cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Taasisi ya Takwimu ya Kitaifa (Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo)
Taasisi ya Takwimu ya Kitaifa (kifupi: TTK) ni shirika rasmi la takwimu nchini Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Karantini
250px|thumb|Mgonjwa wa ebola kwenye chumba cha karantini, Kinshasa mwaka 1979 Karantini (kwa Kiingereza: quarantine) ni uzuiaji wa watu au wanyama wasitolewe kutoka eneo moja hadi jingine ili kuzuia uenezaji wa magonjwa ya kuambukiza (infectious diseases).
Ufafanuzi wa karantini
Mara nyingi karantini inamaanisha kuzuia miendo ya watu ambao wanaweza kuathiriwa na ugonjwa wa kuambukiza ilhali ugonjwa kwao haukuweza kuthibitishwa bado. Istilahi ya karantini hutumiwa pia kama mgonjwa anazuiliwa kukutana na watu wengine ili kuzuia uenezaji wa ugonjwa hatari.
Karantini inaweza kutumika kwa wanadamu, lakini pia kwa wanyama wa aina mbalimbali, na wote kama sehemu ya udhibiti wa mpakani na ndani ya nchi.
Asili ya jina
200px|thumb|Bendera hii ilipaswa kuonyeshwa na meli kama ishara ya karantini Asili ya neno karantini iko katika lahaja ya Venisi, ni kifupi kwa Kiitalia "quaranta giorni" yaani "siku arobaini". Wakati wa epidemiki ya tauni katika Ulaya ya karne za kati, mabaharia na abiria kutoka meli walipaswa kusubiri siku 30 kwenye kisiwa kidogo nje ya mji kabla hawajaruhusiwa kuingia mjini penyewe. Kama mtu kwenye meli angekuwa na viini vya tauni, ugonjwa ungeanza katika kipindi hicho na kuonekana kwake tu bila kuambukiza watu kwenye nchi kavu.
Kien
Kien ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Vietnam na Uchina inayozungumzwa na Wanung. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kien nchini Vietnam imehesabiwa kuwa watu 200 tu. Pia kuna wasemaji nchini Uchina. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kien iko katika kundi la Kikra.
Karantini
Historia
300px|thumb|[[Kijiji nchini Romania katika karantini, kilicholindwa na askari baada ya kutokea kwa kipindupindu.]] Kati ya taarifa za kwanza kuhusu karantini ni maelezo katika Biblia, Kitabu cha Walawi 13,2: Mtu atakapokuwa na kivimbe katika ngozi ya mwili wake, au kikoko, au kipaku king'aacho, nalo likawa pigo la ukoma katika ngozi ya mwili wake, ndipo atakapoletwa kwa ... makuhani mmojawapo; 3 na huyo kuhani ataliangalia hilo pigo lililo katika ngozi ya mwili;… na kusema kuwa yu mwenye unajisi. 4. … ndipo kuhani atamweka mahali muda wa siku saba huyo aliye na hilo pigo; 5 kisha kuhani atamwangalia siku ya saba; naye akiona ya kuwa pigo limeshangaa, na pigo halikwendelea mbele katika ngozi yake, ndipo kuhani atamweka mahali muda wa siku saba tena
Zamani ambapo usafiri wa mbali ulifanywa kwa meli, ilikuwa kawaida kuzuia abiria na mabaharia kufika mji wa bandari kama watu kwenye meli walikuwa na dalili za ugonjwa; mfano ni kisiwa cha Changu, karibu na mjini Zanzibar. Kama abiria kutoka meli yenye wagonjwa au aliyeonyesha ya ugonjwa fulani alitaka kuingia mjini, alitakiwa kusubiri kwenye kisiwa kidogo kwa muda wa kutosha hadi ilipokuwa dhahiri yeye si mgonjwa, hawezi kuwaambukiza wengine.
Mifano ya kisasa
Epidemiki ya Ebola katika Afrika ya Magharibi ilimalizika mnamo 2016 kwa kuweka wagonjwa wengi iwezekanavyo kwenye karantini, yaani kuwazuia katika vituo maalumu au nyumbani kwao ili wasipate kukutana na ndugu au watu wengine.
Jamhuri ya Watu wa Uchina ilitangaza karantini juu ya jiji la Wuhan lenye wakazi milioni 9 na halafu wote wa mkoa wa Hubei (idadi ya watu milioni 55.5) baada ya kuenea kwa virusi vya corona katika Januari 2020.
Teresa Margerita Redi
Teresa Margerita Redi, O.C.D. (Arezzo, Toscana, Italia, 15 Julai 1747 - Firenze, Toscana, 7 Machi 1770) alikuwa bikira katika monasteri ya Wakarmeli Peku aliyefuata njia ngumu ya Ukamilifu wa Kikristo akapata umaarufu kwa karama zake za pekee.
Papa Pius XI alimtangaza mwenye heri tarehe 9 Juni 1929 na mtakatifu tarehe 19 Machi 1934.
Sikukuu yake inaadhimishwa kila mwaka tarehe ya kifo chake.
Bob Donaldson
Robert Donaldson (27 Agosti 1868 - 28 Aprili 1947) alikuwa mchezaji wa mpira wa miguu.
Donaldson alicheza katika timu ya mpira ya AirDrieonean F.C na Blackburn Rovers F.C. Kabla ya kujiunga na timu ya Newton Heath mwaka 1892. Alifunga magoli 66 katika maonyesho ya 147 ya Newton Heath. Magoli haya aliyafunga wakati timu yake ikicheza na timu ya Blackburn Rovers tarehe 3 Septemba mwaka 1892. Donaldson alistaafu kucheza mpira wa miguu mwaka 1897.
Historia ya Angola
Historia ya Angola inahusu eneo la Kusini mwa Afrika ambalo wakazi wake leo wanaunda Jamhuri ya Angola.
Wakazi wa kwanza huaminiwa kuwa wawindaji-wakusanyaji wa jamii ya Wasani.
Katika karne za kwanza BK walifika wahamiaji Wabantu wenye ujuzi wa kilimo na uhunzi.
Dola la Kongo
Ulianzishwa katika karne ya 14 ikadumu hadi karne ya 17.
Mtawala wake alikuwa na cheo cha "Mwene Kongo" au "Manikongo" wa kabila la Bakongo.
Ufalme huo umejulikana zaidi kihistoria kwa sababu ya mawasiliano yake ya kimataifa. Katika karne ya 15 meli za Wareno zilifika mwambaoni mwake. Wakati wa kukutana na Wareno Ufalme wa Kongo labda ulikuwa na eneo la km² 300,000 ukaunganisha robo ya magharibi ya Kongo (Kinshasa) pamoja na sehemu za Angola na Kongo (Brazzaville).
Manikongo mbalimbali walijenga uhusiano na Ureno na Kongo ilikuwa taifa la kushikamana na Ureno hadi kuharibika kwa uhusiano huo. Katika kipindi kile taarifa mbalimbali ziliandikwa zinazotupa leo picha nzuri ya ufalme huo.
Manikongo alikaa katika mji wa M'banza-Kongo.
Baada ya wafalme kuwa Wakristo Wakatoliki na kujengwa kwa kanisa kuu, jina la "São Salvador do Congo" (kwa Kireno: "Mwokozi Mtakatifu wa Kongo") lilikuwa kawaida kwa mji mkuu wa milki.
Ufalme ukawa na majimbo, wilaya na vijiji. Majimbo yalikuwa saba ya Mpemba, Nsundi, Mpangu, Mbata, Mbamba na Soyo.
Kwa mikataba ya baadaye falme za Kakongo, Loango na Ngoy likatokea shirikisho ya sehemu nne.
