cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Kinipsan
Kinipsan ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Indonesia inayozungumzwa na Wanipsan. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kinipsan imehesabiwa kuwa watu 2500. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kinipsan iko katika kundi la Kimek.
Mto Zoka
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Parteni wa Lampsaki
Parteni wa Lampsaki (alifariki Lampsaki, leo nchini Uturuki, karne ya 4) alikuwa askofu wa mji huo wakati wa utawala wa kaisari Konstantino.
Alieneza imani ya Kikristo kwa mahubiri kwa mfano wa maisha yake bora.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Februari.
Kifundi
ni kata ya Wilaya ya Micheweni katika Mkoa wa Pemba Kaskazini, Tanzania.
Agatho wa Aleksandria (mfiadini)
(alifariki 250) ni kati ya Wakristo wa Misri waliouawa kwa ajili ya imani yao.
Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yake, haorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Desemba.
Kirawang
Kirawang ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Myanmar na Uhindi inayozungumzwa na Warawang. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kirawang nchini Myanmar imehesabiwa kuwa watu 62,000. Pia kuna wasemaji 1000 nchini Uhindi (2011). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kirawang iko katika kundi la Kinungish.
Mto Kotel (Narok)
unapatikana katika kaunti ya Narok, magharibi mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kiuyu Mbuyuni
ni kata ya Wilaya ya Micheweni katika Mkoa wa Pemba Kaskazini, Tanzania.
Kiraji
Jina la Kiraji hurejea lugha mbili:
Bahari ya Tyrrheni
Bahari ya Tyrrheni (kwa Kiingereza Tyrrhenian Sea; kwa Kiitalia: Mar Tirreno) ni sehemu ya Bahari Mediteranea.
Mto Lemek
unapatikana katika kaunti ya Narok, magharibi mwa Kenya.
Bahari ya Tyrrheni
Iko kati ya rasi ya Italia upande wa mashariki na visiwa vya Korsika, Sardinia na Sisilia upande wa magharibi na kusini.
Mto Lemek
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Bahari ya Tyrrheni
Jina linatokana na jinsi Wagiriki wa Kale walivyoiita nchi ya Waetruski waliokalia pwani za Italia magharibi.
Bandari muhimu ni Naples, Palermo, Civitavecchia (Roma), Salerno, Trapani mbali ya Bastia kwenye kisiwa cha Korsika.
Narayan Rayamajhi
thumb|Narayan Rayamajhi Narayan Rayamajhi (alizaliwa 25 Aprili 1961) ni mwimbaji, mtunzi wa mashairi, mtunzi, mtayarishaji na mwongozaji wa filamu nchini nepal.
Ameendelea kuwa mwimbaji bora na ametoa mchango mkubwa katika tasnia ya muziki nchini Nepal. Ameandika nyimbo zaidi ya kumi na nne, michezo mitatu ya kuigiza ya muziki, filamu mbili na ameongoza filamu mbili kama Gorkha Paltan na Pardeshi.
Maisha yake
Rayamajhi alikuwa amemuoa Chanda Rayamajhi na ana watoto watatu, Alina Rayamajhi, Saru Rayamajhi na Paras Rayamajhi. Marehemu kaka yake mkubwa Laxman Rayamajhi alikuwa na nafasi muhimu maishani mwake, dada zake wawili wadogo Shakuntala Rayamajhi, Chadani Rayamajhi, wakifuatiwa na wadogo zake wawili Jeevan Rayamajhi na Durga Rayamajhi ambao pia ni waimbaji kwenye Tasnia ya Muziki nchini Nepal.
Kioirata
Kioirata ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Indonesia inayozungumzwa na Waoirata. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kioirata imehesabiwa kuwa watu 1220. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kioirata iko katika kundi la Kitimor-Pantar-Alor.
Mathayo Correa
Mathayo Correa (jina kamili kwa Kihispania: Mateo Correa Magallanes; Tepechitlan, Zacatecas, Mexico, 23 Julai 1866 – Durango, Mexico, 6 Februari 1927 ) alikuwa padri wa Kanisa Katoliki nchini Meksiko hadi alipouawa bila kesi wakati wa Vita vya Wakristero kwa sababu alikataa kuvunja siri ya kitubio.
Papa Yohane Paulo II alimtangaza mwenye heri tarehe 22 Novemba 1992 halafu mtakatifu mfiadini tarehe 21 Mei 2000 pamoja na wenzake 24 waliofia dini katika vita hivyo :
Sikukuu yao inaadhimishwa kila tarehe 21 Mei ila ya kwake mwenyewe ni tarehe ya kifodini chake.
John Hargreaves (mwigizaji)
John William Hargreaves (28 Novemba 1945 - 8 Januari 1996) Alikuwa mwigizaji wa Australia. Alishinda tuzo Tuzo za Taasisi ya Filamu ya Australia na aliteuliwa mara sita.
Maisha
Alisoma katika Chuo cha Marist Kogarah. Alifundisha huko Mendooran, New South Wales, lakini alihamia Sydney miaka ya 1960. Alihitimu kutoka Taasisi ya Kitaifa ya Sanaa ya Kuigiza mnamo mwaka 1970. Hargreaves alikuwa mwigizaji wa filamu, lakini pia anakumbukwa vizuri na hadhira ya Australia kwa jukumu lake katika mchezo wa kuigiza wa TV "Young Ramsay  miaka ya 1970 na alifanya kazi katika maonyesho kadhaa ya jukwaani. Hargreaves alikuwa na majukumu katika  Waondoaji , Chama cha Don,  The Odd Angry Shot , na   Malcolm, Alikuwa pia mpenzi wa Nicole Kidman katika  Jiji la Emerald.
Kilimanjaro (Moshi Mjini)
Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia Kilimanjaro
John Hargreaves (mwigizaji)
Maisha
Mwaka 1994 alikua muigizaji wa kwanza kupokea tuzo ya Byron Kennedy Award.
Kilimanjaro (Moshi Mjini)
Kilimanjaro ni kata ya Moshi Mjini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania yenye postikodi namba 25102. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,233 walioishi humo.
John Hargreaves (mwigizaji)
Maisha
Alifariki kwa UKIMWI mnamo mwaka 1996. Kwenye mazishi ya Hargreaves, waigizaji wenzake Sam Neill na Bryan Brown walikuwa miongoni mwa wabebaji wa jeneza lake.
Kirawat
Kirawat (pia Kijangali na Kiraji) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Warawat. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kirawat imehesabiwa kuwa watu 670. Kwa vile Warawat wengi hutumia lugha nyingine badala ya lugha yao ya asili, Kirawat iko hatarini mwa kutoweka. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kirawat iko katika kundi la Kihimalaya.
Mto Akijo
unapatikana katika kaunti ya Homa Bay, magharibi mwa Kenya (kwenye ziwa Nyanza).
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Mrambo
ni kati ya mito ya mkoa wa Mbeya (Tanzania Kusini Magharibi).
Orodha ya mito ya wilaya ya Agago
Orodha ya mito ya wilaya ya Agago inataja kwa mpangilio wa alfabeti baadhi tu ya mito ya eneo hilo la Uganda kaskazini.
