cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Historia ya Afrika Kusini
Koloni la Waholanzi kwenye Rasi
Pia machotara walitokea kutokana na kuzaliana kati ya Makaburu na wanawake Waafrika na Waindonesia. Sehemu ya machotara hao wameingia katika jumuiya ya Makaburu na wengi wao wanapimwa kuwa na mababu Waafrika.
George Alleyne
Kazi
Mnamo 1972, Alleyne alikua Profesa wa Tiba. Mnamo 1976, aliteuliwa kuwa Mwenyekiti wa Idara ya Tiba. Mnamo Oktoba 2003 aliteuliwa kuwa Kansela wa Chuo Kikuu cha West Indies.
Historia ya Afrika Kusini
Koloni la Waholanzi kwenye Rasi
Katika miaka ya baadaye ubaguzi wa rangi uliongezeka na watoto machotara wa Wazungu na Waafrika mara nyingi hawakukubalika; walianza kuishi kama kundi la pekee kati ya Waafrika na Wazungu, nao ni chanzo cha hao walioitwa baadaye "Cape Coloreds".
George Alleyne
Kazi
Mbali na uzoefu wake wa kitaaluma, Alleyne pia alipata uzoefu mwingi katika kufanya kazi kwa mashirika ya kimataifa. Mnamo Februari 1995, alikua Mkurugenzi wa Pan American Health Organization, Ofisi ya Mkoa ya Shirika la Afya Ulimwenguni (WHO). Alihudumu kwa vipindi viwili vya miaka minne katika nafasi hii hadi mwisho wa Januari 2003 na alichaguliwa kuwa mkurugenzi mtaalamu. Baada ya kustaafu, Alleyne aliteuliwa na Mkurugenzi Mkuu wa WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus kuhudumu katika Tume Huru ya Juu ya Magonjwa Yasiyoambukiza kutoka 2018 hadi 2019.
Historia ya Afrika Kusini
Milki za Waafrika na Mfecane
Sehemu kubwa ya eneo kaskazini kwa rasi ilikaliwa na makabila ya Waafrika.
Mnamo mwaka 1800 falme na milki zilianza kutokea hapa. Mwanzo wa karne ya 19 ni hasa Wazulu chini ya Shaka Zulu walioanza kuenea na kuwashambulia majirani katika vita vya Mfecane. Vita hivyo vilileta uharibifu mkubwa lakini vilisababisha pia kutokea kwa milki za Wasotho na Watswana na wengine walioiga mitindo ya Wazulu na kujenga madola yenye uwezo wa kijeshi.
Kuingia kwa Uingereza na jamhuri za Makaburu
Utawala wa Waingereza ulisababisha uhamisho wa nje wa sehemu ya Makaburu waliotokana na Wazungu kutoka Uholanzi, Ufaransa na Ujerumani; Makaburu hao walihama kwenda kaskazini wakaanzisha jamhuri ndogo kati ya maeneo ya Waafrika ama kwa njia ya mapatano au kwa njia ya vita.
Kati ya miaka 1840 na 1850 Waingereza waliwafuata Makaburu kwa kueneza maeneo yao hadi mto Oranje; waliteka jamhuri ya Kikaburu ya Natalia na kuanzisha koloni jipya la Natal.
Jamhuri mbili za Makaburu ziliweza kustawi kwa miaka kadhaa ambazo zilikuwa jamhuri ya Dola Huru la Oranje upande wa kaskazini wa mto Oranje na jamhuri ya Transvaal (ilijiita pia Jamhuri ya Kiafrika ya Kusini) upande wa kaskazini wa mto Vaal.
Waafrika, Waingereza na Makaburu waligongana
Milki za Kiafrika zilitafuta njia zao kati ya himaya hizi za Wazungu ambao walikuwa na nguvu kutokana na silaha za kisasa. Wengine walitafuta uhusiano mzuri na Makaburu na kushikamana nao; wengine waliona Makaburu kama hatari wakatafuta uhusiano wa ulinzi na Waingereza.
Katika miaka ya 1880 almasi na dhahabu zilipatikana kwa wingi katika jamhuri hizi na kusababisha kufika kwa wachimbamadini wengi, hasa Waingereza, waliotaka kutajirika; Makaburu walisita kuwapa haki za kiraia kwa sababu waliogopa wageni wengi. Tatizo hilo lilisababisha vita vya Makaburu dhidi ya Uingereza na jamhuri za Makaburu zilitwaliwa na jeshi la Kiingereza hadi mwaka 1902 zikawa makoloni.
Karne ya 20: Muungano wa Afrika Kusini
Jitihada za kupatanisha Wazungu wa Afrika Kusini (yaani Waingereza na Makaburu) zilisababisha kuundwa kwa Muungano wa Afrika Kusini kama nchi ya kujitawala ndani ya Milki ya Uingereza. Waafrika kwa jumla hawakuwa na haki za kiraia katika nchi hiyo isipokuwa katika Jimbo la Rasi kama walikuwa na elimu na mapato ya kulipa kodi za kutosha.
Siasa ya Apartheid tangu 1948
Baada ya vita kuu ya pili ya dunia Chama cha National kilichofuata itikadi kali ilipata kura nyingi na kuchukua serikali ya Afrika Kusini. Hapo ilianzisha mfumo wa ubaguzi wa rangi kwa jina la apartheid.
Haki za wasio Wazungu zilipunguzwa zaidi. Maeneo ya Kiafrika yalitangazwa kuwa nchi za pekee chini ya usimamizi wa serikali ya Kizungu ya Afrika Kusini; kwa hiyo wananchi kutoka maeneo hayo hawakuwa tena na haki za kukata rufaa mbele ya mahakama; walipewa vibali vya muda tu kukaa kwenye miji. Waafrika walipaswa kutembea muda wote na pasipoti na vibali; ndoa na mapenzi kati ya watu wa rangi tofauti zilipigwa marufuku. Shule na makazi zilitenganishwa.
Afrika Kusini mpya
Mwaka 1990 Apartheid ilikwisha na serikali ya National Party ilipaswa kuendesha uchaguzi huru kwa wananchi wote na kukabidhi madaraka kwa serikali ya ANC chini ya Nelson Mandela.