Dola la Lunda
Dola la Lunda lilikuwa ufalme wa Kibantu katika miaka 1600 hadi 1850 hivi kandoni kwa mto Kasai, mpakani kwa nchi za kisasa za Angola na Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo.
Dola la Kasanje
Mwaka 1910 lilivamiwa na Wareno na kuingizwa katika koloni lao la Angola.
Rakoto Frah
Philibert Rabezoza (1923 – 29 Septemba 2001), anayejulikana zaidi kwa jina Rakoto Frah, alikuwa mwimbaji na mtunzi wa muziki wa kitamaduni wa nyanda za kati za Madagaska. Alizaliwa mwaka 1923 karibu na mji mkuu wa Antananarivo katika familia maskini ya kijijini, Rakoto Frah alishinda mashindano yaliyoletwa na asili yake duni na kuwa mwimbaji aliyesifiwa zaidi wa karne ya 20 wa filimbi ya sodina, mojawapo ya ala za kitamaduni kongwe zaidi kisiwani humo. Kupitia matamasha ya mara kwa mara ya kimataifa na maonyesho ya tamasha za muziki, alikuza muziki wa nyanda za juu za Madagaska na kuwa mmoja wa wasanii mashuhuri wa Kimalagasi, ndani ya Madagaska na kwenye anga ya muziki duniani.
Historia ya Angola
Dola la Ndongo
Dola lingine la kusini lilikuwa lile la Ndongo, lililopambana na Wareno miaka 30 chini ya malkia Njinga katika karne ya 17.
Rakoto Frah
Wasifu
Philibert Rabezoza alizaliwa mwaka wa 1923 huko Ankadinandriana, kitongoji cha Antananarivo. Mama yake alizaliwa Antananarivo na baba yake, mchungaji na mkulima kutoka Fianarantsoa, hapo awali alikuwa mwimbaji katika mahakama ya kifalme ya Merina kabla ya ukoloni wa Madagaska mwaka wa 1897. Wazazi wote wawili wa Philibert walikuwa tayari wazee wakati wa kuzaliwa kwake na walipata changamoto kumtunza mtoto wao mpya wa kiume pamoja na kaka zake sita na dada zake wanne. Akiwa mtoto, Philibert aliisaidia familia yake kuchunga mifugo na kulima shamba lao. Katika miaka yake ya mapema alipewa jina la utani Rakoto na kaka mkubwa wa jina moja.
Mwalimu Sikujua
Mwalimu Sikujua (Mombasa, karne ya 19 - Mombasa, karne ya 19) alikuwa mshairi na mwandishi katika usultani wa Mombasa. Aliandika ushairi na hadithi zake kwa Kiswahili. Jina lake linaonyesha alikuwa Mwafrika, tena wa Kibantu.
Historia ya Angola
Vita vya uhuru
UNITA ilianza kama kikundi cha kikomunisti kufuatana na itikadi ya Mao Zedong. Uadui kati ya Wakomunisti wa Uchina na Urusi ulionekana katika mashindano ya UNITA dhidi ya MPLA (kwa Kireno: Movimento Popular de Libertação de Angola - Partido do Trabalho) iliyosaidiwa na Urusi.
Hastings Banda
Mtoto na kijana
Kamuzu Banda alizaliwa karibu na Kasungu, Malawi iliyokuwa wakati ule sehemu ya eneo lindwa la Afrika ya Kati ya Kiingereza (baadaye Nyasaland). Wazazi walikuwa Mphonongo Banda na Akupingamnyama Phiri. Tarehe ya kuzaliwa haijulikani ilhali wakati ule hakukuwa na utaratibu wa kuandikisha watu. Alikubali baadaye matokeo ya utafiti wa rafiki kutoka Marekani aliyekadiria ya kwamba alizaliwa mnamo Machi au Aprili 1898. [8]
Jina lake Kamuzu lamaanisha "mzizi mdogo" kwa sababu alizaliwa baada ya mama yake kutumia dawa ya mitishamba kwa kusudi la kupata mimba. Banda lilikuwa jina la baba yake, na jina la Hastings alijiongezea baada ya kubatizwa kwa heshima ya mmisionari mmoja kutoka Uskoti aliyependwa naye.
Historia ya Angola
Vita vya wenyewe kwa wenyewe
Tarehe 22 Machi 2002, Jonas Savimbi aliuawa vitani. Muda mfupi baadaye UNITA na MPLA zilikubaliana kusimamisha mapigano. UNITA ilichukua nafasi ya chama cha upinzani. Hata hivyo taratibu za kidemokrasia zilichelewa hadi chaguzi za miaka 2008 na 2012 na toleo la katiba mpya la mwaka 2010.
Hastings Banda
Mtoto na kijana
Mnamo 1915–1916 Banda aliondoka kwao akisafiri kwanza Rhodesia ya Kusini (sasa Zimbabwe) na mwaka 1917 aliendelea hadi Johannesburg katika Afrika Kusini alipopata kazi kwenye migodi ya Witwatersrand. Wakati ule alijiunga na kanisa la African Methodist Episcopal Church na hapo askofu wa kanisa lile aliona kipaji chake akamkubali kwa masomo. Mwaka 1925 Banda aliondoka kwenda Marekani.
Mwalimu Sikujua
Alijulikana kuandika mashairi mengi kuhusu mwalimu yake Muyaka bin Hajji.
UKIMWI barani Ulaya
Katika bara la Ulaya njia za maambukizi ya VVU ni tofauti,zikiwa pamoja na ngono ya kulipwa, ngono kati ya wanaume, dawa za kutunisha mishipa, maambukizi ya mama kwenda kwa mtoto na ngono ya jinsia tofauti. Maambukizo mengi mapya katika mkoa huu hufanyika kupitia kuwasiliana na watu walioambukizwa VVU kutoka mikoa mingine. Katika maeneo mengine ya Uropa, kama vile nchi za Baltic, njia ya kawaida ya uambukizi wa VVU ni kwa kutumia sindano ya dawa za kulevya na ngono ya jinsia moja, pamoja na ngono ya kulipwa.
Maambukizi ya watu wazima (15-49) huko Uropa mnamo 2018 yalitofautiana kutoka kiwango cha juu cha 1.20% nchini Urusi hadi chini ya 0.1% katika nchi kumi na moja. Kwa sababu ya kupatikana kwa tiba ya kupunguza makali ya virusi vya ukimwi, vifo vinavyotokana na UKIMWI vimekaa chini tangu kuanzishwa kwa vizuia vizuizi vya proteni na tiba ya macho mwishoni mwa miaka ya 1990. Jalida la Wanauchumi liliripoti mnamo Januari 2000 kwamba karibu 40% ya "waathiriwa wa UKIMWI" ni watumiaji wa dawa za kulevya.
Mwisho wa mwaka 2007, ilikadiriwa kuwa karibu watu 800,000 walikuwa wakiishi na VVU katika Magharibi na Ulaya ya Kati. Hii inawakilisha ongezeko la asilimia 8.1 juu ya makadirio ya 740,000 mnamo 2006. Viwango vya juu zaidi viliripotiwa kutoka Estonia, Ureno na Urusi; viwango vya chini kabisa viliripotiwa na Slovakia, Jamhuri ya Czech (0.025%) na Romania. Ingawa idadi ni ndogo ikilinganishwa na idadi ya watu wanaoishi na VVU katika maeneo kama Asia ya Kusini-Mashariki na Kusini mwa Jangwa la Sahara, VVU / UKIMWI katika Magharibi na Ulaya ya Kati bado inachukuliwa kuwa suala kuu la afya ya umma.
Madhara yasiyokusudiwa
Madhara yasiyokusudiwa (kwa Kiingereza: collateral damage) ni istilahi ya kutaja tukio baya lisilokusudiwa.
