cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mahekalu ya Misri
Hekalu kubwa pia lilikuwa na mashamba makubwa na waliajiliwa maelfu ya watu ili kukidhi mahitaji yake. Kwa hiyo mahekalu yalikuwa vituo muhimu vya kiuchumi na vile vile vya kidini. Makuhani waliosimamia taasisi hizo zenye nguvu walikuwa na uvutano mkubwa licha ya kujionyesha kwao kuwa chini ya mfalme, bado walitaja changamoto za mamlaka.
Ujenzi wa mahekalu nchini Misri uliendelea licha ya taifa hilo kupungua na hatimaye kupoteza uhuru wake kwa milki ya Warumi mwaka wa 30 KK. Pamoja na ujio wa Ukristo. Dini ya kimapokeo ya Wamisri ilikabiliwa na mateso na madhehebu ya hekalu yalikufa wakati wa karne ya nne hadi ya sita BK.
Majengo waliyoacha yalipata uharibifu na kupuuzwa kwa karne nyingi. Mwanzoni mwa karne ya kumi na tisa, wimbi la watu kutaka kutembelea Misri ya kale ilienea katika bara la Ulaya na kusababisha nidhamu ya Egyptology na kuongeza idadi ya wageni kwenye mabaki ya vivutio hivyo.
Makumi ya mahekalu yamesalia mpaka leo na mengine yamekuwa vivutio vya watalii maarufu duniani ambavyo vinachangia pakubwa katika uchumi wa kisasa wa Misri. Wana-Egypt wanaendelea kusoma mahekalu yaliyosalia na mabaki yaliyoharibiwa kama vyanzo muhimu vya habari kuhusu jamii ya Misri ya kale.
Pongwe (Tanga)
Pongwe ni kata ya Tanga Mjini katika Mkoa wa Tanga, Tanzania yenye Postikodi namba 21208.
1094
Makala hii inahusu mwaka 1094 BK (Baada ya Kristo).
Mduuni
Mduuni (Mji wa Kale wa Msuka Mjini) ni eneo lililohifadhiwa la kihistoria lililopo ndani ya Wilaya ya Micheweni, Mkoa wa Kaskazini Pemba nchini Tanzania.
Ernst Ruska
alt=Kibao kilichoanzdikwa na kupachikwa kilichobeba baadhi ya taarifa za Ernst Ruska, ikiwemo tarehe ya kuzaliwa na kufaa kwake, jina na baadhi ya maneno mengine ya kijerumani|thumb|Kibao kilichoanzdikwa na kupachikwa kilichobeba baadhi ya taarifa za Ernst Ruska, ikiwemo tarehe ya kuzaliwa na kufaa kwake, jina na baadhi ya maneno mengine ya kijerumani Ernst August Friedrich Ruska (25 Desemba 1906 – 27 Mei 1988) alikuwa fundisanifu wa umeme kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa anajulikana kwa kubuni hadubini ya elektroni. Mwaka wa 1986, pamoja na Gerd Binnig na Heinrich Rohrer alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.
Aalst
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Aalst
thumb Aalst ni mji wa Flandria nchini Ubelgiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 77.360.
My Life
"My Life" ni kibao cha tatu cha rapa The Game kutoka katika albamu yake ya tatu, LAX ambao ilitolewa mnamo tar. 22 Agosti 2008. Wimbo umetayarishwa na Cool na Dre, ukimshirikisha Lil Wayne, na ipo kama jinsi nyimbo zake nyingi za karibuni alizotoa Lil Wayne, anatumia kionjo cha Auto-Tune kwa ajili ya kiitikio.
Kurekodi
Watayarishaji Cool na Dre wametoa makala ya video yanayoonyesha namna walivyotengeneza biti la wimbo huu.
The Game alizungumza juu ya kazi yake waliyofanya na Lil Wayne na kueleza:
"Unapokuwa ndani ya studio na Wayne, unaweza kutulia sana yaani, mshikaji, kwa sababu kila kitu kina kuwa rahisi kinoma. Anaweza kwenda na mamelodi ajabu. Pindi apigapo na ma-idea, au niibuke na ma-idea, tunanyoosha, mwana. Mchakato wake ni rahisi. Ninafikiri mimi na yeye labda tungeweza kufanya albamu, kama, sikui saba hivi. Albamu bab-kubwa! Anaiwekea 100, naiwekea 100. Sote ni Ma-MC wenye vipaji. Nakumbali sana kwenye hip-hop."
Jeromu Emiliani
Jeromu Emiliani (Venisi, Italia, 1486 – Somasca, karibu na Bergamo, 8 Februari 1537) alikuwa padri na mtawa nchini Italia.
Sikukuu yake ni tarehe 8 Februari.
Maisha
Kwanza alikuwa askari, akitumia ujana wake katika anasa na ukatili, lakini baada ya kutupwa gerezani na maadui wake, alimuongokea Mungu akaacha kazi hiyo akawapa fukara mali yake yote ili ajitoe mhanga pamoja na wenzake kadhaa kuwahudumia maskini, hasa mayatima na wagonjwa.
Baada ya kupata upadri (1518) alianzisha hivyo Utawa wa Makleri walioitwa Wasomaska.
Wakati wa kuhudumia wenye tauni, aliambukizwa nao akafariki kwa ugonjwa huo wa kutisha.
Bayraklı
thumb|Bayraklı Bayraklı ni kamji na wilaya ya Mkoa wa İzmir katika Kanda ya Aegean huko nchini Uturuki.
Heinrich Rohrer
left|80px Heinrich Rohrer (amezaliwa 6 Juni 1933) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Uswisi. Baadhi ya utafiti mwingine alichunguza na kubuni hasa aina fulani ya hadubini. Mwaka wa 1986, pamoja na Ernst Ruska na Gerd Binnig alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.
Mto Kasaka
ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Branko Ilić
Branko Ilić (alizaliwa 6 Februari 1983) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Slovenia. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Slovenia.
10 Oktoba
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Pinito wa Knoso, Eulampi na Eulampia, Gereoni na wenzake, Vikta na Maloso, Kasio na Fiorenso, Serboni, Paulino wa York, Danieli Fasanella na wenzake, Yohane Twenge, Daniele Comboni n.k.
Branko Ilić
Ilić ameichezea timu ya taifa ya Slovenia tangu mwaka wa 2004. Ilić alicheza Slovenia katika mechi 63, akifunga mabao 1.
Kasimir Mtakatifu
Mtakatifu Kasimir (kwa Kipolandi Kazimierz; Krakow, Poland, 3 Oktoba 1458 - Grodno, Belarus, 4 Machi 1484) alikuwa mwana wa mfalme wa Poland.
Ametambuliwa na Kanisa Katoliki chini ya Papa Adrian VI kuwa mtakatifu kuanzia mwaka 1522.
Tarehe ya kifo chake, yaani 4 Machi, ni pia sikukuu yake.
Maisha
Katika maisha yake alidhihirisha fadhila za Kikristo, hasa usafi wa moyo, toba na upendo kwa maskini.
Alikuwa na imani thabiti, na aliheshimu sana Ekaristi na Bikira Maria.
Alifariki dunia mapema kwa ugonjwa wa Tibii mwaka 1484.
Masista Watersiari Wakapuchini wa Familia Takatifu
Masista Watersiari Wakapuchini wa Familia Takatifu ni watawa Wafransisko wanaounda shirika la Kipapa lililoanzisha na Luis Amigo (1854-1934).
Ufupisho wake ni H.T.C.F.S. (kwa Kihispania Hermanas Terciarias Capuchinas de la Sagrada Familia).