Kibouyei
Kibouyei (nchini Vietnam pia Kigiay) ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina na Vietnam inayozungumzwa na Wabouyei. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kibouyei nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu milioni 2.6. Pia kuna wasemaji 49,100 nchini Vietnam (1999). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kibouyei iko katika kundi la Kitai ya Kaskazini.
Shams al-Baroudi
Shams al-Muluk Gamil al-Baroudi (Kiarabu: شمس الملوك جميل البارودي‎) ni mwigizaji mstaafu Egyptian ambaye alikuwa akifanya kazi katika Egyptian films na pia Lebanese Films kuanzia mwaka 1960 hadi 1970. Lisa Anderson wa Chicago Tribune alimtaja kama “Mmoja wa waigizaji warembo na wakuvutia Zaidi wa Misri”.
Kazi
Alizaliwa kwa baba na mama wa Misri, al-Baroudi alisoma katika Taasis ya Juu ya Sanaa ya Tamthilia huko Cairo kwa miaka miwili na nus una akaigiza kwa mara ya kwanza katika sinema ya vichekesho vya Ismai Yassin ‘’Hiredd Husband’’ ( زوج بالإيجار) Mnamo 1969. Baada ya kazi nzuri katika miaka ya 1960, Alianza kuangaziwana majukumu ya “transgressive” mapema miaka ya 1970.
Baada ya ndoa na mwigizaji mwenza Hassan Youssef mwaka wa 1972, wanandoa hao walianza kufanya kazi kwa ushirikiano hadi al-Baroudi alipoamua baada ya Umrah mwaka wa 1982, kuacha sinema na kuvaa hijabu. Wakati huo Youssef alikuwa bado anarekodi filamu ya Two on the Road (اثنين على الطريق) na baada ya al-Baroudi kustaafu bila kutarajiwa, filamu hiyo iliweza kukamilika na kutolewa tu kufikia 1984.
Asmahan
alt=Asmahan|thumb|Asmahan alt='Alia na watoto wake baada ya kuwasili Misri|thumb|'Alia na watoto wake baada ya kuwasili Misri alt=Asmahan|thumb|Asmahan Amal al-Atrash (Novemba 25, 1912 – Julai 14, 1944), anaye julikana zaidi kwa jina lake laAsmahan ni mwimbaji wa nchini Syria  aliyeishi na umaarufu wake kukuwa nchini ya Misri. walihamia nchini Misri pamoja na familia yao akiwa na umri wa miaka mitatu, familia yake walikuwa wakifahamiana na mtunzi Dawood Hosni,lakini pia na yeye alikuwa akiimba nyimbo za Mohamed El Qasabgi pamoja na Zakariyya Ahmad. pia alikuwa akiimba nyimbo za mtunzi Mohammed Abdel Wahab pamoja na Farid al-Atrash, ni mwanamuziku nyota anaye chipukia kupitia njia zake mwenyewe. sauti yake ilikuwa mojawapo ya sauti chache zilizo kutokea katika ulimwengu wa muziki wa kiarabu na kuleta ushindani mkubwa na sauti ya Umm Kulthum, Anaye julikana kama mwimbaji maarufu zaidi katika ulimwengu wa kiarabu wa karne ya 20. Kifo chake cha ajabu katika ajali ya gari kilishtua umma. Waandishi wa habari walieneza uvumi kuhusu maisha yake ya kibinafsi yenye misukosuko na jukumu linalodaiwa kuwa la ujasusi katika Vita vya pili ya dunia ..
Kikaidipang
Kikaidipang ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakaidipang na Wabolaang-Itang kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikaidipang imehesabiwa kuwa watu 26,600, yaani Wakaidipang 8900 na Wabolaang-Itang 17,700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikaidipang iko katika kundi la Kifilipino.
Fred Erentz
thumb|Fred Erentz Frederick Charles Erentz (Machi 1870 - 6 Aprili 1938) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu, ambaye alicheza kwenye timu ya Dundee Our Boys FC na Newton Heath miaka ya 1880, 1890 na mwanzoni mwa miaka ya 1900.
Maisha ya Awali
Alizaliwa huko Broughty Ferry nchini Uskoti, baba yake alikua Mdenmark. Erentz alianza maisha yake ya mpira wa miguu na timu ya Dundee Our Boys F.C. kama beki wa nyuma. Erentz alisajiliwa kwenye timu ya Newton Heath mnamo Juni  mwaka 1892 na kuanza kujiandaa na msimu wao wa kwanza katika Ligi ya Soka. Alicheza mechi yake ya kwanza na Newton Heath tarehe 3 Septemba mwaka 1892 ambayo walicheza na timu ya  Blackburn Rovers F.C.. .
Mto Sere Nataraki
ni korongo linalopatikana kaskazini mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Jubba na hatimaye katika Bahari ya Hindi.
Mto Kyengera
unapatikana katika wilaya ya Wakiso, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Sergoi
unapatikana magharibi mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Lufuko
unapatikana katika wilaya ya Wakiso, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Mto Laminopaya
ni jina la miwili kati ya mito inayopatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Lamin Lokola
ni jina la miwili kati ya mito inayopatikana kaskazini mwa Uganda.
Kihani
Kihani ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina, Laos na Vietnam inayozungumzwa na Wahani. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kihani nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 740,000. Pia kuna wasemaji 17,500 nchini Vietnam (1999) na wasemaji 1120 nchini Laos (1995). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kihani iko katika kundi la Kingwi.
Mto Lamin Lokola
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Joe Cassidy
thumb|Joe Cassidy Joseph Cassidy (Alizaliwa Dalziel, Lanarkshire nchini Uskoti, 30 Julai 1872) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu. Cassidy alianza kucheza mpira wa miguu na timu ya Motherwell FC,mnamo mwaka wa 1890 alijiunga  na timu ya Blythe FC. Mnamo mwaka 1893, alihamishiwa timu ya  Newton Heath.
kazi
Cassidy alikuwa moja ya sehemu ya Derry minor timu yao ilishinda ubingwa mwaka 1995 Ulster Minor Championship na kumaliza wakimbiaji hadi Westmeath ndani ya mwaka huo All-Ireland Minor final.
