cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Nguo ya Téra-Téra
Historia
Tamaduni za Afrika Magharibi zimekuwa zikifuma nguo kwa maelfu ya miaka. [4] Miongoni mwa wafumaji wa Songhai/Zarma, mila ya ufumaji ni ngumu sana kwa sababu inahusishwa na upana fulani wa jani kwenye ncha za kijiti cha kaunta ambayo inaruhusu mifumo ya mapambo kuunganishwa kutoka ukanda mmoja wa pamba hadi mwingine ili uletwe mara moja. pamoja ukingo hadi ukingo, huunda umoja na mahesabu ya kina. Mapambo ya nguo za kiunoni za téra-téra kwa mfano ni pamoja na wahusika kisimani, ng'ombe, punda, ngamia, motifu zote zinazoibua maisha ya kila siku, zinaonyesha furaha, na kuashiria utajiri wa wakulima machoni pa watu wasioketi. "Téra-téra" hapo awali ilitumiwa na wanaume na wanawake wa Somghai katika hafla maalum au kama mavazi ya kila siku na familia tajiri. Ilizingatiwa ishara ya neema nzuri. Hapo awali, familia tajiri zilikuwa na wafumaji wao wenyewe na Soubane yote ambayo familia ilivaa ilifumwa na mfumaji wa familia.
Augustino Ramadhani
Mwanasheria jeshini
Mwaka 1970, baada ya kumaliza Chuo Kikuu, aliingia katika Jeshi la Wananchi Tanzania (JWTZ) akawa na cheo cha kijeshi hadi mwaka 1997. Baada ya kupata mafunzo katika Chuo cha Jeshi la Wananchi wa Tanzania alipandishwa cheo kama Luteni wa Pili. Mwaka 1978 alipelekwa Zanzibar kuwa Naibu Mwanasheria Mkuu wa Zanzibar. Mwaka 1979 alihitajika tena jeshini akiongoza mahakama ya kijeshi katika Vita vya Kagera akipandishwa cheo hadi Luteni Kanali. Mwaka 1997 alistaafu rasmi jeshini akiwa na cheo cha Brigedia Jenerali.
Nguo ya Téra-Téra
Ndoa
Hapo awali, wachumba wa Songhai-Zarma kila mara walikuwa wamevikwa “soubane” au “tera-tera” wakati ulipofika wa kutumwa nyumbani kwa waume zao.
Augustino Ramadhani
Jaji Mkuu Zanzibar
Mwaka 1980 aliitwa tena Zanzibar na kuwa Jaji Mkuu, kazi aliyofanya hadi mwaka 1989. Alibadilisha mfumo wa mahakama visiwani uliofuata bado mitindo ya mapinduzi ambako watu raia, wasio na elimu ya kisheria, waliangalia kesi katika mabaraza ya wananchi. Ramadhani aliunda mfumo wa ngazi za kimahakama hadi Mahakama ya Rufaa.
Nguo ya Téra-Téra
Ndoa
Kabla ya siku ya harusi, mama wa bibi arusi wa baadaye huanzisha uhusiano na mfumaji ambaye ataagiza "soubane" ya binti yake. Kwa ujumla, yeye huchagua mfumaji wake kulingana na talanta ya mwisho na ujuzi wa mfumaji wa muundo wa mifumo ya "tera-tera". Ikiwa mama wa bibi arusi ana uwezo, angenunua soubanes mbili (moja kwa ajili ya bibi arusi na nyingine kwa bwana harusi)
Luteni
200px|thumb|[[Alama kwenye sare ya luteni katika jeshi la Tanzania.]] Luteni (kutoka Kiingereza: Lieutenant), pia Luteni wa Kwanza, ni cheo cha afisa wa jeshi kilicho chini ya Kapteni na juu ya Luteni wa Pili.
Asili ya neno ni Kifaransa "lieu-tenant" (yaani "mwenye kushika nafasi") kwa maana ya naibu, makamu. Kiasili lieu-tenant alikuwa makamu wa kapteni, yaani mkuu wa kikosi aliyeshika mamlaka yake wakati hayuko.
Maana hiyo ni pia asili ya vyeo vya Luteni Kanali au Luteni Jenerali vilivyotaja manaibu wa kanali au jenerali.
Baadaye ziliendelea kuwa vyeo vya pekee bila kuunganishwa na nafasi ya makamu tena.
Majeshi ya Afrika yalirithi cheo hicho sawa na vyeo vya kijeshi kwa jumla kutoka mapokeo ya jeshi la kikoloni.
Itinje
Itinje ni kata ya Wilaya ya Meatu katika Mkoa wa Simiyu, Tanzania yenye postikodi namba 39411. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,836 waishio humo.
Augustino Ramadhani
Mahakama ya Rufaa na Tume ya Uchaguzi
Mwaka 1989 aliteuliwa na rais Ali Hassan Mwinyi kuwa jaji wa Mahakama ya Rufaa Tanzania. Mwaka 1993 alipewa kazi ya nyongeza akiitwa kuwa Makamu Mwenyekiti wa Tume ya Taifa ya Uchaguzi (NEC). Alihudumu kwenye cheo hicho hadi mwaka 2003.
Vilevile aliteuliwa kuwa jaji wa Mahakama ya Afrika Mashariki kwenye Novemba 2001 akihudumu hadi mwaka 2007.
Mwaka 2002 alichaguliwa pia kuwa Makamu wa Mwenyekiti Tume ya Uchaguzi Zanzibar (ZEC) hadi 2007.
Mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu
Baada ya kipindi cha Jaji Mkuu alikubali kuwa Jaji wa Mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu alichofanya kuanzia 2010 hadi 2016. Tarehe 14 Septemba 2014 alichaguliwa Rais wa Mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu akipata kura 9 dhidi ya 4 kwa mpinzani wake.
Mchungaji wa Kanisa Anglikana Zanzibar
Wakati ule alifundisha pia sheria katika Chuo Kikuu cha Iringa (UoI). Mpaka mauti ilipomkuta, Jaji Ramadhani alikuwa ni Mkuu wa chuo hicho.
Mnamo tarehe 7 Desemba 2019, katika mahafali ya 22 ya Chuo Kikuu cha Iringa (UoI), ambapo mgeni Rasmi alikuwa ni Rais Mstaafu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania Benjamin W. Mkapa, Jaji Ramadhani alitunukiwa Shahada ya Juu ya Heshima ya Sheria (Honoris Causa Juris).
Siasa
Ramadhani alikuwa mwanachama wa TANU na baadaye CCM tangu siku zake kama mwanafunzi kwenye chuo kikuu. Mwaka 1996 alirudisha kadi yake ya uanachama kufuatana na kanuni za katiba iliyobadilishwa kuwa majaji na wanajeshi wa Tanzania wasiwe wanachama wa chama cha kisiasa. Baada ya kustaafu katika utumishi wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania alirudi CCM kwenye mwaka 2011.
Mwaka 2015 Ramadhani alijaza fomu ya kuwa mgombea wa urais kwa CCM, lakini hakuteuliwa na chama.
Akihiro Ienaga
Akihiro Ienaga (家長 昭博; alizaliwa 13 Juni 1986) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Ienaga alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 24 Machi 2007 dhidi ya Peru. Ienaga alicheza Japani katika mechi 3.
Lyndhurst, New Jersey
thumbnail|right|250px|Sehemu ya Mji wa Lyndhurst,New Jersey Meadowlands.
