cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dhabihu ya wanadamu
Wahanga waliuawa kiibada kwa njia ambayo ilitakiwa kufurahisha au kutuliza miungu au mizimu. Wahanga walikuwa mara nyingi wafungwa na watoto wachanga. Kati ya Waazteki tumbo lilikatwa kwa visu na mioyo ilichomwa moto.
Katika mwendo wa historia dhabihu ya wanadamu imepungua kote ulimwenguni. Sasa dhabihu za aina hii ni za nadra sana. Dini nyingi zinalaani kitendo hicho na sheria za siku hizi zinaitazama kama jinai, walakini bado inaonekana mara kadhaa hadi leo, hasa katika maeneo ambako imani za kimila zinaendelea.
Mto Misunga
ni mto wa Mkoa wa Singida (Tanzania ya kati).
Dhabihu ya wanadamu
Finisia
Utamaduni wa Finisia katika Mashariki ya Kati ya Kale ulikuwa na kawaida wa dhabihu ya watoto kwa mungu wao Moloki. Katika Biblia desturi hiyo inatajwa kama kielelezo cha ubaya.
Ulaya
Waandishi wa Roma ya Kale walitunza habari za dhabihu ya wanadamu kati ya Wakelti katika Gallia (Ufaransa ya leo) na Hispania. Kufuatana na habari hizo ilikuwa kawaida kuzika watumwa na watumishi pamoja na machifu waliofariki.
Wagermanik wa Kale walifanya dhabihu ya maafisa Waroma wafungwa kwenye madhabahu ya miungu yao baada ya kushinda legioni za Varus mnamo mwaka 9 BK.
Waazteki
Waazteki walijulikana sana kwa kufanya dhabihu za wanadamu kwa kiwango kikubwa; sadaka nyingi zilitolewa kwa mungu Huitzilopochtli waliyoabudu kama mungu wa Jua; waliamini kwamba walihitaji kumlisha kwa njia ya sadaka kwa hofu ya kwamba Jua linaweza kuzimika. Dhabihu za wanadamu ziliaminiwa kuzuia mwisho wa ulimwengu ambao unaweza kutokea kwa kila kipindi cha miaka 52. Waazteki walikuwa na mikataba na madola ya jirani ili wakutane kila mwaka katika vita waliyotumia kukamata wafungwa kwa ajili ya sadaka hizo.
Dola ya Inka
Katika maeneo ya milki ya Inka wanaakiolojia wamekuta mumia ya watoto waliotolewa kama sadaka.
Afrika ya Magharibi
Dhabihu za wanadamu zilitokea mara kwa mara katika milki za Afrika ya Magharibi kama Dahomey na Benin hadi karne ya 19. Sadaka za aina hiyo zilikuwa kawaida hasa baada ya kifo cha mfalme au malkia. Kuna taarifa za kimaandishi zilizotaja idadi ya wafungwa mamia au hata maelfu waliotolewa sadaka kwenye nafasi hizo. Huko Dahomey kulikuwa na ibada ya kila siku ambapo watumwa kama 500 walitolewa sadaka.
Gangolfi
Gangolfi (alifariki Avallon, Yonne, leo nchini Ufaransa, 11 Mei 760) alikuwa kabaila wa Burgundy maarufu kwa imani na uadilifu hadi alipouawa na hawara wa mke wake.
Anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Mei.
Raúl Alfonsín
right|thumb|Picha rasmi ya Raúl Alfonsín kama Rais Raúl Ricardo Alfonsín Foulkes (12 Machi, 1927 – 31 Machi, 2009) alikuwa mwanasheria na mwanasiasa kutoka nchi ya Argentina. Kuanzia 1983 hadi 1989 alikuwa rais wa Argentina.
Mto Mkingi
ni mto wa Mkoa wa Singida (Tanzania ya kati).
Hori ya Baffin
Jina la Baffin Bay linamaanisha "Hori ya Baffin" ingawa si hori, inafanana zaidi na mlangobahari mrefu sana. . Ila tu, ilhali uso wake unafunikwa na barafu kwa sehemu ya mwaka, wapelelezi wa kwanza waliopeleka habari zake Ulaya waliuona kama hori.
Eneo la Hori ya Baffin ni mnamo Km² 689,000. Urefu wake kutoka kaskazini hadi kusini ni km 1,450 baina ya pwani ya Greenland na Kisiwa cha Baffin. Upana wake ni kati ya km 650 na km 110.
Sehemu yenye kina kirefu cha mita 2.100 inapatikana katikati.
Watu walikalia pwani za Baffin Bay kuanzia mwaka 500 BK. Wakazi wa kwanza hawajajulikana vizuri, walifuatwa na Waeskimo.
Waviking kutoka Norwei walifuata mnamo mwaka 1000 walipotea tena hadi mnamo mwaka 1300.
Waingereza walianza kutembelea eneo hilo mwaka 1585 walipotafuta njia ya kufika Asia kwa kupita Amerika upande wa kaskazini.
Bahari hii ilipokea jina kutokana na nahodha William Baffin aliyepeleleza sehemu kubwa mwaka 1612 na kuchora ramani za pwani zake hadi gredi 77° 45′ za kaskazini.
Dumuzi mdogo
Dumuzi mdogo (Rhyzopertha dominica) ni spishi ndogo ya mbawakawa ya familia Bostrichidae katika oda Coleoptera ambaye ni msumbufu wa hatari kwa sababu anaharibu nafaka zinazohifadhiwa maghalani. Spishi nyingine ya familia hii ni dumuzi mkubwa (Prostephanus truncatus) ambaye ni mkubwa kwa 50% zaidi ya dumuzi mdogo na ni msumbufu mbaya vilevile.
Rika
Rika ni kundi la watu katika jamii ambao wana umri uliokaribiana na hupitia pamoja mivigha au hatua za maisha.
Dumuzi mdogo
Maelezo
Dumuzi mdogo ana urefu wa mm 2-3. Mpevu ana umbo la mcheduara la kawaida la Bostrichidae. Rangi ni kahawianyekundu. Kichwa kimefichwa kutoka juu chini ya pronoto ambayo ina vijino kama mbuzi (ya nazi) kwenye mbele yake. Uso wa mwili una vijishimo. Vipapasio vina pingili 11 na vina kirungu chenye pingili tatu.
Rika
Mifumo ya marika ilikuwa (na pengine bado) ni kawaida katika makabila mbalimbali ya Afrika Mashariki, kwa mfano Wanyakyusa, na Afrika Kusini, kwa mfano Wazulu. Mifumo hii ilitumiwa katika tohara, majeshi na utawala.
Dumuzi mdogo
Maelezo
Majike wa dumuzi mdogo hutaga mayai kati ya 200 hadi 500 katika maisha yao. Mayai hutagwa huru kwenye nafaka. Joto la chini kabisa ambamo dumuzi mdogo anaweza kumaliza maendeleo ni 20°C. Kwa halijoto hii ukuaji kutoka kwa yai hadi mpevu huchukua siku 90. Kiwango cha haraka zaidi cha ukuaji kinatokea kwa 34°C. Kwa halijoto hii mayai huchukua siku 2, mabuu siku 17 na mabundo siku 3 kukamilisha ukuaji. Dumuzi mdogo hawezi kukamilisha ukuaji wake juu ya 38°C. Wapevu huishi kwa muda wa miezi 4-8. Katika hali bora ya 34°C na unyevuanga wa nafaka wa 14% kuna ongezeko la mara 20 katika idadi ya dumuzi wadogo baada ya wiki 4. Wanaweza kufanikiwa kuvamia nafaka kwa kiwango cha unyevuanga wa 9%, lakini wana uzazi wa juu, ukuaji wa kasi na vifo vya chini kwenye nafaka ya kiwango cha juu cha unyevuanga.