UKIMWI barani Ulaya
Albania
Albania inabaki kuwa na idadi ndogo ya visa vinavyohusiana na vifo vya VVU. Kati ya 1992 na hadi mwisho wa mwaka 2011, Albania iliripoti jumla ya visa 487 vya VVU. Miongoni mwa kesi hizi 487: 83.1% mawasiliano ya jinsia moja, 12.7% waliambukizwa kupitia mawasiliano ya kingono kati ya wanaume, na 4.2% waliambukizwa kutoka kwa mama kwenda kwa mtoto. Hakuna visa vya VVU vilivyoambukizwa kupitia utumiaji wa dawa ya sindano.
Madhara yasiyokusudiwa
Istilahi hiyo hutumika hasa katika maadili na katika tiba kuhusu uharibifu unaotokea wakati mtu analenga jambo jema, kama uponyaji wa mgonjwa. Mara nyingi dawa zinamsaidia kweli lakini kwa kiasi fulani zinamdhuru pia.
UKIMWI barani Ulaya
Albania
Mnamo mwaka wa 2011, Albania ilikuwa na maambukizo mapya ya VVU 71, visa vya UKIMWI 38, na vifo 9 vinavyohusiana na UKIMWI. Kati ya visa vipya vya VVU, 73% walikuwa wanaume.
Madhara yasiyokusudiwa
Kijeshi inamaanisha uharibifu wa mali za raia au watu majeruhi ambao si wapiganaji, yaani, raia wa kawaida tu. Mfano ni wakati wa matumizi ya silaha kama mzinga, bomu au kombora dhidi ya wanajeshi adui: katika nafasi hiyo watu au nyumba za kiraia wanaweza kupigwa ama kwa kosa au kutokana na ukali wa mlipuko.
UKIMWI barani Ulaya
Albania
Albania inabaki kuwa na chanjo ya chini ya upimaji wa VVU kwa umma wake wote. 2% tu ya kliniki na vituo vya afya nchini Albania vilitoa huduma za kupima VVU. Kati ya wale ambao walioweza kupima, 48% walikuwa wanaume ambao walikuwa wakifanya ngono na mtu mwingine.
Mwalimu Sikujua
Aliandikia vitabu vyake kwa sultani wa Mombasa.
Mto Kulutido (Gulu)
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
UKIMWI barani Ulaya
Albania
Kati ya miaka 2018 - 2019, watu 51 wanaougua UKIMWI walipoteza maisha yao nchini Albania, na kusababisha hasira kati ya mashirika yanayoshughulikia suala hilo.
Ahmed Al-Mambasi
Ahmed Al-Mambasi (Mombasa, karne ya 19 - Mombasa, karne ya 19) alikuwa mshairi na mwandishi katika usultani wa Mombasa. Aliandika ushairi na hadithi zake kwa Kiswahili. Aliandika vitabu vyake kwa sultani wa Mombasa.
Alijulikana kuandika mashairi mengi kama Bwana ukisha ondoka au Mwandani wangu wa kale.
Mto Kasangalabi
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Ahmed Al-Mambasi
Mistari ya Kala nadhumu shairi
Tumi wangu wa kadimu
Ndoo hima maridhiya
UKIMWI barani Ulaya
Austria
Kesi ya kwanza kukutwa mnamo 1983. Mnamo 2010 32% ya walioambukizwa waliambukizwa kupitia ngono ya jinsia moja. Austria ina mwenendo bora zaidi wa upimaji wa VVU barani Ulaya.
Ahmed Al-Mambasi
Mistari ya Kala nadhumu shairi
Uiepeleke Ulaya
UKIMWI barani Ulaya
Ubelgiji
Ubelgiji ilikuwa na jumla ya visa 18,908 vya VVU kufikia mwisho wa 2017 (bila kuzingatia watu ambao hawajui maambukizi yao). Kuenea ni kesi 1.7 kwa kila wakazi 1000.
Ahmed Al-Mambasi
Mistari ya Kala nadhumu shairi
Kwa mpenzi mahashumu
Tulo naye mazoweya
SIkudhani kama haya
Kuondoa dasituri.
Mto Kulutido (Gulu)
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Laban (Uganda)
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mwalimu Sikujua
Alikuwa mwalimu wa mshairi wa Mombasa W. E. Taylor. Alimfundisha kuandika ushairi wa Waswahili.
Mistari ya Mashairi ya Sikujua
Nali nikele kitako
Nikamuona mpenzi
Akija kwa matamko
Ya huruma na mbawazi
Kataka kwangu matako
Ya maneno ya kingozi
Nisiyaone makozi
Kamwambia utapata.
Hastings Banda
Masomo Marekani na Uingereza
thumb|left|Dr Banda kijana Alisoma kwa miaka 3 kwenye Wilberforce Institute iliyokuwa chuo cha Kanisa la A.M.E. akaendelea kwa miaka 2 Bloomington, Indiana, kwa maandalizi ya masomo ya tiba.
Kutoka huko alikaribishwa kuhamia Chuo Kikuu cha Chicago alipokuwa msaidizi wa profesa wa lugha aliyetunga kamusi na sarufi ya lugha ya Chichewa, akajisomea historia akamaliza bachelor. Kwa msaada wa wafadhili aliweza kuendelea kusoma elimu ya tiba kwenye Meharry Medical College huko Tennessee alipomaliza mwaka 1937.
Kwa kurudi kwao kama tabibu alihitaji mtihani kufuatana na mfumo wa Uingereza, hivyo alihamia Chuo Kikuu cha Edinburgh alipopokea vyeti vya tiba na upasuaji mwaka 1941. Alianza kufanya kazi ya tabibu huko Uingereza katika miaka 1941-1951.
Siasa na uhuru
Mwaka 1946 Banda aliombwa kuhudhuria mkutano wa Pan-African Congress mjini Manchester (15-19 Oktoba 1945) kama mwakilishi wa Nyasaland. Tangu mkutano huu alishiriki katika siasa. Alijulikana kwake Nyasaland kama Mwafrika mwenye elimu ya juu zaidi kutoka nchi yake.
Baada ya miaka kadhaa huko Gold Coast (Ghana) aliombwa na wanasiasa Waafrika arudi Nyasaland akafika mwaka 1958. Kwenye mkutano wa chama cha Nyasaland African Congress (NAC) alichaguliwa mara moja kuwa kiongozi. Alikuta nchi yake Nyasaland kuwa sehemu ya Shirikisho la Afrika ya Kati ambako walowezi wa Rhodesia ya Kusini walikuwa na athira kubwa na kuendeleza ubaguzi wa rangi. Banda alipinga kuwepo kwa shirikisho hili.
Alizunguka nchini akiwahutubia watu na kudai uhuru wa Unyasa. Kutokana na muda mrefu wa kukaa mbali na nyumbani alihitaji wafasiri maana alishindwa mwanzoni kutumia Lugha mama yake.
Wananchi wengi walimfuata na hadi mwaka 1959 harakati ya uhuru iliongezeka kiasi kwamba serikali ilitangaza hali ya dharura. Banda alikamatwa na kuwekwa jela kwa miezi 11. Chama cha NAC kilipigwa marufuku lakini wanachama nje ya gereza waliunda badala yake chama cha "Malawi Congress Party" (MCP) na kumtangaza Banda kuwa mwenyekiti ingawa bado alikaa jela.