Lyndhurst ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey.
Korogocho
ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya. Ni kata ya eneo bunge la Ruaraka, kaunti ya Nairobi.
Zakayo wa Yerusalemu
Zakayo wa Yerusalemu (alifariki 116/134) kwa asili alikuwa Myahudi akawa askofu wa nne wa Yerusalemu kuanzia mwaka 111 hadi kifo chake.
Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi na Wakatoliki kama mtakatifu.
Simon Abkarian
thumb|right|Simon Abkarian, mwigizaji aliyezaliwa 5 Machi 1962 nchini Ufaransa Simon Abkarian (amezaliwa 5 Machi 1962) ni mwigizaji wa filamu wa Ufaransa.
Zakayo wa Yerusalemu
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Agosti.
Simon Abkarian
Amezaliwa katika mji wa Gonesse, Val d'Oise kutoka ukoo wenye asili ya Armenia. Abkarian alikulia utoto wake nchini Lebanon. Yeye alihamia jijini Los Angeles, ambako alijiunga na kampuni ya uigizaji ya Armenien theater company iliyosimamiwa na Gerald Papazian. Yeye alirudi Ufaransa mwaka 1985, na kuishi mjini Paris.
Mto Kajebene
unapatikana katika wilaya ya Yumbe, kaskazini mwa Uganda.
Simon Abkarian
Amewahi kuigiza katika filamu takriban thelathini, akipata umashuhuri kwenye filamu ya Atom Egoyan iitwayo Ararat, na Yes,  ambapo yeye aliigiza kwenye nafasi ya kuongoza. Abkarian aliigiza kama adui kwa jina Alex Dimitrios katika filamu ya James Bond inayoitwa Casino Royale. Alikuwa anaigiza kama mfanyikazi wa serikali na muuzaji silaha anayempinga Bond.
Mto Kajebene
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Simon Abkarian
Yeye anapaswa kuigiza katika nafasi ya muigizaji mkuu kwenye filamu ya La Bombe humaine (Binadamu aliye Bomu), filamu ambayo ni ya kisiasa, iliyoandikwa na Laurent Touil-Tartour, iliyorikodiwa kwa kamera mwaka 2007. Yeye pia ameigiza kama Dariush Bakhshi, ambaye ni Mtaalam wa kutoka Iran, katika maigizo ya BBC ya Spooks.
Sataranji
right|250px|thumb|Ubao wa chesi kabla ya kuanza mchezo; saa zatumiwa wakati wa mashindano anbapo kila mchezaji anapewa muda fulani tu. Sataranji (kutoka Kiajemi/Kiarabu شطرنج shatranj; pia: chesi kutoka Kiingereza chess) ni mchezo wa ubao kwa wachezaji wawili.
Ubao wa sataranji
Ubao wa sataranji huwa na umbo la mraba na ndani yake kuna miraba midogo 64 inayobadilishana kwa rangi nyeupe na nyeusi. Kuna pia badiliko la rangi za kahawia nyeupe na kahawia nyeusi au rangi mbalimbali.
Kete za sataranji
Kila mchezaji huwa na kete 16 zinazopangwa kwa namna maalumu ambayo ni sawa kwa kila upande na kila safari. Isipokuwa zinatofautiana kwa rangi, kwa hiyo kuna mchezaji mweupe na mchezaji mweusi. Mweupe huanza mchezo; safari inayofuata wachezaji wanabadilishana rangi.
Darfur Magharibi
right|thumb|260px|Ramani ya Darfur Magharibi Darfur Magharibi (Gharb Darfor) ni mojawapo ya majimbo 18 yanayounda Sudan, na moja ya tatu yanayojumuisha kanda ya Darfur. Ina eneo la km² 79,460 na idadi ya wakazi wake inakadiriwa kuwa 1,007,000 (2006).
Sataranji
Kete za sataranji
Kete ni za aina mbili:
Kete za juu zinapangwa kwa namna ifuatayo: ngome -farasi -sataranja -malkia -shaha -sataranja -farasi -ngome.
David Mwiraria
David (Daudi) Mwiraria (3 Septemba 1938 - 13 Aprili 2017) alikuwa Waziri wa Mazingira na Maliasili na awali alikuwa Waziri wa Fedha wa Kenya hadi Desemba 2007 wakati Kenya ilifanya Uchaguzi mkuu. Licha ya kugombea tena kwa tikiti ya Party of National Unity, alishindwa kukihifadhi kiti chake kama Mbunge wa North Imenti dhidi ya Silas Muriuki, ambaye alikuwa akitumia tikiti ya Mazingira Green Party of Kenya.
Darfur Magharibi
Inapakana na Darfur Kaskazini na Darfur Kusini upande wa mashariki.
David Mwiraria
Kufuatia ishara kwamba alikuwa amehusika katika Kashfa ya Anglo leasing, aliamua kujiuzulu kama Waziri wa Fedha tarehe 1 Februari 2006 Alisisitiza kwamba alikuwa hana hatia na kuwa alijiuzulu ili uchunguzi ufanywe. Hata kama hakukuwa na ripoti ya uchunguzi ya kumwondolea Mwiraria mashtaka, Rais Mwai Kibaki alimteua kama Waziri wa Mazingira tarehe 24 Julai 2007.
Darfur Magharibi
Maeneo ya Chad, Biltine na Ouaddaï yako upande wa magharibi, na upande wa kaskazini kuna mkoa wa Bourkou-Ennedi-Tibesti.
Al-Junaynah ndio mji mkuu wa jimbo hili.
Darfur Magharibi imekuwa eneo kuu la mgogoro wa Darfur unaoendelea.
Omary Ahmad Badwel
Omary Ahmad Badwel Amezaliwa 5 Machi 1969 ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha siasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Bahi kwa miaka 2015 – 2020.
Masange
Masange ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye postikodi namba 41710 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5388 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Masange vyenye shule ya msingi ni Masange yenyewe, Mkekena, Kwayondu, Kandaga na Itololo. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Masange ni Warangi.
David Mwiraria
Mwiraria yupo katika kanda zilizotolewa kwenye intaneti mwaka 2006 na John Githongo, mfukuzwa wa nchi na aliyekuwa Katibu Mkuu wa katika Serikali ya Kenya, ambazo zinaonyesha Mwiraria alikuwa anajaribu kumzuia Githongo kuuliza maswali kuhusu wizi wa zaidi ya dola milioni 777 katika mfululizo wa mikataba 18 ya iliyohusiana na usalama, pia huitwa kashfa ya Anglo leasing.
Mnamo Desemba 2007, Mwiraria, Nicholas Biwott, Sanjay Kumar Ramniklal, na Manoj Ramniklal Panacha Shah walipigwa marufuku ya kusafiri au kupitia Uingereza kutokana na mashtaka ya rushwa.
Sataranji
Mchezo
Katika mwendo wake kete haiwezi kupita juu ya miraba yenye kete nyingine isipokuwa kete ya farasi ambayo ina uwezo wa kuruka. Vinginevyo mwendo ama unakwisha mbele ya kete nyingine au inaweza kuikamata na kuchukua nafasi yake. thumb|Mwisho: Shaha nyeusi ameshindwa; hana mahali anapoweza kwenda bila kutishiwa tena. Shabaha ya mchezo ni ushindi. Ushindi unapatikana kama kete ya shaha inatishwa moja kwa moja na kete nyingine ilhali haina nafasi ya kuhamia mahali pasipo tishio. Shaha haiwezi kukamatwa; ikiweza kushambuliwa bila mahali pa kukimbilia, mchezo unakwisha. Hali hii huitwa kwa lugha nyingi "mat" ambalo ni neno la Kiajemi linalomaanisha "amekwisha, hawezi". Kwa Kiingereza ni "checkmate".
