cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Masimo wa Kaisarea
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Novemba.
Kuongezeka Majangwa
Uharibifu misitu ,ufugaji wa ng'ombe na kilimo cha kupindukia vimekua vyanzo vikuu vya Kuongezeka Majangwa. Udongo unapokua mkavu,hwa huru kwa upepo ambao huuchana udongo wa juu na kuusambaratisha. Ardhi za vilimo mwanzo zilikua zikizalisha zimekua tasa na hupoteza mandhari zake. Kisha jangwa hutanuka na kuteka ardhi.
Handarako
ni kijiji cha Kenya katika kaunti ya Tana River.
837 KK
Makala hii inahusu mwaka 837 KK (kabla ya Kristo).
Idsowe
ni kijiji cha Kenya katika kaunti ya Tana River.
838 KK
Makala hii inahusu mwaka 838 KK (kabla ya Kristo).
Mto Mkongoleko
ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Zambezi.
Mto Buzhaga
unapatikana katika wilaya ya Mbarara, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Lubingo
unapatikana katika wilaya ya Mbarara, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kilalo cha Mashariki
Kilalo ya Mashariki ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kilalo ya Mashariki imehesabiwa kuwa watu 38,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kilalo ya Mashariki iko katika kundi la Kingwi.
Mto Akore
Mto Akore ni jina la:
Mto Laga Sangata
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Marsabit, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika mto Jubba ambao unaingia katika Bahari ya Hindi nchini Somalia.
Mdudu Mabawa-manyofu
Wadudu mabawa-manyofu ni wadudu wadogo hadi wakubwa wa oda Orthoptera katika nusungeli Pterygota (wenye mabawa). Jina ni tafsiri ya jina la kisayansi. Wadudu hawa wanajulikana sana kama panzi, nzige, nyenje, chenene na senene k.m.
Mabawa ya mbele ya wadudu hawa ni magumu kiasi na kufunika yale ya nyuma yakiwa yamekunjwa juu ya fumbatio. Mabawa ya nyuma ni kama viwambo na mapana upande wa msingi. Kwa kawaida mabawa ni marefu kuliko fumbatio lakini mara nyingi yako mafupi, hata mafupi sana. Zaidi ya hayo spishi nyingi hazina mabawa yoyote.
Sehemu za kinywa zinafaa kutafuna na zinaweza kuwa kubwa na zenye nguvu. Hula nyasi na mimea yenye majani mapana kwa kawaida lakine spishi nyingi za Ensifera hula wadudu wadogo pia.
Tofauti kati ya nusuoda ni urefu wa vipapasio. Vile vya Caelifera ni vifupi kuliko mwili na vile vya Ensifera ni virefu kama mwili au kupita mwili. Pia majike wa Ensifera wana mrija mrefu wa kutaga ambao unaweza kuwa na umbo la upanga au la sindano. Wale wa Caelifera wana vali mbili za kutaga.
Spishi kadhaa za Afrika ya Mashariki
Caelifera Ensifera Tridactyloidea
Kilamu
Kilamu ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Walahu. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kilamu imehesabiwa kuwa watu 120 tu, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kilamu iko katika kundi la Kingwi.
Waklara Wakapuchini
Waklara Wakapuchini ni wanawake wamonaki wanaomfuata Yesu kadiri ya karama ya Fransisko wa Asizi na Klara wa Asizi katika maisha ya sala tu.
Ni kwamba urekebisho wa Ndugu Wadogo Wakapuchini ulisababisha mapema tawi hilo jipya la Waklara linalodumu hadi leo.
Historia
thumb|200px|Mt. [[Veronica Giuliani, mtakatifu wa kwanza wa shirika.]] Mwanzilishi ni Maria Lorenza Llonc (+1542) mjane Mhispania aliyeishi Napoli (Italia) na kuhudumia wagonjwa pamoja na jumuia ya wanawake Wafransisko wasekulari aliyoianzisha. Wakapuchini walipohamia hospitali yake (1529), akawakabidhi uongozi wa jumuia hiyo.
Kati ya 1533 na 1538 wakaongozwa na Mt. Gaetano wa Thiene aliyewaelekeza kwenye maisha ya sala tu na kuwatafutia idhini ya kuishi kimonaki kwa kufuata kanuni ya Mt. Klara (1535). Baadaye akawakabidhi tena Wakapuchini, kwa kuwa karama yao iliathiri sana monasteri hiyo na roho yake, na ndivyo alivyotaka mwanzilishi.
Papa Paulo III (1534-1549) akathibitisha hayo na nia yao ya kushika kikamilifu kanuni (1538). Kwa ajili hiyo mwanzilishi aliikamilisha katiba ya Mt. Koleta Boylet kwa kutumia ile ya Wakapuchini.
Sifa ya monasteri ikaenea haraka na kusababisha kabla ya mwaka 1600 zianzishwe 17 nyingine Italia (Mt. Karolo Boromeo aliunda tatu katika jimbo lake). Ila Wakapuchini wanaume wakakataa katakata kuzisimamia, isipokuwa mbili. Hata hivyo dada zao wakaendelea kuomba msaada huo kwa kuwapitia Maaskofu na wafalme, mpaka Mapapa wakalazimisha hao wanaume kuhudumia walau kiroho monasteri fulanifulani.
Hata nje ya Italia wakaenea haraka: Hispania (1588), Ufaransa (1603), Ureno (1625), Mexico (1665) ambayo ikawa nchi walipoongezeka zaidi hadi leo, Peruu (1713), Gwatemala (1725), Chile (1727) n.k.
Mwishoni mwa mwaka 2005 walikuwa 2,209 katika monasteri 160 duniani.
Ingile
ni kijiji cha Kenya katika kaunti ya Tana River.
Kabinda (Lomami)
Kabinda ni mji ulio makao makuu ya mkoa wa Lomami, katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (zamani ilijulikana kama Zaire).
Makadirio ya idadi ya watu ni 192,364 (2010 ).
Barlaam wa Antiokia
Basili Mkuu, Yohane Krisostomo na Severo wa Antiokia walihubiri juu yake.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Novemba.
Umio
thumbnail|Umio au esophagus mwilini mwa [[binadamu (rangi nyekundu)]] Umio (lat.-ing. esophagus) ni ogani ya mwili yenye umbo la mpira.
Inaunganisha mdomo na tumbo.
Ni njia ya chakula kuingia katika mfumo wa mmeng'enyo wa chakula baada ya mdomo.
Chauncey Billups
Chauncey Ray Billups (alizaliwa septemba 25, 1976) ni mkufunzi mtaalamu wa mpira wa vikapu na mchezaji wa zamani ambaye ni kocha mkuu wa Portland Trail Blazers ya Chama cha Kikapu cha Taifa (NBA).
Alicheza misimu 17 kwenye NBA. Baada ya kucheza mpira wa kikapu wa chuo kikuu na Colorado Buffaloes, alichaguliwa wa tatu kwa jumla katika rasimu ya 1997 NBA na Boston Celtics. NBA All-Star mara tano, uteuzi wa All-NBA mara tatu na uteuzi wa NBA All-Defensive mara mbili, Billups alichezea Celtics, Toronto Raptors, Denver Nuggets, Minnesota Timberwolves, Detroit Pistons, New York Knicks, na Los Angeles Clippers wakati wa kazi yake ya NBA. Alishinda MVP wa Fainali za NBA mnamo 2004 baada ya kusaidia Pistons kuwashinda Los Angeles Lakers katika Fainali, na akapewa jina la utani "Mr. Big Shot" kwa kufanya mikwaju ya marehemu na Detroit. The Pistons walistaafu jezi yake nambari 1 mwaka wa 2016.