Msambao
Dumuzi mdogo anafikiriwa kutoka kwa kusini mwa Asia, lakini sasa anasambazwa katika maeneo ya kitropiki na maeneo ya wastani yenye joto kiasi kati ya 40º kaskazini na kusini. Katika Afrika ya Mashariki hadi sasa amerekodiwa tu katika Tanzania na Rwanda.
Mwenendo
Wapevu na mabuu wa dumuzi mdogo hula haswa mbegu za nafaka zilizohifadhiwa, pamoja na ngano, mahindi, mchele, oti, shayiri, mtama na mawele. Wanapatikana pia katika vyakula anuwai ikiwa ni pamoja na maharagwe, pilipili kavu, manjano, giligilani, tangawizi, chipsi za muhogo, biskuti na unga wa ngano. Kuna ripoti kadhaa za dumuzi mdogo akipatikana ndani au kushambulia mbao (Potter, 1935), kama ilivyo kawaida ya Bostrichidae wengine. Dumuzi mdogo imeripotiwa kuzalisha kizazi juu ya mbegu za miti na vichaka kadhaa (mwaloni, Celtis occidentalis (mti kama mmavimavi au mokalungo) na Symphoricarpos orbiculatus) (Wright et al., 1990).
Ting'ang'a
ni kata ya kaunti ya Kiambu, Eneo bunge la Kiambu, nchini Kenya.
Kiili-Turki
Kiili-Turki ni lugha ya Kiturki nchini Uchina na Kazakhstan inayozungumzwa na Wauzbeki. Mwaka wa 1980 idadi ya wasemaji wa Kiili-Turki nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 120 tu. Pia kuna wasemaji 120 nchini Kazakhstan (2001). Wasemaji wote ni wazee lakini, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiili-Turki iko katika kundi la Kiturki ya Mashariki.
Lupo wa Limoges
Lupo wa Limoges (pia: Loup, Leu; alifariki Limoges, leo nchini Ufaransa, 22 Mei 637) alikuwa askofu wa mji huo kuanzia mwaka 614, aliyesaini uanzishaji wa monasteri ya Solesme.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 22 Mei.
Mto Mukio
unapatikana katika kaunti ya Makueni, kusini mwa Kenya.
Kumbo
Mwaka 2021 idadi ya watu ilikadiriwa kuwa 53,970
Mto Mukaange
unapatikana katika kaunti ya Makueni, kusini mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari ya Hindi.
Mto Mukio
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari ya Hindi.
Ndumberi 3
ni kata ya kaunti ya Kiambu, Eneo bunge la Kiambu, nchini Kenya.
Yohane wa Parma (abati)
Yohane wa Parma, O.S.B. (Parma, Emilia-Romagna, karne ya 10 - Parma, 22 Mei 990) alikuwa abati nchini Italia baada ya kuwa kanoni na kuhiji mara kadhaa Yerusalemu alipojiunga na umonaki.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Upofu wa rangi
Upofu wa rangi (kwa Kiingereza: "colour blindness") ni ugonjwa unaomfanya mtu asiweze kuelezea tofauti kati ya rangi fulanifulani. Watu wenye ugonjwa huu hawawezi kuona tofauti ya rangi wakati wote.
Yohane wa Parma (abati)
Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Upofu wa rangi
Kwa kawaida ugonjwa huu ni wa kurithi, wakati mwingine ni matokeo ya uharibifu kwa mishipa ya macho au ya ubongo kushindwa kufanya kazi yake vizuri. Pia inaweza kusababishwa na mgusano na kemikali fulani na macho ya mtu.
Mara nyingi upofu wa rangi ni wa kudumu, yaani hauponi, lakini hali fulani inaweza kusababisha upofu wa rangi wa muda mfupi. Hakuna tiba ya upofu wa rangi wa kudumu.
Inasemekana kuwa upofu wa rangi huwapata hasa jinsia ya kiume kuliko ya kike.
Mto Mukononi
unapatikana katika kaunti ya Makueni, kusini mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari ya Hindi.
Otse (Mahalapye)
Otse ni kijiji katika Mahalapye, Wilaya ya Central huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 1,787 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.
Fundong
ni mji uliopo katika nchi ya Kamerun, mkoa wa Kaskazini-Magharibi.
Mwaka 2021 idadi ya watu ilikadiriwa kuwa 43,509
Mto Tiber
thumbnail|Njia ya Mto Tiber katika [[ramani ya Italia ya Kati.]] thumb|Mto Tiber ndani ya [[mji wa Roma, kwenye "Daraja la Mt. Malaika" (Ponte St Angelo); kuba kubwa nyuma ni la Basilika la Mt. Petro).]] thumb|Alama ya mafuriko ya Roma, 1598, iliyowekwa kwenye nguzo ya Hospitali ya Santo Spirito karibu na Basilika la San Pietro. Tiber (kwa Kiitalia: Tevere, kutoka Kilatini Tiberis) ni mto nchini Italia.
Mto ulikuwa muhimu katika historia ya mji wa Roma maana mji huo ulianzisha sehemu ambako iliwezekana kuvuka mto Tiber kwa miguu.
Kilima cha Hyrax
thumbnail|right|200px|Mary na Louis Leakey,wakiwa katika tafiti nchini Tanzania Kilima cha Hyrax ni eneo la kihistoria mjini Nakuru katika Bonde la Ufa nchini Kenya. Inachukuliwa kama mojawapo kati ya maeneo muhimu zaidi ya neolithic nchini Kenya. Mlima Hyrax iligunduliwa mnamo 1500 BK na iligubuliwa na Louis Leakey na Mary Leakey mwaka wa 1926.
Uchimbaji ulianza mwaka wa 1937, ukiongozwa na Mary Leakey. Mabaki ya makazi, makaburi na ngome zilizojengwa kwa mawe yalipatikana, pamoja na viwiliwili 19, ambayo hayakuwa na vichwa na katika mwima uliyojikunja. Pia bodi la Bao lilipatikana, pamoja na alama ambazo zilikuwa zimekwizha andikwa. Jumba dogo la Makumbusho ndogo huonyesha matokeo kutoka enzi ya kitmabo ya Iron Age.
Kilima cha Hyrax mojawapo wa maeneo ambayo hupatikana karibu na mashimo ya Sirikwa.
Kasaloo Kyanga
Kasaloo Kyanga (20 Mei 1957 – 9 Septemba 2011) alikuwa mwanamuziki, mpiga gitaa, na mtunzi wa Kongo.
Kyanga utungaji wake, unajumuisha nyimbo aliyopiga "Masafa Marefu", uliyotungwa na Tancut Almasi Orchestra, akimalizia na kufanya kama mwanamuziki. His other hit songs include "Nimemkaribisha Nyoka", "Butinini", "Kashasha",  na  "Kambwembwe".
Familia
Yeye na kaka yake ambaye ni pacha, Kyanga Songa, walizaliwa Mwezi wa tano;20, 1957.
Kazi
Kyanga na Songa walifanya kwenye bendi ya Tangut. Walihudhuria na kushuhudia mitindo aina ya Fimbo Lugoda na Kinyekinye Kisonzo Tisa Kumi Mangala. Kyanga, alifahamika kutokana na sauti yakeknown, aliwasili Tanzania kutokea Democratic Republic of Congo (Zaire) in 1980. Kyanga alianza kazi katika bendi ya Orchestra Matimila, iliyosimamiwa na Remmy Ongala. Baadhi ya kazi bora alizopiga inajumisha, "Almasi", "Bishada", "Natoa Onyo", na "Usia". Kyanga pia alishirikiana na Mkongo mwanamuziki Skassy Kasambula.