Mwendo
right|300px|thumb|Kuanzia upande wa kushoto hapo kuna shaha mweupe, ngome nyeusi, malkia mweusi, kitunda cheupe, farasi nyeusi na sataranja nyeupe. Shaha Shaha ni kete kuu katika mchezo; inatembea hatua 1 (=mraba 1) kila upande. Kuna hatua ya pekee ambayo ni kuruka ngome. Malkia
Ngome
Sataranja
Farasi
Kitunda Kete ya Kitunda hutembea mbele bila kunyoka tu hadi mwisho wa ubao. Mwendo wake ni hatua ya mraba mmoja. Lakini hatua yake ya kwanza kama haijatembea bado ina nafasi ya kutembea hatua mbili za mraba. Mara nyingi mchezaji mwenye kete nyeupe huanza mchezo kwa kusukuma kitunda kilichopo mbele ya shaha.
Kitunda kikitembea mbele hakina uwezo wa kukamata kete ya adui iliyopo mbele yake. Kituda hukamata kete iliyopo upande wa kushoto au kulia wa mraba mbele yake.
Kama kitunda kinafikia mstari wa mwisho wa ubao kinaondolewa na kubadilishwa kwa kete nyingine yoyote isipokuwa kete kuu ya shaha. Badiliko la kitunda huwa ni uamuzi wa mchezaji wake.
Flandria
thumb|Picha zinazoonesha njia za njia za usafiri, Flandria thumb|Bendera ya Flandria right|thumb|Eneo la Flandria katika Ubelgiji
Lang'ata
ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya.
Flandria
Flandria (Kiholanzi: Vlaanderen) ni jimbo la kaskazini kati ya majimbo matatu ya Ubelgiji. Lugha rasmi katika mikoa 5 ya jimbo ni Kiholanzi inayoitwa hapa Kiflaams ingawa ni lugha ileile. Idadi ya wakazi ni milioni 7. Serikali ya Flandria iko Brussels na mji mkubwa ya Flandria yenyewe ni Antwerpen.
Kihistoria Flandria ilikuwa kubwa zaidi ikajumlisha maeneo ya Ubelgiji, Ufaransa na Uholanzi wa leo. Utamaduni wake ni Kiholanzi lakini sehemu hii ilitawaliwa kwa muda mrefu na Hispania iliyowafukuza Waprotestant wote. Mwaka 1815 Flandria pamoja Ubelgiji wote uliunganishwa na Uholanzi lakini tofauti za kidini na kiutamaduni zilisababisha mapinduzi ya Ubelgiji ya 1830 yaliyoleta uhuru wa Ubelgiji kama taifa la pekee.
Miaka ya 310
Makala hii inahusu muongo ya miaka 310 - 319.
Mkoa wa Mashariki (Kenya)
Mkoa wa Mashariki (Eastern Province) ni mkubwa wa pili kati ya mikoa minane ya Kenya. Umepakana na Ethiopia halafu na mikoa ya Bonde la Ufa, Kati, Nairobi, Pwani na Mashariki-Kaskazini.
Eneo la mkoa ni 154,354 km² kuna wakazi karibu milioni tano na nusu. Umbo lake ni kanda ndefu linalounganisha watu wenye maisha na utamaduni tofauti sana. Katika kusini kuna wakulima wanaotumia lugha za Kibantu kama vile Wakamba na Wameru. Maeneo mapana ya kaskazini ni yabisi yakikaliwa na wahamiaji kama Borana, Turkana, Wasomali na wengine. Makao makuu ya mkoa yapo mjini Embu.
Ndani ya mkoa kuna maeneo yenye rutba sana hasa karibu na Mlima Kenya. Sehemu kubwa za Ukambani ni yabisi kiasi na wakulima wake hukosa mvua kila baada ya miaka kadhaa na kuteswa na njaa. Kaskazini ni nchi yabisi hata jangwa kama jangwa la Chalbi kati ya Ziwa Turkana na Marsabit.
Wilaya
a Inaitwa piaWilaya ya Nyambene. b Inaitwa pia Wilaya ya Nithi.
Kibuang cha Mapos
Kibuang ya Mapos ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wabuang. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibuang ya Mapos imehesabiwa kuwa watu 10,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibuang ya Mapos iko katika kundi la Kioseaniki.
Messina
thumbnail|right|280px|Mji wa Messina
Messina ni mji wa Italia katika mkoa wa Sisilia. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 250,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo mita 3 kutoka juu ya usawa wa bahari. Ina bandari muhimu.
Mahwah, New Jersey
thumbnail|right|250px|Sehemu ya Chuo cha Ramapo katika Mji wa Mahwah, New Jersey
Mahwah ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey.
Mohamed Islam Belkhir
Mohamed Islam Belkhir (alizaliwa 16 Machi 2001 huko Oran) ni mwanasoka wa Algeria anayechezea klabu ya CR Belouizdad katika Ligi ya Algeria Professionnelle 1 na Algeria U23.
Pua
thumbnail|right|Pua ya [[binadamu.]] thumbnail|right|Kono la tembo ni pua ndefu. Pua ni kiungo cha mwili wa watu na wanyama vertebrata chenye tundu kilicho juu ya mdomo. Kazi yake ni kunusa harufu ya vitu.
Inasaidia pia kazi ya kupumua; tena kwa wanyama kadhaa kama farasi ni mlango mkuu wa mfumo wa upumuaji.
Kwa watu na pia wanyama wengi puani mna nywele zenye kazi ya kuchuja vumbi.
Lupo wa Sistov
thumb|[[Mchoro wa ukutani wa karne XVIII ukimuonyesha Mt. Lupo.]] Lupo wa Sistov (alifariki Sistov, leo nchini Bulgaria, 307 hivi) alikuwa mtumwa aliyefia imani ya Kikristo hukohuko kwa kuchomwa kwa upanga, kama alivyofia dini bwana wake Dimitri wa Thesalonike, wakati wa dhuluma ya kaisari Galerius wa Dola la Roma.
Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Mto Gasye
ni korongo linalopatikana kusini mwa Burundi (mkoa wa Bururi). Maji yanafikia ziwa Tanganyika. Baadaye, maji yanakwenda kuchangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Kingambay
Kingambay ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wangambay. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kingambay nchini Chad imehesabiwa kuwa watu 896,000. Pia kuna wasemaji nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingambay iko katika kundi la Kisara-Bagirmi.
Ester Amos Bulaya
Ester Amos Bulaya (amezaliwa tarehe 3 Machi 1980) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Jimbo la Bunda kwa miaka 2015 – 2020.
Sikusare
thumb| Mwangaza wa Dunia na Jua kwenye ikweta Sikusare (pia: siku mlingano au ikwinoksi kutoka Kilatini na Kiingereza equinox; ) ni siku ambako urefu wa mchana na usiku ni sawa kote duniani.
