cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Giuthi
Kanuni
Mchezaji A :::::::: |        |. | ::    |   :    |  ::    |   .    | ::::     |  Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|     . |    :   |   :    |    .   |        |  :.    | ::::::   |                           Mchezaji B
Shimo la mwisho haina mbegu na iko kwa upande wa mchezaji. Kwa hivyo mchezaji A amekamata mbegu
Mchezaji A :::::::: |        |. | ::    |   :    |  ::    |        | ::::::   |  Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|     . |    :   |   :    |    .   |        |        | ::::::   |                           Mchezaji B
Mchezaji A :::::::: |. |  :    |        |   :    |  ::    |        | ::::::   |  Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|     : |   .:   |   :    |    .   |        |        | ::::::   |                           Mchezaji B
Mchezaji A :::::::: |     :  |  .:    |        |   :    |  ::    |        | ::::::   | Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|     : |        |   :    |    .   |        |        | ::::::   |                           Mchezaji B
Mchezaji A :::::::: |    .:  |        |        |   :    |  ::    |        | ::::::   | Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|    .: |   .    |   :    |    .   |        |        | ::::::   |                           Mchezaji B
Shimo la mwisho haina mbegu. Kwa hivyo mchezaji A anacheza
Mchezaji A :::::::: |        |        |        |   :    |  ::    |        | ::::::   | Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|    :: |   :    |   .:   |    .   |        |        | ::::::   |                           Mchezaji B
Mchezaji A :::::::: |. |       |        |   :    |  ::    |        | ::::::   |  Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|   .:: |  .:    |        |    .   |        |        | ::::::   |                           Mchezaji B
Mchezaji A :::::::: |        |        |        |   :    |  ::    |        | :::::::  | Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|       |  .:    |        |    .   |        |        | :::::::: |                           Mchezaji B
Shimo ya mbele ya upande wa mchezaji A haina mbegu pia, na hiyo upande wa mchezaji B ina mbegu. Hizo mbegu zimekamatwa pia ni mchezaji A
Mchezaji A :::::::: |        |        |        |   :    |  ::    |        | :::::::: | Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|       |        |        |    .   |        |        | ::::::::. |                           Mchezaji B
Lakini mchezaji B hana shimo ina mbegu 2 au zaidi. Hawezi kucheza. Mchezaji A anacheza tena
Mchezaji A :::::::: |        |        |        |   :    |        |. | :::::::: | Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|       |        |        |    :   |    .   |   .    | ::::::::. |                           Mchezaji B
Mchezaji A :::::::: |        |        |        |   :    |        |. | :::::::: | Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|       |        |        | .      |    :.  |       | ::::::::. |                           Mchezaji B
Shimo la mwisho haina mbegu, lakini iko kwa upande wa mchezaji B. Mchezaji B anacheza sasa
Mchezaji A :::::::: |        |        |        |   :    |        |. | :::::::: | Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|       |     .  |    .   | :      |        |        |::::::::. |                           Mchezaji B
Mchezaji A :::::::: |        |. |    .  |        |        |  .     | :::::::: |  Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|       |     .  |    .   | :      |        |        |::::::::. |                           Mchezaji B
Mchezaji A :::::::: |        |        |. |       |        |  .     | :::::::: |  Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|       |        |    .   | :      |        |        |:::::::::.|                           Mchezaji B
Mchezaji A :::::::: |        |        |. |       |        |  .     | :::::::: |  Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|       |        |    .   |        |    .   | .      |:::::::::.|                           Mchezaji B
Mchezaji B amekamata mbegu
Mchezaji A :::::::::|        |        |. |       |        |        | :::::::: |  Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|       |        |    .   |        |    .   |        |:::::::::.|                           Mchezaji B
Hakuna shimo ina mbegu 2 au zaidi. Wachezaji wanaongeza mbegu ziko kwa upande wa kwa nyumba
Mchezaji A ::::::::::|       |        |        |        |        |        | :::::::: | Nyumba B ||||||| Nyumba A | :::::::::|       |        |        |        |        |        |::::::::::|                           Mchezaji B
Mchezaji B ana mbegu 38 na Mchezaji A ana mbegu 36. Mchezaji B ameshinda.
Uwanja wa Ndege wa Phu Bai
thumb|Uwanja wa ndege wa Phu Bhai
Kiwanja cha Ndege cha Phu Bai ni kiwanja cha ndege cha kimataifa cha Huế nchini Vietnam. Ni kati ya nyanja za ndege kubwa ikiwa abiria zaidi ya milioni 0,5 wanaopita.
Jina kamili kwa Kiholanzi ni Sân bay quốc tế Phú Bài au kwa Kiingereza Phu Bai international Airport.
Ni kituo kikuu cha Vietnam Airlines.
Ludwig Quidde
thumbnail|right|200px|Ludwig Quidde
Ludwig Quidde (23 Machi 1858 – 5 Machi 1941) alikuwa mwanahistoria na mwanasiasa kutoka nchi ya Ujerumani. Alijitahidi kutekeleza amani ya kimataifa, hasa wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia. Mwaka wa 1927, pamoja na Ferdinand-Edouard Buisson alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel kwa Amani.
Hungaria
Hungaria (kwa Kihungaria Magyarország) ni nchi ya Ulaya ya Kati yenye wakazi milioni 10 wanaozidi kupungua.
Imepakana na Austria, Slovakia, Ukraine, Romania, Serbia, Kroatia na Slovenia.
Mji mkuu ni Budapest. Miji mingine muhimu ni Miskolc, Debrecen, Szeged, Pécs, Győr na Szolnok.
Kihungaria ndiyo lugha rasmi na ya kawaida kwa wananchi.
Wakazi walio wengi (52.9%) ni Wakristo. hasa Wakatoliki (37.4%) na Wakalvini (11.1%).
Historia ya awali
Hungaria ilitokea kama nchi ya pekee wakati wa karne ya 10 BK.
Tangu zamani za kuzaliwa kwake Kristo (milenia ya kwanza) sehemu kubwa ya Hungaria ilijulikana kama Panonia ikawa sehemu ya Dola la Roma.
Tangu kuporomoka kwa nguvu ya Waroma ilivamiwa na makabila mbalimbali kama vile Wagermanik, Wahunni na Waslavi.
Baada ya mwaka 900 Wahungaria chini ya mtemi Arpad walivamia eneo hili. Wakati ule Wahungaria walikuwa mkusanyiko wa makabila wahamiaji waliojiita "Majari" (Magyar) waliotoka katika maeneo kati ya mto Volga na milima ya Ural.
Kutoka makazi yao mapya katika Panonia waliendelea kuvamia maeneo mengine ya Ulaya hadi milima ya Pirenei.
Baada ya kupokea Ukristo
Baada ya kushindwa na Wajerumani mwaka 955 walibaki katika makazi yao na mnamo mwaka 1000 mfalme Ishtvan (Stefano wa Hungaria) alipokea ubatizo akaongoza taifa lake kuingia katika Ukristo.
Wakati wa uvamizi wa Wamongolia baada ya Chingis Khan katika karne ya 13 nchi iliangamizwa, na nusu ya wakazi wakauawa.
Baadaye wafalme Wahungaria waliwakaribisha walowezi kutoka Ujerumani walioanzisha vijiji vingi na pia miji.
