cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Harold Pinter
left|80px thumb|Harold Pinter (1962) Harold Pinter (amezaliwa 10 Oktoba 1930 - 24 Desemba 2008) ni mwandishi wa michezo ya kuigiza kutoka nchi ya Uingereza. Mwaka wa 2005 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Wilaya ya Panevėžys
thumbnail|right|280px| Wilaya ya Panevėžys
Wilaya ya Panevėžys (Kilithuania: Panevėžio apskritis) ni moja ya wilaya 10 ya kujitawala ya Lituanya. Idadi ya wakazi wake ni takriban 182,851. Mji wake mkuu ni Panevėžys.
Manyas
ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Balıkesir kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.
325
Makala hii inahusu mwaka 325 (Baada ya Kristo).
Shoichi Nishimura
Shoichi Nishimura (西邑 昌一; 1912 - 22 Machi 1998) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Nishimura alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 13 Mei 1934 dhidi ya Indonesia. Nishimura alicheza Japani katika mechi 2, akifunga mabao 1.
Elfu moja na kumi
Elfu moja na kumi ni namba inayoandikwa 1010 kwa tarakimu za kawaida na MX kwa zile za Kirumi.
Marmara (District), Balıkesir
thumb|Marmara, Balıkesir
Elfu moja na kumi
Ni namba asilia inayofuata 1009 na kutangulia 1011.
Marmara (District), Balıkesir
ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Balıkesir kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.
Elfu moja na kumi
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 5 x 101.
Earl Sutherland
Earl Wilbur Sutherland, Jr. (19 Novemba 1915 – 9 Machi 1974) alikuwa mwanafiziolojia kutoka nchi ya Marekani. Hasa alichunguza umetaboli wa wanyama. Mwaka wa 1971 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Nyamrandirira
Nyamrandirira ni kata ya Wilaya ya Musoma Vijijini katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31215.
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 13,705 waishio humo.
Kata ya Nyamrandirira inaundwa na vijiji vifuatavyo: Mikuyu, Seka, Kasoma, Kaboni na Chumwi.
KN
KN au kn ni kifupi cha:
1436
Makala hii inahusu mwaka 1436 BK (Baada ya Kristo).
Shirakawa wa Japani
right|thumb|Mchoro wa Shirakawa Shirakawa (7 Julai, 1053 – 24 Julai, 1129) alikuwa mfalme mkuu wa 72 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Sadahito, na alikuwa mwana wa kwanza wa Tenno Go-Sanjo. Mwaka wa 1073 alimfuata babake, na kuwa mfalme hadi kujiuzulu mwaka wa 1087. Aliyemfuata kama Tenno ni mwana wake, Horikawa.
Esthete
Esthete (kutoka neno la Kigiriki αἰσθητικός. aisthetikos, yaani "kinachohisika", kutokana na kitenzi αἰσθάνομαι, aisthanomai, yaani "nahisi"; kwa Kiingereza "aesthetics" ) ni tawi la falsafa linalochunguza umbile na asili ya usanii, uzuri, na ladha katika uasilia na kazi za utamaduni wa binadamu.
Pyrénées-Orientales
thumb| Idara ya Pyrénées-Orientales, Perpignan thumb|right|220px|Mahali pa Pyrénées-Orientales katika [[Ufaransa]] Pyrénées-Orientales ni département au department  la Languedoc-Roussillon ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Perpignan.
Gelai
ni mlima wa volkeno katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.
Urefu wake ni mita 2,942 juu ya usawa wa bahari.
Kate Capshaw
thumb|180px|right|Kate Capshaw, mwigizaji
Kathleen Sue Spielberg; alizaliwa Novemba 3, 1953), pia anajulikana kama Kate Capshaw, ni mchoraji wa nchini Marekani na mwigizaji mstaafu.
Henrik Pontoppidan
thumb|right|Henrik Pontoppidan left|80px
Henrik Pontoppidan (24 Julai 1857 – 21 Agosti 1943) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Denmark. Hasa aliandika riwaya juu ya maisha katika nchi yake. Mwaka wa 1917, pamoja na Karl Adolph Gjellerup alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Monica Bellucci
thumbnail|right|200px|Mwigizaji na mwanamitindo Monica Belluci
Maisha ya awali
Bellucci alizaliwa mjini Città di Castello, Umbria, Italia, akiwa kama binti wa Maria Gustinelli, mchoraji, na Luigi Bellucci, ambaye anamiliki kampuni ya magari makubwa ya kusafirishia mizigo.
Hapo awali alijifua na elimu ya uwanasheria, lakini kwa uwanamitindo wake ulimsaidia kujipatia vijisenti vya kumwendeleza kwa masomo ya twisheni wakati akiwa anasoma katika Chuo Kikuu cha Perugia, na maisha ya urembo yalimfanya Monica kuwa mbali na masomo yake ya uwanasheria.
Belluci ni mzungumzaji mzuri wa lugha ya Kitaliano, Kifaransa na Kiingereza kwa ufasaha - vilevile Kihispania, na pia amewahi kucheza filamu nyingi tu kwa lugha hizo.
Nyamimange
Nyamimange ni kata ya Wilaya ya Butiama katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31224. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  5,203 waishio humo.
Balıkesir
thumb|left|270px Balıkesir ni mji uliopo katika mkoa wa Marmara katika nchi ya Uturuki. Mji una wakazi wapatao 649,623 waishio katika mji huo. Ni kituo kikubwa cha kusafirishi bidhaa zao kwa nchi za nje. Ni kituo mashuhuri kwa watalii wenyeji na wageni, ambao wanaotumia hapo kwa kupelelezea nchi za zipakanazo na mji huo. Sana kwa uzuri wake wa kuwa na Mlima wa Ida (Kaz Dağı). Huu ni mji mkuu wa Mkoa wa Balıkesir.
Nyamimange
Kitaramamka ndiyo makao makuu ya kata hiyo.
Ludoviko Ibaraki
Ludoviko Ibaraki alikuwa Mkristo wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko aliyefia dini nchini Japani (1597).
Dhuluma dhidi ya Wakatoliki zilipozidi, yeye na wenzake 25 (mapadri na watawa 8 na walei 17 ) walikamatwa, walitukanwa na kuteswa vikali, na hatimaye wakasulubiwa huko Nagasaki tarehe 5 Februari mwaka 1597, huku wakifurahia neema ya kuuawa namna ileile ya Yesu.
Burj Khalifa
Burj Dubai inatarajiwa kufungulia Septemba 2009. Mipango kamili bado ni siri lwa sababu wajenzi wanataka kuwa na uhakika ya kwmaba itakuwa jengo kubwa duniani. Hivyo wameandaa kuongeza ghorofa kama jengo lingine linaendelea kujengwa popote duniani. Kwa sasa inasemekana kuwa na ghorofa 162 na eneo la vyumba vyote ni 334,000 m². Ghorofa ya juu itaishia kwa mita 643 na antenna juu yake itafikia mita 818. Gharama zilipangwa kuwa bilioni za dolari 14.1.