Katika kanda karibu na ikweta hazionekani kwa urahisi lakini kwenye nusutufe za dunia upande wa kusini na kaskazini wa ikweta zimetambuliwa tangu karne nyingi na zimekuwa siku muhimu kwa makadirio ya kalenda mbalimbali.
Kwa kawaida kuna tofauti kati ya urefu wa mchana na usiku isipokuwa karibu na ikweta. Karibu na ncha za dunia muda wa usiku na mchana unaweza kuwa mrefu hadi karibu nusu mwaka lakini kwa kawaida kuna majira ya mchana mrefu na usiku mrefu zinazobadilishana polepole.
Kuanzia usawa wa mchana na usiku kwenye sikusare muda wa mchana unarefuka au kupungua polepole kati ya kufikia ama siku ya mchana mrefu au usiku mrefu unaotokea katikati ya sikusare mbili za mwaka halafu mwendo hutokea kinyume hadi kufikia sikusare tena.
Mwendo huo unatokea kinyume kwenye nusutufe mbili za dunia yaani wakati mchana unarefuka kwenye nusutufe ya kaskazini usiku unarefuka kwenye nusutufe ya kusini.
Lavington, Nairobi
ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya.
Imalaseko
Imalaseko ni kata ya Wilaya ya Meatu katika Mkoa wa Simiyu, Tanzania yenye postikodi namba 39418. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,587 waishio humo.
Mto Kena (Uganda)
unapatikana katika wilaya ya Yumbe, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kibugawac
Kibugawac ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wabugawac. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kibugawac imehesabiwa kuwa watu 12,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibugawac iko katika kundi la Kioseaniki.
Jaffar Sanya Jussa
Jaffar Sanya Jussa (amezaliwa 7 Julai 1964) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Paje kwa miaka 2015 – 2020.
Kingemba
Kingemba ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wangemba. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kingemba imehesabiwa kuwa watu 18,800. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingemba iko katika kundi la Grassfields ambalo linafanana na lugha za Kibantu.
Paul Kellerman
Paul Kellerman ni jina la kutaja uhusika wa katika mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani cha Prison Break. Uhusika ulichezwa na Paul Adelstein. Uhusika huu ulitambulishwa katika sekta ya Huduma ya Siri ya kikachero (agent) katika mfululizo wa pilot, lakini mwigizaji huyu hakuingizwa katika wahusika hadi hapo ilipofikia kwenye sehemu ya tatu ya mfululizo huu. Uhusika huu ni maarufu kwa kuwa upo katika sehemu ya watu wenye roho mbaya (mmoja kati ya makachero wa The Company).
Jablanica
right|thumb|Mlima wa Jablanica ni mlima wa Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Albania na Jamhuri ya Masedonia Kaskazini.
Urefu wake ni mita 2,257 juu ya usawa wa bahari.
Mto Kendra
unapatikana katika wilaya ya Yumbe, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
River Vale, New Jersey
thumbnail|right|250px|Kanisa la Kiinjili katika Mji wa River Vale, New Jersey
River Vale ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey.
Mnenia
Mnenia ni jina la kata ya Wilaya ya Kondoa katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye postikodi namba 41709 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11528 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Mnenia vyenye shule ya msingi ni Mnenia yenyewe, Chungai, Filimo na Bambare. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Mnenia ni Warangi.
Matamshi ya jina la Mnenia yameleta shida ya kuliandika kwa muda mrefu. Sababu yake kuwa matamshi siyo ni bali n ikifuatiwa na y, ila ny katika alfabeti ya Kiswahili ni sauti nyingine. Ndiyo sababu katika uandishi wa lugha ya Kirangi, jina la kata huandikwa Mʉnéen'ya. Kwa lugha ya Kiswahili wengine huandika Mnen'ya.
Kiuchumi Mnen'ya hujulikana hasa kama soko la vitunguu.
Upadirisho
Upadirisho ni sakramenti ya kumwekea wakfu mtu katika daraja ya upadri.
Pamela Chasek
Pamela S. Chasek (aliyezaliwa 1961) ni profesa katika Idara ya Sayansi ya Siasa katika Chuo cha Manhattan, na mhariri wa Bulletin ya Mazungumzo ya Dunia. Alikuwa profesa msaidizi katika Shule ya Chuo Kikuu cha Columbia ya Masuala ya Kimataifa na Umma kuanzia 1996-2000. Amechapishwa sana juu ya mada ya sera ya kimataifa ya mazingira.
Upadirisho
Kanisa Katoliki na Waorthodoksi wanauona kuwa wa lazima kabisa ili mtu aweze kutoa huduma za kasisi.
Kiini cha ibada hiyo ni Askofu kumwekea mikono kichwani shemasi na kutoa sala maalumu ya kumweka wakfu kwa daraja hiyo.
Bukundi
Bukundi ni kata ya Wilaya ya Meatu katika Mkoa wa Simiyu, Tanzania yenye postikodi namba 39423. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,759 waishio humo.
Abdenour Belkheir
Abdenour Belkheir (alizaliwa 21 Februari 1989) ni mwanasoka wa kulipwa kutoka Algeria ambaye anacheza kama mshambuliaji.
Kazi Yake Kitaifa
Belkheir alicheza mechi yake ya kwanza akiwa na timu ya taifa ya Algeria katika mechi ya kirafiki na saudi arabia ambapo walifungwa 2-0 mnamo tarehe 9 Mei 2018.
Klaudi, Asteri na Neoni
(walifariki Egea, 303 ) walikuwa ndugu Wakristo wa Kilikia, leo nchini Uturuki, waliofia dini yao wakati wa dhuluma ya kaisari Dioklesyano.
Tangu kale wote wanaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama watakatifu.
Sikukuu yao ni tarehe 23 Agosti.
Mlima Korab
right|thumb|Mlima wa Korab ni mlima wa Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Albania na Jamhuri ya Masedonia Kaskazini.
Urefu wake ni mita 2,764 juu ya usawa wa bahari.
Mto Gatabo
ni korongo linalopatikana kusini mwa Burundi (mkoa wa Bururi). Maji yanafikia ziwa Tanganyika. Baadaye, maji yanakwenda kuchangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Kibuhutu
Kibuhutu ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wabuhutu. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kibuhutu imehesabiwa kuwa watu 1350. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibuhutu iko katika kundi la Kioseaniki.
Halima Abdallah Bulembo
Halima Abdallah Bulembo (amezaliwa tarehe 1 Aprili 1991) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama Cha Mapinduzi (CCM).
Mto Gatete (Bururi)
unapatikana kusini mwa Burundi (mkoa wa Bururi). Maji yanafikia ziwa Tanganyika. Baadaye, maji yanakwenda kuchangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Halima Abdallah Bulembo
Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalum kwa miaka 2015 – 2020.
Parklands, Nairobi
ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya. Pamoja na Highridge unaunda kata mojawapo ya kaunti ya Nairobi, eneo bunge la Westlands.
Number One Remix
"Number One Remix" ni jina la wimbo uliotoka tarehe 6 Januari, 2014 kutoka kwa msanii wa muziki wa kizazi kipya kutoka nchini Tanzania - Diamond Platnumz akimshirikisha Davido kutoka nchini Nigeria. Wimbo unatoka katika albamu ya A Boy From Tandale na wa kwanza kutolewa kama single kutoka katika albamu hiyo. Huu ndio wimbo wa kwanza wa Chibu kuimba na msanii kutoka nchi za nje, halkadhalika kutoka nchini Nigeria. Wimbo unafungua njia mpya ya mahusiano ya kisanii kati ya Wanigeria na Watanzania. Kabla ya hapa, Chibu hakuwahi kufanya kazi na msanii yeyote yule kutoka Nigeria. Huu ulikuwa mwanzo mzuri kwa kazi za baadaye za Chibu.
