cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tropiki
Pia hakuna tofauti kubwa katika muda wa mchana na usiku jinsi ilivyo nje ya tropiki kuelekea nchani. Hii ni pia sababu ya kwamba nchi za tropiki hazina majira kama maeneo yenye joto ya wastani au maeneo karibu na ncha za dunia.
Richie Spice
Richie Spice (amezaliwa na jina la Richell Bonner mnamo 8 Septemba 1971 mjini Rock Hall, St Andrew nchini Jamaika) ni msanii wa Reggae.
Richie Spice ni mwanachama wa vuguvugu la RASTAFARI. Baadhi ya nyimbo zake maarufu ni kama, "Youth Dem Cold", "Groovin 'My Girl", "Earth A Run Red", "Marijuana" na "The Plane Land".
Wasifu
Wimbo wa kwanza wa kijamaika wa Spice "Killing a Sound" ulikuwa umetayarishwa na Dennis "Star" Hayes. Hii ilifuatiwa na "Shine" na mtayarishaji / mwanamuziki Clive Hunt. Spice pia alijiunga na Hunt kwa albamu yake ya kwanza kutumia lebo la Island Jamaica ambapo alikuja na wimbo wake maarufu wa kwanza "Grooving my girl". Dada yake, Bridgett Bonner kwa Bonner Productions Ltd, alipanga albamu yake ya pili. Albamu ilikuwa na nyimbo kama "Earth a Run Red", "Living Ain't Easy", Nchi ya Jamaika "Time So Rough", na "Grooving My Girl" na mengine mengi.
Mto Sambwe (Bururi)
unapatikana kusini mwa Burundi (mkoa wa Bururi).
Kiwolofu
thumb|Maeneo ya Kiwolofu. Kiwolofu ni lugha iongewayo nchini Senegal, Gambia, na Mauritania. Lahaja za Kiwolofu zinaweza kufanana sana kati ya nchi hizo, zikiwa sambamba kabisa kitabia na hata kuongelewa kieneo.
Richie Spice
Wasifu
Baada ya kupata umaarufu katika katikati ya miaka ya 1990, Spice ameigiza katika sherehe kuu hasa Reggae Sun Splash (kwa heshima ya Bob Marley), White River Reggae Bash, Rebel Salute na mengine mengi. Spice amefungua vionyesho kwa waimbaji kama Chaka Demus na Pliers, Spanner Banner na Rita Marley katika ziara mbalimbali za Ulaya na Marekani 1996-1997.
Mto Sambwe (Bururi)
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Kiwolofu
Lugha hiyo ipo kama lugha jirani ya Kifula inayohesabiwa kati ya lugha za Kisenegambia ya familia ya Lugha za Kiniger-Kongo.
Richie Spice
Wasifu
Yeye tena alizuru Amerika ya Kaskazini Mashariki kuanzia Juni hadi Septemba 2001. Umaarufu wake uliongezeka na ukampa nafasi katika kumbi mbalimbali. Miradi yake ya hivi karibuni ni pamoja maonyesho ya Sting yaliofanyika katika Jam World St Catherine (26 Desemba 2002) na Sting Miami (Machi 2003).
Kiwolofu
Ni lugha hasa ya Wawolofu, lakini nchini Senegal haizungumzwi na Wawolofu tu, bali hata Wasenegal wengine huzumgumza lugha hiyo; hivyo karibuni asilimia 40 ya wakazi wake huizungumza kama lugha mama.
Richie Spice
Wasifu
Wimbo wake 'Youths Dem Cold' ulichezwa kwa Redio ya kipindi cha Grand_Theft_Auto_IV_soundtrack katika GTA IV
Kiwolofu
Kuna lahaja mbalimbali kama vile "Dakar-Wolof". Dakar ni mji wenye watu mchanganyiko, yaani kuna waongeaji wa Kiwolofu, Kifaransa, Kiarabu, na hata Kiingereza huzungumzwa kidogo katika mji huo ambao uko nchini Senegal; hivyo Kiwolofu chao ni cha mchanganyiko.
Maeneo mengine ya Kiwolofu ni kama vile:
Calumet City, Illinois
thumb|ramani ya mji thumb|mnara wa maji katika mji
Calumet City au Calumet ni mji wa Marekani katika jimbo la Illinois. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 39,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 180 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 19 km².
Mwili
thumb|[[Mchoro wa Leonardo da Vinci (1492).]] thumb|Mchoro wa mwanzo wa [[karne ya 19.]] Mwili ni kile kinachofanya binadamu aonekane na kuishi katika ulimwengu, kwa kufanana na wanyama ambao pia wana mwili.
19 Mei
Tarehe 19 Mei ni siku ya 139 ya mwaka (ya 140 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 226.
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Papa Urbano I, Parteni na Kalogeri, Adolfo wa Arras, Dunstan wa Canterbury, Papa Selestini V, Ivo Helory, Teofilo wa Corte, Krispino wa Viterbo, Maria Bernarda Buetler n.k.
Mwili
Mwili wa binadamu unaundwa na kiwiliwili pamoja na viungo kwa mfano kichwa, shingo, kifua, mikono mgongo na miguu. Mwili una mifupa 206 ingawa binadamu anapozaliwa huwa na mifupa 270 ambayo baadaye huungana.
Umbo lake linategemea urithi lakini pia maisha ya mtu yalivyo. Urefu unategemea mambo mbalimbali, kama vile jinsia, kwa maana kwa kawaida wanaume ni warefu kuliko wanawake.
Kabla ya kufikia utu uzima, mwili unaundwa na seli bilioni 100.000.
Baada ya kufa, mwili wa binadamu unaitwa maiti, wakati ule wa mnyama unaitwa mzoga.
Elimu ya mwili huitwa anatomia.
Baba
Baba ni mwanamume aliyemzaa mtoto au anamlea.
Kikulung (Nigeria)
Kikulung ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wakulung. Mwaka wa 1973 idadi ya wasemaji wa Kikulung imehesabiwa kuwa watu 15,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikulung iko katika kundi la Kijarawan linalofanana na lugha za Kibantu.
Baba
Katika uzazi, baba ndiye anayesababisha jinsia ya mtoto kwa kumrithisha kromosomu Y (mtoto wa kiume) au kromosomu X tu (mtoto wa kike).
Kikumba
Kikumba ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wakumba. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikumba imehesabiwa kuwa watu 3420. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikumba iko katika kundi la Kiadamawa-Ubangi.
Baba
Saikolojia inaonyesha pia umuhimu wa kuwepo kwa baba mwenye pendo, akishirikiana na mama, katika kukua kwa mtoto.
Benaissa Benamar
Kazi
Benamar alikuwa akicheza katika idara ya vijana ya vilabu vya Uholanzi kama VVA/Spartaan, Ajax, AFC, Volendam, Zeeburgia na ADO Den Haag. Kati ya mwaka 2016 na 2018, alikuwa akicheza katika klabu ya Jong FC Twente, timu ya pili ya FC Twente ambayo ilishushwa daraja kutoka Tweede Divisie hadi Derde Divisie katika msimu wake wa kwanza.
Mwaka 2018, Jong FC Twente iliondolewa kutoka piramidi ya soka ya Uholanzi, na Benamar alihamia klabu ya Morocco ya Ittihad Tanger. Akiwa Ittihad, alicheza mechi sita katika ligi ya Botola Pro 1, na pia alicheza katika CAF Champions League na CAF Confederation Cup.
