cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Toyin Ojih Odutola
Kazi
Mnamo Agosti 2020, jumba lake la kwanza la kumbukumbu la makumbusho huko Uingereza lilifunguliwa kwenye ukumbi wa sanaa wa The Curve katika kituo cha Barbican, London, kilichoitwa "A Countervailing Theory." Hasa kwa tume hii, Ojih Odutola aliunda kazi 40 zinazoonyesha mfano wa zamani uliowekwa katikati mwa Nigeria Jos Plateau. Katika mahojiano ya msanii huyo na The Guardian, Ojih Odutola alisema kuwa maonyesho hayo yaliongozwa na vipindi viwili: kusoma juu ya muundo wa miamba ya zamani katikati mwa Nigeria; na kusikia juu ya mtaalam wa akiolojia wa kijerumani ambaye kwa makosa alihusisha sanamu za shaba zilizopatikana nchini Nigeria na 'Wagiriki kutoka Atlantis' kwa sababu yeye 'hakuweza kuwashawishi wanijeria wenye uwezo wa akili wa kuunda vitu sawa na vizuri'. Kati ya hii michoro miwili,nyeusi na nyeupe ambazo 'hupiga hati katika kila hali', kwa maneno ya msanii. Mwandishi, Zadie Smith, aliandika insha juu ya mada za maonyesho kwenye The New Yorker, pia imejumuishwa katika orodha ya maonyesho.
Mtindo na ushawishi
Kazi ya Ojih Odutola mara nyingi huonwa kuwa yenye kupinga dhana nyingi za jadi juu ya kitambulisho cha kijamii na kisiasa na pia mfumo ambao hufafanuliwa. Kazi yake ni njia ya kukusudia ya kutafsiri hadithi hizo juu ya rangi, kitambulisho,kwa kuibua. Hii inafanywa kupitia njia na nyuso anazotumia pamoja na maumbo yanayowasilishwa kwenye takwimu na mandhari anayoonyesha katika michoro yake ya kina. Kwa Ojih Odutola, muundo ni aina ya mawasiliano na lugha kwa mtazamaji. Alama anuwai anazounda zinawakilisha aina ya lahaja na lafudhi.
Makusanyo
Kazi za Ojih Odutola zimehifadhiwa katika makusanyo mengi ya umma, pamoja na:
Petro Poveda
thumb|200px|[[Picha yake halisi.]] Petro Poveda Castroverde (Linares, Jaen, 3 Desemba 1874 - Madrid 28 Julai 1936) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki kutoka Hispania na mwanzilishi wa Chama cha Kiteresa kwa ajili ya malezi ya vijana.
Alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mwenye heri tarehe 10 Oktoba 1993, halafu mtakatifu tarehe 4 Mei 2003.
Sikukuu yake inaadhimishwa katika tarehe ya kifo chake.
Kiwaigali
Kiwaigali ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Afghanistan inayozungumzwa na Wawaigali. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kiwaigali imehesabiwa kuwa watu 11,500. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiwaigali iko katika kundi la Kiaryan.
Kikoiari cha Milimani
Kikoiari ya Milimani ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakoiari. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikoiari ya Milimani imehesabiwa kuwa watu 4000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikoiari ya Milimani iko katika kundi la Kikoiarian.
Wanjuhi Njoroge
Wanjuhi Njoroge (amezaliwa Kabaru, kijiji cha Kaunti ya Nyeri, 1989) ni mjasiriamali na mwanaharakati kutoka nchini Kenya, ambaye anafanya kampeni dhidi ya mabadiliko ya hali ya hewa. Anatoa wito wa kuboreshwa kwa upatikanaji wa huduma za kidijitali na haki za kijinsia. Yeye ni mwanachama wa Mtandao wa Kiongozi wa Wanawake wa Afr (AWLN).
Wasifu
Mnamo mwaka 2018 alishiriki katika mafunzo ya taasisi ya LéO Afrika. Mwaka 2019 Njoroge alijiunga na tawi la Kenya la Mtandao wa Viongozi Wanawake wa Afrika (AWLN), ambayo ilizinduliwa katika Makao Makuu ya Umoja wa Mataifa jijini New York mnamo Juni mwaka 2017, chini ya uangalizi wa Tume ya Umoja wa Afrika (AUC) na Umoja wa Mataifa (UN).
Miaka ya 770 KK
Makala hii inahusu muongo ya miaka 779 - 770 KK.
Kikoiari cha Malishoni
Kikoiari ya Malishoni ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakoiari. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikoiari ya Malishoni imehesabiwa kuwa watu 1700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikoiari ya Malishoni iko katika kundi la Kikoiarian.
Modesti Andlauer
, S.J. (Rosheim, 22 Mei 1847 - Wuyi 19 Juni 1900) alikuwa padri Mjesuiti kutoka Ufaransa aliyefia Ukristo akifanya umisionari nchini China wakati wa Uasi wa Mabondia.
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mtakatifu pamoja na wengine 119 tarehe 1 Oktoba 2000.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 9 Julai, lakini ya kwake mwenyewe tarehe 19 Juni.
Mto Ngara Niting
unapatikana katika kaunti ya Meru, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Jubba na hatimaye katika bahari ya Hindi.
Yohane Yosefu wa Msalaba
Yohane Yosefu wa Msalaba (Ischia, 15 Agosti 1654 - Napoli, 5 Machi 1734) alikuwa padri wa shirika la Ndugu Wadogo Pekupeku kutoka Italia aliyependa sana ufukara hata akavaa kanzu ileile miaka 64 akaitwa "padri virakamia".
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu. Kwanza alitangazwa mwenye heri mwaka 1789, halafu mtakatifu mwaka 1839 na Papa Gregori XVI.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Diego Granese
Diego Granese (alizaliwa Vigevano, Italia, Tarehe 28 Septemba mwaka1990) ni mjasiriamali maarufu na mshawishi. Ameanzisha kampuni kadhaa Za kitaifa na kimataifa kwa mafanikio makubwa, kama vile Aviva Wines, FITUP Europe na Dubai-based Billionaire Group. Pia alizindua duka rasmi la Khaby Lame (mshawishi maarufu zaidi duniani) kwa ushirikiano na washirika wengine wawili.
Kilopi
Kilopi ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wahani. Idadi ya wasemaji wa Kilopi haijulikani. Ijapo idadi ya Wahani ambao walikuwa huongea Kilopi imehesabiwa kuwa watu 15,000, siku hizi ni wachache mno ambao wangeweza kuzungumza lugha hiyo, yaani lugha ya Kilopi imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kilopi iko katika kundi la Kingwi.
Diego Granese
Maisha ya awali
Diego Granese kutoka kwa familia ya tabaka la kati. Anajumuisha sifa nyingi za mjasiriamali, na ni dhahiri alizaliwa kuongoza. Anaendeleza biashara kila wakati ili kutoa suluhisho kwa majeraha aliyoyapata maishani, ambayo inamfanya kuwa mjasiriamali wa serial, mtu ambaye ameleta biashara zaidi ya moja kwa mafanikio (Aviva Wines Italia). Anajitambulisha na neno hili kwa sababu alitoa maisha na kuleta biashara nyingi kwa ukuu. Ameanzisha kampuni sita kwa jumla hadi sasa, nne kati yao bado ni mafanikio endelevu.