Majenzi
ni kata ya Wilaya ya Micheweni katika Mkoa wa Pemba Kaskazini, Tanzania.
The Penthouse: War in Life
The Penthouse: War in Life (kwa Kikorea: 펜트하우스; RR: Penteuhauseu) ni safu ya runinga ya Korea Kusini inayoangazia Lee Ji-ah, Kim So-yeon, Eugene, Um Ki-joon, Yoon Jong-hoon, na Park Eun-seok. Ilionyeshwa kwenye SBS TV mnamo Oktoba 26, 2020.
Janakavi Keshhari Dharmaraj Thapa
thumb|Janakavi Keshhari Dharmaraj Thapa Janakavi Keshhari Dharmaraj Thapa (1924 - 14 Oktoba 2014) alikuwa mmoja wa waimbaji muhimu sana wa nchini Nepal. Anafahamika sana kwa nyimbo zake kama "Hariyo Danda Maathi", "Nepali le Maya Maaryo Barilai ".
Dharmaraj Thapa alianza kuimba nyimbo za asili, nyimbo za kitamaduni, kucheza dansi tangu akiwa mdogo.
Alimuoa Shavitri mwenye umri wa miaka 13 yeye akiwa na umri wa miaka 15.
Msambweni, Kenya
thumb|Msambweni
ni mji mdogo wa Kenya, kaunti ya Kwale.
Wakati wa sensa ya mwaka 2019 ulikuwa na wakazi 14,951.
605 KK
Makala hii inahusu mwaka 605 KK (kabla ya Kristo).
Kipantar-Magharibi
Kipantar-Magharibi (au Kilamma) ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Indonesia inayozungumzwa na Wapantar. Idadi ya wasemaji wa Kipantar-Magharibi imehesabiwa kuwa watu 10,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipantar-Magharibi iko katika kundi la Kipantar.
Kireli
Kireli ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Wareli. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kireli imehesabiwa kuwa watu 22,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kireli iko katika kundi la Kiaryan.
Mto Mwatisi
ni kati ya mito ya mkoa wa Mbeya (Tanzania Kusini Magharibi).
Pointe-Noire
300px|thumb|Pointe Noire Pointe-Noire (kwa Kikongo: Ninji) ni mji mkubwa wa pili katika Jamhuri ya Kongo, kufuatia mji mkuu wa Brazzaville. Jiji hili huwa na hadhi ya mkoa tangu mwaka 2004. Kabla ya tarehe hiyo ilikuwa makao makuu wa mkoa wa Kouilou.
Mji ulianzishwa kwenye rasi ndogo katika Bahari ya Atlantiki. Pointe-Noire ni kitovu kikuu cha biashara nchini ikiwa na wakazi 715,334 (2007). Rundiko la mji lina wakazi zaidi ya milioni moja.
Historia
Jina la Pointe-Noire linamaanisha kwa Kifaransa "nukta nyeusi" likitokana na mabaharia Wareno walioona huko mnamo mwaka 1484 miamba mieusi kwenye rasi ndogo. Wakachora alama hiyo kwenye ramani wakaiita Ponta Negra kwa Kireno. Kuanzia wakati huo na kuendelea, Pointe-Noire, iliyoitwa kwa Kireno Ponta Negra, ikawa mahali pa kumbukumbu kwa wanamaji waliopita huko. Mnamo 1883 Wafaransa walifanya mkataba na ufalme wa Loango na kuanzisha kituo cha uvuvi hapo walichokiita "Pointe-Noire".
Mnamo 1927 mji ulikuwa na wakazi 3,000 tayari ukapata mfumo wa maji ya bomba. Uwanja wa ndege ulijengwa mnamo 1932. Mnamo 1934, Gavana Raphael Antonetti alizindua Reli ya Kongo-Bahari. Hospitali ya kwanza ilijengwa mnamo 1936. Mwaka huohuo, Benki ya Afrika Magharibi (BAO) ilifungua tawi lake la kwanza jijini. Mnamo 1942, bandari ya Pointe-Noire ilikaribisha meli yake ya kwanza.
Mnamo 1950, Pointe-Noire ilikuwa na wakazi 20,000, ikawa mji mkuu wa "Kongo ya Kati", wakati Brazzaville ilikuwa mji mkuu wa Afrika ya Ikweta ya Kifaransa. Mnamo 1957, Kongo ya Kati ikawa Jamhuri ya Kongo, ingawa haikuwa huru bado.
Matukio yaliyotokea wakati wa uchaguzi wa wabunge wa mwaka 1958 yalisababisha viongozi wa Muungano wa Kidemokrasia wa Kutetea Maslahi ya Kiafrika (Union démocratique pour la défense des interets africains, UDDIA) kuhamisha mji mkuu hadi Brazzaville, kwa kuwa Pointe-Noire ilikuwa chini ya ushawishi wa upinzani wa kisiasa.
Wakati wa uhuru mwaka 1960 Pointe-Noire ilikuwa mji wa nchi ulioendelea zaidi.
Tangu mwaka 1980 mafuta yaligunduliwa baharini karibu na pwani na Pointe-Noire iliendelea kuwa kitovu cha tasnia ya mafuta. Idadi ya wakazi ikaongezeka haraka ikafikia 360,000 mnamo 1994.
Uchumi
thumb| Mbao za kuuza nje katika Bandari ya Pointe-Noire Pointe-Noire ni kituo muhimu cha sekta ya mafuta ya Jamhuri ya Kongo, ambayo ni mojawapo ya wazalishaji wakuu wa mafuta katika Afrika ya Kati. Mafuta ya Kongo yametolewa hasa na kampuni ya Kifaransa ya Elf Aquitaine tangu kugunduliwa kwake karibu 1980.
Pointe-Noire pia inajulikana kwa tasnia yake ya uvuvi, ambayo mara nyingi haikubaliani na ukuzaji wa mafuta. Maji ya eneo hilo yanaripotiwa kuvuliwa kupita kiasi.
Usafiri
Pointe-Noire ni nyumbani kwa Uwanja wa Ndege wa Kimataifa wa Agostinho-Neto ambao kufikia Mei 2015 ulikuwa na safari za ndege za moja kwa moja hadi Abidjan, Addis Ababa, Brazzaville, Casablanca, Cotonou, Douala, Kinshasa–N'Djili, Libreville, Lomé, Malabo, Paris–Charles de Gaulle, Port-Gentil, na Johannesburg–OR Tambo na ulikuwa uwanja wa ndege wa pili nchini kwa idadi ya ndege zilizotua na kuondoka. Pointe-Noire pia ni kituo cha Reli ya Kongo-Bahari, kituo cha reli kikiwa jengo mashuhuri. Mnamo mwaka 2014 reli hiyo ilikuwa ikiendesha huduma ya treni ya La Gazelle kila siku ya pili hadi Brazzaville.
Cape Canaveral
thumb|300px|Kituo cha Kennedy Space Center huko Cape Canaveral Cape Canaveral ni rasi ndogo kwenye pwani la Jimbo la Florida katika kusini mwa Marekani. Ni mashuhuri kama eneo ambako makombora na vyombo vya angani vya Marekani vilirushwa.