Rosie Motene
Rosie Motene ni mwigizaji wa Afrika Kusini, mwandishi, mtayarishaji wa filamu na mwanaharakati. Yeye ni mwanasiasa wa Pan African queer na mzungumzaji juu ya GBV na LGBTQI katika Afrika. Yeye ndiye mwandishi wa kitabu chenye kurasa 161, Reclaiming the Soil: A Black Girl's Struggle to Find Her African Self. Yeye ni mmiliki wa vyombo vya habari wa Pan-African na alikuwa mmoja wa wasimamizi katika toleo la tano la Tamasha la Filamu la Afrika Mashariki (MAFF) mnamo 2019. ZAlebs alimtaja kama mmoja wa washiriki walioenea zaidi wa Studio za Urban Brew.
Msikiti wa Kizimkazi
alt=Muonekano wa msikiti wa Kizimkazi mnamo karne 19|thumb|Muonekano wa msikiti wa Kizimkazi mnamo karne 19 Msikiti wa Kizimkazi (Msikiti wa kale wa Kizimkazi Dimbani) ni msikiti ulioko katika mji wa Dimbani, Wilaya ya Kusini katika Mkoa wa Unguja Kusini nchini Tanzania.
Uko kwenye ncha ya kusini ya kisiwa cha Zanzibar nchini Tanzania na ni moja ya majengo ya zamani zaidi ya Kiislamu katika pwani ya Afrika Mashariki. Licha ya jina lake, iko Katika Dimbani, sio Kizimkazi, ambayo ni maili 3 (kilomita 4.8), mbali (hii ni kwa sababu majina rasmi ya vijiji hivi viwili vilivyoungana ni Kizimkazi Dimbani na Kizimkazi Mtendeni) alt=Muonekano wa msikiti wa Kizimkazi mnamo karne ya 20|thumb|Muonekano wa msikiti wa Kizimkazi mnamo karne ya 20
Joshua Kennedy
Joshua Kennedy (alizaliwa 20 Agosti 1982) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Australia. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Australia.
Lawrence Bragg
left|80px thumb|Lawrence Bragg
William Lawrence Bragg (31 Machi 1890 – 1 Julai 1971) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Australia. Baadhi ya utafiti mwingine alichunguza mionzi ya eksirei na nuru. Mwaka wa 1915, pamoja na baba yake, William Henry Bragg alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.
Joshua Kennedy
Kennedy ameichezea timu ya taifa ya Australia tangu mwaka wa 2006. Kennedy alicheza Australia katika mechi 36, akifunga mabao 17.
Orodha ya milima ya Balkani
Hii Orodha ya milima ya Balkani inataja baadhi yake tu.
Ruvu (Same)
Kwa matumizi tofauti za jina hili angalia Ruvu (maana)
Ruvu (Same) ni kata ya Wilaya ya Same katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,261 walioishi humo.
Vumilia
Vumilia  ni jina la kata ya Wilaya ya Urambo katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45505 .. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,258 waishio humo.
Maili
Maili ni kipimo cha urefu. Si kipimo sanifu cha kimataifa SI bali ni kizio cha vipimo vya Uingereza. Zamani ilitumiwa sana lakini siku hizi matumizi yamepungua sana.
Maili si kipimo sanifu cha kimatifa hivyo urefu wa maili moja ni tofauti kati ya nchi na nchi hata kama ni maili ya nchi kavu au maili ya baharini.
Hadi leo inatumiwa katika nchi zinazotumia lugha ya Kiingereza ingawa hizi zote zinaelekea kubadilisha au zimeshabadilisha tayari kawaida yao kwa kutumia kilomita. Ila tu watu wamezoea maili sana wakiendelea kuitumia.
Maili asilia
Asili ya maili ni kawaida ya Waroma wa Kale. Walitumia kipimo cha milia passuum (=hatua 1000) kwa kupima urefu wa mbali.
"Milia" hii ilikuwa sawa na futi za Kiroma 5,000. Kipimo hiki cha Kiroma kilingia katika vipimo vya mataifa ya Ulaya.
Ina Plug
Ina Plug (née Post ) (alizaliwa 5 Agosti 1941) ni mwanaakiolojia wa Afrika Kusini (au mwanazuolojia), na mwalimu. Kazi yake ya muda mrefu ilijumuisha utafiti wa majumba ya makumbusho kama vile Makumbusho ya Transvaal (sasa ni Ditsong: Makumbusho ya Kitaifa ya Historia ya Asili) na Chuo Kikuu cha Pretoria kuhusu mamalia wa kusini mwa Afrika, na wanyama kutoka maeneo ya Iron Age katika Mbuga ya Kitaifa ya Kruger. Kazi yake ilisababisha kuchapisha karatasi 130 za kisayansi zaidi juu ya mabaki ya mifupa ya wanyama. Pia alichapisha kitabu kiitwacho What Bone Is That? Mwongozo wa Utambuzi wa Mifupa ya Mamalia wa Kusini mwa Afrika.
Ina Post alizaliwa tarehe 5 Agosti 1941 huko Amsterdam, Uholanzi na wazazi Gerritdina Fransina (née Bruinenberg) na Jan Post. Alikuwa binti yao wa pekee. Kufuatia mwisho wa Vita vya Kidunia vya pili, familia ilihamia Afrika Kusini, ikisafiri kwa meli ya Pretoria Castle mnamo 1949. Alimaliza masomo yake mwaka wa 1959 huku mkuu wa shule ya upili akimuunga mkono, ingawa mama yake alitamani aanze kazi ya kuendesha familia.
20 Mei
Tarehe 20 Mei ni siku ya 140 ya mwaka (ya 141 katika miaka mirefu). Mpaka uishe zinabaki siku 225
Sikukuu
Wakristo wengi, wakifuata mapokeo ya Roma, huadhimisha kumbukumbu za watakatifu Bernardino wa Siena, Lidia wa Thiatira, Aurea wa Ostia, Baudeli, Talalei, Lusiferi wa Cagliari, Hilari wa Toulouse, Austregesili, Anastasi wa Brescia, Theodori wa Pavia, Protasi Chong Kukbo, Arkanjelo Tadini n.k.
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar ni sehemu ya Jamhuri ya Muungano wa Tanzania ingawa inajitawala katika mambo ya ndani.
Hadi mapinduzi ya Zanzibar ya mwaka 1964 nchi hiyo ilijulikana kama Usultani wa Zanzibar.
Jiografia
Eneo lake ni sawa na funguvisiwa la Zanzibar lililopo mbele ya mwambao wa Afrika ya Mashariki karibu na Tanganyika (Tanzania bara).
Linajumuisha visiwa vikubwa vya Unguja na Pemba pamoja na visiwa vidogo vidogo, lakini si kile cha Mafia kilichopo kusini zaidi.
Orodha ya milima ya Karpati
Hii Orodha ya milima ya Karpati inataja baadhi yake tu.
Jamhuri ya Watu wa Zanzibar
Jiografia
Kiutawala Zanzibar imegawanyika katika mikoa mitano, 3 kisiwani Unguja na 2 kisiwani Pemba.
Historia
Historia inaonyesha kwamba kwa kiasi cha miaka 20,000 kumekuwepo makazi ya binadamu katika visiwa vya Zanzibar.
Visiwa hivyo ni sehemu ya kumbukumbu ya kihistoria ya ulimwengu wakati Waajemi wafanyabiashara walivigundua na kuvifanya makao makuu kwa safari kati ya Mashariki ya Kati, India na Afrika.
Katika kipindi cha karne ya 3 na ya 4, Wabantu walianza biashara na Waarabu waliofika Afrika ya Mashariki.