Kikaili cha Ledo
Kikaili ya Ledo (pia Kiledo au Kipalu) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakaili kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikaili ya Ledo imehesabiwa kuwa watu 350,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikaili ya Ledo iko katika kundi la Kicelebiki.
Omobola Johnson
Omobola Olubusola Johnson (amezaliwa 28 Juni 1963) ni mwanateknolojia kutoka Nigeria na Mh. Mwenyekiti wa Muungano wa Kimataifa wa Mtandao wa bei nafuu (A4AI).
Yeye pia ni Waziri wa zamani na wa kwanza wa Teknolojia ya Mawasiliano kwenye baraza la mawaziri la Rais Goodluck Jonathan.
Elimu
Alisoma kwenye Shule ya Kimataifa ya Ibadan na Chuo Kikuu cha Manchester (BEng, Uhandisi wa Umeme na Elektroniki) na Chuo cha King's London (MSc, Digital Electronics). Ana Shahada ya Uzamivu katika Utawala wa Biashara (DBA) kutoka Chuo Kikuu cha Cranfield.
Lugha za Kihmong-Mien
Lugha za Kihmong-Mien ni familia ya lugha ambazo huzungumzwa katika Asia ya Kusini-Mashariki, hasa nchini Uchina, Vietnam na Laos. Idadi ya lugha katika familia hiyo ni 20 takriban. Zamani lugha za Kihmong-Mien zilifikiriwa kuwa tawi la lugha za Kisino-Tibeti lakini siku hizi zinaaminiwa kuwa familia tofauti yenyewe.
Mto Magoma
unapatikana katika wilaya ya Wakiso, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Teofilati wa Nikomedia
Teofilati wa Nikomedia (alifariki kifungoni Strobilon, Caria, leo nchini Uturuki, 845) alikuwa askofu wa Nikomedia, Bitinia, leo nchini Uturuki, aliyedhulumiwa kirefu kwa sababu ya kuheshimu picha takatifu na hatimaye alifariki uhamishoni.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Machi.
Kikaili cha Unde
Kikaili ya Unde (pia Kibanava) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakaili kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikaili ya Unde imehesabiwa kuwa watu 25,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikaili ya Unde iko katika kundi la Kicelebiki.
Mto Sheik Bin
unapatikana mashariki mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Tana na hatimaye katika Bahari ya Hindi.
Materuni
Materuni ni jina la sehemu huko Moshi katika kijiji cha Kishumundu. Jina hili lilitokana na makazi ya watu wa ukoo wa Materu.
Kikaimbulawa
Kikaimbulawa ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakaimbulawa kwenye visiwa vya Siompu na Buton. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kikaimbulawa imehesabiwa kuwa watu 2200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikaimbulawa iko katika kundi la Kicelebiki.
James McNaught
James Rankin McNaught (8 Juni 1870 - Machi 1919) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu.
Kazi
McNaught alianza kucheza mpira wa miguu na klabu ya mtaani kwao ijulikanayo kama Dumbarton F.C.. Mnamo Februari mwaka 1893 alijiunga na klabu ya Newton Heath. , ambapo aliumia kiwiko katika mchezo wa tatu dhidi ya Ardwick. Baada ya kufunga mabao 12 kwenye michezo 162 akiwa na timu ya Newton Heath, Mei mwaka 1898 alihamia timu ya  Tottenham Hotspur. .
Mto Shivotio
unapatikana magharibi mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Lunkingiride
unapatikana katika wilaya ya Wakiso, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Ronke Odusanya
Ronke Odusanya (alizaliwa katika Jimbo la Ogun, 3 Mei 1973) ni mwigizaji wa filamu wa lugha ya Kiyoruba na mtayarishaji wa filamu kutoka Nigeria.
Elimu
Ronke alianza elimu yake katika Shule ya St. Benedict Nursery & Primary School na kuendelea na Chuo cha Wasichana cha Serikali cha Shirikisho, Akure. Alihudhuria Chuo Kikuu cha Olabisi Onabanjo, na kupata digrii ya mawasiliano.
Mto Layibi
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
UNESCO-IHE
UNESCO-IHE ni kifupi cha "United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization - Institute for Hydrological Education", au Taasisi ya Elimu ya Maji ya UNESCO. Ni taasisi ya kimataifa kwa ajili ya elimu ya maji iliyoanzishwa rasmi mwaka 2003. UNESCO-IHE inaendeleza kazi  iliyoanzishwa na IHE mwaka 1957. Wakati huo IHE ilikuwa ikitoa stashahada ya juu katika fani ya uhandisi wa  maji  na  utaalamu  wa kiufundi kwa nchi zinazoendelea.
Taasisi ya Kimataifa ya maji, UNESCO-IHE ipo katika mji wa Delft nchini  Uholanzi (Netherlands), na inamilikiwa na nchi  zote wanachama  wa Shirika la Umoja wa Mataifa la Elimu, Sayansi na Utamaduni (UNESCO). Ilianzishwa kama taasisi  la daraja la kwanza kwa  mujibu wa UNESCO  kwa ushirikiano na  Serikali  ya Uholanzi.
Ni taasisi kubwa zaidi ya elimu ya  maji duniani,  na taasisi pekee katika mfumo wa Umoja wa  Mataifa  iliyopewa  mamlaka ya kutoa shahada za uzamili katika  sayansi.
Majukumu ya UNESCO-IHE yanaainishwa kama ifuatavyo :
Tangu ianzishwe mwaka 1957, taasisi ya IHE -kama ilivyojulikana- imeshatoa stashahada kwa wataalamu(wahandisi na wanasayansi) zaidi ya elfu kumi na nne( 14,000) wengi wao kutoka  nchi zinazoendelea, za mpito zinazowakilisha nchi mia moja na sitini(160) (Wahandisi na wanasayansi) karibu kabisa kutoka zinazoendelea / mpito ya nchi, anayewakilisha 160 nchi. Na imeshatunuku shahada ya falsafa (PhD) kwa watahini za sabini na tano(75),na kufanya utafiti mblimbali  na kujenga uwezo wa kitaalamu katika miradi duniani kote.