Ghorofa 37 za kwanza zitakuwa hoteli. Juu yake kuna makazi 779 katika ghorofa 38-108 na 700 yameshauzwa. Ghorofa za juu zitakuwa na ofisi na makazi maalumu.
Kutokana na ukubwa na urefu wake Burji khalifa ,husafishwa kwa wiki nane(8).Kihistoria Burj khalifa, ilijengwa kwa ajili ya kuliingizia taifa kipato baada ya mfalme wa falme za kiarabu wa wakati ule kuona hakuna kivutio cha watalii nchini humo.Akaamua lijengwe jengo lefu kuliko yote yote ulimwenguni na wakalipa jina la, BURJ KHALIFA.
Ludoviko Ibaraki
Sikukuu yake na ya wafiadini wenzake huadhimishwa kila mwaka tarehe 6 Februari.
Yohane Yi Munu
(alifariki Seoul, 1 Februari 1840) ni mmojawapo katika kundi kubwa la Wakristo wa Kanisa Katoliki nchini Korea waliouawa kwa ajili ya imani yao katika miaka 1791–1888. Wanakadiriwa kuwa 8,000 - 10,000.
Yeye na wenzake 102 walitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa watakatifu tarehe 6 Mei 1984.
Sikukuu ya hao Wafiadini wa Korea huadhimishwa tarehe 20 Septemba, lakini ya kwake mwenyewe na ya wenzake Paulo Hong Yongju na Barbara Choe Yongi tarehe 1 Februari. Paulo alikuwa katekista, Yohane alikuwa maarufu kwa kusaidia maskini na kuzika wafiadini, Barbara alikuwa ameshauliwa mume na wazazi kwa ajili ya Kristo. Wote watatu walikatwa kichwa.
Mazingira
Mwishoni mwa karne ya 18, Ukristo wa Kikatoliki ulianza kuenea taratibu nchini kwa juhudi za wananchi walei. Mwaka 1836 Korea, nchi ya Kikonfusyo ilipata wamisionari wa kwanza kutoka nje (wanashirika wa Paris Foreign Missions Society).
Pyrénées-Atlantiques
thumb| Idara ya Pyrénées-Atlantiques, Pau thumb|right|220px|Mahali pa Pyrénées-Atlantiques katika [[Ufaransa]] thumb|right|280px|Ramani ya Pyrénées-Atlantiques Pyrénées-Atlantiques ni département au department  la Aquitaine ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Pau.
Ashby, Massachusetts
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Ashby, Massachusetts
thumb|right|260px|Mahali pa Ashby katika Middlesex County na [[Massachusetts]] Ashby ni mji wa Marekani katika jimbo la Massachusetts. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 3,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 276 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 63 km².
Hiroshi Kanazawa
Hiroshi Kanazawa (金澤 宏) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Kanazawa alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 13 Mei 1934 dhidi ya Indonesia. Kanazawa alicheza Japani katika mechi 2.
Elfu moja na kumi na mbili
Elfu moja na kumi na mbili ni namba inayoandikwa 1012 kwa tarakimu za kawaida na MXII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 1011 na kutangulia 1013.
1435
Makala hii inahusu mwaka 1435 BK (Baada ya Kristo).
Mkoa wa Adana
Mkoa wa Adana ni jina la mkoa nchini Uturuki, lenye kilomita za mraba zipatazo 14.030. Upo kwenye kanda ya Mediteranea kusini mwa Uturuki. Mikoa iliyokaribiana na mjini hapa ni pamoja na Mersin kwa upande wa magharibi, Hatay kwa upande wa kusini-mashariki, Osmaniye kwa upande wa mashariki, Kahramanmaraş kwa upande wa kaskazini-mashariki, Kayseri kwa upande wa kaskazini, na Niğde kwa upande wa kaskazini-magharibi. Mji wake mkuu ni Adana.
Wilaya za mkoani hapa
Adana imegawanyika katika wilaya 13:
Rodney Porter
thumbnail|right|280px|Mwanakemia Rodney Porter left|80px
Rodney Robert Porter (8 Oktoba 1917 – 6 Septemba 1985) alikuwa mwanakemia kutoka nchi ya Uingereza. Hasa alichunguza mifumo ya kingamwili mbalimbali. Mwaka wa 1972, pamoja na Gerald Edelman alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Tiba.
Mary Calderone
thumb|180px|right|Mary Steichen Calderone
Mary Steichen Calderone( Julai 1904 – 24 Oktoba 1998) alikuwa daktari na mtetezi wa afya ya umma na utoaji elimu ya [ngono]]. Kazi yake kuu ilikuwa kubatilisha sera ya chama cha madaktari cha nchini Marekani dhidi ya usambazaji wa taarifa za udhibiti wa uzazi kwa wagonjwa.
Calderone aliwahi kuwa raisi na mwanzilishi mwenza wa baraza la habari za jinsia na elimu la Marekani Sex Information and Education Council of the United States (SIECUS) kuanzia mwaka 1954 hadi 1982. Pia alikuwa mkurugenzi wa matibabu wa uzazi wa mpango. Aliandika machapisho mengi yanayotetea mazungumzo ya wazi na upatikanaji wa habari katika umri wote. Kazi yake kubwa ya kueneza elimu ya kujamiiana mara nyingi imelinganishwa na kampeni ya Margaret Sanger ya udhibiti wa uzazi.
Paulo Ibaraki
Paulo Ibaraki alikuwa katekista wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko aliyefia dini nchini Japani (1597).
Dhuluma dhidi ya Wakatoliki zilipozidi, yeye na wenzake 25 (mapadri na watawa 8 na walei 17 ) walikamatwa, walitukanwa na kuteswa vikali, na hatimaye wakasulubiwa huko Nagasaki tarehe 5 Februari mwaka 1597, huku wakifurahia neema ya kuuawa namna ileile ya Yesu.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini.
Antoni Kim Songu
(alifariki Tangkogae, 29 Aprili 1841) alikuwa Mkristo wa Korea aliyezoea kukusanya waumini wenzake wengi nyumbani mwake hadi aliponyongwa gerezani kwa ajili hiyo.
Ketumbaine
ni mlima wa volkeno nchini Tanzania.
Paulo Ibaraki
Sikukuu yake na ya wafiadini wenzake huadhimishwa kila mwaka tarehe 6 Februari.
Antoni Kim Songu
Yeye na wenzake 102 walitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa watakatifu tarehe 6 Mei 1984.
Sikukuu ya hao Wafiadini wa Korea huadhimishwa tarehe 20 Septemba, lakini ya kwake mwenyewe tarehe 29 Aprili.