Katika karne ya 7, Waarabu walifika Zanzibar kibiashara pamoja na kusambaza dini ya Uislamu; Waarabu ndio walioipa jina ZANZIBAR kutokana na maneno ya Kiajemi ZINJI BAR yaani sehemu ya Watu Weusi.
Lugha ya Kiswahili ilianza kutumika kiasi cha karne ya 13 ikitokana na mchanganyiko wa lugha ya Kiarabu na lugha za Kiafrika.
Katika karne ya 16 Wareno walifika Zanzibar lakini utawala wao ulifuatiwa na kutokuwepo utulivu, lakini biashara ya utumwa iliwaweka watu pamoja.
Waarabu kutoka Oman walichukua utawala Zanzibar katika karne ya 17 na Zanzibar ilikuwa makao makuu ya utawala wa Waomani.
Miaka 1820-1870 Zanzibar ilifaidi matunda mazuri ya kiuchumi na maendeleo yaliyosababishwa na utawala wa masultani na hivyo kupelekea kuenea kwa dini ya Kiislamu Zanzibar pamoja na kuwa na mwakilishi nchini Marekani.
Katika karne ya 19 Zanzibar ilikuwa chini ya utawala wa Oman, mwaka 1830 Zanzibar ilikuwa inaongoza kwa kilimo cha karafuu, na hiyo kupelekea haja ya watumwa kuongezeka kutumika katika kilimo. Hatimaye watumwa walikuwa 90% za wakazi wote.
Mwaka 1890 Zanzibar ilikuwa chini ya uangalizi wa Waingereza rasmi, lakini uchaguzi wa mwanzo ulifanyika mwaka 1957, na miaka iliyofuata kukawepo fujo na machafuko kutoka kwa Waafrika wanaodai uhuru dhidi ya utawala wa Kiarabu.
Mwezi Desemba mwaka 1963 Waingereza waliipa uhuru Zanzibar chini ya jumuiya ya madola, na tarehe 12 Januari 1964 Zanzibar ilifanya mapinduzi kujikomboa kutoka katika utawala wa sultani.
Muda mchache baadaye iliungana na Tanganyika kuunda Jamhuri ya Muungano wa TANZANIA.
Siasa
Zanzibar inatawaliwa na Serikali ya Mapinduzi ya Zanzibar (SMZ).
Zanzibar ina bunge lake linaloitwa Baraza la Wawakilishi wa Zanzibar lenye wabunge 50 wanaochaguliwa kwa muda wa miaka mitano.
Mji mkuu na makao makuu ya serikali ni Jiji la Zanzibar ambalo liko kisiwa cha Unguja.
Mji mkuu wa kisiwa cha Pemba ni Chake Chake.
Jamhuri ya watu wa Zanzibar ilianzishwa baada ya mapinduzi ya 1964 yaliyomaliza Usultani wa Zanzibar.
Rais wa kwanza alikuwa Abeid Amani Karume hadi mwaka 1972.
Alifuatwa na Aboud Jumbe (1972-1984).
Rais wa tatu aliyemfuata alikuwa Ali Hassan Mwinyi (1984-1995) aliyeendelea kuwa rais wa Tanzania tangu 1985.
Rais Amani Abeid Karume ambaye ni mwana wa rais wa kwanza na alikuwa mgombea wa CCM alichaguliwa mara ya pili na wananchi wote tarehe 30 Oktoba 2005 katika kura iliyopingwa na chama cha upinzani CUF.
Rais aliyefuata ni Ali Mohamed Shein (2010-2020), halafu Hussein Ali Mwinyi.
Watu
Watu wa Zanzibar ni wa asili mbalimbali, hasa watu wa asili ya Afrika Bantu, yakiwemo makabila ya Wahamidu na Watumbatu; halafu Waasia, awali kutoka India na nchi za Kiarabu.
Idadi ya wakazi wa Zanzibar ilikuwa 1,303,569 mwaka 2012, tarehe ya sensa ya mwisho, iliyoonyesha ongezeko la 3.1% kwa mwaka.
Karibu theluthi mbili ya watu wanaishi katika kisiwa cha Zanzibar (Unguja).
Mkoa wa mjini magharibi ndio wenye idadi kubwa ya wakazi, kiasi cha watu 205,870.
Pemba ina jumla ya makazi sawa. Mji mkubwa ni Chake Chake, ukiwa na idadi ya 19,283, mengine ni Wete na Mkoani.
Dini
Dini ya Uislamu ina kiasi cha 97% za wananchi wote.
Waliobaki ni hasa Wakristo. Wa kwanza walikuja wakati wa utawala wa Kireno, halafu wakati wa masultani kuwepo Zanzibar na wa ukoloni wa Uingereza.
Kulikuwa na Wahindu pia lakini wengi wao walikimbia nchi au kuuawa wakati wa mapinduzi ya mwaka 1964.
Kuna misikiti 51, ambayo waadhini wake hugongana wakati wa maombi, pamoja na mahekalu ya Uhindu sita na makanisa kadhaa, yakiwemo Kanisa Kuu Katoliki na Kanisa Kuu la Anglikana katika mji wa Zanzibar Stonetown.
Hasa hilo la mwisho ni maarufu kwa sababu lilijengwa mahali pa soko la watumwa lililofungwa, altari ikiwa imejengwa juu ya nafasi ya mti wa kuwafunga watumwa walioadhibiwa kwa viboko, na batizio kuwa mahali walipotupwa watoto watumwa ambao hawakuuzwa pamoja na mama zao.
Hata hivyo makanisa kadhaa yalichomwa moto katika miaka 2005-2015.
Afya
Upande wa huduma ya afya, vifo vya watoto wachanga bado ni 83 kati ya wazaliwa 1000, na inakadiriwa kuwa utapiamlo huathiri mmoja katika watu watatu wa visiwa.
Matarajio ya maisha wakati wa kuzaliwa ni miaka 48, wakati maambukizi ya VVU / UKIMWI ni madogo sana kwa Zanzibar kuliko Tanzania kwa ujumla (0.6% ya idadi ya watu dhidi ya wastani wa kitaifa wa 8%).
Uchumi
Uchumi wa Zanzibar unategemea kilimo na utalii. Mazao yanayouzwa nje ni hasa karafuu, basibasi, mdalasini na pilipili.
Uchumi wa Zanzibar ni uchumi duni kabisa ambao mwananchi wa kawaida anaishi kwa kiasi cha chini ya dola moja kwa siku au hana uhakika wa kupata chochote.
Wastani wa mapato ya kila mwaka ya US $ 250 na ukweli kwamba karibu nusu ya wakazi wanaishi chini ya mstari wa umaskini. Lakini kuna tofauti kubwa katika kiwango cha maisha kati ya wakazi wa Pemba na Unguja, tena kati ya wakazi wa mijini na vijijini.
Zanzibar ni nchi yenye matumaini katika uchumi lakini, kutokana na migogoro ya kisiasa, imekuwa katika hali duni kabisa, na mabalozi wa Marekani na nchi nyingine walisisitiza mara nyingi umuhimu wa kuwepo ushirikiano katika siasa ili kuiwezesha Zanzibar kuinuka katika hali ya uchumi.
Yesu
thumb|Yesu. Yesu (kwa Kiebrania יֵשׁוּעַ, Yeshua, kifupisho cha יהושע‎, Yeoshua, yaani "Mungu anaokoa") alikuwa Myahudi mwanamume aliyeishi miaka 2000 hivi iliyopita (labda 6 KK - 30 BK).
