cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Sodo
Mchezo huu huchezwa katika viwanja vya vumbi au maeneo ya ufukweni ikiwa na idadi ya watu kuanzia saba au mpaka kumi.
Mchezo huu ni maarufu kwa maeneo ya changanyikeni.
Mto Gakarazi
ni korongo linalopatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Bubanza).
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Kegoi/Antubochiu
ni kata ya kaunti ya Meru, eneo bunge la Igembe Kusini, nchini Kenya.
Hifadhi ya Msitu wa Tambajang
thumb|Ramani inayo onyesha Hifadhi ya Msitu wa Tambajang
Hifadhi ya Msitu wa Tambajang ni Hifadhi ya Misitu nchini Gambia. Ilianzishwa mnamo Januari 1, 1954, inashughulikia hekta 752.
Inachukua nafasi katika eneo la Mto Chini kwa urefu wa mita 33.
Mto Mkondadye
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Mike Roselle
Mike Roselle (alizaliwa 1954) ni mwanaharakati wa mazingira kutoka Marekani na mwandishi ambaye ni mwanachama mashuhuri wa harakati za itikadi kali za mazingira. Roselle ni mmoja wa waanzilishi wa shirika la itikadi kali la mazingira Earth First!, pamoja na Rainforest Action Network, Jumuiya ya Ruckus, na Climate Ground Zero.
Maisha ya awali
Roselle alikulia Louisville, Kentucky na kuhamia Los Angeles, California akiwa mtoto mnamo 1968. Wakati wa ujana wake na baada ya kuhamia California, Roselle alipendezwa zaidi na siasa.
Kazi
Earth First! lilianzishwa mnamo 1980 na Mike Roselle, Dave Foreman, Howie Wolke, Bart Koehler, na Ron Kezar. Rainforest Action Network lilianzishwa huko San Francisco mnamo 1985 na Roselle na Randy Hayes. Roselle anasema kwamba amekamatwa takribani mara 50 katika kazi yake; anasema kwamba "ni vigumu kuzikumbuka zote tena." Alishiriki maandamano ya Washington A16, 2000, pamoja na mwanaharakati wa mazingira Julia Butterfly Hill na rais wa United Steelworkers of America George Becker.
Roselle ndiye mwandishi mwenza wa wasifu wake, ''Tree Spiker: From Earth First! kwa Lowbagging: My Struggles in Radical Environmental Action (2009)''.
Mlima Templeman
thumb|mlima Templeman kipindi cha baridi ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,050 juu ya usawa wa bahari.
Forte do Príncipe Real
Forte do Príncipe Real (pia: Forte da Preguiça ) ni ngome iliyoharibiwa katika kijiji cha Preguiça katika kisiwa cha São Nicolau, Cape Verde. Ilijengwa mnamo 1820 kulinda barabara na kijiji cha Preguica. Inakaa katika mwinuko wa takriban m 50, kwenye ukingo wa maji.
Iliachwa katika miongo ya kwanza ya karne ya 20, na majengo mengine (nyumba, shule) yalijengwa juu ya mabaki yake. Katika miaka ya 1990 majengo haya yaliondolewa, na ngome ilichimbwa.
Shamba la miti
thumb|222x222px|miti Shamba la miti/msitu linaweza kuanzishwa kwa kupanda miche au mbegu moja kwa moja. Utumiaji wa mbegu moja kwa moja sio Jambo la kawaida ila inawezeka iwapo mbegu husika ni kubwa (mbegu zenye urefu usiopungua sentimeta (SM) 1 au zisizozidi 8,000 kwa kilo moja) na uotaji wake usiopugua asilimia 75 ambao unakamilika kabla ya siku 14 tangu zipandwe ardhini. Ili miche mingi iliyopandwa iweze kupona na kustawi vyema, inabidi kufanya yafutavyo:
Kupanda miti kujulikane kabla ya kupanda. Kuchagua aina ya miti ya kupanda na umbali kati ya miti vitategemea matumizi yanayokusudiwa wakati miti Itakapovunwa. Madhumuni yanaweza yakawa ni kupata nishati (Kuni, mkaa au vyote), Mbao nguzo, kivuli, mapambo.
Glenn Feidanga
Glenn Feidanga Ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Afrika ya Kati ambaye alicheza mpira wa kikapu katika chuoni Long Island Brooklyn Blackbirds.
Kazi ya kimataifa
Feidanga aliteuliwa katika kikosi cha awali cha Jamhuri ya Afrika ya Kati kwa AfroBasket mwaka 2015 na kocha mkuu Aubin-Thierry Goporo.
Mlima Moore
ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,044 juu ya usawa wa bahari.
Athiru Gaiti
ni kata ya kaunti ya Meru, eneo bunge la Igembe Kusini, nchini Kenya.
Kiyugul
Kiyugul ni lugha ya Kigunwinyguan nchini Australia inayozungumzwa na Wayugul katika jimbo la Northern Territory. Hakuna habari kuhusu idadi ya wasemaji wa Kiyugul, na inawezekana kuwa lugha imeshatoweka. Angalau iko hatarini mwa kutoweka. Uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi haujulikani kwa uhakika.
Kipiri
Nyoka hawa sio warefu sana lakini wanene kwa kulinganisha na nyoka wengine na wana kichwa kipana kwa umbo wa pembetatu na mkia mfupi. Kwa kawaida magamba yao yana miinuko ambayo inaweza kuwa kama miiba. Miboni ya macho ni kama chanjo za wima ikiwa imefungwa kwa kiasi.
Vipiri sio wepesi sana na kwa hivyo wako hatari. Kwa sababu wana rangi za kamafleji hukaa bila kusogea hata kama adui anakaribia. Mtu anaweza kumkanyaga kipiri bila kumwona kisha kuumwa na kudungwa sumu. Lakini wakati mwingine kipiri anauma bila kuingiza sumu.
Sumu ya vipiri ina vimeng'enya vingi vinavyomeng'enya proteini (proteasi). Mchakato huu unasababisha maumivu makali, uvimbe na kuoza kwa tishu. Hata akipona mwathirika atakaa na kovu.
Nadharia ya lugha ya programu
Nadharia ya lugha ya programu (kwa Kiingereza: Programming language theory; kifupi: PLT) ni tawi la Sayansi ya kompyuta ambayo inashughulikia muundo, utekelezaji, uchambuzi, tabia, na uainishaji wa lugha rasmi zinazojulikana kama lugha za programu. Nadharia ya lugha ya programu inahusiana sana na nyanja nyingine ikiwa ni pamoja na hisabati, uhandisi wa programu, na lugha. Kuna mikutano kadhaa ya kitaaluma na majarida katika eneo hilo.
Kwa njia fulani, historia ya nadharia ya lugha ya programu hutangulia hata maendeleo ya lugha za programu zenyewe. Calculus ya lambda, iliyotengenezwa na Kanisa la Alonzo na Stephen Cole Kleene katika miaka ya 1930 inachukuliwa na wengine kuwa lugha ya kwanza ya upangaji programu, ingawa ilikusudiwa kuiga hesabu badala ya kuwa njia ya watayarishaji wa programu kuelezea algoriti kwa mfumo wa kompyuta. Lugha nyingi za kisasa za utendakazi za programu zimefafanuliwa kama kutoa "veneer nyembamba" juu ya calculus lambda, na nyingi zinafafanuliwa kwa urahisi.