UKIMWI barani Ulaya
Ubelgiji
Kesi mpya 2.4 hugunduliwa kila siku. Kesi nyingi zilizogunduliwa zilipitishwa kupitia ngono ya jinsia moja, 49.6%. Pili, kesi za VVU zinazoambukizwa kupitia mawasiliano ya kingono kati ya wanaume wanaofanya ngono na wanaume zilikuwa 46.6%. Tatu, asilimia 1.3 ya visa vya VVU viliambukizwa kupitia utumiaji wa sindano. Licha ya ufikiaji rahisi wa upimaji wa damu ya VVU nchini Ubelgiji, asilimia 36 ya kesi mpya hugunduliwa katika hatua ya mwisho ya ugonjwa. Utambuzi wa marehemu ni mara kwa mara katika idadi ya jinsia tofauti (46%) kuliko katika kikundi cha wanaume kwa mwanaume (27%). Tofauti na nchi zingine za Uropa, Ubelgiji inatoa upimaji wa VVU na watendaji wote, kliniki, hospitali, na huduma za wanafunzi. Vituo vingi vya utambuzi hutoa upimaji wa kizazi cha haraka bila gharama yoyote na bila kujulikana.
Nasaba ya Waptolemaio
Kuhusu mtaalamu mashuhuri wa karne ya 2 BK angalia Klaudio Ptolemaio
thumb| [[Ptolemaio I alikuwa mwanzilishi wa nasaba ya Waptolemaio, na mtawala wa kwanza]] thumb|Himaya ya Ptolemaio I mnamo mwaka 300; maeneo ng'ambo ya bahari baadaye hayakuwa tena chini ya Waptolemaio thumb| Picha ya kifo cha [[Kleopatra|Cleopatra VII, kutoka Herculaneum, katikati ya karne ya 1 BK. ]]
Nasaba ya Waptolemaio (Kigiriki Πτολεμαῖοι, Ptolemaioi) walikuwa mlolongo wa watawala wa Misri ya Kale na familia zao tangu mwaka 305 KK hadi mwaka 30 BK. Waptolemaio walikuwa familia yenye asili ya Kigiriki katika Masedonia. Walikuwa nasaba ya mwisho ya Misri ya Kale wakitawala juu ya Milki ya Kiptolemaio.
Nasaba ilianzisha na Ptolemaio I aliyewahi kuwa rafiki wa karibu na jenerali wa Aleksander Mashuhuri. Baada ya kifo cha Aleksander kwenye mwaka 323 KK aliteuliwa kuwa gavana wa Misri. Mnamo 305 KK alijitangaza kuwa mfalme Ptolemaio I akijulikana pia kwa jina la nyongeza kama Sōter ("mwokozi"). Familia ya Ptolemaio ilitawala Misri hadi wakati ushindi wa Warumi kwenye mwaka 30 KK.
UKIMWI barani Ulaya
Ubelgiji
97% ya wagonjwa waliogundulika wanapata tiba ya kutosha, na majibu ya virusi hayaonekani katika damu (hali isiyo ya kuambukiza) na kuzuia kuenea kwa ugonjwa huo.
Nasaba ya Waptolemaio
Katika karne ya pili ya utawala wao walirudi katika mji mkuu wa kale Memphis kwa ibada ya kupokea ufalme na taji la Misri kila baada ya kifo cha mfalme na kuingia mfalme mpya.
UKIMWI barani Ulaya
Ujerumani
VVU ina kiwango cha kawaida kwa magharibi mwa Ulaya. Watumiaji wa mashoga na dawa za kulevya ni watu walio katika hatari kubwa
Nasaba ya Waptolemaio
Walipokea pia desturi ya Kimisri kwamba farao aliweza kuoa dada yake na Waptolemaio wengi walizaliwa katika ndoa za aina hiyo.
UKIMWI barani Ulaya
Iceland
VVU-1 iliripotiwa kwa mara ya kwanza nchini Iceland mnamo 1985. Kufikia mwisho wa 2012 jumla ya wagonjwa 300 walikuwa wamegunduliwa na maambukizi ya VVU-1 nchini, kati yao 66 walikuwa wamepata UKIMWI na 39 walifariki kutokana na ugonjwa huo. Kufuatia kuanzishwa kwa kwanza kwa VVU-1 kwa Iceland na kuendelea hadi mwisho wa mwaka 2012, maambukizo yametawaliwa na aina ndogo ya waanzilishi ikilinganishwa na jumla ya idadi ya utangulizi.
Maambukizi ya VVU-1 nchini yalionekana kujilimbikizia sana kati ya wanaume wanaofanya ngono na wanaume na watumiaji wa sindano na chini ya watu wa jinsia tofauti. Utofauti wa vinasaba wa VVU-1 nchini Iceland umeongezeka sana baada ya muda, uwezekano mkubwa unahusiana na kuongezeka kwa idadi ya wakaazi wa kigeni nchini kutoka katikati ya miaka ya 1990. Katika utafiti wa hivi karibuni unaochunguza kuenea na mwenendo wa upinzani wa madawa ya kuambukiza kati ya wagonjwa wasio na ujinga wa tiba ya kupunguza makali ya virusi vya ukimwi huko Iceland, kiwango cha maambukizi kiligundulika kuwa katika kiwango cha wastani (8.5%), na ushahidi wa kupungua kwa maambukizi ya dawa ya kuambukiza nchini Iceland wakati wa 1996-2012.
Latvia
Mnamo 2018, kulikuwa na visa 5,300 vya VVU kwa jumla huko Latvia.
Lithuania
Takwimu zinaonyesha mara kwa mara kuwa utumiaji wa dawa za sindano ni njia kuu ya maambukizo ya VVU nchini: mnamo 2017, 51.7% ya visa vipya vya VVU vilizingatiwa kati ya watumiaji wa dawa za kulevya. Katika mwaka huo huo, 24.3% ya maambukizo mapya yalitokana na uhusiano wa jinsia moja na 6.8% kutoka kwa uhusiano wa ushoga.
Romania
Romania ilikuwa na jumla ya visa 15,661 vya VVU kufikia mwisho wa 2018. Kiwango cha maambukizo kimepungua kila mwaka tangu 2008. Mnamo 2018, idadi ya maambukizo mapya ilikuwa karibu mara tatu chini kuliko ya 2008. Romania ilisajiliwa katika 2018 visa chini ya wastani wa EU.
Urusi
Kufikia 2017 idadi ya visa vilivyoripotiwa nchini Urusi vilikuwa zaidi ya milioni 1, kulingana na Shirika la Afya Ulimwenguni, kutoka 15,000 mnamo 1995.
Muungano wa Kimataifa wa Mawasiliano
alt=Muungano wa kimataifa wa mawasiliano|thumb|Muungano wa kimataifa wa mawasiliano Muungano wa Kimataifa wa Mawasiliano (kwa Kiingereza: International Telecommunication Union; kifupi: ITU) ni wakala maalum wa Umoja wa Mataifa anayewajibika kwa masuala yote yahusuyo teknolojia ya mawasiliano na habari (information and communications technology) ambalo ni shirika kongwe ulimwenguni (international organization).
ITU inaratibu matumizi ya wigo wa radio wa pamoja (radio spectrum), inakuza ushirikiano wa kimataifa katika kupeana njia ama mzunguko wa satelaiti (orbit), inafanya kazi kukuza miundombinu ya mawasiliano ya ulimwengu unaoendelea, pia inasaidia katika maendeleo na uratibu wa viwango vya kiufundi vya kimataifa (technical standard). Umoja huu unahusika sana palipo mtandao wa intaneti, teknolojia za kisasa zisizo na waya, teknolojia ya anga na maji ya urambazaji, teknolojia ya unajimu, upatikanaji wa mtandao, matangazo ya televisheni, pamoja na teknolojia ya kisasa ya mtandao.