Kyanga, Kasambula, na Semhando walikwenda Tomatoma, na Kyanga alitunga "Mwanaidi". Baadae alijiunga na kaka yake Songa kama mwimbaji katikaOrchestra Marquis Original. Kyanga na Songa walikuja kufahamika zaidi kutokana na utungaji unaojulikan kama "Karubandika", "Sofia", "Clara", "Hasira Hasara", "Ni Wewe Pekee", na nyinginezo nyingi zilizowafanya kupambana na kushinda ulimwenguni. Kyanga na Songa baada waliondoka Orchestra Marquis na kufanya kazi katika Tancut Almasi Orchestra iliyoko Iringa. U Mjumuisho ulioongezeka unajumuisha, "Masafa Marefu", "Pili Wangu", "Tutasele", "Kiwele", na "Jane Butinini" (Kyanga's wife), ilifanya kufahamika zaidi. Butinini, ambaye alitumia Mpira wa mikono kuwa maarufu, alitokea kuwa dada wa  Duncan Butini, aliyekuwa mojawapo wa viongozi wa timu ya mpira wa miguu Railways kutoka Morogoro.
Kifo
Kyanga kifo chake kilitangazwa alfajiri ya tarehe 9 Septemba 2011. Alifariki kutoka na pleural effusion. Mwanamuziki Mkongwe Kikumbi Mwanza Mpango Mwema, aliyefahamika zaidi kama King Kiki, alithibitisha kifo cha Kyanga.
Mto Gahande (Burundi)
ni korongo la mkoa wa Rutana (Burundi mashariki) ambalo maji yake yanatiririka hadi ziwa Tanganyika. Baadaye, mengine yanachangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Tarafa ya Djamandioké
Tarafa ya Djamandioké (kwa Kifaransa: Sous-préfecture de Djamandioké) ni moja kati ya Tarafa 6 za Wilaya ya Tabou katika Mkoa wa San-Pédro ulioko Kusini Magharibi mwa Cote d'Ivoire.
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 15,006.
Makao makuu yako Djamandioké (mji).
Hapa chini ni majina ya vijiji 17 vya tarafa ya Djamandioké na idadi ya wakazi mwaka 2014 : • # Bliéron (336)
• # Boubré (229)
• # Djamandioké (1 337)
• # Djoutou (774)
• # Gnakanépo (112)
• # Iroutou (518)
• # Néro V1 (3 315)
• # Néro Village (692)
• # Pata-Idié (1 386)
• # Pimé (203)
• # Prollo (959)
• # Ranouinké/Georges-Town (1 351)
Narciso Orellana
Narciso Oswaldo Orellana Guzmán (amezaliwa 28 Januari 1995) ni mchezaji wa kandanda wa El Salvador ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Primera División Alianza na timu ya taifa ya El Salvador.
Tarafa ya Djamandioké
• # Toupa (142)
• # Wépo (231)
• # Yeouli (792)
Chancel Massa
Chancel Massa (alizaliwa 24 Januari 1983) ni mchezaji wa timu ya taifa ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, ambaye anacheza kama beki au mlinzi wa klabu AC Léopards.
Kazi ya kimataifa
Mnamo Januari 2014, kocha Claude Leroy alimkaribisha katika kikosi cha timu ya taifa ya Kongo kwa ajili ya michuano ya Afrika mwaka 2014.
Timu hiyo ya taifa iliondolewa katika hatua za makundi baada ya kufungwa mechi dhidi ya Ghana na Libya na kupata ushindi dhidi ya Ethiopia.
Mto Gafunzo (Rutana)
ni korongo la mkoa wa Rutana (Burundi mashariki) ambalo maji yake yanatiririka hadi ziwa Tanganyika. Baadaye, mengine yanachangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Yonda Thomas
Yonda Thomas (alizaliwa Mthatha, Eastern Cape, 1 Desemba 1985. Alilelewa na mzazi mmoja(mama) . ) ni mwigizaji wa Afrika Kusini. Anajulikana sana katika uhusika wake kwenye filamu na vipindi kwenye runinga: Seriously Single, Mrs Right Guy na The Jakes Are Missing.
Alifunga ndoa na Taz Emerans, mtaalamu wa mazoezi ya binafsi.
Alipata shahada ya kwanza katika utawala wa umma. Baada ya kuhitimu, alihamia Johannesburg mnamo 2008 kuwa mwanadiplomasia. Walakini, katika kipindi hiki, alishiriki kwenye mashindano ya kaimu ya SABC.
Mto Gahanga (Burundi)
ni korongo la mkoa wa Rutana (Burundi mashariki) ambalo maji yake yanatiririka hadi ziwa Tanganyika. Baadaye, mengine yanachangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Kiguntai
Kiguntai ni lugha ya Kipapua nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waguntai. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiguntai imehesabiwa kuwa watu 350. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiguntai iko katika kundi la Kipapua ya Kusini-Katikati.
Kigizrra
Kigizrra ni lugha ya Kipapua nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wagizrra. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kigizrra imehesabiwa kuwa watu 1050. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kigizrra iko katika kundi la “Eastern Trans-Fly”.
Karl Barth
300px|thumb|Karl Barth kwenye [[stempu ya posta ya Ujerumani.]] Karl Barth (tamka bart; 10 Mei 1886 - 10 Desemba 1968) alikuwa mwanatheolojia wa Ukristo wa kireformed kutoka nchini Uswisi. Barth anajulikana zaidi kwa ufafanuzi wake wa Waraka kwa Warumi, kwa nafasi yake katika Kanisa la Ungamo huko Ujerumani wakati wa utawala wa Adolf Hitler, kwa utungaji wa Azimio la Barmen na hasa kwa muhtasari wake mkubwa wa Elimu ya Imani ya Kanisa (Church Dogmatics, Kirchliche Dogmatik)  iliyochapishwa kwa juzuu nyingi kati ya miaka 1932-1967.
Sawa na wanatheolojia wengi wa Kiprotestanti wa kizazi chake, Barth alielimishwa katika teolojia ya kiliberali iliyoathiriwa na Adolf von Harnack, Friedrich Schleiermacher na wengine. Baada ya masomo, alianza kazi yake ya uchungaji katika kijiji cha Safenwil ambako wakazi wengi walifanya kazi viwandani; huko alijulikana kama "Mchungaji Mwekundu wa Safenwil" na alizidi kukatishwa tamaa na Ukristo wa kiliberali ambao alikuwa amefundishwa ndani yake. Hii ilimfanya aandike toleo la kwanza la kitabu chake Waraka kwa Warumi (aka Warumi I), kilichochapishwa mwaka wa 1919, ambamo aliazimia kusoma Agano Jipya kwa njia tofauti.
Barth alianza kujulikana kimataifa tangu kuchapishwa mnamo 1921 chapa ya pili ya ufafanuzi wake, Waraka kwa Warumi, ambamo alijitenga na theolojia ya kiliberali waziwazi.
Riabai
ni kata ya kaunti ya Kiambu, Eneo bunge la Kiambu, nchini Kenya.
Karl Barth
Aliwashawishi wanatheolojia wengi muhimu kama vile Dietrich Bonhoeffer ambaye aliunga mkono Kanisa la Ungamo, na Jürgen Moltmann, Helmut Gollwitzer, James H. Cone, Wolfhart Pannenberg, Rudolf Bultmann, Thomas F. Torrance, Hans Küng, na pia Reinhold Niebuhr na Jacques Ellul pamoja na waandishi wa riwaya kama vile Flannery O'Connor, John Updike, na Miklós Szentkuthy.