Historia
Masista walianza kuishi kijumuia mwaka 1878 kwenye patakatifu pa Nuestra Señora de Montiel huko Benaguacil (Hispania mashariki).
Kisha kupata kibali cha askofu wa Valencia, tarehe 11 Mei 1885 masista wa kwanza waliweka nadhiri zao.
Padri Amigó aliwapa kanuni ya Utawa Hasa wa Tatu wa Mtakatifu Fransisko na katiba maalumu aliyoiandika mwenyewe.
Muda mfupi baadaye masista walijitosa kuhudumia wagonjwa wa kipindupindu huko Massamagrell, mji alipozaliwa mwanzilishi wao: wanne kati ya masista hao waliambukizwa wakafa.
Mto Wakukuta
unapatikana katika wilaya ya Buyende, mashariki mwa Uganda.
Masista Watersiari Wakapuchini wa Familia Takatifu
Historia
Tarehe 6 Machi 1902 Papa Leo XIII alikubali shirika ambalo likaja kuhusianishwa na lile la mwanzilishi (Ndugu Wadogo Wakapuchini tarehe 15 Septemba 1905.
Mto Wakukuta
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mzee
Mzee ni mtu aliyeishi miaka mingi baada ya kuzaliwa.
Masista Watersiari Wakapuchini wa Familia Takatifu
Mtindo wa maisha
Masista wanafuata mtindo wa maisha ya Familia Takatifu ya Yesu, Bikira Maria na Yosefu (mume wa Maria). Hasa wanamfuata Yesu Kristo aliyeishi kwa useja. ufukara na utiifu kwa Baba.
Sinende
ni kata ya kaunti ya Baringo, eneo bunge la Mogotio, nchini Kenya.
Masista Watersiari Wakapuchini wa Familia Takatifu
Uenezi
Masista wanaishi katika nchi 30 duniani, kuanzia Ulaya (Ubelgiji, Ujerumani, Italia, Polandi, Slovakia, Hispania), Afrika (Benin, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Guinea ya Ikweta, Tanzania), Asia (Korea ya Kusini, Ufilipino) na katika nchi nyingi za America ya Kilatini.
Tarehe 31 Desemba 2005 walikuwa 1.347 katika nyumba 223, zikiwa ni pamoja na Dar es Salaam, Morogoro na Msolwa (wilaya ya Kilosa).
Kazi
Masista wanatoa hasa huduma za:
Wafiadini
Shirika lilizaa wenye heri 3: Rosario de Soano, Serafina de Ochovi na Francesca de Rafelbuol waliofia dini kwao Hispania mwaka 1936.
Viungo vya nje
Tovuti ya shirika kwa lugha mbalimbali
Mzee
Katika jamii za Kiafrika, sawa na jamii nyingi duniani, neno "mzee" linatumiwa pia kama cheo cha heshima kwa kumtaja mtu mwenye mamlaka fulani.
Hapo kuna hoja ya kuwa mtu aliyeendelea katika umri anawazidi vijana kwa hekima na maarifa pia, kwa hiyo anafaa kutawala au kufanya maazimio au angalau kutoa ushauri.
Mzee katika jamii
Kimapokeo tamaduni nyingi duniani zinajua heshima ya mzee. Hapo kiongozi anateuliwa kati ya wazee.
Halmashauri ya wazee ni bodi ya kufanya maazimio muhimu. Mkutano wa wazee ni mahali pa kuchukua rufaa, kwa hiyo ina kazi inayolingana na mahakama kuu katika jamii zenye taasisi hizo.
Wazee ni watu wanaotunza mila na desturi pamoja na kumbukumbu ya historia na wanapaswa kusikilizwa kwa heshima.
Katika jamii zilizopangwa kwa rika (vikundi kulingana na umri), kama Wamasai au Wazulu, rika la wazee linapaswa kusikilizwa katika maazimio yanayohusu jamii yote.
Tatizo hilo ni tofauti kati ya tamaduni za kimila ambako watu dhaifu hawaishi muda mrefu sana kutokana na uhaba wa nafasi za tiba upande mmoja na tamaduni zilizoendelea ambako nafasi za tiba zinawezesha watu wengi kufikia umri mkubwa ambako asilimia inaanza kupoteza akili au uwezo wote wa kutembea kwa miaka mfululizo. Kama idadi ya wazee dhaifu mno inazidi ni vigumu kuendelea na hoja ya heshima kwa wazee.
Mzee katika tamaduni mbalimbali
Matumizi ya kulingana ya maneno yenye maana ya "mzee" yanapatikana kwa lugha mbalimbali:
Sadaka
Kafara
Kama sadaka inaendana na uchinjaji wa binadamu au mnyama inaweza kuitwa kafara.
Ol Kokwe
ni kata ya kaunti ya Baringo, eneo bunge la Mogotio, nchini Kenya.
1093
Makala hii inahusu mwaka 1093 BK (Baada ya Kristo).
Mto Cheptui
unapatikana katika wilaya ya Bulambuli, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
1092
Makala hii inahusu mwaka 1092 BK (Baada ya Kristo).
Binaware Williams Ajuwa
Binaware Williams Ajuwa (alizaliwa 30 Januari 1982) ni mwanasoka wa zamani kutoka Nigeria ambaye alicheza kama kiungo.
Mkia wa Ng'ombe
Mkia wa Ng'ombe Ruins (Magofu ya mji wa Kale wa Mkia wa Ng'ombe ) ni eneo lililohifadhiwa la kihistoria lililopo ndani ya Wilaya ya Micheweni Mkoa wa Kaskazini Pemba nchini Tanzania.
Makazi haya yalianzishwa karne ya 15 na kutelekezwa katika karne ya 16. Kuna magofu ya msikiti, makaburi na baadhi ya majengo ya mawe. eneo hili liko katika hatari kubwa zaidi ya mmomonyoko.
Kiwadikali
Kiwadikali kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wayarli katika jimbo la New South Wales. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiwadikali, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwadikali kiko katika kundi la Kiyarli.
Chukwuma Akabueze
thumb|Chukwuma Akabueze Chukwuma Akabueze (Mwenye jina la utani "Bentley", alizaliwa 6 Mei 1989) ni mwanasoka wa kulipwa kutoka Nigeria ambaye anachezea klabu ya Gençlerbirliği.
Mons
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Mons
Mons au Bergen ni mji wa Wallonia nchini Ubelgiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 91.152.
Chukwuma Akabueze
Ushiriki Katika Kazi
Chukwuma Ni Mshambulizi wa zamani wa klabu ya Kwara United kabla ya kupelekwa klabu ya Odd Grenland Julai 2007. Chukwuma Ni mwenye mguu mzuri sana wa kushoto ambao aliutumia kufunga bao la kushangaza ushindi dhidi ya timu ya Zambia katika hatua ya raundi ya pili ya Kombe la Dunia la FIFA la U-20 2007.
Ushiriki Kimataifa
Chukwuma Alikuwa mshiriki wa timu ya Nigeria iliyoshiriki Kombe la Dunia la FIFA la U-20 2007 nchini Canada ambapo walitolewa katika robo fainali na Chile.
Saos / Kibias
ni kata ya kaunti ya Baringo, eneo bunge la Eldama Ravine, nchini Kenya.
Bayındır
Bayındır ni kamji na wilaya ya Mkoa wa İzmir katika Kanda ya Aegean huko nchini Uturuki.
Mto Kasangesi
ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Julia Salzano
Julia Salzano (Santa Maria Capua Vetere, Caserta, 13 Oktoba 1846 – Casoria, Napoli, 17 Mei 1929) alikuwa sista wa Kanisa Katoliki nchini Italia na mwanzilishi wa shirika la Masista wa Katekesi wa Moyo Mtakatifu wa Yesu (21 Novemba 1905) kwa ajili ya kufundisha imani na maadili ya Kikristo na kueneza ibada kwa ekaristi takatifu.