Walter Cartwright
thumb|Walter Cartwright Walter G. Cartwright (alizaliwa Januari mnamo mwaka 1871) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu wa Uingereza.
Alikuwa akichezea katika timu kadhaa kama vile Nantwich Town F.C., Heywood Centra na Crewe Alexandra F.C. kabla ya kujisajili na timu ya Newton Heath mnamo Juni mwaka 1895. Katika timu ya Newton Heath, ambayo baadaye ilipewa jina la Manchester United, alicheza kila nafasi ikiwa ni pamoja na golikipa.
Tikhon wa Zadonsk
Tikhon of Zadonsk (jina la awali: Тимофей Савельевич Соколов, Timofey Savelyevich Sokolov; Korotsko, 1724 – Zadonsk, 1783) alikuwa mmonaki, askofu na mwandishi wa maisha ya kiroho kutoka Urusi.
Mwaka 1861 Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi lilimtangaza mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 13 Agosti na tarehe 14 Mei.
Maisha yake yalitumiwa na Fyodor Dostoyevski kuandika juu ya wahusika askofu Tikhon katika kitabu chake Mashetani tena Alyosha Karamazov na mzee Zosima katika kitabu Ndugu Karamazov.
Ini Edo
Iniobong Edo Ekim (amezaliwa 23 Aprili 1982) ni mwigizaji wa Nigeria.
Ini Edo alianza kazi yake ya uigizaji filamu mwaka wa 2000, na ameshiriki zaidi ya filamu 100 tangu kuanza kwake. Mnamo 2013, Ini Edo alikuwa jaji wa Miss Black Africa UK Pageant. Mnamo 2014, Miss Ini Edo aliteuliwa na Umoja wa Mataifa kama Mjumbe wa Vijana wa Umoja wa Mataifa wa Habitat.
Maisha ya mapema na elimu
Ini Edo ni mtu wa Ibibio jimbo la Akwa Ibom sehemu ya kusini mwa Nigeria, si mbali na Calabar. Mama yake alikuwa mwalimu, na baba yake mzee wa Kanisa. Ini Edo alilelewa kwa ukali, na ni mtoto wapili kati ya watoto wanne, wasichana watatu, mvulana mmoja. Alisoma Cornelia Connely College huko Uyo.
Alihitimu kutoka Chuo Kikuu cha Uyo ambapo alipata Diploma ya Sanaa ya Theatre. Pia alikamilisha programu yake ya shahada ya kwanza katika Chuo Kikuu cha Calabar ambako alisoma Kiingereza. Mnamo 2014 alipata udhamini wa kusomea sheria katika Chuo Kikuu Huria cha Kitaifa cha Nigeria.
Historia ya Gabon
Baada ya uhuru
thumb|kushoto|Rais [[Omar Bongo Ondimba wa Gabon (kushoto) akiwa Washington, USA.]] Jamhuri ya Gabon, kutoka kushinda uhuru kutoka ukoloni wa Ufaransa tarehe 17 Agosti 1960, imeongozwa na Rais watatu, Léon M'ba, El Hadj Omar Bongo ambaye amekuwa kiongozi kutoka mwaka wa 1967 hadi kifo chake (2009: ndiye aliyekuwa kiongozi barani Afrika aliyeshikilia uongozi kwa muda mrefu zaidi), halafu mwanae Ali.
thumb|Nyumba ya baraza, [[Libreville]] Mwaka wa 1990 Gabon ilianza demokrasia ya vyama vingi na katiba ya kidemokrasia ambayo inaruhusu ukweli wa uchaguzi na utekelezaji wa idara za serikali.
Mnamo Mei 11, 2021, ujumbe wa Jumuiya ya Madola ulisafiri kwenda Gabon wakati Ali Bongo alipotembelea London kukutana na katibu mkuu wa shirika hilo, ambalo linakusanya nchi 54 zinazozungumza Kiingereza.
Mto Siakuu
unapatikana katikati ya Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Jubba na hatimaye katika Bahari ya Hindi.
Kikalao
Kikalao (pia Kilambego) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakalao kwenye visiwa vya Kalao na Selayar. Mwaka wa 1989 idadi ya wasemaji wa Kikalao imehesabiwa kuwa watu 500 tu. Kwa vile Wakalao wengi wameacha lugha yao, Kikalao iko hatarini kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikalao iko katika kundi la Kicelebiki.
Khadija Qalanjo
Khadija Qalanjo ( Khadiija Qalanjo ) ni mwimbaji maarufu wa Kisomali na mcheza densi katika miaka ya 1970 na 1980. Alikuwa Miss Somalia wa kwanza.
Qalanjo alikuwa mwimbaji aliyeanzisha uboreshaji wa utamaduni wa nyimbo za watu wa Kisomali za dhaanto, alianzisha upigaji ala ambapo hadi sasa ulikuwa ukiimbwa.
Khadija alianza kuchumbiana na dereva wa F1 wa Austria Roland Ratzenberger mwaka 1993. Ana mtoto wa kiume na Ratzenberger ambaye inaaminika alizaliwa mwishoni mwa 1994. Uhusiano kati ya Khadija na Ratzenberger ulifikia mwisho kwa kifo cha kutisha cha Ratzenberger katika 1994 San Marino Grand Prix, mbio ambazo rafiki yake wa karibu Ayrton Senna pia alifariki.
Alizaliwa Borama kaskazini magharibi mwa Somaliland.
Muziki
Nyimbo maarufu za Qalanjo ni pamoja na:
Mto Mpulidekamenya
unapatikana katika wilaya ya Wakiso, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Tikhon wa Moscow
Tikhon wa Moscow (kwa Kirusi: Тихон Московский; jina la awali: Василий Иванович Беллавин, Vasily Ivanovich Bellavin; Klin, 31 Januari 1865 – Moscow, 7 Aprili 1925) alikuwa mmonaki, halafu askofu wa Kanisa la Kiorthodoksi la Urusi. Tarehe 5 Novemba 1917 alichaguliwa kuwa Patriarki wa 11 wa Moscow na Urusi wote, wa kwanza baada ya miaka 300 ya Kanisa hilo kuongozwa na Sinodi tu.