Maisha ya awali na elimu
Karl Barth alizaliwa tarehe 10 Mei 1886, huko Basel, Uswisi. Wazazi wale walikuwa Johann Friedrich "Fritz" Barth (1852-1912) na Anna Katharina (Sartorius) Barth (1863-1938). Karl alikuwa na ndugu wa kiume wawili, Peter Barth (1888-1940) na Heinrich Barth (1890-1965), na dada wawili, Katharina na Gertrude. Fritz Barth alikuwa profesa wa theolojia na mchungaji. Karl alianza masomo yake kwenye Chuo Kikuu cha Bern, na kisha kuhamishiwa Chuo Kikuu cha Berlin aliposoma chini ya Adolf von Harnack, na kisha kuhamia kwa muda mfupi Chuo Kikuu cha Tübingen hadi kumaliza masomo yake huko Marburg aliposoma chini ya Wilhelm Herrmann (1846-1922).
Kuanzia mwaka 1911 hadi 1921, Barth alihudumu kama mchungaji wa Reformed katika kijiji cha Safenwil katika jimbo la Aargau. Mnamo 1913 alimwoa Nelly Hoffmann, msanii aliyepiga fidla. Walikuwa na binti mmoja na wana wa kiume wanne, wawili kati yao walikuwa wasomi na wanatheolojia wa Biblia Markus (Markus Barth--6 Oktoba 1915 - 1 Julai 1994) na Christoph Barth (Christoph Barth--1917-1986). Baadaye alikuwa profesa wa theolojia huko Göttingen (1921–1925), Münster (1925–1930) na Bonn (1930–1935), nchini Ujerumani. Alipokuwa akihudumu huko Göttingen alikutana na Charlotte von Kirschbaum, ambaye aliendelea kuwa karani na msaidizi wake kwa muda mrefu; alishiriki sana katika uandishi wa kazi yake kuu, Elimu ya Imani ya Kanisa. Barth alifukuzwa nchini Ujerumani mnamo 1935 baada ya kukataa kutia sahihi Kiapo cha Uaminifu kwa Adolf Hitler akarudi Uswizi na kuwa profesa huko Basel (1935-1962).
Kuachana na theolojia ya kiliberali
Mnamo Agosti 1914, wakati wa kuanza kwa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia, Karl Barth alisikitika kupata taarifa kwamba walimu wake wa chuo kikuu alioheshimu, akiwemo Adolf von Harnack, walikuwa wametia saini " Tamko la Wasomi wa Ujerumani tisini na tatu kwa Ulimwengu uliostaarabika" ambamo walitetea matendo ya Ujerumani vitani; kwa sababu hiyo, Barth alihitimisha kwamba hataweza kufuata uelewa wao wa Biblia na historia tena.
Waraka kwa Warumi
Barth alianza ufafanuzi wake kuhusu Waraka kwa Warumi (Der Römerbrief) mnamo mwaka 1916 alipokuwa bado mchungaji huko Safenwil. Toleo la kwanza lilitolewa mnamo 1919. Kutokana na kitabu hicho, Barth alialikwa kufundisha theolojia katika Chuo Kikuu cha Göttingen. Barth aliamua mnamo Oktoba 1920 kwamba hakuridhika na toleo la kwanza na alianza kazi ya kulisahihisha na kutunga upya akamaliza toleo la pili kwenye Septemba 1921. Hasa katika toleo la pili la mwaka 1922, Barth alitoa hoja kwamba ufunuo wa Mungu katika maisha, kifo, na ufufuko wa Yesu unakataza na kuangusha jaribio lolote la kumshirikisha Mungu na tamaduni, mafanikio, au mali za kibinadamu. Umaarufu wa kitabu hicho ulisababisha kuchapishwa tena na tena katika lugha kadhaa.
Azimio la Barmen
Barth alilazimishwa kujiuzulu kutoka kwa uprofesa wake katika Chuo Kikuu cha Bonn mnamo 1935 baada ya kukataa kula kiapo kwa Hitler. Kisha akarudi Uswisi alikozaliwa, ambako alipewa uprofesa wa theolojia katika Chuo Kikuu cha Basel. Gazeti la Neue Zürcher Zeitung lilichapisha ukosoaji wake wa 1936 dhidi ya mwanafalsafa Martin Heidegger aliyeunga mkono Wanazi. Mnamo 1938 alimwandikia barua mwenzake Mcheki Josef Hromádka ambamo alisema kwamba wanajeshi waliopigana dhidi ya Ujerumani ya Nazi walikuwa wakitumikia kazi ya Kikristo. 300px|thumb|Juzuu za Elimu ya Imani ya Kanisa (Kirchliche Dogmatik).
Makusu Mundele
Anachezea Simba Sports Club ya Tanzania tangu January 14, 2023. Alishiriki katika michuano ya Afrika ya 2014 na DR Congo A. Mnamo mwaka 2014, Mundele aliendelea na upeo wa Ubelgiji Standard Liège lakini alikopwa mara moja kwa Újpest FC kwa muda wa miezi sita. Alipewa mkopo tena baada ya kurudi kwa upande wa Algeria MC Oran kwa miezi sita, hata hivyo hakuwa na makubaliano ya leseni kutoka shirikisho la Algeria. Mundele kisha alitoka Standard Liège na kurudi Congo kujiunga na AS Vita Club kwa hoja ya uhamisho wa bure.
Kampuni ya Magazeti ya Southern
Kampuni ya Magazeti ya Southern ni kampuni ya uchapishaji ya kuendesha kampuni zingine ambayo ina makao yake makuu katika eneo la Houston, Texas. Kampuni hii ilianzishwa ,hapo awali, kama Kampuni ya Magazeti ya Southern, ya Tennessee katika mwaka wa 1967 na mwanzilishi B. Carmage Walls. Gazeti lake maarufu kabisa ni Galveston County Daily News, lililoanzishwa 11 Aprili ,1842, na hujulikana kama gazeti kongwe kabisa katika eneo la Texas.
Makusu Mundele
Mnamo Januari 2018, Mundele akarudi AS Vita Club, ambako alifunga mabao 4 dhidi ya CS La Mancha ya Kongo mnamo mwaka wa 2018 CAF Confederation Cup.
Nyuki-jasho
Nyuki-jasho (kutoka kwa Kiing. sweat bees ni nyuki wadogo sana hadi kiasi wa familia Halictidae katika familia ya juu Apoidea ya oda Hymenoptera waliovutiwa na jasho, haswa spishi ndogo, ili kulamba chumvi. Hii ni familia kubwa yenye takriban spishi 4500 na jenasi 17 katika Afrika ya Mashariki. Zinatokea mabara yote isipokuwa Antakitiki.
Kampuni ya Magazeti ya Southern
Machapisho
Kampuni inamiliki machapisho kadhaa katika eneo la Pwani ya Ghuba ya Marekani.
Nyuki-jasho
Maelezo
Ukubwa wa nyuki-jasho ni mm 4-11. Kwa ujumla rangi yao ni nyeusi au kahawia mara nyingi pamoja na mistari ya nywele njano au nyeupe kwenye fumbatio, lakini wengine ni kijani, buluu au urujuani au wana fumbatio nyekundu. Baadhi yao wana mabaka njano mwilini, haswa madume. Kwa sababu familia hii ina spishi nyingi sana, zinatofautisha sana na haiwezekani kutoa maelezo ya nyuki hawa wote pamoja. Tembelea kurasa maalum kwa habari zaidi.
Takriban spishi zote za nyuki-jasho huonyesha viwango mbalimbali vya ujamii, ingawa wachache ni wapweke. Wanaweza kuwa karibu sana wa kijamii kama nyuki-asali. Pia kuna spishi za kidusia (nyuki-kekeo), haswa katika jenasi Sphecodes, ambazo zinafanana kwa kiasi fulani na nyigu na pia hupatikana katika Afrika ya Mashariki.
