini na mabata-maji ni ndefu. Umbo la mwili la mabata kwa kiasi fulani hutofautiana na hawa kwa kuwa kidogo wa duara kidogo. Miguu yenye magamba ni yenye nguvu na iliyokuwa vizuri, na kwa kawaida, na hurushwa nyuma kabisa ya mwili, hivyo zaidi hasa kwenye spishi za majini. Mbawa zake ni zenye nguvu na kwa ujumla ni ndogo na zilizochongoka, na kupaa kwa bata kunahitaji mapigo ya haraka bila ya kupumzika, hivyo kuhitaji misuli yenye nguvu sana. Hata hivyo spishi tatu za bata aina ya steamer hawawezi kuruka kabisa. Spishi nyingi za bata hushindwa kuruka vizuri kipindi cha kupukutisha manyoya ya zamani na kuotesha mapya; hutafuta mazingira salama yenye chakula kingi wakati huo. Hivyo basi kipindi hiki hufuata baada ya kipindi cha kuhama.
Ndege hawa wana rangi mbalimbali. Spishi kubwa hutafuta chakula aghalabu ardhini au kwa maji machache. Spishi ndogo nyingine hula mimea ya maji na huzamia kichwa chao tu, nyingine huzamia kabisa ili kukamata samaki, wanyamakombe au mimea ya maji, lakini spishi kadhaa hutafuta chakula ardhini. Hujenga matago yao ardhini, juu ya mwamba, ndani ya shimo la miti au ndani ya pango la sungura, mhanga, k.y.k.
Manyoya ya spishi kadhaa hupendwa sana kama kijazo cha mito, mifarishi, mafuko ya kulalia na makoti. Spishi nyingi za mabata hutumika kama chakula.
Wataalamu hawakubaliana kuhusu uainisho wa mabata ndani ya familia yao. Kuna ainisho mbalimbali na mmoja tu unaonyeshwa hapa:
Dendrocygninae: Mabata-miti
thumb|200px|Bata-miti uso-mweupe Mabata wenye miguu mirefu ambao wanafanana na mabata bukini. Jenasi moja itokeayo kila mahali pa kufaa nchini kwa tropiki:
Thalassorninae: Kotwe
Wana mnasaba na Dendrocygninae, lakini wanafanana na familia ndogo Oxyurinae. Jenasi moja kwa Afrika:
Anserinae: Mabata-maji na mabata bukini
thumb|250px|Bata-maji domo-fundo Spishi 27 za mabata wakubwa ndani ya jenasi 7 ambazo zinatokea kanda za halijoto wastani hasa kaskazini mwa ikweta lakini spishi chache kusini mwa ikweta (spishi kadhaa, kama bata-maji domo-fundo, zimewasilishwa kwa Afrika):
Stictonettinae: Bata madoadoa
thumb|250px|Bata madoadoa Jenasi moja kwa Australia ambayo ilikuwa imeainishwa zamani ndani ya Oxyurinae, lakini anatomia yake ionyesha mnasaba na Anserinae:
Plectropterinae: Bata bukini mabawa-kijani
Jenasi moja kwa Afrika ambayo ilikuwa imeainishwa zamani kama 'bata anayetua', lakini iko karibu zaidi na Tadorninae:
Tadorninae: Mabata-shimo
thumb|250px|Bata bukini wa Misri Jamii hii ya mabata makubwa wanaotokea mara nyingi nchini kavu ni kati ya Anserinae na Anatinae. Juzijuzi wataalamu wameainisha jenasi 10 na spishi 23 (moja imekwisha labda) ndani ya familia ndogo hii, nyingi zaidi kutoka kusini mwa ikweta:
Anatinae: Mabata wachovya na wazamaji na moa-nalo
thumb|200px|Bata bawa-kijani Jamii ya mabata wachovya ambao wanatokea sehemu zote duniani ilikuwa imeainishwa kwa jenasi mbili tu, lakini ina jenasi 8 sasa na spishi 55: thumb|250px|Bata domo-jembamba Jamii ya mabata wazamaji ambao wantokea sehemu zote duniani ina spishi 16 ndani ya jenasi 3. Marmaronetta ilikuwa imeainishwa zamani miongoni mwa mabata wachovya lakini inaainishwa hapa sasa. Jamii ya moa-nalo (jina kwa Kihawaii) ni ya pekee. Mabata hawa walitokea Hawaii lakini wamekwisha sasa. Walikuwa wakubwa sana na domo nene sana na walifanana na mabata bukini ambao hawakuweza kuruka angani. Walikuwa na mnasaba na jenasi Anas.