Alizaliwa na bikira Maria kwa uwezo wa Roho Mtakatifu, huko Bethlehemu ya Uyahudi. Maisha yake yalikuwa ya pekee kwa kuwa alifahamu vitu vingi kwa mfano: sheria hata kuwazidi walimu wa sheria japokuwa hakusomea sheria. Alifanya pia maajabu mengi.
Ndiyo maana leo hii zaidi ya nusu ya wanadamu wote wanamuamini kuwa Mwana wa Mungu (ndio wanaoitwa Wakristo) au walau nabii (hasa Waislamu).
Kutokana na umuhimu wake katika historia ya binadamu, kwa kawaida miaka yote inahesabiwa kuanzia ujio wake (ulivyokadiriwa na Denis Mdogo kimakosa katika karne ya 6).
Misingi ya ujuzi wetu juu yake
thumb|200px|[[Papyrus P52, iliyoandikwa kwa Kigiriki mwaka 125 hivi, inahesabika kuwa andiko la zamani zaidi kutufikia kuhusu Yesu. Ina sehemu za Injili ya Yohane; mbele 18:31-33, nyuma 18;37-38.]] Yesu hakuacha maandiko yoyote. Habari zake zinapatikana hasa katika Biblia, kwa namna ya pekee katika Injili na vitabu vingine vya Agano Jipya.
Nje ya Ukristo kuna habari fupi kuhusu Yesu katika maandiko ya waandishi wa Roma, Wagiriki na Wayahudi. Habari hizo zinaangaliwa sana kwa sababu zimetungwa na watu wasiomwamini Yesu kidini. Kwa ujumla zinathibitisha ya kwamba Yesu alikuwepo, na kwamba wakati hao walipoandika alikuwa na wafuasi huko Roma na ya kwamba awali Waroma hawakuelewa tofauti kati ya wafuasi wake na Wayahudi.
Kati ya waandishi hao muhimu ni hasa:
1. Mtaalamu Myahudi Flavius Josephus: huyo aliandika mnamo 90 BK kitabu cha "Antiquitates Judaicae“ (Habari za historia ya Wayahudi) akitaja kifo cha "Yakobo ndugu wa Yesu“ (sura ya 20, 200).
2. Mwandishi Mroma Tacitus: huyo aliandika mnamo mwaka 117 ya kwamba Kaisari Nero alishtaki kikundi cha “Chrestiani” ya kuwa wamechoma moto mji wa Roma. Aliongeza: “Mtu ambaye ni asili ya jina hilo ni Chrestus aliyeuawa wakati wa Tiberio kwa amri ya Pontio Pilato” (Annales XV,44).
3. Mwandishi Mroma Svetonius: huyo alimtaja “Chrestos” katika kitabu chake juu ya maisha ya Kaisari Klaudio (25,4) ya kwamba huyu amesababisha fujo kati ya Wayahudi wa Roma hivyo Kaisari aliwafukuza wote mjini.
4. Mwanasiasa Mroma Gaius Plinius Caecilius Secundus: huyo aliacha barua kadhaa zinazotaja Wakristo mnamo mwaka 100 BK. Alimwuliza Kaisari Traianus jinsi ya kushughulikia Wakristo waliokataa kutoa sadaka mbele ya sanamu za Kaisari.
Mazingira yake
Nchi ambayo Yesu alizaliwa akafundisha ni nchi ileile ambayo Mungu aliwaahidia Waisraeli tangu zamani za Abrahamu, ni nchi ileile waliyoiteka chini ya Yoshua, ni nchi ileile waliyoirudia kutoka utumwani Babeli.
Vibaraka hao ni Herode Mkuu (37 KK-4 KK) na wazawa wake, ambao tena hawakuwa Waisraeli halisi bali Waedomu ingawa kabila lao lililazimishwa kuingia dini ya Uyahudi karne iliyotangulia. Ukoo huo unajulikana kwa ukatili, uchu wa madaraka na uzinifu wake.
Vilevile maliwali wa Kirumi waliowekwa pengine kutawala nchi au sehemu fulani walionyesha mara nyingi ukatili na dharau kwa Waisraeli na dini yao, hata kusababisha chuki na mapigano kati ya jeshi na wananchi. Mfano mmojawapo ni Ponsyo Pilato aliyesimamia Uyahudi kuanzia mwaka 26 hadi 36 BK.
Hali hiyo, pamoja na umoja wa dola hilo lote, na urahisi wa mawasiliano kwa njia ya barabara zilizotengenezwa na Warumi, na uenezi wa lugha ya kimataifa (Kiyunani, yaani Kigiriki cha zamani), ilichangia kasi ya uenezaji wa habari njema (Injili).
Lugha hiyo ndiyo iliyotumiwa na waandishi wote wa Agano Jipya ili vitabu vyao viwafaidishe watu wengi zaidi, ingawa baadhi yao hawakuijua vizuri.
Lugha mama ya Yesu na ya Mitume ilikuwa Kiaramu ambacho ni jamii ya Kiyahudi na ambacho polepole kilishika nafasi yake kati ya Wayahudi kuanzia karne ya 6 KK.
Hao wote walitokea mkoa wa Galilaya, uliokuwa na mchanganyiko wa watu (Waisraeli na mataifa), kiasi kwamba huko Wayahudi wenyewe walifuata kwa urahisi desturi za Kiyunani hata wakadharauliwa na wenzao wa Kusini (Yerusalemu na mkoa wa Yudea).
Kati ya mikoa hiyo miwili ulienea mkoa wa Samaria ambao wakazi wake walijenga uadui mkubwa na Wayahudi baada ya uhamisho wa Babeli, walipokataliwa kuchangia ujenzi wa hekalu la pili la Yerusalemu.
Maisha yake
Dionisi Mdogo, mmonaki aliyeanzisha (mwaka 533 hivi) mtindo wa kuhesabu miaka tangu kuzaliwa Yesu kurudi nyuma (K.K.) au kwenda mbele (B.K.), alikosea hesabu zake. Leo tunakisia Yesu alizaliwa mwaka 6 hivi K.K. kwa sababu alizaliwa Bethlehemu chini ya Herode Mkuu aliyefariki tayari mwaka 4 K.K.
Huyo alipojaribu kumuua mtoto Yesu, familia takatifu ilikimbilia Misri mpaka baada ya kufa kwa Herode. Hapo ikarudi Galilaya hata Yesu akajulikana kwa jina la kijiji cha Nazareti kilichodharauliwa na Wagalilaya pia. Ndipo alipokulia na kuishi akifanya kazi ya ufundi.
Hivyo Yesu alitumia sehemu kubwa ya maisha yake kijijini akiwatii wazee wake Maria na Yosefu na kufanya kazi za mikono. “Alishuka pamoja nao mpaka Nazareti, naye alikuwa akiwatii” (Lk 2:51). Kwa namna hiyo ametuachia kielelezo cha utakatifu katika maisha ya familia na ya kazi ambayo ndiyo njia ya kawaida ya kukomaa kiutu na kumtumikia Mungu. “Mnyenyekeane katika kicho cha Kristo” (Ef 5:21).
Mwaka 26 hivi BK ndugu yake Yohane Mbatizaji aliacha maisha ya jangwani alikokulia na kuanza kuhubiri toba kandokando ya mto Yordani. Kwa kuwa Waisraeli walikosa manabii kwa muda mrefu, na walitamani sana ukombozi, walimuendea kwa wingi hata wakamtia hofu Herode Antipa.