Katika eneo la Cape Canaveral kuna vituo viwili vinavyohusika na usafiri wa anga:
Kati ya 1963 hadi 1973 rasi ilibadilishwa jina ikaitwa "Cape Kennedy" lakini baadaye jina la awali likarudishwa.
Rasi hii iliteuliwa kwa ajili ya viwanja vya usafiri wa angani kwa sababu iko katika kusini ya Marekani hivyo karibu zadi na ikweta. Makombora yanahitaji nguvu na fueli kidogo kufika obiti kama yanarushwa karibu na ikweta ya Dunia.
Magoriapitse
Magoriapitse ni kijiji katika Barolong, Wilaya ya Southern huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 846 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.
Luka Kijana
Luka Kijana (Steiris, Ugiriki, 896 - Steiris, 953) alikuwa mkaapweke mwenye karama za pekee, ambaye alianzisha monasteri.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Februari.
Mto Aochdok
unapatikana katika kaunti ya Homa Bay, magharibi mwa Kenya (kwenye ziwa Nyanza).
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mto Nairotia
unapatikana katika kaunti ya Narok, magharibi mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Dominiko, Vikta na wenzao
Primiani, Saturnini, Kresensi, Sekundi na Honorati ni kati ya Wakristo wa Afrika Kaskazini waliouawa kwa ajili ya imani yao.
Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yao, hawaorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 29 Desemba.
Kiludi
Kiludi ni lugha ya Kiurali nchini Urusi inayozungumzwa na Waludi. Mwaka wa 2012 idadi ya wasemaji wa Kiludi imehesabiwa kuwa watu 3000. Waludi wengi wanaotumia lugha ya Kirusi, na lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Hata hivyo, nchini Ufini kuna jitihada za kufufua na kuendeleza lugha ya Kiludi.
Mto Kasensero
unapatikana katika wilaya ya Bukomansimbi, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Kiludi
Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiludi iko katika kundi la Kifini. Ingawa inafanana na Kilivvi na Kiveps, ni lugha tofauti. Wengine huangalia lugha hizo kuwa lahaja za Kikareli.
Mto Kasensero
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Salvius mfiadini
Salvius alikuwa Mkristo wa Tunisia ya leo aliyeuawa kwa ajili ya imani yake katika karne ya 3 hivi.
Augustino wa Hippo alitoa hotuba moja juu yake.
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Januari.
Mto Achebe
ni jina la miwili kati ya mito inayopatikana kaskazini mwa Uganda.
Njoro, Kenya
Njoro ni mji wa Kenya.
Mto Achebe
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Njoro, Kenya
Wakati wa sensa ya mwaka 2019 ulikuwa na wakazi 42,173.
Kipuragi
Kipuragi ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Indonesia inayozungumzwa na Wapuragi. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kipuragi imehesabiwa kuwa watu 700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kipuragi iko katika kundi la “South Bird's Head”.
Njoro, Kenya
ni kata ya kaunti ya Nakuru, eneo bunge la Njoro.
Kipandauso
Kipandauso ni tatizo linalotambulika kwa maumivu ya kichwa yanayojirudia tena makali hadi kiasi cha kupindukia na ambayo wakati mwingi huambatana na dalili nyingi za mfumo wa neva.
Jina la Kiingereza "Migraine" limetoka katika neno la Kigiriki ἡμικρανία (hemikrania), "uchungu kwa upande mmoja wa kichwa", kutoka ἡμι- (hemi-), "nusu", na κρανίον (kranion), "fuvu la kichwa".
Kwa kawaida, maumivu hayo huathiri sehemu moja ya kichwa, huku kikidunda kwa muda wa saa 2 hadi 72. Dalili zinazohusiana na hali hii ni pamoja na kichefuchefu, kutapika, fotofobia, fonofobia (ongezeko la usikivu dhidi ya sauti) na uchungu wake kwa kawaida huzidishwa na shughuli za kimwili. Hadi thuluthi moja ya watu wenye ugonjwa wa kipandauso kinachoandamana na maumivu ya kichwa hupata aura: ishara bandia ya matatizo ya macho, hisia, lugha au mwendo inayoashiria kuwa maumivu ya kichwa yatatokea punde.
Kipandauso huaminika kutokea kufuatia mchanganyiko wa masuala ya kimazingira na kijeni. Thuluthi mbili za kesi hizo zinahusika na familia.
Utaratibu wa ugonjwa huu haujatambulika. Hata hivyo, hali hii inaaminika kuwa tatizo la mfumo wa neva. Nadharia ya msingi inahusiana na kuongezeka kwa uchangamfu wa koteksi ya serebramu na udhibiti usio wa kawaida wa maumivu ya nyuroni kwa kiiniseli cha trijemia cha mfumo wa ubongo.
Ishara na dalili
Kwa kawaida kipandauso hutokea pamoja na maumivu ya kichwa makali, yanayojisetiri na yanayojirudiarudia ambayo huhusishwa na dalili za mfumo unaojiongoza wa neva. Takriban asilimia 15-30 za wenye kipandauso hukabiliwa na aura lakini mara nyingi hupata kipandauso kisicho na dalili za aura. Ukali wa maumivu ya kichwa, muda yanayochukua na marudio yake hubadilika mara kwa mara. Kipandauso kinachodumu zaidi ya saa 72 hujulikana kwa Kilatini kama status migrainosus.
Kuna awamu nne zinazoweza kutokea kwa kipandauso, ingawa si sharti mtu azipitie zote :
Awamu ya dalili za awali
Dalili za awali hutokea kwa asilimia ~60 ya watu wanaopata kipandauso zinazoanza kwa saa mbili hadi siku mbili kabla ya kuanza kwa maumivu au aura Dalili hizi zinajumuisha visa mbalimbali pamoja na: mabadiliko kwa halihisi ya moyo, kukereka, mfadhaiko au uforia, uchovu, kushaukia chakula fulani, kukazana misuli (hasa shingoni), uyabisi wa utumbo au kuhara, na kuchukia harufu au kelele. Hali hii inaweza kutokea kwa watu wenye kipandauso chenye aura au kisicho na aura
Awamu ya aura
aura ni hali ya neva za macho inayopita na hutokea kabla au wakati wa maumivu ya kichwa. Dalili hizi hutokea polepole kwa dakika kadhaa na kwa jumla hudumu kwa kipindi kisichopita dakika 60. Dalili hizi zinaweza kuwa za kuona, kuhisi au za kimwendo, na watu wengi hupata zaidi ya dalili moja. Athari za kuona ndizo zinazotokea mara nyingi zaidi, na hutokea kwa hadi visa asilimia 99 na zaidi, nusu yake vikiwa na hatari hizi pekee. Matatizo ya kuona mara nyingi huhusisha skotoma yenye vimulimuli (eneo la jicho lisiloona kwa sehemu ya kutazamia inayowaka). Tatizo hili kwa kawaida huanzia karibu na kiini cha sehemu ya kuona, kisha kusambaa kuelekea pande zote kwa mistari ya zigizagi inayofananishwa na nguzo au kuta. Kwa kawaida, mistari hii huwa nyeusi na nyeupe lakini watu wengine huona mistari yenye rangi. Baadhi ya watu hupoteza sehemu muhimu ya kuona inayojulikana kama hemianopsia huku wengine wakipata kiwaa.