Historia
Maendeleo ya telegrafu mapema katika karne ya 19 yalibadilisha njia za mawasiliano baina ya watu kuanzia ngazi ya nchi mpaka kimataifa. Ongezeko la mawasiliano ya kimataifa lilipelekea uhitaji wa usanifu na ushirikiano kupita mipaka ya mataifa. Hii ni kwa sababu ya ukweli kuwa nyaya ilibidi zipitishwe kenye mipaka ya mataifa, jumbe ilibidi zizuiliwe ili ziweze kutafsiriwa kwenye mifumo mingine ya mamlaka.
Kati ya mwaka 1849 na 1865, mfululizo wa makubaliano baina ya nchi mbili ama kanda ulianzishwa kati ya majimbo ya Ulaya magharibi kwa ajili ya kujaribu kusanifu mawasiliano ya kimataifa. Kufikia 1865 ilikubaliwa kuwa kuna uhitaji mkubwa wa makubaliano juu ya kubadilisha makubaliano yote ya zamani na kutengeneza mfumo wa usanikishaji vifaa vya telegrafu, kuweka sawa maelekezo ya uendeshaji pamoja na kuweka ushuru wa pamoja wa kimataifa na sheria za uhasibu. Kati ya tarehe 1 Machi na 17 Mei 1865, serikali ya Ufaransa ilikuwa mwenyeji wa wajumbe wa mataifa ishirini ya Ulaya katika Mkutano mkuu wa kwanza wa mawasiliano wa dunia uliofanyika mjini Paris. Makubaliano ya mkutano huo yalitiwa saini tarehe 17 Mei 1865.
Christiane Amanpour
thumb|Christiane Amanpour kwenye Tuzo ya Luncheon Waldorf ya Mwaka 67 ya Mwaka wa Peabody = Hoteli ya Astoria New York, NY USA Juni 16, 2008 Christiane Amanpour Maria Heideh (amezaliwa 12 Januari 1958) ni mwanahabari kutoka nchi za Uingereza na Iran. Amanpour ni mtangazaji mkuu wa kimataifa wa kituo cha televisheni cha CNN. Kila siku ana kipindi chake "Amanpour" anapohoji wageni.
Maisha ya mapema na elimu
Amanpour alizaliwa mjini London, England akiwa binti wa mama Mwingereza Patricia Anne Hill na baba Mwajemi Mohammad Taghi Amanpour. Baba yake alitoka Tehran. Amanpour alilelewa Tehran hadi umri wa miaka kumi na moja. Baba yake alikuwa Mwislamu na mama yake alikuwa Mkatoliki. Christiane anaongea tangu utotoni lugha za Kiingereza na Kiajemi na ameolewa na Mmarekani Myahudi.
Alisoma shule ya msingi nchini Iran akaendelea na masomo ya sekondari kule Uingereza.
Mwaka 1979, baada ya mapinduzi ya Kiislamu, familia ilihamia Uingereza.
Christiane alihamia Marekani akasoma uandishi wa habari kwenye Chuo Kikuu cha Rhode Island alipomaliza mwaka 1983.
CNN
Alitumwa nje mara ya kwanza kuleta habari za Vita kati ya Iran na Irak ambako alipata sifa nyingi. Baadaye alihamishwa Ulaya alipoangalia anguko la ukomunisti katika nchi za Ulaya Mashariki.
1990 alitumwa tena Mashariki ya Kati alipokuwa mtoa ripoti juu ya Vita ya Ghuba ya 1990/91, kazi iliyomfanya kuwa mashuhuri duniani. Aliendelea kuleta ripoti juu ya Vita ya Bosnia na kutoka sehemu nyingine penye vita na magombano. Aliripoti kutoka Sarayevo, Bosnia wakati mji ulifyatuliwa risasi kwa mizinga ya Waserbia akieleza kwa undani mateso ya wakazi wa mji na hapo alikosolewa kwamba namna yake ya kuripoti iliacha msingi wa uanahabari kutosimama upande wowote. Hata hivyo alisifiwa kwa uhodari wake kuvumilia hatari.
Hastings Banda
Siasa na uhuru
Wakati huo wanasiasa katika Uingereza walianza kukazia uhuru kwa makoloni yake. Kwa hiyo Banda aliachishwa gerezani kwenye Aprili 1960 akapelekwa London kwa majadiliano kuhusu uhuru wa nchi.
Christiane Amanpour
CNN
Kuanzia 1992 hadi 2010, Amanpour alikuwa mtangazaji mkuu wa kimataifa wa CNN Amanpour aliripoti juu ya machafuko makubwa kutoka sehemu nyingi za ulimwengu, pmoja na Irak, Afghanistan, Palestina, Iran, Israel, Pakistan, Somalia, Rwanda, na Balkani na kutoka Marekani wakati wa Kimbunga Katrina. Ametoa mahojiano ya kipekee na viongozi wa ulimwengu kutoka Mashariki ya Kati hadi Ulaya, Afrika na kwingineko, pamoja na marais wa Irani Mohammad Khatami na Mahmoud Ahmadinejad, pamoja na marais wa Afghanistan, Sudani, na Syria, miongoni mwa wengine. Baada ya Shambulio la 11 Septemba 2001, alikuwa mwandishi wa kwanza wa kimataifa kumhoji Waziri Mkuu wa Uingereza Tony Blair, Rais wa Ufaransa, Jacques Chirac, na Rais wa Pakistani Pervez Musharraf. Alifanya mahojiano mengi na viongozi wa kimataifa.
2010 aliondoka katika kampuni ya CCN akahamia kituo cha ABC lakini mwaka 2011 alirudi akiendelea kuwa mtangazaji mkuu wa kimataifa wa CNN.
Maisha binafsi
Kuanzia 1998 hadi 2018, Amanpour alikuwa ameolewa na Mwamerika James Rubin, waziri msaidizi wakati wa serikali ya rais Clinton. . Mtoto wao, Darius John Rubin, alizaliwa mnamo 2000. Baada ya kuishi London hapo awali, walihamia New York City mnamo 2010. Mwaka 2013 walirudi London.
Hastings Banda
Siasa na uhuru
Mwaka 1964 aliongoza nchi kwenye uhuru kamili. Banda aliamua kubadilisha jina kutoka Nyasaland kuwa "Malawi".
Kuelekea udikteta
thumb|Rais Banda akitembezwa na [[Jomo Kenyatta wakati wa ziara yake huko Nairobi]] Wakati wa Agosti na Septemba 1964 Banda alijikuta mara ya kwanza mbele ya upinzani wa mawaziri wengi. Walilalamika juu ya Banda kutoshauriana nao akifanya maazimio, kuendelea kwa uhusiano wa kidiplomasia na Afrika Kusini (iliyofuata siasa ya apartheid) na Ureno iliyotawala makoloni ya Msumbiji n.k.
Banda aliachisha mawaziri watatu tarehe 7 Septemba. Mawaziri wengine waliwafuata wakijiuzulu. Maandamano nchini yalifuata na wafuasi wa Banda walipigana na hao wa mawaziri. Mawaziri wengi waliondoka nchini. Wawili walijaribu kuingia pamoja na wanamgambo wenye silaha kutoka Msumbiji lakini walishindwa.
Mwaka 1966 Malawi ikawa jamhuri na Hastings Banda rais wake wa kwanza na chama cha MCP kilikuwa chama pekee cha kisiasa.
Mwaka 1970 alitangazwa kuwa mwenyekiti kwa maisha yote wa chama cha MCP. Hatua hii ilifuatwa na Banda kuwa rais wa taifa kwa maisha yake yote. Umoja wa vijana wa chama cha MCP ulihakikisha kukomeshwa kwa kila upinzani nchini pamoja na vyombo vya dola.
Wote walipaswa kumtaja kwa jina la "His Excellency the Life President Ngwazi Dr. H. Kamuzu Banda" kwa kuongeza "Ngwazi" ambalo ni neno la Chichewa lenye maana ya "shujaa". Kutamka maneno ya ukosoaji dhidi ya rais ilikuwa hatari.