Maisha ya taaluma
Diego Granese alihamisha kampuni yake ya ushauri ya UAE hadi Dubai, na kuiita Billionaire Group. Hadi sasa, biashara yake kuu ni kufanya mashirika kuwa ya kimataifa, kufungua mashirika huko Dubai na katika mataifa yenye ukusanyaji wa ushuru unaofadhiliwa, na kutoa leseni za nyumbani. Zaidi ya hayo, Anashughulika na mashirika yake yote tofauti nchini Italia na kote ulimwenguni bado kama mwekezaji. Ana umiliki wake ambao alifanya nao uvumi na kufungua mazoezi katika maeneo machache. Kwa sasa ameelekeza biashara yake ya kituo kwenye mwongozo wa gharama duniani kote, amehamisha shirika lake la ushauri hadi Dubai na kuliita Billionaire Group. Shirika lake linasimamia ufanyaji biashara wa kimataifa, kufungua mashirika huko Dubai na katika mataifa yenye tathmini ya kodi inayohimizwa, na kupata leseni za nyumba. Mnamo Januari atahamia Dubai milele kwa kutoa usimamizi wa ushauri kwa watu binafsi na mashirika ambayo yanahitaji kuhamia taifa na ukusanyaji wa ushuru unaofadhiliwa. Diego anaendelea na kila moja ya mazoezi yake bado anajitolea kwa mradi huu mpya. Nchini Italia anasherehekewa kwa kufungiwa ndani ya wanamitindo na wasichana wa vipindi vya televisheni, alijitokeza miezi michache kabla ya Runinga ya Italia kwa kejeli kuhusu mwanamitindo maarufu. Akiwa na bidii kuhusu skeet shooting na dynamic shooting, atahamisha biashara yake hadi Dubai kwa kuanzisha amri kuu ya BILLIONAIRE GROUP mnamo Januari 20.
Tarek Abdallah
thumb|right|300px|Tark Abdallah akifanya maonyesho katika eneo la Pierre Cormon huko Geneva, Uswisi, 29.6.2006
Tarek Abdallah ni mwanamuziki wa Misri anaechezea kifaa cha muziki oud na mtunzi anayeishi Ufaransa.
Wasifu
Tarek Abdallah alizaliwa huko Alexandria mwaka 1975. Alikuwa amevutiwa na kifaa cha muziki oud tangu alipo kuwa mtoto, baada ya kumuona mchekeshaji akichezea ala hiyo kwenye TV, lakini kutokana na upinzani wa familia yake, ilimbidi asubiri hadi alipokuwa na umri wa miaka wa miaka kumi na tisa (19) ndipo aguse kwa mara ya kwanza katika maisha yake. Akisoma na bwana Alexandria Hazem Shaheen, alikifanyia mazoezi kwa masaa 10 kwa siku ili aweze kuingia katika Nyumba ya Kiarabu ya Oud, shule ya oud iliyoundwa huko Cairo na bwana Iraqi Naseer Shamma. Alihitimu kutoka hapo nakupata tuzo ya ubora. Anaishi Marseille tangu mwaka 2001 na anafundisha musicology katika Chuo Kikuu cha Lumière Lyon 2. Anaelezea maendeleo ya mtindo wa muziki wa pambo na mbinu ya muziki wa ala. Amealikwa katika nchi kadhaa za Kiarabu ili kutoa darasa la ustadi. Alitoa albamu yake ya kwanza Wasla, akiwa na mpigaji ngoma Adel Shams El-Din, mwaka 2015.
Mto Conwy
Mto Conwy (kwa Kiwelisi: Afon Conwy; wakati mwingine hujilikana kama "Conway") ni mto kaskazini mwa Wales. Kutoka chanzo chake hadi mwisho wake katika Bay Conwy una urefu kidogo juu ya 27 mi.
Huanzia katika Migneint ambapo mito midogo kadhaa inaingia katika Llyn Conwy, kisha unaelekea kaskazini, na kuungwa na matawimto ya mito Machno na Lledr kabla ya kufikia Betws-y-Coed, ambapo pia imeungwa na mto Llugwy. Kutoka Betws-y-coed mto huu unaendelea kutiririka kaskazini kupitia Llanrwst, Trefriw (ambapo inaungwa na Afon Crafnant) na Dolgarrog (ambapo inaungwa na Afon Porth-llwyd na Afon Ddu) kabla ya kufikia katika Conwy Bay, Conwy. Wakati wa mawimbi mto huwa na mawimbi hadi Llanrwst.
Matawimto ya Mto Conwy
Kuanzia chanzo hadi baharini: Afon Machno
Kikoitabu
Kikoitabu ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakoitabu. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikoitabu imehesabiwa kuwa watu 2700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikoitabu iko katika kundi la Kikoiarian.
Mto Conwy
Matawimto ya Mto Conwy
Afon Lledr
Afon Llugwy
Afon Gallt y Gwg
Mto Nithi Kaskazini
Maji yake yanaishia katika mto Tana, ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika bahari ya Hindi.
Mto Conwy
Matawimto ya Mto Conwy
Nant y Goron
Afon Ddu (1)
Afon Porth-llwyd
Afon Dulyn
Afon Roe
Afon Gyffin
Jiolojia na jiomofolojia
thumb|200px|left|Llyn Conwy, chanzo cha Mto Conwy Conwy imepakana mashariki na kilima cha kale cha mawe ya matope cha kipindi cha Silurian, Migneint. Miamba asidi kwa ujumla khufunikwa na na kizuizi konda, mara nyingi kwa wa asidi mchanga na katika sehemu za juu hufunikwa na nyasi ya moor Mollinia spp na jamii ya Erica. Kutokana na haya maji yanayoingia kwenye mto huu huwa na asidi na kuwa na rangi ya kahawia pamoja na asidi ya mbolea.
Upande wa magharibi, chanzo cha mto huu kimejaa miamba ya Cambrian ambayo ni ngumu na sura ya ardhi ni, kama matokeo ,vilima vya craggy na mlima ambapo mto huu hupitia katika maporomoko ya maji. Mifano iliyofanikia ya mto huu ya jiomofolojia inaweza kuonekana katika Conwy Falls na katika Lledr. Ardhi katika Mashariki imejaa misitu yaliyo na miti ya conifa.
Upande wa magharibi wa bonde hili umejaa maziwa na hifadhi baadhi hutoa maji ya kunywa. Miamba hii huwa tajiri kwa madini na kuna maeneo mengi ambapo mgodi ya shaba, risasi na fedha yameshughulikiwa tangu nyakati za Kirumi.
Utamaduni na historia
Jamii zilizotawanyika katika bonde la Conwy na sifa za kale na ushahidi wa makao tangu kipindi cha mawe. Warumi walimiliki eneo hili hadi 400 BK na kumekuwa na makao tangu wakati huo. Bonde hili ni nyumbani ya makanisa mawili kongwe katika Wales, yale katika Llanrhychwyn na Llangelynin, ambayo yaliyokuwa katika j karne ya 11 na 12.
Bonde la Conwy kubwa lilifanywa kutokuwa na faida katika Vita vya Roses na Earl ya Pembroke, chini ya maagizo ya Edward IV, mfalme wa Yorki, kufuataia mashambuluzi ya Lancasta katika mji wa Denbigh mwaka wa 1466.