Lugha ya kwanza ya programu kuvumbuliwa ilikuwa Plankalkül, ambayo iliundwa na Konrad Zuse katika miaka ya 1940,lakini haikujulikana hadharani hadi 1972 (na haikutekelezwa hadi 1998). Lugha ya kwanza inayojulikana sana na iliyofanikiwa ya kiwango cha juu ya programu ilikuwa Fortran, iliyotengenezwa kutoka 1954 hadi 1957 na timu ya watafiti wa IBM wakiongozwa na John Backus. Mafanikio ya FORTRAN yalisababisha kuundwa kwa kamati ya wanasayansi ili kuendeleza lugha ya kompyuta ya "ulimwengu"; matokeo ya juhudi zao yalikuwa ALGOL 58. Kando, John McCarthy wa MIT alikuza Lisp, lugha ya kwanza yenye asili katika taaluma ili kufaulu. Kwa mafanikio ya juhudi hizi za awali, lugha za programu zikawa mada hai ya utafiti katika miaka ya 1960 na zaidi.
Mto Namakomu
unapatikana katika wilaya ya Manafwa, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Bălţi
Bălţi (tamka: bel-tsi; Kirusi Бельцы "beltsi") ni mji mkubwa wa tatu wa Moldova mwenye wakazi 126,000. Iko katika kaskazini ya nchi. Iko kilomita 135 upande wa kaskazini wa mji mkuu Chisinau.
Gaiti
ni kata ya kaunti ya Meru, eneo bunge la Igembe Kusini, nchini Kenya.
Ziwa Superior
200px|left|thumb|Ziwa Superior pamoja na maziwa makubwa 200px|right|thumb|Desemba 2004 Ziwa Superior (yaani Ziwa Kubwa) ni moja kati ya maziwa makubwa ya Amerika Kaskazini. Ni ziwa kubwa zaidi la bara hili. Pamoja na maziwa ya Ziwa Huron, Ziwa Erie na Ziwa Ontario liko mpakani kati ya Marekani na Kanada na mpaka huo umepita ziwani.
Ziwa limepakana na Kanada (Ontario) upande wa kaskazini halafu na Marekani (Minnesota, Wisconsin na Michigan) upande wa kusini.
Ziwa Superior hupokea maji yake kutoka mito mingi inayoishia humo; maji yake hutoka kwenda Ziwa Huron kupitia mto St. Mary's na Soo Locks.
Vipimo
Ziwa lina urefu wa kilomita 563 na upana mkubwa wa km 257. Uso wake una eneo la km2 82,400. Kina cha wastani ni m 147 lakini kina kikubwa chafikia m 406.
Mto Mkwenya
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Mto Mlowoka
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Mkoa wa Tshopo
Idadi ya wakazi wake ni takriban 2,614,630 (2005). Mji mkuu ni Kisangani. 2005
Cape Town Tigers
Cape Town Tigers ni klabu ya mpira wa kikapu nchini Afrika Kusini yenye makao yake jijini Cape Town. Timu hiyo inapatikana katika kitongoji cha Gugulethu. Ilianzishwa mwaka 2019, makocha ni Raphael Edwards na Vincent Ntunja. Mwaka 2021, klabu ilishinda ubingwa wa kitaifa Afrika Kusini ukiwa msimu wake wa kwanza katika mashindano hayo.
Mataji
Michuano ya kitaifa Afrika Kusini
Ligi ya Mpira wa Kikapu Afrika
Mlima Quanstrom
ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,038 juu ya usawa wa bahari.
587 KK
Makala hii inahusu mwaka 587 KK (kabla ya Kristo).
Mto Mnero
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Mto Namantsa
unapatikana katika wilaya ya Manafwa, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Michezo ya Olimpiki
right|thumb|Bendera ya Olimpiki yaonyesha pete tano
Michezo ya Olimpiki ni mashindano makubwa ya michezo mbalimbali duniani inayofanyika kila baada ya miaka minne.
Michezo ya Olimpiki imekuwa na historia ndefu katika vipindi viwili:
Michezo hii ya kisasa imeendelea kila baada ya miaka minne isipokuwa 1916, 1940 na 1944 kwa sababu ya Vita Kuu ya Kwanza na ya Pili ya Dunia.
Michezo ya kisasa hufanyika katika mji tofauti kila safari. Michezo ya 2004 ilifanyika Athens, ya 2008 huko Beijing na ya 2012 London.
Kuna tofauti kati ya michezo ya kiangazi na michezo ya majira ya baridi.
Washindi watatu wa kwanza wa kila mashindano hupewa medali ya dhahabu, fedha au shaba.
Pete olimpiki
Pete tano za Olimpiki ni alama na nembo ya michezo tangu mwaka 1913. Pete tano zenye rangi tofauti humaanisha mabara matano. Zote zinashikamana kumaanisha ushirikiano wa kimataifa.
Mto Gashishi (Bubanza)
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Bubanza).
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mkoa wa Ituri
Mkoa wa Ituri ni moja ya mikoa 26 ya kujitawala ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Idadi ya wakazi wake ni takriban 4,241,236. Mji mkuu ni Bunia.
Go-Horikawa wa Japani
right|thumb|Mchoro wa Go-Horikawa Go-Horikawa (22 Machi, 1212 – 31 Agosti, 1234) alikuwa mfalme mkuu wa 86 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Yutahito, na alikuwa mjukuu wa Tenno Takakura. Mwaka wa 1221 alimfuata binamu yake Chukyo, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 1232. Aliyemfuata kama Tenno ni mwana wake Shijo.
Mlima Ulysses
ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,024 juu ya usawa wa bahari.
Akachiu
ni kata ya kaunti ya Meru, eneo bunge la Igembe Kusini, nchini Kenya.
Mto Mpengere
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Mto Gasongati (Burundi)
ni korongo linalopatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Bubanza).
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mlima Washburn
thumbnail|right|200px|Mlima Washburn ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,033 juu ya usawa wa bahari.
Mlima Tisiphone
ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,021 juu ya usawa wa bahari.
Mto Gasumo (Bubanza)
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Bubanza).
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mto Gifurwe (Bubanza)
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Bubanza).
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Kanuni (Meru)
Kanuni ni kata ya kaunti ya Meru, eneo bunge la Igembe Kusini, nchini Kenya.
Kimara (Australia)
Kimara (pia Kimarra) ni lugha ya Kigunwinyguan nchini Australia inayozungumzwa na Wamara katika jimbo la Northern Territory. Isichanganywe na lugha ya Kimara inayozungumzwa nchini Uhindi.
Mto Namasintsi
unapatikana katika wilaya ya Manafwa, mashariki mwa Uganda.
Kimara (Australia)
Katika sensa ya mwaka 2006, idadi ya wasemaji wa Kimara ilihesabiwa kuwa watu 58 tu, yaani lugha iko hatarini mwa kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimara kiko katika kundi la Kimarran, yaani inahusiana na Kialawa na Kiwandarang.