Wimbo huu umetayarishwa na Sheddy Clever kupitia Burn Records. Toleo halisi lilitoka tarehe 2 Septemba, 2013 na video kufanywa nchini Kenya chini ya Ogopa Videos - ambao hao ndio waliofanya video ya "Kesho". Video ya remix iliongozwa na Clarence Peters chini ya "Capital Dreams Pictures" ya nchini Nigeria. Chibu amefanya video moja tu na Capital Dreams, 2 na Ogopa Videos (Kesho na Number One halisi), 2 na Moe Mussa (Bum-Bum na Hallelujah), 7 na Godfather (Mdogo Mdogo, Ntampata Wapi, Nana, Utanipenda, Kwetu na Make Me Sing) halafu wengine kina Gbenga Sesan (Eneka), Kenny (Sikomi), Nicorux (Salome, Bado, Kokoro, Aiyola na nyenginezo).
Jacques Cartier
200px|right|frame Jacques Cartier (31 Desemba 1491 – 1 Septemba 1557) alikuwa baharia na mpelelezi kutoka nchini Ufaransa aliyefanya safari tatu kwenda Amerika ya Kaskazini. Safari za Cartier zilikuwa msingi wa koloni ya Ufaransa katika eneo la Kanada ya leo.
Cartier alikuwa mwenyeji wa mji wa Saint-Malo katika kaskazini-magharibi ya Ufaransa iliyokuwa bandari ya wavuvi wenye uzoefu wa kuwa na safari ndefu baharini. 1534 alifanya safari yake ya kwanza ya kwenda Amerika Kaskazini kwa amri ya mfalme François I aliyemwagiza "kupeleleza visiwa na nchi zinaposemekana kuwa na dhahabu na vitu vingine vyenye thamani". Wakati ule taarifa juu ya dhahabu na fedha za Amerika zilipatikana tayari kupitia Wahispania waliowahi kuvamia sehemu kubwa za Amerika ya Kati na Kusini.
Cartier alifika kwenye pwani za Newfoundland na Quebec za leo akakutana na makabila ya Maindio wenyeji akasimamisha msalaba kama angazo ya kwamba alidai eneo kwa ajili ya mfalme wa Ufaransa. Alirudi mara mbili.
Cartier alipeleleza kisiwa cha Newfoundland, kisiwa cha Prince Edward Island, mto Saint Lawrence na mahali pa Montreal ya baadaye alipokuta kijiji kikubwa sana ya Maindio.
Kwenye safari yake ya tatu alikwenda na walowezi wa kwanza Wafaransa waliojaribu kuanzisha makazi ya kwanza ya Wafaransa katika Kanada lakini hawakuelewana na wenyeji wakapaswa kurudi.
Baada ya Cartier Wafaransa waliendelea kutembelea pwani za Kanada hadi 1608 walipounda makazi ya kwanza ya kudumu yaliyokuwa baadaye mji wa Quebec.
Mto Gahororo (Muramvya)
ni korongo linalopatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Muramvya).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Miaka ya 300
Makala hii inahusu muongo ya miaka 300 - 309.
Mavazi
thumb|150px|[[Kanga ni mavazi ya wanawake wa Afrika Mashariki (hapa: Pate).]] thumb|150px|Mwanamke akifua nguo zake Mavazi (kutoka kitenzi "kuvaa") ni nguo ambazo huvaliwa na watu ili kufunika mwili au sehemu zake. Mavazi huwa na makusudi mbalimbali:
Kimsingi nguo zinalingana na hali ya hewa na mazingira. Penye joto mavazi huwa mepesi na penye baridi huwa mazito zaidi. Kila utamaduni umebuni aina zake za mavazi.
Kuna mavazi ya aina nyingi, kwa mfano ya kitambaa, nguo, sufi, ngozi au plastiki.
Vilevile mavazi hutofautishwa kama ni ya wanaume, wanawake au watoto, kama ni mavazi ya kikazi au ya nyumbani au ya sikukuu.
Tofauti nyingine ni kama mavazi ya chini au ya juu, au kama ni mavazi ya sehemu mbalimbali za mwili kama vile suruali, mashati, koti au viatu.
Utengenezaji na uuzaji ya mavazi ni sehemu muhimu ya biashara na kuna kazi nyingi zinazotegemea mavazi.
Trieste
thumbnail|right|280px|Mji wa Trieste
Trieste ni jina la mji mkuu wa mkoa wa Friuli-Venezia Giulia katika Italia. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 205,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo mita 2 juu ya usawa wa bahari.
Indres Naidoo
Indres Elatchininathan Naidoo (26 Agosti 1936 - 8 Januari 2016) alikuwa mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini. Mwanachama wa awali wa jeshi la ukombozi wa watu, Umkhonto we Sizwe, Naidoo alitumikia kifungo cha miaka 10 jela kwenye Kisiwa cha Robben kwa hujuma kati ya 1963 na 1973. Baada ya kuachiliwa kutoka jela, Naidoo alichukua nafasi kubwa katika kufufua mapambano katika miaka ya 1970 hadi alipolazimika kwenda uhamishoni mwaka 1977. Alitumikia chama cha African National Congress (ANC) nchini Msumbiji na katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Ujerumani. ANC ilipigwa marufuku mwaka 1990, na Naidoo alirejea Afrika Kusini mwaka uliofuata. Wakati ANC ilishinda uchaguzi mkuu wa 1994, Naidoo aliteuliwa kama Seneti na kuhudumu katika Bunge hadi 1999. Mnamo 2014, Naidoo alitunukiwa Tuzo yOrder of Mendi for Bravery.
Indres Naidoo alikuwa mtoto wa Roy Naidoo na Manonmoney "Ama" Naidoo, mjukuu wa Thambi Naidoo, na kaka wa Shanthie Naidoo na Prema Naidoo.
Sofia Lugo
Sofia Lugo ni jina la kutaja uhusika wa mfululizo wa kipindi cha televisheni cha Prison Break. Uhusika ulichezwa na Danay Garcia. Uhusika ulitambulishwa kuwa kama moja kati ya wahusika pale ilipofikia katika msimu wa tatu wa mfululizo huu. Sofia Lugo ni msichana wa James Whistler aishie huko mjini Panama. Ingawa, kwa kila mfululizo jinsi ulivyokuwa ukiendelea, mahusiano yao yakawa ayanakufa taratibu na mama naye akaangukia kimapenzi kwa Lincoln Burrows.
Mto Gateza
unapatikana kusini mwa Burundi (mkoa wa Bururi). Maji yanafikia ziwa Tanganyika. Baadaye, maji yanakwenda kuchangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Tiva
Tiva ni ndege wakubwa kiasi wa jenasi Laniarius katika familia Malaconotidae. Wanatokea Afrika kusini kwa Sahara tu. Spishi nyingine ni nyeusi na nyeupe lakini nyingine zina rangi kali chini na pengine kwa utosi, kama nyekundu, machungwa na njano. Tiva wana domo nene lenye ncha kwa kulabu na mkia wao ni mrefu kiasi. Hula wadudu na vertebrata wadogo. Hulijenga tago lao kwa umbo wa kikombe mtini au kichakani na jike huyataga mayai 2-3.