Ingawa huyo akamfunga mapema akamuua, kazi ya Yohane ilikuwa imetimia kwa sababu aliweza kuwaandaa Waisraeli wengi (hasa watu wadogo na wakosefu) wampokee Yesu aliyebatizwa naye. Katika nafasi hiyo Yohane alimtambulisha kama Mwanakondoo wa Mungu aondoaye dhambi ya ulimwengu.
Ndipo Yesu naye alipoanza kuhubiri, lakini pia kutenda miujiza ya kila aina, akapata haraka wafuasi wengi. Kati yao akachagua Mitume wake 12 kama msingi mpya wa taifa la Mungu badala ya Israeli ya kale.
Alifanya kazi hizo kuanzia Galilaya, akitangaza ujio wa ufalme wa Mungu, kwa maana ya kwamba ufalme uliotazamiwa na Wayahudi umewajia kwa njia yake.
Ingawa hakupitia shule yoyote ya Biblia, Yesu alionekana anafundisha vizuri kuliko walimu wa sheria wa kawaida, kama mtu mwenye mamlaka juu ya Torati.
Mafundisho yake yalilingana na yale ya Mafarisayo kuliko na yale ya Masadukayo, lakini alishindana pia na hao wa kwanza.
Kijicho na upinzani vikazidi hasa Yerusalemu, walipoanza kufanya njama za kumuua. Ingawa Yesu alijua hayo, alijikaza kwenda katika huo mji mtakatifu autangazie habari njema na kufia huko.
Samir Benamar
Samir Benamar (alizaliwa 23 Agosti 1992) ni mchezaji wa soka wa Moroko.
Yesu
Maisha yake
Baada ya kupokewa kwa shangwe kabla ya sherehe ya Pasaka ya mwaka 30 (au 33) akakamatwa na baraza la Israeli kwa tuhuma ya kufuru ya kujilinganisha na Mungu, halafu akakabidhiwa kwa liwali wa Kirumi aliyekuwa na mamlaka ya kutoa adhabu ya kifo.
Samir Benamar
FC Gießen
Tarehe 2 Novemba 2019, Benamar alijiunga na FC Gießen baada ya kuwa bila klabu tangu majira ya joto ya 2018.
Yesu
Maisha yake
Baada ya kikao ambapo Wayahudi walitafuta kisingizio cha kisiasa, Ponsyo Pilato akalazimika kuagiza Yesu asulubiwe, na kisha kufa kwake kaburi lilindwe na askari.
Hata hivyo siku ya tatu kaburi likaonekana tupu, na Yesu akaanza kuwatokea wanafunzi wake wa kike na wa kiume kwa muda wa siku arubaini, halafu akapaa mbinguni mbele ya macho yao.
Habari hizo zikatangazwa kwa sauti tu kwa miaka kadhaa, halafu zikaanza kuandikwa.
Kanisa linaheshimu kwa namna ya pekee, kama ushuhuda mkuu juu ya maisha na mafundisho ya Yesu na kama moyo wa Maandiko matakatifu yote, Injili nne zilizoandikwa na Marko, Mathayo, Mwinjili Luka na Yohane kati ya mwaka 65 na 100 hivi.
Ni muhimu kujua maisha ya Yesu kwa sababu matendo na maneno yake, pamoja na kimya na sala yake, na hasa kifo na ufufuko wake, yote yanatufunulia Baba na matakwa yake kwetu. “Mambo ya Yesu wa Nazareti, aliyekuwa mtu nabii, mwenye uwezo katika kutenda na kunena mbele za Mungu na watu wote” (Lk 24:19).
Baada ya kujua maisha ya Yesu tunapaswa kujilinganisha naye hadi aundwe na kuishi ndani mwetu akitushirikisha uhai, kifo na ufufuko wake. “Nimesulibiwa pamoja na Kristo; lakini ni hai; wala si mimi tena, bali Kristo yu hai ndani yangu, na uhai nilio nao sasa katika mwili, ninao katika imani ya Mwana wa Mungu, ambaye alinipenda akajitoa nafsi yake kwa ajili yangu… Vitoto vyangu, ambao kwamba nawaonea utungu tena mpaka Kristo aumbike ndani yenu!” (Gal 2:20; 4:19).
Sala zake
(Math 11:25-26)
Nakushukuru, Baba, Bwana wa mbingu na nchi, kwa kuwa mambo haya uliwaficha wenye hekima na akili, ukawafunulia watoto wachanga. Naam, Baba, kwa kuwa ndivyo ilivyopendeza mbele zako
(Yoh 11:41-42)
Baba, nakushukuru kwa kuwa umenisikia. Nami nalijua ya kuwa wewe wanisikia sikuzote; lakini kwa ajili ya mkutano huu wanaohudhuria nalisema haya, ili wapate kusadiki kwamba ndiwe uliyenituma.
(Yoh 17:1-26)
Kikupa
Kikupa ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wakupa. Mwaka wa 1998 idadi ya wasemaji wa Kikupa imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikupa iko katika kundi la Kinupoidi.
Yesu
Sala zake
Baba, saa imekwisha kufika. Mtukuze Mwanao, ili Mwana wako naye akutukuze wewe; kama vile ulivyompa mamlaka juu ya wote wenye mwili, ili kwamba wote uliompa awape uzima wa milele. Na uzima wa milele ndio huu: wakujue wewe, Mungu wa pekee wa kweli, na Yesu Kristo uliyemtuma. Mimi nimekutukuza duniani, hali nimeimaliza kazi ile uliyonipa niifanye. Na sasa, Baba, unitukuze mimi pamoja nawe, kwa utukufu ule niliokuwa nao pamoja nawe kabla ya ulimwengu kuwako. Jina lako nimewadhihirishia watu wale ulionipa katika ulimwengu; walikuwa wako, ukanipa mimi, na neno lako wamelishika. Sasa wamejua ya kuwa yote uliyonipa yatoka kwako. Kwa kuwa maneno uliyonipa nimewapa wao; nao wakayapokea, wakajua hakika ya kuwa nalitoka kwako, wakasadiki ya kwamba wewe ndiwe uliyenituma. Mimi nawaombea hao; siuombei ulimwengu; bali hao ulionipa, kwa kuwa hao ni wako; na wote walio wangu ni wako, na walio wako ni wangu; nami nimetukuzwa ndani yao. Wala mimi simo tena ulimwenguni, lakini hawa wamo ulimwenguni, nami naja kwako. Baba mtakatifu, kwa jina lako ulilonipa uwalinde hawa, ili wawe na umoja kama sisi tulivyo. Nilipokuwapo pamoja nao, mimi naliwalinda kwa jina lako ulilonipa, nikawatunza; wala hapana mmojawapo wao aliyepotea, ila yule mwana wa upotevu, ili andiko litimie. Na sasa naja kwako; na maneno haya nayasema ulimwenguni, ili wawe na furaha yangu imetimizwa ndani yao. Mimi nimewapa neno lako, na ulimwengu umewachukia, kwa kuwa wao si wa ulimwengu, kama mimi nisivyo wa ulimwengu. Mimi siombi kwamba uwatoe katika ulimwengu; bali uwalinde na yule mwovu. Wao si wa ulimwengu, kama mimi nisivyo wa ulimwengu. Uwatakase kwa ile kweli; neno lako ndiyo kweli. Kama vile ulivyonituma mimi ulimwenguni, nami vivyo hivyo naliwatuma hao ulimwenguni. Na kwa ajili yao najiweka wakfu mwenyewe, ili na hao watakaswe katika kweli. Wala si hao tu ninaowaombea; lakini na wale watakaoniamini kwa sababu ya neno lao. Wote wawe na umoja; kama wewe, Baba, ulivyo ndani yangu, nami ndani yako, hao nao wawe ndani yetu, ili ulimwengu upate kusadiki ya kwamba wewe ndiwe uliyenituma. Nami utukufu ule ulionipa nimewapa wao, ili wawe na umoja kama sisi tulivyo umoja. Mimi ndani yao, nawe ndani yangu, ili wawe wamekamilika katika umoja; ili ulimwengu ujue ya kuwa ndiwe uliyenituma, ukawapenda wao kama ulivyonipenda mimi. Baba, hao ulionipa nataka wawe pamoja nami popote nilipo, wapate na kuutazama utukufu wangu ulionipa; kwa maana ulinipenda kabla ya kuwekwa msingi ulimwengu. Baba mwenye haki, ulimwengu haukukujua; lakini mimi nalikujua, na hao wamejua ya kuwa ndiwe uliyenituma. Nami naliwajulisha jina lako, tena nitawajulisha hilo, ili pendo lile ulilonipenda mimi liwe ndani yao, nami niwe ndani yao.