Wakati wa karne ya 15 Waturuki Waosmani walianza kuenea kwenye Balkani, wakaingia katika Hungaria kutoka upande wa mashariki. Katika mapigano ya Mohacs mwaka 1526 Hungaria ilishindwa na sehemu kubwa ikawa chini ya Waosmani. Magharibi ya nchi ikaendelea kuitwa ufalme wa Hungaria lakini ufalme uliingia mikononi mwa nyumba ya Habsburg yaani chini ya watawala wa Austria.
Katika karne zilizofuata watawala wa Habsburg walirudisha Waosmani nyuma na ufalme wa Hungaria ukawa sehemu ya milki ya Habsburg yaani Austria.
Austria-Hungaria ilikuwa milki kubwa katika Ulaya ya Kati na Mashariki kuanzia mwaka 1867 hadi 1918.
Kuanzia karne ya 20
Baada ya vita kuu ya kwanza ya dunia milki ikaporomoka na Hungaria ikaendelea kama nchi ya pekee yenye katiba ya ufalme lakini bila mfalme.
Katika vita kuu ya pili ya dunia Hungaria ikaingia upande wa Ujerumani ukaendelea kuwatesa Wayahudi wake wa kushikamana na siasa ya Hitler na mwishowe ikashindwa pamoja na Ujerumani. Hungaria ikavamiwa na jeshi la Umoja wa Kisovyeti na mabwana hao wapya walihakikisha ya kwamba chama cha kikomunisti ilishika serikali. Hivyo Hungaria ikawa sehemu ya Mapatano ya Warshawa ikasimama upande wa mashariki katika kipindi cha vita baridi.
Mwaka 1956 wananchi wengi walipindua serikali ya kikomunisti na serikali mpya chini ya Imre Nagy ilianzisha demokrasia ya vyama vingi. Lakini wanajeshi wa Kisovyeti wakaingia kati wakarudisha utawala wa chama cha kikomunisti ulioendelea hadi kuporomoka kwa ukomunisti mnamo 1989.
Hungaria imekuwa nchi mwanachama wa Umoja wa Ulaya tangu 2004.
Österåker
thumb|200px|''Mfereji wa Åker katika Österåker thumb|200px| Österåker ni manispaa nchini Uswidi. Kuna wakazi 37,879 (mwaka 2005).
Jiografia
Eneo lake ni 322.25 km². Iko kando ya Bahari ya Baltiki. Umbali na Jiji la Stockholm ni 50 km.
Diana (mkoa)
Diana ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 485,800. Mji mkuu ni Antsiranana.
Sava
Sava ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 805,300. Mji mkuu ni Sambava.
Bakaffa
thumb|sehemu ya Bakaffa Bakaffa (alifariki Septemba 1730) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia 18 Mei 1721 hadi kifo chake. Alimfuata kaka yake, Dawit III. Jina lake la kutawala lilikuwa kwanza Asma Sagad, halafu Masih Sagad. Wakati wa utawala wake, Wahabeshi waliona amani pamoja na ukuaji wa uchumi. Aliyemfuata ni Iyasu II.
Palanga
thumb|250px|Jumba la Tiškevičiai, Makumbusho ya kaharabu Palanga ni mji na pumzikio nchini Lituanya kwenye mwambao wa Bahari Baltiki. Kuna wakazi 17,600 (mwaka 2008).
Jiografia
Eneo lake ni 79 km². Iko kando ya Bahari ya Baltiki.
thumb|right|180px|
Utena
thumb|250px|Jiwa ya Utena thumb|right|180px| Utena ni mji wa viwanda na wa pumziko nchini Lituanya. Kuna wakazi 32,483 (mwaka 2009).
Mji ulianzishwa mwaka 1599.
Jiografia
Eneo lake ni km² 15,1.
Mikoa ya Madagaska
Hii ni orodha ya Mikoa (faritra) ya Madagaska:
Mikoa mpya
Madagaska ina majimbo au mikoa kumi na moja. Katiba mpya ya mwaka 2007 ilipanga mgawanyo mpya katika mikoa 22 inayotakiwa kuundwa kufikia mwaka 2009.
Mikoa kabla ya 2009
thumb|left|100px|Ramani ya mikoa kabla ya 2009
Wakaguru
thumbnail|right|200px|Mnara wa saa katika mkoa wa Morogoro Wakaguru (au Wakagulu ) ni kabila la watu wa Tanzania ambalo ni mojawapo ya makabila makuu katika mkoa wa Morogoro. Huko wanaishi hasa katika wilaya za Kilosa na Gairo. Pia wako katika mkoa wa Dodoma (Mpwapwa na Kongwa), Mkoa wa Manyara (Kiteto) na sasa wanatanuka zaidi maeneo ya Handeni na Kilindi mkoani Tanga.
Brussels
thumb|left|250px|Nyumba ya baraza la jiji (Hôtel de ville)
Wakaguru
Lugha yao ni Kikagulu.
Menelik II.
Menelik II (17 Agosti 1844 – 12 Desemba 1913) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kutoka 1889 hadi 1913. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Sahle Miriam. Alikuwa mtemi (Ras) wa jimbo la Shoa kati ya 1865-1889. Akashinda katika mvurugo baada ya kifo cha Yohane IV kwa msaada wa Italia akakubaliwa mfalme mkuu wa Ethiopia mwaka 1889. Alikataa madai ya Italia kutokana na mkataba wa Wuchale. Mwaka 1896 alishinda jeshi la Italia katika mapigano ya Adowa. Ushindi huu ulihakikisha uhuru wa Ethiopia kama nchi ya pekee katika Afrika nje ya Liberia. Menelik aliweka misingi ya maendeleo ya Ethiopia kuwa nchi ya kisasa lakini hakubadilisha muundo wa utawala wa kimakabaila.
Wakaguru
Mtawala wao hujulikana kwa jina la Mundewa.
Brussels
Brussels (Kifaransa: Bruxelles, Kiholanzi: Brussel, Kijerumani: Brüssel) ni mji mkuu wa Ubelgiji na pia makao makuu ya ofisi za Umoja wa Ulaya.
Kisheria jina la Brussels linataja mambo mbalimbali:
Wakaguru
Historia
Walitoka maeneo hayo kutokana na ukame uliokuwepo na matatizo mengine ya kivita.
Brussels
- mji wa Brussels wenye wakazi 142,000 kwenye eneo la kilometa za mraba 32.
Wakaguru
Historia
Walipita maeneo mengi yakiwemo Konongo (Ukimbu), Mkoani Rukwa; baadaye walipita maeneo ya Mkoa wa Singida hadi wakaingia Rudi (Kusini mwa Mpwapwa).
Brussels
- Jimbo la Brussels ambamo ndipo ulipo mji wa Brussels pamoja na miji 18 mingine inayojitawala. Sehemu hizi zote ni hali halisi kama mji mmoja mkubwa lakini kisheria kila sehemu bado ina hali yake ya pekee. Jimbo lina wakazi milioni moja. Cheo cha mji mkuu kinamaanisha jimbo lote si mji pekee yake.
Egwale Seyon
Egwale Seyon (alifariki 3 Juni 1821) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia Juni 1801 hadi kifo chake. Alikuwa mwana wa Hezqeyas. Alimfuata Demetros. Utawala wake ulisumbuliwa sana na vita miongoni mwa wana wafalme. Aliyemfuata ni Iyoas II.
Betsiboka (mkoa)
Betsiboka ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 236,500. Mji mkuu ni Maevatanana.