Sid Ahmed Belkedrouci
thumb|Sid Ahmed Belkedrouci Sid Ahmed Belkedrouci (kwa Kiarabu: سيد أحمد بلقدروسي; alizaliwa 20 Desemba 1950 huko Oujda, Morocco) ni meneja wa soka na mchezaji wa zamani wa Algeria.
Kitisuru
ni kata ya Nairobi, mji mkuu wa Kenya, katika eneo bunge la Westlands.
Kreta
Kwa kisiwa kinachoitwa Kreta kwa lugha ya Kigiriki, ona hapa Krete
thumb|300px|Kutokea kwa kasoko baada ya pigo la asteroidi Kreta (pia kasoko, kwa Kiingereza: crater) ni uwazi kwenye ardhi uliotokana na mlipuko au mshtuko wa kugongwa na gimba.
Kreta ina umbo la duara; katikati ni kama shimo na ukingo wake unainuliwa juu ya uwiano wa mazingira yake. Duniani kreta zinapatikana mara nyingi kutokana na milipuko ya volkeno au milipuko mingine. Kwenye sayari au miezi yenye uso thabiti kuna kreat nyingi kama matokeo ya kugongwa na magimba kutoka anga-nje. Kwa mfano kwenye Mwezi wa Dunia kuna kreta nyingi zilizosababishwa na migongano ya asteroidi. Pigo la kitu kigumu linarusha mata iliyopo mahali pa mgongano ikae pembeni ya shimo hilo kwa umbo la ukingo wa mviringo.
Duniani kreta zilizosababishwa na mishtuko ya aina hiyo husawazishwa baada ya muda fulani kutokana na mmomonyoko unaosababishwa na mvua na upepo; kwenye magimba pasipo angahewa kama Mwezini zinabaki kwa muda mrefu.
Kuna aina mbalimbali za kreta:
Rochelle Park, New Jersey
thumbnail|right|250px|Nyumba ya Cornelius Demarest katika Mji wa Rochelle Park, New Jersey
Kreta
Kreta kubwa zaidi duniani zilisababishwa na asteroidi zilizogonga Dunia yetu. Kreta kubwa iliyojulikana hadi mwaka 2006 ilikuwa kreta ya Vredefort nchini (Afrika Kusini) yenye umbo la yai la urefu wa km 320 na upana wa km 180.
Rochelle Park, New Jersey
Rochelle Park ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey.
Kibulu (Papua)
Kibulu ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wabulu. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibulu imehesabiwa kuwa watu 910. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibulu iko katika kundi la Kioseaniki.
Kreta
Mwaka 2006 wataalamu waligundua kreta kubwa zaidi yenye kipenyo cha km 500 huko Antarktika katika picha zilizopigwa kutoka angani. Iko chini ya barafu ya Antarktika katika eneo la Wilkes Land inatajwa kwa kifupi cha WLIC (ing.: Wilkes Land impact crater). Kasoko ya WLIC inaaminiwa imesababishwa na asteroidi yenye kipenyo cha takriban km 5.
Miaka ya 390
Makala hii inahusu muongo ya miaka 390 - 399.
Kreta
Kreta ya tatu kwa ukubwa ni kreta ya Chicxulub, Yucatan, Meksiko.
Osogovo
right|thumb|Mlima wa Ruen katika Osogovo ni safu ya milima ya Balkani (Ulaya), kati ya nchi za Bulgaria na Jamhuri ya Masedonia Kaskazini.
Urefu wa kilele chake kirefu zaidi kiitwacho Ruen ni mita 2,251 juu ya usawa wa bahari.
Jungo Fujimoto
Jungo Fujimoto (藤本 淳吾; alizaliwa 24 Machi 1984) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Fujimoto alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 24 Machi 2007 dhidi ya Peru. Fujimoto alicheza Japani katika mechi 13, akifunga mabao 1.
Mto Kii (Uganda)
unapatikana katika wilaya ya Yumbe, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Nagib Mahfuz
thumb|right|Nagib Mahfuz left|80px Nagib Mahfuz (1911 - 2006) (kwa Kiarabu: نجيب محفوظ) alikuwa mwandishi nchini Misri aliyepokea Tuzo ya Nobel mwaka 1988 akiwa mshindi wa pili kutoka Afrika aliyepokea tuzo hiyo. Katika muda wa miaka 70 ya kazi alitunga riwaya 34, hadithi fupi zaidi ya 350, makumi ya mswada andishi ya filamu na tamthiliya 5. Nyingi za kazi zake zimechukuliwa kuwa filamu nchini Misri na nje ya Misri.
Maisha na elimu
Mahfuz alizaliwa 11 Desemba 1911 katika familia ya wastani ya Waislamu kwenye eneo la Gamaliya mjini Kairo. Wazazi walimpa jina kulingana na profesa Naguib Pasha Mahfouz (1882–1974) tabibu mashuhuri Mkopti aliyesimamia kuzaliwa kwake. Katika familia yake alikuwa mtoto wa saba na mdogo kati ya akina kaka wanne na akina dada wawili.
Familia iliishi kwanza katika mtaa wa Bayt al-Qadi wa eneo la Gamaliya kwenye mji wa kale wa Kairo. 1924 walihamia Abbaseya iliyokuwa mtaa mpya upande wa kaskazini ya mji wa kale. Maeneo yote mawili yalirudia baadaye katika masimulizi na riwaya zake.
Miaka ya 480
Makala hii inahusu muongo ya miaka 480 - 489.
Nagib Mahfuz
Maisha na elimu
Babake Abdel-Aziz Ibrahim alikuwa mtumishi wa serikali na Mahfouz hatimaye alifuata mfano wake baada ya kumaliza shule na chuo. Mamake Fatimah alikuwa binti wa shehe kwenye chuo kikuu cha Al-Azhar. Hata kama yeye mwenyewe hakuweza kusoma wala kuandika alienda mara kwa mara pamoja na mtoto Mahfouz kutembelea na kuona mahali pa utamaduni kama Makumbusho ya Misri na Piramidi za Giza.
Familia ya Mahfouz walikuwa Waislamu waaminifu na ulezi wa Mahfouz ulifuata kanuni za dini hii. Baadaye aliona ya kwamba msimamo katika familia yake ulikuwa kali kiasi akashangaa alipokuwa mzee: Usingefikiri ya kwamba siku moja msanii atatoka katika familia hii".
Mahfouz alipokuwa na miaka 7 alishuhudia mapinduzi ya Misri ya 1919 akitazama kutoka dirisha ya nyumba jinsi gani wanajeshi walivyofyatulia risasi dhidi ya wanaume na wanawake walioandamana. Alisema baadaye "tukio moja lililonishtusha na kuvunja hisia ya usalama katika utoto wangu lilikuwa mapinduzi ya 1919".
Mahfouz alianza kusoma mapema akiathiriwa na Hafiz Najib, Taha Hussein na Salama Moussa aliyekuwa mfuasi wa shirika la kisoshalisti la Fabian Society.
Baada ya kumaliza shule ya sekondari Mahfouz alisoma falsafa kwenye chuo kikuu cha Kairo alipomaliza kwa cheti ya BA mwaka 1934. Alianza tasnifa ya MA lakini aliiacha baada ya mwaka mmoja akaamua kufuata uandishi kama wito wake.