(Mk 14:36)
Aba, Baba, yote yawezekana kwako; uniondolee kikombe hiki; walakini, si kama nitakavyo mimi, bali utakavyo wewe.
(Mk 15:34)
Eloi, Eloi, lama sabakthani? (maana yake, Mungu wangu, Mungu wangu, mbona umeniacha?)
Ee Baba, mikononi mwako naiweka roho yangu.
Imani juu yake
Waumini wake wanaunda Kanisa la Kikristo ambalo linapatikana leo katika madhehebu mengi. Karibu wote wanamwamini kuwa Mungu aliyechukua umbile la mwanadamu au, kwa lugha nyingine, kuwa Mwana wa Mungu.
Kwa imani hiyo, Yesu ni Mungu na mtu kwa pamoja, ndiyo sababu ni mshenga pekee kati ya Mungu na watu. “Kwa sababu Mungu ni mmoja, na mpatanishi kati ya Mungu na wanadamu ni mmoja, mwanadamu Kristo Yesu” (1Tim 2:5). “Katika yeye unakaa utimilifu wote wa Mungu, kwa jinsi ya kimwili” (Kol 2:9). Hivyo ni Mungu kweli na mtu kweli.
Umungu na utu wa Yesu vimeunganika katika nafsi moja visichanganyikane, kwa kuwa ndani yake hali hizo mbili zinatenda kila moja ya kwake. “Basi yule akida, aliyesimama hapo akimwelekea, alipoona ya kuwa alikata roho jinsi hii, akasema, ‘Hakika mtu huyu alikuwa Mwana wa Mungu’” (Mk 15:39).
Hapa duniani Yesu alizaliwa na Bikira Maria kama malaika alivyomuambia: “Roho Mtakatifu atakujilia juu yako, na nguvu zake Aliye juu zitakufunika kama kivuli; kwa sababu hiyo, hicho kitakachozaliwa kitaitwa kitakatifu, Mwana wa Mungu” (Lk 1:35).
Katika dini ya Uislamu, Yesu anajulikana kama Nabii Isa. Waislamu wanaamini kuwa yeye alikuwa nabii wa Mungu ila hakuwa mwana wa Mungu wala Mungu.
Maadhimisho yake
Maisha yake yamekuwa msingi wa sikukuu mbalimbali zinazosheherekewa katika nchi nyingi duniani, kama vile Noeli au Krismasi (kuzaliwa kwake), Epifania (kuonekana kwake na kubatizwa kwake), Majilio (kuandaliwa kwa ujio wake wa kwanza na kutarajia ujio wa pili), Kwaresima (mafungo na mateso yake), Ijumaa Kuu (kifo chake); muhimu kuliko zote ni Pasaka (kufufuka kwake).
Nidda
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji
Nidda ni mji wa Hesse nchini Ujerumani. Umbali na Jiji la Frankfurt am Main ni 15 km.
Igigwa
Igigwa  ni jina la kata ya Wilaya ya Sikonge katika Mkoa wa Tabora, Tanzania yenye postikodi namba 45307. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 28,881 waishio humo.
Tarafa ya Kaniasso
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 13,600.
Makao makuu yako Kaniasso (mji).
Hapa chini ni majina ya vijiji 13 vya tarafa ya Kaniasso na idadi ya wakazi mwaka 2014 :
• # Kaniasso (2 545)
• # Koro-Oulé (1 468)
• # Siola (326)
• # Boumbala (154)
• # Fiéla (423)
• # Karala (761)
• # Nafadougou (1 802)
• # Sananférédougou (857)
• # Sokouraba-Tron (1 494)
• # Tiéla (313)
• # Touba-Tron (980)
• # Ziémougoula (186)
Mto Shanga (Bururi)
unapatikana kusini mwa Burundi (mkoa wa Bururi).
Uuaji wa Segameci Mogomoci
Segametsi Mogomotsi alikuwa msichana wa shule mwenye umri wa miaka 14 ambaye alipatikana ameuawa mnamo 6 Novemba 1994 huko Mochudi, Botswana. Alipotea mnamo tarehe 5 Novemba, na mwili wake ulipatikana asubuhi iliyofuata sehemu wazi na akiwa uchi amekatwa miguu. Dipheko (mauaji ya dawa) yalisababisha maandamano ya wanafunzi wa Shule ya upili ya Jumuiya ya Radikolo, shule aliyosoma, na pia kati ya raia wa Mochudi. Maandamano hayo yalisababisha ghasia katika nchi jirani ya Gaborone, na kusababisha serikali ya Botswana kuitisha Uwanja wa Scotland. Hakuna mtu ambaye ameshtakiwa rasmi kwa mauaji hayo, na ripoti rasmi ya polisi ilifanyika, lakini kufikia Agosti 2012, matokeo yalikuwa bado hayajatolewa. Mauaji hayo yalisababisha hadithi hizo katika riwaya ya Umoja wa Dow mayowe ya wasio na hatia siri ya Haraka ya Michael Stanley, na riwaya ya Alexander McCall Smith ya Shirika la Upelelezi la Wanawake.
Mto Shanga (Bururi)
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Uuaji wa Segameci Mogomoci
Uuaji wa kimila wa mtu ambaye viungo vyake vya mwili vimekatwa kutengeneza dawa ambayo hutumiwa katika sherehe za kukuza biashara au mafanikio ni kawaida nchini Botswana. Waingereza walishughulikia kesi za mauaji ya kimila wakati nchi hiyo bado ilikuwa kinga mapema miaka ya 1930, na mwanasayansi wa jamii Cyprian Fisiy ameita uchawi "jambo kuu la jamii nyingi za Kiafrika". Watoto, haswa wanafunzi waliosoma sana, ndio malengo ya msingi ya dipheko (mila) kwa sababu ya uwezo wao wa kufanikiwa. Wakati mtaalam wa jamii, Ørnulf Gulbrandsen aliwahoji Batswana kadhaa, mwanamume mmoja alisema kwamba, "hatuna njia nyingine ya kuelezea jinsi watu wengine wanavyotajirika mara moja". Watuhumiwa wengi katika visa vya mauaji ya kimila husimulia kuwa walikuwa na mauaji au walitishiwa na mashambulio ya baadaye kupitia boloi (uchawi) na kwa hivyo walilazimishwa kuua.