Banda alifaulu kutunza amani nchini wakati wa utawala wake lakini aliongoza kama dikteta. Mwaka 1983 mawaziri watatu wa serikali yake waliuawa. Banda mwenyewe alianzisha majadiliano kuhusu kukubali vyama vingi nchini. Mawaziri watatu waliunga mkono hoja hii na mara moja rais aliachisha baraza lote la mawaziri akaita mkutano wa bunge na kuachisha wabunge wote. Mawaziri watatu walifungwa katika chumba bungeni na kupigwa. Mbunge mmoja aliingia katika chumba hiki na kuwaona wakiteswa alikamatwa pamoja nao. Wote wanne walipatikana wamekufa katika gari la Peugeot lililopinduka. Serikali ilizuia kufunguliwa kwa majeneza wakati na mazishi yaliyotokea usiku. Walitangazwa kuwa wahanga wa ajali lakini baadaye ilijulikana waliuawa kwa kupiga misumari katika vichwa vyao kabla ya kuweka maiti katika gari na kulisukuma katika korongo.
Anguko
Hadi mnamo 1990 nchi za magharibi zilisaidia au angalau kuvumilia serikali ya Banda kwa sababu alikuwa mpinzani wa ukomunisti, pia kati ya nchi chache za Afrika zilizoendelea kuwa na uhusiano na Afrika Kusini. Lakini kuporomoka kwa ukomunisti kulisababisha badiliko. Wafadhili wa miradi ya maendeleo walidai mabadiliko ya kuheshimu haki za binadamu. Serikali ya Uingereza ilisimamisha usaidizi wote kwa Malawi.
Katika Machi 1992 maaskofu Wakatoliki wa Malawi walitunga waraka kwa Wakristo walipotamka ukosoaji wa Banda na serikali. Wanafunzi wa vyuo walichukua upande wa maaskofu na kuandamana. Vyuo vikafungwa.
Mwaka 1995 Banda alikamatwa na kupelekwa mahakamani kwa mashtaka ya kuhusika katika mauaji ya mawaziri ya mwaka 1983. Aliachishwa kutokana na upungufu wa ushahidi.
Banda aliendelea kuwaangalia Wamalawi kama "watoto wa siasa" akatabiri ya kwamba wanahitaji "mkono wa chuma".
Mwaka 1997 alingonjeka akapelekwa kwa matibabu Afrika Kusini alipofariki tarehe 25 Novemba 1997 akiwa na umri wa miaka 99 hivi.
Mto Kayunga (Wakiso)
unapatikana katika wilaya ya Wakiso, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Kigelao cha Kijani
Kigelao ya Kijani (pia Kihagei) ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Vietnam inayozungumzwa na Wagelao. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kigelao ya Kijani imehesabiwa kuwa watu 300 tu. Pia kuna wasemaji wachache nchini Uchina. Lugha ya Kigelao ya Kijani imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kigelao ya Kijani iko katika kundi la Kikra.
Kosaka Daimaou
thumbnail|right|280px|image caption Kosaka Daimaou (Kazaka Daichiro; 17 Julai 1973 -) ni talanta ya Kijapani, DJ, mtayarishaji wa muziki. Inaonekana kama mwanachama wa trio ya "Comedy" "Chini ya AIR-LINE", kama vile "mbinguni ya Vocabulan" nk. Baada ya hapo itakuwa kufanya shughuli muziki na vichekesho, idadi ya mara ambazo video za kucheza video na wamevaa kama mwimbaji "pico Taro" kuimba "kalamu pai Nappo juu Appoooh kalamu" (PPAP) mwaka 2016 imekuwa mada, kama vile zaidi ya mara milioni moja, PPAP na nyimbo zingine zinagawanywa katika nchi 134 duniani kote. Usimamizi wa Avex ni. Mke wangu ni jicho la Talent.
Pico Taro (Pikotaro, pico Taro (si Kotaro), Julai 17, 1963 -), kilima zamani ni mwimbaji-mtunzi kuiga. Hata hivyo, Kosaka Dai Kaou ni mtayarishaji mwenyewe na anafanya kazi na kuweka kwamba ni mtu tofauti kutoka Pico Taro. August 2016 kama YouTuber, "kalamu pai Nappo juu Appoooh kalamu" juu ya video posting tovuti "YouTube" (PPAP) kwa vile post, inaonyesha hit duniani kote.
Ellen Greene
Ellen Greene (alizaliwa Februari 22, 1951) ni mwigizaji na mwimbaji wa Marekani. Amekuwa mwimbaji kwa muda mrefu, pia kama mwigizaji kwenye maonyesho mengi ya jukwaani, haswa majukwaa ya kudansi muziki, na vilevile amecheza katika filamu nyingi na safu za runinga. Majukumu yake ya uigizaji yanayojulikana zaidi ni kama Audrey katika muundo wa filamu wa Little Shop of Horrors, na kama Vivian Charles katika mfululizo wa ABC Pushing Daisies.
OECD
OECD (kifupisho cha: Organisation for Economic Co-operation and Development) ni kambi ya biashara ya kimataifa ambayo inajumuisha nchi zilizoendelea 36. Gdp oecd -49 Trillion dollars ,
Anke Pietrangeli
Anke Pietrangeli (alizaliwa 16 Novemba, 1982) ni mwimbaji wa nchini Afrika Kusini. Alikuwa mshindi wa msimu wa pili wa mfululizo maarufu wa utafutaji vipaji wa Idols nchini Afrika Kusini mwaka 2003.
Anke pia alikuwa na jina la utani la The Kimberley Diamond. Pietrangeli alishawishika kuingia na kaka yake, Sven, ambaye siku zote alikuwa na hakika kwamba dada yake atakuwa nyota.
Orodha ya kazi za kimuziki
Rekodi moja moja
Guguye
Guguye, mabocho au mashinda-dovu ni spishi za samaki washawishi wa baharini wa familia Lophiidae katika oda Lophiiformes wanaopatikana katika Bahari ya Aktiki, ya Atlantiki, ya Hindi na  ya Pasifiki. Samaki hawa wanaishi kwenye mchanga au matope ya matako ya bara na miteremko ya matako hayo kwa kina cha m 40 hadi karibu na m 2,000.
Kama wengi wa samaki washawishi wengine wana kichwa kipana sana na kinywa kikubwa kinachobeba meno marefu na makali yaliyopindika nyuma. Pia kama vile samaki washawishi wengine mwiba wa kwanza wa pezimgongo umebadilishwa katika kifaa cha uvuvi kwa mshipi (ilisio, Kiing. illicium) kinachobeba chambo cha umbo wa kibonge chenye nyama (eska, Kiing. esca). Kifaa cha uvuvi kiko kwenye ncha ya pua juu ya kinywa na hutumika ili kuvutia mawindo. Mabocho pia wana miiba miwili au mitatu ya pezimgongo iliyopo nyuma zaidi kichwani na pezimgongo tofauti lenye miiba mmoja hadi mitatu lililopo nyuma zaidi kwenye mwili mbele ya pezi-shahabu. Katika jenasi za asili za mabocho (Sladenia na Lophiodes), miingilio ya matamvua huendelea hadi mbele ya misingi iliyorefuka ya mapeziubavu. Katika jenasi zilizogeuka (Lophiomus na Lophius), na katika samaki washawishi wengine wote, miingilio ya matamvua haiendelei hadi mbele ya misingi ya mapeziubavu. Mabocho wakubwa kabisa huweza kuzidi urefu wa m 1.5.