Ajira katika utumishi wa serikali na mwandishi
Alitafuta ajira katika utumishi wa serikali akifuata nyayo za babake lakini wakati huohuo alianza pia kuchangia taarifa na hadithi fupi katika magazeti mbalimbali kama vile Al-Risala, Al-Hilal na Al-Ahram.
Ajira yake ya kwanza ilikuwa kama karani kwenye chuo kikuu, tangu 1938 katika wizara ya waqf. 1945 aliomba kuhamishwa kwenda maktaba ya makumbusho ya Sultan Al-Ghuri. Hapa alichukua nafasi ya kufanya mahojiano na wakazi wa mtaa penye maktaba. Aliendelea na wajibu mbalimbali katika wizara ya utamaduni.
Uandishi wake
Katika muda wa miaka 70 ya kazi Mahfouz alitunga riwaya 34, hadithi fupi zaidi ya 350, makumi ya mswada andishi ya filamu na tamthiliya 5. Nyingi za kazi zake zimechukuliwa kuwa filamu nchini Misri na nje ya Misri.
Riwaya zake za kwanza kuanzia mwaka 1939 zilihusu maisha ya Misri ya kale wakati wa Mafarao.
Katika miaka ya 1940 alianza kusimulia habari za Misri ya kisasa. Riwaya yake ya 1959 "Watoto wa mtaa wetu" ilisababisha ugomvi na wataalamu waislamu waliodai inakashifu imani. Riwaya inatoa mfano wa historia ya binadamu wakiwemo watu wanaofanana na Adamu, Musa, Isa na Mohamad. Kitabu kilitolewa kimilango katika gazeti, lakini upinzani wa wataalamu Waislamu uliwalazimisha wahariri kusimamisha riwaya. Hadi leo haikuchapishwa kwa lugha ya Kiarabu katika nchi ya Misri ingawa inapatikana kwa Kiingereza pia toleo la Kiarabu kutoka Lebanon inapatikana kwa siri.
Riwaya yake mashuhuri zaidi ni "Thelathiya Alqahira" (Riwaya ya Kairo kwa sehemu tatu, ing. Cairo trilogy) anamosimulia maisha ya vizazi vitatu vya familia mbalimbali mjini Kairo kuanzia Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia hadi mapinduzi ya 1952 iliyomfukuza Mfalme Farouk. sehemu za riwaya zake zilitolewa mlango kwa mlango katika gazeti Al-Ahram na kufikia wasomaji wengi sana. Alipopokea Tuzo ya Nobel ya Fasiki kulikuwa na riwaya chache tu zilizotafsiriwa hadi wakati ule kwa lugha za Ulaya.
Bernardino Realino
thumb|Masalia yake huko Lecce. Bernardino Realino, S.J. (Carpi, Emilia-Romagna, 1 Desemba 1530 – Lecce, Puglia, 2 Julai 1616) alikuwa padri wa Italia na mtawa wa Shirika la Yesu maarufu kwa mahubiri yake na kwa huduma zake kwa maskini
Nagib Mahfuz
Uandishi wake
Mwaka 1989 shehe Mmisri Omar Abdul-Rahman alitamka mbele ya wanahabari ya kwamba heri Mahfuz angeadhibiwa wakati ule. Tamko hili lilisababisha jaribio la Waislamu wakali la kumwua Mahfuz. Hadi kifo chake aliishi chini ya ulinzi wa Polisi.
Bernardino Realino
Kabla ya hapo alisomea sheria na kufanya kazi serikalini.
Realino alitangazwa mwenyeheri na Papa Leo XIII mwaka 1896, halafu mtakatifu na Papa Pius XII tarehe 22 Juni 1947.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 2 Julai.
Kingiemboon
Kingiemboon ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wangiemboon. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kingiemboon imehesabiwa kuwa watu 250,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingiemboon iko katika kundi la Grassfields ambalo linafanana na lugha za Kibantu.
Mto Gasarara (Muramvya)
ni korongo linalopatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Muramvya).
16 Januari
Tarehe 16 Januari ni siku ya kumi na sita ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 349 (350 katika miaka mirefu).
Mto Gasarara (Muramvya)
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
16 Januari
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Papa Marcellus I, Danakte, Melas, Honorati wa Arles, Yakobo wa Moutiers, Tisyano wa Oderzo, Leobasi, Triviero, Fursei abati, Yoana wa Bagno, Berardo mfiadini na wenzake, Jose Vaz n.k.
Zainabu Mussa Bakar
Zainabu Mussa Bakar  (amezaliwa tarehe 3 Februari 1985) ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Viti maalumu kwa miaka 2015 – 2020.
Peter Simon Msigwa
Peter Simon Msigwa Amezaliwa 8 Juni 1965 ni mwanasiasa Mtanzania na mwanachama wa Chama cha kisiasa cha Chama cha Demokrasia na Maendeleo (CHADEMA). Amechaguliwa kuwa mbunge wa Iringa Mjini kwa miaka 2015 – 2020.
Milima ya Balkani
thumb|millima Balkani iliyopo serbia thumb|katikati ya milima Balkani thumb|muonekano wa mlima Balkani iko Ulaya, kati ya nchi za Bulgaria na Serbia.
Urefu wake ni mita 2,376 juu ya usawa wa bahari.
Kopaonik
right|thumb|Mlima wa Kopaonik ni mlima wa Balkani (Ulaya), katika nchi ya Serbia.
Urefu wake ni mita 2,017 juu ya usawa wa bahari.
Mto Gasenyi (Muramvya)
ni korongo linalopatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Muramvya).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Kibunama
Kibunama ni lugha ya Kiaustronesia nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wabunama. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kibunama imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibunama iko katika kundi la Kioseaniki.
Karura
ni kata ya Nairobi, mji mkuu wa Kenya, katika eneo bunge la Westlands.
Ipembe
Ipembe ni jina la kata ya Manisipaa ya Singida katika Mkoa wa Singida, Tanzania yenye msimbo wa posta 43108. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 1,858 waishio humo.
Mrijo
Mrijo ni jina la kata ya Wilaya ya Chemba katika Mkoa wa Dodoma, Tanzania yenye postikodi namba 41803 . Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13104 waishio humo.
Baadhi ya vijiji vya kata ya Mrijo vyenye shule ya msingi ni Mrijo Juu, Mrijo Chini, Msaada, Nkulari na Songambele. Asilimia kubwa za wakazi wa kata ya Mrijo ni Warangi.
Mto Gikuze
ni korongo linalopatikana kusini mwa Burundi (mkoa wa Bururi). Maji yanafikia ziwa Tanganyika. Baadaye, maji yanakwenda kuchangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Sikusare machipuo
Sikusare machipuo (pia ikwinoksi machipuo, ing. vernal equinox) ni moja ya sikusare mbili za mwaka yaani siku ya usawa wa muda wa mchana katika maeneo mbali ya kanda ya ikweta.
Sikusare machipuo ni sikusare ambako kipindi cha usiku mrefu umekwisha na kipindi cha nusu mwaka kinaanza ambako mchana ni mrefu kuliko usiku. Kuongezeka wa muda wa mchana kunasababisha kupanda kwa halijoto hivyo katika nchi zenye majira baridi mimea huanza kuotea majani mapya.