Tarafa ya Kaouara
Tarafa ya Kaouara (kwa Kifaransa: Sous-préfecture de Kaouara) ni moja kati ya Tarafa 5 za Wilaya ya Ouangolodougou katika Mkoa wa Tchologo ulioko kaskazini mwa Cote d'Ivoire.
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 27,971.
Makao makuu yako Kaouara (mji).
Hapa chini ni majina ya vijiji 34 vya tarafa ya Kaouara na idadi ya wakazi mwaka 2014.
Kiazi kikuu
Viazi vikuu au mitubwi (Kiing.: yam) ni mimea ya chakula iliyoainishwa katika familia Dioscoreaceae. Chakula ni sehemu nene za mizizi yake (kiazi) yenye wanga. Kiazi kikuu ni kubwa sana kuliko kiazi cha kizungu na hata kiazi kitamu. Mimea yake inapanda juu ya mimea au miti ingine na hupandwa mahali pengi pa Afrika, Asia, Amerika ya Kusini, Visiwa vya Karibi na Visiwa vya Pasifiki.
Mto Nyakisharara
unapatikana katika wilaya ya Mbarara, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
897 KK
Makala hii inahusu mwaka 897 KK (kabla ya Kristo).
Bauer
Bauer ni jina la:
835 KK
Makala hii inahusu mwaka 835 KK (kabla ya Kristo).
Pogromu
thumb|Pogromu dhidi ya Wayahudi huko [[Lviv mwaka 1941.]] Pogromu (kutoka Kirusi погромить, pogromit - kuharibu vikali, kufanya fujo) ni ghasia kali inayolengwa dhidi ya kundi maalumu kama vile wafuasi wa dini au kabila fulani.
Kisuba (Kenya)
Kisuba ni lugha ya Kibantu nchini Kenya inayozungumzwa na Wasuba. Isichanganywe na lugha ya Kisuba inayozungumzwa nchini Tanzania. Mwaka wa 2009 idadi ya wasemaji wa Kisuba imehesabiwa kuwa watu 139,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisuba-Simbiti iko katika kundi la E40.
Marejeo
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
Lodja
Lodja ni mji ulio makao makuu ya mkoa wa Sankuru, katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (zamani ilijulikana kama Zaire).
Makadirio ya idadi ya watu ni 70,555 (2006.
Irangi
ni kijiji cha Kenya katika kaunti ya Tana River.
Mto Laga Segel
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Marsabit, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika mto Jubba ambao unaingia katika Bahari ya Hindi nchini Somalia.
Wanawake wafiadini wa Marmara
Wanawake wafiadini wa Marmara (walifariki Marmara Ereğli, leo nchini Uturuki, 312 hivi) walikuwa Wakristo arubaini, wakiwemo mabikira na wajane, waliofia dini yao katika dhuluma ya kaisari Dioklesyano.
Tangu kale wanaheshimiwa na Waorthodoksi na Wakatoliki kama watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 19 Novemba.
Ebele Okoye
Ebele Okoye (kuzaliwa Onitsha, Anambra State, 6 Oktoba 1969) ni mchoraji na muhuishaji Mmarekani mwenye asili ya Nigeria akiwa Cologne, Ujerumani toka mwaka 2000.
Elimu
Okoye alisoma Sanaa akibobea katika ubunifu wa grafiki na uchoraji katika chuo cha Usimamizi na Teknolojia kilichopo Enugu kutoka mwaka 1985 mpaka 1989. Alipowasili Ujerumani mwaka 2000, alifanya mpango wa wageni katika chuo cha University of Cologne, ambayo aliacha na kwenda kujisajili kwenye Muundo wa Mawasiliano katika chuo cha  Applied Sciences kilichopo Düsseldorf.
Kutoka mwaka 2003 mpaka mwaka 2004, Alipitia mafunzo ya Jadi ya matengenezo ya katuni kwa kutumia 2D katika chuo cha Internationale Filmschule Köln. Anaongea kwa ufasaha lugha za Igbo, Kiingereza, na Kijerumani.
Kazi
Ebele Okoye anafanya kazi ya Sanaa na media na amekuwa akionesha kazi zake katika maonesho ya mtu mmoja nay a kikundi angalia chini). Ni muanzilishi wa  Shrinkfish Media Lab, a production company based in Abuja.
Mwaka 2016 alitangaza mipango ya kutengeneza filamu ya kipengele kirefu, Akigusia kua inaweza kua “kama Chronicles of Narnia naPocahontas (1995 film)|Pocahontas zikiunganishwa Pamoja."
Amarachi Nwosu
thumb|Picha ya Amarachi Nwosu Amarachi Nwosu (alizaliwa 29 Septemba 1994) ni mpiga picha, msanii wa picha, mtengeneza filamu, mwandishi na mzungumzaji Mnaigeria mwenye asili ya Marekani aliyefanya kazi zake katika jiji la New York. Alikua muanzilishi wa Melanin Unscripted, jukwaa la ubunifu na shirika linalolenga kuvuruga imani potofu ya tamaduni kwa kuweka wazi utambulisho na tamaduni ngumu duniani kote. Filamu yake ya kwanza ya "Black in Tokyo " katika [Kituo cha Kimataifa cha Upigaji picha]] katika Makumbusho ya ICP, New York City mwaka 2017 na pia ameigiza filamu hiyo katika mji wa Tokyo, Japan katika Ultra Super New Gallery iliyopo Harajuku.
Ebele Okoye
Tuzo
Mradi wake wa mwaka 2007 Anna Blume, kulingana na shairi la 1919 la Kurt Schwitters, alishinda tuzo ya Robert Bosch Foundation Promotional Prize Kwa uhuishaji. Okoye ameshinda tuzo mbili za Africa Movie Academy Awards, kwa filamu ya The Lunatic (2008) na kwa filamu ya The Legacy of Rubies (2015).
Amarachi Nwosu
Maisha binafsi
Alizaliwa na wazazi wa Nigeria ambao ni Waigbo, Waitsekiri na urithi wa Ghana, Amarachi alikulia Washington DC na kuishi maisha yake ya mwanzo katika miji ya Port Harcourt, Nigeria na New York.
Nwosu alienda shule katika chuo cha Temple kilichopo Philadelphia lakini alihamia Tokyo katika mwaka wake mdogo baada ya kushinda udhamini sita ili kuweza kusoma mwaka mmoja nje ya nchi kama mwanafunzi wa kimataifa ambapo alisoma shahada katika Mawasiliano ya Kimataifa. Alirudi shuleni katika jimbo ili kumaliza shahada yake na kurudi Tokyo kujifunza Kijapani na kufanya kazi kama ubunifu wa wakati wote ambapo alikuwa sehemu ya uzinduzi wa [Highsnobiety]] nchini Japan na wateja kama Beats Electronics na Sony Music Entertainment Japan.
Uchafuzi wa hewa
Uchafuzi wa hewa ni uingizaji wa mata yenye madhara kwa uhai katika hewa inayozingira dunia, hata kusababisha maradhi, vifo na uharibifu wa aina mbalimbali kwa binadamu na viumbe hai vingine, vikiwa pamoja na mazao.
Vyanzo vyake hujumuishwa na vyombo vya moto, viwanda vya kuvuna umeme, viwanda vingine na shughuli za kila siku za nyumbani.
Kwa namna ya pekee uchafuzi huo umefanyika na kuathiri Ulaya, Amerika na maeneo mengi ya Asia.
Uchafuzi wa hewa ni mbaya zaidi mijini ambako umesababisha ongezeko kubwa la madhara ya kupumua kwa wakazi wengi sana.