Mazingira
Mwishoni mwa karne ya 18, Ukristo wa Kikatoliki ulianza kuenea taratibu nchini kwa juhudi za wananchi walei. Mwaka 1836 Korea, nchi ya Kikonfusyo ilipata wamisionari wa kwanza kutoka nje (wanashirika wa Paris Foreign Missions Society).
Chini ya nasaba ya Joseon, Ukristo ulifutwa, tena waamini walidhulumiwa na kuuawa. Waliobaki walipaswa kushika imani yao kwa siri.
Wilaya ya Šiauliai
thumbnail|right|280px| Wilaya ya Šiauliai
Wilaya ya Šiauliai (Kilithuania: Šiaulių apskritis) ni moja ya wilaya 10 ya kujitawala ya Lituanya. Idadi ya wakazi wake ni takriban 182,851. Mji wake mkuu ni Šiauliai.
Savaştepe
thumb|Savaştepe
ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Balıkesir kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.
Al Jazirah, Sudan
thumbnail|right|200px|Al Jazirah, Sudan right|thumb|260px|[[Ramani ya Al Jazirah katika Sudan]] Al Jazirah ni jimbo la Sudan.
Wazigula
Wazigula (au Wazigua) ni kabila la watu kutoka eneo karibu na Bahari Hindi baina ya Dar es Salaam na Tanga, nchini Tanzania. Baadhi ya kabila ya Wazigula wanapatikana kusini mwa Somalia.
KO
KO au ko ni kifupi cha:
Wazigula
Mwaka 1993 idadi ya Wazigula ilikadiriwa kuwa 355,000.
Lugha yao ni Kizigula au Kinguu, ya jamii ya lugha za Kibantu.
Asili, mila na desturi
Wazigua ni mojawapo wa makabila ya asili ya mkoa wa Tanga. Wazigua yasemekana wamekuwepo mkoani Tanga, wilaya ya Handeni kwa karne nyingi zilizopita.
Wilaya ya Handeni iligawanywa kuwa na wilaya mbili ambazo ni Handeni yenye makao yake makuu mjini Handeni au Chanika, na wilaya ya Kilindi yenye makao yake katika mji wa Songe. Wilaya ya Kilindi ina aina ya Wazigua wanaojulikana kama Wanguu ambao hutofautiana kwa namna wanavyotamka baadhi ya maneno. Kwa mfano Wazigua wanatumia "Chi-" (Chi-te chi-kamzungule, chi-nambwila che-za nae) wakati Wanguu wanatumia 'Ki-" (Ki-te ki-kamzungule, ki-nambwila che-za nae) kwenye baadhi ya maneno. Maana ya sentensi hiyo ni "twende tukamtafute, tukimkuta tuje naye". Wazigua wengi wapo maeneo ya Handeni mjini kuelekea mashariki Segera, kabuku, Mkata, Kwamsisi. Wanguu wapo magharibu kuelekea njia za Kiteto, Turiani na Gairo.
Wazigua ni miongoni mwa watu wenye asili katika kabila kubwa lililojulikana kwa jina la Waseuta. Baada ya hao kupigana na Wareno na kuwashinda katika vita vikali vilivyojulikana kwa jina la "Nkondo ya kutula nyala" (Vita vya kuvunja mawe ya chakula), Waseuta walianza kugawanyika kwa kujimega makundimakundi na kuondoka. Makundi hayo ndiyo makabila yenye asili ya mkoa wa Tanga kwa sasa, isipokuwa Wadigo si miongoni mwa Waseuta. Baada ya Waseuta kusambaa milimani na kuitwa Wasambaa na wengine kurudi na kuishia mabondeni huko wakaitwa Wabondei Waseuta waliobaki Handeni waliyachukua maeneo yaliyoachwa na wenzao; hapo kundi hili likaitwa Wazigua kwa kuwa maana ya Zigua ni kuchukua au kukamata eneo. Ndicho chanzo cha majina ya makabila hayo, kwani kabla ya hapo walikuwa wakiishi pamoja kama koo za jamii moja (Waseuta au Boshazi ikimaanisha Bondei, Shambaa, Zigula).
Unaweza kumtambua Mboshazi kwa jina lake; kwa mfano Mzigua Samamboe, Sakuzindwa, Sannenkondo, Sankanakono, Samboni, Shundi, Butu, Sebbo, Chamdoma n.k. Kuzungumza kwao huvuta maneno, mfano wa kusalimiana, Ahooni niheedi hanginyuwe n.k.
Msambaa utamtambua kwa jina lake, mfano Shekimweli, Sherukindo, Shekiondo, Shekazi, Shemndorwa n.k. Hawa wote ni Wasambaa na hutamka maneno yao ulimini, kwa mfano, tinakwenda, titarudi, titaonana kesho n.k.
Katika karne ya sayansi na teknolojia, kutokana na utandawazi, makabila mengi ya Kiafrika yamekumbwa na mabadiliko yasiyoepukika katika mila na desturi zao, hivyo, ili kutunza mambo haya yasije kusahaulika ni vyema kuweka kumbukumbu ya asili zetu. Tumetumbukia katika masuala ya utandawazi kiasi ambacho tunashindwa hata kutambua miiko yetu ili kuwarithisha watoto, wajukuu, vitukuu au vizazi vijavyo kwa ujumla.
Mila ya kukeketa wanawake imekuwa ikipigwa marufuku na serikali mbalimbali za ulimwenguni kuwa ni kinyume cha haki za binadamu, hivyo basi kuna mila ambazo zinakomeshwa na serikali za nchi na nyingine zinapotea zenyewe taratibu, kutokana na kubadilika kwa hali ya maisha.
Katika kabila la Wazigua, kutoa majina kwa watoto wanaozaliwa huzingatia wakati, mahali, na mahusiano. Kila Mzigua lazima awe na jina la asili na la kidini, mfano Andrew Kizenga Shundi jina lake la asili anaitwa Chamdoma (dyauta netangwa Chamdoma, Dyamwale). Kiasili majina hutolewa wakati mtu anapozaliwa (Chamdoma), Dyamwale anapotoka kutahiriwa, kuchezewa ngoma na kukabidhiwa upinde, hivyo hupewa jina na kuwa kijana wa Kizigua aliyefikia utu uzima. Anapooa huitwa Samachau, na anaeolewa Wanamachau.
Kwa maana hiyo baada ya kumaliza tukio la kuoa na kumaliza deni la mahari na vihendo (zawadi au vitu vitolewavyo kutoka upande wa muoaji kwenda kwenye familia ya muolewaji) ulivyotakiwa kupeleka ukweni kwa mfano zawadi kama zogoro dya chunji, koti dya sachibwela, ngubula mlomo, kisingisa magutwi, kumwonelahi n.k.