Mwaka 1989 alitangazwa na Kanisa lake kuwa mtakatifu, na anaheshimiwa hivyo na Waanglikana wa Marekani pia, alikowahi kufanya kazi ya umisionari.
Ramy Sabry (mwimbaji)
Ramy Sabry ( pia huandikwa Rami Sabry ; alizaliwa 15 Machi, 1978) ni mwimbaji na mwigizaji wa nchini Misri.
Kazi na Maisha ya binafsi
Baada ya kuhitimu kutoka chuo cha muziki nchini Misri, tayari alikuwa ameanza kazi yake ya muziki kwa kuwatungia waimbaji wachache mashuhuri. Video tatu zilipigwa, mbili kati yake ziliongozwa na Tarek Alarian na moja na Moussa Eissa. Baada ya albamu Iliyozinduliwa, Ramy Sabry aliendelea kushiriki katika matukio mengi ya muziki kama vile: tamasha za moja kwa moja (live concerts), prom za shule na sherehe za chuo kikuu. Hatimaye, Ramy alifanikiwa na sasa amekuwa mwimbaji maarufu nchini Misri.
Kathleen Bradley
alt=Bradley, 2007.|thumb|Bradley, 2007. Kathleen Bradley ni mwanamitindo wa zamani, mwimbaji na mwigizaji wa Marekani.
Anajulikana sana kama Barker's Beauties kwenye maonyesho ya CBS.
Mto Lokome
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Jack Peddie
John Hope Peddie (anajulikana kama Jack au Jock Peddie; 3 Machi 1876 - 20 Oktoba 1928) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu wa Uskoti, aliyecheza katika vilabu tofautitofauti huko Uingereza na Uskoti, ambavyo ni Newcastle United,  Manchester United,  Plymouth Argyle na Heart of Midlothian.
Kama mchezaji wa Plymouth, anajulikana sana kwa kufunga mabao katika Ligi ya Soka ya Magharibi na Ligi ya Soka Kusini.
Nadia Gamal
alt=Nadia Gamal|thumb|Nadia Gamal Nadia Gamal (1937 - 1990) alikuwa mwigizaji Mmisri. Anajulikana kwa kuchanganya michezo ya Kimisri na Western Waltz, Cowboy, Cha Cha na nyinginezo.
Maisha ya awali na kazi
Alizaliwa kama Maria Carydias huko Alexandria, Misri. Gamal kwanza alianza kucheza kama sehemu ya kitendo cha mama yake cabaret. Akiwa amefunzwa kucheza piano na pia aina kadhaa za michezo kama vile na kupiga ngoma, Gamal aliimba alicheza michezo ya watu wa Ulaya katika nafasi ya mama yake.
Alipokuwa na umri wa miaka 14, mcheza densi mgonjwa katika kundi la mama yake alimpa fursa ya kucheza raqs sharqi nchini Lebanoni, jambo ambalo baba yake alikuwa amemkataza kufanya kwa sababu ya ujana wake. Baada ya mchezo huu wa kwanza, alikuwa mchezaji maarufu akaendelea kuigiza katika filamu nyingi za Misri.
Mto Sifuyo
unapatikana magharibi mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
George Padmore
George Padmore (jina la kuzaliwa: Malcolm Ivan Meredith; 28 Juni 1903 - 23 Septemba 1959) alikuwa mwanahabari, mwanasiasa na mwandishi kutoka kisiwa cha Trinidad anayekumbukwa kama mwanaharakati wa muungano wa Afrika.
Maisha
George Padmore alizaliwa Trinidad iliyokuwa wakati ule koloni ya Uingereza katika familia ya mwalimu. Baada ya kumaliza shule ya sekondari alianza kazi ya mwanahabari kwenye gazeti la Trinidad Guardian. Mwaka 1924 alihamia Marekani kwa shabaha ya kusoma tiba lakini hakumaliza masomo badala yake alijiunga na Chama cha Kikomunisti. Katika kipindi hiki alibadilisha jina.1927 alihudhuria mkutano wa Umoja wa Wafanyakazi Weusi wa Marekani (American Negro Labor Congress). 1929 alitumwa Moscow kuhudhuria mkutano wa Umoja wa Kimataifa wa Kikomunisti kuhusu harakati ya wafanyakazi wa Marekani.
Alialikwa kubaki kwenye Umoja wa Kisovieti alipofanya kazi katika kwenye idara ya kimataifa ya Umoja huu. Aliongoza "Ofisi ya mambo ya Weusi" (Negro Bureau) katika makao makuu ya Kongamano ya Kimataifa ya Kikomunisti ya Wafanyakazi. Alitembelea nchi mbalimbali wa Afrika kama Senegal, Sierra Leone, Nigeria, Liberia na Pwani la Dhahabu (Ghana) alipokutana na viongozi wa wafanyakazi na wanaharakati.
Mwaka 1930 alisafiri Hamburg, Ujerumani akahudhuria mkutano alipokutana na viongozi wa wafanyakazi kutoka nchi kadhaa za Afrika, pamoja na Jomo Kenyatta (Kenya), I.T.A. Wallace-Johnson (Sierra Leone) na Albert Nzula (Afrika Kusini). Kati ya maazimio ya mkutano huu yalikuwa madai ya mwisho wa ukoloni, uhuru wa koloni zote na haki ya kila taifa kujitawala, jinsi ilivyotangazwa kama lengo la Wakomunisti wakati ule. Mkutano uliunda Kamati ya Kimataifa ya Wafanyakazi Weusi (International Trade Union Committee for Black Workers). Padmore alibaki Hamburg alipohariri gazeti la "The Negro Worker". Mwaka 1933 chama cha NSDAP cha Adolf Hitler kilishika serikali ya Ujerumani na kupiga marufuku shughuli zote za Wakomunisti. Padmore alikamatwa na kufukuzwa Ujerumani.