Kabla ya kuwa mtawa, Julia Salzano alikuwa mwalimu na kuanzia mwaka 1865 alifanya kazi Casoria alipojitokeza kama katekista bora pia.
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 27 Aprili 2003, halafu Papa Benedikto XVI alimtangaza mtakatifu tarehe 17 Oktoba 2010.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Pelé
right|170px Pelé (jina lake halisi ni Edison Arantes do Nascimento; 23 Oktoba 1940- 29 Desemba 2022) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu kutoka Brazili. Anahesabiwa na wengi, kama waandishi wa habari na mashabiki, kuwa mchezaji mzuri zaidi wa wakati wote.
Alicheza kama mshambuliaji wa kati. Aliisaidia Brazili kutwaa kombe la dunia 1958, 1962 na baadaye tena mwaka 1970. Aliweka rekodi mwaka 1958 ya kuwa mchezaji mdogo kuliko wote duniani kucheza katika fainali ya kombe la dunia alipocheza akiwa na umri wa miaka 17. Alivuma sana katika miaka ya 1970 duniani kote.
Mwaka 1999 alichaguliwa na shirikisho la mpira wa miguu duniani kuwa mchezaji bora wa karne. Kwa mujibu wa shirikisho la mpira wa miguu alikuwa mfungaji bora wa muda wote kwa kufunga magoli 1281 kati ya mechi 1363. Ana wastani wa goli moja kwa kila mechi katika uchezaji wake wote. Katika kipindi cha uchezaji wake alikuwa mchezaji anayelipwa pesa nyingi duniani.
Pelé alianza kuichezea Santos akiwa na umri wa miaka 15 na timu ya taifa ya Brazil akiwa na miaka 16.Katika ngazi za kimataifa alishinda kombe la dunia mara tatu 1958,1962 na 1970,akiwa ni mchezaji wa pekee kufanya hivyo.Ni mchezaji wa kibrazili anayeongoza kwa magoli mengi zaidi kwa kufunga magoli 77 kwenye mechi 92.Kwenye ngazi ya klabu ni mfungaji bora wa muda wote katika klabu ya Santos, na aliisaidia kubeba taji la Copa Libertadores kwa miaka ya 1962 na 1963.Kwa mchezo wake wa haraka ,chenga zake na magoli yake ya ajabu yalimpa umaarufu duniani kote.Tangu alipostaafu mwaka 1977,Pelé amekuwa balozi wa mpira wa miguu duniani.
Pelé alikuwa na uwezo wa kuupiga mpira kwa mguu wowote ili kuwazidi ujanja wapinzani wake uwanjani.Akiwa bila mpira kwa muda mrefu hurudi nyuma na kufanya kazi ya kukabana kusambaza mipira na kutumia uwezo wake wa kupiga pasi kwa kutoa pasi za zinazozaa mabao na kutumia uwezo wake wa kukokota mpira kuwapita wapinzani.Brazil wanamuheshimu kama shujaa wa taifa kwa mchango wake wa kisoka na sera zilizosaidia katika kupunguza umaskini katika nchi hiyo.Katika uchezaji wake na mpaka kustaafu amepokea tuzo nyingi za timu na za binafsi kwa uwezo wake anapokuwa uwanjani na uvunjaji rekodi wake.
= Maisha ya awali = Pelé alizaliwa mjini Três Corações, Minas Gerais, Brazil, na ni mtoto wa mchezaji wa zamani wa Fluminense Dondinho (mtoto wa João Ramos do Nascimento) na Celeste Arantes.Ni mkubwa kati ya watoto wawili. Alipewa jina la shujaa wa Kimarekani Thomas Edison. Wazazi wake waliamua kuitoa herufi "i" na kumuita "Edson",lakini kulikuwa na makosa kwenye cheti chake cha kuzaliwa kusababisha litumike jina la "Edison" badala ya "Edson".F amilia yake walimpa jina la "Dico". Alipewa jina la "Pelé" alipokuwa shule inaposemekana kuwa alishindwa kutamka jina la golikipa wa timu ya Vasco Da Gama anayeitwa Bilé,alivyozidi kulitamka ndivyo alivyozidi kuchapia. Pelé aliwahi kusema hakujua maana ya jina hilo wala marafiki zake waliompa jina hilo.Lakini jina hilo lilitokana na jina la Bilé lakini kwa Kiebrania maana yake ni maajabu (פֶּ֫לֶא),lakini jina halina maana yoyote kwa KIreno.
Pelé aliwahi kukiri kuwa mashindiano hayo yana changamoto kubwa,alisema kuwa kuwa mchezo huo ulikuwa wa haraka kidogo kuliko mpira wa miguu wa kwenye nyasi na kwamba mchezo huo ulihitaji uwezo mkubwa wa kufikiri haraka kwa kuwa kila watu wanakuwa karibukaribu ndani ya uwanja.Pelé anauheshimu sana mchezo huo kwa kuwa ulimpa uwezo mkubwa wa kufikiri papo kwa papo anapokuwa uwanjani.Licha ya hivyo mchezo huo ulimpa uwezo wa kuchezaccredits indoor football for helpin na wakubwa zaidi rika lake alipokuwa na umri wa miaka 14.Katika kila mashindano aliyowahi kucheza alikuwa akichukuliwa kama mdogo asingeweza kucheza lakini kila mashindano yanapoisha yeye ndiye anayekuwa mfungaji bora akiwa na magoli kumi na nne au kumi na tano."Hicho kilinipa kujiamini zaidi", Pelé alisema"Hapo nilijua kuwa nisiwe mwoga kwa chochote kile".
= Ngazi ya klabu =
Santos
Mwaka 1956, de Brito alimpeleka Pelé Santos,mji wa viwanda na bandari karibu na São Paulo,alienda kwa majaribio kwenye klabu ya Santos FC,akiwaambia mabosi kuwa kijana wa miaka 15 atakuwa mchezaji mkubwa duniani.Pelé alimshangaza kocha Lula wakati majaribio kwenye uwanja wa Estádio Vila Belmiro, na akasaini mkataba na klabu hiyo Juni 1956.Pelé alitangazwa sana kwenye vyombo vya habari kuwa nyota wa baadae.Alianza vizuri Septemba 7 1956 akiwa na umri wa miaka 15 kwenye ushindi wa 7-1 dhidi ya Corinthians Santo Andre akishinda goli la kwanza.
Wakati msimu wa 1957 ulipoanza, Pelé alipewa nafasi katika kikosi cha kwanza akiwa na umri wa miaka 16 akawa mfungaji bora wa ligi.Miezi kumi baadaye aliitwa kwenye kikosi cha timu ya taifa ya Brazil.Baada ya kombe la dunia la 1958 na 1962,klabu tajiri za Ulaya kama Real Madrid, Juventus and Manchester United, walijaribu kutaka kumsajili.Mwaka 1958 Iner Milan walimsajili lakini Angelo Moratti ilimbidi akatishe mkataba huo baada ya mwenyekiti wa klabu ya Santos kushambuliwa na shabiki wa Kibrazili.Lakini mwaka 1961 serikali ya Brazil chini ya rais Jânio Quadros ilisema kuwa Pelé ni mchezaji kivutio kwa nchi hivyo haruhusiwi kuhamishwa kwenda nje ya nchi.