Spishi kubwa kadhaa za jenasi Lophius, ambazo hujulikana kama "monkfishes" kaskazini mwa Ulaya, ni spishi muhimu zinazovuliwa kibiashara. Ini ya “monkfish”, inayojulikana kama "ankimo", inachukuka kuwa chakula kitamu sana nchini Japani.
Etna
thumb|300px|Etna ikiwa na [[Catania chini yake.]] Etna (kutoka Kilatini: Aetna; kwa Kiitalia pia Mongibello; kwa Kisisili Mungibeddu au â Muntagna) ni volkeno hai wa Sicilia mashariki (Italia visiwani) kati ya miji ya Catania na Messina. Ndiyo ndefu kuliko zote za Ulaya : kwa sasa imefikia mita 3357 juu ya usawa wa bahari.
Tetemeko la ardhi nchini Chile 2010
thumb|[[Pichilemu.]] Tetemeko la ardhi nchini Chile 2010 lilikuwa tetemeko la ardhi nchini Chile. Ilijiri 27 Februari 2010. Angalau watu 800 walikufa.
Etna
Etna inakadiriwa kuwa na miaka 350,000 - 500,000 na ni kati ya volkeno hai zaidi duniani, kwa kuwa haitulii karibu kamwe, lakini kwa namna yake si hatari. Lava yake inageuka baada ya miaka kadhaa kuwa nzuri sana kwa kilimo.
Mnamo Juni 2013 iliingizwa na UNESCO katika orodha ya urithi wa dunia.
Kigelao Nyekundu
Kigelao Nyekundu ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Vietnam inayozungumzwa na Wagelao. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kigelao Nyekundu imehesabiwa kuwa watu 20 tu. Pia kuna wasemaji wachache nchini Uchina. Lugha ya Kigelao Nyekundu imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kigelao Nyekundu iko katika kundi la Kikra.
Germany Kent
Germany Kent ni mwandishi wa habari za kuchapisha na kutangaza wa Marekani. Kent pia ameandika vitabu kumi visivyo vya uwongo, kikiwemo The Hope Handbook, na You Are What You Tweet.
Kent pia anachukuliwa kama mtaalamu wa maadili ya mitandao ya kijamii.
Maisha ya awali
Alizaliwa Greenville, Mississippi, Kent (akiitwa Evelyn Palmer) ni binti wa Lula Palmer, mwanamke mfanyabiashara na mwanasiasa, na Charles Palmer, msimamizi wa shule aliyestaafu na DJ. Kent alianza kuigiza katika michezo ya shule akiwa darasa la 5 na baadaye alikuwa mshindi wa mashindano ya urembo. Alihitimu katika Shule ya Upili ya North Panola huko Sardis, Mississippi.
Elimu
Baada ya kuhitimu kutoka Shule ya Upili ya North Panola, Kent alijiunga na Chuo cha <a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Northwest_Mississippi_Community_College" rel="mw:ExtLink" title="Northwest Mississippi Community College" class="cx-link" data-linkid="50">Northwest Mississippi Community College</a> huko Senatobia ambapo alisomeaa Uandishi wa Habari na Uhusiano wa Umma. Akiwa Kaskazini Magharibi, Kent alikua mmarekani mweusi wa kwanza kuchaguliwa kuwa rais wa Seneti ya Wanafunzi. Baadaye alihamia Chuo Kikuu cha Jimbo la Mississippi huko Starkville ambapo alipata shahada ya kwanza. Akiwa katika Jimbo la Mississippi, Kent alikuwa mwanamke wa kwanza mmarekani mweusi kuchaguliwa katika Jumuiya ya Wanafunzi, akihudumu kama Mwanasheria Mkuu wa Serikali.
Uchapishaji
Kent aliandika sana juu ya maswala hususan ya maadili ya mitandao ya kijamii na kutoa njia za kufanikiwa kutumia mitandoa  ya kijamii kwa uuzaji. Vitabu vyake vilivyoandikwa vimeonekana kwenye safu za kitaifa na kwenye mtandao.
Amekuwa mchangiaji wa kawaida katika ujuaji wa Biashara na jumuiya ya biashara kwa jamii, ambapo alishughulikia maadili, mikakati, na mbinu za mitandao ya kijamii, na pia ameandika safu ya makala juu ya maadili ya biashara na maadili ya kijamii ambayo imeonyehwa katika Live Well na Mikutano ya Wasomi Kimataifa, Home Business Magazine  Monster.com, na Yahoo! News.
Vin Garbutt
thumb|Vin Garbutt mwaka 2010 Vincent Paul Garbutt (20 Novemba 1947 - 6 Juni 2017) alikuwa mwimbaji na mtunzi wa nyimbo za kitamaduni wa Uingereza.
Sehemu kubwa ya mkusanyiko wake wa nymbo ulijumuisha nyimbo za maandamano zinazoshughulikia mada kama vile "Matatizo" yaliyokuwa yakitokea huko Ireland Kaskazini (Welcome Home Howard Green, Troubles of Erin, To Find Their Ulster Peace), ukosefu wa ajira, na masuala ya kijamii. Ingawa mada ya nyimbo zake iliangazia masuala mbali mbali ya kisiasa na kijamii, ustadi wa Garbutt jukwaani, ucheshi na usimulizi wa hadithi kati ya nyimbo ulivuma sana katika hadhira yake  na ambayo ilimfanya kujulikana sana.
Maisha ya awali
thumb|Vin Garbutt akipumzika wakati wa ziara yake ya Australia, 1994 Garbutt alizaliwa huko Coral Street, South Bank, Middlesbrough, Uingereza, mtoto wa baba Mwingereza na mama wa Ireland. Ingawa maonyesho yake ya kwanza ya moja kwa moja yalikuwa katika bendi ya muziki wa pop iitwayo "The Mystics", aligundua muziki wa kitamaduni akiwa bado shuleni na akaanza kutembelea na kutumbuiza katika Klabu ya Rifle katika mtaa wa Cannon, Middlesbrough, na baadaye katika klabu ya Eston Folk karibu na nyumbani kwake. .
Mto Kinawataka
unapatikana katika wilaya ya Wakiso, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Nathalie Saba
Nathalie Saba, (alizaliwa 1998) ni mwimbaji kutoka Djibouti - Marshall Islander. Wimbo wake wa kwanza, "Theluji", uliandikwa na kurekodiwa kwenye rekodi lebo ya Europa. Saba anauelezea wimbo huo kuwa ni "kuhusu kutochukulia mambo thamani, unapofika sehemu fulani ya maisha yako ambapo unagundua kuwa si kila kitu kizuri kwa nje ni kizuri kwa ndani."
Kikadai
Kikadai ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakadai kwenye visiwa vya Sula, Taliabu na labda Mangole. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikadai imehesabiwa kuwa watu 350 tu. Wakadai wameanza kuacha lugha yao; kwa hiyo Kikadai iko hatarini mwa kutoweka kabisa hivi karibuni. Labda inaelewekana na Kitaliabu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikadai iko katika kundi la Kimaluku.
Mto Lagada
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Shirika la Utalii Duniani
thumbnail|right|200px|Makao makuu ya shirika la utalii duniani,Madrid Shirika la Utalii Duniani (kwa Kiingereza: World Tourism Organization; kifupi: UNWTO) ni wakala maalum wa Umoja wa Mataifa mwenye majukumu ya kukuza uwajibikaji, uendelevu na upatikanaji wa utalii (tourism). Ni shirika linaloongoza duniani kwenye sekta ya utalii ambalo linakuza utalii kama nyenzo ya kukua kwa uchumi, maendeleo jumuishi pamoja na mazingira endelevu na pia inatoa uongozi na msaada kwa sekta katika kukuza maarifa na sera za utalii duniani. Inahamasisha utekelezaji wa kanuni za kimataifa za maadili ya utalii. ili kuongeza mchango wa utalii katika maendeleo ya kiuchumi na kijamii huku ikipunguza athari hasi za utalii (impacts of tourism|impacts), pia kuwezesha utalii kama chombo cha kufanikisha utekelezaji wa malengo ya maendeleo endelevu ya Umoja wa Mataifa (Sustainable Development Goals), ili kuondosha umaskini na kukuza amani duniani.