Katika miaka iliyofuta Padwell alijitenga na ukomunisti; sababu yalikuwa mabadiliko ya Umoja wa Kimataifa wa Kikomunisti chini ya uongozi wa Stalin ambao sasa ulilenga kujenga umoja dhidi ya siasa ya kifashisti ya Hitler na Mussolini pale Italia. Hapa Stalin alijaribu kujenga ushirikiano na Uingereza na Ufaransa; kwa kurahisisha ushirikiano aliamuru Wakomunisti wa nchi hizi wasipinge tena -angalau kwa muda- siasa ya kikoloni ya nchi hizi. Katika hali hii Wakomunisti Waafrika mbalimbali walijisikia wanasalitiwa Stalin na uongozi wa ukomunisti. Padmore alivunja uanachama wake katika chama cha kikomunisti lakini aliendelea kuunga mkono ujamaa.
Padmore aliishi kwa muda huko Ufaransa, kabla ya kutua London. Mwishowe mwa maisha yake alihamia Accra, Ghana, ambako alisaidia kazi ya Kwame Nkrumah na chama chake. 1958 alichaguliwa katibu mkuu wa All-African Peoples' Conference na wawakilishi wa nchi 28 za Afrika.
Kutokana na hali ya afya yake alisafiri 1959 hadi London, alipotibiwa sirosisi hospitalini akaaga dunia 23 Septemba 1959.
Joey King
Joey Lynn King (amezaliwa 30 Julai, 1999) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani.
Parvathy Thiruvothu
alt=Parvathy mnamo 2017|thumb|Parvathy mnamo 2017 Parvathy Thiruvothu Kottuvatta (amezaliwa Calicut, Kerala, 7 Aprili 1988) ni mwigizaji wa Uhindi ambaye anaonekana zaidi katika filamu za Kimalayalam na Kitamil, pamoja na filamu za lugha ya Kikannada.
Alicheza kwa mara ya kwanza kwenye filamu ya 2006 ya Kimalayalam Out of Syllabus.
Parvathy alicheza filamu yake ya kwanza ya Bollywood na Qarib Qarib Singlle mwaka wa 2017.
Yeye ni mshindi wa tuzo mbalimbali na sifa kwa kazi zake nzuri ikijumuisha Tuzo ya Filamu ya Jimbo la Kerala la Mwigizaji Bora wa Kike.
Maisha ya mapema na elimu
Parvathy alizaliwa na P. Vinod Kumar na TK Usha Kumari, ambao wote ni wanasheria. Ana kaka ambaye ni Aum Thiruvothu Karunakaran. Wakati wa miaka yake ya shule, familia yake ilihamia Thiruvananthapuram na akafuata masomo yake huko. Baada ya kumaliza shule kutoka Kendriya Vidyalaya, Pangode, alikamilisha BA kwenye Fasihi ya Kiingereza kutoka Chuo cha Watakatifu Wote, Thiruvananthapuram. Alikuwa mtangazaji mzuri wa televisheni ya Kiran TV, chaneli ya muziki ya wakati wote iliyoko Thiruvananthapuram. Yeye pia ni dansi aliyefunzwa na Bharatanatyam.
Kikalumpang
Kikalumpang (pia Kimaki) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakalumpang kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 2012 idadi ya wasemaji wa Kikalumpang imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikalumpang iko katika kundi la Kisulawesi-Kusini.
Yvette Cason
Yvette Cason ni mwigizaji wa kwenye televisheni na filamu wa nchini Marekani. Pia alikuwa Miss Black America wa zamani kutoka Washington, D.C.
Felisi wa Dunwich
Felisi wa Dunwich (Burgundy, Ufaransa - Dunwich, Uingereza, 8 Machi 647/648) alikuwa mmonaki aliyepata kuwa askofu mmisionari kwa Waangli wa Mashariki, (leo Norfolk na Suffolk) kwa miaka 17 wakati wa mfalme Sigebert III.
Anaheshimiwa tangu kale kama mtakatifu.
Mapinduzi
Mapinduzi (kutoka kitenzi "kupindua" juu chini) ni mabadiliko ya haraka upande wa siasa na miundo yanayotokana na shinikizo la wananchi, linalotumia mara nyingi nguvu.
Katika historia ya binadamu mapinduzi yalitokea mara nyingi kwa sababu, mbinu, muda na malengo mbalimbali.
Hayo yalifuatwa na athari kubwa juu ya utamaduni na uchumi wa jamii husika.
Pengine mabadiliko hayo ya mwisho pia yanaitwa mapinduzi hata yasiposababisha serikali ianguke.
Fanta Sacko
Fanta Sacko ni mwanamuziki wa nchini Mali, ambaye mwanzo aliyejiita LP alizindua aina ya muziki wa bajourou.
Amesaidia kuanzisha utamaduni wa uimbaji wa kike nchini Mali, ambao unaifanya nchi hiyo kuwa ya kipekee katika Afrika Magharibi, ambapo wanamuziki maarufu wa kike kwa ujumla hawajaidhinishwa.
Luciano Quiñones
Luciano Quiñones Lugo (amezaliwa Juni 22, 1948), ni mpiga kinanda na mtunzi wa Danzas ya Kisasa ya Puerto Rico.
Maisha ya awali
Quiñones, alizaliwa katika mji wa San German, Puerto Rico ambapo pia alipata elimu yake ya msingi. Alishawishiwa kimuziki na familia yake iliyomfundisha mambo ya msingi katika muziki akiwa bado mdogo. Mnamo 1960, alipelekwa katika Shule ya Muziki ya Mayagüez ambapo alianza elimu yake rasmi ya muziki.
Mnamo 1965, Quiñones alijiunga na Chuo Kikuu cha Interamerican cha Puerto Rico huko San German ambapo aliendelea na mafundisho yake ya muziki. Mnamo 1969, alipata digrii katika muziki na piano. Pia alitunukiwa nishani ya "Mwanafunzi Bora Zaidi wa Idara ya Muziki".