Aura ya kihisia ni aura ya pili kati ya aura zinazotokea mara nyingi huku ikitokea kwa asilimia 30-40 ya watu wenye aura. Mara nyingi hisia kama ya kudungwa kwa vipini- na-sindano huanzia kwa upande mmoja wa mkono kisha kuenea hadi sehemu ya pua na kinywa kwa upande uo huo. Kufa ganzi mara nyingi hutokea baada ya hisia ya mwasho na kupoteza hisia za ubinafsia. Dalili zingine za awamu ya aura ni pamoja na: tatizo la kuzungumza, hisia za dunia kuzunguka, na mara nadra matatizo ya kimwendo. Kuwepo kwa dalili za kimwendo huashiria kuwa kuna kipandauso cha hemiplejia na udhaifu kudumu kwa zaidi ya saa moja, tofauti na aura zingine. Ni nadra kwa aura kudumu bila kufuatiwa na maumivu ya kichwa, na hujulikana kama kipandauso kimya.
Awamu ya maumivu
Kwa kawaida maumivu ya kichwa huathiri upande mmoja, hudunda, na ukali wake huwa wa kadri hadi mkali mno. Kwa kawaida hali hii huja polepole na huzidishwa kwa kujishugulisha sana. Hata hivyo, kwa visa zaidi ya asilimia 40, maumivu yanaweza kuathiri pande zote mbili huku maumivu ya shingo yakihusishwa na hali hii. Maumivu ya pande zote mbili huwa hasa kwa watu walio na kipandauso bila aura. Maumivu yasiyo ya kawaida yanaweza kutokea hasa kwa sehemu ya nyuma au ya juu ya kichwa. Kwa kawaida, maumivu hudumu kwa saa 4 hadi 72 kwa watu wazima ingawa katia watoto mara nyingi yanadumu kwa kipindi kisichozidi saa 1. Marudio ya kukabiliwa na hali hii hubadilika mara kwa mara, kutoka visa vichache maishani hadi visa kadhaa kwa wiki, huku wastani ukiwa ni mara moja kwa mwezi.
Mara nyingi maumivu huandamana na kichefuchefu, kutapika, usikivu dhidi ya mwanga, usikivu dhidi ya sauti, usikivu dhidi ya harufu, uchovu na kukereka. Kwa, kipandauso cha basila, kipandauso chenye dalili za kinurolojia zinazohusiana na shina la ubongo au chenye dalili za kinurolojia kwenye pande zote za mwili, athari za kawaida zikiwa ni pamoja na: kuhisi kana kwamba dunia inazunguka, wepesi wa kichwan, na kuwa na utatanishi. Kichefuchefu hutokea kwa takriban watu asilimia 90, huku takriban thuluthi moja wakitapika. Hivyo basi, watu wengi hutafuta chumba kitulivu chenye giza. Dalili zingine ni pamoja na: kiwaa, kufungana pua, kuhara, kukojoa kila mara, kuparara, au kulowa jasho. Uvimbe au uchungu kwenye ngozi ya sehemu ya juu ya kichwa, na shingo kuwa ngumu ni hali zinazoweza kutokea Dalili husika huwa nadra kwa watu wazee.
Dalili za baadaye
Athari za kipandauso zinaweza kudumu kwa siku kadhaa baada ya maumivu makuu kuisha; hii huitwa dalili za baadaye za kipandauso. Watu wengi hukisia kuwa na hisia za mwasho kwa eneo lililoathiriwa na kipandauso na wengine kusema wana ulemavu wa kifikra kwa siku chache baada ya maumivu ya kichwa. Mgonjwa anaweza kuchoka au kupata 'maruerue' na maumivu ya kichwa, matatizo ya kiutambuzi, dalili za tumbo na utumbo, mabadiliko ya kihisia, na udhaifu. Kwa muhtasari mmoja, " Baadhi ya watu hupata hisia ya uchangamfu usio wa kawaida baada ya kukabiliwa na hali hii, huku wengine wakiripoti kupata mfadhaiko na unyonge wa mwili."
Kisababishi
Kisababishi halisi cha kipandauso hakijulikani Hata hivyo, kipandauso hukisiwa kuhusiana na mchanganyiko wa vipengele vya kimazingira na kijeni. Hali hii hurithiwa kifamilia - kwa thuluthi mbili ya visa na hutokea nadra kufuatia hitilafu moja ya kijeni. Baadhi ya hali za kisaikolojia yanayohusishwa ni pamoja na: mfadhaiko, wasiwasi na maradhi ya hisia mseto as are many biological events or triggers.
Jenetikia
Utafiti wa mapacha umedhihirisha uwezekano wa asilimia 34 hadi 51 wa vipengele vya kijeni kuathiri uwepo wa maumivu ya kichwa yanayohusiana na kipandauso. Uhusiano huu wa kijeni ni mkuu zaidi kwa watu wenye kipandauso chenye aura kuliko wale wasio. Kuwepo kwa aina maalum za jeni huongeza hatari kutoka kiasi kidogo hadi wastani.
Hitilafu ya jeni moja inayopelekea kipandauso ni ya nadra. Mojawapo ya hali hizi hujulikana kama kipandauso cha familia cha hemiplejia, aina ya kipandauso chenye aura]] ambacho hurithiwa kwa njia ya autosomia kuu  Hitilafu hizi zinahusiana na aina za miundo ya jeni za protini zinazohusika kwa usafirishaji wa ioni. Hitilafu nyingine inayosababisha kipandauso ni sindromu ya CADASIL au ateriofati yenye ukuu wa autosomia na yenye inifarakti na lukoensefalopathia chini ya koteksi.
Vichochezi
Kipandauso kinaweza kuanzishwa na vichochezi, huku baadhi ya watu wakiripoti kuwa hali hii huwa hatari tu kwa visa vichache na wengine kwa visa vingine. Vitu vingi vimedaiwa kuwa vichochezi, ingawa uzito na umuhimu wa madai hayo haujadhibitishwa.> Kichochezi kinaweza kutokea na kudumu hadi saa 24 kabla ya dalili kuanza.
Vipengele vya kilishe
Utafiti kuhusu vichochezi vinavyohusu lishe umegundua kuwa ushahidi hutegemea utathmini dhahania na hautilii maanani kuthibitisha au kukanusha kichochezi chochote. Kuhusu vipengele maalum, hakuna ushahidi kuhusu jinsi tairamini inavyoathiri kipandauso nayo monosodium glutamate (MSG) imeripotiwa mara nyingi kuwa kichochezi cha kilishe, mara nyingi ushahidi hauafikiani na wazo hili.
Vipengele vya kimazingira
Vichochezi kwa mazingira ya ndani na nje ni thibithisho kuwa ushahidi wa kijumla ilikuwa duni, lakini ulishauri kuwa watu wenye kipandauso wachukue hatua za kuzuia kipandauso zinazohusiana na ubora wa hewa ya ndani na mwangaza. Wazo kuwa vichochezi hivi hupatikana mara nyingi kwa watu werevu zaidi si kweli.