Mbengwi
ni mji uliopo katika nchi ya Kamerun, mkoa wa Kaskazini-Magharibi.
Mwaka 2021 idadi ya watu ilikadiriwa kuwa 9,734
Sebastian Vizcaino
Sebastián Vizcaíno (1548 – 1624) alikuwa mwanajeshi na mwanasiasa kutoka nchi ya Hispania. Tangu 1596 alifanya kazi hasa maeneo ya Kalifornia na Mexiko. Kazi zake pia zilimsafirisha nchi za Ufilipino (1586-1589) na Ujapani (1611-1613). Alifariki mjini Mexico City.
Absa Bank Tanzania
Absa Bank Tanzania (zamani ilikuwa ikijulikana kama Benki ya Barclays ya Tanzania) ni benki ya biashara nchini Tanzania na kampuni ya Afrika Kusini inayotegemea kundi la Barclays Africa. Imepatiwa leseni na Benki Kuu ya Tanzania, benki kuu ya nchi na mdhibiti wa benki ya kitaifa.
Eneo
Makao makuu na tawi kuu la Barclays Bank of Tanzania Limited yako Barclays House, kando na Mtaa wa Ohio, katika jiji la Dar es Salaam.
Kiambu Mjini
ni kata ya kaunti ya Kiambu, Eneo bunge la Kiambu, nchini Kenya.
Mto Gasebeyi (Rutana)
ni korongo la mkoa wa Rutana (Burundi mashariki) ambalo maji yake yanatiririka hadi ziwa Tanganyika. Baadaye, mengine yanachangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Kifas
Kifas ni lugha ya Kipapua nchini Papua Guinea Mpya inazungumzwayo na Wafas. Mwaka wa 2000 idadi ya wazungumzaji wa Kifas imehesabiwa kuwa watu 2500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kifas iko katika kundi lake lenyewe la Kifas. Lugha la pekee linalohusiana na Kifas ni Kibaibai.
Wum
ni mji uliopo katika nchi ya Kamerun, mkoa wa Kaskazini-Magharibi.
Mwaka 2021 idadi ya watu ilikadiriwa kuwa 68,836
Édouard Manet
Édouard Manet (23 Januari, 1832 – 30 Aprili, 1883 mjini Paris) alikuwa mchoraji kutoka nchi ya Ufaransa.
Mto Mukuyu (Makueni)
ni jina la miwili kati ya mito inayopatikana katika kaunti ya Makueni, kusini mwa Kenya.
Cavacha
thumb|4 kati ya tofauti nyingi za cavacha. Cavacha inajulikana kama masini ya Kauka au machine ya Kauka, ni aina ya mdundo wa ngoma iliyoundwa na Meridjo Belobi. Ni mdundo wa mwendo kasi ambao kwa kawaida huchezwa kwenye kifaa cha ngoma, mara nyingi kwa ngoma ya mtego au kofia ya hi. Bendi za Zaire kama vile Zaiko Langa Langa na Orchestra Shama Shama zilitangaza aina hii ya midundo katika miaka ya 1960 na 1970.
Kiguriaso
Kiguriaso ni lugha ya Kipapua nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waguriaso. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kiguriaso imehesabiwa kuwa watu 160. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiguriaso iko katika kundi la Kikwomtari.
Orodha ya mito ya wilaya ya Kiryandongo
Orodha ya mito ya wilaya ya Kiryandongo inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda magharibi.
Mto Mukuyuni (Makueni)
unapatikana katika kaunti ya Makueni, kusini mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari ya Hindi.
Mto Mukuyu (Makueni)
Maji yake yanaishia katika mto Athi-Galana-Sabaki na hatimaye katika Bahari ya Hindi.
Mayolo wa Cluny
(pia: Majolus, Maieul, Mayeul, Mayeule; Avignon, leo nchini Ufaransa, 906 hivi - Souvigny, 11 Mei 994 ) alikuwa abati wa nne wa monasteri ya Kibenedikto ya Cluny.
Akiwa imara katika imani na tumaini, na mwingi wa upendo, alisafiri sana kuhamasisha urekebisho wa monasteri nyingine nyingi katika nchi mbalimbali akiziweka chini ya ile ya Cluny.
Anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Mei.
Cavacha
Cavasha iliundwa mnamo 1971 na mwanachama wa Zaiko Langa Langa, Meridjo Belobi. Wazo hilo lilikuja kwanza kutoka kwa Meridjo Belobi wakati wa safari ya treni kutoka Brazzaville hadi Pointe Noire, Kongo Brazzaville. Mwanamuziki huyo aliimba safarini kwenye treni. Huko Kinshasa, Meridjo alipendekeza kwa bendi kwamba wanapaswa kuunda mdundo mpya wa muziki kulingana na sauti ya treni. Kila mtu alikubali na kulifanyia kazi. Matokeo yake yalikuwa kuzaliwa kwa cavasha.
African Fiesta
L'Orchestra African Fiesta mara nyingi hujulikana kama African Fiesta, ilikuwa bendi ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo soukous iliyoanzishwa na Tabu Ley Rochereau na Dk. Nico Kasanda mnamo mwaka 1963.
Cavacha
Ndani ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, mdundo wa cavasha inafahamika kama machini ya kauka, maana yake halisi kutoka Kilingala: "Injini ya Kauka". Kauka ni kitongoji katika jiji la Kinshasa ambacho ni makao makuu ya kampuni ya uchukuzi ya Onatra, ambayo huendesha vivuko na treni. Machini ya Kauka maana yake Injini ya Kauka. Kwa sababu sauti ambayo mdundo wa cavasha hutoa, inafanana na iliundwa kutoka kwa sauti ya treni.
African Fiesta
Historia
Tabu Ley na Dk. Nico awali walikuwa washiriki wa bendi ya semina Grand Kalle et l'African Jazz. Waliondoka African Jazz na kuanzisha kundi lao la African Fiesta, ambalo walisaidia kuinua aina ya rumba ya Kiafrika hadi katika muziki unaojulikana sasa kama Soukous.
Chaabi
Chaabi (inajulikana kama Chaâbi, Sha-bii, au Sha'bii, kwa maana ya "watu") inarejelea aina mbalimbali za muziki za Afrika Kaskazini kama vile chaabi wa Algeria, chaabi cha Moroko na chaabi cha Misri.
African Fiesta
Historia
Mvutano kati ya Tabu Ley na Dk. Nico ulisababisha mgawanyiko mnamo mwaka 1965, na Tabu Ley akibadilisha jina la bendi likawa African Fiesta National na Dk. Nico akaunda African Fiesta Sukisa. Dk. Nico alijiondoa kwenye ulingo wa muziki katikati ya mwaka 1970.
Chaabi
Muziki wa Chaabi mara nyingi hupatikana katika harusi na mtindo huu mara nyingi huhusishwa na sherehe. Matumizi ya lugha maarufu na uundaji wa midundo mipya imefanya mtindo huu kuwa kijalizo muhimu cha densi.
African Fiesta
Historia
Tabu Ley na African Fiesta National waliendelea kutawala eneo la muziki wa Kongo. Kufikia mnamo mwaka 1970, rekodi zao ziliuzwa kwa mamilioni. African Fiesta National ilitumika kama uwanja wa kuzalishia nyota wa muziki wa baadaye wa Kiafrika kama mwimbaji Sam Mangwana.
Mnamo mwaka 1970, Tabu Ley aliunda Orchestre Afrisa International, Afrisa ikiwa ni mchanganyiko wa Afrika na Éditions Isa, rekodi lebo yake.