Brussels
Mji umejulikana tangu mwaka 966 BK lakini kuna uwezekano ya kwamba umri wake ni mkubwa. Katika karne ya 15 BK ulikuwa mji mkuu wa utemi wa Brabant ukitajirika kutokana na karakana zake za nguo na biashara yake. Baadaye Brussels pamoja na Ubelgiji ilikuwa chini ya watawala wa nje kwanza Hispania halafu Uholanzi. Mapinduzi wa 1830 yalileta uhuru na Brussels ikawa mji mkuu wa taifa jipya katika Ulaya. Katika karne ya 19 mji uilikua sana katika mapinduzi ya viwandani.
Tangu 1958 Brussels imekuwa mji mkuu wa Ulaya kwa sababu imeteuliwa kuwa makao makuu ya ofisi za Umoja wa Ulaya - wakati ule mtangulizi wake Jumuiya ya Kiuchumi ya Ulaya. 1967 makao makuu ya NATO yalifuata ikahamia baada ya fitina kati ya Marekani na Ufaransa.
Kati ya majengo maarufu sana za Brussels ni Atomium iliyosimamishwa wakati wa Maonyesho ya Dunia 1958.
Vakinankaratra
Vakinankaratra ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 1,589,800. Mji mkuu ni Antsirabe.
Ängelholm
thumb|200px| Korti la mji wa Ängelholm thumb|200px| Ängelholm ni mji na manispaa nchini Uswidi. Kuna wakazi 22,532 (mwaka 2005). Mji ulianzishwa 1516.
Wakaguru
Historia
Baada ya kuishi hapo kwa muda waliparamia Milima ya Ukaguru, lakini bado walikuwa na mawasiliano makubwa na watu wa Konongo.
Katika kuzunguka hapa na pale huko milimani ndipo zilipojitokeza koo mbalimbali za Wakagulu kutokana na matukio mbalimbali yaliyokuwa yakiwapata wanawake.
Kwa msingi huo Wakagulu, kama Waluguru, Wakutu, Wazaramo na Wakwere wanafuata mfumojike, yaani ukoo wa mama ndio unaoongoza familia na watoto wote wanahesabiwa kuwa wa ukoo (welekwa) huo. Kwa mfano ukoo wa Wambigo ulipatikana baada ya wahenga kukanyaga maji yaliyokuwa yanajizungusha (Gakubiga) kwenye mto Mkondoa.
Mila na desturi
Kufikia karne ya 18 mnamo mwaka 1776 kabila la Wakaguru lilikuwa linajulikana uwepo wake likiwa na mila na desturi zake ambazo ndizo miongozo na dira ya maisha ya kuelekeza jamii katika makuzi mazuri.
Kufikia sasa zipo mila na desturi ambazo zinaendelezwa, wakati nyingine zimeachwa kutokana na maendeleo ya sayansi na teknolojia pamoja na kuingiliwa na tamaduni nyingine. Humu huchambuliwa kwa undani kidogo ili kufahamu utamaduni wa Wakaguru tokea mwanzo na kuona mila zipi zinatakiwa ziendelezwe na zipi zipigwe vita kwa maana zimepitwa na wakati.
Jando na unyago
Jando na unyago ni mafunzo ya jadi yanayotolewa kwa vijana wa kiume na wa kike kuwaandaa kwa maisha ya utu uzima. Mafunzo hayo yaliambatana na kutahiriwa/kukeketwa. Mafunzo haya yanatolewa kulingana na kitivoː kwa mfano, kitivo cha jando ni mafunzo kwa vijana wa kiume na unyago ni kitivo cha mafunzo ya vijana wa kike. Yote yakiwa na lengo la kuwaandaa vijana kuingia maisha ya utu uzima.
Jando ni kitendo cha kuwapeleka vijana wa kiume sunnah kwa lengo la kuwatahiri na kuwapa mafunzo ya jadi kulingana na utamaduni wa kabila husika. Jando la asili la Wakaguru lilikuwa kama ifuatavyo: Siku moja kabla ya siku ya kutahiriwa, vijana (waluko) walinyolewa nywele za kichwani (kugetigwa) kama ishara ya kuwaandaa wali na hapo ngoma za jadi zilipigwa usiku kucha (nghoma ya mugono) yaani mpaka siku ya tukio. Ngoma hizo ni kama vile mkwaju ngoma (chidugo), igubi, (kayamba), kabati, mdumange, silanga (shilanga) au nyinginezo. Ngoma hizo zilipigwa zote au baadhi kutegemeana na uamuzi au uchumi wa mwenye sherehe kwa sababu walioalikwa walikula na kunywa pombe bure kwa gharama za mwenye sherehe.
Walipokuwa wanasindikizwa kuelekea sehemu ya tukio, walifungwa nguo lubega bila ya nguo zaidi huku wakisindikizwa na nyimbo ikiwemo "namutema na majelee, sombwe eyaaa namutema na majele".
Baada ya kufika kwenye tukio (kuchibalu) vijana waliingizwa kwenye chemba ya sehemu maalumu ya kutahiria tayari kwa kumsubiri ngariba ambaye alikuwa wa kijadi pia, si daktari wa kisasa wa hospitalini.
Muda huo nyimbo mbalimbali ziliimbwa na ngoma ya igubi kupigwa ikihusisha wake kwa waume.
Ngariba alipoingia eneo la tukio alikuwa hana salamu na mtu, na mara moja aliingia walikokuwako wali ili shughuli kuanza. Hapo wanawake hawakuruhusiwa kuingia kuona, ila wanaume tu, tena hata wanaume ambao hawajatahiriwa (walajoni) pia hawakuruhusiwa kuingia na kuona tukio. Kama iligundulika kuna mwanamume hajatahiriwa na anashuhudia tukio, hakutolewa nje bali alikamatwa kwa nguvu na kutahiriwa hata kama wazazi au walezi wake hawakupanga iwe hivyo. Aidha ilikuwa ruksa kwa mtu huyo kuingia na kutaka kutahiriwa kwa hiari (kigumila).
Shughuli ilianza kwa kijana mmojammoja kukamatwa na mzee au kijana mwenye nguvu, hapo mtahiriwa alitolewa nguo iliyokuwa imefungwa lubega na kubaki kama alipozaliwa na kukalishwa chini na operesheni kuanza. Wakati huo ngoma za jadi huko nje ziliendelea kupigwa ili sauti za wanaotahiriwa, hasa wanaolia kwa maumivu, zisisikike, mfano wa wimbo ni "chailaila chelele ichibadya chailaila chelele".
Operesheni kwa kila mmoja ilifanyika kama dakika tatu kwa kutumia kisu kidogo kilichoitwa "lumo" na ilifanyika kwa uchungu mkali kwani zamani Wakaguru walitahiriwa bila ganzi za kutuliza maumivu. Hii ilipima ukomavu kwani ikitokea ukatahiriwa bila ganzi na usilie ulionekana ni mwanamume mkomavu. Japo desturi hiyo ilipotea na kuanza kutumia sindano za ganzi kabla ya kutahiri ili kupunguza maumivu ya tohara.
Ni dhahiri kwamba zamani, kabla ya kuibuka kwa magonjwa ya kuambukiza kama Ukimwi, kwa kushiriki vifaa vyenye ncha kali kama kisu, tohara ilifanyika kwa kutumia kisu kimoja au vichache kutahiri kundi kubwa. Hivyo walichanga kisu.