Pathofisiolojia
thumb|Animation of [[cortical spreading depression]] Kipandauso kinaaminiwa kuwa tatizo la neva na mishipa pamoja na ushahidi unaothibitisha utaratibu wa kipandauso kuanzia ndani ya ubongo kisha kuenea hadi kwenye mishipa ya damu. Baadhi ya watafiti huamini kuwa taratibu za kiniuronihuchangia pakubwa, huku wengine wakiamini kuwa mishipa ya damu huchangia zaidi. Watafiti wengine huhisi kuwa athari zote mbili huhusika pakubwa. Kiwango kikubwa cha niurotransmita serotonini, pia inayojulikana kama 5-hydroxytryptamine, inaaminiwa kuhusika.
Aura
Mfadhaiko unaosambaa kwenye koteksi au mfadhaiko wa kusambaa kwenye Leão ni mchipuko ghafla wa shughuli za kineva unaofuatiwa na kipindi kisicho na shughuli, hali inayopatikana kwa twatu wenye kipandauso chenye aura. Kuna maelezo mengi kuhusu kutokea kwa hali hii, ikiwa ni pamoja na uchochezi wa kipokezi cha NMDA, hali inayopelekea kalisi kuingia kwenye seli. Baada mchipuko huu wa ghafla wa shughuli, mtiririko wa damu kuelekea koteksi ya serebramu kwa sehemu iliyoathirika hupungua kwa muda wa saa mbili hadi sita. Inaaminiwa kuwa uondoaji wa kingamizi unapoelekea kwenye sehemu ya chini ya ubongo, neva za uchungu kichwani na shingoni huchochewa.
Maumivu
Utaratibu halisi wa maumivu ya kichwa ambayo hutokea wakati wa kipandauso haujulikani. . Ushahidi unaafiki jukumu la kimsingi wa sehemu za mfumo mkuu wa neva (kama vile shina la ubongo na diensefaloni) huku utafiti mwingine ukiafiki jukumu la uchochezi kwenye sehemu za pembeni( kama vile kupitia kwaneva za hisia zinayozingira mishipa ya damuya kichwa na shingo). Mishipa inayoweza kuathirika ni pamoja na: ateri za dura, ateri ya pia na ateri zilizo nje ya fuvu kama zile za ngozi ya kichwa. Jukumu la kupanuka kwa ateri, hususan zilizoko nje ya fuvu inaaminiwa kuwa muhimu
Utambuzi
Utambuzi wa kipandauso hutegemea ishara na dalili. upigaji pichahufanywa mara nyingi ili kubainisha visababishi vingine vya maumivu ya kichwa. Inaaminika kwamba idadi kubwa ya watu wenye hali hii hawajatambuliwa.
Utambuzi wa kipandauso bila aura unaweza kufanyika kwa kufuata kanuni ya "5, 4, 3, 2, 1; kulingana na International Headache Society,,:
Ikiwa mtu ataweza kukumbwa na hali mbili kati ya hizi: fotophobia, kichefuchefu, au kutoweza kufanya kazi/kusoma kwa siku moja, kuna uwezekano wa kuwa na kipandauso. Kwa watu wenye hali nne kati ya hali tano zifuatazo: maumivu ya kichwa ya kudundadunda, maumivu kudumu kwa saa 4–72, maumivu kwa upande mmoja wa kichwa, kichefuchefu au dalili zinazotatiza maisha ya mtu, uwezekano wa kipandauso ni asilimia 92 Kwa watu wenye dalili hizi chini ya tatu uwezekano ni asilimia 17
Kiboriloni
Kiboriloni ni kata ya Moshi Mjini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania yenye postikodi namba 25113.
Kipandauso
Uainishaji
Mwaka 1988 ndio wakati wa kwanza kwa kipandauso kuainishwa kwa kina. Shirika laInternational Headache Society hivi karibuni walibadilisha uainishaji wao mwaka wa 2004. Kulingana na uainishaji huu, kipandauso ni maumivu ya kimsingi ya kichwa yanayoandamana na aina ya maumivu ya kichwa]] yenye wasi wasi na [[maumivu ya kichwa mbalimbali na mengineyo.
Waashuru
Waashuru (kwa Kiaramu ܣܘܪܝܝܐ) ni kabila la Kisemiti la watu wa Mesopotamia kaskazini, ambao leo kwa kiasi kikubwa wanaishi nje ya nchi yao asili (hasa katika Iraq na Syria za leo, pamoja na maeneo madogo ya Uturuki na Iran), hasa Marekani, Ulaya Magharibi na Australia.
Mto Olengaini
ni jina la miwili kati ya mito inayopatikana katika kaunti ya Narok, magharibi mwa Kenya.
Kipandauso
Uainishaji
Kipandauso kimeainishwa kwa vitengo saba (baadhi ya vitengo hivi vimegawanywa zaidi kwa vijitengo vingi):
Mto Olengaini
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Waashuru
Kwa jumla duniani kote wanakadiriwa kuwa kati ya milioni 2 na 4.25. Wengi wao ni Wakristo (hasa Kanisa Katoliki la Wakaldayo na Kanisa la Waashuru la Mashariki), na kwa sababu hiyo wamedhulumiwa na watawala mbalimbali kwa karibu miaka 2000 mfululizo.
Waashuru wana historia tukufu upande wa ustaarabu na siasa kwa kuwa walirithi na kueneza utamaduni wa Wasumeri na Waakadi ambao ndio wa kwanza duniani katika mambo mengi.
Mto Moyan (Narok)
unapatikana katika kaunti ya Narok, magharibi mwa Kenya.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Longuo B
Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,632 walioishi humo.
Muziki wa Asili ya Ghana
Muziki wa Asili ya Ghana (pia unajulikana kama MOGO, Music of Ghanaian Origin) ni sherehe ya muziki inayotokea Ghana.
Ilianza mwaka wa 2007. Hapo awali lilikuwa tukio la kila mwaka la siku moja lakini mwaka wa 2015 liliongezwa hadi kuwa tamasha la wiki moja na kuitwa tamasha la MOGO. Onyesho la tuzo pia lilianzishwa kama sehemu ya sherehe hiyo. MOGO iliundwa na Citi FM kituo cha redio cha Ghana.
Waashuru
Biblia inazungumzia mara nyingi habari za dola hilo lililokuwa tishio kwa Waisraeli na mataifa mengi ya Mashariki ya Kati kwa muda mrefu.
Wilaya za Tanzania 4 KILIMANJARO
Rejea Wilaya za Tanzania 4
Majengo (Moshi Mjini)
Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia Majengo
Majengo ni kata ya Moshi Mjini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania yenye postikodi namba 25104. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,006 walioishi humo.