Pelé alishinda taji kubwa kwa mara ya kwanza akiwa na Santos mwaka 1958 ambapo timu ailishinda taji la Campeonato Paulista; Pelé alimaliza mashindano akiwa mfungaji bora wa magoli 58, rekodi inayoshikiliwa hadi sasa.Mwaka mmoja baaadaye aliisaidia nchi yake kushinda mabao 3-0 dhidi ya Vasco Da Gama kwenye michuano ya Torneio Rio-São Paulo Santos hawakuwa na uwezo wa kushindana kwenye michuano hiyo.Mwaka 1960, Pelé alifunga magoli 33 akiisaidia timu yake kurudi tena kwenye michuano ya Campeonato Paulista na kubeba taji hilo lakini walifungwa kwenye michuano ya Rio-São Paulo baada ya kumaliza wakiwa nafasi ya nane.Kwenye msimu wa 1960, Pelé alifunga magoli 47 na kuisaidia Santos kubeba taji la Campeonato Paulista.Walisonga mbele na kubeba taji la Taça Brasil mwaka huohuo kwa kuwafunga Bahia kwenye fainali.Kwenye fainali,Pelé aliibuka mfungaji bora akiwa na magoli 9.
Mwaka 1973 Pele aliitwa mpira wa miguu bora katika Amerika ya Kusini.
= Ngazi ya kimataifa = Mechi ya kwanza ya Pelé kimataifa ilikuwa dhidi ya Argentina waliposhinda 2-1 Julai 7 1957 uwanja wa Maracanã.Kwenye mechi hiyo alifunga goli lake la kwanza akiwa na timu yake ya taifa akiwa na miaka 16 na miezi tisa na anabaki kuwa mchezaji mdogo wa Brazili kuwahi kufinga goli kwenye timu yake ya taifa.
Kombe la dunia 1958
Pelé alienda nchini Sweden akiwa na jeraha la goti lakini wenzake walimtetea ili aitwe kwenye kikosi.Mechi yake ya kwanza ilikuwa dhidi ya USSR kwenye mechi ya tatu kwenye mzunguko wa kwanza wa kombe la dunia la mwaka 1958,ambapo alimpa pasi Vavá iliyozaa goli la pili.Alikuwa mchezaji mdogo kuliko wote kwenye michuano na mchezaji mdogo kuwahi kucheza kombe la dunia.Dhidi ya Ufaransa kwenye nusu fainali,Brazili walikuwa wakiongoza 2-1.
Kifo
Mnamo Desemba 29, 2022, Pelé alifariki akiwa na umri wa miaka 82 katika hospitali ya Israeli ya Albert Einstein huko São Paulo, Brazil. Wakala wake Joe Fraga alithibitisha kifo chake. Pelé alikuwa akitibiwa kansa ya utumbo mkubwa tangu mwaka 2021 na alikuwa amelazwa hospitalini kwa mwezi mmoja uliopita.
Makuyuni (Moshi)
Kwa matumizi mengine ya jina hilo tazama Makuyuni (maana)
Mto Kaseke
ni kati ya mito ya mkoa wa Kigoma (Tanzania Kaskazini-Magharibi).
Makuyuni (Moshi)
Makuyuni ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini kwenye Mkoa wa Kilimanjaro nchini Tanzania. Msimbo wa posta ni 25223. Mnamo mwaka 2015 idadi ya wakazi ilikadiriwa kuwa mnamo 24,070.
Mji mdogo wa Himo iko ndani ya kata ya Makuyuni.
Iridi
Iridi ni elementi haba na metali adimu yenye namba atomia 77 katika jedwali la elementi. Alama yake ni Ir. Inahesabiwa katika kundi la Platini. Kati ya metali zote inaathiriwa kidogo kabisa na mmenyuko wa kikemia.
Iridi ilitambuliwa na Smithson Trennant mwaka 1803 pamoja na metali ya Osmi. Alijaribu kuyeyusha madini ya platini katika asidi akakuta metali hizo mbili. Alichagua jina la "iridium" kutokana na neno la Kigiriki "iridios" kwa sababu ya rangi nyingi za chumvi zake. Tabia ya kutomeyuka kulisababisha uteuzi wa iridi kwa aloi ya mita asilia.
Iridi ni kati ya metali haba kabisa duniani. Hutokea pamoja na platini au kama madini ya mchanganyiko pamoja na Osmi. Nchi zenye akiba za Iridi ni hasa Afrika Kusini, Urusi (milima ya Ural), Amerika ya Kaskazini na ya Kusini, Japani, Borneo na Tasmania.
Hutumiwa ndani ya aloi za metali ikiongeza ugumu wa aloi hizo. Mwaka 2007 kilogramu 3,700 za iridi zilitumiwa duniani; kati ya hizo takriban kilogramu 780 ziliingia katika vifaa vya umeme kama plagi za cheche kwenye injini za mwako ndani; 1,100 kg zikatumiwa kwa elektrodi.
11 Oktoba
Tarehe 11 Oktoba ni siku ya 284 ya mwaka (ya 285 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 81.
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Papa Yohane XXIII, Filipo mwinjilisti, Tarako, Probo na Androniko, Nikasi, Kwirini na wenzao, Santino wa Verdun, Sarmata, Firmino wa Uzes, Kaniko abati, Anastasi balozi, Aleksanda Sauli, Petro Le Tuy, Maria Desolata n.k.
Lembus Torongo
ni kata ya kaunti ya Baringo, eneo bunge la Eldama Ravine, nchini Kenya.
Kimaninka-Konyanka
Kimaninka-Konyanka ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Guinea na Liberia inayozungumzwa na Wamaninka. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kimaninka-Konyanka nchini Guinea imehesabiwa kuwa watu 128,000. Pia kuna wasemaji 39,200 nchini Liberia (2006). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimaninka-Konyanka iko katika kundi la Kimande.
Alfred Jermaniš
Alfred Jermaniš (alizaliwa 21 Januari 1967) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Slovenia. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Slovenia.
Jermaniš ameichezea timu ya taifa ya Slovenia tangu mwaka wa 1992. Jermaniš alicheza Slovenia katika mechi 29, akifunga mabao 1.
Bergama
Bergama ni kamji na wilaya ya Mkoa wa İzmir katika Kanda ya Aegean huko nchini Uturuki. Hapa ilikuwa mahali pa Pergamon iliyokuwa mji mashuhuri wa Ugiriki ya Kale.
Mtibabu wa kale Galenos alizaliwa hapa.
Duga (Tanga)
Kwa matumizi mengine ya jina hili tazama hapa.
Duga ni kata ya Tanga Mjini katika Mkoa wa Tanga, Tanzania yenye Postikodi namba 21114.
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 18,704 waishio humo.
Marehemu Shabani Robert aliyekua mshairi wa taifa alikuwa na nyumba/makazi katika kata ya Duga nayo ni kivutio kikubwa.
Kiwagaya
Kiwagaya kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wawagaya katika jimbo la Northern Territory. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiwagaya, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwagaya kiko katika kundi la Kiwarluwariki.
Mabokweni
Mabokweni ni jina la kata ya Tanga Mjini  katika  Mkoa wa Tanga, Tanzania yenye Postikodi namba 21204. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 5,433 waishio humo.
Maji Mazuri
ni kata ya kaunti ya Baringo, eneo bunge la Eldama Ravine, nchini Kenya.
Paulo Miki
Ametambuliwa kuwa mtakatifu kama mfiadini.
Usanifu wa ndani
Usanifu wa ndani ni sanaa na sayansi ya kuboresha muonekano wa ndani ya nyumba au jengo lolote, wakati mwingine ikiwa ni pamoja na nje, kufikia mazingira bora na yenye kupendeza kwa mtumiaji.