Baada ya shughuli ya tohara kuisha wali wanyamulusi) walikalishwa pembeni kwa kuvalishwa nguo lubega, na hapo hakuna aliyempa mwenzake pole wala hongera. Mara moja walipewa singa (mpunza) zilizotengeneza kwa vitambaa au nyuzi za wanyama, hasa ng`ombe, kwa ajili ya kufukuzia nzi wasitue kwenye majeraha.
Analamanga
Analamanga ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 2,811,500. Mji mkuu ni Antananarivo.
Wakaguru
Jando na unyago
Baada ya tukio kumalizika ngariba aliondoka kurudi kwake au kuendelea na ratiba yake, na kila kikundi kilikaa kwa masaa kadhaa na kurudishwa kambini (kikumbi) na kuanza maisha ya jandoni. Na kama wote walikuwa wa hapohapo (hachibalu) maelekezo ya kuanza maisha ya jandoni yalitolewa likiwemo la kukaa vizuri kwa kupanua miguu saa zote ili kuepuka kuumia kwa sehemu za jeraha zisigusane na sehemu nyingine za mwili, hasa mapaja.
Waliorudishwa kambini kwao walitembezwa polepole huku nyimbo zikiimbwa njiani hadi kwenye kambi yao moja kwa moja na hawakuruhusiwa kurudi tena nyumbani (ukaya). Ikumbukwe kuwa makazi ya jando yalijengwa mbali kidogo na makazi ya watu. hasa porini. ili mafunzo yote yanayotolewa huko, zikiwemo baadhi ya nyimbo na mizimu (figono), yasisikike kwa vijana ambao hawajatahiriwa na wanawake, ijapokuwa kwa kanda nyingine za Ukaguru baadhi ya wanawake walizijua.
Wakati wanyamulusi wamesharudishwa kambini siku hiyo na kuanza maisha ya jandoni huku nyumbani ngoma zilipigwa usiku kucha hadi siku iliyofuata watu walikula na kunywa pombe sana.
Kesho yake au zaidi ya siku hiyo mwenye shughuli alisitisha ngoma na kuwaamuru watu kurudi makwao vikiwemo vile vikundi vya ngoma na kutoa shukurani kwa ushiriki wao.
Susenyos
thumb|Alama ya Susenyos Susenyos (takriban 1572 – 7 Septemba 1632) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia 1606 hadi muda mfupi kabla ya kifo chake alipojiuzulu. Alimfuata Za Dengel. Jina lake la kutawala lilikuwa Malak Sagad III. Susenyos alivutwa sana na imani ya kikatoliki. Aliwaalika wamisionari na hata kutangaza kuwa Mkatoliki yeye mwenyewe kuanzia mwaka wa 1622. Hata hivyo malodi wengi hawakukubali na utawala ulisumbuliwa na vita na uasi. Mwishoni Susenyos alijiuzulu na kufuatwa na mwana wake, Fasilides aliyerudisha imani ya kiorthodox.
Iyasu V
thumbnail|right|200px|Iyasu V Iyasu V (4 Februari 1887 – 25 Novemba 1935) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia mwaka 1913 hadi 27 Septemba 1916. Alimfuata babu yake, Menelik II. Jina lake la kubatizwa lilikuwa Kifle Yaqub.
Kwa vile alipendekeza imani ya Kiislamu hakuvishwa taji na alizuliwa. Aliyemfuata ni shangazi yake, Zauditu. Hali ya kifo chake haijulikani. Kilitangazwa mwezi wa Machi 1936 tu.
Bongolava
Bongolava ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 235,000. Mji mkuu ni Tsiroanomandidy.
Tewodros II
thumb|right|Tewodros II Tewodros II (takriban 1818 – 13 Aprili 1868) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia 11 Februari 1855 hadi kifo chake. Alimfuata Yohannes III aliyeuzuliwa naye. Jina lake la kubatizwa lilikuwa Kassa Haile Giyorgis. Ingawa hakuwa mrithi wa ufalme aliwashinda wagombea wote vitani. Waingereza walipovamia Uhabeshi chini ya kamanda ya Robert Napier na kushinda jeshi la Uhabeshi, Tewodros II alijiua. Aliyemfuata ni Tekle Giyorgis II.
Zauditu wa Ethiopia
thumb|200px|Malkia Zauditu wa Ethiopia Zauditu (29 Aprili 1876 – 2 Aprili 1930) alikuwa malkia mtawala wa Uhabeshi kuanzia 27 Septemba 1916 hadi kifo chake. Alimfuata Iyasu V. Jina lake la kubatizwa lilikuwa Askala Maryam. Alikuwa mtoto wa kwanza wa Menelik II. Mwanzoni utawala wake ulisumbuliwa na uasi wa Iyasu aliyekuwa ameuzuliwa. Malkia huyu anajulikana kwa jinsi alivyopenda dini na alivyokuwa mpinzani mkubwa wa mabadiliko aliyokuwa akiyafanya Ras Tafari Makonnen. Zauditu aligombana sana naye Makonnen, kuhusu mambo ya siasa lakini alishindwa. Naye Tafari alimfuata kama mfalme chini ya jina la Haile Selassie.
Itasy
Itasy ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 643,000. Mji mkuu ni Miarinarivo.
Cosmas Mtakatifu
Hali ya maisha na kifodini chake haijulikani kwa uhakika.
Sikukuu yake ni tarehe 26 Septemba.
Takriban mwaka 530, Papa Felix IV aliwatolea Cosmas na Damian Watakatifu basilika maarufu katika mji wa Roma.
Menabe
Menabe ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 390,800. Mji mkuu ni Morondava.
Alaotra-Mangoro
Alaotra-Mangoro ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 877,700. Mji mkuu ni Ambatondrazaka.
Atsimo-Andrefana
Atsimo-Andrefana ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 1,018,500. Mji mkuu ni Toliara.
Melaky
Melaky ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 175,500. Mji mkuu ni Maintirano.
Vatovavy-Fitovinany
Vatovavy-Fitovinany ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 1,097,700. Mji mkuu ni Manakara.
Boeny
Boeny ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 543,200. Mji mkuu ni Mahajanga.
Anosy
Anosy ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 544,200. Mji mkuu ni Tôlanaro.
Amoron'i Mania
Amoron'i Mania ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 693,200. Mji mkuu ni Ambositra.
Analanjirofo
Analanjirofo ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 860,800. Mji mkuu ni Fenoarivo Atsinanana.
Sofia (Madagaska)
Kuhusu mji mkuu wa Bulgaria ona hapa Sofia
Sofia ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 940,800. Mji mkuu ni Antsohihy.
Adalbert wa Prague
thumb|right|Mt. Adalbert wa Prague. thumb|[[Masalia katika sanduku la fedha katika kanisa kuu, Gniezno, Poland.]] Adalbert wa Prague (kwa Kicheki Vojtěch, kwa Kipolandi Wojciech, kwa Kijerumani Adalbert, jina alilojichagulia alipopewa Kipaimara na Adalbert wa Magdeburg ; Libice, leo nchini Ucheki 956 hivi – Tenkitten, leo nchini Urusi, 23 Aprili 997) alikuwa askofu wa Prague (Ucheki) tangu mwaka 983.