Wilaya za Tanzania 4 KILIMANJARO
=Karibu kutumia matini hizi!= Karibu kunakili matini hizi na kusahihisha /kuanza makala za kata! Afadhali fungua makala ya wilaya husika na fungua katika orodha ya majina chini kwenye ukurasa kata moja baada ya nyingine katika utaratibu wa a-b-c
Kiboriloni
Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,206 walioishi humo. Wananchi wa kata hii wanajishughulisha na biashara ndogondogo kama uuzaji wa mbogamboga na matunda na pia wanajishughulisha na zao la ndizi. Makabila yafuatayo yanapatikana katika kata hiyo: Wachagga, Wapare, na mengineo mengi.
Wilaya za Tanzania 4 KILIMANJARO
TAHADHARI
=SAME DISTRICT      KATA ZOTE ZIMESAHIHISHWA=
=ROMBO DISTRICT     KATA ZOTE ZIMESAHIHISHWA=
Kiboriloni
Ndani ya kata hii ya Kiboriloni kuna ikulu ndogo ambayo Rais huwa anaitumia kwa ajili ya mapumziko akiwa na ziara katika Mkoa wa Kilimanjaro.
Wilaya za Tanzania 4 KILIMANJARO
TAHADHARI
=MOSHI Vijijini      = Arusha Chini ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,960 walioishi humo.
Marejeo
Kahe ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 19,142 walioishi humo.
Kahe Mashariki ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,384 walioishi humo.
Kibosho Kati ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,258 walioishi humo.
Kipandauso
Kipandauso cha fumbatio
Utambuzi wa kipandauso cha fumbatio umekumbwa na utata. Baadhi ya utafiti umeonyesha kuwa visa vya kujirudia ya maumivu ya fumbatio yanaweza kuwa ni aina ya kipandauso Au angalau ni kitangulizi cha kipandauso Visa hivi yanaweza au kutoweza kufuatiwa na dalili zinazoashiria kipandauso na kwa kawaida hudumu kwa dakika chache hadi saa kadhaa Mara nyingi, visa hivi hutokea kwa watu wenye historia ya kipandauso maalumu kwa mtu binafsi au kwa familia. Sindromu zingine zinazoaminika kuwa viashiria ni pamoja na:sindromu ya msururu wa kutapika na kutokea kwa ghafla kwa kisulisuli hafifu cha utotoni.
Wilaya za Tanzania 4 KILIMANJARO
Marejeo
Kilema Kati ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 6,993 walioishi humo.
Kipandauso
Dalili za kifisiolojia
Hali zingine zinazoweza kuleta dalili sawa na maumivu ya kichwa ya kipandauso ni pamoja na: maambukizi ya ateri ya panja, maumivu ya kichwa upande mmoja, klaukoma kali, meningitisi na kuvuja damu kwenye sehemu ya chini ya araknoidi ya ubongo. Kwa kawaida maambukizi ya ateri ya panja hutokea kwa watu wenye umri zaidi ya miaka 50 na huandamana na uchungu kwa panja, maumivu ya kichwa ya upande mmoja hutambulika kwa kufungana kwa pua moja, machozi na maumivu makali kwa obiti obiti, klaukoma kali huhusika na matatizo ya kuona, meningitisi na homana kuvuja damu kwenye sehemu ya chini ya araknoidi ya ubongo. Maumivu ya kichwa kutokana na wasiwasi kwa kawaida hutokea kwa pande zote mbili, hayadhoofishi wala kulemaza sana.
Wilaya za Tanzania 4 KILIMANJARO
Marejeo
Kilema Kusini ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 22,711 walioishi humo.
Kipandauso
Kinga
Matibabu ya kuzuia kipandauso ni pamoja na: dawa, lishe mbadala, kubadilisha mienendo ya maisha, na upasuaji. Kinga hupendekezwa kwa watu wenye maumivu ya kichwa kwa zaidi ya siku mbili kwa wiki, wasioweza kutibika kwa dawa za kupunguza makali au wenye maumivu makali yasiyoweza kudhibitiwa.
Agileus
Augustino wa Hippo alitoa hotuba moja juu yake.
Kipandauso
Kinga
Malengo ya hatua hizi ni kupunguza marudio, maumivu na/au muda wa kudumu wa kipandauso, na kuongeza ubora wa matibabu ya awali. Sababu nyingine ya kinga ni kuepuka maumivu ya kichwa yanayohusiana na matumizi ya dawa kupita kiasi. Jambo hili ni tatizo linalotolea mara nyingi na linaweza kusababisha maumivu makali ya kichwa kila siku.
Tiba
Matibabu ya kuzuia kipandauso yanakisiwa kuwa bora ikiwa yatapunguza visa au ukali wa kipandauso kwa asilimia 50 Miongozo huwa na yamkini viwango thabiti kwa kutathmini topiramate, divalproex/sodium valproate, propranolol nametoprolol kama dawa zilizo na kiwano cha juu zaidi cha ushahidi kuhusu matumizi ya matibabu ya kwanza| yanayopendekezwakwanza. Mapendekezo kuhusu ubora ulitofautiana kuhusu gabapentin. Timolol pia ni bora kwa kuzuia kipandauso na kupunguza makali na marudio yake huku frovatriptan ikizuia kipandauso kinachohusiana na hedhi Amitriptyline na venlafaxine vile vile ni bora. Botox imegunduliwa kuwa bora kwa watu wenye kipandauso cha kudumu wala sio wenye kipandauso cha muda tu.
Tiba mbadala
thumb|160px|[[Dawa ya Petasites|Petasites hybridus inayotolewa kwenye mizizi ya mti wa (butterbur) imedhibitishwa kuwa bora kwa kuzuia kipandauso. ]] Akupancha ni matibabu bora ya kipandauso. Matumizi ya akupancha "halisi" siyo bora kuliko matumizi ya akupancha "bandia". Hata hivyo, aina zote zimegunduliwa kuwa bora kuliko utunzanji kidesturi, kwani zinaandamana na mathara machache zaidi kuliko matumizi ya dawa ya profilaktiki. Tibamwili, tibamaungo, kupapasa na kupumzika huwa bora sawa na matumizi ya dawa ya propranolol au topiramate kwa kuzuia maumivu ya kichwa yanayohusiana na kipandauso; hata hivyo mbinu iliyotumika kwa utafiti huu ina walakini. Kuna ushahidi ulio na tashwishi wa ubora wa: magnisiamu, enzaimu pacha Q10, riboflavin, vitamini B(12), and Fever-few, ingawa majaribio mwafaka yanafaa kufanywa ili kuthibitisha matokeo haya ya mwanzo. Matumizi ya butterbur yamethibitiwa kuwa bora kati ya matibabu mbadala.
Vifaa na upasuaji
Vifaa vya kimatibabu kama vile bayomwitiko na vichochea neva vina manufaa fulani kwa kuzuia kipandauso, hasa wakati dawa ya kuzuia kipandauso zimetumika bila kuzingatia maagizo kama vile kutumia dawa kupita kiasi. Bayomwitiko husaidia watu kufahamu baadhi ya parameta za kifiziolojia ili waweze kuzidhibiti na kujaribu kutulia, hivyo inaweza kuwa bora kwa kutibu kipandauso. Uchochezi neva hutumia vichocheaneva vya kubandika vilivyo sawa na viongozamwendo vya kutibu kipandauso sugu huku matokeo bora yakiwepo hasa kwa visa vya kipandauso kikali Upasuaji wa kipandauso, unaohusu kugandamua neva fulani kwa sehemu ya kichwa na shingo, inaweza kuwa chaguo kwa watu ambao afya yao haijaimarika kufuatia matibabu mengine.