Katika kalenda ya Kiajemi (Iran, Afghanistan, Tajikistan) ni sikukuu inayoitwa Noruzi (نوروز‎ nowruz, pia Nauruzi) na kuwa mwanzo wa mwaka mpya ya Kiajemi.
Hifadhi ya Taifa ya Tsavo Magharibi
Hifadhi ya Taifa ya Tsavo Magharibi (Tsavo West National Park) iko katika Mkoa wa Pwani ya Kenya. Mbuga hii ina upana wa eneo a eneo wa kilomita 9,065. Barabara ya A109 barabara ya Nairobi - Mombasa na reli hugawanya mbuga katika sehemu mbili za mashariki na magharibi. Sehemu ya magharibi ni maarufu zaidi kutokana na mandari yake yanayovutia zaidi kama vile Chemichemi ya Mzima, wanyamapori mbalimbali, mfumo mzuri wa barabara, hifadhi ya vifaru, uwezo wa kupanda mwamba na wageni huongozwa wakati wanatembea kando ya mto Tsavo. Mbuga hii inaendeshwa na Shirika la Huduma kwa Wanyama Pori la Kenya(maarufu kama Kenya Wildlife Service).
Akiolojia / Historia
Wafanyabiashara waswahili walifanya biashara na wenyeji wa Tsavo kwa kuhuza na kununua pembe za ndovu,ngozi za wanyamapori, na pengine watumwa mnamo miaka 700 baada ya kifo cha kristo (na pengine mapema). Hakuna ushahidi wa moja kwa moja ya kuonyesha kwamba waswahili walikuwa wakoloni wa eneo la Tsavo. Badala yake, biashara iliimarishwa kwa kupelekwa kwa bidhaa kwenda na kutoka Pwani ya Swahili kupitia mtandao wa jamii. Biashara ya bidhaa kama vile gamba za kaa na mbanyoa zimepatikana katika maeneo ya akiolojia na zinasemekana kuwa zimekuwa tangu mapema kipindi cha uswahili.
Karne ya kumi na tisa, Wapelelezi kutoka Uingereza na Ujerumani walirekodi kuwa watu ambao sasa tunawaita Orma na Waata wakati wa safari zao kupitia "nyika," walionekana kama maadui katika maslahi yao. Kuanzia mwisho wa karne ya kumi na tisa / na mapema karne ya ishirini, Waingereza walianza juhudi za pamoja kuwa wakoloni wa ndani ya Kenya na wakajenga reli ya Uganda kupitia Tsavo mwaka wa 1898. Ujenzi ulikwama kwa muda kwa sababu "simba walao wandamu" waliwashambulia wajenzi wa reli na simba hao walijulikana baada kama wala watu wa Tsavo.
Tsavo ilibakia ya nchi kwa wafugaji wa Orma na Wamasai na wawindaji na wakusanyaji wa Waata hadi mwaka wa 1948, wakati ilikubaliwa rasmi kama Mbuga ya Kitaifa. Wakati huo, idadi ya wazawa ilihamishwa kwa maeneo ya Mtito Andei na Voi na vilevile maeneo mengine karibu na Vilima vya Taita. Kufuatia uhuru wa Kenya mwaka wa 1963, uwindaji ulipigwa marufuku katika mbuga hii na usimamizi wa Tsavo ulisalimishwa kwa mamlaka ambayo hatimaye ikawa Kenya Wildlife Service. Tsavo sasa huvutia watalii wanaopiga picha kutoka kote duniani wenye riba ya kushauku upana wa jangwani na Mandhari ya ajabu.
Upandaji Mlima
Mwaka wa 1978 Bill Woodley ambaye wakati huo alikuwa Mwangalizi wa Tsavo ya Magharibi, aliwaalika klabu ya Mountain Club of Kenya (MCK) ili kuchunguza maporomoko katika mbuga. Wapandaji poromoko hufurahia sana kuwaona tembo wakizurura nyanda chini ya maporomoko pamoja na kuwaona ndege aina ya mwewe, tai na kozi wakipepea huku mlima Kilimanjaro ikionekana vema. Upandaji mwamba ni baadhi ya utenzi bora nchini Kenya, ukuta mgumu wa gneiss mara nyingi hufunikwa na haina mimea. Nyufa na pembe kadhaa ziko, lakini huwa zinamimea nyingi. Kipande cha mwamba kinachovutia ziadi, cha urefu wa mita 300 high upande wa mashariki wa Kichwa Tembo, uliwavutia wapelelezi wa kwanza na kupelekea kuinuka kwa chemni ya Tsavo Kuu. Mastadon ilichukua ziara 3 kabla ya kukamilishwa. Njia ya hivi majuzi, Ivory Tower katika Miamba ya Ndovu (Elephant Rocks), ni kati ya upandaji mgumu na bora nchini Kenya. Kwa ujumla vigingi havifai kubebwa. Isipokuwa kupanda mwamba katika kivuli, watu hushauriwa kuanza kupanda mapema kwani joto jingi huwa wakati wa siku wazi.
Maelezo ya upandaji na taratibu yake: Rock Climbing Guide to Kichwa Tembo
Mary Leigh Blek
Mary Leigh Blek ni mtetezi wa udhibiti wa bunduki kutoka California. Anahudumu kama rais mstaafu wa Milioni ya Mama Machi na ni msemaji wa mtandao wa kitaifa wa sura za Mama milioni.
Blek alihusika katika sheria ya udhibiti wa bunduki baada ya mtoto wake kuuawa. Mnamo Juni 1994, mwanawe Matthew Blek alikabiliwa na matineja watatu wenye silaha, na hatimaye kupigwa risasi na kuuawa.
Kingomba
Kingomba ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wangomba. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kingomba imehesabiwa kuwa watu 63,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingomba iko katika kundi la Grassfields ambalo linafanana na lugha za Kibantu.
Zlatibor
thumbnail|right|200px|Mlima Zlatibor ni mlima wa Balkani (Ulaya), katika nchi ya Serbia.
Mary Leigh Blek
Blek na mumewe Charles walianzisha Jumuiya ya Orange County Citizens for the Prevention of Gun Violence mwaka wa 1995. Blek baadaye akawa mwandaaji wa kanda ya magharibi wa Million Mom March mwaka wa 2000.
Zlatibor
Urefu wake ni mita 1,496 juu ya usawa wa bahari.
17 Januari
Tarehe 17 Januari ni siku ya kumi na saba ya mwaka. Mpaka uishe zinabaki siku 348 (349 katika miaka mirefu).
Mto Kila (Uganda)
unapatikana katika wilaya ya Yumbe, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Hans Bruyninckx
thumb Hans Emiel Aloysius Bruyninckx (amezaliwa Machi 20, 1964) ni mwanasayansi wa siasa na msomi wa mahusiano ya kimataifa wa Ubelgiji aliyebobea katika utawala wa kimataifa wa mazingira na siasa za mazingira za Ulaya.
Ameongoza Shirika la Mazingira la Ulaya tangu 2013. Akiwa katika nafasi hii, yuko likizo kutoka kwa nyadhifa zake kama Profesa wa Uhusiano wa Kimataifa na Utawala wa Mazingira Duniani, Taasisi ya Sera ya Kimataifa na Ulaya; na Mkurugenzi, Taasisi ya Utafiti ya Kazi na Jamii, wote katika Chuo Kikuu cha Katholieke Universiteit Leuven (KU Leuven)