Kadiri ya ripoti ya mwaka 2014 ya WHO, mwaka 2012 uchafuzi ulisababisha vifo vya watu milioni 7 duniani kote.
836 KK
Makala hii inahusu mwaka 836 KK (kabla ya Kristo).
Mto Mkulumusi
ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Zambezi.
Mto Ruizi (Mbarara)
(pia: Rwizi) unapatikana katika wilaya ya Mbarara, magharibi mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika ziwa Mburo, ziwa Kachera, ziwa Kijanebalola, ziwa Viktoria, mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
834 KK
Makala hii inahusu mwaka 834 KK (kabla ya Kristo).
Wasotho
Wasotho (matamshi: /ˈsuːtuː/, watu; pia wanajulikana kama Basuto au Basotho, /bæˈsuːtuː/) ni taifa la Kibantu asilia kusini mwa Afrika. Waligawanyika katika makabila tofauti kwa muda, kutokana na migogoro ya kikanda na ukoloni, ambayo ilisababisha Basotho wa kisasa, ambao wameishi eneo la Lesotho, Afrika Kusini tangu karne ya 5.
Historia ya kale
Watu wanaozungumza Kibantu walikuwa wameishi katika eneo ambalo sasa ni Afrika Kusini kufikia mwaka wa 500 BK. Kutengana na Watswana kunakisiwa kuwa kulifanyika kufikia karne ya 14. Marejeleo ya kwanza ya kihistoria kwa Basotho ni ya karne ya 19. Kufikia wakati huo, mfululizo wa falme za Basotho zilifunika sehemu ya kusini ya nyanda za juu (Mkoa wa Jimbo Huru na sehemu za Gauteng). Jamii ya Basotho iligatuliwa sana, na kupangwa kwa misingi ya koo zilizopanuliwa, ambazo kila moja ilitawaliwa na Chifu.
Karne ya 19
Katika miaka ya 1820, wakimbizi kutoka upanuzi wa Wazulu chini ya Shaka walikutana na watu wa Basotho wanaoishi kwenye eneo la juu. Mnamo mwaka 1823, shinikizo lilisababisha kikundi kimoja cha Basotho, Kololo, kuhamia kaskazini. Walihama kupita Kinamasi cha Okavango na kuvuka Zambezi hadi Barotseland, ambayo sasa ni sehemu ya Zambia. Mnamo mwaka 1845, Wakololo waliteka Barotseland.
Wacha Koni
ni kijiji cha Kenya katika kaunti ya Tana River.
Wasotho
Karne ya 19
Wakati huo huo, Wazuru walianza kuvamia eneo la Basotho. Baada ya Ukoloni wa Cape kukabidhiwa kwa Uingereza katika hitimisho la Vita vya Napoleon, wakulima waliamua kuondoka kutoka koloni la zamani la Uholanzi ambao waliitwa voortrekkers ("safari kubwa") na kuhamia bara ambako hatimaye walianzisha sera huru.
Mto Rukorohwa
unapatikana katika wilaya ya Mbarara, magharibi mwa Uganda.
Wasotho
Karne ya 19
Wakati wa maendeleo haya, Moshoeshoe I alipata udhibiti wa falme za Basotho za nyanda za juu kusini. Alisifiwa ulimwenguni kote kama mwanadiplomasia stadi na mwanamkakati, alivifinyanga vikundi vya wakimbizi vilivyotofautiana vilivyotoroka Difaqane hadi kuwa taifa lenye mshikamano. Uongozi wake uliruhusu taifa lake dogo kustahimili vikwazo vilivyoharibu falme nyingine asilia za Afrika Kusini katika karne ya 19, kama vile Mfecane wa Zulu, upanuzi wa ndani wa wapiganaji na mipango ya Ofisi ya Kikoloni.
Mnamo mwaka 1822, Moshoeshoe alianzisha mji mkuu huko Butha-Buthe, mlima unaoweza kulindwa kwa urahisi katika safu ya milima ya Drakensberg ya kaskazini, na hivyo kuweka misingi ya Ufalme wa Lesotho. Mji mkuu wake baadaye ulihamishwa hadi Thaba Bosiu.
Ili kukabiliana na vikundi vya voortrekker vilivyovamia, Moshoeshoe alihimiza utendaji wa wamishenari wa Ufaransa katika ufalme wake. Wamishenari waliotumwa na Jumuiya ya Wamishenari ya Kiinjili ya Paris walimpa Mfalme shauri la mambo ya kigeni na kusaidia kuwezesha ununuzi wa silaha za kisasa.
Kando na kufanya kazi kama mawaziri wa serikali, wamishenari (hasa Casalis na Arbousset) walicheza jukumu muhimu katika kuainisha othografia ya Sesotho na kuchapisha nyenzo za lugha ya Kisotho kati ya 1837 na 1855. Tafsiri ya kwanza ya Biblia ya Kisotho ilionekana mwaka wa 1878.
Mnamo mwaka 1869, Waingereza walifadhili mchakato wa kuweka mipaka ya Basutoland. Ingawa koo nyingi zilikuwa na eneo ndani ya Basutoland, idadi kubwa ya wasemaji wa Kisotho waliishi katika maeneo yaliyotengwa kwa Jimbo Huru la Orange, jamhuri huru ya voortrekker iliyopakana na ufalme wa Basotho.
Karne ya 20
Kwa upande wa dini, jukumu kuu ambalo wamishenari wa Kikristo walicheza katika kumsaidia Moshoeshoe I kupata ufalme wake lilisaidia kuhakikisha kuwa Wasotho wameenea katika Ukristo. Leo, idadi kubwa ya wazungumzaji wa Kisotho hufuata aina ya Ukristo ambayo inachanganya vipengele vya itikadi za jadi za Kikristo na imani za mahali hapo, za kabla ya Magharibi. Modimo ("Mungu") anatazamwa kama kiumbe mkuu ambaye hawezi kufikiwa na wanadamu. Wahenga wanaonekana kama waombezi kati ya Modimo na walio hai, na upendeleo wao lazima uongezwe kupitia ibada na uchaji. Rasmi, idadi kubwa ya wakazi wa Lesotho ni Wakatoliki.
Moyo wa Basotho ni jimbo la Free State nchini Afrika Kusini na nchi jirani ya Lesotho. Maeneo haya mawili kwa kiasi kikubwa yana umaskini na maendeleo duni. Wazungumzaji wengi wa Kisotho wanaishi katika hali ngumu ya kiuchumi, lakini watu wanaoweza kupata ardhi na ajira ya kudumu wanaweza kufurahia maisha ya juu zaidi. Wamiliki wa ardhi mara nyingi hushiriki katika shughuli za kilimo cha kujikimu au biashara ndogo ndogo. Hata hivyo, malisho kupita kiasi na usimamizi mbaya wa ardhi ni matatizo yanayoongezeka.
Idadi ya watu
Asilimia ya wazungumzaji wa Kisotho kote Afrika Kusini:
- Mkoa wa Gauteng: 13.1%
- Atteridgeville: 12.3%
- Manispaa ya Jiji la Johannesburg: 9.6%
- Soweto: 15.5%
- Manispaa ya Metropolitan ya Ekurhuleni: 10.02%
- Katlehong: 22.4
- Manispaa ya Wilaya ya Sedibeng: 46.7
- Manispaa ya Wilaya ya West Rand: 10.8%
- Manispaa ya Mitaa ya Midvaal: 27.9%
- Jimbo Huru: 64.2%
- Bloemfontein: 33.4%
Lugha
Lugha ya Basotho inarejelewa kama Sesotho, isiyojulikana sana kama Sesotho sa borwa. Maandishi mengine yanaweza kurejelea Sesotho kama "Kisotho cha Kusini" ili kukitofautisha na Kisotho cha Kaskazini, ambacho pia huitwa Sepedi.