Huko alipatwa na matatizo mengi akafanya safari nyingi kwa jina la Kristo, akijitahidi kwa nguvu zote kung'oa desturi za Kipagani. Alipotambua kwamba matunda yake ni machache, alikwenda Roma akawa mmonaki Mbenedikto.
Hatimaye alikwenda Polandi ili kuwaletea imani Waprusia, akachomwa kwa mikuki na Wapagani kadhaa.
Toamasina
thumb|300px|left|Bandari ya Toamasina
Adalbert wa Prague
Mwaka 999 alitangazwa na Papa Silvesta II kuwa mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake ni tarehe 23 Aprili.
Toamasina
Toamasina ni mji mkuu wa Atsinanana nchini Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 179,045.
Mpira wa miguu
thumbnail|Mechi ya kandanda ya [[Angola dhidi ya Moroko mwaka 2013.]] Mpira wa miguu (pia soka au kandanda) ni mchezo unaochezwa na jumla ya wachezaji ishirini na wawili katika timu mbili, kila timu ikiwa na wachezaji kumi na mmoja.
Lengo hasa la mchezo huu ni wachezaji kuumiliki mpira kwa kutumia miguu na kufunga goli, yaani kuuingiza mpira katika wavu wa wapinzani mara nyingi zaidi.
Matumizi ya mikono ni marufuku isipokuwa kwa mlinda mlango katika eneo maalumu na wakati wa kurudisha mpira baada ya kutoka nje ya uwanja.
Historia
thumbnail|Mchezaji wa mpira wa miguu, [[Ugiriki ya Kale.]] Michezo mbalimbali ya kuchezea mpira inaweza kupatikana katika kila uwanja wa jiografia na historia. Wachina, Wajapani, Wakorea na Waitalia, wote hao walikuwa wakicheza mpira zamani kabla ya enzi zetu. Wagiriki na Waromania walitumia michezo hiyo kuwaandaa wapiganaji kabla ya vita.
Hata hivyo, ni nchini Uingereza ambapo umbo la soka la kisasa lilianza kulipuka.
Ziwa Manyara
-3.58333°N, 35.83333°W right|thumb|250px|Ziwa Manyara. Ziwa Manyara ni moja kati ya maziwa ya Tanzania, la saba kwa eneo. Ukubwa wake ni Km² 470. Kina chake hakizidi mita 3.7.
Atsimo-Atsinanana
Atsimo-Atsinanana ni moja ya mikoa 22 ya kujitawala ya Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 621,200. Mji mkuu ni Farafangana.
Mpira wa miguu
Historia
Mkutano huu ulipelekea kuanzisha kwa Shirikisho la Kandanda (Football Association).
Ziwa Manyara
Linapatikana kaskazini mashariki, katika Wilaya ya Babati, Mkoa wa Manyara.
Mpira wa miguu
Historia
Miongoni mwa kanuni zilizowekwa ni zile za kukataa utumiaji wa mikono kushika mpira na kunyang'anyana kwa nguvu. Soka na Ragbi zilifarakana tarehe hiyo.
Ziwa Manyara
Lipo ndani ya Bonde la Ufa la Afrika Mashariki na ndani ya hifadhi ya taifa likiwa kivutio kikubwa kwa watalii kutokana na wingi wa ndege aina ya korongo walio na mvuto mkubwa kwa kila mtu. Ndege hao huonekana kama pazia kubwa jeupe nyakati za mchana wanapokuwa ziwani kujipatia chakula na mapumziko.
Mpira wa miguu
Historia
Miaka minane baada ya kuanzishwa, Shirikisho la Kandanda (FA) lilikuwa na wanachama 50. Shindano la kwanza la kandanda - Kombe la FA - lilianza mwaka huo, likifuatiwa na lile la Ligi ya Ubingwa miaka 17 baadaye.
Mwamko huu ulipelekea kuanzishwa kwa Mashirikisho ya kitaifa nje ya Uingereza (Great Britain). Baada ya Shirikisho la Kandanda la Uingereza, Mashirikisho yaliyofuatia ni ya Uskoti (1873), Wales (1875) na Eire (1880).
Kutokana na ushawishi mkuu wa Uingereza katika mataifa ya dunia, soka ilisambaa kote duniani.
Mataifa mengine mengi yalianzisha Mashirikisho ya Kandanda kufikia 1904 wakati Shirikisho la Soka Duniani (FIFA) lilipoanzishwa. Tangu hapo, kandanda ya kimataifa imekuwa ikikua licha ya vikwazo mbalimbali.
Kufikia 1912, FIFA ilikuwa na uanachama wa mashirikisho 21, idadi iliyoongezeka na kufikia 36 mwaka 1925.
Kufikia 1930 - mwaka ambapo kwa mara ya kwanza kulikuwa na mashindano ya Kombe La Dunia, FIFA ilikuwa na wanachama 41. Idadi hii ilizidi kuongezeka na kufika 51 mnamo 1938 na 76 kufikia 1950.
Baada ya Kongamano la FIFA la mwaka 2000, kulikuwa na wanachama 204 na idadi hii inazidi kukua kila mwaka.
Kanuni
Maagizo ya Kandanda hupitiwa na kufanyiwa mabadiliko kila mwaka (Mwezi Julai) na Shirikisho la Kandanda Duniani (FIFA).
Uwanja
Goli ziko kwenye pande fupi zaidi. Kuna alama ya bendera kwenye kona za uwanja. Mwaka 2008 IFAB ilijaribu kusanifisha vipimo kuwa mita 105 kwa 68, lakini kanuni hii ilisimamishwa baadaye.
Mstari ni mpaka wa uwanja. Wakati mpira uko kwenye mstari hata kwa kiasi kidogo unahesabiwa bado uko ndani ya uwanja. Kwa goli kukubaliwa sharti mpira uwe umepita mstari wa goli kabisa.
Mpangilio wa wachezaji
Kuna wachezaji wa aina tatu: beki, kiungo na washambuliaji au straika na golikipa.
Ni uamuzi wa kocha kuhusu idadi ya wachezaji wa kulinda lango, wa kiungo au wa mbele, ikitegemea mfumo uliotumika. Mfumo wa 4-4-2 umekuwa maarufu miongoni mwa timu nyingi. Mfumo huu hujumlisha walinzi wanne pamoja na mlinda lango, wachezaji wanne wa kiungo na wawili wa mbele. mshambuluaji lazima akawa mtu mwenye ujuzi mkubwa na mwenye nguvu za kushambulia
Utunukizi wa Alama
Katika ligi za kitaifa na kimataifa, alama hutunukiwa kwa timu baada ya mchezo. Timu iliyoshinda hupewa alama tatu huku timu zilizotoka sare hupewa alama moja kila moja.
Ikiwa ni lazima mshindi apatikane, hasa kwenye mechi za fainali, mchezo huwa na muda wa ziada kama timu hizo ziko sare. Iwapo sare hiyo huendelea mchezo huamuliwa kwa mikwaju ya penalty.
Shirikisho la Kandanda Duniani
Shirikisho la Soka Duniani (FIFA) ndilo shirikisho kuu linalosimamia kandanda duniani. Wanachama wake ni mashirikisho ya kandanda ya nchi mbalimbali. Kufikia mwaka wa 2000, lilikuwa na wanachama 204 kutoka pembe zote za dunia. Shirikisho hili huandaa mashindano mbalimbali ya soka kama vile Kombe la Dunia la FIFA na pia huwatunuku wachezaji.