“Kulagasama” ni tukio la kuagwa kwa waliooana mara baada ya kukamilisha mahari na taratibu zote za kimila. Katika mila za Kizigua, mtu anapofunga ndoa, yeye na mkewe hutakiwa kukaa katika familia ya mke wake huyo kwa muda fulani ili aweze kukamilisha mahari kama alikuwa hajamaliza. Hivyo kumaliza kulipa mahari na mambo mengine yanayohitajika, huomba ruhusa toka kwa wakwe zake ili akaanzishe maisha yake na mkewe.
Kama akishindwa kulipa ataendelea kuishi upande wa mkewe kwa maisha yake yote na hata kama akifariki atazikwa upande wa ukweni kama ukoo wa upande wa mume hautamlipia, ila kama wakimlipia watapewa mwili kuzika upande wa mume.
Wazigua wana ngoma nyingi za asili na huchezwa kutokana na wakati na tukio husika, mfano kuna ngoma za wakati wa mavuno, harusi, jando na msibani; hujulikana kwa majina ya Mkweso, Machindi, Tukulanga n.k.
Pia mtoto akishazaliwa hukaa ndani, na baada ya siku 40 hutolewa nje na kupewa jina la Lungo. Katika tukio hili la kumtoa mtoto nje, mtoto hupakwa unga na kunyolewa nywele zake za utotoni na bibi yake ambaye mara nyingi ni mama wa baba yake.
Vyakula vya asili vinavyopendelewa kuliwa na Wazigua ni ugali unaopikwa kutokana na unga wa mahindi yaliyokobolewa na kuvundikwa kwa muda mrefu kabla ya kusagwa au kutwangwa. Baada ya kusagwa hutoa unga mweupe na laini sana. Ugali huliwa na mboga za asili kama vile, Kungujulu, Sunga, Kididi, Mnavu, nyama za pori na uyoga.
Uhusiano na Wazulu
Katika hadithi za kale za Wazigua yasemekana kwamba hapo kale katika Uzigua, uliopo leo Tanzania, kulikuwa na familia ya wawindaji yenye watoto watatu: Zulu, dada yake na kaka yake. Katika harakati za uwindaji kaka yake Zulu aliuawa na nyati, hivyo Zulu alibaki na dada yake tu. Kulitokea ukame mkubwa, hivyo Zulu alikuwa akihamahama mpaka akafika eneo moja la Afrika ya Kusini na kuamua kukaa hapo na dada yake. Aliendeleza shughuli zake za uwindaji, hivyo wakinamama wa maeneo ya karibu walipokwenda kutafuta kuni porini ndipo walipokutana na mwindaji huyu hodari. Alikuwa akiwapa nyama alizowinda, hivyo akazoeleka na kuoa huko na kuanzisha familia yake na watu waliita eneo hilo Kwa Zulu. Kadiri ya hadithi hiyo, KwaZulu-Natal ya leo, asili yake ni Mzigua Zulu.
Barbara Choe Yongi
(alifariki Seoul, 1 Februari 1840) ni mmojawapo katika kundi kubwa la Wakristo wa Kanisa Katoliki nchini Korea waliouawa kwa ajili ya imani yao katika miaka 1791–1888. Wanakadiriwa kuwa 8,000 - 10,000.
Sikukuu ya hao Wafiadini wa Korea huadhimishwa tarehe 20 Septemba, lakini ya kwake mwenyewe na ya wenzake Paulo Hong Yongju na Yohane Yi Mun-u tarehe 1 Februari. Paulo alikuwa katekista, Yohane alikuwa maarufu kwa kusaidia maskini na kuzika wafiadini, Barbara alikuwa ameshauliwa mume na wazazi kwa ajili ya Kristo. Wote watatu walikatwa kichwa.
1434
Makala hii inahusu mwaka 1434 BK (Baada ya Kristo).
Barbara Choe Yongi
Mazingira
Chini ya nasaba ya Joseon, Ukristo ulifutwa, tena waamini walidhulumiwa na kuuawa. Waliobaki walipaswa kushika imani yao kwa siri.
Sarthe
thumb| Idara ya Sarthe, Le Mans thumb|right|220px|Mahali pa Sarthe katika [[Ufaransa]] Sarthe ni département au department  la Pays de la Loire ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Le Mans.
Rhône
thumb|Mto Rhone umepita lyon chini ya daraja la zamani la bouncel thumb|Mto Rhone umepita Geneva,swizterland thumb|Mdomo wa Rhone thumb|Mto Rhone thumb|right|220px|Mahali pa Rhône katika [[Ufaransa]] Rhône ni département au department  la Rhône-Alpes ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Lyon.
Viungo vya nje
thumb|Chanzo cha mto Rhone juu ya oberwald switzerland thumb|Mto Rhone umekutana na Mto arve uliopo geneva thumb|Mto Rhone umepita Avignon
J. M. Coetzee
left|80px
John Maxwell Coetzee (amezaliwa 9 Februari 1940) ni mwandishi kutoka nchi ya Afrika Kusini. Hasa ameandika riwaya kuhusu athari za apartheid. Mwaka wa 2003 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
KR
KR au kr ni kifupi cha:
Sındırgı
ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Balıkesir kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.
Helen McGregor (mwanajiolojia)
Helen McGregor ni mwanajiolojia na mtafiti wa mabadiliko ya hali ya hewa kutoka Australia. Kwa sasa ni Mshirika wa Shule ya Utafiti wa Sayansi ya Dunia katika Chuo Kikuu cha Taifa cha Australia. Maeneo yake ya utaalam ni jiokemikali ya isotopi, palaeoclimatology(nyanja ya utafiti inayoshughulika na kuchunguza hali ya hewa na mabadiliko ya hali ya hewa katika nyakati za zamani.), mchakato wa mabadiliko ya hali ya hewa, jiolojia ya bahari, na mazingira ya Quaternary.
Maisha McGregor alizaliwa mnamo mwaka 1974 na yeye ndiye mtoto mkubwa kati ya watoto wanne katika familia yake.
Tafiti mbalimbali alizozifanya McGregor Utafiti wa McGregor unaangazia zaidi hali ya hewa ya zamani(palaeoclimatology), kwa kutumia matumbawe yaliyosalia kutoa taarifa juu ya mfumo wa El Nino Southern Oscillation (ENSO). Utafiti wake kuhusu ENSO na athari zake kwa hali ya hewa umechangia kuelewa jinsi mabadiliko ya hali ya hewa yataathiri Australia na ulimwengu.