Msanifu wa ndani ni mtu ambaye anapanga, anatafiti, anaratibu, na kusimamia miradi ya upambaji wa ndani. Taaluma hii inajumuisha mambo kadhaa kama vile maendeleo ya dhana, mipangilio ya nafasi, ukaguzi, upangaji, utafiti, mawasiliano na wadau wa mradi, usimamizi wa ujenzi, na utekelezaji.
Katika siku za nyuma, usanifu wa ndani uliwekwa pamoja kwa kawaida kama sehemu ya mchakato mzima wa kujenga. Taaluma ya upambaji wa ndani imetokana na maendeleo ya jamii na usanifu wa majengo.
Paulo Miki
Sikukuu yake ni tarehe 6 Februari.
Usanifu wa ndani
Katika India ya zamani, wasanifu wa majengo walifanya kazi kama wasanifu wa ndani. Hii inaweza kuonekana kutoka kwa marejeo ya Vishwakarma mbunifu - mmoja wa miungu katika hadithi za Uhindu.
Paulo Miki
Maisha
Paulo Miki alizaliwa nchini Japani kati ya miaka 1564 na 1566.
Usanifu wa ndani
Katika Misri ya kale, "nyumba za roho" au mifano ya nyumba ziliwekwa katika makaburi kama vipokea sadaka za chakula. Kutoka kwa haya, inawezekana kutambua maelezo juu ya usanifu wa ndani wa makazi tofauti katika falme tofauti za Misri, kama vile mabadiliko katika ujenzi wa viingiza hewa, nguzo, madirisha, na milango.
Paulo Miki
Maisha
Alijiunga na Shirika la Yesu (Wajesuiti), akahubiri Injili kwa ufanisi.
Lakini dhuluma dhidi ya Wakatoliki zilipozidi, yeye na wenzake 25 (mapadri na watawa 8 na walei 17 ) walikamatwa, walitukanwa na kuteswa vikali, na hatimaye wakasulubiwa huko Nagasaki tarehe 5 Februari mwaka 1597, huku wakifurahia neema ya kuuawa namna ileile ya Yesu.
Hadi sasa Wafiadini wa Japani waliotangazwa watakatifu ni 42, mbali na wenye heri 393.
Erik IX
Erik IX (kwa Kiswidi: Erik Jedvardsson; Erik den helige; Sankt Erik; 1120-1125 hivi - Uppsala, Uswidi, 18 Mei 1160) alikuwa mfalme wa Uswidi kuanzia mwaka 1156 hivi hadi kifo chake. Ndiye wa kwanza katika ukoo wake wa kifalme uliotawala hadi mwaka 1250.
Aliongoza kwa busara na kutetea haki za wanawake.
Alijitahidi pia kuinjilisha Ufini, ambao wakazi wake walikuwa bado Wapagani, kwa kumtuma huko askofu Erik wa Ufini.
Hatimaye aliuawa akiwa anashiriki Misa.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Walutheri kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Mto Katengera
Maji yake yanaelekea Ziwa Tanganyika, mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Kiplombe (Baringo)
ni kata ya kaunti ya Baringo, eneo bunge la Eldama Ravine, nchini Kenya.
Mto Chesebere
unapatikana katika wilaya ya Bulambuli, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kimann
Kimann ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia na Guinea inayozungumzwa na Wamann. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimann nchini Liberia imehesabiwa kuwa watu 188,000. Pia kuna wasemaji 71,000 nchini Guinea. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimann iko katika kundi la Kimande.
Goguryeo
thumb|300px|right|Goguryeo
Goguryeo ni nasaba ya kwanza ya Korea ya kale ambayo ilianzishwa na Jumong (주몽朱蒙) mnamo 37 KK. Ilianzishwa karibu na eneo la mto Dongga (동가강佟佳江) ambapo ni tawi mkondo wa Abrok (압록강). Korea inajivunia sana Goguryeo kama mwanzo wa taifa la Korea.
Kuundwa na Uenezi wa Goguryeo
Hadithi ya kuzaliwa kwa taifa inaeleza kwamba Jumong alizaliwa nje ya yai na kulelewa na mfalme Kuemywa (금와왕) wa Buyeo Mashariki (동부여). Jina la Jumong, linamaana ya mtu mwenye uwezo mkubwa wa kupiga mishale. Kama jinsi jina linavyoonyesha, alikuwa mkali katika mishale na kwa sababu ya uwezo wake, mtoto wa mfalme Daeso (대소왕자) alimwonea gele sana Jumong. Kwa hiyo, Jumong akajionea tabu na kuamua kutoroka Buyeo Mashariki akiwa na marafiki zake watatu. Akaenda zake huko Jolbon Buyeo (졸본부여) na kumwoa Bi. Sosuno (소서노) ambaye alikuwa binti wa mfalme katika taifa hilo. Jumong akarithi ufalme na kubadili jina la nchi na kuliita Goguryeo baada ya jina la mzee wake.
Tangu mfalme wa kwanza, mfalme Dongmyungsung (동명성왕), Goguryeo ilivamiwa kivita mara kadhaa na nchi kama Han (한나라), kabila la Sunbi (선비족). Lakini, kwa utawala wa mfame wa 11, Gogurye ilifanikiwa kuipola mamlaka nchi kama Yodong (요동). Hadi kipindi cha mfalme wa 24, ilikuwa na waziri wake mkuu, ikapanua safu ya nchi yake na kutimua mashambulizi yote kutoka nje. Mfalme maarufu ni Guangaeto (광개토대왕).
Kuangamizwa kwa Goguryeo
Hata hivyo, wakati ipo chini ya utawala wa mfalme wa 27, Youngryou (영류왕), Goguryeo ilionekana kama imejisalimisha kwa Dang (당나라) kwa hiyo mfalme akauawa na Yoengaesomoon (연개소문) na mfalme Bojang (보장왕) akarithi cheo. Baada ya kufa kwa Yoengaesomoon, watu wakawa hawashirikiani na taifa lao vizuri na kupelekea taifa kuwa dhaifu, lilikuja kuangamizwa na nguvu ya muungano baina ya Shinla (신라) na Dang.
Beydağ
thumb|Beydağ
Beydağ ni kamji na wilaya ya Mkoa wa İzmir katika Kanda ya Aegean huko nchini Uturuki.
Magofu ya Msuka Mjini
Magofu ya Msuka Mjini (Mji wa Kale wa Msuka Mjini) ni eneo lililohifadhiwa la kihistoria lililopo ndani ya Wilaya ya Micheweni, Mkoa wa Kaskazini Pemba nchini Tanzania.
Tongoni
alt=Magofu ya tongoni|thumb|Magofu ya Tongoni, Kata ya Tongoni, Wilaya ya Tanga. Tongoni ni kata iliyopo ndani ya eneo la Jiji la Tanga katika Mkoa wa Tanga, Tanzania yenye Postikodi namba 21207.
Kata ina ukubwa wa kilomita za mraba 44 ( maili 17), pia ina mwinuko wa wastani wa mita 30 (futi 98),
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 4,594 waishio humo.
Tongoni iko takriban kilomita 14 upande wa kusini wa kitovu cha jiji kando ya barabara inayokwenda Pangani, ikitazama Bahari Hindi.
Magofu ya Tongani yanapatikana katika kata ya Tongani, mji wa Waswahili enzi za mawe za kati. Mahali pa kihistoria jinsi inavyoonekana leo kuna msikiti na takriban makaburi 20. Takriban miaka 600 iliyopita kulikuwepo hapa mji wa Tangata (pia: Mtangata) iliyokuwa mahali muhimu pa biashara. Mahali pake kwenye mdomo mpana wa mto unaoishia hapa palileta nafasi salama ya kutia nanga kwa jahazi. Inasemekana ya kwamba nahodha Mreno Vasco da Gama alipumzika hapa kidogo wakati wa safari yake ya kwanza kuelekea Bara Hindi mnamo mwaka 1498. Magofu ni pamoja na msikiti na makaburi yenye nguzo jinsi ilivyokuwa kawaida kwenye makaburi ya Waswahili.