Sesotho ni lugha ya kwanza ya watu milioni 1.5 nchini Lesotho, au 85% ya watu wote. Ni mojawapo ya lugha mbili rasmi nchini Lesotho, nyingine ikiwa Kiingereza. Lesotho inafurahia mojawapo ya viwango vya juu zaidi vya watu wanaojua kusoma na kuandika barani Afrika, huku 59% ya watu wazima wakijua kusoma na kuandika, hasa katika Sesotho.
Sesotho ni mojawapo ya lugha kumi na moja rasmi za Afrika Kusini. Kulingana na Sensa ya Kitaifa ya Afrika Kusini ya mwaka 2011, karibu watu milioni 4 huzungumza Sesotho kama lugha ya kwanza, ikiwa ni pamoja na 62% ya wakaazi wa Jimbo la Free State. Takriban 13.1% ya wakazi wa Gauteng wanazungumza Sesotho kama lugha ya kwanza. Katika Mkoa wa Kaskazini-Magharibi, 5% ya watu huzungumza Sesotho kama lugha ya kwanza, pamoja na msongamano wa wazungumzaji katika eneo la Maboloka. Asilimia tatu ya watu wa Mpumalanga huzungumza Sesotho kama lugha ya kwanza, huku wazungumzaji wengi wakiishi katika eneo la Standerton. Asilimia mbili ya wakazi wa Eastern Cape wanazungumza Sesotho kama lugha ya kwanza, ingawa wanapatikana zaidi katika sehemu ya kaskazini ya jimbo hilo.
Kando na Lesotho na Afrika Kusini, watu 60,000 huzungumza Kisilozi (jamaa wa karibu wa Sesotho) nchini Zambia.Zaidi ya hayo, wasemaji wachache wa Sesotho wanaishi Botswana, Eswatini na Ukanda wa Caprivi wa Namibia. Hakuna takwimu rasmi za matumizi ya lugha ya pili zinazopatikana, lakini makadirio moja ya kihafidhina ya idadi ya watu wanaozungumza Kisotho kama lugha ya pili (au baadaye) ni milioni 5.
Sesotho hutumika katika anuwai ya mazingira ya kielimu kama somo miongoni mwa masomo na kama nyenzo ya kufundishia. Inatumika katika njia zake za mazungumzo na maandishi katika nyanja zote za elimu, kuanzia shule ya awali hadi masomo ya udaktari. Hata hivyo, idadi ya nyenzo za kiufundi (k.m. katika nyanja za biashara, teknolojia ya habari, sheria, sayansi na hesabu) katika lugha bado ni ndogo.
Sesotho imekuza uwepo mkubwa wa vyombo vya habari tangu mwisho wa ubaguzi wa rangi. Lesedi FM ni idhaa ya redio ya Kisotho ya saa 24 inayoendeshwa na Shirika la Utangazaji la Afrika Kusini (SABC), inayotangaza kwa Sesotho pekee. Kuna vituo vingine vya redio vya kikanda kote Lesotho na Free State. Taarifa za habari za Kisotho za nusu saa zinatangazwa kila siku kwenye chaneli ya SABC ya bila malipo hadi hewani SABC 2. Kitangazaji cha Televisheni Huru cha eTV pia huangazia taarifa ya kila siku ya nusu saa ya Sesotho. SABC na kundi la eTV hutengeneza vipindi mbalimbali vinavyoangazia mazungumzo ya Sesotho.
Magazeti mengi nchini Lesotho yameandikwa kwa Sesotho au zote mbili za Sesotho na Kiingereza. Hakuna magazeti kamili ya Afrika Kusini katika Sesotho isipokuwa majarida ya kikanda huko Qwaqwa, Fouriesburg, Ficksburg, na pengine miji mingine ya Free State.
Kwa sasa, jarida kuu la Afrika Kusini la Bona linajumuisha maudhui ya Kisotho. Tangu kuratibiwa kwa othografia ya Sesotho, kazi za fasihi zimetolewa katika Sesotho. Fasihi mashuhuri ya lugha ya Sesotho ni pamoja na epic Chaka ya Thomas Mofolo, ambayo imetafsiriwa katika lugha kadhaa zikiwemo Kiingereza na Kijerumani.
Mavazi
Basotho wana vazi la kipekee la kitamaduni. Hii ni pamoja na mokorotlo, kofia ya conical na kisu kilichopambwa juu ambacho huvaliwa tofauti kwa wanaume na wanawake. Blanketi la Basotho mara nyingi huvaliwa mabegani au kiunoni na humlinda mvaaji dhidi ya baridi. Ingawa Wasotho wengi huvaa mavazi ya kimagharibi, mara nyingi mavazi ya kitamaduni huvaliwa juu yao.
Wafugaji wa Basotho
Basotho wengi wanaoishi vijijini huvaa mavazi yanayoendana na maisha yao. Kwa mfano, wavulana wanaochunga Ng'ombe katika maeneo ya vijijini ya Free State na Lesotho huvaa blanketi la Basotho na buti kubwa za mvua (gumboots) kama kinga dhidi ya eneo lenye unyevunyevu la milima. Wavulana wa mifugo pia mara nyingi huvaa balaklava ya sufu au kofia mwaka mzima ili kulinda nyuso zao kutokana na joto la baridi na upepo wa vumbi.
Wanawake wa Basotho
Wanawake wa Basotho kwa kawaida huvaa sketi na nguo ndefu za rangi angavu na mifumo, pamoja na blanketi za kitamaduni kiunoni. Katika hafla maalum kama sherehe za harusi, huvaa Seshoeshoe, vazi la kitamaduni la Basotho. Nguo za kitamaduni za mitaa zinatengenezwa kwa kitambaa cha rangi na lafudhi ya Ribbon inayopakana na kila safu. Wanawake wa Kisotho mara nyingi hununua nyenzo hii na kuifanya iwe na mtindo sawa na mavazi ya Afrika Magharibi na Mashariki.
Mara nyingi wanawake hufunga kitambaa kirefu cha chapa au blanketi ndogo kiunoni mwao, iwe kama sketi au vazi la pili juu yake. Hii inajulikana kama kanga, na inaweza kutumika kubeba watoto wachanga mgongoni.
Nguo maalumu
Nguo maalum huvaliwa kwa matukio maalum kama ibada ya kufundwa na sherehe za uponyaji wa jadi.
Kwa Lebollo la basadi, au sherehe ya kutawazwa kwa msichana, wasichana huvaa kanga ya kiuno yenye shanga inayoitwa thethana inayofunika kiuno, hasa sehemu ya kunyata na sehemu ya matako. Pia huvaa mablanketi ya kijivu na sketi za ngozi ya mbuzi. Nguo hizi huvaliwa na wasichana wadogo na wanawake, hasa mabikira.
Kwa Lebollo la banna, au sherehe ya kutawazwa kwa mvulana, wavulana huvaa kitambaa kiunoni kinachoitwa tshea pamoja na blanketi za rangi. Mavazi haya ya kitamaduni mara nyingi huunganishwa na vitu vya kisasa zaidi kama miwani ya jua.