Talchako Mountain
thumbnail|right|200px|Mlima Talchako ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,037 juu ya usawa wa bahari.
Mto Namasintsi
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Wilaya ya Kibiti
Wilaya ya Kibiti ni wilaya mpya katika Mkoa wa Pwani iliyoanzishwa mnamo mwaka 2015 yenye postikodi namba 61800. Maeneo yake yalitengwa na Wilaya ya Rufiji.
Kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka 2012, idadi ya wakazi wa wilaya hiyo ilikadiriwa kuwa 133,727 kwa mwaka 2016.
Bernardo wa Clairvaux
300px|right|Picha ya zamani ya Bernardo wa Clairvaux thumb|[[Filippino Lippi, Bikira Maria kumtokea Mt. Bernardo wa Clairvaux]] Bernardo wa Clairvaux (Fontaine-lès-Dijon, Ufaransa, 1090 - Ville-sous-la-Ferté, Ufaransa, 20 Agosti 1153) alikuwa padri, abati na mwenezaji mkuu wa urekebisho wa Citeaux wa shirika la Benedikto wa Nursia.
Wilaya ya Kibiti
Misimbo ya Posta katika wilaya hii huanza kwa namba 616.
Bernardo wa Clairvaux
Aliitwa “Babu wa mwisho” kwa sababu alitetea na kustawisha teolojia ya mababu wa Kanisa wakati wa kujitokeza teolojia mpya ya shule.
Wilaya ya Kibiti
Wilaya ya Kibiti inajumlisha ndani yake kata za delta ya mto Rufiji ambazo hazijafikiwa bado na maendeleo ya miundombinu hadi mwaka 2017.
Bernardo wa Clairvaux
Ni msimamizi wa wakulima.
Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 20 Agosti.
Wilaya ya Kibiti
Kata na Wakazi
Kata zake zilikuwa na wakazi wafuatao:
Bernardo wa Clairvaux
Maisha
Bernardo alizaliwa huko Fontaine-lès-Dijon, leo nchini Ufaransa, mwaka 1090. Alikuwa mtoto wa tatu kati ya saba waliozaliwa na Teshelino na Aleta, wote wa koo bora za watawala wadogo wa ufalme wa Borgogne (leo nchini Ufaransa).
Alisoma hasa lugha na hoja kwa Wakanoni wa kanisa la Nôtre Dame de Saint-Vorles, karibu na Châtillon-sur-Seine.
Kisha kurudi katika ngome ya baba yake huko Fontaines, mwaka 1111 alitawa pamoja na ndugu zake 5 na jamaa na marafiki kadhaa katika nyumba ya Châtillon, mpaka mwaka uliofuata akajiunga pamoja na wenzake 30 na monasteri ya Cîteaux (karibu na Dijon), iliyoanzishwa miaka 15 ya nyuma na Roberto wa Molesmes. Wakati huo ilikuwa chini ya Stefano Harding, abati wa tatu.
Urekebisho huo ulishika kwa bidii sana mashauri ya Kiinjili, hasa ufukara, bila kulemewa na mapokeo mengi ya ziada yaliyofuatwa katika monasteri ya kawaida.
Mwaka 1115, alipokuwa na miaka 25 tu, Stefano Harding alimtuma kuanzisha monasteri mpya, hivyo alihamia pamoja na wamonaki wenzake 12 katika mkoa wa Champagne, walipozawadiwa shamba kubwa karibu na mto Aube, wakaliita Clairvaux, yaani bonde angavu.
Akiwa hivyo na nafasi ya kutekeleza umonaki alivyouona yeye, alifaulu kuunganisha sala na masomo na utendaji mkubwa. Akiangalia hali ya monasteri nyingi, alisisitiza haja ya kuishi kwa kiasi katika chakula, mavazi na majengo na ya kushughulikia mafukara.
Kwa muda mfupi Abasia ya Clairvaux ikawa kivutio kikubwa kwa miito ya utawa hata ikaweza kuanzia mwaka 1118 kutuma wamonaki wake kuanzisha sehemu nyingine kama vile huko Trois-Fontaines, Fontenay, Foigny, Autun, Laon. Bernardo alipokufa abasia za urekebisho wa Citeaux zilikuwa 343, ambazo 66 kati yake zilianzishwa au kurekebishwa naye, kutoka Hispania hadi Siria, kutoka Italia visiwani hadi Uswedi. Mbali ya kuwa mahali pa kuishi kidini, zilikuwa pia vyuo vya kilimo na ufundi.
Kipindi kilichotangulia mwaka 1130 Bernardo aliandikiana sana na watu wa kila aina. Mbali ya barua hizo nyingi, alitoa hotuba nyingi na vitabu mbalimbali.
Tangu mwaka 1130 alianza kushughulikia masuala mengi mazito ya Kanisa na ya Upapa. Kwa ajili hiyo ilimbidi aondoke utawani mara nyingi zaidi na zaidi hata kusafiri pengine nje ya Ufaransa, pia kwa kuanzisha monasteri za wanawake.
Maisha yake yote Bernardo akawa mtetezi shujaa wa imani sahihi na wa mamlaka ya Kanisa.
Katika maandishi yake ya kupinga uzushi, alimlenga hasa Abelardo, msomi mahiri aliyebuni namna mpya ya kufanya teolojia akitumia zaidi mantiki na hoja za falsafa. Kisha kupata hukumu ya Sinodi ya Sens ya mwaka 1140 dhidi ya baadhi ya mafundisho ya Abelardo, hatimaye alifaulu kupatana naye kwa msaada wa Petro Mhashamu wa Cluny.
Zaidi tena alipinga Wakatari, waliodharau ulimwengu wa maada pamoja na mwili wa binadamu, na hivyo walimkosea shukrani Muumba wa vyote. Kinyume chake aliwajibika kutetea Wayahudi dhidi ya mashambulizi yaliyowapata mara nyingi zaidi na zaidi.
Miaka hiyohiyo Bernardo aliandika vitabu vyake maarufu zaidi, kama vile Hotuba juu ya Wimbo Ulio Bora.
Alipatanisha Wakristo (na watawala wao) waliokuwa wanagombana. Vita vya msalaba vya mwaka 1147 vilifanikiwa kuungwa mkono na watu wa Ufaransa na Ujerumani kutokana na mahubiri yake.
Miaka ya mwisho alilazimika kupunguza safari zake, hivyo alipata nafasi zaidi kwa maandishi yake, akiyapitia upya na kuyaongeza.
Kitabu cha pekee cha mwaka 1145 ambacho kinaitwa “Kuzingatia” alikiandika kwa ajili ya mwanafunzi wake Bernardo Pignatelli ili kumuongoza katika majukumu yake mapya alipochaguliwa kuwa Papa kwa jina la Eugene III. Humo unajitokeza pia mtazamo wa dhati juu ya fumbo la Kanisa ambao kupitia fumbo la Kristo unaishia kuzama katika fumbo la Utatu.