Orodha ya Wachezaji Maarufu Duniani
Orodha ifuatayo inaonyesha baadhi ya wanasoka maarufu duniani, lakini haiashirii usanjari huu kulingana na ubora. Wapo wengine wengi ambao hawajatajwa hapa.
Mpira wa miguu barani Afrika
Mchezo ulipelekwa Afrika na Waingereza wakati wa ukoloni. Mechi za kwanza zilizorekodiwa mwaka 1862 huko Cape Town na Port Elizabeth.
Ilhali ulikuwa mwanzoni mchezo wa kizungu ulienea haraka kati ya vijana Waafrika kupitia shule, jeshi na wafanyakazi wa reli. Kwa mfano kisiwani Unguja walikuwa wafanyakazi Wazungu na Wahindi waliocheza soka pamoja wakitazamiwa na wenyeji, halafu wanafunzi wa shule ya misioni St Andrew's ya UMCA. Khamis Fereji alikumbuka jinsi gani mnamo 1910 soka ilichezewa na watoto na vijana kote Zanzibar mjini wakitumia mipira ya tennis mtaani au mwambanoni wakati wa jioni ilhali wazee walitazama. Vivyi hivyo aliandika Dr. Nmandi Azikiwe katika kumbukumbu ya maisha yake ya kwamba alipokuwa mtoto Calabar (Nigeria) kabla ya Vita Kuu ya Kwanza walicheza mpira kila mahali kwa kutumia maembe, machungwa au mipira ya tennis
Mchezo ukaendelea kupanuka na kuendeshwa na wenyeji katika klabu zilizoundwa wakati miji ilikua na kuwa na wakazi wengi Waafrika.
Tangu uhuru soka ilipanuka sana katika nchi huru za Afrika. Baada ya kujiunga na FIFA wawakilishi wa nchi huru za Afrika waliweza kuhakikisha ya kwamba Afrika Kusini ilitengwa kwa sababu ya siasa yake ya apartheid (ubaguzi wa rangi).
Tangu 1970 mpango wa kombe la dunia ulibadilishwa kuhakikisha nafasi kwa kila bara na Afrika ilipewa nafasi 1 ya hakika. 1986 zilikuwa nafasi 2, 1998 nafasi 4 na tangu kombe la 2002 kuna nafasi 5 kwa timu kutoka Afrika.
Kwa Tanzania na nchi nyingi za Afrika kuna uhaba wa wafadhiliː hiyo husababisha timu ambazo hazina uwezo wa kiuchumi kukata tamaa. Tatizo kubwa ni uhamisho wa wachezaji vijana wenye uwezo kuhamia nje ya Afrika. Wakati wa kombe la dunia idadi kubwa wachezaji wa timu za kitaifa kutoka Afrika wanaajiriwa na klabu huko Ulaya; wakati wa kombe la dunia dunia 2010 walikuwa asilimia 80 za wachezaji Waafrika kwenye kombe la dunia waliocheza kwa klabu za Ulaya. Hali hii inashusha uwiano wa soka katika ligi za kitaifa kwa sababu wachezaji bora wako ng'ambo wakipatikana tu kwa mechi za kimataifa wakishiriki katika timu ya kitaifa.
Mpira wa miguu nje ya kanuni za kawaida
Hali halisi kuna namna nyingi kucheza soka hata pasipo na wachezaji 22 au uwanja kamili. Kila mahali dunaini watu hasa vijana hucheza barabarani au shambani kwa kila idadi ya wachezaji, ilhali fimbo au mawe mawili hudokeza goli. Pasipo na mpira kamili vijana hujitengenezea kifaa kwa karatasi au plastiki iliyoshikwa kwa kamba katika umbo la kufanana na tufe.
Kwa mazingira ya pekee kuna pia mapatano juu ya kanuni maalumu kwa timu ndogo (kwa mfano wachezaji 5/5) au mahali kama mchanga wa mwabaoni (beach soccer), katika ukumbi (indoor soccer) au kwa wachezaji walemavu.
Cuthbert Mayne
Cuthbert Mayne (1544 – 30 Novemba 1577) alikuwa mchungaji wa Kanisa la Anglikana nchini Uingereza kabla hajajiunga na Kanisa Katoliki na kupewa daraja takatifu ya upadri.
Hii ilimsababisha kuuawa chini ya sheria ya malkia Elizabeth I.
Mwaka 1970 alitangazwa na Papa Paulo VI kuwa mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifodini chake.
Toliara
thumb|300px|left|Toliara
Toliara (au Toliary) ni mji mkuu wa mkoa wa Atsimo-Andrefana nchini Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 115,328.
Antsirabe
thumb|300px|left|Kanisa la Antsirabe
Antsirabe ni mji mkuu wa Vakinankaratra nchini Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 183,000.
Tekle Giyorgis II
Tekle Giyorgis II (alifariki 1872) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia 11 Juni 1868 hadi 11 Julai 1871. Alimfuata Tewodros II. Jina lake la kubatizwa lilikuwa Wagshum Gobeze. Kwa vile alikuwa mrithi wa nasaba ya Zagwe (upande wa baba yake) na mama yake alikuwa binti wa nasaba ya Solomoni, alijitangaza mfalme mkuu baada ya kifo chake Tewodros II. Utawala wake ulikuwa mfupi tu. Alishindwa katika mapigano na kukamatwa na Dejazmach Kassa aliyemfuata kama mfalme chini ya jina la Yohannes IV. Tekle Giyorgis II alifariki kifungoni baada ya mwaka mmoja tu.
Mahajanga
thumb|300px|left|Mahajanga
Mahajanga ni mji mkuu wa mkoa wa Boeny nchini Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 154,670.
Antsiranana
thumb|300px|left|Bandari ya Antsiranana
Antsiranana (au Diego-Suarez kabla ya 1975) ni mji mkuu wa mkoa wa Diana nchini Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 82,944.
Fianarantsoa
thumb|300px|left|Fianarantsoa
Fianarantsoa ni mji mkuu wa Haute Matsiatra nchini Madagaska. Idadi ya wakazi wake ni takriban 167,240.
Britania
thumb|300px|Kisiwa cha Britania kati ya Ueire (Ireland) na Ulaya bara Britania ni kisiwa kikubwa cha Ulaya chenye eneo la 229,850 km² pia kisiwa kikubwa cha nane duniani. Kwenye kisiwa hiki kuna nchi tatu za Uingereza, Welisi na Uskoti.
Britania iko katika Atlantiki kati ya Bahari ya Ueire (Ireland) na Bahari ya Kaskazini. Pamoja na visiwa vya Ueire (Eireland), Faroe, Isle of Man Man na visiwa vingi vidogo ni sehemu ya funguvisiwa ya Britania.
Britania huteganishwa na Ulaya bara kwa Mfereji wa Kiingereza. Mji wa Dover katika Uingereza ya kusini una umbali wa 34 km na mji wa Calais katika Ufaransa.
Jina la Britania limetokana na Waroma wa Kale waliovamia kisiwa na kufanya sehemu ya kusini kuwa jimbo la dola lao. Jimbo la Britania ya Kiroma liliunganisha nchi za Uingereza na Welisi za leo.