Merginae: Mabata-bahari
thumb|250px|Bata-domomeno kidari-chekundu Familia ndogo hii ina spishi 20 (moja au mbili zimekwisha). Spishi nyingi zaidi zinatokea kaskazini mwa ikweta, lakini kuna spishi mbili za Mergus kusini mwa ikweta.
Oxyurinae: Mabata mkia-ngumu
thumb|250px|Bata kichwa-cheupe Jamii ndogo ya mabata iliyo na spishi 8 ndani ya jenasi 4:
Kula
Utando wa Pecten mdomoni
Bata hula aina mbalimbali ya chakula kama vile kama vile nyasi, mimea ya majini, samaki, wadudu, amfibia wadogo, minyoo na moluski. Bata wanaoogelea na bata wa baharini wanakula wanyama chini kabisa ya kina cha maji. Ili kuweza kuzama kwa urahisi, bata wanaoogelea ni wazito kuliko bata aina ya dabbling, hivyo inakuwa vigumu kwa wao kuruka. Bata hawa wa dabbling hula kwenye uso wa maji au ardhini, au chini ya ardhi kwa kadiri ya uwezo atakaoweza kufikia bila ya kuzama kabisa.[4] Kuzunguka mdomo wa bata kuna umbo mithili ya kitana, iitwayo pecten. Hii huchuja majimaji kwa kuyapitisha kwenye pande za mdomo na kubakiza chakula chochote ndani. Pecten pia hutumika kupuna manyoya. Baadhi ya spishi kama vile smew, goosander na mergansers wanauwezo wa kumeza samaki wakubwa. Bata wengine wana midomo bapa mahsusi kwa kazi za kuzoa na kuvuta kama vile kuvuta magugumaji, kuvuta minyoo na moluski nje ya matope, kutafuta lava wa wadudu, na kazi kubwa.
Marejeo
1.	^ "Duckling". The American Heritage Dictionary of the English Language, Fourth Edition Copyright 2006 by Houghton Mifflin Company. Republished by dictionary.com, http://dictionary.reference.com/browse/duckling, Accessed 05-01-2008. 2.	^ "Duckling". Kernerman English Multilingual Dictionary (Beta Version), 2000-2006 K Dictionaries Ltd., Republished by dictionary.com, http://dictionary.reference.com/browse/duckling, Accessed 05-01-2008. 3.	^ Photo of a duck eating a frog 4.	^ Ogden, Evans. "Dabbling Ducks". CWE. http://www.sfu.ca/biology/wildberg/species/dabbducks.html. Retrieved 2006-11-02. 5.	^ Amos, Jonathan. "Sound science is quackers". BBC News. http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/3086890.stm. Retrieved 2006-11-02. 6.	^ "Mythbusters Episode 8". 12 Desemba 2003. http://mythbustersresults.com/episode8. 7.	^ "Mallard - Nature Notes". Ducks Unlimited Canada. http://www.ducks.ca/resource/general/naturenotes/mallard.html. Retrieved 2006-11-02.
Viungo vya Nje
•	Wild Ducks Info – Maelezo ya kina kuhusu bata wa mwituni. •	Duck videos kwenye Mkusanyiko wa Ndege kwenye Wavuti. •	list of books (sehemu bora ya kutazama) •	Ducks at a Distance, by Rob Hines at Project Gutenberg - Mwongozo wa kisasa wa kuwatambua bata maji wa Marekani.
Ystad
thumb|200px|Ystad thumb|200px| Ystad ni manispaa na pia mji nchini Uswidi katika mkoa wa Skåne. Kuna wakazi 17,286 (mwaka 2005).
Jiografia
Eneo lake ni 7.92 km².