Kivutio kikuu cha kazi ya McGregor ni juu ya maeneo ya pwani yanayoendeshwa na hali ya hewa. Ingawa inawakilisha chini ya asilimia moja ya bahari ya kimataifa kwa eneo, maeneo ya pwani ya mwinuko yana tija ya juu sana ya kibayolojia, na hutoa asilimia ~ 20% ya uvuvi duniani. Hata hivyo, licha ya umuhimu wao, kuna mjadala mkali kuhusu kama maeneo hayo tete yanaathiriwa au yataathiriwa na ongezeko la joto duniani. Ugunduzi muhimu wa McGregor ulikuwa ongezeko lisilo na utata na la haraka la kuongezeka kwa kasi katika karne ya 20, ambayo haijawahi kutokea katika miaka 2500 iliyopita. Ugunduzi wake unapendekeza kwamba uboreshaji utaendelea kuongezeka na ongezeko la joto katika siku zijazo, na matokeo makubwa kwa mfumo wa ikolojia na uvuvi hutegemea michakato ya uboreshaji wa pwani. Utafiti huu ulivutia watu wengi wa vyombo vya habari nchini Australia na ng'ambo, na McGregor alialikwa kuandika 'Kuangazia Sayansi' kuhusu utafiti huu kwa PAGES News (2007).
McGregor amechapisha zaidi ya makala 50 za utafiti, zikiwemo karatasi 26 katika majarida ya kiwango cha juu zilizochapishwa katika miaka mitano iliyopita [Kumbuka 1] na sura mbili za vitabu.
McGregor anavutiwa haswa katika kukuza uelewa wa mabadiliko ya hali ya hewa kati ya umma kwa ujumla. Katika kipande chake cha maoni Mabadiliko ya Tabianchi ni Halisi, Believe Me[13] anasema "Mabadiliko ya hali ya hewa yanayochochewa na binadamu ni ya siri. Si tukio la papo hapo, lenye kichwa cha habari lakini matokeo ya mabadiliko ya hali ya hewa yatakuwa na athari kubwa zaidi na zinazofikia mbali. Sayansi inatoa ushahidi wa wazi kwamba mabadiliko ya hali ya hewa yanayochochewa na binadamu yanatokea - kutokuwa na uhakika halisi kunatokana na uwezo wetu wa pamoja wa kufanya jambo kuhusu hilo."
Tuzo mbalimbali alizopewa McGregor Mnamo 2014, McGregor alitunukiwa tuzo ya Future Fellowship kupitia Baraza la Utafiti la Australia ili kuendelea na kazi yake ya kuelewa mifumo ya El Nino na La Nina na ushawishi wao kwa hali ya hewa ya Australia, kwa nia ya kusimamia vyema mambo kama vile usalama wa maji wa Australia.
Mto Opigbel
unapatikana katika wilaya ya Lamwo, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Teruo Abe
Teruo Abe (安部 輝雄) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Elfu moja na kumi na moja
Elfu moja na kumi na moja ni namba inayoandikwa 1011 kwa tarakimu za kawaida na MXI kwa zile za Kirumi.
Domisyano wa Melitene
thumb|[[Mazishi ya Mt. Domisyano.]] Domisyano wa Melitene (550 hivi - 602) alikuwa askofu wa Melitene, Armenia ya Kale, leo Malatya, nchini Uturuki, kuanzia mwaka 580 hivi hadi kifo chake.
Elfu moja na kumi na moja
Ni namba asilia inayofuata 1010 na kutangulia 1012.
Domisyano wa Melitene
Alishughulikia sana uongofu wa Waajemi. Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake ni tarehe 10 Januari.
Elfu moja na kumi na moja
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 337.
Waware
Waware walikuwa kabila la Tanzania walioongea lugha ya Kiware. Inaaminika kwamba lugha hiyo imekufa kabisa.
Takriban mwaka 1900 wasemaji wa Kiware waliishi kisiwani sehemu ya Mashariki ya Ziwa Viktoria.
Lugha yao labda ilifanana na lugha nyingine za Kibantu za majirani.
Haijulikani wanaongea lugha ipi siku hizi, wala kama wanaendelea kujiita Waware.
Marejeo
Kitabu hiki kinaeleza kwamba kitabu kifuatacho kinataja kifo cha lugha ya Kiware kwenye ukurasa 397:
Orodha ya Marais wa Cote d'Ivoire
Ukarasa huu una orodha ya marais wa Cote d'Ivoire (1960 - hadi leo):
Dimitri wa Thesalonike
Dimitri wa Thesalonike (kwa Kigiriki Άγιος Δημήτριος της Θεσσαλονίκης; alifariki 306 hivi) alikuwa Mkristo wa mkoa wa Panonia (leo nchini Kroatia) ambaye alifia dini yake katika dhuluma ya Kaisari Dioklesyano.
Kwa sababu hiyo tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa katika tarehe mbalimbali; kwa Wakatoliki ni tarehe 9 Aprili.
Junqali
right|thumb|260px|[[Ramani ya Junqali.]] Jungali ilikuwa jimbo la Sudan kabla ya Sudan Kusini kujitenga na kuliita Jonglei.
Konrad Adenauer
thumb Konrad Hermann Joseph Adenauer (5 Januari 1876 - 19 Aprili 1967) alikuwa mwanajeshi wa Ujerumani ambaye alitumika kama chansela wa kwanza wa Shirikisho la Ujerumani (Ujerumani Magharibi) kutoka mwaka 1949 hadi 1963. Alikuwa mwanzilishi mwenza na kiongozi wa kwanza wa Christian Democratic Union (CDU) (hadi 1966), chama ambacho chini ya uongozi wake kikawa moja ya vyama vyenye ushawishi mkubwa nchini.
Katika miaka ya mapema ya Jamhuri ya Shirikisho alibadilisha mwelekeo kutoka kujiondoa hadi kupona na kuiongoza nchi yake kutoka magofu ya Vita vikuu vya pili na kuwa taifa lenye tija na lenye kufanikiwa ambalo liliunda uhusiano wa karibu na Ufaransa, Uingereza na Marekani. Wakati wa miaka yake madarakani, Ujerumani Magharibi ilipata demokrasia, utulivu, heshima ya kimataifa na ustawi wa kiuchumi ("Wirtschaftswunder", Kijerumani kwa "muujiza wa kiuchumi").
Adenauer alionyesha kujitolea dhabiti kwa maono mapana ya demokrasia ya soko huria tofauti na ukomunisti. Mwanasiasa mwenye busara, Adenauer alijitolea sana kwa sera ya kigeni iliyoelekezwa Magharibi na kurudisha msimamo wa Ujerumani Magharibi kwenye hatua ya ulimwengu. Alifanya kazi ya kurejesha uchumi wa Ujerumani Magharibi kutoka kwa uharibifu wa Vita vya Kidunia vya pili hadi katika msimamo wa kati Ulaya, akisimamia Miradi ya Uchumi ya Ujerumani pamoja na Waziri wake wa Uchumi, Ludwig Erhard. Alikuwa nguvu inayoongoza katika kuunda tena vikosi vya jeshi la kitaifa (Bundeswehr) huko Ujerumani Magharibi tangu 1955. Adenauer alipinga mpinzani Ujerumani Mashariki na kufanya taifa lake kuwa mwanachama wa NATO na mshirika wa Ushirikiano wa Magharibi.