Waganga wa jadi wa Kisotho huvaa bandoli ambayo ina nyuzi zilizotengenezwa kwa ngozi, mishipa au shanga zinazounda msalaba kwenye kifua. Bandolier mara nyingi huwa na mifuko ya dawa zilizounganishwa kwake kwa ajili ya mila maalum au ulinzi wa kimwili / kiroho. Inaaminika kwamba watu wa San walichukua vazi hili la bandolier kwa waganga wakati ambapo Basotho na San walifanya biashara na kuendeleza mahusiano kupitia biashara, ndoa na urafiki. Matumizi ya watu wa San ya bandolier yanaweza kuonekana katika michoro yao ya miamba ya miaka ya 1700.
Siasa
- Moshoeshoe I - Mwanzilishi wa taifa la Basotho
- Moshoeshoe II - Mfalme wa Lesotho
- Letsie III - Mfalme Mtawala wa Basotho
- Malkia 'Masenate Mohato Seeiso - malkia wa Lesotho
Lisala
Lisala ni mji ulio makao makuu ya mkoa wa Mongala, katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (zamani ilijulikana kama Zaire).
Wasotho
Siasa
- Pakalitha Mosisili - Waziri Mkuu wa zamani wa Lesotho
Lisala
Makadirio ya idadi ya watu ni 77,548 (2008).
Wasotho
Siasa
- Tom Thabane - Waziri Mkuu wa zamani wa Lesotho
- Ntsu Mokhehle - Waziri Mkuu wa zamani wa Lesotho
- Leabua Jonathan - Waziri Mkuu wa zamani wa Lesotho
- Mosiuoa Lekota - Mwanaharakati wa kupinga ubaguzi wa rangi wa Afrika Kusini, Mbunge. Na Rais wa sasa wa COPE
- Hlaudi Motsoeneng - mtangazaji wa redio na mtendaji mkuu wa utangazaji wa Afrika Kusini
Burudani
- Steve Kekana - Mwanamuziki wa Afrika Kusini
- Lira - mwimbaji wa Afrika Kusini
- Yvonne Chaka Chaka - mwimbaji wa Afrika Kusini
- Michael Mosoeu Moerane - mtunzi wa muziki wa kwaya
- Mpho Koaho - mwigizaji mzaliwa wa Kanada wa ukoo wa Kisotho
- Terry Pheto - mwigizaji wa Afrika Kusini
- Sankomota - bendi ya Lesotho Jazz
- Thebe Magugu - Mbunifu wa mitindo wa Afrika Kusini
Milima ya Anatolia Kaskazini
300px|thumb|[[Ramani ya Anatolia: Milima ya Anatolia Kaskazini ni ile upande wa kusini wa Bahari Nyeusi.]] 250px|thumb|[[Demirkazik Dagi iko mita 3756 juu ya UB.]] Milima ya Anatolia Kaskazini ni safu ya milima katika Uturuki. Inafuatana na pwani ya Bahari Nyeusi upande wa kaskazini wa rasi ya Anatolia kwa urefu wa kilomita 1,000 hivi.
Wasotho
Burudani
- Kamo Mphela - Mcheza densi wa Afrika Kusini
Milima ya Anatolia Kaskazini
Jina la kihistoria la eneo hili ni "Ponto" kwa hiyo milima huitwa vile kwa lugha za Ulaya, k.m. "Pontic Mountains" kwa Kiingereza.
Wasotho
Burudani
- Fana Mokoena – mwigizaji wa Afrika Kusini na Mbunge wa Wapigania Uhuru wa Kiuchumi
- Tshepo "Howza" Mosese - mwigizaji na mwanamuziki wa Afrika Kusini
Milima ya Anatolia Kaskazini
Safu hii ni milima kunjamano yenye mwelekeo wa magharibi - mashariki kwa upana wa km 100-200 kutoka pwani. Upande wa magharibi milima haina kimo kirefu lakini upande wa mashariki urefu wa milima unapita mita 3,000 na kukaribia 4,000 kabla ya kuishia kwenye mpaka wa Georgia.
Wasotho
Burudani
- Kabelo Mabalane - Mwanamuziki wa Afrika Kusini na theluthi moja ya kundi la Kwaito la Tkzee
Mto Laga Sera
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Marsabit, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Wasotho
Michezo
- Khotso Mokoena - Mwanariadha (Rukia ndefu)
Mto Laga Sera
Maji yake yanaishia katika mto Jubba ambao unaingia katika Bahari ya Hindi nchini Somalia.
Wasotho
Michezo
- Steve Lekoelea - Mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Orlando Pirates
Milima ya Anatolia Kaskazini
Upande wa kaskazini wa milima unaotazama bahari hupokea mvua nyingi. Huko kuna misitu minene na kwenye mabonde kinastawi kilimo cha matunda na kokwa za hazel; sehemu hii ya Uturuki huzalisha theluthi mbili za hazel duniani.
Wasotho
Michezo
- Aaron Mokoena - Mchezaji wa zamani wa kandanda wa Jomo Cosmos, Blackburn Rovers, na Portsmouth FC
- Thabo Mooki - Mchezaji wa zamani wa kandanda wa Kaizer Chiefs na Bafana Bafana
Milima ya Anatolia Kaskazini
Upande wa kusini ni yabisi.
Hifadhi ya mazingira
Hifadhi ya mazingira ni juhudi zinazofanywa na binadamu ili kuhakikisha ulimwengu anamoishi usiharibiwe na utendaji wake, bali uweze kuwafaa watu wa vizazi vijavyo.
Wasotho
Michezo
- Abia Nale - Mchezaji wa zamani wa kandanda wa Kaizer Chiefs
Hifadhi ya mazingira
Tunatakiwa tutunze mazingira kwani tukiyachafua tutapata magonjwa ya mlipuko kama vile kipindupindu na mengine mengi.
Wasotho
Michezo
- Lebohang Mokoena - Mchezaji kandanda wa Moroka Swallows
- Jacob Lekgetho
Hifadhi ya mazingira
Mazingira ni vitu vyote vinavyotuzunguka sisi wanadamu. Kwa mfano: miti, mito, maziwa, nyumba na kadhalika. Mazingira yanafaa kuwekwa safi wakati wote kwani yana faida kubwa katika maisha ya mwanadamu ingawaje katika dunia hii ya sasa watu wamekuwa wakiharibu mazingira yanayowazunguka. Mfano: watu wanakata miti ovyo, wanachafua vyanzo vya maji; uchafuzi huo unapelekea hata wanyama kukimbia makazi yao na kwenda kutafuta makazi mengine.
Wasotho
Michezo
- Kamohelo Mokotjo – Mchezaji mpira
- Lebohang Maboe - Mchezaji kandanda wa Mamelodi Sundowns
Hifadhi ya mazingira
Pia kutokana na ukataji miti ovyo imepelekea ukosefu wa mvua, na hii imepelekea kuanguka kwa kilimo duniani na kusababisha njaa katika baadhi ya maeneo, hasa katika nchi za Asia.
Pia joto kuongezeka: kwa mfano huko India joto lilipanda juu sana hivyo kupelekea vifo.
Kwa hayo machache tunaona athari za uchafuzi wa mazingira; ni vyema tukajitahidi kuyatunza mazingira yetu ili kuweza kupata manufaa kutoka kwenye mazingira yetu wenyewe.
Gbadolite
Gbadolite ni mji ulio makao makuu ya mkoa wa Ubangi Kaskazini, katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo (zamani ilijulikana kama Zaire).
Kifrisia
Kifrisia ni lugha ya kundi la watu wanaoishi katika Uholanzi ya mashariki na Ujerumani ya Kaskazini karibu na pwani ya Bahari ya Kaskazini katika maeneo ya Frisia ya kihistoria, yakiwa pamoja na mkoa wa Friesland wa Uholanzi, wilaya ya Friesland katika Saksonia Chini, Ujerumani na wilaya ya Nordfriesland (Frisia Kaskazini) katika Schleswig-Holstein, Ujerumani.