Kazi
Baada ya kuhitimu kutoka Chuo Kikuu cha Interamerican cha Puerto Rico, Quiñones alifanya kazi kama mwalimu wa piano katika Idara ya Elimu ya Puerto Rico. Alibahatika kufunga ndoa na Sylvia Rodriguez ambaye kwa ukaribu wake alimtolea densi yake ya kwanza ikiitwa "A Sylvia" mnamo 1977, alipoanza kazi yake kama mtunzi. Danza hii ilishinda tuzo ya 2 katika shindano la Taasisi ya Utamaduni ya Puerto Rico. Kufikia 2014, ngoma zake 33 zilishinda tuzo, na kuwa mtunzi aliye na tuzo nyingi zaidi hadi sasa. "El Abanico" (Shabiki), "Wimbo Rasmi wa Jiji la Hormigueros " na " Himno a Mayagüez " ni baadhi ya nyimbo zilizo na mashairi yaliyotolewa rasmi kwa watu, kwani nyingi zilitungwa kwa ajili ya solo ya piano. Ngoma mbili za mwisho zilipitishwa kama nyimbo rasmi za miji yao. Ngoma yake ya "Linda Mayagüezna", pia iliyotolewa kwa mkewe, imechezwa kwenye Tamasha la Pablo Casals huko Puerto Rico. Mojawapo ya nyimbo zake ni danza yake iitwayo "Amor Eterno", (Upendo wa Milele) aliyoiweka na kuitoa rasmi kwaajili ya mke wake baada ya kifo chake mwaka wa 2004.
Utenzi wa Mwanakupona
Utenzi wa Mwanakupona ni kati ya tenzi za Kiswahili zilizohifadhiwa tangu karne ya 19. Ilitungwa mnamo mwaka 1858/1860 na Mwanakupona binti Mshamu Nabhany, mke wa sultani wa Siu, akimuandikia mtoto wake wa kike aliyekuwa akiitwa Mwana Hashima bint Shee aliyeishi kati ya mwaka 1841 hadi 1931. Utenzi huo uliandikwa kwa mwandiko wa Kiarabu, jinsi iliyokuwa kawaida kwa Kiswahili wakati ule.
Kuanzia miaka ya 1890 utenzi huu ulianza kuchapishwa huko Ulaya katika hati za Kirumi, lakini matoleo ambayo yaliweza kuhifadhika ni kuanzia yale ya mwaka 1930 hadi leo.
Mwaka 1962 Lyndon Harries alichapisha toleo jingine la utenzi huu.
Katika utenzi huu, mtunzi anaanza kumuita binti yake akaribie akiwa na wino na karatasi ili asikilize wosia, anamueleza binti yake kuwa yeye ni mgonjwa na alikuwa hajapata nafasi ya kumpa mawaidha. Anamwambia binti yake apende kumtukuza Mungu na kumuomba rehema zake, baada ya hapo anamwambia anataka kumpa hirizi ili iwe kinga yake na hirizi yenyewe ndiyo utenzi.
Mto Nakalongosa
unapatikana katika wilaya ya Wakiso, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Mto Lutongo (Uganda)
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Athar El-Hakim
Athar El-Hakim (alizaliwa 24 Agosti 1957) ni mwigizaji wa Misri.
Mto Lutongo (Uganda)
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Nakidudumo
unapatikana katika wilaya ya Wakiso, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Ulrich wa Augsburg
Ulrich wa Augsburg (pia: Uodalric au Odalrici; Kyburg, Zurich, sasa nchini Uswisi, 893 – Augsburg, Ujerumani, 4 Julai 973) alikuwa askofu wa mji huo tangu tarehe 28 Desemba 923 hadi alipofariki miaka 50 baadaye.
Alikuwa maarufu kwa matendo ya toba na ukarimu.
Ndiye Mkristo wa kwanza kutangazwa mtakatifu na Papa mwenyewe (Papa Yohane XV, 4 Julai 993). Mbali ya Kanisa Katoliki, Waorthodoksi pia wanamheshimu hivyo.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Mtaguso wa nne wa Laterano
thumb|right|250px|[[Basilika la Mtakatifu Yohane huko Laterano ambamo mtaguso ulifanyika.]]
Mtaguso wa nne wa Laterano (1215) unahesabiwa na Kanisa Katoliki kama mtaguso mkuu wa kumi na mbili.
Uliitishwa na Papa Inosenti III (1198-1216) kama kilele cha kazi yake.
Ulihudhuriwa na maaskofu zaidi ya 400 (wakiwemo mapatriarki wa Kilatini wa Konstantinopoli na Yerusalemu na wawakilishi wa wale wa Antiokia na Aleksandria), na wakuu wa watawa zaidi ya 800, mbali na mabalozi wa watawala wa nchi mbalimbali.
Kutokana na wingi na umuhimu wa mafundisho na maamuzi yaliyotolewa, mtaguso huo unahesabiwa kuwa kati ya ile iliyoathiri zaidi Kanisa hadi leo.
Historia
Mtaguso uliitishwa mjini Roma na Papa Inosenti III kwa hati Vineam Domini Sabaoth, iliyotolewa tarehe 19 Aprili 1213.
Papa mwenyewe ndiye aliyefungua kikao kwa hotuba ya kusisimua tarehe 11 Novemba 1215, naye tarehe 30 Novemba alipendekeza kanuni 70 ambazo zilipitishwa bila ya kupingwa.
Hivyo mtaguso huo ulizidi kukusanya mamlaka ya Kanisa mikononi mwa Papa.
Mto Siga (Naili)
unapatikana magharibi mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kikamaru
Kikamaru ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakamaru kwenye kisiwa cha Buton. Mwaka wa 2004 idadi ya wasemaji wa Kikamaru imehesabiwa kuwa watu 3500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikamaru iko katika kundi la Kicelebiki.
Mto Minakulu
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Alex Bell
thumb|Alex Bell Alexander Bell (1882 - 30 Novemba 1934) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu. Katika kutekeleza majukumu yake ya mpira alicheza sana nchini Uingereza, ambapo alicheza katika klabu za Manchester United na  Blackburn Rovers. Alikuwa mzaliwa wa Afrika Kusini katika jiji la Capetown aliyelelewa nchini Uskoti. Alionekana mara kadhaa akichezea Timu ya taifa ya Uskoti.