Udhibiti
Kuna njia tatu kuu za matibabu: kuepuka vichochezi, kudhibiti dalili kali za ghafla na kuzuia kwa kutumia dawa. Dawa ni bora ikiwa itatumika punde tu mtu anapokabiliwa na hali hii. Marudio ya kutumia dawa mara nyingi husababisha maumivu ya kichwa yanayohusiana na matumizi ya dawa kupita kiasi na maumivu ya kichwa huzidi kuwa makali na kutokea mara nyingi zaidi. Hii inaweza kutokea kwa triptani, ergotaminesna vitoa maumivu hasa vya aina ya narkotia.
Viondoa maumivu
Matibabu ya kwanza yanayopendekezwa kwa watu wenye dalili zisizo kali hadi za wastani ni vitoa maumivu vya kawaida dawa ya inflamesheni isiyo na steroidi au mchanganyiko wa acetaminophen, asidi ya asitilsalikiliki na kafeni. Dawa kadhaa za kutibu inflamesheni zisizo na steroidi zimetambulika kuwa bora. Ibuprofen imegunduliwa kupunguza maumivu kikamilifu kwa takriban nusu ya watu wanaoitumia Diclofenacimethibitiwa kuwa bora pia
Agileus
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu mfiadini.
Kipandauso
Viondoa maumivu
Aspirin inaweza kupunguza maumivu wastani ya kipandauso hadi yaliyo makali huku ikiwa na ubora sawa na sumatriptan. Ketorolac inapatikana kwa muundo wa kudungia mishipani Paracetamol (pia inayojulikana kama acetaminophen), aidha ikiwa pekee au ikiwa imechanganywa na metoclopramide ni tiba nyingine yenye madhara machache. Kwa ujauzito, acetaminophen na metoclopramide huaminika kuwa dawa salama na bora zaidi hadi trimesta ya tatu ya ujauzito.
Wilaya za Tanzania 4 KILIMANJARO
Marejeo
Kimochi ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,562 walioishi humo.
Rhamu
Wakati wa sensa ya mwaka 2019 ulikuwa na wakazi 35,644.
Pia ni kata ya kaunti ya Mandera, eneo bunge la Mandera Kaskazini.
Wilaya za Tanzania 4 KILIMANJARO
Marejeo
Kirima ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,709 walioishi humo.
Kirua Vunjo Magharibi ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,840 walioishi humo.
Kirua Vunjo Mashariki ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,657 walioishi humo.
Kiruavunjo Kusini ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 19,378 walioishi humo.
Mabogini ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 28,992 walioishi humo.
Mamba Kaskazini ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,650 walioishi humo.
Mamba Kusini ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,600 walioishi humo.
Marangu Magharibi ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,976 walioishi humo.
Marangu Mashariki ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 23,734 walioishi humo.
Mbokomu ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,606 walioishi humo.
Mwika Kaskazini ni kata ya Wilaya ya Moshi Vijijini katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 21,177 walioishi humo.
Agileus
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 25 Januari.
Mto Adwel
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kipandauso
Triptani
Triptani, kama vile sumatriptan, ni dawa bora ya kutibu maumivu na kichefuchefu hadi asilimia 75 ya watu. Dawa hizi hupendekezwa kutumika mwanzoni kwa watu wenye maumivu ya wastani hadi makali au kwa watu wenye dalili hafifu zisizotibika kwa vitoa maumivu vya kawaida. Njia za kutumia dawa hizi ni pamoja na kumeza, kudungia, kunyunyisia puani, na kumumunya. Kwa jumla, triptani zote zinaonekana kuwa bora huku zikiwa na madhara sawa. Hata hivyo, watu binafsi wanaweza kuafikiana na dawa maalum. Madhara mengi huwa si makal, kama vile wekundu usoni; ingawa, visa vichache vya iskemia ya miokadiumu vimeripotiwa. Hivyo basi dawa hizi hazipendekezwi kwa watu wenye magonjwa ya mfumo wa moyo na mishipa. Kwa historia, dawa hizi hazipendekezwi kwa watu wenye kipandauso cha basila, ingawa hakuna ushahidi maalum wa hatari unaothibitisha tahadhari hii. Dawa hizi hazipelekei uraibu wowote lakini zinaweza kusababisha maumivu ya kichwa yanayohusiana na matumizi ya dawa kupita kiasi hasa zikitumiwa kwa zaidi ya siku 10 kwa mwezi.
Raju Pariyar
Raju Pariyar (alizaliwa 30 Juni 1980) ni mwimbaji kutoka Nepal. Alitunga nyimbo zaidi ya 13,000.
Mto Lusamatu
unapatikana katika wilaya ya Bukomansimbi, mkoa wa Kati, nchini Uganda.
Kipandauso
Ergotamini
Ergotaminina dihidroergotamini ni aina ya dawa za kitambo ambazo zingali zinapendekezwa kutumika kutibu kipandauso, za hivi punde zikiwa na muundo wa kunyunyisia pua na kudungia. Dawa hizi zimethibitishwa kuwa bora sawa na triptani, ni zaa bei nafuu zaidi, na huwa na madhara makali ambayo kawaida ni hafifu. Dawa hizi ni chaguo bora zaidi kwa watu wenye visa vikali ya kipandauso.
Prognosisi
Prognosisi ya muda mrefu kwa watu wenye kipandauso hubadilika mara kwa mara. Watu wengi wenye kipandauso hupoteza wakati mwingi wa kufanya kazi kufuatia ugonjwa huu. Hata hivyo, kwa kawaida hali hii si hatari sana na haihusishwi na kuongezeka kwa hatari ya kifo. Ugonjwa huu una mikondo minne mikuu: dalili kutoweka kabisa, dalili kuendelea huku zikipunguka wakati unapopita, dalili kuendelea kwa kiwango sawa na ukali uo huo au makabiliano kuzidi kuwa mabaya na kujirudia mara nyingi zaidi.
Kipandauso chenye aura huonekana kuwa hatari yakiharusi ya iskemia doubling the risk. Kuwa kijana, mtu wa jinsia ya kike, kutumiavizuia mimba vyenye homoni na kuvuta sigara huongeza hatari ya kupata ugonjwa huu. . Pia hatari hii huonekana kuwa na uhusiano na kupasuka kwa ateri ya seviksi. Kipandauso bila aura hakionekani kuwa kipengele. . Uhusiano wa hali hii na matatizo ya moyo sio wazi, huku utafiti mmoja ukiafiki uhusiano huo. Kwa ujumla, kipandauso hakionekani kuongeza hatari ya kufa kufuatia kiharusi au ugonjwa wa moyo. Matibabu ya kipandauso kwa wenye kipandauso chenye aura yanaweza kuzuia kiharusi husika.