Paul Victor Obeng
Paul Victor Obeng anajulikana kama PV Obeng (19 Agosti 1947 - 17 Mei 2014) alikuwa mhandisi wa mitambo na mwanasiasa kutoka Ghana. Alikuwa mwenyekiti wa baraza la Chuo Kikuu cha Sayansi na Teknolojia cha Kwame Nkrumah. Mnamo 2010, aliteuliwa na Rais John Atta Mills kuwa Mwenyekiti wa Tume ya Kitaifa ya Mipango ya Maendeleo (NDPC). Hadi kifo chake, alikuwa Mshauri Mkuu wa Raisi wa John Dramani Mahama. Alihudumu chini ya Rais Jerry John Rawlings, John Evans Atta Mills na John Dramani Mahama kwa nyadhifa tofauti. Alikuwa mjumbe na katibu mratibu na mwenyekiti wa Kamati ya Makatibu wa Baraza la Muda la Kitaifa la Ulinzi. Alifariki tarehe 17 Mei 2014.
Kibonye fikishi
Katika utarakilishi, kibonye fikishi (kwa Kiingereza: Accesskey) ni kibonye cha baobonye kinachotumika ili kuacha mtumiaji wa tarakilishi afikie sehemu mahususi ya tovuti fulani.
Falme Tatu za Korea
thumb|right|250px|Ramani ya Falme Tatu za Korea, mwishoni mwa karne ya 5
Paul Victor Obeng
Maisha binafsi
Paul Victor Obeng aliooana na Rose Obeng na walikuwa na watoto wanne. Alikuwa Mkristo na aliabudu kama Mkatoliki wa Kirumi. Baada ya kifo chake, mke wake Rose alitoa kumbukumbu ya marehemu mume na kumuelezea kama" mtu mwenye sifa nyingi, mwenye kipaji, mchapakazi, asiye na ubinafsi, mwanadiplomasia, lakini mnyenyekevu ."
Falme Tatu za Korea
Falme Tatu za Korea ilikuwa Goguryeo, Baekje na Silla.
Falme hizi tatu awali ilikuwa Peninsula ya Korea na Manchuria. Ilikuwa kati ya karne ya kwanza KK na ya saba BK pia walikuwepo. Pia kulikuwa na falme na makabila madogomadogo nchini. Miungoni mwa falme hizo ndogo ni pamoja na Gaya, Dongye, Okjeo, Buyeo, Usan, Tamna, na mengine mengi tu.
Kipindi cha falme tatu kiliisha mnamo 668 pale Silla ilipoishinda falme nyingine mbili. Imeipiga Goguryeo baada ya Baekje. Baada ya hili, pia kulikuwa na kipindi cha Muungano wa Silla.
Maandishi mawili ya kisasa yameandikwa jina la falme tatu. Mjina hayo ni Samguk Sagi na Samguk Yusa. Jina la "Samguk" linamanisha "Falme Tatu". Kwa Kihangul, falme tatu zinaitwa 삼국. Kwa Kihanja, falme tatu zinaitwa 三國.
Lembus Mosop
ni kata ya kaunti ya Baringo, eneo bunge la Eldama Ravine, nchini Kenya.
Falme Tatu za Korea
Mwisho wa Kipindi cha Falme Tatu za Korea
Muungano wa Uchina chini ya Nasaba ya Tang, Silla ikaitwa Goguryeo mnamo 668, baada ya kuitwaa Gaya mnamo 562 na Baekje mnamo 660, hivyo wakaanza kuelekea nchi za Kaskazini-Kusini na Silla ya Baadaye kwa upande wa kusini na Balhae kwa upande wa kaskazini.
Nnaemeka Ajuru
Nnaemeka Favour Ajuru (alizaliwa 28 Septemba 1986) ni mchezaji wa kandanda wa Nigeria ambaye anacheza kama kiungo mkabaji.
Kazi
Baada ya kuanza na klabu ya Zamfara United, Ajuru aliwasili klabu ya Javor Ivanjica wakati wa msimu wa 2004-05. Baadaye alitumwa kwa mkopo na klabu yaMetalac Gornji Milanovac kwa msimu mzima na baadae kurejea Ivanjica kabla ya msimu wa 2006-07.
Heshima
Javor Ivanjica Vojvodina
12 Oktoba
Tarehe 12 Oktoba ni siku ya 285 ya mwaka (ya 286 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 80.
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Edisti, Domnina wa Ainvarza, Felisi wa Abbir, Sipriani wa Unizibira na wenzao, Papa Felisi IV, Maksimiliani wa Lorch, Serafino wa Montegranaro n.k.
1091
Makala hii inahusu mwaka 1091 BK (Baada ya Kristo).
Jönköping
thumb|250px| Chuo cha Watu wa Jönköping Jönköping ni mji nchini Uswidi. Ni mji mkubwa wa tisa katika nchi ya Uswidi. Jönköping ni mji mkuu wa mkoa ya Småland. Kuna wakazi 125,154 (mwaka 2005).
Jiografia
Eneo lake ni 44.33 km². Iko kando ya Ziwa Vättern.
Beringen
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Beringen
Beringen ni mji wa Flandria nchini Ubelgiji. Idadi ya wakazi wake ni takriban 41.072.
Kiwamin
Kiwamin kilikuwa lugha ya Kipama-Nyungan nchini Australia iliyozungumzwa na Wawamin katika jimbo la Queensland. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiwamin, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwamin kiko katika kundi la Kipama cha Kusini.
Kirare
Kirare ni jina la kata ya Tanga Mjini  katika  Mkoa wa Tanga, Tanzania yenye Postikodi namba 21210. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 4,756 waishio humo.
Tiwi, Kenya
Tiwi ni makazi madogo na ya mapumziko yaliyoko pwani nchini Kenya. Yanapatikana kasikazini mwa ufukwe wa Diani, ni takribani kilomita 17 kusini mwa Mombasa. Eneo limehifadiwa na uwanja wa ndege wa Ukunda ulipo barabara ya A14.
Khalid Askri
Khalid Askri (alizaliwa 20 Machi 1981) ni mchezaji wa soka wa Moroko anayecheza kama mlinda mlango katika klabu ya Raja Casablanca. Alicheza pia FAR Rabat kwa zaidi ya miaka 12.
Tarrana
alt=Egypt Nile Delta eneo map.sv|thumb|Egypt Nile Delta eneo map.sv Tarrana (الطرانة Aṭ-Ṭarrānah, ⲧⲉⲣⲉⲛⲟⲩⲑⲓ Terenouthi), unaojulikana katika classical antiquity kama Terenuthis, ni mji katika Monufia Governorate ya Misri. Iko magharibi Nile Delta, karibu 70 km kaskazini-magharibi mwa Cairo, kati ya tovuti ya kusini ya kabla ya historia ya Merimde Beni-salame na mji wa kaskazini wa Kom el-Hisn. Magofu ya Terenuthis ya kale yanapatikana katika Kom Abu Billo, kaskazini magharibi mwa jiji la kisasa.
Bornova
Bornova ni kamji na wilaya ya Mkoa wa İzmir katika Kanda ya Aegean huko nchini Uturuki.
Queen Sendiga
Queen Cuthbert Sendiga (amezaliwa Rondo, mkoa wa Lindi 1973) ni mwanasiasa na Mkuu wa Mkoa wa Iringa tangu Mei, 2021. Pia ni mwanaharakati na mfanyabiashara nchini Tanzania.