Mwishoni mwa mwaka 1152 alikuwa ameishiwa nguvu, lakini alisafiri hadi Metz ili kutuliza fujo za mji huo.
Alipokuwa akirudi Clairvaux, akariki Ville-sous-la-Ferté, tarehe 20 Agosti 1153.
Njia ya sala ya Bernardo
Bernardo hakuelekea ujuzi unaotokana na mantiki, bali ule unaopatikana kwa kuzama katika mafumbo kwa sala ya kumiminiwa. Kwake ndiyo njia pekee ya kumfahamu kweli Mungu na kufikia amani na heri ya kuwa naye.
Hivyo, akipinga teolojia ya shule iliyokuwa inaanzaanza, alishikilia mapokeo ya Biblia, ya mababu wa Kanisa, ya liturujia na ya umonaki, pia kwa lengo la kulinda imani sahili ya waamini wa kawaida.
Kwake upendo mkubwa zaidi na zaidi ndio lengo pekee la teolojia, alivyoeleza katika kitabu “Kumpenda Mungu”. Safari hiyo ya roho ina hatua mbalimbali ambazo alizifafanua kinaganaga na ambazo zinakamilika katika ulevi wa upendo usiosemeka.
Tangu hapa duniani mtu anaweza kufikia muungano huo na Neno wa Mungu ambao Bernardo aliuita “arusi ya kiroho”. Hapo Neno anaitembelea roho, anakomesha ndani yake dalili za mwisho za ukaidi, anaiangaza, anaiwasha na kuigeuza.
Fikra zetu kuhusu mafumbo ya Mungu ziko katika hatari ya kugeuka zoezi la bure la akili zisipotegemea imani ya dhati iliyolishwa na sala hasa katika uhusiano wa dhati na Bwana: ndiyo “ujuzi wa watakatifu” ambao unatolewa na Roho Mtakatifu na kuhitajiwa na teolojia.
Mbele ya hoja kali zilizozidi kutolewa katika mihadara ya shule, Bernardo alisisitiza kwamba Yesu tu ni “asali kinywani, wimbo sikioni, shangilio moyoni… Lishe yote ya roho ni kavu isipolainishwa na mafuta hayo; haina ladha isipotiwa chumvi hiyo. Unachoandika hakininogei nisiposoma Yesu ndani yake”.
Ndiyo sababu mapokeo yamemuita “Doctor Mellifluus”, yaani “Mwalimu mtamu kama asali”, kwa jinsi masifu yake kwa Kristo yalivyobubujika kwa utamu.
Pamoja naye alimmiminia sifa Bikira Maria, kiasi kwamba miaka 150 hivi baada ya kifo chake, Dante Alighieri alimtia mdomoni maneno haya: “Bikira Mama, binti wa Mwanao, mnyenyekevu na mkuu kuliko viumbe, shabaha maalumu ya mpango wa milele”.
Bernardo hakuwa na shaka: ni kwa njia ya Maria kwamba tunamuendea Yesu (kwa Kilatini, “Per Mariam ad Iesum”). Ndiyo sababu alihimiza, “Katika hatari, katika huzuni, katika shaka, umfikirie Maria, umuitie Maria. Yeye asiache kamwe midomo yako, asibandukane kamwe na moyo wako; na ili uweze kupata msaada wa sala zake, usisahau kamwe mfano wa maisha yake. Ukimfuata, huwezi kusita; ukimuomba, huwezi kukata tamaa; ukimfikiria, huwezui kukosea. Akikutegemeza, hutajikwaa; akikulinda, huna la kuogopa; akikuongoza, hutaanguka kamwe; akiwa upande wako, utafikia lengo lako”.
Kulingana na mapokeo, Bernardo alishuhudia kwamba Maria yuko chini ya Kristo, lakini pia alisisitiza nafasi ya pekee aliyonayo katika mpango wa wokovu, kutokana na jinsi alivyoshiriki kikamilifu sadaka ya Mwanae.
Alimuambia hivi wakati wa kuhubiri, “Mama mwenye heri, kweli upanga ulichoma roho yako!… Ukali wa uchungu ulichoma roho yako kwa ndani hivi kwamba ni haki tukuite mfiadini, kwa sababu ndani mwako ushiriki wa mateso ya Mwanao unazidi kabisa kwa ukali mateso ya kimwili ya kufia dini”.
Katika vitabu vingi, hasa vya ufafanuzi wa Biblia, alivyoviandika, unajitokeza upendo hai uliomuongoza daima kama alivyoandika, “Upendo ndio nguvu kuu ya maisha ya kiroho”.
Sala yake
Bwana, mema yangu ni kukaa katika tabu, mradi wewe uwe nami.
Ni bora kuliko kutawala pasipo wewe, kula karamuni pasipo wewe, kujitukuza pasipo wewe.
Bwana, mema yangu ni kukukumbatia wewe katika tabu, kuwa nawe katika tanuri, kuliko kubaki pasipo wewe, hata kama ingekuwa mbinguni.
Moto unatakasa dhahabu na jaribio la tabu linatakasa waadilifu.
Humo, Bwana, u pamoja nao; humo unakaa kati ya wale waliokusanyika kwa jina lako, kama zamani na vijana watatu.
Akirang’ondu
ni kata ya kaunti ya Meru, eneo bunge la Igembe ya Kati, nchini Kenya.
Chukyo wa Japani
Chukyo (30 Oktoba, 1218 – 18 Juni, 1234) alikuwa mfalme mkuu wa 85 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Kanenari, na alikuwa mwana wa kwanza wa Tenno Juntoku. Mwaka wa 1221 alimfuata babake, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu baada ya miezi michache tu mwaka huohuo. Aliyemfuata kama Tenno ni binamu yake Go-Horikawa.
The Rajah
ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,018 juu ya usawa wa bahari.
Mto Mpuruli
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Hannibal Hamlin
thumb|right|Hannibal Hamlin Hannibal Hamlin (27 Agosti 1809 – 4 Julai 1891) alikuwa Kaimu Rais wa Marekani chini ya Rais Abraham Lincoln kuanzia mwaka wa 1861 hadi 1865.
Carrossel
Carrossel ni kipindi cha televisheni cha Brazili kilichoonyeshwa kwenye SBT kuanzia Mei 21, 2012 hadi Julai 26, 2013. Ikichezwa na Maisa Silva, Guilherme Seta, Rosanne Mulholland, Larissa Manoela na Jean Paulo Campos.
Mto Gishubi
ni korongo linalopatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Bubanza).
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Msala
Msala  ni kata ya Wilaya ya Kibiti katika Mkoa wa Pwani, Tanzania iliyopo kwenye delta ya mto Rufiji yenye postikodi namba 61805. Ilianzishwa mnamo mwaka 2015 kutokana na maeneo ya kata ya Maparoni. Mnamo mwaka 2016 idadi ya wakazi ilikadiriwa kuwa watu 3,899.
Msimbo wa Posta ni 61622.
Athiru Ruujine
ni kata ya kaunti ya Meru, eneo bunge la Igembe ya Kati, nchini Kenya.