Epidemolojia
thumb|[[Disability-adjusted life year for migraines per 100,000 inhabitants in 2004
{{legend|#b3b3b3|no data}} {{legend|#ffff65|<45}} {{legend|#fff200|45–65}} {{legend|#ffdc00|65–85}} {{legend|#ffc600|85–105}} {{legend|#ffb000|105–125}} {{legend|#ff9a00|125–145}}
{{legend|#ff8400|145–165}} {{legend|#ff6e00|165–185}} {{legend|#ff5800|185–205}} {{legend|#ff4200|205–225}} {{legend|#ff2c00|225–245}} {{legend|#cb0000|>245}} ]]
Kote ulimwenguni, kipandauso huathiri zaidi ya asilimia 10 ya watu Kule Marekani, takriban asilimia 6 ya wanaume na asilimia 18 ya wanawake hupata kipandauso kila mwaka huku wakiwa na hatari ya daima ya asilimia 18 na 43 mtawalia. Barani Uropa, kipandauso huathiri asilimia 12–28 ya watu maishani mwao huku takriban asilimia 6–15 ya wanaume wazima na asilimia 14–35 ya wanawake wazima wakipata angalau tukio moja kila mwaka. Kima cha kipanduso ni chini kiasi barani Asia na Afrika ikilinganishwa na nchi za Magharibi. Kipandauso sugu hutokea kwa takriban asilimia 1.4 ya watu hadi 2.2. gumba|thumb|Visa vya ugonjwa wa kipandauso kwa umri na jinsia Takwimu hizi hutofautiana sana kwa umri: mara nyingi zaidi, kipandauso huanza kati ya umri wa miaka 15 na 24 na hutokea mara nyingi kwa watu wenye umri wa miaka 35 hadi 45. Kwa watoto, takriban asilimia 1.7 ya watoto wenye umri wa miaka 7 na asilimia 3.9 kwa wale wa kati ya miaka 7 na 15 wana kipandauso, huku hali hii ikitokea mara nyingi kwa wavulana kabla ya kubalehe. Wakati wa kubaleghe, kipandauso hutokea mara nyingi kwa wanawake na hali hii huendelea maishani, ikitokea mara mbili zaidi kwa wanawake wazee kuliko wanaume. Kipandauso bila aura hutokea mara nyingi zaidi kwa wanawake kuliko kipandauso chenye aura, ingawa aina hizi mbili hutokea kwa kiwango sawa kwa wanaume.
Kwa kipindi kilichokaribia ukomohedhi mara nyingi dalili huzidi kabla ya kupunguka ukali. Huku dalili zikitokomea kwa takriban thuluthi mbili ya wazee, dalili hizi hudumu kwa kati ya asilimia 3 na 10.
Historia
thumb|The Head Ache, George Cruikshank (1819) Maelezo ya mwanzo ya yaliyozingatia kipandauso yamo kwa mafunjo ya Eber, yaliyoandikwa takriban mwaka wa 1200 BCE kwa kale za Misri Kwa mwaka wa 200 BC, maandishi kutoka kwa Shule ya madaktari ya Hippocrates yalieleza aura inayohusiana na kuona inayotokea kabla ya maumivu ya kichwa na kupata nafuu kidogo kufuatia kutapika. thumb|left|A trepanated skull, from the [[Iron age. Mzunguko wa shimo kwa fuvu la kichwa unazingirwa na ukuaji wa tishu gumu kama mifupa kuashiria kuwa mtu huyo alipona baada ya upasuaji.]] Maelezo ya karneya pili ya Aretaeus of Cappadocia yaliainisha maumivu ya kichwa kwa aina tatu: sefalejia, sefalea na heterokrania. Galen wa Pergamon alitumia neno hemikrania (nusu ya kichwa), ambapo neno kipandauso hatimaye lilikopwa. Galen pia alipendekeza kuwa maumivu huanzia kwenye meninjesi na mishipa ya damu kichwani. Hapo awali, kipanduso kilikuwa kimeainishwa kwa aina mbili zinazotumika hata sasa - kipandauso chenye aura(migraine ophthalmique) na kipanduso bila aura (migraine vulgaire) kwa mwaka wa 1887 na Louis Hyacinthe Thomas Mkutubi Mfaransa.
Rikardo wa Lucca
Rikardo wa Lucca (Wessex, Uingereza, karne ya 7 - Lucca, Toscana, Italia, 3 Aprili 722) alikuwa Mkristo wa Uingereza ambaye alifuata sana dini yake na hatimaye alifariki wakati wa hija yake kwenda Roma pamoja na wanae wawili wa kiume, Vilibaldi wa Eichstätt na Vunibaldi wa Heidenheim.
Raju Pariyar
Maisha ya awali
Mnamo Septemba 2015 Pariyar alikutana na Bishnu Pariyar kwenye ndege iliyokuwa ikisafiri kutoka Kathmandu kwenda Mumbai. Bishnu ni mchungaji Mkristo kutoka Bharatpur, alizungumza na Pariyar alipokuwa safarini na alipendezwa naye. Mwezi mmoja baadaye Pariyar na watoto wake wawili walisafiri hadi kwenye kanisa la Bishnu huko Bharatpur wakabadilishwa kuwa Wakristo.
Mto Selian
ni kati ya mito ya mkoa wa Arusha (Tanzania Kaskazini).
Kipandauso
Historia
Utoboaji, yaani kutoboa tundu kwa hiari kwenye fuvu la kichwa, ulifanyika hata mwaka wa 7,000 BCE. Huku baadhi ya watu wakipona, wengi wao huenda walikufa kufuatia maambukizi. Tendo hili liliaminika kufanya kazi kwa kupitia "kufungulia mapepo watoroke". Kwa karne ya 17, William Harvey alipendekeza utoboaji tundu kama matibabu ya kipandauso.
Huku majaribio mengi ya matibabu ya kipandauso yakifanyika, ni mpaka mwaka 1868 ambapo matumizi ya dutu ambazo hatimaye ziliweza kuwa bora yalianza. Dutu hizi nierogoti ya kuvu ambapo dawa ya ergotamine ilitolewa kwa mwaka wa 1918. Methysergideilitolewa mwaka wa 1959, na triptani ya kwanza, sumatriptan, kutolewa mwaka wa 1988. Kufuatia utafiti mwafaka, dawa bora za kukinga kipandauso zilipatikana na kuthibitishwa kwa karne ya 20.
Jamii na Utamaduni
Kipandauso ni chanzo kikuu cha gharama ya kimatibabu na kukosa matokeo mema kazini. Imekadiriwa kwamba kipandauso ni ugonjwa wenye gharama kali mno kati ya magonjwa mengine yanayohusika na mfumo wa neva kwa Jumuiya ya Ulaya, ukigharimu zaidi ya bilioni €27 kwa mwaka Huko Marekani gharama ya moja kwa moja imekadiriwa kuwa dola bilioni 17. . Takriban asilimia 10 ya gharama hii ni ya triptani. Gharama isiyo ya moja kwa moja ni takriban dola bilioni 15 za Marekani, ambapo kukosa kazi ni kipengele kikuu. Ubora wa wanaoweza kuendelea na kazi licha ya kuwa na kipandauso hupunguka kwa takriban theluthi moja. Mathara mabaya mara nyingi pia hutokea kwa familia ya mtu.