Gbadolite
Makadirio ya idadi ya watu ni 113,807 (2004).
Ndio mji asili wa dikteta Mobutu Sese Seko ambaye aliuendeleza sana.
Abiya
Mfalme Abiya (kwa Kiebrania: אֲבִיָּם, ʼAvīyam au ʼĂḇīyyām; yaani "Baba wa bahari" au "Baba yangu ni bahari"; pia: אֲבִיָּה, ʼAbiyya, "Baba yangu ni YHWH"; 950 KK hivi - 911 KK) alitawala ufalme wa Yuda kati ya miaka 913 KK na 911 KK.
Muda huo alijitahidi kurudisha chini ya ukoo wake makabila yote ya Israeli yaliomuasi baba yake, Rehoboamu, mwana wa Solomoni.
Alikuwa na wake 14, watoto wa kiume 22 na wa kike 16.
Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Pili cha Wafalme 15 na Kitabu cha Pili cha Mambo ya Nyakati 12-13.
Pia anatajwa na Injili ya Mathayo kati ya mababu wa Yesu Kristo.
Kifrisia
Lugha hiyo ni lugha ya Kigermanik iliyo karibu na Kiingereza katika lugha za Kihindi-Kiulaya.
Idadi ya wasemaji imepungua, na leo hii wakazi wengi wa maeneo ya Frisia wanatumia ama Kiholanzi na Kijerumani au lahaja mojawapo ya Kijerumani cha Kaskazini.
Mto Mkummkum
ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Ruvuma.
Orodha ya mito ya wilaya ya Ntungamo
Orodha ya mito ya wilaya ya Ntungamo inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda magharibi.
813 KK
Makala hii inahusu mwaka 813 KK (kabla ya Kristo).
Muwati
{{Uainishaji (Mimea) (Acacia spp.) }} thumb|left|240px|"Majani" (vikonyo) ya muwati wa Madagaska Miwati ni miti ya jenasi Acacia katika familia Fabaceae iliyo na majani yenye sehemu nyingi, lakini vikonyo vya majani vya spishi nyingi vimekuwa vipana na vimebadili majani menyewe. Zamani jenasi hii ilikuwa na spishi takriban 1300 lakini wanasayansi wameigawanya kwenye jenasi tano sasa: Acacia, Vachellia, Senegalia, Acaciella na Mariosousa. Spishi za Acacia zinatofautiana na zile za jenasi Vachellia, Senegalia na Acaciella kwa ukosa wa miiba (ghairi ya muwati kangaruu). Hazina mastipula (majani mawili madogo chini ya jani kuu) kama spishi za Mariosousa.
Kwa asili takriban miti hii yote inatokea Australia lakini imewasilishwa katika mabara mengine. Hata hivyo spishi moja ni ya kienyeji ya Madagaska, spishi nyingine ya Reunion na spishi 12 za Asia.
Negev
250px|thumb|Jangwa la Negev. right|thumb|250x250px|Ramani ya Negev katika Israel. Negev ni eneo la kusini mwa Israeli. Ni jangwa ambalo linafunika karibu 60% ya ardhi yote ya Israeli katika mipaka yake ya mwaka 1949, takriban kilomita za mraba 13,000. Ni sehemu kubwa ya Mkoa wa Kusini wa Israel.
Asilimia 10 za wakazi wote wa Israeli wanaishi huko.
Jiografia
Negev inapakana na Misri na Ukanda wa Gaza upande wa magharibi, Bonde la Arabah halafu Yordani upande wa mashariki, na upande wa kaskazini mpaka wake ni takriban mstari baina ya mji wa Gaza na Ein Gedi karibu na Bahari ya Chumvi.
Sehemu za kaskazini na magharibi za Negev ni tambarare. Katika kusini kuna milima, mabonde na kasoko mbalimbali. Kasoko iliyo kubwa ni Machtesch Ramon.
Wakati wa mvua katika miezi ya baridi na ya masika, mabonde makavu hujaa maji kwa ghafla na jangwa linafunikwa na maua kwa muda mfupi.
Mlima mkubwa zaidi ni Har Ramon wenye kimo cha mita 1035.
Tabianchi
250px|thumb|Jedwali la tabianchi ya Beer Sheva, Negev. Ukavu kwenye Negev na hivyo tabia ya kijangwa inaongezeka jinsi unavyoelekea kusini.
Kaskazini mwa Negev, mvua ya kila mwaka bado ni milimita 350-400. Kiasi hicho cha mvua kinaruhusu uwepo wa misitu iliyopandwa.
Kiasi cha mvua huko Be'er Sheva tayari ni mm 200 kwa mwaka pekee. Eilat kwenye kusini hupokea pekee mm 30 kila mwaka.
Miji
Mji mkubwa katika Negev ni Be'er Sheva ambao ni pia makao makuu ya mkoa wa kusini ukiwa na wakazi 190,000. Kusini kabisa kuna mji wa Eilat ambayo ni bandari kuu ya nchi kwenye Bahari ya Shamu. Upande wa kusini mashariki mwa Be'er Sheva uko mji wa Dimona penye kituo cha nyuklia.
Wakazi
Mnamo mwaka 2010 Negev ilikuwa na wakazi 630,000 (sawa na asilimia 8.2 za wakazi wa Israel). Watu 470,000 wa Negev (asilimia 75) ni Wayahudi, na 160,000 (asiliia 25) ni Mabedui Waarabu. Nusu ya Mabedui huishi mjini, nusu nyingine bado wana uhusiano na maisha yao ya kimila ya ufugaji wakikalia vijiji visivyotambuliwa na serikali.
Eudoni abati
Eudoni abati (alifariki Vélay, Akwitania, leo nchini Ufaransa, karne ya 7 hivi) alikuwa mmonaki anayetajwa kama mwanzilishi wa monasteri.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Novemba.
Jina rasmi
Jina rasmi la nchi, mtu, taasisi n.k. ni lile linalokubalika kisheria, hata kama ni tofauti na lile lililozoelekaz zaidi, kama jina fupi, jina la kisanii, jina la kitawa n.k.
Dola la Roma liliruhusu watu kujibadilisha jina, mradi kusiwe na lengo la kijanja au kusababisha hatari, lakini siku hizi nchi nyingi zimepanga taratibu ngumu.
Capone-N-Noreaga
Capone-N-Noreaga (pia wanajulikana kama C-N-N) ni jina la kutaja kundi la muziki wa hip linaloendeshwa na watu wawili kutoka mjini Queens, New York City, New York. Kundi lilianzishwa mnamo mwaka wa 1995. Wawili hawa wanaunganishwa na marapa kutoka East Coast hip hop, Capone na Noreaga.
Historia
Mnamo 1995, Capone-N-Noreaga walionekana kwenye jarida la The Source mnamo mwezi October wakiwa hawajapata mkataba na studio yoyote ile. Mwaka wa 1996, wawili hawa wakapata kuingia mkataba na studio ya Penalty Records. Mwaka wa 1996, kabla albamu ya kumalizika kwa albamu ya kwanza ya kundi, Capone akapigwa kifungo cha nje kwa kuleta fujo, na Noreaga akamalizia albamu yao ya kwanza ya The War Report, kwa msaada wa wasanii wenzi wao kadhaa wa kutoka mjini New York City hip-hop kama vile Mobb Deep na Tragedy Khadafi. Albamu ilipata mafanikio makubwa kitahakiki na kifedha vilevile; pia iliona joto ya jiwe inayoendelea wa East Coast-West Coast hip hop kati ya Death Row Records na Bad Boy Entertainment, ikaufanya mzozo wa East Coast/West Coast kuzidi kuwa mkubwa, wakiwajibu kundi lingine lenyewe watu wawili la West Coast hip hop Tha Dogg Pound na kibao chao cha "New York, New York", na ngoma yao ngumu ya "L.A L.A".