Mto Mtshinyiri
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Juntoku wa Japani
right|thumb|Mchoro wa Juntoku Juntoku (22 Oktoba, 1197 – 7 Oktoba, 1242) alikuwa mfalme mkuu wa 84 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Morinari, na alikuwa mwana wa tatu wa Tenno Go-Toba. Mwaka wa 1210 alimfuata kaka yake Tsuchimikado, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 1221. Aliyemfuata kama Tenno ni mwana wake Chukyo.
Hifadhi ya Msitu wa Tanu
Hifadhi ya Msitu wa Tanu ni mbuga ya misitu nchini Gambia. Inashughulikia hekta 3,000.
Hifadhi ya Venetia Limpopo
Hifadhi ya Mazingira ya Venetia Limpopo iko katika sehemu za kaskazini kabisa za Afrika Kusini, na inamilikiwa na Kampuni ya Uchimbaji Madini ya Almasi ya De Beers - mgodi wenyewe uko ndani ya mipaka ya hifadhi hiyo.
Hifadhi hii ina ukubwa wa takriban hekta 33,000, na ina sifa ya aina kuu ya mopane (Colophospermum mopane) aina ya pori. Ijapokuwa ni ya mandhari nzuri, eneo hilo ni la joto sana - halijoto ya kiangazi hupita nyuzi joto 40 mara kwa mara.
Hifadhi hiyo ni makazi ya watatu kati ya watano wakubwa (simba, tembo na chui - lakini si vifaru na nyati). Kulikuwa na idadi ya mbwa mwitu wa Kiafrika katika mbuga hiyo ambao walikuwa sehemu ya mradi wa utafiti wa Kundi la Uhifadhi wa Carnivore, tawi la Endangered Wildlife Trust.
E pluribus unum
E Pluribus Unum ni kaulimbiu ya Marekani inayopatikana kwenye nembo la taifa na kwenye noti ya dolar moja.
Kaulimbiu hiyo ni kutoka lugha ya Kilatini likimaanisha "Moja kutoka wengi" yaani Umoja umetokana na maungano ya pande mbalimbali. Neno limechaguliwa kwa sababu lilionyesha umoja wa makoloni 13 yaliyoasi Uingereza na kuwa chanzo cha Marekani.
Mto Gisuma (Bubanza)
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mlima Vishnu
ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,008 juu ya usawa wa bahari.
Nhlanhla Dlamini
Nhlanhla Dlamini (alizaliwa 2 Septemba 1986) ni mchezaji wa mpira wa kikapu wa Afrika Kusini katika Ligi Kuu ya Mpira wa Kikapu ya Chuo Kikuu cha Vaal cha Afrika Kusini. Pia ni mwanachama wa timu ya taifa ya mpira wa vikapu ya Afrika Kusini na alionekana na klabu hiyo kwenye michuano ya Afrika ya 2009. Yeye ni mlinzi wa uhakika
Mto Nambewo
unapatikana katika wilaya ya Manafwa, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Tsuchimikado wa Japani
right|thumb|Mchoro wa Tsuchimikado Tsuchimikado (3 Januari, 1196 – 6 Novemba, 1231) alikuwa mfalme mkuu wa 83 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Tamehito, na alikuwa mwana wa kwanza wa Tenno Go-Toba. Mwaka wa 1198 alimfuata babake, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 1210. Aliyemfuata kama Tenno ni mdogo wake Juntoku. Baadaye, mwana wake wa sita Go-Saga alikuwa mfalme 1242-1246.
Mto Namekhala
unapatikana katika wilaya ya Manafwa, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Cabo da Ribeira
thumb|Bonde la Ribeira do paul  lililopo karibu  na cabo da Ribeira Cabo da Ribeira ni makazi katika sehemu ya mashariki ya kisiwa cha Santo Antão, Cape Verde. Mwaka wa 2010 idadi ya wakazi ilikuwa 912. Iko katika mwinuko wa mita 500 katika bonde la juu la Ribeira do Paul, kilomita 5 kusini-magharibi mwa Pombas. Ni sehemu ya manispaa ya Paul, na iko katika Hifadhi ya Asili ya Cova-Paul-Ribeira da Torre.
Mto Mtumbei
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Honorina wa Rouen
thumb|[[Sanamu ya Mt. Honorina juu ya kanisa la Corbeil-Cerf.]] Honorina wa Rouen (kwa Kifaransa: Honorine; alifariki Ufaransa Kaskazini, 303 hivi) alikuwa mwanamke Mkristo aliyeuawa katika dhuluma wa kaisari Dioklesyano dhidi ya Wakristo.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu bikira na mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 27 Februari.
Mkoa wa Wele Juu
Mkoa wa Wele ya Juu ni moja ya mikoa 26 ya kujitawala ya Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Idadi ya wakazi wake ni takriban 1,920,867. Mji mkuu ni Isiro.
Eugène Pehoua-Pelema
Eugène Pehoua-Pelema ni mchezaji wa zamani wampira wa kikapu nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati. Alishiriki katika michuano ya Olimpiki mwaka 1988 akiwa na timu yake ya taifa. Baadaye aliiongoza timu hiyo kama mkurugenzi wa ufundi na kocha mkuu mwaka 2009-2010.
Eugène Pehoua-Pelema ni Rais na mwanzilishi wa Africa Education Sports (AES). shirika linajikita katika kukuza vipaji vya mpira wa kikapu barani Afrika, elimu pia kukuza mtaji wa watu katika kijamii.
Mto Muhinje
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Mlima Hornickel
ni mlima wa Kanada, wenye kimo cha mita 3,002 juu ya usawa wa bahari.
Go-Toba wa Japani
right|thumb|Mchoro wa Go-Toba Go-Toba (6 Agosti, 1180 – 28 Machi, 1239) alikuwa mfalme mkuu wa 82 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Takahira, na alikuwa mwana wa nne wa Tenno Takakura. Mwaka wa 1183 alimfuata kaka yake, Antoku, ila Antoku akakataa kujiuzulu, yaani kulikuwa wafalme wawili hadi kifo chake Antoku 1185. Go-Toba akaendelea kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 1198. Aliyemfuata kama Tenno ni mwana wake Tsuchimikado.
Mto Gurazi
unapatikana magharibi mwa Burundi (mkoa wa Bubanza).
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Igembe Mashariki Njia
ni kata ya kaunti ya Meru, eneo bunge la Igembe ya Kati, nchini Kenya.
Mlima Garibaldi
thumbnail|right|200px|Mlima Garibaldi ni mlima wa volkeno wa Kanada, wenye kimo cha mita 2,675 juu ya usawa wa bahari.
Bunilizi
Bunilizi ni njia ya kubuni kazi ya kifasihi, hasa ya fasihi andishi ambayo haidai kuwakilisha ukweli wa kihistoria. Matawi ya bunilizi yaliyoenea sana karne ya 20 ni bunilizi ya kisayansi na bunilizi ya kinjozi.
Mto Mtua
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Kangeta
ni kata ya kaunti ya Meru, eneo bunge la Igembe ya Kati, nchini Kenya.
Bunilizi
Marejeo
Wamitila, K.W. 2003. Kamusi ya Fasihi: Istilahi na Nadharia, Nairobi: Focus Books.