Katika kinywa cha Conwy unapoingia ndan ya Conwy Bay ni mji wa Conwy na Ikulu maarufu duniani - Ikulu ya Conwy na madaraja mawili maarufu. Moja ya madaraja ya mapema ya barabara ya Telford Thomas sasa hubeba njia ya miguu na daraja la chuma la Robert Stephenson bado hubeba reli kuu ya London hadi Holyhead. Daraja la tatu sasa huwa na barabara, na hivi karibuni bado ni A55 sasa hupitia k chini ya kinywa.
Mazingira
Conwy unajulikana kwa Salmoni na trout wa bahari licha ya ongezeko la kiwango cha asidi katika nusu ya pili ya karne ya 20, hasa katika maji ya maeneo ya juu ambayo yameadhiri uenezaji wa samaki hawa. Ujenzi wa njia bandia ya samaki katika miaka ya 1990 kuruhusu upitaji wa Samoni wanaohama katika mto juu ya maporomoko ya Conwy ilikusudiwa kusaidia kupunguza madhara ya asidi.
Njia katika Conwy ,mtaro mviringo, ulijengwa chini ya kinywa cha mto huu mwishoni wa miaka ya 1980 na mwanzo miaka ya 1990. Ulifunguliwa na Malkia katika Oktoba 1991. Hii ilisababisha hasara ya baadhi chumvi lakini pia ilisababisha uumbaji wa Hifadhi ya Conwy RSPB.
Tangu mwaka wa 2002 bonde hili lina magurudumu ya uzalishaji wa umeme ya shamba la upepo Moel Maelogan.
Hali
Panorama inaonyesha mdomo wa Conwy kutoka Ikulu ya Deganwy, eneo la awali la kujihami. Hata hivyo, matatizo na urekebishaji katika tukio la kuzingirwa na uharibifu wake na Llywelyn AP Gruffudd, mwana wa mfalmwe wa Wales mwaka wa 1263 ili kuzuia kuangukia mikono ya Mfalme Edward, ulisababisha ikulu mpya kujengwa katika maji ya mji wa Conwy.
Waorma
Waorma ni kabila la watu (70,000 mwaka 2005) wa jamii ya Wakushi wanaoishi mashariki mwa Kenya, karibu na mwisho wa mto Tana.
Lugha yao ni Kiorma, lahaja ya Kioromo, mojawapo kati ya lugha za Kikushi.
Mikoa ya Indonesia
thumb|left|Ramani ya [[Indonesia|900px]]
Orodha
Hii ni orodha ya mikoa ya Indonesia.
Miaka ya 760 KK
Makala hii inahusu muongo ya miaka 769 - 760 KK.
Mto Nakawale (Ruvuma)
ni jina la miwili kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Ruvuma.
Eire Kaskazini
Eire Kaskazini ni eneo la kaskazini mashariki la kisiwa cha Ireland ambalo limo katika Ufalme wa Muungano, tofauti na sehemu kubwa ya kisiwa hicho iliyopata uhuru mwaka 1921.
Ndani yake, mwaka 1999 Uskoti, Welisi na Ireland ya Kaskazini zilirudishiwa mabunge yao ya pekee.
Kadiri ya sensa ya mwaka 2021, wakazi ni 1,903,100 wanaoishi katika km2 14,130.
Wengi wao ni Wazungu (96.6%), wakifuatwa na Waafrika (0.6%), Wahindi (0.5%) na Wachina (0.5%).
Kiingereza ni lugha mama kwa asilimia 95.4 za wakazi.
Tatarstan
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Tatarstan thumb|right|300px|Mahali pa Tatarstan katika [[Russia]] left|70px Tatarstan ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Kazan.
Miaka ya 750 KK
Makala hii inahusu muongo ya miaka 759 - 750 KK.
DopeNation
DopeNation, ni kundi la muunganiko wa wanamuziki wawili wa nchini Ghana, mapacha wanaofanana, ambao ni Micheal Boafo, maarufu kama B2, na Tony Boafo, anayejulikana kama Twist. Wanafahamika zaidi kwa kutengeneza nyimbo maarufu kama Kpuu Kpaa, Wow, Sebgefia pamoja, Poison pamoja na Nana.
Maisha ya Awali
Mapacha hao walizaliwa huko Accra na walikulia Abeka. Baadae walihamia Takoradi ambapo walipata elimu ya msingi na sekondari, katika kipindi hiki mapacha walikuza hamu yao ya muziki. Baadae walirejea Accra kuendeleza elimu yao ya juu katika Chuo Kikuu cha Ghana na Chuo Kikuu cha Teknolojia cha Ghana.
Mkoa wa Shebelle wa Kati
Mkoa wa Shebelle wa Kati (Shabeellaha Dhexe, شبيلي الوسطى, Medio Scebeli) ni mkoa wa kiutawala (gobol) kusini mwa Somalia.
Kikomba
Kikomba ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakomba. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikomba imehesabiwa kuwa watu 15,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikomba iko katika kundi la Kihuon.
Mkoa wa Shebelle wa Kati
Malezo ya jumla
Kama sehemu ya zamani ya mkoa wa Benadir, Middle Shabelle ulikuwa mji mkuu wa Mogadishu mpaka katikati ya mwaka-1980s, ambapo mji wa Jowhar ulipokuwa mji mkuu. Jina limetokana na mto unaojulikana kwa jina la Mto Shebelle uliokuwa ukipita katika mkoa huu.
Middle Shabelle kimsingi inakaliwa na koo ndogondogo za Wasomali Mudulood; haswa unaojulikana ni Abgaal. Pia  koo ndogo ndogo zinazo kaa katika mkoa huu ni Pamoja na Udeejeen, Moobleen na Hiilebi, ambao wanaishi kando ya Galje'l na Hawadle. Pia kuna wanachama wa kabila zisizo za Kisomalia Bantu kama kundi la (Kaboole).
Mkoa huu unasaidia ufugaji na uzalishaji wa mifugo, mvua na mvuto wa umwagiliaji kilimo na uvuvi, na mvua ya kila mwaka ni 150 hadi 500 milimita ikifunika eneo lenye takriban  kilomita za mraba 60,000. Pia ina 400km pwani ya bahari ya hindi.
Remi Isore
, S.J. (Bambecque, 22 Januari 1852 - Wuyi 19 Juni 1900) alikuwa padri Mjesuiti kutoka Ufaransa aliyefia Ukristo akifanya umisionari nchini China wakati wa Uasi wa Waboksa.
Waoromo
Waoromo ni kabila kubwa la watu (35,000,000) wa jamii ya Wakushi wanaoishi nchini Ethiopia, lakini pia Kenya na Somalia.
Remi Isore
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mtakatifu pamoja na wengine 119 tarehe 1 Oktoba 2000.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 9 Julai, lakini ya kwake mwenyewe tarehe 19 Juni.
Waoromo
Lugha yao ni Kioromo, kubwa kuliko zote kati ya lugha za Kikushi.
Wengi wao ni Waislamu na Wakristo.
Bashkortostan
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Bashkortostan thumb|right|300px|Mahali pa Bashkortostan katika [[Russia]] left|70px Bashkortostan ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Ufa.
Chombo cha anga-nje
250px|thumbnail|[[Feri ya angani Atlantis ikiondoka kwenye kituo cha anga MIR tarehe 4 Julai 1995.]] Chombo cha anga-nje ni chombo kwa ajili ya kusafiri katika anga-nje ya dunia yetu.