Mto Sigong
unapatikana magharibi mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Apenini
thumb|320px|[[Hifadhi ya taifa ya Milima Sibilini (mikoa ya Marche na Umbria)]] Apenini (kwa Kiitalia: Appennini) ni safu ya milima inayounda uti wa mgongo wa rasi ya Italia kwa urefu wa km 1,200 na upana hadi km 250.
Kwa kiasi kikubwa ni ya kijani, isipokuwa kwenye barafuto ya kilele kirefu zaidi, Corno Grande (mita 2,912 juu ya usawa wa bahari). .
Vilele vingine 20, hasa vya Apenini ya Kati, vina kimo cha walau mita 1,900.
Vince Hayes
thumb|Vince Hayes James Vincent Hayes (anajulikana pia kama Vic Hayes; 24 Machi 1879 - 1 Juni 1964) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu aliyejiunga na timu ya mpira ya Newton Heath mnamo Februari mwaka 1901. Katika timu ya Newton Heath, ambayo ilipewa jina la Manchester United mnamo mwaka 1902, alipata majeraha kadhaa. Alivunjika miguu yote mnamo mwaka 1905, na muda mfupi baada ya kupona, akavunjika tena. Aliondoka United kwenda Brentford FC. mnamo Mei mwaka 1907, lakini alirudi tena United mnamo Juni mwaka 1908. Aliisaidia klabu kushinda Kombe la FA la mwaka 1909. .Aliondoka Manchester United mnamo Novemba 1910 baada ya kufunga magoli mawili katika mechi 128 alizocheza.
Baadae alifanikiwa kuwa kocha wa Norway mnamo mwaka 1912 katika mashindano ya Olympics,na pia akawa kocha wa Wiener SC.Mnamo mwaka 1923.Aliteuliwa kuwa msimamizi wa mwisho katika timu ya Atlético Madrid iliyopo Hispania
Mchoro wa ukutani
Mchoro wa ukutani (kwa Kiingereza "Fresco", kutoka neno la Kiitalia linalomaanisha "fresh") ni mchoro ambao unafanywa moja kwa moja ukutani, si unatundikwa juu yake.
Kikanisa cha Sisto IV
Kikanisa hicho kilijengwa miaka 1473-1481 na Giovanni dei Dolci kwa ajili ya Papa Sisto IV.
Kikanisa hicho kinatumika mara chache kwa ibada muhimu sana, na hasa kwa uchaguzi wa Papa mpya unaofanywa na makardinali wote wasiozidi umri wa miaka 80.
Kwa kawaida zaidi ni mahali pa utalii kutokana na sanaa zilizochorwa kutani na darini hasa na Michelangelo, mchoraji wa Renaissance miaka 1505-1541.
Wilaya za Tanzania 4 MTWARA
=MKOA WA MTWARA= Mtwara Region 1,270,854 Masasi District Council 247,993 Masasi Town Council 102,696 Mtwara District Council 228,003 Mtwara Municipal Council 108,299 Nanyumbu District Council 150,857 Newala District Council 205,492 Tandahimba District Council 227,514
=Wilaya ya Mtwara Vijijini KATA ZOTE ZIMESAHIHISHWA= Mtwara District Council 228,003
Chawi  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6,644 waishio humo.
Marejeo
Dihimba  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6,911 waishio humo.
Mto Nakindiba
unapatikana katika wilaya ya Wakiso, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Wilaya za Tanzania 4 MTWARA
Marejeo
Kiromba  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  4,766 waishio humo.
Kitaya  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  8,542 waishio humo.
Kitere  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  10,270 waishio humo.
Kiyanga  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  5,065 waishio humo.
Libobe  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  5,641 waishio humo.
Madimba  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  13,139 waishio humo.
Mahurunga  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  8,214 waishio humo.
Mayanga  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  9,528 waishio humo.
Mbawala  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  8,052 waishio humo.
Mbembaleo  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6,125 waishio humo.
Milangominne  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6,685 waishio humo.
Mnima  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  12,365 waishio humo.
Mpapura  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  4,933 waishio humo.
Msanga Mkuu  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  10,844 waishio humo.
Mtimbwilimbwi  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  8,232 waishio humo.
Mtiniko  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  7,423 waishio humo.
Muungano  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  3,551 waishio humo.
Namtumbuka  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  8,163 waishio humo.
Nanguruwe  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6,213 waishio humo.
Nanyamba  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  13,320 waishio humo.
Ndumbwe  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6,232 waishio humo.
Nitekela  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  9,664 waishio humo.
Njengwa  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  10,066 waishio humo.
Tangazo ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  8,751 waishio humo.
Ziwani (Mtwara)  ni jina la kata ya Wilaya ya Mtwara Vijijini katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  8,919 waishio humo.
=Wilaya ya Newala=
Newala District Council 205,492 Chihangu  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  5,774 waishio humo.
Chilangalanga  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  9,675 waishio humo.
Chitekete  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  3,920 waishio humo.
Chiwonga  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  5,298 waishio humo.
Kitangari  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  11,391 waishio humo.
Mto Nakindiba
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kikambera
Kikambera (pia Kisumba-Mashariki au Kihilu-Humba) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakambera kwenye kisiwa cha Sumba. Mwaka wa 2009 idadi ya wasemaji wa Kikambera imehesabiwa kuwa watu 240,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikambera iko katika kundi la Kisumba-Hawu.
Wilaya za Tanzania 4 MTWARA
Marejeo
Luchingu  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  20,740 waishio humo.
Makonga  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  7,892 waishio humo.
Makote  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  9,055 waishio humo.
Makukwe  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6,320 waishio humo.
Malatu  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6,266 waishio humo.
Maputi  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6,421 waishio humo.
Mchemo  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  8,885 waishio humo.
Mcholi I  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  11,652 waishio humo.
Mcholi II  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6,002 waishio humo.
Mdimbampelempele  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  3,856 waishio humo.
Mkoma II  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  2,834 waishio humo.
Mkwedu  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6,436 waishio humo.
Mnekachi  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6,130 waishio humo.
Mnyambe  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  7,578 waishio humo.
Mtonya  ni jina la kata ya Wilaya ya Newala katika Mkoa wa Mtwara, Tanzania. Wakati wa wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  7,639 waishio humo.