Midlands Mashariki
Midlands Mashariki (Kiing.: East Midlands) ni moja ya mikoa 9 ya kujitawala ya Uingereza. Idadi ya wakazi wake ni takriban 4,172,180. Mji wake mkuu ni Nottingham.
1472
Makala hii inahusu mwaka 1472 BK (Baada ya Kristo).
Bunda
Bunda ni mji mdogo na makao makuu ya Wilaya ya Bunda katika Mkoa wa Mara, Tanzania. Eneo la mji linajumlisha kata za Balili, Bunda Mjini, Bunda Stoo na Nyasura. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata za mji wa Bunda zina wakazi wapatao 63,001 waishio humo.
Mardin
thumbnail|right|200px|Mji wa Mardin
Mardin (Kisyriaki: ܡܶܪܕܺܝܢ ; inamaana ya "maboma") ni mji uliopo mjini kusini-mashariki mwa nchi ya Uturuki. Huu ni mji mkuu wa Jimbo la Mardin, unajulikana sana kwa ujenzi wake wa staili ya Kiarabu, na maeneo yake ya milima ya mawe inayoitazama Syria kwa upande wa kaskazini. Mji wa Mardin una wakazi mchanganyiko, Waturuki, Wasyria, Waarabu na Wakurdi ambao wote wanawakilisha idadi kubwa ya watu. Pia kuna idadi kiasi ya Waarmenia katika mji huu. Takriban watu 705,098 wanaoishi mjini hapa.
Kicaluyanun
Kicaluyanun ni lugha ya Kiaustronesia nchini Ufilipino inayozungumzwa na Wacaluyanun. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kicaluyanun imehesabiwa kuwa watu 30,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kicaluyanun iko katika kundi la Kifilipino.
Omukama
Omukama ni cheo alichopewa kiongozi mkuu wa kabila la Wahaya (na Wanyambo) mkoani Kagera nchini Tanzania. Mfano wake ni Kabaka wa Waganda.
Hezekiah Ndahani Chibulunje
Hezekiah Ndahani Chibulunje (amezaliwa tar. 15 Machi 1946) ni mbunge wa jimbo la Chilonwa katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.
Boden, Uswidi
thumb|200px|Boden thumb|200px| Boden (Lule Sami: Suttes, Meänkieli: Puuti, Sami ya Kaskazini: Suttes) ni manispaa na pia mji nchini Uswidi katika mkoa wa Norrbotten. Kuna wakazi 18,680 (mwaka 2005). Mji ulianzishwa 1919.
Omukama
Neno hili kwa Kihaya na Kinyambo lina maana ya mkuu au mfalme, na jina la kiongozi huyo aliitwa Lumanyika.
Boden, Uswidi
Jiografia
Eneo lake ni 19.97 km².
Omukama
Koo-Mtwale, mkuu wa himaya au sehemu iliyo chini ya Mkama. Mtwale anamwakilisha Omkama kwa shughuli za kimila na sheria. Mtwale mara nyingi anaamua kesi ndogondogo kama za ndani ya ndoa, koo, wizi na ugomvi wa majirani na watu.
Haute-Garonne
thumb| Idara ya Haute-Garonne, Toulouse] thumb|right|220px|Mahali pa Haute-Garonne katika [[Ufaransa]] Haute-Garonne ni département au department  la Midi-Pyrénées ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Toulouse.
Omukama
Lakini kuna sehemu kama za eneo la Kiziba ambalo lilikuwa na mfalme wake ambaye alichagua viongozi wa hadhi ya juu, ambao waliitwa Omulangila kwa mwanamume na Omwana kwa mwanamke, ambao waliongoza sehemu kubwa la eneo la Mkama na mara nyingi walikuwa wenye mali, fedha na mashamba makubwa ambao watu walienda kuomba kazi mbalimbali kwao kama vibarua na kulima na kuchunga ng’ombe.
Elimu: kuingia kwa wamisionari katika karne ya 19 ambao walianzisha shule nyingi za awali na za kati ambapo ilibidi mtu abatizwe ili aweze kupata elimu. Wazazi wengi walipeleka watoto wao kubatizwa na hapo kukaanza mvutano, sababu wamisionari walikuwa Wakatoliki kutoka Ufaransa na Uswisi na Walutheri kutoka Ujerumani na Uholanzi. Ndipo kukaanza mashindano ya kuanzisha shule nyingi ili kupata waumini wengi.