Ankara
right|260px|thumb|200px|Masjid ya Kocatepe
Ankara ni mji mkuu wa Uturuki. Iko katika kitovu cha Anatolia kwenye kimo cha 938 m juu ya UB. Huu ndiyo mji mkuu wa Mkoa wa Ankara.
Ankara ni mji mkubwa wa pili nchini baada ya Istanbul. Kuna wakazi 4,319,167 (2005).
Taktouka
Taktouka Ni chakula cha kitamaduni ya Morocco kilichotengenezwa na nyanya, pilipili hoho, vitunguu saumu, paprika na mafuta ya mizeituni.
Ankara
Historia
Ankara ilianzishwa katika milenia ya pili KK na tangu karne ya tatu KK ilijulikana kwa jina la Ancyra. Wakatai wa Dola la Roma ilikuwa mji mkuu wa jimbo la Galatia. Mji uliendelea katika Dola la Bizanti (Roma ya Masahriki).
Taktouka
Muhtasari
Taktouka hutengenezwa kutokana na nyanya, pilipili hoho, paprika, kitunguu saumu, na viungo mbalimbali.Hutayarishwa kwa kusaga viungo vyote au kwa kuvikata vipande vidogo.Taktouka hutumiwa wakati wa misimu yote ya mwaka .Huandaliwa pamoja na mezze na vyakula vingine.Kwa kawaida huliwa pamoja na mikate.
Ankara
Historia
Baada ya kushindwa kwa Uturuki katika Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia nchi washindi hasa Uingereza, Ufaransa, Italia na Ugiriki zilianza kugawa mabaki ya Dola la Uturuki. Kiongozi wa upinzani wa kitaifa wa Kituruki jenerali Kemal Atatürk alichagua Ankara kama makao makuu ya upinzani mwaka 1919.
Baada ya vita ya uhuru wa Uturuki mwaka 1923 nchi ilitangazwa kuwa jamhuri na Ankara mji wake mkuu badala ya Istanbul iliyowahi kuwa mji wa masultani.
Anicet Lavodrama
Anicet-Richard Lavodrama y Ondoma (alizaliwa Bangui, 4 Julai 1963) alikuwa mcheza mpira wa kikapu, ambaye kwa sasa amestaafu na raia wa Jamhuri ya Afrika ya Kati.
Timu ya taifa Jamhuri ya Afrika ya Kati
Lavodrama alikuwa miongini mwa wachezaji walio liwakilisha taifa katika mashindano ya Olimpiki mwaka 1988 akiwa na timu ya mpira wa kikapu. Akionekana katika michezo yote saba, Lavodrama alifunga pointi 30 mara mbili, na kucheza kwa kiwango bora kwenye michezo 4 kati ya sita.
Chama cha Wananchi
Chama cha Wananchi au Civic United Front (CUF) ni chama cha kisiasa nchini Tanzania. CUF iliwasilishwa rasmi mnamo Januari 1993.
CUF ilianzishwa mwaka 1992 kutokana na maungano ya shirika mbili. Hizi zilikuwa
Kama ilivyo katika vyama vingine vipya vya Tanzania, viongozi wengi waliwahi kuwa wanachama wa CCM.
Kura
CUF ilishiriki katika chaguzi za kitaifa pia za Zanzibar.
Ilifaulu vizuri kwenye visiwa vya Zanzibar, hasa Pemba, lakini ilibaki hafifu Tanzania bara. Hata hivyo ni chama cha pili cha upinzani katika bunge la Tanzania chenye wabunge 30 kati ya 324 kwa jumla.
Zanzibar
Katika kura za Zanzibar CUF ilifikia tokeo rasmi la 49.76% mwaka 1994 na 46.07% mwaka 2000. Watazamaji waliona kila kura ilikuwa na kasoro na CUF haikukubali matokeo ikidai ya kwamba serikali ya SMZ ilibadilisha matokeo ya kweli.
Baada ya uchaguzi wa 2005 CUF ilikuwa na wabunge 19 katika bunge la Zanzibar.
Mto Muira
ni kati ya mito ya mkoa wa Lindi (Tanzania Kusini Mashariki) ambayo maji yake yanaishia katika Bahari Hindi.
Mmonaki
thumb|right|170px|Wamonaki wa [[Ubuddha wakijadiliana katika Sera Monastery, Tibet]]
thumb|left|[[Abati wa monasteri ya Ubuddha anafundisha wanovisi, Uttaradit, Thailand.]]
Mmonaki (kutoka Kigiriki μοναχός, monachos, "wa pekee") ni mwanamume au mwanamke anayefanya juhudi za pekee katika dini yake, akiishi peke yake au katika jumuia ya kitawa, ambayo nyumba yake inaitwa monasteri.
Mwanzo wa umonaki wa Kikristo
thumb|left|170px|Mt. Anthony Mkuu, anayetazamwa kuwa baba wa umonaki wa [[Ukristo|Kikristo]]
Tofauti na watawa walioishi katika mazingira ya kawaida, mwishoni mwa karne III huko Misri ulianza mtindo wa kukimbia ulimwengu hata kimakao.
Mmonaki alitafuta upweke kamili hasa jangwani ili kuishi na Mungu tu, ili moyo uweze kutulia kabisa bila ya kushikwa na mitindo na masharti ya maisha ya kawaida. Miundo mipya ya umonaki ilitegemea matatu: mwanzilishi, kanuni, upweke.
Mtindo huo wa maisha, ambao ndio mchango mkuu wa Afrika kwa Kanisa lote, ulistawi hasa baada ya Dola la Kirumi kuruhusu Ukristo (313). Maisha hayo magumu, yaliyoenea mapema hata nje ya Dola hilo, yaliamsha waamini wafuate Injili kwa juhudi kama wakati wa dhuluma, ulipohitajika ujasiri mbele ya hatari ya kuuawa. Hivyo umonaki ulionekana aina mpya ya kifodini kwa jinsi ulivyomtolea Mungu maisha yote.
Mfano wake ulivuta wanaume na wanawake wengi toka sehemu mbalimbali aliowaongoza bila ya kuacha upweke wake, isipokuwa kwa kutetea imani sahihi na umoja wa Kanisa. Mara baada ya kifo chake kitabu kilichoandikwa na Atanasi (295-373) juu yake kikaeneza mvuto wa umonaki hadi magharibi.
Maisha ya pamoja mashariki
Muda mfupi baadaye, na sehemu ileile, yalianzishwa maisha ya pamoja ambamo mali na vilevile mang’amuzi ya Kiroho yashirikishwe, hata kwa waamini wa ulimwenguni.
Pakomi (288-346) aliongokea imani kwa kuzingatia Wakristo walivyowatumikia wafungwa kwa upendo. Mang’amuzi hayo ya awali yalimuangazia kuwa Mungu ni upendo yakaathiri maisha na mafundisho yake yote. Hivyo baada ya kushika umonaki akajisikia wito wa kuishi kwa upendo na wengine akaanzisha maisha ya pamoja upwekeni Misri Kusini. Ndiye wa kwanza kutunga kanuni ya kitawa, na ndani yake jina “ndugu” linashika nafasi ya “mmonaki”.