Mkoa wa Shebelle wa Kati
Wilaya
Middle Shabelle ina jumla ya wilaya saba:
Chombo cha anga-nje
Vyombo vya anga vinaundwa kwa kazi nyingi pamoja na mawasiliano, kubeba vifaa vya kutazama dunia au hali ya hewa, kufanyia utafiti sayari nyingine au kusafirisha watu na mizigo.
Vyombo vingine vinaingia kwa muda mfupi tu juu ya angahewa bila kumaliza mzingo wa dunia. Vingine vinazunguka kwenye mzingo kwa muda mrefu hata miaka.
Chombo cha anga-nje cha kwanza kilikuwa Sputnik 1 kilichorushwa na Umoja wa Kisovyeti mwaka 1957 na kuzunguka dunia kwa miezi 3. Kilifuatwa na chombo cha Marekani "Explorer 1" mwaka 1958.
Mtu wa kwanza kwenye anga-nje alikuwa Mrusi Yuri Gagarin aliyerushwa na Umoja wa Kisovyeti kwa chombo cha Vostok 1 tarehe 12 Aprili 1961 na kumaliza mzingo mmoja wa dunia.
Marekani ilifuata tarehe 5 Mei 1961 kwa kumpeleka mwanaanga Alan Shepard nje ya angahewa lakini bila kumaliza mzingo kamili. Mnamo Februari 1963 Mmarekani John Glenn alifaulu kutimiza mizingo 3 ya dunia.
Marekani iliendelea kuandaa safari ya kufika mwezini na kuwafikisha wanaanga Neil Armstrong na Buzz Aldrin mwezini tarehe 20 Julai 1969 kwa kutumia chombo Apollo 11.
Broadway
thumbnail|Broadway ya Manhattan, New York; matangazo mengi ya maigizo yanapamba nyumba zake. Broadway ni jina la barabara katika miji mbalimbali hasa nchini Marekani. Maana ya jina ni "njia pana". Maarufu ni hasa Broadway mjini New York inayopita katika mitaa ya Manhattan na Bronx. Imekuwa maarufu hasa kutokana na kuwepo kwa jukwaa 40 za maigizo. Maonyesho mengi ya maigizo mashuhuri yalitokea hapo.
Chombo cha anga-nje
Vyomboanga vingine kama vipimaanga vinapewa kazi ya upelelezi angani hasa kukaribia sayari, kukusanya data zao na kuzituma duniani. Habari nyingi juu ya sayari za mfumo wa jua letu zimepatikana kutokana na upimaji uliotekelezwa na vipimaanga hivi.
[[jamii:Chombo cha anga-nje]‎]
Kikonai
Kikonai ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakonai. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kikonai imehesabiwa kuwa watu 600. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikonai iko katika kundi la “East Strickland”.
Salvatore wa Horta
Salvatore wa Horta ni jina la kitawa la Salvador Pladevall i Bien (Santa Coloma de Farners, Girona, Hispania, Desemba 1520 - Cagliari, Italia, 1567), bradha wa shirika la Ndugu Wadogo Wareformati anayejulikana kwa kufanya miujiza mingi ajabu (inasemekana milioni moja) kisha kujitoa kwa Kristo kama chombo kinyenyekevu kwa usalama wa roho na miili ya wengi.
Felisita wa Roma
200px|thumb|Mt. Felisita na vichwa vya wanae saba, [[Nuremberg Chronicle, 1493.]] Felisita wa Roma (101 hivi - 165 hivi) alikuwa mwanamke wa Roma ya Kale anayeheshimiwa na Wakristo wa madhehebu mbalimbali kama mtakatifu mwenye sifa ya mfiadini.
Salvatore wa Horta
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu.
Felisita wa Roma
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Novemba
Salvatore wa Horta
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 18 Machi.
Luis Cernuda
thumb|100px|Luis Cernuda Luis Cernuda Bidón (Sevilla, 21 Septemba 1902 - Mexico, 5 Novemba 1963) alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya Hispania (Generación del 27)
Bi. Shakila
Shakila Tatu Said Msengi (14 Juni 1947 - 19 Agosti 2016) alikuwa mwimbaji maarufu wa muziki wa Taarabu kutoka nchini Tanzania.
Maisha
Kwa kadri ya maelezo yake mwenyewe Bi Shakila alianza muziki akiwa na miaka 6, alipokuwa na umri wa miaka 12, aliteuliwa kumuimbia Mwalimu Julius Kambarage Nyerere alipotembelea Pangani, wakati wa kutafuta Uhuru. Na ni baada ya hapa ambapo aliweza kusikika na Bwana Khatibu ambaye aliweza kumshawishi kujiunga na kundi la Taarab lililokuwa pale Pangani lililoitwa Taarab Kijamvi, hakukaa sana katika kundi hilo akalazimika kuhamia Tanga kumfuata Bwana Khatib ambaye walibahatika kuzaa watoto watano.
Hatimaye kundi hili lilikufa na zaidi ya nusu ya wasanii kujiunga na kundi la Black Star lililokuwa la mwarabu mmoja aliyekuwa anafanya kazi bandarini aliyeitwa Hassan Awadh na hapo ndipo Bi Shakila alipoanza kufahamika, na akapewa nyimbo kama Jongoo Acha Makuu, Mpenzi Amini, Majuto Yamenipata. Sifa zake zikaanza kuenea Afrika Mashariki. Mwaka 1972 tajiri mwingine Mwarabu aliyeitwa Sudi Said akanunua vyombo vipya vizuri na kuanzisha kundi la Lucky Star Musical Club, hapo Bi Shakila na wenzie tisa walihama Black Star na kuhamia Lucky Star.
Kwa kuwa kundi lilianzishwa wakati Bi Shakila alikuwa mja mzito, mtoto aliyezaliwa alimuita Lucky kwa ajili ya tukio hilo. Nyimbo nyingi zinazofahamika hadi leo za Bi Shakila zilirekodiwa wakati yuko kundi hili. Mapenzi Yamepungua, Kifo cha Mahaba, Macho Yanacheka. Bi Shakila aliendelea na kundi hili hadi mwaka 1984, Baada ya kifo cha mumewe alipumzika kwa muda kasha akahamia Dar es Salaam ambapo alijiunga na kundi la JKT alilodumu nalo mpaka alipostaafu.
Jioni ya tarehe 19 Agosti, 2016, Bi. Shakila alianguka ghafla na alipokimbizwa hospitali moja jirani na kwake Mbagala Charambe alipofika huko Bi Shakila alikata roho.
Janga la Covid-19 Jiji la New York
Janga la Covid-19 Jiji la New York: kesi ya kwanza inayohusiana na janga la COVID-19 ilithibitishwa huko Jiji la New York mwezi wa Machi mwaka 2020 kutoka kwa mwanamke aliyekuwa amewasili kutoka Iran, nchi ambayo ilikuwa tayari imekumbwa na janga hili. Baada ya mwezi mmoja eneo hili la mji mkubwa lilikuwa limeathirika zaidi nchini. Kufikia mwezi wa Aprili mji huu ulikuwa na kesi nyingi za coronavirus kuliko China, Uingereza, ama Irani, na kufikia mwezi Mei kulikuwa na kesi nyingi zaidi kuliko nchi nyingine yoyote isipokuwa Marekani penyewe.