Wamisionari pia wakawa mstari wa mbele kufungua hospitali nyingi kila wilaya na vyuo vya ufundi.
Ndiyo maana maeneo hayo ya Kagera elimu ni ya juu kwa wakazi wake na huduma za afya kuliko mikoa jirani. Na kilimo cha kahawa kiliwapa wenyeji fedha za kujenga nyumba bora na kupeleka watoto wao kwenye elimu ya juu zaidi. Pia kulianzishwa chama cha ushirika cha mkoa ambacho kilianzisha shule za watoto wa wakulima kuwasomesha na kutoa mikopo. Eneo hilo lilizidi kurutubishwa kushinda maeneo mengine mengi ya nchi kutoa Uchagga.
Pia wamisionari walianzisha seminari na chuo cha kutoa mapadri wao wenyewe.
Waarabu walioleta Uislamu walikuwa wanakazania sana biashara, si shughuli za maendeleo ya watu.
1470
Makala hii inahusu mwaka 1470 BK (Baada ya Kristo).
Mazgirt
thumb|Mazgirt
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Tunceli kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
355
Makala hii inahusu mwaka 355 (Baada ya Kristo).
Mto Lalee
unapatikana katika wilaya ya Lamwo, kaskazini mwa Uganda.
Leonsi, Morisi na wenzao
Danieli, Antoni, Aniseti, Sisini na wengine 39 (walifariki Nikopoli ya Armenia ya Kale, leo nchini Uturuki, 319 hivi) walikuwa Wakristo ambao, baada ya kuteswa kikatili, waliuawa kwa imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Licinius. Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao ni tarehe 10 Julai.
Kitongwe
Kitongwe ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Watongwe. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitongwe imehesabiwa kuwa watu 31,600. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kitongwe iko katika kundi la F10.
Marejeo
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
Uwanja wa michezo wa Kwezi Naledi
Uwanja wa Michezo wa Kwezi Naledi ni uwanja wa shughuli mbalimbali za kimichezo huko Lady Grey, Eastern Cape nchini Afrika Kusini. Hivi sasa unatumika zaidi katika mchezo wa mpira wa miguu (soka), na ni uwanja wa nyumbani wa klabu ya Mighty Greens F.C..
Shigemaru Takenokoshi
Shigemaru Takenokoshi (竹腰 重丸; 15 Februari 1906 - 6 Oktoba 1980) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Kianufo
Kianufo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Ghana, Togo na Benin inayozungumzwa na Waanufo. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kianufo nchini Ghana imehesabiwa kuwa watu 66,000. Pia kuna wasemaji 57,000 nchini Togo na 13,800 nchini Benin. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianufo iko katika kundi la Kikwa.
353
Makala hii inahusu mwaka 353 (Baada ya Kristo).
HI
HI au hi ni kifupi cha:
Kisiwa cha Yambe
ni kisiwa kikubwa kuliko vyote vya mkoa wa Tanga, nchini Tanzania, ambacho kinapatikana katika Bahari ya Hindi.
Nazimiye
thumb|Ramani ya kuonyesha mji wa Nazimiye,Tunceli ni mji na wilaya iliopo Mkoani Tunceli kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
Kisiwa cha Yambe
Ni eneo linalotunzwa kutokana na upatikanaji wa mabaki ya kihistoria linalopatikana mashariki mwa mji wa Tanga katika wilaya ya Tanga, iliyopo mkoa wa Tanga nchini Tanzania. Eneo hili linapatikana ndani ya Tanga Coelacanth Marine Park (TCMP). Kisiwa hiki kinaongozwa na hifadhi ya bahari nchini Tanzania.
Kicapiznon
Kicapiznon ni lugha ya Kiaustronesia nchini Ufilipino inayozungumzwa na Wacapiznon. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kicapiznon imehesabiwa kuwa watu 639,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kicapiznon iko katika kundi la Kifilipino.
Haute-Loire
thumb| Idara ya Haute-Loire, Puy-en-Velay thumb|right|220px|Mahali pa Haute-Loire katika [[Ufaransa]] Haute-Loire ni département au department  la Auvergne ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Puy-en-Velay.