Adenauer, aliyekuwa Chansela hadi umri wa miaka 87, aliitwa "Der Alte" ("mzee"). Mwanasiasa na mwanahistoria wa Uingereza Roy Jenkins anasema alikuwa "mtu mkongwe kabisa aliyewahi kufanya kazi katika ofisi iliyochaguliwa." Yeye bado ndiye kiongozi mkuu wa serikali kwa nchi kubwa.
Akiwa Mkatoliki aliyejitolea na mshiriki wa Chama cha Katoliki Center, alikuwa mwanasiasa anayeongoza katika Jamhuri ya Weimar, akihudumu kama Meya wa Cologne (1917-1933) na kama rais wa Baraza la Jimbo la Prussia (1922-1919).
Aviva Cantor
Aviva Cantor (alizaliwa 1940) ni mwandishi wa habari, mhadhiri na mwandishi wa nchini Marekani. Mtetezi wa haki za wanawake na uimarishaji wa demokrasia ya maisha ya jumuiya ya Wayahudi, Cantor amekuwa akishiriki kikamilifu katika kukuza sababu zinazoendelea za Kiyahudi kwa zaidi ya miaka 40. Alikuwa mwanzilishi mwenza wa shirika la Socialist Zionist mwaka 1968 wa ukombozi wa Kiyahudi huko New York.
Akira Nozawa
Akira Nozawa (野澤 晁) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Nozawa alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 13 Mei 1934 dhidi ya Indonesia. Nozawa alicheza Japani katika mechi 3, akifunga mabao 3.
322
Makala hii inahusu mwaka 322 (Baada ya Kristo).
Savoie
thumb|[[Ikulu ndogo ya Savoie, huko Chambéry.]] thumb|right|220px|Mahali pa Savoie katika [[Ufaransa.]] Savoie ni wilaya (département au department ) ya mkoa wa Rhône-Alpes ya Ufaransa.
KS
KS au ks ni kifupi cha:
Koffi Olomide
Alizaliwa Kisangani, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo kwa mama mzaliwa wa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo na baba mzaliwa wa Kongo, na alilelewa katika mji wa Kinshasa.
Alienda Ufaransa kusoma. Akiwa Paris, alianza kucheza gitaa na kuandika nyimbo. Aliporudi Kongo, alikuwa mwanachama wa Viva la Musica, bendi ya Papa Wemba. Koffi aliimarisha mtindo wa polepole wa soukous, uliokuwa umeisha umaarufu. Aliuita mtindo huu Tcha Tcho, na ulipata umaarufu nje ya Kongo. Muziki wa Koffi unaweza kusababisha utata, maana hutumia matukio na mada inayofikiriwa vibaya na kihafidhina katika jamii. Yeye pia ameshiriki katika mradi wa muziki wa salsa wa Africando.
Koffi ameshinda tuzo nne za Kora katika Afrika ya Kusini na pia alishinda msanii bora katika Afrika ya Kati. Ameowa na ana watoto watano.
Albamu ya Olomide Haut de Gamme: Koweït, Rive Gauche imeorodheshwa katika Albamu 1001
Ashland, Massachusetts
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Ashland, Massachusetts
thumb|right|260px|Mahali pa Ashland katika Middlesex County na [[Massachusetts]] Ashland ni mji wa Marekani katika jimbo la Massachusetts. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 16,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 57 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 34 km².
Arkonsi wa Viviers
(alifariki Viviers, leo nchini Ufaransa, karne ya 8) alikuwa askofu wa mji huo, kwenye mto Rhone.
Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake ni tarehe 10 Januari.
Susurluk
thumb|Susurluk thumb|Susurluk ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Balıkesir kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.
1431
Makala hii inahusu mwaka 1431 BK (Baada ya Kristo).
Karl Adolph Gjellerup
thumb|right|Karl Adolph Gjellerup left|80px
Karl Adolph Gjellerup (2 Juni 1857 – 11 Oktoba 1919) alikuwa mwandishi kutoka nchi ya Denmark. Aliandika hasa kuhusu mambo ya dini. Mwaka wa 1917, pamoja na Henrik Pontoppidan alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Butimba
Butimba inaweza kutaja
Mto Otwilo
unapatikana katika wilaya ya Lamwo, kaskazini mwa Uganda.
Mikaeli Kozaki
Mikaeli Kozaki alikuwa Mkristo wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko aliyefia dini nchini Japani (1597).
Mto Otwilo
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mikaeli Kozaki
Dhuluma dhidi ya Wakatoliki zilipozidi, yeye na wenzake 25 (mapadri na watawa 8 na walei 17 ) walikamatwa, walitukanwa na kuteswa vikali, na hatimaye wakasulubiwa huko Nagasaki tarehe 5 Februari mwaka 1597, huku wakifurahia neema ya kuuawa namna ileile ya Yesu.
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini.
Lemagrut
Mlima una kimo cha mita 3,122 juu ya usawa wa bahari.
KT
KT au kt ni kifupi cha:
Wilaya ya Tauragė
thumbnail|right|280px| Wilaya ya Tauragė
Wilaya ya Tauragė (Kilithuania: Tauragės apskritis) ni moja ya wilaya 10 ya kujitawala ya Lituanya. Idadi ya wakazi wake ni takriban 134,300. Mji wake mkuu ni Tauragė.
Saône-et-Loire
thumb| Idara ya Saône-et-Loire, Mâcon thumb|right|220px|Mahali pa Saône-et-Loire katika [[Ufaransa]] Saône-et-Loire ni département au department  la Bourgogne ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Mâcon.
Maziwa, Sudan Kusini
right|thumb|260px|[[Ramani ya Ziwa katika Sudan kabla ya uhuru wa Kusini.]] Maziwa lilikuwa jimbo mojawapo la Sudan kabla ya Sudan Kusini kujitenga na kuligawa katika kaunti 8. Kwa sasa ni jimbo la Sudan Kusini.
Mji mkuu ni Rumbek.
321
Makala hii inahusu mwaka 321 (Baada ya Kristo).
Bozüyük
ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Bilecik kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.
Kenzaburo Oe
left|80px thumb|right|Kenzaburo Oe (mwaka wa 2005)
Kenzaburo Oe (amezaliwa 31 Januari 1935) ni mwandishi kutoka nchi ya Japani. Hasa ameandika riwaya. Mwaka wa 1994 alikuwa mshindi wa Tuzo ya Nobel ya Fasihi.