Kanuni hiyo ikaja kuathiri maisha ya wamonaki na kanuni zao mashariki na magharibi vilevile, na ndiyo inayoongoza umati wa wamonaki wa Ethiopia tangu mwaka 500 hivi. Mbali ya mafungo na sala ndefu, Pakomi alisisitiza kujikana kwa ajili ya wengine, yaani kuwa na utiifu, huruma na misaada ya kila aina: ndiyo njia ya upendo ambayo iliagizwa na Bwana na kufanya maisha ya pamoja yawe bora kuliko upweke kamili. Karibu na [[monasteri za kiume kulikuwa na nyingine za kike.
Pia Bazili Mkuu (330-379), baada ya kutembelea wamonaki sehemu mbalimbali, alianzisha maisha ya pamoja katika “jamaa” ambayo lengo lake kuu lilikuwa kushika kikamilifu udugu wa Kiinjili kama katika Kanisa la mwanzoni. Tofauti na monasteri ya Pakomi iliyofikia kuwa na maelfu ya watawa, jamaa hiyo haikuwa na idadi kubwa wala ngome; tena haikuwa jangwani, bali karibu na mji wa Kaisarea wa Kapadokia. Akiwa askofu huko alisisitiza uhusiano na Kanisa: watawa wa kiume na wa kike wawe chachu inayofanya Wakristo wenzao wafuate utakatifu wa wito wao; tena aliwakabidhi shughuli mbalimbali kama vile kuhubiri na hasa kuhudumia wenye shida. Mtindo huo ulisisitiza ushirikiano kati ya ndugu kuliko uongozi wa abati na miundo mikubwa. Pia ulitia maanani masomo ya kidini.
Mpaka leo kanuni zake zinaongoza karibu wamonaki wote wa mashariki, na kwa njia yao makanisa ya Orthodoksi kwa kuwa kwao maaskofu kwanza ni wamonaki nao wanaelekeza Wakristo wote kufuata mifano yao.
Katika nchi ya jirani Mesrop (361-440) akaanzisha mtindo wa monasteri kuwa na shule karibu ili kuandaa watu watakaoendeleza elimu ya dini hasa kwa kutafsiri na kunakili vitabu. Mapema monasteri kubwa zikawa pia na seminari kuu au vyuo vikuu vya teolojia.
Huo umonaki wa Armenia ulidumisha utamaduni wa taifa hilo, ambalo lilikuwa la kwanza kupokea Ukristo jumla pamoja na mfalme wake (300) halafu likaushika moja kwa moja hata lilipopitia vipindi vigumu sana.
Maisha ya pamoja magharibi
thumb|120px|right|Mmonaki aina ya [[Wabenedikto]] thumb|left|170px|Lebo ya [[Munich inakumbusha maana ya jina lake kama mji ulioanzishwa na Wabenedikto]] Tangu karne ya IV umonaki ulienea magharibi pia: huko Italia, Ufaransa na Hispania kulikuwa na monasteri za kike na za kiume zilizosimamiwa na maaskofu watakatifu. Kati yao wa kwanza kupitia umonaki ni Martino wa Tours (316-397).
Hasa maandishi ya Yohane Kasiano (360-435) yalieneza hekima ya wamonaki wengi wa mashariki alioongea nao.
Agostino wa Hippo (354-430), babu wa Kanisa muhimu kuliko wote, baada ya kuongoka na kutembelea baadhi ya monasteri, alirudi Afrika Kaskazini aanzishe maisha ya pamoja. Kwanza aliishi na walei wenzake, halafu akiwa askofu aliishi na mapadri wake, akawashirikisha utajiri wake wa akili na roho ili wafanye vizuri utume. Katika kanuni yake, iliyotumika kwa wanawake pia, umoja uliwekwa kuwa lengo lenyewe la utawa, si jambo lake mojawapo tu. Hata yeye aliathiri sana maisha ya kitawa ya magharibi kote.
Benedikto wa Nursia (480-547) ndiye aliyeunda umonaki wa magharibi kwa namna ya kudumu hasa kwa njia ya kanuni aliyoitunga polepole, kutokana na mang’amuzi yake, Kanuni ya Mwalimu asiyejulikana na mafundisho ya Bazili na mababu wengine wa jangwani.
Kanuni yake iliunganisha vizuri maelekeo mawili ya umonaki wa zamani: kumtafuta Mungu kwa juhudi upwekeni na kuishi kwa umoja. Sifa yake nyingine ni mchanganuo mzuri wa sala na kazi mbalimbali ambazo ziliokoa elimu ya zamani na kufufua uchumi wa Ulaya Magharibi baada ya makabila ya Kijerumani kuvuruga kote. Yeye alidumisha ubaba wa Kiroho katika jumuia nzima: ndiyo maana abati ana nafasi ya pekee na ya kudumu kwa wamonaki, ambao aliwafafanua kuwa watu “wanaoishi katika monasteri na kutii kanuni moja na abati mmoja”. Kwake monasteri ni shule ya utumishi wa Bwana, ambapo abati ndiye mwalimu, na kanuni ndiyo kitabu. Kinyume cha watawa wazururaji wa zamani hizo za misusuko, Benedikto alidai udumifu katika monasteri.
Kutokana na kila monasteri kujitegemea, Wabenedikto wakapata sura tofautitofauti bila ya kuachana na kanuni. Ushirikiano kati ya monasteri mbalimbali unategemea asili yake na mitindo yake.
Kati ya aina nyingine za umonaki wa magharibi inakumbukwa hasa ile ya Wakristo wa Kiselti (Ulaya visiwani). Hao hawakuwa na majimbo bali walimtegemea askofu-abati wa monasteri ya jirani na kufuata desturi za kimonaki, hasa maisha magumu ya malipizi na maungamo ya mara kwa mara. Kutoka huko wamonaki wengi walihamia Ulaya bara kama wasafiri wa Kristo na wamisionari wakieneza desturi hizo. Kati yao anasifiwa hasa Kolumbani (540-615).
Hatimaye wakaja kukubali kanuni ya Benedikto pamoja na desturi za Kanisa la Roma.
Wamonaki wengine pia walichangia sana uenezaji wa Ukristo Ulaya, k.mf. Augustino wa Canterbury (+605), aliyetumwa Uingereza na Papa Gregori I (540-604), mmonaki wa kwanza kufikia Upapa, halafu Bonifas (672-754), mtume wa Ujerumani na mfiadini.
Marekebisho ya karne IX-XII
thumb|170px|left|Monasteri ya [[Jasna Góra (Polandi).]] Ni kawaida ya binadamu kuanzisha kazi kwa nguvu halafu kuchoka, kuanza safari kwa kasi halafu kupunguza mwendo. Vilevile jumuia zina vipindi vya bidii na vya ulegevu.
Mlima Meager
thumbnail|right|200px|Picha ya Mlima Meager ukionekana kutoka Mashariki
Mmonaki
Marekebisho ya karne IX-XII
Utawa unahusika kabisa na utakatifu wa Kanisa: ukistawi mmoja, unastawi wa pili pia. Hasa katika karne ya IX-XII Kanisa la magharibi lilitambua wazi haja ya urekebisho katika umonaki na katika maisha yake yote.