Ni Naibu Katibu Taifa wa chama cha Alliance for Democratic Change (ADC). Mwaka 2020, Queen aliwahi kugombea urais kwa tiketi ya chama hicho.
Maisha yake
Queen Sendiga ni mkazi wa mkoa wa Dar es Salaam.
Kazi zake
Queen katika siasa alikuwa mwanachama wa Chama Cha Mapinduzi CCM mpaka mwaka 2014 alipoamua kuhama na kujiunga na chama cha Alliance for Democratic Change (ADC). Mwaka 2015 kwenye uchaguzi mkuu Tanzania aliwania nafasi ya ubunge jimbo la Kawe kupitika chama cha ADC ila hakufanikiwa kushinda.
Mwaka 2020 kwenye chaguzi za Tanzania alichaguliwa na chama chake cha ADC kuwania nafasi ya urais Tanzania, wakiwa wanawake wawili kupitia vyama vya upinzani na Cecilia Mwanga wa chama cha Demokrasia Makini
Wode Maya
Berthold Kobby Winkler Ackon (amezaliwa 8 Novemba 1990), maarufu kama Wode Maya ni mhusika wa YouTube wa Ghana, mwanablogu, mvuto wa midia ya kidijitali na mhandisi wa angani. 'Wode Maya' inamaanisha 'Mama Yangu' kwa Kichina. Mnamo 2017, alirekodi video ndani ya basi iliyo onyesha viti vilikuwa tupu na abiria wengine walisimama kwa sababu ya rangi yake ya ngozi na video hiyo ilisambaa. Mnamo 2021, alidaiwa kuwa mmoja wa WanaYouTube Bora na Wenye Ushawishi Zaidi barani Afrika.
1090
Makala hii inahusu mwaka 1090 BK (Baada ya Kristo).
Wode Maya
Maisha ya mapema na elimu
Ni mtu kutoka Ahekofi huko Kofikrom eneo la Magharibi mwa Ghana. Pia alisoma Chuo Kikuu cha Lugha na Utamaduni cha Beijing (BLCU).
Maisha binafsi
Ana mpenzi wake Mkenya anayeitwa Miss Trudy ambaye pia ni MwanaYouTube.
Oluwafemi Ajilore
thumb|Ebenezer Oluwafemi Ajilore Ebenezer Oluwafemi Ajilore (alizaliwa 18 Januari 1985), pia anajulikana kwa jina la Femi, ni mwanasoka wa zamani kutoka Nigeria ambaye alicheza kama kiungo.
Bimbo Odukoya
Abimbola Rosemary "Bimbo" Odukoya (nee Abimbola Rosemary Williams; mara nyingi aliitwa "Mchungaji Bims," ; 12 Septemba 1960 - 11 Desemba 2005) alikuwa mchungaji na mhubiri wa runinga kutoka Nigeria ambaye alikuwa ameolewa na mwanzilishi wa Kanisa la chemchemi ya uzima, Taiwo Odukoya.
Odukoya alipokea zaidi ya tuzo 60 kitaifa na kimataifa kwa mchango wake wa ujenzi wa taifa, maendeleo ya nchi yake, Nigeria, na kanda ndogo ya Afrika Magharibi, na kwa uongozi kama mwanamke wa kiwango cha maadili na mfano wa kuigwa na wengi Kma mwandishi, mwinjilisti wa runinga maaarufu, msemaji katika mikutano ya kiwango cha juu,mshauriwa vijana na mshauri wa ndoa, alikuwa mmoja wa watu kadhaa waliochaguliwa kwa Samsung kuwakilisha Nigeria katika kubeba mwenge wa Olimpiki mjini Athens, Ugiriki katika 2004 Olympic Games.
Maisha
Odukoya alisoma Historia na Akiolojia katika Chuo Kikuu cha Ibadan ambapo yeye alpipata shahada ya Sanaa. Mchungaji Bimbo alifunga ndoa na Mchungaji mwanzilishaji wa Kanisa la chemchemi ya uzima, Mchungaji Taiwo Odukoya, na wakapata watoto watatu.
Alianza kazi yake kwenye jumba la taifa la usanii mjini Lagos na muda mfupi baadaye kujiuzulu na kuwa mchungaji wa kila saa. Kutoka 1987-1999, yeye aliwahi kuwa mkuu wa idara ya ushauri katika TREM chini ya uongozi wa Askofu Mike Okonkwo.
Wakati wa kifo chake, alikuwa mchungaji mkuu mwandamizi katika kanisa la chemchemi ya uzima na Rais wa Ugunduzi kwa Wanawake.
Alikuwa mwenyeji wa hawajaolewa na walioolewa, kipindi cha televisheni kilichoonyeshwa nchini na kimataifa ambacho kilihusika na masuala ya watu wanayokabili katika mahusiano ya ndoa na kuongozwa na kanuni za kibiblia. Alijulikana kama msemaji mashuhuri katika mkutano nchini Nigeria na wakati mwingine kiwango cha kimataifa.
Kifo
Bimbo Odukoya alipanda ndege ya Kampuni ya huduma za ndege ya Sosoliso nambari 1145 iliyokuwa ikisafiri Bhari Harcourt kutoka Abuja. Tarehe 10 december 2005 ndege hyo ilipata ajali wakati ilipokuwa ikishuka Uwanja wa ndege wa Kimataifa wa Bahari Harcourt; Bimbo alinusurika matokeo ya awali na alikufa kutokana na majeraha tarehe 11 Desemba 2005.
Sigoro
ni kata ya kaunti ya Baringo, eneo bunge la Eldama Ravine, nchini Kenya.
Teodoto, Tekusa na wenzao
thumb|Mt. Teodoto wa Ankara. Teodoto, Tekusa na wenzao Aleksandra, Klaudia, Faina, Eufrasia, Matrona na Julita (walifia dini Ankara, leo nchini Uturuki, 303 hivi) walikuwa Wakristo waliouawa kwa ajili ya imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Dioklesyano wa Dola la Roma.
Mto Kaptokwoi
unapatikana katika wilaya ya Bulambuli, mashariki mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Teodoto, Tekusa na wenzao
Kuna historia ya mateso yao. Humo tunasoma kwamba Teodoto alikuwa na biashara na kuimarisha waumini wenzake. Hao wanawake saba walikuwa mabikira; walipokamatwa walilazimishwa na gavana kuhamia danguro na hatimaye walizamishwa matopeni wamefungiwa mawe shingoni.
Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 18 Mei.
Kimanya
Kimanya ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Liberia na Guinea inayozungumzwa na Wamanya. Mwaka wa 2006 idadi ya wasemaji wa Kimanya imehesabiwa kuwa watu 50,400. Pia kuna wasemaji 25,000 nchini Guinea. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kimanya iko katika kundi la Kimande.
Sirili wa Yerusalemu
Sirili wa Yerusalemu (kwa Kigiriki Κύριλλος Α΄ Ἱεροσολύμων; 315 – 386 au 387) alikuwa askofu wa mji huo nchini Israeli kuanzia mwaka 348 hadi kifo chake akijihusisha sana na mabishano kuhusu umungu wa Yesu Kristo hata akadhulumiwa sana na Waario na serikali ya Dola la Roma kwa ajili ya imani sahihi na kufukuzwa jimboni mwake mara kadhaa, pamoja na kufafanua vizuri ajabu kwa waamini imani hiyo, maandiko ya Biblia na mafumbo matakatifu kwa hotuba na katekesi.
Tangu zamani ametambuliwa kuwa mtakatifu na babu wa Kanisa.
Mwaka 1883 Papa Leo XIII alimuongezea sifa ya mwalimu wa Kanisa.
Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe 18 Machi.
Maisha
Sirili alizaliwa mwaka 315 katika familia ya Kikristo mwaka 315 mjini Yerusalemu au karibu nao. Baada ya kupata elimu bora upande wa lugha na fasihi, iliyokuwa msingi wa ujuzi wake wa kidini wenye kutegemea Biblia, alipadirishwa na askofu Masimo wa Yerusalemu.
Kiomoni
Kiomoni ni jina la kata ya Tanga Mjini  katika  Mkoa wa Tanga, Tanzania yenye Postikodi namba 21203. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 6,587 waishio humo.
Sirili wa Yerusalemu
Maisha
Alipokufa (au alipoondoshwa) huyo, Sirili alichaguliwa kuwa askofu wa Yerusalemu na kuwekwa wakfu na Akasio, askofu mkuu wa Kaisarea Baharini. Alipewa daraja takatifu hiyo kwa sababu alidhaniwa kuelekea uzushi wa Waario, hivyo hata Wakatoliki walimuona amekubali uzushi.
Kumbe, alikuwa hatumii neno “homousios” lililopitishwa na Mtaguso I wa Nisea, kwa sababu hakupenda kutumia maneno yasiyopatikana katika Biblia, tena aliogopa litatafsiriwa vibaya.
Basi, alikuja kubishana na Waario mapema juu ya umungu wa Yesu, pamoja na kutetetea hadhi ya Kanisa la Yerusalemu kwamba halitakiwi kuwa chini ya Kaisarea. Kwa sababu hiyo mara tatu alifukuzwa kutoka nchini mwake (357, 360, 367-378).
Kaisari Valens alipofariki, Sirili aliweza kurejea Yerusalemu na kurudisha umoja na amani kati ya waamini.
Alifariki mwaka 386.
Maandishi na teolojia yake
Moyo wake wa kichungaji unaonekana hasa katika kitabu chake Catecheses, yaani mafundisho 24 kwa wakatekumeni na kwa Wakristo wapya aliyoyatoa mwaka 350 hivi akiwa katika Kanisa la Kaburi na Ufufuo wa Yesu na pengine.
Humo anawaeleza masharti ya ubatizo, uongofu, sakramenti, mafundisho ya kweli ya Ukristo, sala ya Bwana na hatimaye mafumbo waliyoyashiriki katika liturujia.
Ni kati ya vitabu vya zamani vilivyo muhimu zaidi kuhusu katekesi, kikiwa wazi upande wa mawazo na wa ufafanuzi wake na kutumia mifano mingi. Kwa pamoja hotuba hizo zinaongoza kuelewa maana ya kuzaliwa upya.
Humo tunaona alivyotaka Wakristo wawe na imani ya dhati, na alivyowaelekeza njia ya kuishi kadiri ya imani hiyo: kuanzia Ubatizo, kupitia Ekaristi hadi maisha matakatifu. Kaulimbiu yake ilikuwa: “Mkristo anambeba Kristo”. Kwake imani na maadili vinakwenda pamoja.
Kiwandarang
Kiwandarang kilikuwa lugha ya Kigunwingguan nchini Australia iliyozungumzwa na Wawandarang katika jimbo la Northern Territory. Hakuna wasemaji ambao wamebaki kuongea Kiwandarang, yaani lugha imetoweka kabisa. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwandarang kiko katika kundi la Kimara.
Sirili wa Yerusalemu
Maandishi na teolojia yake
Aliwaambia wakatekumeni: “Nyinyi mmenaswa katika wavu wa Kanisa. Basi, mtekwe wazima; msikimbie kwa sababu ni Yesu anayewavua si kwa lengo la kuwaua bali la kuwafufua baada ya kifo. Hakika, mnapaswa kufa na kufufuka… Fieni dhambi zenu na kuishi kwa uadilifu tangu siku hii”.
Ugumu wa Sirili katika kuruhusu ubatizo wa wakatekumeni na udhati wa imani aliowafikishia ni ushahidi wa uhai wa Ukristo katika karne IV.
Aliona ubatizo kuwa “ukombozi wa wafungwa, msamaha wa makosa, kifo cha dhambi na kuzaliwa upya kwa roho” na alikanusha uwezekano wa kuokolewa kwa wasioupata ama kwa maji ama kwa damu.
Kuhusu ekaristi, alikuwa mwanateolojia wa kwanza kufafanua uwemo halisi wa Mwili na Damu ya Kristo kama tokeo la badiliko la dhati za mkate na divai likisababishwa na Roho Mtakatifu kuitwa juu ya vipaji hivyo. Alifananisha badiliko hilo na lile la maji kuwa divai kwenye arusi ya Kana.
Vilevile, Sirili alieleza jinsi ekaristi ilivyo sadaka ya kiroho na ya maombezi.
Mapatano ya Paris kuhusu Tabianchi
Mapatano ya Paris kuhusu Tabianchi (en:Paris Agreement, fr:Accord de Paris) ni mapatano yaliyokubaliwa mwaka 2015 mjini Paris (Ufaransa) kufuatana na Kongamano la Mfumo wa UM kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi.
Hadi Mei 2017 nchi 197 zilitia sahihi ambazo ni sawa na wanachama wote wa UM isipokuwa Syria na Nikaragua, lakini tarehe 1 Juni 2017 rais Donald Trump wa Marekani alitangaza ya kwamba anataka kutoka katika mapatano hayo.
Louis Martin
Louis Martin (Bordeaux, Gironde, Ufaransa, 22 Agosti 1823 - Arnières-sur-Iton, Eure, Ufaransa, 29 Julai 1894) alikuwa mwanamume Mkristo wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko.
Pamoja na mke wake, Marie-Azélie Guérin, alitangazwa na Papa Benedikto XVI kuwa mwenye heri tarehe 19 Oktoba 2008, halafu Papa Fransisko alimtangaza mtakatifu tarehe 18 Oktoba 2015.
Mapatano ya Paris kuhusu Tabianchi
Shabaha
"(a) Kupatana ongezeko la halijoto ya wastani duniani kwenye kiwango chini ya sentigredi 2 ya wastani ya kipindi kabla ya mapinduzi ya viwandani na kulenga mpaka wa ongezeko la halijoto kwa 1.5°C juu ya kiwango kabla ya viwanda, kwa kutambua ya kwamba hii itapunguza hatari ya mabadiliko ya tabianchi.
Amir Karić
Amir Karić (alizaliwa 31 Desemba 1973) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Slovenia. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Slovenia.
Louis Martin
Ni maarufu hasa kutokana na mtoto wao wa tisa na wa mwisho, mtakatifu Teresa wa Mtoto Yesu, O.C.D., bikira na mwalimu wa Kanisa, aliyeandika vizuri ajabu juu ya uadilifu wao.
Maandishi
Mwaka 2011 barua 216 za Zélie na 16 za Louis Martin zilitolewa kwa Kiingereza katika kitabu A Call to a Deeper Love: The Family Correspondence of the Parents of Saint Therese of the Child Jesus, 1863–1885 (ISBN 0818913215).
Amir Karić
Karić ameichezea timu ya taifa ya Slovenia tangu mwaka wa 1996. Karić alicheza Slovenia katika mechi 64, akifunga mabao 1.
Muna Lee (mwandishi)
thumb|200px|right|Muna Lee Alizaliwa: 	29 Januari 1895(1895-01-29) [[Raymond, Mississippi, Marekani Alikufa: 	3 Aprili 1965 (umri wa miaka 70) San Juan, Puerto Rico Kazi: 	Mshairi, Mwandishi Aina:  Pan-Amerika,Haki za wanawake, Riwaya za upelelezi za kubuni]]