Mnamo Machi 20, ofisi ya gavana ilitoa agizo la watendaji kufungwa biashara zisizo za lazima. Mfumo wa usafirishaji wa umma jijini uliendelea kufanya kazi lakini ukawa na msongamano kwa sababu ya kupungua kwa huduma ya usafiri na ongezeko la watu wasio na makazi waliotafuta makazi kwenye mabehewa ya reli ya metro.
Kufikia Aprili, mamia ya maelfu ya wakazi wa New York hawakuwa na kazi; serikali ya jiji ilipoteza mapato ya ushuru yanayo fikia mabilioni. Ajira za kipato cha chini katika sekta za rejareja, usafirishaji na mikahawa iliathiriwa haswa. Kushuka kwa mapato, ushuru wa mauzo na mapato ya utalii pamoja na mapato ya kodi ya hoteli iliweza kugharimu jiji hadi dola bilioni kumi. Meya Bill de Blasio amesema mfumo wa usaidizi kwa watu wasio na kazi wa jiji hilo ulianguka kufuatia kuongezeka kwa madai na zilihitaji msaada wa serikali kuu kudumisha huduma za kimsingi.
Janga lilikuwa janga baya zaidi kwa idadi ya vifo katika historia ya jiji la New York.
Baada ya kampeni ya kuchanja watu wengi katika miezi ya kwanza ya 2021, hali ilikuwa nafuu. Kwenye mwezi wa Mei huduma za usafiri wa metro zilirudishwa kwenye hali ya kawaida.
Miaka ya 730 KK
Makala hii inahusu muongo ya miaka 739 - 730 KK.
Kikorafe-Yegha
Kikorafe-Yegha ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakorafe-Yegha. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kikorafe-Yegha imehesabiwa kuwa watu 3630. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikorafe-Yegha iko katika kundi la Kibinanderean.
Mto Mariara
unapatikana katika kaunti ya Meru, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Tana, ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika bahari ya Hindi.
Eldrado
thumb|[[Mchoro wa ukutani unaomuonyesha.]] Eldrado, O.S.B. (Ambel, Ufaransa, 781 - Novalesa, Piemonte, 844) alikuwa abati wa monasteri ya Novalesa ambayo chini yake ilifikia kilele cha ustawi wake.
Mpenzi wa liturujia, alirekebisha taratibu za kusali Zaburi na kujenga makanisa mapya nchini Italia.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 13 Machi chake.
Yohane Wall
thumb|Nje ya ukuta wa Harvington John Wall, O.F.M. (Preston, 1620 - Worcester 22 Agosti 1679), alikuwa padri wa shirika la Ndugu Wadogo Warekoleti aliyefia dini ya Ukristo huko Uingereza, alipouawa kwa kunyongwa na kuchanwa utumbo baada ya kukamatwa wakati wa kuadhimisha Misa kwa siri kutokana na dhuluma ya mfalme Charles II.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini. Kwanza alitangazwa mwenye heri na Papa Pius XI mwaka 1929, halafu mtakatifu na Papa Paulo VI tarehe 25 Oktoba 1970.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifodini chake.
Miaka ya 740 KK
Makala hii inahusu muongo ya miaka 749 - 740 KK.
Claudie Titty Dimbeng
Wasifu
Dimbeng ni mtoto Ivorian Monique née Wirth na Manouan Adonit, baba yake niMmfararansa ambaye alikuwa balozi wa Ivory Coast. Kwa sababu ya majukumu ya baba yake kipindi cha utoto wake aliishi sana Ujerumani na Austria. Alikua na matumaini makubwa ya kuwa mchoraji japo baba yake alikua hapendi.
Alisoma katika shule ya Académie Charpentier (1986 – 1987) na kisha baadae aliendelea kusoma muasuala ya usanifu wa mambo ya ndani katika katika shule ya cole Supérieure des Arts Modernes (1987 – 1991). Mnamo mwaka 1999, aliamua kuzijikita katika sanaa ya uchoraji
Mto Njue
unapatikana katika kaunti ya Meru, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Tana, ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika bahari ya Hindi.
Mto Ruanjagi
unapatikana katika kaunti ya Meru, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Tana, ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika bahari ya Hindi.
Wapokomo
Wapokomo ni kabila la watu wa jamii ya Wabantu wanaoishi kusini mashariki mwa Kenya, katika kaunti ya Tana River.
Lugha yao ni Kipokomo, mojawapo kati ya lugha za Kibantu ambayo inafanana na Kiswahili.
Wengi wao ni Waislamu na Wakristo.
Nikola Pieck
Nikola Pieck (29 Agosti 1534 - 9 Julai 1572), alikuwa padri wa shirika la Ndugu Wadogo aliyefia imani ya Kikatoliki huko Uholanzi pamoja na wenzake 18 maarufu kama Wafiadini wa Gorkum.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini. Kwanza alitangazwa na Papa Klement X kuwa mwenye heri tarehe 24 Novemba 1675, halafu mtakatifu na Papa Pius IX tarehe 29 Juni 1867.
Mto Mwogo (Ruyigi)
unapatikana mashariki mwa Burundi (mkoa wa Ruyigi).
Kikorak
Kikorak ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakorak. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kikorak imehesabiwa kuwa watu 510. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikorak iko katika kundi la Kimadang.
Sisini wa Kuziko
Sisini wa Kuziko (alifariki Kuziko, leo nchini Uturuki, 303 hivi) alikuwa askofu aliyeteswa kikatili na hatimaye akachomwa kwa upanga katika dhuluma ya kaisari Dioklesyano kwa sababu ya imani yake.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Novemba.
Samira Hashi
Samira Hashi ni mwanamitindo Msomali-Mwingereza, mwanaharakati na mfanyakazi wa kijamii anayeishi London.
Mto Kadahokwa (Burundi)
unapatikana mashariki mwa Burundi (mkoa wa Ruyigi).
Samira Hashi
Kazi, Uanaharakati na ubia mwingine
Samira Hashi alihamia uingereza akiwa na umri wa miaka 3 na mama yake Lul Musse na bibi yake Faduma wakati vita ya kisiasa ilipoanza. Alinza mitindo akiwa na umri wa miaka 17 baada ya kusimamishwa mara kwa mara na masirika ya uanamitindo. Tangia alipoanza kupiga picha, uhariri, maonyesho ya mavazi, kampeni za mitindo na mbio za kuhamasisha. Pia alijihusisha katika kazi za hisani. Alikuwa mshindi wa shindano la mavazi Afrika mwaka 2011.
Mto Kadahokwa (Burundi)
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Kikosena
Kikosena ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakosena. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kikosena imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikosena iko katika kundi la Kikainantu.
Miaka ya 710 KK
Makala hii inahusu muongo ya miaka 719 - 710 KK.
Carlos Salem Sola
Carlos Salem Sola (Buenos Aires, 1959) ni mwandishi na mshairi kutoka nchi ya Argentina.
Miaka ya 720 KK
Makala hii inahusu muongo ya miaka 729 - 720 KK.
Warendille
Warendille (pia: Wareendile, Warendili, Warandali, Warandile au Warandille) ni kabila la watu wa jamii ya Wakushi wanaoishi nchini Kenya katika jangwa la Kaisut na karibu na mlima Marsabit (kaunti ya Marsabit).
Jeromu wa Weert
Jeromu wa Weert (1522 - 1572), alikuwa padri wa shirika la Ndugu Wadogo aliyefia imani ya Kikatoliki huko Uholanzi pamoja na wenzake 18 maarufu kama Wafiadini wa Gorkum.