Kindred (Heroes)
"Kindred" ni sehemu ya tatu ya msimu wa pili wa tamthilia ya ubunifu wa kisayansi inayorushwa hewani na TV ya NBC - Heroes. Kipengele hik kilitungwa na J. J. Philbin na kuongozwa na Paul Edwards. Ilianza kurushwa hewani kwa mara ya kwanza mnamo tar. 8 Oktoba, 2007.
Hadithi
Sylar anaamka akiwa ufukweni mwa kisiwa, kavurugika, pembeni akiwa na mwanamama anayeitwa Michelle. Anamwelezea ya kwamba yeye ni Candice Wilmer kwa kujifanya, na hivyo basi anatengeneza kiini macho cha pepo wakati akijiugiza kwa kufuatia majeraha aliyoyapata. Sylar akaanza kutia shaka, tendo lililopelekea binti yule kukata kiini macho kile na kumuonesha picha ya halisi ya wao kuwa katika kijumba kimoja katikati mwa msitu mzito.
Wakati anaendelea kupona, Sylar anagundua ya kwamba hawezi kutumia vipawa vyake alivyovipata hapo awali. Michelle anamweleza ya kwamba vipawa vyake vitarudi, kwa msaada wake, lakini kwanza apone. Ametafakari namna ya kuzipata nguvu zake upya, Sylar anasema ya kwamba "ataanza na yeye," na kumbamiza na kikombe cha kahawa kwenye kichwa chake. Baada ya kujaribu kuchukua nguvu za Michelle, hata hivyo, hakuweza kuzitumia, kisha anagundua kama yupo peke yake na hana wa kumpa msaada na yupo mahali ambapo hapaeleweki
Kemia kaboni
Kemia kaboni (pia: Kemia ya kikaboni, Kemia ogania, Kemia mahuluku; kwa Kiingereza organic chemistry) ni tawi la sayansi ya Kemia linalochunguza kampaundi za kikemia zinazojengwa na kaboni.
Inaitwa pia kemia ogania kwa sababu miili ya viumbehai wote inafanywa kwa maji na kampaundi ogania (= kampaundi kikaboni).
Moja kati ya tabia za kaboni ni uwezo wake wa kujiunga na elementi nyingi, hivyo kuunda molekuli kubwa. Kwa sasa kuna takriban milioni 40 za miungano ya kikemia.
Mbali na kuelewa michakato ya uhai katika miili ya viumbehai, kemia ya kikaboni imekuwa muhimu pia kwa uchumi, maana vifaa na dutu zinazidi kutengenezwa kwa kutumia kemia hii, kwa mfano madawa, uzalishaji wa nishati (biofueli) na katika fani zote za bioteknolojia.
833 KK
Makala hii inahusu mwaka 833 KK (kabla ya Kristo).
Beni (mji)
Beni ni mji wa mkoa wa Kivu Kaskazini katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Idadi ya wakazi ni 231,952 (2013 ).
Mto Laga Siriwa
ni korongo linalopatikana katika kaunti ya Marsabit, kaskazini magharibi mwa Kenya (eneo la Bonde la Ufa la Afrika Mashariki).
Maji yake yanaishia katika mto Jubba ambao unaingia katika Bahari ya Hindi nchini Somalia.
$pacely
thumb|ni rapa na mwimbaji wa Ghana thumb|$pacely Elorm Kabu Amenyah (aliyezaliwa 1 Agosti 1992) anajulikana kama $pacely ni rapa na mwimbaji kutoka Ghana. Yeye ni mwanachama wa kikundi cha muziki wa trap La Meme Gang. Ameshirikiana na Kwesi Arthur, Nxwrth, RJZ, Pappy Kojo, Kiddblack, KwakuBS, Kofi Mole na Darkovibes. Alitoa EP yake ya kwanza Fine$$e au Be Fine$$ed mnamo 2019, ambayo ina nyimbo kama "Somimu" na "Uber" akishirikiana na Cina Soul na Joey B. kwa mtiririko huo.
Maisha ya awali na kazi
Baada ya kuhamia Ghana mwaka wa 2012, alianzisha kikundi cha muziki katika shule ya sekondari na rafiki yake Art Soul Kojo, ambaye sasa ni mchoraji na msanii. $pacely anaitwa Ad-lib King na wenzake na Keanu- moniker aliyopata kwa wimbo wake maarufu sana "Digits".
Kutumia muda mwingi pamoja katika ufundishaji wa ubunifu wa studio ya Villain Sounds kuliunda uhusiano kati yake na wanamuziki wengine watano jambo ambalo lilisababisha kuundwa kwa kundi la La Meme Gang. Jina linalotafsiriwa kama 'The Same Genge' lilibuniwa na $pacely. Baada ya kutolewa kwa EP yao ya kwanza, walipata uteuzi mara nne katika Tuzo za Muziki za 2019 Vodafone Ghana music Awards.
Wenje
ni kijiji cha Kenya katika kaunti ya Tana River.
$pacely
Maisha ya awali na kazi
Mnamo mwaka 2017, $pacely ilitoa 'Digits', wimbo mzito wa trap Nxwrth ulitayarisha wimbo. Remix ya wimbo huo ilitolewa baadaye ambayo alimshirikisha rapper wa Ghana Kwesi Arthur.
Pamoja na washiriki wake wa La Meme Gang, $pacely aliangaziwa katika filamu ya Boiler Room iliyozungumza kuhusu historia tajiri ya Utamaduni wa Ghana na pia ilitia muhuri utendaji wa Boiler Room.
832 KK
Makala hii inahusu mwaka 832 KK (kabla ya Kristo).
Hernandez
Hernandez ni jina la:
Wama
ni kijiji cha Kenya katika kaunti ya Tana River.
Nyandu Tozzy
Hamidu Salim Chambuso (anafahamika zaidi kwa jina lake la kisanii kama Dogo Hamidu na baadaye Nyandu Tozzy; amezaliwa 2 Julai 1987) ni msanii wa muziki wa rap kutoka nchini Tanzania,
Nyandu alianza muziki mwishoni mwa miaka ya 2000 na amewahi kufanya kazi na wasanii wakubwa wa Tanzania akiwa ni pamoja na Profesa Jay, Soggy Doggy Hunter, Unique Sisters, Taff B., Young Dee mara mbili katika "Nimekasirika (2012) na "Double Double " (2017), Fid Q, Dudu Baya, Chin Bees, Mr. Blue akiwa kama mwanachama mwenza katika kundi la B.O.B Click.
Katika kazi yake ya muziki, amewahi kuwa sehemu ya kundi la muziki la "New Jack Family" kabla ya hapo alikuwa na akina Slim ambaye alikuwa kiongozi wa kundi la CBM Crew. Baadaye alisimama muziki lakini alivyorudi tena, wakaanzisha B.O.B Micharazo akiwa na Mr. Blue, Becka Title, Blood Gaza, Bobby MC, Cotton, Uswege, na wasanii wengine.
Mbanza-Ngungu
Mbanza-Ngungu (zamani: Thysville au Thysstad) ni mji wa mkoa wa Kongo Kati katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Idadi ya wakazi ni 100,000 hivi (2004).
Tarafa ya Niellé
Tarafa ya Niellé (kwa Kifaransa: Sous-préfecture de Niellé) ni moja kati ya Tarafa 5 za Wilaya ya Ouangolodougou katika Mkoa wa Tchologo ulioko kaskazini mwa Cote d'Ivoire.