Kikposo
Kikposo ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo inayozungumzwa na Wakposo. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kikposo nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 155,000. Pia kuna wasemaji 7500 nchini Ghana. Pia lugha huitwa Ikposo (hasa Togo) au Akposo (hasa Ghana). Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kikposo iko katika kundi la Kikwa.
1430
Makala hii inahusu mwaka 1430 BK (Baada ya Kristo).
Elfu moja na kumi na tatu
Elfu moja na kumi na tatu  ni namba inayoandikwa 1013 kwa tarakimu za kawaida na MXIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 1012 na kutangulia 1014.
1013 ni namba tasa.
Abjadi
thumb|300px|"al-ABJaDiya al-arabiya" ni namna ya Kiarabu ya kusema "ABC ya Kiarabu" (A-B-J-D ni herufi nne za kwanza za alfabeti ya Kiarabu) Abjad ni jina la mwandiko wa lugha ya Kiarabu na pia jina la kundi la miandiko inayotumia muundo wa kuandika konsonanti za neno lakini kuacha vokali.
Jina la mwandiko wa Kiarabu
Neno "abjad" linajumuisha herufi 4 za kwanza ابجد a-b-j-d za mwandiko wa Kiarabu sawa kama "a-b-c" inamaanisha herufi 3 za kwanza za alfabeti ya Kilatini.
Jina la kundi la miandiko ya lugha za Kisemiti
Mbali na kutaja mwandiko wa Kiarabu neno hili latumiwa pia kwa kutaja tabia za miandiko ya lugha mbalimbali za Kisemiti. Zote zina alama kwa ajili ya konsonanti lakini kwa kawaida vokali haziandikwi.
Hapa msomaji anatakiwa kutambua neno na kujua ni vokali zipi zinazosomwa pamoja na konsonanti zilizoandikwa.
Lugha hai zinazotumia muundo wa abjadi ni Kiarabu, Kiebrania na Kiaramu ambazo zote ni lugha za Kisemiti. Lugha nyingi za Kisemiti za kihistoria zisizo na wasemaji tena zilituma pia mwandiko wa abjadi.
Mwandiko wa abjadi wa kwanza ilikuwa herufi za Kifinisia.
Abjadi za kisasa huwa na uwezekano kuandika vokali pia lakini zinachapishwa tu katika vitabu vya watoto wadogo wanaoanza kusoma au kwa maneno machache yenye matamshi tofauti lakini konsonanti sawa.
Ichiji Otani
Ichiji Otani (大谷 一二; 31 Agosti 1912 - 23 Novemba 2007) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Abjadi
Abjadi kama muundo wa mwandiko kwa lugha zisizo Kisemiti
Kusoma mwandiko wa abjadi kunaleta matatizo zaidi kuliko kusoma alfabeti au abugida kwa sababu herufi zinaonyesha sehemu ya matamshi tu.
Ichiji Otani
Otani alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 13 Mei 1934 dhidi ya Indonesia. Otani alicheza Japani katika mechi 3, akifunga mabao 1.
Guta
Guta ni kata ya Wilaya ya Bunda katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31505. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  15,676 waishio humo.
Abjadi
Abjadi kama muundo wa mwandiko kwa lugha zisizo Kisemiti
Kutokana na uenezaji wa Uislamu uliotumia Kiarabu kama lugha ya kimataifa kuna pia lugha nyingine zisio Kisemiti zinazoandikwa kwa kutumia herufi za Kiarabu na hizi ni hasa Kiajemi, Kidari, Kikurdi, Kiurdu, Kipanjabi, Kisindhi na Kipashto yaani lugha katika eneo kati ya Irak hadi Uhindi.
Tangu karne ya 20 lugha nyingi ambazo si za Kisemiti zimeacha kutumia abjadi yaani herufi za Kiarabu: kwa mfano Kiswahili na Kituruki zikahamia matumizi ya alfabeti ya Kilatini.
Viungo vya nje
BH
1429
Makala hii inahusu mwaka 1429 BK (Baada ya Kristo).
Mto Otyanga
unapatikana katika wilaya ya Lamwo, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Loolmalasin
ni mlima wa volkeno katika mkoa wa Arusha, kaskazini mwa Tanzania.
Urefu wake ni mita 3,682 juu ya usawa wa bahari.
Kordofan Kaskazini
right|thumb|260px|[[Ramani ya Kordofan Kaskazini]] Kordofan Kaskazini ni mojawapo kati ya majimbo 18 ya Sudan.
Charles Hyon Songmun
(alifariki Sai-Nam-Hte, 19 Septemba 1846) ni mmojawapo katika kundi kubwa la Wakristo wa Kanisa Katoliki nchini Korea waliouawa kwa ajili ya imani yao katika miaka 1791–1888. Wanakadiriwa kuwa 8,000 - 10,000.
Katekista huyo na wafiadini wenzake 102 walitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa watakatifu tarehe 6 Mei 1984.
Sikukuu ya hao Wafiadini wa Korea huadhimishwa tarehe 20 Septemba, ila ya kwake mwenyewe ni tarehe 19 Septemba.
Mazingira
Mwishoni mwa karne ya 18, Ukristo wa Kikatoliki ulianza kuenea taratibu nchini kwa juhudi za wananchi walei. Mwaka 1836 Korea, nchi ya Kikonfusyo ilipata wamisionari wa kwanza kutoka nje (wanashirika wa Paris Foreign Missions Society).
Chini ya nasaba ya Joseon, Ukristo ulifutwa, tena waamini walidhulumiwa na kuuawa. Waliobaki walipaswa kushika imani yao kwa siri.
KwaZulu
KwaZulu ilikuwa bantustan katika Afrika Kusini wakati wa siasa ya apartheid (ubaguzi wa rangi wa kisheria). Iliundwa na serikali ya Afrika Kusini kama eneo kwa ajili ya Wazulu.
Mji mkuu ulikuwa mwanzoni Nongoma na tangu 1980 Ulundi.
Kiongozi wa KwaZulu hadi kufutwa kwa eneo mwaka 1994 alikuwa chifu Mangosuthu Buthelezi aliyeongoza chama cha Inkatha Freedom Party.
Buthelezi alikataa kukubali hali ya kujitawala kwa KwaZulu kama mabantustan mengine yaliyotangazwa kuwa nchi za pekee nje ya Afrika Kusini hata kama uhuru huu ulikuwepo tangazo tu lisilokubaliwa na jumuiya ya kimataifa. Hata hivyo mwaka 1977 KwaZulu ilipata kiwango cha kujitawala kama eneo chini ya Afrika Kusini.
Bantustan ilifutwa mwaka 1994 na kuunganishwa na jimbo la awali la Natal kuwa jimbo jipya la KwaZulu-Natal.
Bahr al-Ghazal Kaskazini
Ina eneo la km2 30,543.