Warendille
Idadi yao ilikuwa 94,700 mwaka 2006.
Unyayo
Kiganja na unyayo wa mtu hufanana na kuwa na muundo sawa. Vyote huwa na vidole vitano. Wanyama wengi walio na uti wa mgongo pia wana vidole vitano. Sehemu ya unyayo unaouunganisha na mguu inaitwa kisigino.
Unyayo wa wanyama kama ng'ombe huitwa kanyagio au kwato.
Mto Ruguthu
unapatikana katika kaunti ya Meru, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Jubba na hatimaye katika bahari ya Hindi.
Lukresia wa Merida
Lukresia wa Merida (alifariki Merida, Hispania, karne ya 4) alikuwa mwanamke anayeheshimiwa na Wakristo wa madhehebu mbalimbali kama mtakatifu mwenye sifa ya mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Novemba.
Bartolomeo Las Casas
Bartolomeo Las Casas, O.P., kwa Kihispania Bartolomé de las Casas (Sevilia, 1484 hivi – Madrid 18 Julai 1566) alikuwa mwanahistoria, mwanaharakati, mtawa wa Shirika la Wahubiri, askofu wa Kanisa Katoliki na mtu wa kwanza kutambulika rasmi kama "Mtetezi wa Waindio".
Maandishi yake mengi, yakiwemo Historia fupi ya uangamizaji wa Uindio na Historia ya Uindio, yanasimulia miongo ya kwanza ya ukoloni wa Hispania barani Amerika na kukazia hasa maovu ya wakoloni dhidi ya wenyeji.
Maisha
Akiwa mmoja wa walowezi wa kwanza kutoka Ulaya, kwanza alishiriki, lakini baadaye alijisikia wajibu wa kupinga kabisa maovu hayo.
Mwaka 1515 alibadili mtazamo wake wa awali, aliachilia watumwa wake na haki zake, akatetea zile za Waindio mbele ya Kaisari Karolo V.
Katika maandishi yake ya kwanza alipendekeza Waafrika washike nafasi ya Waindio kama watumwa katika makoloni ya Amerika, na kwa sababu hiyo amelaumiwa kuchangia mwanzo wa Biashara ya ng'ambo ya Atlantiki.
Lakini baadaye alifuta pendekezo hilo, akitambua utumwa wowote ni mbaya sawia.
Baadaye alisafiri hadi Amerika ya Kati ili kuinjilisha kwa amani Wamaya wa Guatemala akashiriki mijadala kuhusu namna bora ya kuwaingiza Waindio katika Ukristo.
Aliporudi Hispania kutafuta wamisionari wapya, alizidi kupinga dhuluma hata akafaulu kufanya zipitishwe sheria mpya mwaka 1542.
Aliteuliwa kuwa askofu wa kwanza wa Chiapas, lakini baada ya muda mfupi ilimbidi arudi Hispania kutokana na upinzani wa wakoloni.
Miaka yake ya mwisho aliishi ikulu, akiathiri sera za Hispania kuhusu Waindio. Mwaka 1550 alishiriki mdahalo wa Valladolid dhidi ya Juan Ginés de Sepúlveda aliyedai Waindio si binadamu kamili, hivyo wanahitaji kutawaliwa na Wahispania wapate ustaarabu. Las Casas alipinga kabisa na kusema kuwatumikisha ni kinyume cha haki.
Mustiola
Mustiola (alifariki Chiusi, Toscana, Italia, karne ya 3) alikuwa mwanamke anayeheshimiwa na Wakristo wa madhehebu mbalimbali kama mtakatifu mwenye sifa ya mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 23 Novemba
Nyota na hilali
Nyota na hilali ni ishara yenye historia ndefu inayochukuliwa leo mara nyingi kama ishara ya Uislamu. Hii inatokana na matumizi yake katika bendera za Milki ya Osmani tangu karne ya 19. Lakini historia yake ni ndefu na Waosmani waliipokea tayari kutoka milki ya Kikristo ya Bizanti.
Historia ya awali
Ishara hiyo ilianzishwa katika koloni la Kigiriki la Byzanti mnamo mwaka 300 KK. Ilitumika sana kama nembo ya kifalme ya mfalme wa Ponto Mithridate VI Eupator baada ya kuingiza Byzanti katika ufalme wake.
Kikanembu
Kikanembu ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wakanembu. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kikanembu imehesabiwa kuwa watu 461,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikanembu iko katika kundi la Kisahara-Magharibi.
Nyota na hilali
Historia ya awali
Wakati wa karne ya 5, ilionyeshwa kwenye sarafu zilizotengenezwa na Milki ya Kiajemi ya Wasasani kwa zaidi ya miaka 400 kutoka karne ya 3 BK hadi kuanguka kwa Wasasani wakati wa uvamizi wa Waarabu Waislamu katika Uajemi (Iran). Watawala Waislamu waliendelea kuonyesha alama hiyo kwenye sarafu zao wakati wa miaka ya mwanzo ya ukhalifa, maana sarafu hizo zilikuwa ni nakala halisi ya sarafu za Wasasani.
Umbo
Ishara hiyo inaunganisha picha za mwezi hilali pamoja na nyota. Vipengele vyote viwili vina historia ndefu katika sanaa ya Mashariki ya Kati kama kuwakilisha ama Jua na Mwezi au Mwezi na Zuhura (nyota ya asubuhi) au sifa zao za kimungu.
Yosefu Ma Taishun
(Qianshenzhuang, 1840 hivi - Wangla 26 Juni 1900) alikuwa mlei wa China aliyefia Ukristo wakati wa Uasi wa Waboksa.
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mtakatifu pamoja na wengine 119 tarehe 1 Oktoba 2000.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 9 Julai, lakini ya kwake mwenyewe tarehe 26 Juni.
Kikovai
Kikovai ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakovai. Mwaka wa 2011 idadi ya wasemaji wa Kikovai imehesabiwa kuwa watu 6000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikovai iko katika kundi la Kihuon.
Mto Ruguti Kaskazini
unapatikana katika kaunti ya Meru, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Tana, ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika bahari ya Hindi.
Chuvashia
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mkoa wa Chuvashia thumb|right|300px|Mahali pa Chuvashia katika [[Russia]] left|70px Chuvashia ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Cheboksary.
Wasagalla
Wasagalla ni kabila la watu wa jamii ya Wabantu wanaoishi kusini mashariki mwa Kenya, katika milima ya Taita kaunti ya Taita-Taveta.
Lugha yao ni Kisagalla, mojawapo kati ya lugha za Kibantu ambayo inafanana na Kitaita na pia Kichaga.
Kipanya-misitu
Vipanya-misitu ni wanyama wagugunaji wa jenasi Hylomyscus katika nusufamilia Murinae ya familia Muridae ambao wanatokea katika misitu na maeneo yenye midambi ya Afrika kusini kwa Sahara.
Maelezo
Vipanya hawa wana masikio makubwa yenye mviringo na mkia mrefu na mwembamba. Urefu wa mwili ni mm 55-120, urefu wa mkia ni mm 75-175 na uzito ni g 6-42. Manyoya yao ni laini na kahawia hadi kahawianyekundu mgongoni na kijivu iliofifia tumboni.
Hukiakia usiku na wanaishi kwenye miti. Hula matunda, mbegu na wadudu.