Diskografia
Msanii anayechangia
Lukemia
alt=Seli za mtu mwenye lukemia|thumb|[[Seli za mtu mwenye lukemia]] Lukemia ni kansa ya seli nyeupe za damu na uboho wa mfupa. Kama mtu akiwa na lukemia, mwili huunda seli nyingi nyeupe za damu (kwa Kiingereza leukocytes).
Kuna aina nyingi za lukemia. Lukemia ni mojawapo ya magonjwa makubwa ya damu (kwa Kiingereza hematological neoplasms). Lukemia inaweza kusababisha kifo ndani ya wiki, miezi, au miaka kama isipotibiwa. Maisha ya mtu hutegemeana na aina ya lukemia.
Mwaka wa 2000, watoto na watu wazima 256,000 duniani kote walipata aina fulani ya lukemia, na 209,000 walikufa kutokana na hiyo aina, wengine waliendelea kuishi. Takribani asilimia 90 ya lukemia zote huonekana kwa watu wazima.
Juma Jabu
Juma Jabu, (alizaliwa 28 Desemba 1988) alikua ni mchezaji wa mpira wa miguu wa nchini Tanzania, ambaye alicheza kama beki wa kushoto.
Alichezea vilabu mbalimbali nchini Tanzania ikiwa ni pamoja na Mwadui United, Kagera Sugar, Coastal Union, KMC, Moro United na Simba SC.
Pia Jabu alishiriki katika mashindano mbalimbali ya kimataifa, akichezea Timu ya Taifa ya Tanzania ikiwa ni pamoja na robo fainali ya Kombe la CECAFA 2011, ambapo Tanzania ilipata ushindi wa bao 1 - 0 dhidi ya Malawi.
Clatous Chama
Chama aliisaidia ZESCO United F.C. kufika nusu fainali za Ligi ya Mabingwa ya CAF kabla ya kusaini mkataba wa miaka 3 na Al Ittihad ya Misri.
Hata hivyo, mwezi wa Februari 2017 Chama aliichezea Lusaka Dynamos F.C. kabla ya kujiunga na klabu ya Simba S.C. iliyopo nchini Tanzania mwaka 2018 kwa kusaini mkataba wa miaka miwili.
Mwaka 2019 Chama aliongeza mkataba wa miaka 2 hadi mwaka 2022 lakini mwaka 2021 alisajiliwa na klabu ya RS Berkane ya Moroko kwa mkataba wa miaka mitatu. Baada ya kuitumikia Berkane kwa muda mchache alirejea katika klabu ya Simba na alipata mafanikio kwa kuifikisha timu robo fainali kwenye Ligi ya Mabingwa Afrika. Chama ameisaidia Simba kutwaa ligi kuu, ngao ya jamia na sasa ni vinara wa Vpl.
Usimilishaji
Usimilishaji ni jinsi watu kutoka utamaduni au kabila dogo hufanywa kuwa na mila na kuzichukua tamaduni za kabila kubwa au inayotawala. Watu waliosimilishwa kikamilifu hukosa sifa za kuwatofautisha ila tu kimwili.
Usimilishaji unaweza kufanyika kwa kutumia nguvu au kutumia mambo ya kitamaduni, k.v. ndoa za kabila tofauti.
Pieter van Jaarsveld
Pieter van Jaarsveld,kitaalam akifahamika kama Bobby van Jaarsveld, ni muigizaji, mtunzi wa muziki na muimbaji wa muziki pop kwa lugha ya Kiafrikaan kutoka Mwafrika kusini. Van Jaarsveld ambae alipewa jina la utani la “Bobby” kutoka kwa baba yake,alizaliwa tarehe 6 Machi 1987 huko Paarl, cape ya Magharibi.Ni mtoto wa pili kwenye familia ya watoto wa tatu na ana dada zake wawili, mmoja wao akiwa ni muimbaji wa muziki(Karlien van Jaarsveld).Akiwa mtoto, alisoma shule mbalimbali za msingi kabla ya kuhitimu katika shule ya elimu ya juu ya Brits.
Usimilishaji
Hata hivyo mara nyingine mchakato huo unatokana na hiari ya watu wanaopenda utamaduni wa kigeni na kuuiga hata kupotewa na utambulisho wao.
Pieter van Jaarsveld
[1]
Mohembo West
Mohembo West ni kijiji katika Ngamiland West, Wilaya ya North-West huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 1,770 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.
Usimilishaji
Usimilishaji wa Wadorobo na Ogiek
Wadorobo wanajulikana kuwa watu wa kwanza kuishi Kenya. Waliishi katika Bonde la Ufa na katikati ya Kenya. Wamasai, Wanandi, Wakipsigis na Wakikuyu walihamia huko na kupanua mipaka katika maeneo waliyokuwa wakiishi Wadorobo nao walichukua mila na lugha za makabila makubwa yaliyoishi karibu nao.
Usimilishaji katika makoloni ya Ufaransa
Itikadi ya Ufaransa kutawala makoloni yake ilikuwa usimilishaji. Watawaliwa walitakiwa kujifunza mila na utamaduni wa Wafaransa. Walipewa uraia wa Ufaransa na haki na majukumu yote ya raia wa Ufaransa bila kujalisha hadhi au rangi. Itikadi hiyo ilikubaliana na nadharia tawala ya Ufaransa, Liberté, égalité, fraternité (Uhuru, usawa, undugu).
Thabang Molaba
Thabang Kamogelo Molaba (Alizaliwa 18 Desemba 1994) ni mwigizaji na mwanamitindo wa Afrika Kusini. Anajulikana sana kwa jukumu lake kama KB Molapo katika safu ya Netflix mpangiliyo Damu & Maji. kwanza alipata umaarufu wakati akionekana kwenye Mzansi Magic telenovela The Queen.
Maisha ya zamani
Molaba alizaliwa na kukulia Harrismith, Jimbo Huru (kwa wazazi Lisbeth na Richard, ambao wote ni walimu. Ni mtu wa Zulu na Sotho. Alishiriki katika michezo wa kuigiza katika klabu ya vijana ya Tshiame na alifanya masomo ya uigizaji na Patricia Boyer kabla ya kuamia Hannesburg. Alihitimu na digrii ya usafirishaji kutoka Tshwane University of Technology.
Milima ya Altai
right|thumb|400px|Ramani ya safu ya mlima wa Altai. Milima ya Altai ni safu ya milima katika Asia ya Kati na ya Mashariki. Milima mirefu zadi hufikia kimo cha mita 4,500.
Safu hiyo imeungwa na Milima ya Sayan kwenye kaskazini mashariki ikiishia upande wa kusini mashariki katika Jangwa la Gobi.
Wakazi wa eneo lake si wengi wakiwa mchanganyiko wa Warusi, Wakazakhi, Waaltai na Wamongolia.
Uchumi wa eneo hilo unategemea ufugaji wa ng'ombe, farasi na kondoo, pamoja na kilimo, misitu, na uchimbaji madini.
Sehemu ya safu hiyo imeorodheshwa na UNESCO kama urithi wa dunia.
Kiharuai
Kiharuai ni lugha ya Kipapua nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Waharuai. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiharuai imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiharuai iko katika kundi la Kipiawi.
Maudhui
Maudhui katika kazi ya fasihi ni jumla ya mawazo yote yanayozungumzwa pamoja na mtazamo wa mwandishi juu ya mawazo hayo. Maudhui hujumuisha mawazo pamoja na mafunzo mbalimbali yaliyomsukuma msanii hadi akatunga na kusanii kazi fulani ya kifasihi. Vipengele vya maudhui ni pamoja na dhamira, migogoro, falsafa ujumbe na msimamo.
Mto Mulima
unapatikana katika kaunti ya Makueni, kusini mwa Kenya.