Kati ya matawi mapya ya Kibenedikto yaliyotokana na juhudi hizo yanakumbukwa hasa lile la Cluny (ambalo lilikwepa kuwa mikononi mwa watawala likakazia liturujia kuliko kazi za mikono), lile la [[Camaldoli (lililofufua ukaapweke) na lile la Citeaux (ambalo lilirudia maisha magumu katika ufukara na kazi).
Wamonaki wa matawi hayo wakaja kushika nafasi muhimu katika kurekebisha Kanisa, hasa Petro Damiani (1007-1072), papa Gregori VII (1028-1085) na Bernardo wa Clairvaux (1090-1153).
Wakati huohuo Bruno (1035-1101) alianzisha aina mpya ya ukaapweke iliyodumu kuwa na juhudi hadi leo (Wakartusi).
Utawa kati ya Wakristo wa madhehebu mengine
Pamoja na kudumisha moja kwa moja umonaki kati ya Waortodoksi, Roho Mtakatifu ameongoza Waprotestanti kadhaa kuanzisha upya maisha ya kitawa baada ya Martin Luther kuyafuta kama kitu kinyume cha Injili katika karne ya 16.
Maarufu zaidi ni Jumuia ya Taizé, ambayo ilianzishwa na ndugu Roger Schutz (1915-2005) na kupokea Wakatoliki pia; lengo lake hasa ni umoja wa Wakristo na kuinjilisha vijana.
Kisanduku cha barua
thumb|446x446px|Kisanduku cha barua. Kisanduku cha barua au kisanduku (kwa Kiingereza: email inbox) ndani ya kompyuta ni pahali ambapo barua pepe zinapelekwa. Barua pepe zote za mtu mmoja zinawekwa katika kisanduku chake aweze kuzisoma.
Mlima Cayley
thumbnail|right|200px|Mlima Cayley ni mlima wa volkeno wa Kanada, wenye kimo cha mita 2,385 juu ya usawa wa bahari.
Mto Nametsimeru
unapatikana katika wilaya ya Manafwa, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Antuambui
ni kata ya kaunti ya Meru, eneo bunge la Igembe Kaskazini, nchini Kenya.
Angelo Gigli
alt=Angelo Gigli|thumb|Angelo Gigli Angelo Gigli (amezaliwa 4 Juni 1983) ni mchezaji wa mpira wa vikapu mtaalamu wa Italia anayechezea Basket Ferentino wa Kikapu cha Italia Serie A2. Pia ameiwakilisha timu ya taifa ya Italia kimataifa. Anasimama katika 2.09 m (6 ft 10+1⁄2 in), yeye ni mkono wa kushoto nguvu mbele na katikati.
Maisha ya zamani
Gigli alizaliwa Afrika Kusini, ambapo baba yake alifanya kazi. Alihamia Italia akiwa na umri wa miaka miwili.
Kazi ya kitaaluma
Alianza kazi yake na Fortitudo Roma. Kisha alichezea Reggio Emilia, Pallacanestro Treviso, na Lottomatica Roma. Mnamo Julai 2011 alisaini na Virtus Bologn
Mnamo Agosti 5, 2013, Gigli alitia saini mkataba wa miaka miwili na Emporio Armani Milano. Mnamo Februari 2014, alikopwa kwa Pallacanestro Reggiana kwa muda uliosalia wa msimu. Mnamo Agosti 2014, alirejea Emporio Armani.
timu ya taifa ya Italia
Gigli alikuwa mshiriki wa timu ya kitaifa ya mpira wa vikapu ya wanaume ya Italia kutoka 2005 hadi 2012 akicheza EuroBasket 2005, 2006 FIBA ​​World Championship na EuroBasket 2007.
Hargeisa
Hargeisa (kwa Kisomalia: Hargeysa; kwa Kiarabu: هرجيسا) ni mji mkuu wa Somaliland iliyojitenga na Somalia mwaka 1991. Iliwahi kuwa mji mkuu wa Somalia ya Kiingereza kuanzia 1941 hadi 1960. Kati ya 1960 hadi 1991 ilikuwa mji mkubwa wa pili wa Somalia.
Mji uko katika bonde kwenye kimo cha mita 1260 juu ya UB. Kimo kinasababisha hali ya hewa ya kupoa yaani hakuna joto kali jinsi ilivyo kwenye pwani ya Somaliland upande wa Ghuba ya Aden. Umbali na bandari ya Berbera ni km 160 kwa barabara.
Idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa 760,000 (2015).
Mto Namikhoma
unapatikana katika wilaya ya Manafwa, mashariki mwa Uganda.
Hargeisa
Historia
Hargeisa kilikuwa ni kituo cha kijeshi cha Waosmani na Wamisri walipotawala Somalia ya Kaskazini. Tangu 1884 Waingereza walichukua nafasi ya Misri. Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia 1940 Italia ilivamia Hargeisa pamoja na Somalia ya Kiingereza kutoka Ethiopia. Baada ya kuwafukuza Waitalia mnamo mwaka 1941 Waingereza walihamisha mji mkuu wa koloni kutoka Berbera kwenda Hargeisa. Mnamo mwaka 1960 Hargeisa ilikuwa mji wa Somalia mpya baada ya maungano ya Somaliland na Somalia katika Kusini.
Mto Namikhoma
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
San Diego, California
thumbnail|right|280px|Mji wa San Diego, California
240px|thumb|Mahali pa San Diego katika San Diego County na [[California]] San Diego (yaani Mtakatifu Diego) ni mji mkubwa wa pili katika jimbo la California baada ya Los Angeles, na wa saba katika nchi nzima ya Marekani. Uko upande wa kusini-magharibi ya nchi.
San Diego una wakazi milioni 1,3 katika eneo la 963.6 km².
Jina la San Diego latoka katika lugha ya Kihispania, kwa kuwa ulijengwa kandokando ya konventi ya Wafransisko iliyokuwa na jina hilo kwaheshima ya Diego wa Alkala.
Luka wa Messina
Luka wa Messina (Rossano, Calabria, karne ya 11 - Messina, Sicilia, 27 Februari 1149) alikuwa mmonaki wa Ukristo wa Mashariki kwanza huko kwao, halafu karibu na mji huo akiwa abati wa monasteri aliyoianzisha mwenyewe katika kisiwa hicho.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 27 Februari.
Barua taka
thumb|450x450px|Sampuli ya barua taka. Barua taka (kwa Kiingereza: email spam au junk email) ni barua pepe ambayo hatutaki kuipokea. Kisanduku cha barua kinatuma barua taka ndani ya kisanduku cha taka.
Kwa kawaida, barua taka hutumwa ili itangaze kitu fulani.
John Garang
Dkt John Garang de Mabior (23 Juni 1945 - 30 Julai 2005) alikuwa Makamu wa Kwanza wa Rais wa Sudan na kiongozi wa zamani wa waasi wa Sudan People's Liberation Army.