Kongelai
ni kijiji cha Kenya katika kaunti ya Trans-Nzoia.
Tarafa ya Niellé
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 29,022.
Makao makuu yako Niellé (mji).
Mto Mkungo
ni kati ya mito ya mkoa wa Ruvuma (Tanzania Kusini) ambayo maji yake yanaishia katika bahari Hindi kupitia mto Rufiji.
Tarafa ya Niellé
• # Fala (537)
• # Nalogo (1 327)
• # Békaha (427)
• # Diellé (1 784)
• # Gbinzo 1 (2 962)
• # Kassérégué (575)
• # Kassiongokoro (1 654)
• # Korifon (242)
Boende
Makadirio ya idadi ya watu ni 36,158 (2009 ).
Suam
Suam ni jina la:
Kiro'o Games
Kiro'o Games, inaitwa pia Kiro'o Studios, (toka neno la Kiswahili "Kiroho") ni kampuni ya michezo ya video nchini Kamerun. Iliundwa mjini Yaunde mwaka 2003.
Walifanya mchezo ya video unaitwa Aurion: Legacy of the Kori-Odan.
812 KK
Makala hii inahusu mwaka 812 KK (kabla ya Kristo).
831 KK
Makala hii inahusu mwaka 831 KK (kabla ya Kristo).
Suam (Trans-Nzoia)
ni kijiji cha Kenya katika kaunti ya Trans-Nzoia.
Kipushi
Kipushi ni mji wa mkoa wa Lomami Juu katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, karibu na mpaka wa Zambia.
Idadi ya wakazi ni 132,861 (2012).
Eddy Fort Moda Grog
Eddy Fortes, anajulikana zaidi kwa jina lake la kisanii Eddy Fort Moda Grog, au Eddy (FMG) (alizaliwa 4 Juni 1950) ni rapa wa Rotterdam Cabo Verde, ambaye alipata umaarufu nchini Cabo Verde miaka ya 90, na hivyo kuwa mmoja wa waanzilishi. ya rap na hip hop katika muziki wa Cape Verde. Mafanikio yake makubwa yalikuwa wimbo wake "Materialista" (Kireno kwa watu wanaopenda vitu), ambao ulitoa sampuli za "Loungin (Who Do you Luv Remix)" wa LL Cool J.
Makabila ya Gabon
Makabila ya Gabon
Nchini Gabon kunayo makabila mengi. Kabila kubwa zaidi ni Wafang, na mengine ni Wapunu, Wamyene, Washira na Wamahongwe.
Binga (Mongala)
thumb|Ramani ya Binga (Mongala) Binga ni mji wa mkoa wa Mongala katika Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Idadi ya wakazi ni 64,639 (2010 ).
Waxhosa
Waxhosa ni moja miongoni mwa makabila ya Afrika Kusini. Wako mnamo milioni 8 na lugha yao ni Kixhosa. Watu maarufu wengi kutoka Afrika Kusini walikuwa wa kabila hilo wakiwemo Nelson Mandela na Thabo Mbeki
830 KK
Makala hii inahusu mwaka 830 KK (kabla ya Kristo).
Leyla Hussein
Leyla Hussein Obe (kwa Kisomali: Leyla Xuseen; alizaliwa huko Somalia mnamo mwaka 1980 ) ni mwanaharakati wa kijamii na mwanzilishi wa mradi wa Dahlia.
Mwaka 2020, Leyla Hussein alichaguliwa kuwa mkuu wa Chuo Kikuu cha St Andrews.
Maisha
Wazazi wake walikuwa wataalamu. Hussein baadaye alihamia Uingereza ili kupata elimu yake ya sekondari, alipata stashada ya uzamili ya kwanza katika ushauri wa matibabu kutoka Chuo Kikuu cha Thames Valley. pia ana mtoto mmoja wa kike. .
Angorangora
ni kijiji cha Kenya katika kaunti ya Turkana.
Asa
Mfalme Asa (kwa Kiebrania: אָסָא, ʾAsaʾ au ʾĀsāʾ; 930 KK hivi - 870 KK hivi) alitawala ufalme wa Yuda kati ya miaka 911 KK na 870 KK.
Muda huo alijitahidi kurudisha Israeli kwa Mungu pekee, YHWH, kama alivyoelekezwa na Nabii Azaria.
Kwa ajili hiyo, nchi ilifurahia amani miaka 35.
Mwishowe alimdhulumu nabii Hanani na kuwategemea matabibu kuliko Mungu katika ugonjwa wa miguu yake.
Habari zake zinapatikana hasa katika Kitabu cha Pili cha Wafalme 15 na Kitabu cha Pili cha Mambo ya Nyakati 14-16.
Pia anatajwa na Injili ya Mathayo kati ya mababu wa Yesu Kristo.
Kazi
Inafafanuliwa kama utendaji unatumia nguvu ya akili au ya mwili ili kufikia lengo fulani, ambalo mara nyingi ni faida ya kiuchumi ili kuweza na kuwezesha kuendelea kuishi.
Lakini thamani yake halisi haiishii katika uzalishaji wa vitu, bali inategemea hasa ustawishaji wa utu katika vipawa vyake vyote kulingana na maadili na maisha ya kiroho.
Kwa msingi huo, ni wajibu wa kila mtu aliyefikia ukomavu fulani.
Ni pia mchango muhimu katika jamii na inayostahili kuheshimiwa na kutunzwa na wote kuanzia serikali hadi watu binafsi.
Kwa kuwa ni wajibu, kazi ni vilevile haki ya msingi ya binadamu. Bila kuwa nayo, mtu anaelekea kunyong'onyea na kujiona hama maana, hasa kama utovu wa kazi unadumu muda mrefu na kumzuia asiweze kupanga maisha yake, kwa mfano upande wa ndoa na familia, kwa sababu ya kutojitegemea.
Sheria mbalimbali zinaratibu mahusiano kazini, hasa kama kuna mwajiri na mwajiriwa.
Kazi katika Biblia
Biblia inazungumzia maisha halisi ya watu, hivyo haikuweza kuisahau kazi. Toka kitabu cha Mwanzo (1:1-2:4a) inaonyesha heshima ya kufanya kazi kwa kumchora Mungu akitenda kazi kama binadamu kwa siku sita, akipumzika ile ya saba.
Ndiye aliyewaagiza Adamu na Eva wafanye kazi katika dunia ili kuistawisha (Mwa 2:15).
Baada ya dhambi ya asili waliyoifanya wajibu huo umebaki, ila kama adhabu sasa unachosha (Mwa 3:17-19).
Pamoja na hayo, Yesu alikubali kufanya kazi kwa mikono yake kama fundi (labda seremala) kwa sehemu kubwa kabisa ya maisha yake, alipoishi na familia yake au walau mama yake kijijini Nazareti (Mk 6:3).
Mtume Paulo alipinga kwa nguvu uzembe wa waliodai kazi haihitajiki tena kwa sababu eti, ufalme wa Mungu umefika. Aliandika, "Asiyetaka kufanya kazi, asile chakula" (2Thes 3:10). Mwenyewe, pamoja na kuhubiri Injili alikuwa akiendelea na kazi yake ya kushona mahema ili kupata mahitaji yake bila kulemea wengine.
Hadj Bouchiba
alt=Picha Ya Hadj Bouchiba|thumb|Picha Ya Hadj Bouchiba Hadj Bouchiba (1903 – Januari 5, 1957) alikuwa mwandishi wa nyimbo, mtunzi, mshairi na mchoraji.