Mnamo Novemba 1996, mtaalam wa wanadamu, Charlanne Burke alihojiana na mwanafunzi ambaye alitoa muhtasari wa mauaji: Segametsi alikuwa akiuza machungwa ili kupata pesa kwa ajili ya safari ya shule. Wanaume wengine walimjia na kununua machungwa yake yote, lakini walisema hawana mabadiliko kwa hivyo wataenda kuichukua na kurudi. Kwa hivyo Segametsi alingoja hapo mchana kutwa na hata jioni, hadi ilipokaribia giza. Kisha wanaume wengine walikuja na kumshika na kuwekea pamba kinywani mwake, wakamfunika macho, na kumfunga mikono. Walimchukua na kumpeleka kwenye nyumba moja porini Muuaji huyu alimkata Segametsi katika sehemu, akiweka mikono na miguu katika marundo kulingana na ombi la wafanyabiashara ambao walikuwa wameamuru mauaji hayo.
Orodha ya milima ya Kaukazi
Hii orodha ya milima ya Kaukazi inataja baadhi yake tu.
Chicago Heights, Illinois
Chicago Heights ni mji wa Marekani katika jimbo la Illinois. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 31,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 210 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 25 km².
Max Planck
left|80px thumb|Max Planck
Max Karl Ernst Ludwig Planck (23 Aprili 1858 – 4 Oktoba 1947) alikuwa mwanafizikia kutoka nchi ya Ujerumani. Hasa anajulikana kwa kubuni nadharia ya kwanta. Mwaka wa 1918 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fizikia.
Futi
Kifupi chake ni ft. au inaandikwa hivyo: futi 5 inchi 11 = 5' 11".
Neno "futi" latumiwa pia kutaja chenezo au rula (chombo cha kupima urefu wa kitu).
Kipimo cha futi kiliingia katika Kiswahili tangu ukoloni wa Uingereza. Kimechukua nafasi ya vipimo asilia vya Kiswahili kama shubiri (takriban 25 cm) na ziraa (takriban 50 cm).
Kihistoria urefu wa futi ilikuwa tofauti kati nchi na nchi. Leo hii inatumiwa zaidi Marekani lakini pia kwa uzoefu katika nchi zinazotumia sana lugha ya Kiingereza hata kama rasmi zimeshakubali vipimo sanifu vya kimataifa SI.
Kikurama
Kikurama ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria inayozungumzwa na Wakurama. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kikurama imehesabiwa kuwa watu 40,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikurama iko katika kundi la Kikainji.
Orodha ya milima ya Ulaya
Hii Orodha ya milima ya Ulaya inataja baadhi yake tu.
Alpi
Angalia pia: Alpi, Orodha ya milima ya Alpi
Apenini
Angalia pia: Apenini; Orodha ya milima ya Apenini Yote iko nchini Italia: ile iliyozidi mita 1,000 juu ya UB imeorodheshwa hapa chini kufuatana na urefu wake.
Balkani
Angalia pia: Balkani; orodha ya milima ya Balkani
Karpati
Angalia pia: Karpati; orodha ya milima ya Karpati
Kaukazi
Angalia pia: Kaukazi; orodha ya milima ya Kaukazi
Ujerumani
Angalia pia: orodha ya milima ya Ujerumani
Norwei
Norwei ina vilele 185 juu ya m 2,000
Uswidi
Uswidi una vilele 12 juu ya urefu wa mita 2,000.
Kilele kingine cha Uswidi
Aje
Aje ni mchanganyiko wa Afro-pop na Bongo Flava iliyo na hisia kali kwa msikilizaji. Kiba ameonesha ufundi wa hali ya juu si tu katika sauti, bali pia katika utengenezwaji wa video yake. Video imeongozwa na Meji Alabi kutoka nchini Nigeria - na ndiye huyuhuyu aliyeongoza video ya Chekecha Cheketua. Mnamo tarehe 16 Februari, 2017, Kiba akatoa remix ya Aje iliyomshirikisha rapa wa Kinigeria M.I. Video imeongozwa na Meji Alabi lakini kwa bahati mbaya M.I. hajaonekana kwenye video. Ila tu inasifika kwa kutumia maneno ya Kiswahili kwa msanii huyo wa Nigeria - kitu ambacho kilileta hamasa kubwa kwa wazungumzaji wa Kiswahili. Kingine remix ya Aje inasifika kwa Ali kufanya ubobishi mwishoni mwa video. Mambo ambayo hakufanya hapo awali katika video zake.
Njoro (Same)
Kwa matumizi mengine ya jina hili angalia Njoro (maana)
Njoro ni kata ya Wilaya ya Same katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,368 walioishi humo.
Kata ina shule mbili za sekondari, Vumari na Njoro, shule za msingi ziko nne ambazo ni Njoro, Ishinde, Mbono na Vumari.
Vituo vya afya viko viwili ambavyo ni Mbono na Njoro kilichopo karibu na Ishinde. Hata hivyo kuna vituo vya afya na maabara ya watu binafsi pia.
Donald Sutherland
Donald Sutherland (amezaliwa tar. 17 Julai 1935) ni mwigizaji filamu kutoka nchini Kanada. Amepata kuonekana kwenye zaidi ya filamu 100 na vipindi vya televisheni. Pia alipata kucheza kama John Bridger katika filamu ya The Italian Job. Ana mtoto wake wa kuime aitwaye Kiefer Sutherland naye ni mwigizaji wa filamu.
Suji
Suji ni kata ya Wilaya ya Same katika Mkoa wa Kilimanjaro, Tanzania Kaskazini.
Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 8,776 walioishi humo.
Vitongoji
Vitongoji vyake ni:
Nidderau
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji
AFRUCA Africans Unite Against Child Abuse
AFRUCA (Waafrika Wanaungana Dhidi ya Unyanyasaji wa Mtoto) ni shirika la misaada la Uingereza, lililoanzishwa mwaka 2001 kama Modupe Debbie Ariyo OBE, kama jukwaa la kutetea haki na ustawi wa Watoto wa Afrika. AFRUCA ilianzishwa ili kukabiliana na vifo vya watoto wa Kiafrika nchini Uingereza kama vile Damilola Taylor, Jude Akapa, na Victoria Climbie ambao walinyanyaswa. AFRUCA inafanya kazi kitaifa kote Uingereza kutoka vituo viwili vya London na Manchester, na kimataifa kwa ushirikiano na mashirika kote Ulaya na Afrika. AFRUCA pia inategemea sana Mkataba wa Umoja wa Mataifa wa 1989 kuhusu Haki za Mtoto kuunda msingi wa kazi yao. Msimamo wa shirika hilo ni kwamba utamaduni na dini zisiwe sababu ya kuwanyanyasa watoto.
Abbie Reynolds
Abbie Reynolds ni mtetezi wa hoja ya mabadiliko ya hali ya hewa nchini New Zealand.
Maisha ya awali
Reynolds alipokuwa shule ya upili alianzisha mpango wa kuchakata karatasi wakati athari za mabadiliko ya hali ya hewa hazikujulikana. Alipata shahada ya sheria kutoka Chuo Kikuu cha Auckland.
Jules Bernard Luys
thumb|[[Jules Bernard Luys.]] Jules Bernard Luys (17 Agosti 1828 - 21 Agosti 1897) alikuwa Mfaransa mchunguzi wa neva aliyetoa michango muhimu katika maeneo ya nyuroanatomia na nyurosaikolojia.