Kampuni ya Magazeti ya Bay State
Kampuni ya Magazeti ya Bay State ina makao yake makuu Somerville, Massachusetts, Marekani.
Historia
Kampuni ya Magazeti ya Bay State ilifungwa na kuwekwa katika kitengo cha Metro cha Kampuni ya Magazeti ya Community inayomilikiwa na Fidelity katika mwaka wa 1996. Kampuni ya Magazeti ya Community hivi sasa inamilikiwa na GateHouse Media.
Mali za Bay State zilikusanywa na familia ya Dole, iliyoendesha gazeti la Cambridge Chronicle tangu miaka ya 1930 mpaka mwanzoni mwa miaka ya 1990. Gazeti la Chronicle, gazeti la kuchapisha rekodi za jiji la Cambridge, limechapishwa tangu mwaka wa 1846 na, chini ya usimamizi wa familia ya Dole, likaungana na gazeti shindani la Cambridge Sun.
Familia ya Dole ilinunua pia magazeti makuu ya kila wiki katika miji mingine miwili kaskazini mwa Boston na vilevile kuchapisha majarida mengine mbalimbali.
Mali
Wakati wa ununuzi na Fidelity katika mwaka wa 1991, kampuni ya uchapishaji ya Dole (ilibadlishwa jina kuwa Kampuni ya Magazeti ya Bay State) ilihusisha magazeti matatu ya kila wiki, yote yakipatikana katika kata ya Middlesex, Massachusetts.
Magazeti haya yote bado huchapishwa chini ya Kitengo cha Metro cha Kampuni ya Magazeti ya Community. Kampuni ya Bay State ilichapisha jarida dogo la wanunuzi katika eneo la Lowell, chapisho hilo liliitwa Merrimack Valley Advertiser. Chapisho hilo lilibadilishwa baadaye kuwa majarida mawili ya Advertiser katika Tewksbury na Wilmington, haya yanachapishwa, hivi sasa, na Kitengo cha Kaskazini Magharibi chini ya majina ya Tewksbury Advocate na The Wilmington Advocate.
Kajala Masanja
Kajala Masanja (alizaliwa 1985) ni mwigizaji wa filamu katika nchi ya Tanzania.
Aliolewa na mfanyakazi ya benki wa zamani Faraji Chambo. Pia ni mama wa mtoto mmoja anayeitwa Paula. Kwa sasa ameolewa na Harmonize.
Marejeo
.
Mto Gishororwe
ni korongo la mkoa wa Rutana (Burundi mashariki) ambalo maji yake yanatiririka hadi ziwa Tanganyika. Baadaye, mengine yanachangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Lake zone
ni kata ya kaunti ya Turkana, Eneo bunge la Turkana Kaskazini, nchini Kenya.
Kaeris
ni kata ya kaunti ya Turkana, Eneo bunge la Turkana Kaskazini, nchini Kenya.
Darga (bendi)
Darga ni kikundi cha muziki kilichopo Casablanca, Moroko kilichoanzishwa mwaka 2001 na wanafunzi wa shule ya sanaa. Wanacheza muziki wa Gnawa na muziki wa jadi wenye mchanganyiko na mitindo ya Magharibi.
P.J. Prinsloo
Peter John anaejulikana kama P. J." Prinsloo alizaliwa 6 Februari mwaka 1978 ni raia wa nchini Afrika Kusini na ni mwigizaji.
Mkoa wa Mashariki, Kamerun
ni mmojawapo kati ya mikoa ya Kamerun. Jina lenyewe linadokeza mahali pake nchini.
Mkoa huo una wakazi 835,642 (kadirio la mwaka 2015 ) katika eneo la Km² 109,002.
Mto Kafu (Kiryandongo)
unapatikana katika wilaya ya Kiryandongo, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kiini cha atomu
thumbnail|Muundo wa atomu kwa mfano wa lithi: Mzingo wa Elektroni na Kiini cha atomu katika kitovu chake. Kiini kinafanywa na nyutroni (bila chaji) na protoni (chaji chanya). Kiini cha atomu (pia nyukliasi ya atomu; kwa Kiingereza:atomic nucleus) ni eneo dogo la ndani ya atomu lililosongamana lenye kuundwa na protoni na neutroni lililo katikati ya atomi na linalozungukwa na mzingo elektroni.
Meridiani
300px|thumb|Meridiani ya sifuri (nyeusi) inapita Greenwich/Uingereza; mstari mwekundu ni mfano wa latitudo ya 30. Meridiani (kutoka Kiingereza: meridian) ni mstari wa kudhaniwa kwenye uso wa ardhi kutoka ncha ya kaskazini hadi ncha ya kusini ya dunia. Kwa lugha nyingine ni nusuduara kwenye uso wa ardhi.
Kiini cha atomu
Eneo hili liligunduliwa mnamo mwaka 1911 na mwanasayansi Ernest Rutherford kwa kutegemea jaribio la folili ya dhahabu lililofanywa mwaka 1909 na mwanasayansi Geiger–Marsden. Baada ya ugunduzi wa neutroni katika mwaka 1932, modeli za kiini zilizokuwa zikijumuisha protoni na neutroni ziliundwa kwa haraka na Dmitri Ivanenko pamoja na Werner Heisenberg.
Meridiani
Kuna mstari unaopita Greenwich (Uingereza) uliokubaliwa kuwa meridiani ya sifuri sanifu inayotumiwa kutaja longitudo ya mahali.
Kiini cha atomu
Atomu ni chembe ndogondogo zinazounda na kutofautisha elementi mbalimbali kama vile oksijeni, chuma au kaboni. Kila kitu, kama ni gimba mango, gesi au kiowevu, kinaundwa na chembechembe ndogo. Kama kina elementi moja tu, kuna atomu za aina moja tu ndani yake. Vitu vingi vinaundwa na muungano wa elementi tofauti kwa mfano maji kwa oksijeni na hidrojeni. Hapo atomu tofauti zinaunganishwa kuwa molekyuli. Hizi molekyuli ni muungano wa elementi za aina tofauti ("kampaundi": kutoka Kiingereza "compounds"). Chembe ndogo ya kila elementi huitwa atomu. Kila elementi ina atomu za aina yake kulingana na asili yake.
Meridiani
Jina
Jina linatokana na Kilatini "meridianus" kinachomaanisha "cha mchana". Ilhali mchana hufafanuliwa kuwa wakati ambako Jua linakaa juu kabisa angani, basi mchana unafika saa ileile kwenye kila mahali pa meridiani ileile.
Kiini cha atomu
Ndani ya kila atomu tena mna chembechembe ndogo zaidi za aina tofauti, ambazo zinatajwa kama nyutroni, protoni na elektroni. Muundo wa atomu ni kiini cha atomu, ambamo sehemu kubwa ya masi yake inapatikana, kikizungukwa na elektroni kadhaa zinazotembea kwa njia zake nje ya kiini.
Meridiani
Jina
Kwa maana hiyo "meridiani" fulani iko kwa kila mahali duniani, ni sawa na kusema longitudo ya mahali. Hivyo "meridiani ya Dar es Salaam" ni mstari kutoka ncha hadi ncha unaopitia Dar es Salaam, au mstari wa longitudo 39°17'12.8"E.
Kiini cha atomu
Atomi inaundwa na kiini kilicho na chaji chanya, pamoja na wingu la elektroni lenye chaji hasi linaloizunguka, vyote vikishikiliwa na nguvu ya umeme-tuli.
Meridiani
Meridiani ya sifuri, Greenwich
Zamani kulikuwa na mifumo tofauti ya kuhesabu meridiani au longitudo. Mkutano wa mwaka 1884 ulikubali meridiani inayopita kwenye paoneanga pa Greenwich, Uingereza, kuwa "meridiani ya sifuri" yaani mstari wa marejeo kwa kutaja longitudo ya mahali popote duniani.