Uwanja wa michezo wa El-Shams
thumb|Watu katika Uwanja wa El-Shams
Uwanja wa michezo wa El-Shams unatumika kwa shughuli mbalimbali, unapatikana katika jiji la Cairo. Uwanja huu una uwezo wa kuchukua takribani watu 15,000 uwanja huu unasimamiwa na serikali ya  Misri. Ni uwanja wa nyumbani wa timu ya mpira wa miguu ya El Shams SC. Pia ulitumika kwa ajili ya mazoezi kwa timu ya taifa ya Ivory Coast kwa ajili ya kombe la mataifa ya Afrika lililofanyika mwaka  2019.
Anjali Sharma
Anjali Sharma (alizaliwa mwaka 2004) ni mwanaharakati wa hali ya hewa kutoka Australia, ambaye akiwa na umri wa miaka 16, alikuwa mlalamikaji mkuu katika kesi ya darasa katika Mahakama Kuu ya Australia, dhidi ya serikali ya Shirikisho, na hasa, wakati huo Waziri wa Mazingira, Sussan Ley, kwa kushindwa kuzingatia matokeo ya mabadiliko ya hali ya hewa. Sharma pia alikuwa mmoja wa washindani katika Tuzo ya Hali ya Hewa ya Watoto 2021, tuzo ya kimataifa ya harakati za hali ya hewa, iliyoko Sweden
Kazi
Sharma ni mwanafunzi wa shule ya sekondari kutoka Melbourne, ambaye alifungua kesi ya pamoja dhidi ya serikali ya shirikisho ya Australia na Waziri wa Mazingira wakati huo, Sussan Ley, katika Mahakama Kuu ya Australia. Alikuwa mlalamikaji mkuu, pamoja na wanafunzi wengine saba wa shule. Kesi hiyo iliwataka Mahakama Kuu imsitishe Waziri wa Mazingira Ley kutaka kuidhinisha upanuzi wa migodi ya makaa ya mawe Vickery, karibu na Gunnedah, NSW. Mahakama Kuu iliamua kwa mara ya kwanza duniani kwamba Waziri wa Mazingira alikuwa na wajibu wa kisheria kwa vijana na watoto kuhusiana na athari za mabadiliko ya hali ya hewa, haswa athari za moto wa msituni na joto kali. Hii ilianzisha kigezo cha kufuata katika kesi zinazofuata mahakamani.
Nagoya
thumb|Mji wa Nagoya right|thumb|260px|Mahali pa Nagoya katika Aichi na [[Japani]] Nagoya (名古屋市, Nagoya-shi) ndiyo mji mkuu katika mkoa wa Aichi. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2010, mji una wakazi wapatao milioni 2.3 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 9 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 326.45 km².
Ninawi
Ninawi (kwa Kiakadi: Ninwe; kwa Kiashuru: ܢܸܢܘܵܐ; kwa Kiebrania נינוה, Nīnewē; kwa Kigiriki Νινευη, Nineuē; kwa Kiarabu: نينوى, Naīnuwa) ulikuwa mji mkuu wa Waashuru upande wa mashariki wa mto Tigri.
Magofu yake yako ng'ambo ya mto huo ukitokea Mosul (Iraki).
Mji huu ulikuwa mkubwa kuliko yote duniani kwa miaka hamsini hadi mwaka 612 KK uliposhindwa na Wababuloni.
Bianori na Silvani
(walifariki katika Pisidia, leo nchini Uturuki, karne ya 4) walikuwa Wakristo amba owaliuawa kwa kukatwa kichwa kutokana naimani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Licinius.
Abbas Zuberi Mtemvu
Abbas Zuberi Mtemvu (alizaliwa 1 Novemba 1959) ni mbunge wa jimbo la Temeke (Mkoa wa Dar es Salaam) katika bunge la taifa la Tanzania tangu mwaka 2005. Anatokea katika Chama cha Mapinduzi (CCM).
1468
Makala hii inahusu mwaka 1468 BK (Baada ya Kristo).
Bianori na Silvani
Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.