Bertha Egnos
Bertha Egnos (1 Januari 1913 mpaka 2 Julai 2003) alikuwa ni mwanamuziki wa Afrika Kusini, mwongozaji na mtunzi wa muziki wa theatre kwa maarufu anajulikana kama mgunduzi na muongozaji wa Ipi Tombi.
Maisha ya Awali
Bertha "BeBe" Egnos alizaliwa na kukulia katika familia ya Kiyahudi katika kitongoji cha Johannesburg. Alikuwa mwanamuziki kila mara, na aliacha shule akiwa kijana mdogo na kuanza kucheza piano katika kikundi cha maonyesho. Karibu 1934 aliondoka Afrika Kusini na kuanza kuifanyia kaziBBC huko London; pia alisoma piano ya jazba na Reginald Foresythe alipokuwa Uingereza, na akatengeneza rekodi chache za kwake.
Kazi
Egnos alirudi Afrika Kusini 1936. Wakati wa Vita vya Pili vya dunia, alianza na kuongoza Bendi ya Drum na Bugle ya wanawake wote. Pia alianza kuandika na kuelekeza revues za muziki wa bembea, na majina yakiwemo Swing 1939 na Swing 1941. Baada ya vita, aliandika vichekesho vya muziki. Miongoni mwa maonyesho yake ni Bo-jungle (1959), Dingaka (1961), Eureka! (1968), na Ipi-Tombi (1974, akiwa na binti yake Gail Lakier). na 1988 “The New Generation” pamoja na mpwa wake Geoffrey Egnos) kulingana na albamu waliyoandika iitwayo "The Warrior," iliyomshirikisha Margaret Singana.
Msimamizi
Msimamizi (kutoka kitenzi: kusimama) ni mtu ambaye anasimama imara kuhakikisha mwingine anakua vizuri au jambo linafanyika kwa ufanisi, kwa mfano mirathi.
Katika baadhi ya madhehebu hayo, wanaoheshimiwa kama watakatifu wanatazamwa pia kama wasimamizi wa aina fulani ya watu, k.mf. vijana, wajane, wakoma n.k.
Maria Fan Kun
(Daji, 1884 hivi - Wangla, 28 Juni 1900) alikuwa mwanamke wa China aliyefia Ukristo wakati wa Uasi wa Mabondia.
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mtakatifu pamoja na wengine 119 tarehe 1 Oktoba 2000.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 9 Julai, lakini ya kwake mwenyewe tarehe ya kifodini chake.
Rosalía de Castro
thumb|300px|Rosalía de Castro. María Rosalía Rita de Castro (Santiago de Compostela, 24 Februari 1837 - Padrón, 15 Julai 1885) alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya Hispania.
Teodoriko van der Eem
Teodoriko van der Eem (1502 hivi - 1572), alikuwa padri wa shirika la Ndugu Wadogo aliyefia imani ya Kikatoliki huko Uholanzi pamoja na wenzake 18 maarufu kama Wafiadini wa Gorkum.
Dagestan
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Dagestan thumb|right|300px|Mahali pa Dagestan katika [[Russia]] left|70px Dagestan ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Mahachkala.
Watachoni
Watachoni ni kabila la watu wenye asili ya Wakalenjin wanaoishi magharibi mwa Kenya, hasa katika kaunti ya Bungoma na kaunti ya Kakamega.
Kwa kuchanganyikana na Waluhya, siku hizi lugha yao ni Lutachoni, lahaja ya Kiluhya, mojawapo kati ya lugha za Kibantu.
Kikaranga
Kikaranga ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wakaranga. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kikaranga imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikaranga iko katika kundi la Kinilotiki.
The Wiz
thumbnail|Picha ya rekodi ya nyimbo za igizo ya The Wiz The Wiz ni tamthiliya na baadaye filamu ya muziki kutoka nchini Marekani. Muziki ilitungwa na Charlie Smalls, kitabu chake na William F. Brown. Ilionyeshwa mara ya kwanza kwenye jukwaa ya Majestic Theatre kwenye Broadway mjini New York, maonyesho ya kwanza yalitokea 5 Januari mwaka 1975.
Lusia Wang Cheng
(Laochuntan, 1882 hivi - Wangla 28 Juni 1900) alikuwa mwanamke wa China aliyefia Ukristo wakati wa Uasi wa Mabondia.
The Wiz
Igizo hili linasimulia upya riwaya mashuhuri ya watoto "The Wonderful Wizard of Oz" ikwekwa katika mazigira ya utamaduni ya Wamarekani weusi wa kisasa. Jina la igizo ni mafupisho yanayounganisha vifupi vya jina asilia "W"izard of "Oz".
Lusia Wang Cheng
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mtakatifu pamoja na wengine 119 tarehe 1 Oktoba 2000.
The Wiz
Hata kama mwanzoni haikupokelewa vizuri sana iliendelea kuvuta watazamaji ikaendelea kwa miaka 4 hadi 1979 na kuonyeshwa mara 1,672.
Lusia Wang Cheng
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 9 Julai, lakini ya kwake mwenyewe tarehe ya kifodini chake.
Mto Kagomero (Burundi)
unapatikana mashariki mwa Burundi (mkoa wa Ruyigi).
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Carolina Coronado
Victoria Carolina Coronado y Romero de Tejada (Almendralejo, 20 Desemba 1820 - Lisbon, 15 Januari 1911) alikuwa mwandishi na mshairi kutoka nchi ya Hispania.
Mto Sawan (Meru)
unapatikana katika kaunti ya Meru, katikati ya Kenya.
Mto Namahoka
ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Ruvuma.
Buryatia
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Buryatia thumb|right|300px|Mahali pa Buryatia katika [[Russia]] left|70px Buryatia ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Russia. Mji mkuu wake ni Ulan-Ude.
Miaka ya 700 KK
Makala hii inahusu muongo ya miaka 709 - 700 KK.
781 KK
Makala hii inahusu mwaka 781 KK (kabla ya Kristo).
Richard Akuson
Richard Akuson (alizaliwa Julai 26, mwaka 1993) ni wakili wa Nigeria, mwanaharakati wa haki za wasagaji na mashoga, mwandishi, mhariri, na mwanzilishi wa jarida la A Nasty Boy, chapisho la kwanza la LGBTQ+ nchini Nigeria. Kufuatia kuzinduliwa kwa jarida la A Nasty Boy mwaka wa 2017, alitajwa kuwa mmoja wa Wanaijeria 40 Wenye Nguvu Zaidi chini ya umri wa miaka 40 na YNaija.
Bizanti
thumb|Mahali pa Bizanti (Konstantinopoli, Istanbul) thumb|Rasi ya Bizanti Bizanti (pia Byzantium au Byzantion kutoka Βυζάντιον) ilikuwa mji wa Ugiriki ya Kale. Wakati wa Dola la Roma jina lake lilibadilishwa kuwa Konstantinopoli na tangu karne ya 20 inajulikana kama Istanbul.
Jina
Jina la Kigiriki Byzantion liliendelea kutumika kama jina badala ya Konstantinopoli mara kwa mara na kuwa chanzo cha "Ufalme wa Bizanti" jinsi sehemu ya mashariki ya Dola la Roma ilivyoitwa baada ya mwisho wa utawala wa Kiroma katika magharibi.