Kisiwa chote ni sehemu ya Ufalme wa Muungano unaoitwa mara nyingi "Uingereza" kutokana na nchi kubwa ndani yake. Lakini ufalme huu ni kubwa kushinda Britania, uko pamoja na Eire ya Kaskazini, visiwa vya Hebridi, Orkney na Shetland, halafu maeneo ya ng'ambo. Hizi zote si sehemu ya Britania lakini ziko pamoja katika Ufalme wa Muungano.
Visiwa katika mfereji wa Kiingereza na kisiwa cha Isle of Man viko chini ya malkia au mfalme wa Uingereza lakini si sehemu za Ufalme wa Muungano. Britania huitwa pia "Britania Kuu" kwa sababu ya "Britania ndogo" katika Ufaransa (Kiingereza: "Brittany"; Kifaransa: "Bretagne").
Mara nyingi neno la "Uingereza" linatumiwa kutaja kisiwa chote kwa sababu Uingereza ni nchi kubwa kisiwani.
Waja
Tanbihi:
Kigiriki
thumb|Mgawanyo wa Ugiriki huko Anatolia, 1910
Kigiriki (pia: Kiyunani) ni lugha ya Kihindi-Kiulaya inayotumiwa hasa nchini Ugiriki. Maandishi yake yamejulikana tangu miaka 3500 iliyopita. Hakuna lugha nyingine duniani inayozungumzwa hadi leo yenye historia ndefu kuliko hii, isipokuwa Kichina.
Kigiriki ni muhimu sana kwa utamaduni wa kisasa kwa sababu ya kutoa michango mingi kwa lugha ya sayansi, teknolojia na utamaduni. Fikra nyingi muhimu zilionekana mara ya kwanza kwa Kigiriki na falsafa iliyojadiliwa na kuandikwa kwa lugha hii. Istilahi nyingi za kisayansi zimetoka katika Kigiriki.
Alfabeti ya Kigiriki ilikuwa msingi wa alfabeti nyingine mbili, za Kilatini na Kikirili, pia kwa miandiko ya abijadi kama herufi za Kiarabu au za Kiebrania. Kiswahili huandikwa leo kwa herufi za Kilatini.
Kati ya maandiko muhimu ya Kigiriki ni yale ya wanafalsafa kama Plato na Aristoteles na pia baadhi ya maandiko ya Biblia ya Kikristo (Agano Jipya pamoja na Deuterokanoni), mbali ya tafsiri ya kwanza ya Biblia ya Kiebrania maarufu kwa jina la Septuaginta (karne ya 2 KK).
Kati ya karne ya 3 KK hadi karne ya 6 BK Kigiriki kilikuwa lugha ya kimataifa katika eneo kubwa la kandokando ya bahari ya Mediteranea pamoja na Mashariki ya Kati.
Lugha imeendelea kubadilika kisarufi, kimatamshi na pia kimsamiati. Hivyo Kigiriki cha kale kimekwisha, hakizungumzwi tena na watu, lakini bado kinafundishwa katika shule na vyuo vingi, hasa Ulaya.
Leo hii katika nchi ya Ugiriki kuna lugha ya Kigiriki Kipya kinachoendela kuandikwa kwa herufi zilezile.
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Marekani
thumb|Uundaji rasmi wa kwanza wa timu Marekani mnamo 1916, Uwanja wa Olimpiki wa Stockholm, Uswidi Timu ya kitaifa ya soka ya Marekani, iitwayo The Yanks, ni timu ya taifa ya Marekani na imedhibitiwa na United States Soccer Federation. Haijawahi kuhitimu kucheza fainali katika Kombe la Dunia.
Tempe, Arizona
thumbnail|right|200px|Mji wa Tempe, Arizona
thumb|right|260px|Mahali pa Tempe katika Maricopa County na [[Arizona]] Tempe ni mji wa Marekani katika jimbo la Arizona. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 175,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 350 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 102.3 km².
Edith Stein
Edith Stein (12 Oktoba 1891 – 9 au 10 Agosti 1942) alikuwa mwanamke mwanafalsafa wa Ujerumani mwenye asili ya Kiyahudi, lakini baadaye akabatizwa akawa mtawa wa ndani wa shirika la Wakarmeli. Jina lake la utawani lilikuwa Teresa Benedikta wa Msalaba (kwa Kilatini: Teresia Benedicta a Cruce).
Mwaka 1998 alitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa mtakatifu mfiadini, halafu pia msimamizi mmojawapo wa Ulaya.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 9 Agosti
Scottsdale, Arizona
thumbnail|right|200px|Mji wa Scottsdale, Arizona
Fasilides wa Ethiopia
Fasilides (takriban 1603 – 18 Oktoba 1667) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia mwaka 1632 hadi kifo chake. Jina lake la kutawala lilikuwa Alam Sagad.
Alikuwa ametangazwa kuwa mfalme mkuu mwaka wa 1630 wakati wa uasi wa Sersa Krestos lakini hakuweza kuchukua madaraka mpaka baba yake, Susenyos alipojiuzulu.
Wakati wa utawala wake Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia lilipata nguvu tena. Fasilides aliwakataa wamisionari Wakatoliki.
Pia alikuwa na mabalozi mpaka Uhindi.
Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa la Kiorthodoksi la Ethiopia kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 19 Septemba.
Frances Cabrini
thumb|right|Mtakatifu Mama Frances Xavier Cabrini Fransiska Saviera Cabrini (Sant'Angelo Lodigiano, Italia, 15 Julai 1850 – Chicago, Illinois, Marekani, 22 Desemba 1917) alikuwa mwanzilishi wa shirika la Masista Wamisionari wa Moyo Mtakatifu (kwa Kiingereza Missionary Sisters of the Sacred Heart).
Jumuiya hiyo ilianzia Italia na kufanya kazi hasa Marekani kati ya wahamiaji kwa kujenga shule, hospitali na nyumba kwa watoto yatima.
Mwaka 1946 Mama Cabrini alitangazwa kuwa mtakatifu akiwa raia Mmarekani wa kwanza kupewa heshima hiyo.
John Fisher
thumb|right|John Fisher John Fisher au John wa Rochester (1469 – 22 Juni 1535) alikuwa askofu wa Kanisa Katoliki kule Uingereza.
Pamoja na Thomas More, alimkataa mfalme Henry VIII aliyejitenga na Kanisa la Roma. Kwa hiyo, John Fisher alifungwa na baada ya kushtakiwa mahakamani aliuawa. Kabla ya hapo Papa Paulo III alimteua kuwa kardinali.
Mwaka 1935 alitangazwa na Papa Pius XI kuwa mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake ni 22 Juni katika Kanisa Katoliki, na 6 Julai katika Kanisa Anglikana.
Maandishi yake
Orodha yake inapatikana katika Joseph Gillow's Bibliographical Dictionary of the English Catholics (London, s.d.), II, 262–270. Kati ya vitabu vyake 26, muhimu zaidi ni:
Mesa, Arizona
thumbnail|right|280px|Mji wa Mesa, Arizona
thumb|right|260px|Mahali pa Mesa katika Maricopa County na [[Arizona]] Mesa ni mji wa Marekani katika jimbo la Arizona. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 465,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 378 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 324.2 km².
Alfege wa Canterbury
thumb|right|Mt. Alfege. Alfege wa Canterbury (jina lake huandikwa pia “Aelfheah”; takriban 954 – 19 Aprili 1012) alikuwa mkaapweke, halafu abati wa monasteri, askofu na hatimaye askofu mkuu wa Canterbury nchini Uingereza.