Abbas Zuberi Mtemvu
Abbas Zuberi Mtemvu ni mmoja wa wanasiasa tajiri na anayetajwa kama maarufu. Kulingana na utafiti wa Forbes juu ya biashara zake, thamani ya mali zake ni takribani Dola za Marekani milioni 1.5.
Bianori na Silvani
Sikukuu yao ni tarehe 10 Julai.
Ovacık, Tunceli
thumb|Ovacık, Tunceli thumb|Ovacık, Tunceli
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Tunceli kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
Makazi (ekolojia)
Makazi (kwa Kiingereza na Kilatini: habitat) kwa maana ya elimu ya ekolojia ni eneo au mazingira ambayo ni makao ya mnyama au mmea fulani au aina nyingine ya viumbe hai. Ni mazingira ya asili ambapo kiumbe huishi, au mazingira ambayo yanazunguka idadi ya jamii.
Ufafanuzi
Neno "idadi" huhusishwa na "kiumbe" kwa sababu, inawezekana kuelezea mazingira ya dubu mweusi mmoja, hatuna uwezo wa kutafuta dubu fulani au mmoja lakini kambi ya muungano wa dubu wakati wa kuzaa amabao huwa mahali fulani. Pia, makao hayo huweza kuwa tofauti na makao mengine ya kundi tofauti la dubu weusi. Hivyo, si jamii wala binafsi ambapo jina makazi kutumika.
Makazi ya binadamu
Makazi ya binadamu ni mazingira ambayo binadamu huishi na kuingiliana.
Aina zake
Makazi ya mjini ni aina ya makazi ambayo watu wanajenga nyumba zao mijini, karibu na wenzao wengi.
Makazi ya vijijini ni aina ya makazi ambayo watu hujenga nyumba zao sehemu za vijijini.
Proxima Centauri
400px|thumb|Nyota mbili angavu ni Alpha na Beta Centauri; nyota hafifu katika duara nyekundu ni Alpha Centauri C = Proxima Centauri Proxima Centauri ni nyota iliyo karibu kabisa na Jua hivyo pia na Dunia. Ni sehemu ya mfumo wa Rijili Kantori inayojulikana kama Alpha Centauri. Umbali wake na Jua ni miakanuru 4.22.
Majina
Proxima Centauri ni jina rasmi la nyota hii. Inajulikana pia kama "Alfa Centauri C" maana ni nyota ya tatu katika mfumo wa Alfa Centauri inayoitwa kwa Kiswahili "Rijili Kantori". Rijili Kantori (Alfa Centauri) inaonekana kama nyota moja angavu lakini kwa darubini kubwa inaonekana kuwa mfumo wa nyota 3 zinazoshikamana kwa kuzunguka kitovu cha graviti cha pamoja. Nyota hizi zinatofautishwa kwa kuziita Alfa Centauri A, B, na C.
"Proxima Centauri" ni jina la Kilatini lenye maana "proxima"= karibu zaidi na "Centauri" katika makundinyota ya Centaurus inayojulikana kwa Kiswahili kama "Kantarusi" au Kantori.
Tabia
Proxima Centauri ni nyota kibete nyekundu inayofuata wenzake Alfa Centauri A na B kwa umbali mkubwa unaobadilika kati ya vizio astronomia 5,270 hadi 12,900. Uangavu unaonekana ni mag 11.05 ilitambuliwa mwaka 1915 tu. Kipenyo chake ni kilomita 200,000 na hii sehemu ya saba ya kipenyo cha Jua letu, au mara mbili kipenyo cha sayari Mshtarii. Masi yake ni asilimia 12.3 za masi ya Jua.
Mwaka 2016 sayari moja ilitambuliwa inayozunguka Proxima Centauri kwa umbali wa vizio astronomia 0.05 katika kipindi cha siku 11 za Dunia. Masi yake ni takriban mara 1.5 ya Dunia.
Kitabu cha Zekaria
Kitabu cha Zekaria ni kimojawapo kati ya vitabu 12 vya Manabii wadogo ambavyo, pamoja na vingine vingi, vinaunda Tanakh, yaani Biblia ya Kiebrania. Hivyo ni pia sehemu ya Agano la Kale katika Biblia ya Kikristo.