Clarence Ashley
Alianza kuigiza kwenye maonyesho ya mambo ya dawa katika eneo la Kusini mwa Appalachian mapema katika miaka ya 1911, na alipata umaarufu awali mwishoni mwa miaka ya 1920 kama msanii wa kurekodi na kama mshiriki wa bendi mbalimbali za kupiga gitaa.Ashley alitumia miaka ya mwisho ya maisha yake akicheza kwenye matamasha ya muziki wa kitamaduni, pamoja na kuonekana kwenye Ukumbi wa Carnegie huko New York na kwenye tamasha la Watu wa Newport huko Rhode Island.
Maisha ya awali
Ashley alizaliwa Clarence Earl McCurry huko Bristol, Tennessee mnamo 1895, mtoto pekee wa George McCurry na Rose-Belle Ashley. Wale waliomjua George McCurry walimtaja kwa njia tofauti kama "mchezaji mwenye jicho moja, mfufuaji wa kuzimu, na muongeaji sana." Muda mfupi kabla ya Clarence kuzaliwa, babake Rose-Belle, Enoch Ashley, aligundua kwamba mkwe wake George alikuwa mzinzi na kufanya mapenzi na wasichana tofautitofauti aliokuwa akikutana nao. George alilazimika kuondoka mjini. Rose-Belle alirudi nyumbani na baba yake, katika mwaka 1900 familia ilihamia Shouns, Tennessee, njiapanda kusini mwa mji ujulikanayo kama mji wa mlima, ambapo Enoch aliishi katika nyumba ya kupanga. Clarence alipokuwa mchanga sana, alipewa na babu yake Enoch jina la utani la "Tommy Tiddy Waddy", na hivyo kujulikana kama 'Tom'. Alipokuwa akilelewa na wazazi wa mama yake, jina "McCurry" liliondolewa na kuwekwa jina la "Ashley".
Kikaili cha Da'a
Kikaili ya Da'a (pia Kibinggi, Kibunggu au Kida'a) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Indonesia inayozungumzwa na Wakaili kwenye kisiwa cha Sulawesi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kikaili ya Da'a imehesabiwa kuwa watu 55,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikaili ya Da'a iko katika kundi la Kicelebiki.
Mto Kigyankonda
unapatikana katika wilaya ya Wakiso, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Utendi wa Fumo Liyongo
Utendi wa Fumo Liyongo ni utenzi ulioandikwa na Muhamad Kijumwa ukiongelea mgogoro uliokuwepo kati ya Fumo Liyongo na kaka yake Daudi Mringwari. Utenzi huu uliandikwa mwaka 1913.
Katika utenzi huo, mtunzi anaanza kisa chake baada ya kuwa Fumo Liyongo ameshakua na tayari anajulikana kama shujaa na mtu mwenye nguvu nyingi na uwezo wa kutunga na kukariri mashairi.
Utenzi huo unaonyesha jinsi Liyongo alivyokuwa shujaa wa vita katika kisiwa cha Pate katika karne ya 17, 18. Kama shujaa alipita changamoto, kulikuwa na njama za kumuua na kuepukaaa. Kwa sababu alikuwa shujaa sultani wa Pate alimuonea wivu.
Historia ya Afrika Kusini
Historia ya kale
Zamadamu waliishi katika eneo la Afrika Kusini tangu miaka milioni 3 iliyopita, inavyoshuhudiwa na akiolojia.
Binadamu wameishi huko kwa miaka 170,000 mfululizo.
Wakazi wa muda mrefu zaidi ni Wakhoikhoi na Wasani, ambao wote wanagumzumza lugha za jamii ya Khoi-San. Katika karne ya 4 au ya 5 walifika Wabantu ambao waliwazidi nguvu hao wa kwanza.
Koloni la Waholanzi kwenye Rasi
Chanzo cha Afrika Kusini kama nchi ni Koloni la Rasi iliyoundwa na Waholanzi katika eneo la Cape Town kuanzia mwaka 1652. Huko kabila jipya la Makaburu lilijitokeza kati ya walowezi Wazungu kutoka Uholanzi, Ufaransa na Ujerumani. Lugha yao ilikuwa Kiholanzi iliyoanza kuchukua maneno ya Kifaransa, Kiafrika na Kiingereza na kuendelea kuwa lugha ya pekee Kiafrikaans.
Karne za kwanza za koloni la Kiholanzi ziliona pia kufika kwa watumwa kutoka Indonesia walioletwa kama wafanyakazi wa Waholanzi na Makaburu. Hao Waindonesia walikuwa chanzo cha jumuiya ya Uislamu kwenye rasi.
Mahututi
Mahututi ni kivumishi cha sifa chenye asili ya Kiarabu ambacho huambatana sana na nomino mgonjwa.
George Alleyne
George Allanmore Ogarren Alleyne (mzaliwa wa Mtakatifu Philip, Barbados, tarehe 7 Oktoba 1932) aliwahi kuwa Mjumbe Maalum wa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa kuhusu VVU / UKIMWI katika eneo la Karibi 2003-2010. Aliteuliwa kwenye nafasi hiyo na Katibu Mkuu wa UN Kofi Annan mnamo Februari 2003.
Mahututi
Tunaposema mgonjwa mahututi basi tunamaanisha ni mtu aliye katika hali mbaya kwa sababu ya ugonjwa. Huenda yule mtu akawa katika kitengo cha hospitali kwa ajili ya huduma za pekee (sadaruki; kwa Kiingereza: Intensive Care Unit, kipufi: ICU) au akawa nyumbani akitazamiwa kufa.
George Alleyne
Maisha na elimu
George Allanmoore Ogarren Alleyne alizaliwa mnamo 1932 huko Mtakatifu Philip, Barbados, kwa mama ambaye alikuwa mama wa nyumbani na baba ambaye alikuwa mwalimu wa shule ya msingi. Alisomea udaktari na kupata Shahada ya Dawa na Shahada ya Upasuaji katika Chuo Kikuu cha West Indies na akahitimu na kuwa mshindi wa medali ya dhahabu mnamo 1957. Baadaye alipata shahada ya Udaktari wa Tiba kutoka Chuo Kikuu cha London mnamo 1965. Baadaye aliendelea na mafunzo yake ya uzamili katika masomo ya dawa nchini marekani.
Mahututi
Mwambatanisho wa maneno haya hutumika pia baada ya ajali ambapo, waliojeruhiwa sana na huenda wakaaga dunia kwa majeraha na mshtuko baada ya ajali husemwa kuwa mahututi.
Kigelao Nyeupe
Kigelao Nyeupe (pia Kiduoluo) ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina na Vietnam inayozungumzwa na Wagelao. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kigelao Nyeupe nchini Uchina imehesabiwa kuwa watu 1200. Pia kuna wasemaji 20 tu nchini Vietnam (2002). Lugha ya Kigelao Nyeupe imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kigelao Nyeupe iko katika kundi la Kikra.
Mahututi
Hali hiyo inadai mtu atendewe kwa utaalamu na wema wa pekee.
Dini mbalimbali zinaelekeza namna ya kumhudumia hata kiroho, kwa mfano Wakristo wa madhehebu mbalimbali wanampatia kitubio, mpako wa wagonjwa na komunyopamba.