Mwaka 1011, wakati wa uvamizi wa kikatili wa maharamia Wadenmark, alijitoa badala ya waumini wake akakamatwa, na kwa kuwa alikataa kukombolewa kwa pesa, Jumamosi baada ya Pasaka alipigwa kwa mifupa ya kondoo na hatimaye alikatwa kichwa kwenye kingo ya mto Thames, karibu na Greenwich.
Alitambuliwa rasmi kuwa mtakatifu mfiadini na Papa Gregori VII mwaka 1078.
Sikukuu yake ni tarehe 19 Aprili.
Nil Sorsky
Nil Sorsky (takriban 1433 – 1508) alikuwa mmonaki kutoka nchi ya Urusi. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Nikolay Maykov.
Aliandika vitabu vya maisha ya kiroho.
Katharine Drexel
Katharine Marie Drexel (26 Novemba 1858 – 3 Machi 1955) alikuwa mtawa wa kike na mwanzilishi wa shirika la Masista wa Ekaristi Takatifu (kwa Kiingereza Sisters of the Blessed Sacrament).
Nil Sorsky
Ametambuliwa kuwa mtakatifu ndani ya Kanisa la Kiorthodoksi, hasa kule Urusi.
Sikukuu yake ni tarehe 7 Mei.
Katharine Drexel
Jumuiya hiyo kwanza ililenga hasa kuwainua Wahindi Wekundu na Wamarekani weusi huko Marekani. Kwa ajili yao alitumia kwa ukarimu na upendo urithi wake mwenyewe.
Sikukuu yake ni tarehe 3 Machi.
Gelawdewos
Gelawdewos (takriban 1521 au 1522 – 23 Machi 1559) alikuwa mfalme mkuu wa Uhabeshi kuanzia tarehe 3 Septemba 1540 hadi kifo chake. Alimfuata Dawit II.
Jina lake la kutawala lilikuwa Asnaf Sagad I. Utawala wake ulisumbuliwa hasa na vita. Kwanza alimpiga vita Ahmad ibn Ibrahim al-Ghazi aliyeshindwa na kufa katika mapigano yaliyofanyika mahali pa Wayna Daga, 21 Februari 1543. Halafu alimpiga vita Nur ibn Mujahid aliyevamia Uhabeshi. Kuanzia mwaka wa 1557 Waturuki walipotwaa mji wa Massawa Gelawdewos alipata shida sana. Aliuawa katika mapigano dhidi ya Nur. Aliyemfuata ni Menas.
Dannebrog
thumb|222px|Bendera ya Danebrog
Dannebrog (zamani pia huandikwa Danebrog) ni jina la bendera ya Denmark lililopatikana tangu zamani za mfalme Valdemar katika karne ya 13 BK. Ni bendera ya kale ya kitaifa duniani inayoendelea kutumiwa bila mabadiliko hadi leo.
Danebrog imekuwa kielelezo ya bendera zote za nchi za Skandinavia.
Ubelgiji
Ubelgiji (België kwa Kiholanzi, Belgique kwa Kifaransa na Belgien kwa Kijerumani) ni ufalme wa Ulaya ya Magharibi. Ni kati ya nchi 6 zilizoanzisha Jumuiya ya Kiuchumi ya Ulaya ambayo baadaye imekuwa Umoja wa Ulaya.
Imepakana na Ufaransa, Uholanzi, Ujerumani na Luxemburg.
Ina pwani] kwenye [[Bahari ya Kaskazini.
Mji mkuu ni Brussels.
Historia
Jina la "Belgii" lilikuwa jina la wakazi wa kale wa kaskazini mwa Gallia, na Gallia Belgica ilikuwa jimbo la Dola la Roma.
Hata hivyo mikoa ya kaskazini ilifaulu kwa njia ya vita kujipatia uhuru na kuanzisha Jamhuri ya Nchi za Chini (Uholanzi) tangu mwaka 1648. Mikoa iliyoendelea kuwa Ubelgiji ya baadaye ilibaki chini ya Habsburg hadi Mapinduzi ya Kifaransa na utawala wa Napoleon aliyeiingiza katika Ufaransa.
Baada ya Mkutano wa Vienna wa mwaka 1815 Ubelgiji iliunganishwa pamoja na Uholanzi kuwa sehemu ya Ufalme wa Muungano wa Nchi za Chini na hapo ilikuwa sehemu ya kusini ya ufalme huo. Tofauti na sehemu za kaskazini, zilizokuwa na Waprotestanti wengi, mikoa ya Ubelgiji ilikaliwa na Wakatoliki. Tena, wenyeji wa mikoa ya kusini kabisa waliongea Kifaransa, na pia katika sehemu nyingine, ambako watu waliongea Kiholanzi, lugha ya Kifaransa ilikuwa lugha iliyopendwa na tabaka za juu na wasomi.
Tofauti hizi za kiutamaduni zilichangia hisia ya kubaguliwa kati ya watu wa kusini na katika mapinduzi ya 1830 mikoa ya kusini ilijitenga na Ufalme wa Muungano wa Nchi za Chini na kuanzisha ufalme mpya wa Ubelgiji.
Majimbo
Ubelgiji ni shirikisho la majimbo matatu: * * *
Katika Wallonia kuna pia wilaya ambayo wakazi wanatumia hasa Kijerumani ambacho ni lugha ya tatu ya kitaifa. <ref name=German-speaking_Community> The (original) version in German language (already) mentions 73,000 instead of 71,500 inhabitants.
Ushindani kama si chuki kati ya makundi hayo ndilo tatizo kuu la nchi.<ref name=bbcnews1> <ref name=paulderidder>
Watu
Wenyeji wanatofautiana hasa kutokana na lugha: 59% wanaongea hasa Kiholanzi, 40% Kifaransa na 1% Kijerumani.
Wahamiaji wanaongea lugha mama zao: Kiarabu (3%), Kiitalia (2%), Kituruki (1%) n.k. Kiingereza kinajulikana na 38% za wakazi
Wakazi wengi ni Wakristo (58%), hasa wa Kanisa Katoliki (54%), lakini 5% tu wanashiriki ibada za kila wiki. Waislamu ni 5%.
Bahari ya Kaskazini
Inaunganishwa na Atlantiki kwa njia ya Mfereji wa Kiingereza upande wa kusini na Bahari ya Norwei upande wa kaskazini.
Mlango wa bahari ya Skagerak unaiunganisha na bahari ya Baltiki. Mfereji wa Kiel unafupisha njia hii ukikata jimbo la Schleswig-Holstein ya Ujerumani. Kusini-magharibi kuna mlango wa Mfereji wa Kiingereza kati ya Britania na Ufaransa.
Kimo cha wastani ni mita 94 pekee.
Mito mikubwa inayoingia katika Bahari ya Kaskazini ni pamoja na Rhine, Elbe, Weser, Ems, Meuse, Schelde, Thames na Humber.
Katika sehemu za kaskazini kuna gesi na mafuta.
Bendera ya Denmark
thumb|222px|Danebrog Bendera ya Denmark au "Danebrog" ni ya rangi nyekundu yenye msalaba mweupe ndani yake. Muundo wa bendera hii imechukuliwa kama mfano na nchi zote za Skandinavia.
Danebrog inasemekana kuwa bendera ya kitaifa ya kale ya dunia inayoendelea kutumiwa tangu karne ya 14 BK hado leo bila mabadiliko.