Maisha
Alizaliwa mjini Paris tarehe 17 Agosti 1828 akawa daktari wa dawa mwaka 1857 na alifanya utafiti wa kina juu ya anatomia, ugonjwa na kazi za mfumo mkuu wa neva.
Mnamo mwaka wa 1865 alichapisha mkataba unaoitwa Mafunzo juu ya muundo, kazi na magonjwa ya mfumo wa Cerebro-spinal, kitabu hiki kilifuatana na atlas tatu-dimensional atlas ya ubongo. Ilikuwa ndani ya kitabu hiki kwamba Luys alitoa maelezo ya kwanza ya muundo ambayo sasa huitwa kiini cha subthalamic. Luys alitaja kiini hiki bandelette accessoire des olives supérieures (bandia ya mazao bora) na alihitimisha kuwa ilikuwa kituo cha kueneza kwa ushawishi wa cerebellar juu ya striatum.
Mitchell Langerak
Mitchell Langerak (alizaliwa 22 Agosti 1988) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Australia. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Australia.
Jules Bernard Luys
Maisha
Luys pia alifuatilia makadirio kutoka kiini cha subthalamic kwenye globus pallidus na makadirio ya kiini cha subthalamic kutoka kwenye kiti cha ubongo. Leo hizi njia na miundo hufikiriwa kuwa ni muhimu kwa pathophysiology ya ugonjwa wa Parkinson, kiini cha subthalamic kuwa mojawapo ya malengo makuu ya kina cha kusisimua ubongo.
Mitchell Langerak
Langerak ameichezea timu ya taifa ya Australia tangu mwaka wa 2013. Langerak alicheza Australia katika mechi 8.
Jules Bernard Luys
Maisha
Kwa kutambua ugunduzi wa Luys Auguste Forel (1848-1931) alitoa kiini hiki kiitwacho corpus Luysii (mwili wa Luys), jina bado linatumika leo.
Mwaka wa 1873 Luys alichapisha atlas ya kwanza ya picha kwenye ubongo na mfumo wa neva: Iconographie Photographique des Centers Nerveux. Atlas ilikuwa na safu sabuni za albamu za sehemu za ubongo za mbele, za saggital, na za usawa. Baadhi yao yalikuwa na darubini, lakini wengi waliwakilisha neuroanatomy kubwa. Licha ya umaarufu wa kupiga picha kama chombo kipya cha visualization, uchapishaji wa Iconographie haukusababisha kuenea kwa athari za picha za neva katika miongo iliyofuata. Hata hivyo, Edward Flatau alichapisha atlas hiyo mwaka 1894.
Kwa kushirikiana na rafiki yake Benjamin Ball, alianzisha mwaka wa 1881 jarida "L'Encéphale".
Chembeuzi Y
Chembeuzi Y (pia: kromosomu Y, kwa Kiingereza Y chromosome) ni moja katika jozi la chembeuzi za jinsia za wanyama wengi kujumuisha mamalia, na kwa hivyo binadamu pia, pamoja na chembeuzi X. Ndizo zinazosababisha mtu kuwa mwanamume au mwanamke, na vilevile wanyama mbalimbali kuwa wa kiume au wa kike.
Baba tu ana chembeuzi hiyo (pamoja na ile ya X) na hivyo anaweza kumrithisha mwanae, ambaye kwa njia hiyo atakuwa wa kiume. Kumbe mama ana jozi la chembeuzi X asiweze kurithisha chembeuzi Y.
Utafiti unaonyesha kwamba chembeuzi Y ni kati ya sehemu za urithi wa binadamu zinazobadilika zaidi.
Mto Siguvyaye
unapatikana kusini mwa Burundi (mkoa wa Bururi).
Maji yake huelekea Ziwa Tanganyika, Mto Kongo na hatimaye bahari ya Atlantiki.
Mlima Ventoux
right|thumb|Mlima Ventoux upande wa Kaskazini ni mlima ulioko Ufaransa, wenye kimo cha mita 1,909.
Tanganyika African National Union
thumb|Bendera
Tanganyika African National Union (TANU) kilikuwa chama kilichotawala Tanganyika na Tanzania hadi muungano wa chama hiki na Chama cha Afro-Shirazi cha Zanzibar ulipounda Chama cha Mapinduzi (CCM) mwaka 1977.
Mtiririko wa upatikanaji uhuru
Mtiririko wa kupigania uhuru wa Tanganyika na mchango wa Mwalimu katika kupigania uhuru:
1929: TAA yaundwa ikiwa na wajumbe wafuatao:
1950: TAA yawasiliana na KAU; Abdulwahid alikwenda Nairobi kukutana na Jomo Kenyatta ili kujenga mawasiliano na chama cha Kenya African Union (KAU).
1951: Kuundwa kwa tawi la siasa la TAA; likiwa na wajumbe wafuatao:
1951: Kenyatta akutana tena na viongozi wa TAA. Safari hii mkutano huo ulifanyika Arusha. Wajumbe wa TAA walikuwa Abdulwahid Kleist Sykes, Dossa Aziz na Stephen Mhando.
1952: Abdulwahid alichaguliwa kuwa Rais wa TAA.
1952: Mwalimu Nyerere atambulishwa kwa Abdulwahid na Bwana Kasela Bantu. Baada ya utambulisho huo ikawa kila Jumamosi Mwalimu Nyerere akawa anakutana na akina Dossa Azizi, Bw. Ally Sykes, Abdulwahid Sykes, Dustan Omar na Mhando kujadili mustakbali wa nchi ya Tanganyika.
Mikutano hiyo ama ilikuwa ikifanyika nyumbani kwa Dossa Azizi mtaa wa Congo au mtaa wa Stanley nyumbani kwa Abdulwahid.
Alikuwa ni Dossa Azizi ambaye mara nyingi alikuwa akimrudisha Mwalimu Nyerere kwa gari lake Pugu (St. Francis College) baada ya mkutano.
1953: Mwalimu achaguliwa kuwa Rais wa TAA. Wazee waliompa nguvu ya kisiasa Mwalimu mara baada ya kuingia katika TAA/TANU.
Sheikh Hassan bin Amir, Sheikh Suleiman Takadir, Mzee Mohammed Jumbe Tambaza, Mshume Kiyate na Mwinjuma Mwinyikambi. Wengine walikuwa Rajab Diwani, Makisi Mbwana, Sheikh Haidar Mwinyimvua na Idd Faiz Mafongo. Aidha walikuwepo Idd Tosiri, Sheikh Mohamed Ramia na Mashado Ramadhani Plantan.
Oktoba 10, 1953 Mwalimu Nyerere, Abdulwahid Sykes, Ally Sykes, Dossa Aziz na John Rupia walikutana kujadili namna ya kuibadili TAA kuwa chama kamili cha siasa.
1954: TANU yaanzishwa. Wajumbe wa mkutano uliojadili kuibadili katiba ya TAA kuwa TANU walikuwa Abdulwahid Sykes, Julius Nyerere, Tewa Said Tewa, Dossa Aziz, Ally Sykes, Kasela Bantu,, Abubakar Ilanga na Saadan Abdu Kandoro. Wengine walikuwa S.M. Kitwana, C.O. Milinga, Patrick Kunambi, Gerimano Pacha, Japhet Kirilo na L.M. Makaranga. Walikuwa pia Joseph Kimalando na John Rupia.
Chui-theluji
Chui-theluji (Kisayansi: Panthera uncia au Uncia uncia zamani) ni mnyama mwenye manyoya marefu meupe afananaye na chui. Anaishi milimani mwa Asia ya Kati na aliye na madoa meusi.