Historia
Mji wa Bizanti uliundwa na Wagiriki kutoka Megara katika karne ya 7 KK ukaendelea kuwa mji wenye lugha ya Kigiriki hadi uvamizi wake na Milki ya Osmani mnamo 1453 BK. Mji uliundwa kwenye rasi iliyopo baina ya Bahari ya Marmara na mkono wa bahari inayojulikana kama "Pembe ya Dhahabu" hivyo inazungukwa na maji kwa pande tatu iliyosaidia kutetea mji.
Hakuna uhakika kuhusu vyanzo vya Bizanti. Kufuatana na kisa kimoja mji ulianziswa na Byzas, mwana wa mfalme wa Megara iliyokuwepo karibu na Athene. Herodoti alitaja mwaka 667 KK kama mwaka wa kuundwa kwa mji, hivyo miaka 17 baada ya mji wa Kalsedonia uliopo upande mwingine wa mlangobahari wa Bosporus.
Richard Akuson
Maisha yake na Elimu
Richard Akuson alizaliwa Akwanga, katika Jimbo la Nasarawa, nchini Nigeria. Ni kijana wa pili kati ya watatu, alilelewa katika familia ya tabaka la juu; baba yake, mwanasiasa, na mama yake, mhadhiri wa chuo kikuu. Alisoma Shepherd's International College, shule binafsi ya bweni ya Kikristo, kabla ya kuelekea Chuo Kikuu cha Jimbo la Nasarawa, Keffi, kwa shahada yake ya kwanza ya taaluma ya sheria. Aliitwa kwenye Baa ya Nigeria kama Mwanasheria na Wakili wa Mahakama Kuu ya Nigeria mwaka wa 2017, baada ya kuhitimu kutoka Shule ya Sheria ya  jijini Lagos nchini Nigeria.
Bizanti
Historia
Bizanti ilikuwa hasa mji wa biashara kutokana na mahali pake kwenye lango pekee la Bahari Nyeusi. Bizanti baadaye ilivamia Kalsedonia iliyopo kuvukia Bosporus upande wa Asia iliyoendelea kama sehemu ya Bizanti.
Katika karne ya 4 BK, wakati ilipokuwa sehemu ya Dola la Roma, Bizanti iliteuliwa na Kaizari Konstantino I kama mji wake mkuu ikajulikana pia kama "Nova Roma" (Roma Mpya) akiipamba na majengo mengi mazuri. Baadaye jiji hilo liliitwa Konstantinopoli (Kigiriki Κωνσταντινούπολις, Konstantinoupolis, yaani "mji wa Konstantino").
Kikowaki
Kikowaki ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wakowaki. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikowaki imehesabiwa kuwa watu 25 tu, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikowaki iko katika kundi la Kipihom.
Ukumbi
Ukumbi (kwa Kiingereza: hall) ni jengo maalumu ambalo lina nafasi kubwa kupokea watu wengi pamoja ndani ya kuta zake.
Robert Wangila
Robert Napunyi Wangila (alizaliwa mnamo 3 Septemba 1967 katika mji mkuu wa Nairobi - na alifariki mnamo 24 Julai 1994) alikuwa bondia wa Kenya wa uzito wa "welterweight" ambaye alishinda medali ya dhahabu katika Michezo ya Olimpiki ya mwaka wa 1988. Yeye bado ndiye mwanaspoti wa Kenya aliyeshinda medali ya dhahabu ya Olimpiki ambayo si ya riadha.
Ukumbi
Ukumbi mpana unaweza kuhitajika hasa kwa ajili ya ibada, sherehe, mikutano mikubwa n.k.
Robert Wangila
Wasifu wa baadaye
Robert Wangila aligeuka kuwa bondia wa utaalamu mwaka wa 1989 na kwa ujumla alikuwa na rekodi ya 22-5-0.
Kifo chake
Wangila alikufa kutokana na majeraha aliyopata mwaka 1994 wakati alikuwa anapambana na David Gonzales katika mji mkuu wa Las Vegas. Wangila alikuwa amepigwa vibaya sana na alikuwa kwa hali mbaya kana kwamba refaro Joe Cortez alisimamisha mechi na kumpa Gonzales ushindi, licha ya Wangila kupinga sana. Baada ya mechi, Wangila alipoteza fahamu na kuzirai katika chumba chake cha kubadilisha. Hatimaye alitangazwa amekufa baada ya masaa thelathini na sita.
Wangila alikuwa amegeuka kutoka kuwa Mkristo na kuwa Mwislamu wakati alipokuwa bado Marekani, na kwa hiari liliomba kwamba yeye azikwe kulingana na matakwa ya mke wake wa Kiislamu. Hii ilikuwa changamoto kwa familia ya Wangila nchini Kenya, lakini mwamuzi alitangaza kwa neema ya mazishi Waislamu kuzikwa.
Kikendeje
Kikendeje ni lugha ya Kinilo-Sahara nchini Chad inayozungumzwa na Wakendeje. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikendeje imehesabiwa kuwa watu 1860. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikendeje iko katika kundi la Kinilotiki.
Mto Tangege
unapatikana katika kaunti ya Meru, katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Tana, ambao ndio mrefu kuliko yote nchini, na hatimaye katika bahari ya Hindi.
Ukarimu
Ukarimu (kutoka neno la Kiarabu) ni tabia ya kutoa misaada na zawadi kwa watu wanaohitaji kweli.
Upande mmoja unashinda choyo, upande mwingine unashinda ubadhirifu, ambavyo vyote viwili ni vilema, kwa kuwa choyo kinanyima msaada unaowezekana kwa watu wanaouhitaji, wakati ubadhirifu unachezea mali kwa faida ya wasiohitaji zaidi.
Mbaraka Mwinshehe
Mbaraka Mwinshehe Mwaruka (27 Juni 1944 - 12 Januari 1979) alikuwa mwanamuziki maarufu wa muziki wa dansi kutoka nchini Tanzania.
Ni mwanamuziki pekee aliyeshinda mashindano ya China miongo iliyopita akamshinda Franco.
Maisha na muziki
Mbaraka Mwinshehe Mwaruka alizaliwa mjini Morogoro akiwa mtoto wa pili kati ya watoto 12. Baba yake Mwinshehe Mwaruka alikuwa Mluguru msomi na karani katika mashamba ya katani, na mama yake alikuwa Mngoni. Kati ya hao kumi na mbili, ni yeye na wadogo zake Zanda na Matata ndio walikuwa wanamuziki, Zanda alikuwa mwimbaji, akiimba pia nyimbo za Kizungu katika bendi ya Morogoro na Matata alikuwa mpiga drum pia bendi hiyohiyo. Kutokana maelezo ya familia, babu yake Mbaraka alikuwa wa kabila la Wadoe wa Bagamoyo na alipelekwa Mzenga (Kisarawe) akawe chifu wa huko na wakoloni. Huko akaoa wake tisa na kupata watoto zaidi ya hamsini akiwemo baba yake Mbaraka. Mbaraka alisoma mpaka kidato cha tatu na kuacha shule ili awe mwanamuziki.
Yakobo Hilari Barbal
Yakobo Hilari Barbal (Enviny, Lleida, 2 Januari 1898 - Tarragona 28 Julai 1937) alikuwa bruda wa Kanisa Katoliki nchini Hispania katika shirika la Mabradha wa Shule za Kikristo.
Mwalimu kwa miaka 20 hivi, hatimaye aliuawa na waasi wa dini wakati wa vita vya wenyewe kwa wenyewe vya Hispania, wa kwanza kati ya 97 wa shirika lake.