Kiini cha atomu
Kiini kinaundwa na protoni na nyutroni na hizi kwa pamoja huitwa "nyukleoni".
Meridiani
Nyuzi au digrii
Kwa hiyo meridiani ya Greenwich huhesabiwa kuwa "0", halafu kuna nyuzi 180 upande wa mashariki na nyuzi 180 upande wa magharibi. Nyuzi ya 180 ni ya pamoja kinyume cha mstari wa Greenwich.
Nyuzi za longitudo hutajwa ama kwa kuongeza "za mashariki / East" na "za magharibi / West", au kwa kutumia namba chanya kwa nyuzi za mashariki na namba hasi kwa zile za magharibi.
Kiini cha atomu
Kipenyo cha kiini kipo kati ya femtomita 1.75 kwa hidrojeni (sawa na kipenyo cha nyutroni moja) hadi fentomita 15 kwa atomu nzito kama vile urani. atomu yenyewe, yaani kiini pamoja na mizingo elektroni, ni kubwa zaidi mara 23,000 (urani) hadi 145,000 (hidrojeni).
Meridiani
Nyuzi au digrii
Kila meridiani hukatwa na mstari wa ikweta. Sambamba na ikweta ziko mistari ya duara za latitudo ziinazotajwa kwa nyuzi 1-90 za kaskazini au nyuzi 1-90 za kusini.
Kiini cha atomu
Muundo wa J. J. Thomson
Muundo huu uliweza kuelezea kwa nini atomu hazina chaji, lakini ulishindwa kujibu maswali mengi yaliyotokana na nadharia nyingine nyingi ambazo zilikuwa zimethibitishwa, hasa zile za umeme na usumaku.
Namna kiini (nyukliasi) ilivyogunduliwa
Muundo wa atomu wa J. J. Thomson haukuwa na nyukliasi. Mwaka 1909 H. Geiger na E. Marsden walichapisha matokeo ya mlolongo wa majaribio waliyofanya katika chuo kikuu cha Manchester chini ya uongozi wa Ernest Rutherford. Rutherford alikuwa na mvuto mkubwa juu ya sayansi ya mionzi ya radioaktiviti ambayo ilianzishwa na Becquerel na Curies.
Mojawapo ya mafumbuzi ya kwanza yalikuwa kwamba elementi zilitoa chembe za alfa (α-particles). Chembe za alfa ziligundulika kuwa na vitu viwili vilivyokuwa na chaji chanya, na vilibainika kuwa ni atomu za Helium zilizopoteza elektroni mbili. Hivyo chembe alfa zilikuwa ni ayoni za Helium, He2+.
Geiger na Marsden walielekeza mkondo wa chembe alpha katika foili nyembamba ya metali. Waligundua kuwa chembe zilibadilishiwa njia kwa ukubwa wa nyuzi mbalimbali kutoka ile njia ya awali. Suala la kubadilishwa njia walikuwa wanalitegemea lakini kilichowashangaza ni kiwango cha badiliko la njia. Baadhi zilibadilishwa hadi kufikia nyuzi 150⁰ (nyuzi 180⁰ ni sawa na kuzuiliwa kabisa kupita).
Kutokana na matokeo iliochenya kuwa ni sehemu ndogo sana ya chembe alfa ndizo zilizobadilishwa njia kwa nyuzi nyingi. Lakini la msingi hapa si uchache wake, bali ni nini kilisababisha hii tabia isiyotarajiwa.
Kuwepo kwa kiini ndani ya atomu kulitambuliwa mwaka 1911 na Ernest Rutherford aliyefanya majaribio ya kufyatulia mnururisho wa alfa dhidi ya bati nyembamba ya dhahabu. Yeye alionyesha kuwa atomu zenye chaji chanya zilizotawanya katika kuta zake kama vile alivyofikiri J. J.Thompson zisingeweza kubadili njia kwa nyuzi ndogo. Mabadiliko makubwa ya uelekeo ya chembe chanya yangeweza kutokea kama kungekuwa na mkusanyiko mdogo ndani ya atomu. Rutherford alionyesha kwa kutumia dhahabu kuwa ndani ya atomu kulikuwa na mkusanyiko wa chaji uliosababisha yote hayo. Alisema ungekuwa ndani ya tufe au mpira wenye nusu kipenyo kisichozidi mita 3.2 × 10-14. Kwa atomu nyingine zilizokuwa nyepesi zaidi ya dhahabu, nusu kipenyo ilipungua hadi kufikia mita 3 × 10-15.
Wakati huo, nusu kipenyo cha atomu kilikuwa kimekadiriwa kwenye mita 2 × 10-10, hivyo haikuchukua muda kuona kuwa chaji chanya ndani ya atomu zitakuwa ndani ya tufe ambalo nusu kipenyo chake ni kama mara 10000 hadi 100000 ya nusu kipenyo cha atomu yote.
Kwa maneno mengine, Rutherford, Geiger na Marsden walikuwa wameanzisha nadharia kuwa atomu zina nyukliasi ndani yake.
Ugunduzi wa nadharia ya atomu na wa kuwa ndani yake kuna elektroni ulileta maswali mengi ambayo hayakupatiwa majibu. Atomu ilijulikana kiumeme kuwa haikuwa na chaji ya aina yoyote, lakini chembe cha elektroni zilizomo ndani ya atomu zilijulikana kuwa na chaji hasi za umeme. Hivyo lazima ndani ya atomu (ambayo haina chaji) kutakuwa na chaji aina nyingine (ambayo ni lazima iwe chaji chanya) ambayo inaletwa uwiano sawa wa kuifanya atomu kutokuwa na chaji. Fumbo gumu zaidi lilikuwa ni kwa namna gani hizo aina mbili za chaji zinaweza kuwa zimejipanga ndani ya atomu.
Ugunduzi wa protoni
thumb|400px|left|[[Mass Spectrometer]] Ilikuwa imejulika kuwa chaji chanya, zinazoifanya atomu kutokuwa na chaji hata kama kuna chaji za elektroni, zilikuwa zinapatikana ndani ya nyukliasi. Hivyo hizi chaji ndani ya nyukliasi ziliaminika kutoka ndani ya chembechembe zilizokuja kufahamika kama protoni. Kwa kuwa atomu haina chaji, basi chaji ya protoni ni sawa kabisa na ile ya elektroni isipokuwa yenyewe ni chanya na ile ya elektroni ni hasi.
Njia iliyotumika katika kuthibitisha uwepo wa protoni ni kifaa kilichoitwa mass spectrograph. Muundaji wa kifaa hiki alikuwa F. W. Aston. Katika kifaa chake, atomu zilizochajiwa chanya zilipitishwa katika eneo la usumaku. Eneo hili liliundwa ili kuleta atomu zenye tungamo tofautitofauti kwenye filamu. Wakati filamu ilipoboreshwa, mistari ingeweza kuonekana kulingana na ayoni zilivyoifikia. Kwa jinsi Aston alivyounda kifaa chake ilimaanisha mistari ingekuwa katika umbo la parabola.
Suala msingi kuhusu kifaa hicho (mass spectrograph) ni kuwa njia inayopitiwa na ayoni inapinda wakati ikisafiri katika eneo la usumaku. Kupinda huku kunategemea vitu wiwili: chaji ya ayoni, q, na tungamo lake, m. Ayoni iliyokuwa na uwiano sawa wa chaji kwa tungamo, q/m zitawasili katika sehemu kwenye filamu. Kwa kufanya jaribio hili kwa uangalifu na hisabati, Aston aliweza kupima uwiano wa chaji kwa tungamo wa idadi kubwa ya ayoni.