Usimamizi
Bahr al Ghazal ya Kaskazini, kama majimbo mengine nchini Sudan Kusini, imegawanywa katika kaunti; kuna kaunti tano, zinazoongozwa na Kamishna wa Kaunti.
Mto Pagada (Uganda)
unapatikana katika wilaya ya Lamwo, kaskazini mwa Uganda.
Nyakatende
Nyakatende ni kata ya Wilaya ya Musoma Vijijini katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31203.
Mto Pagada (Uganda)
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Nyakatende
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi takriban 19,341 waishio humo.
Kata hiyo inaundwa na vijiji vya Kigera, Kamguruki, Kakisheri na Nyakatende.
Wenyeji wa kata hii ni Wakwaya ambao shughuli zao kuu za kiuchumi ni wakulima wa mazao ya mihogo na mahindi. Waishio karibu na ziwa Viktoria hujishughulisha na uvuvi wa samaki pia. Shughuli za uchimbaji wa madini ya dhahabu ni miongoni mwa shughuli za kiuchumi zinazoendelea katika kata ya Nyakatende. Machimbo ya Ekungu mine ndipo wachimbaji wakubwa na wadogo wanapopatikana na katika maeneo mbalimbali katani humo biashara nazo zimekuwa na kuongeza pato la mwananchi wa kata ya Nyakatende.
Shiro Misaki
Shiro Misaki (三崎 四郎) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Misaki alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 13 Mei 1934 dhidi ya Indonesia. Misaki alicheza Japani katika mechi 3.
KW
KW au kw ni kifupi cha:
1428
Makala hii inahusu mwaka 1428 BK (Baada ya Kristo).
Elfu moja na ishirini
Elfu moja na ishirini ni namba inayoandikwa 1020 kwa tarakimu za kawaida na MXX kwa zile za kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 1019 na kutangulia 1021.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3 x 5 x 17.
Nyambono
Nyambono ni kata ya Wilaya ya Musoma Vijijini katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31216.
Kata ya Nyambono inapakana na wilaya ya Bunda kwa upande wa mashariki, kata ya Suguti kwa upande wa kaskazini, Nyamlandilila kwa upande wa magharibi na Bugwema kwa upande wa kusini.
Kata ya Nyambono inaundwa na vijiji vya Bugoji, Nyambono, Kanderema, Kaburabura na Saragana ambapo ndipo makao makuu ya kata.
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 18,106 waishio humo. Sensa ilionyesha kuwa Nyambono ina idadi ya watu 18,106: wanaume 8,888 na wanawake 9,218.
Wenyeji wa kata hii ni Wajita na shughuli zao za kiuchumi ni kilimo cha mazao ya chakula na ya biashara kama vile pamba, mahindi n.k. Pia wanajishughulisha na biashara ndogondogo.
Miaka ya hivi karibuni kumekuwa na upatikanaji wa mawasiliano ya simu kama vile Airtel na Vodacom.
Kuna usafiri wa kila siku wa kwenda na kurudi Bunda.
Pia kuna zahanati ambayo hivi karibuni imepandishwa hadhi kuwa kituo cha afya.
Wakazi na wenyeji wa kata wanazo tamaduni zao za asili zinazolinda maadili ya Mtanzania.
Seine-Maritime
thumb| Wilaya ya Seine-Maritime, Rouen thumb|right|220px|Mahali pa Seine-Maritime katika [[Ufaransa]] Seine-Maritime ni département au department  la Haute-Normandie ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Rouen.
Petro Sukejiro
Petro Sukejiro alikuwa katekista wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko aliyefia dini nchini Japani (1597).
Mawasiliano ya simu
Mawasiliano ya simu (tafsiri ya Kiingereza-Kigiriki "telecommunication" kutoka Kigiriki tele "mbali" na Kiingereza communication "kupeana habari, mawasiliano") ni kazi ya kupeana habari juu ya umbali tofauti na maongezi ya moja kwa moja kati ya watu walio karibu.
Gölpazarı
thumb|Gölpazarı thumb|Gölpazarı
Mawasiliano ya simu
Historia
Zamani mawasiliano kwa umbali yalitekelezwa kwa msaada wa ngoma maalumu, alama za moto kutoka mlimani au alama za moshi zilizoonekana kwa mbali. Katika historia ya Ulaya au Asia kuna pia mifano ya semafori au heliografi (kioo cha kuakisisha nuru ya jua, kilichowekwa juu ya mnara au mlima).
Gölpazarı
ni mji na wilaya iliopo katika Mkoa wa Bilecik kwenye kanda ya Marmara huko nchini Uturuki.
Mawasiliano ya simu
Historia
Inawezakana kutaja hapa pia nyaraka zilizosafirishwa kwa njia ya wakimbiaji au kwa watu waliopanda farasi.
Petro Sukejiro
Anaheshimiwa na Kanisa Katoliki kama mtakatifu mfiadini.
Mawasiliano ya simu
Historia
Tangu karne ya 19 mitambo inayotumia umeme imechukua nafasi hiyo kama vile simu, televisheni, redio au intaneti.
Petro Sukejiro
Sikukuu yake na ya wafiadini wenzake huadhimishwa kila mwaka tarehe 6 Februari.
Pier Gerlofs Donia
thumb|right|350px|Pier Gerlofs Donia. Pier Gerlofs Donia aliishi kuanzia mwaka 1480 hadi 1520. Alikuwa jitu lenye miguu ambalo inasemekana alikuwa na urefu wa zaidi ya futi 7. Huyu alipigania uhuru wa Friesland. Donia pia alikuwa akifahamika kama Grutte Pier, ambayo ina maana ya "Kijana Mkubwa", kwa lugha ya Kifrisia, au Grote Pier, ambayo ina maana sawa tu kwa lugha ya Kidutch. Huyu tena alikuwa haramia. Jitu hili lilipigana vita dhidi ya watu wa kutoka Uholanzi na Ujerumani, na Waburgundia. Katika mapambano yake makubwa ya baharini, aliziteka nyara meli zipatazo 28, na akaua takriban watu 500 ambao wote aliowakamata kama mateka. "Kijana Mkubwa" halafu baadaye waliita "Msalaba wa Wadutch".
Bedford
thumb| Mji wa Bedford Bedford:
320
Makala hii inahusu mwaka 320 (Baada ya Kristo).
Ayer, Massachusetts
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Ayer, Massachusetts
thumb|right|260px|Mahali pa Ayer katika Middlesex County na [[Massachusetts]] Ayer ni mji wa Marekani katika jimbo la Massachusetts. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 7,400 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 69 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 25 km².
Uhindi
Uhindi (pia: India) ni nchi kubwa ya bara la Asia, upande wa kusini, ikienea hasa katika rasi kubwa ya Bahari ya Hindi.
Kwa eneo ina nafasi ya saba duniani, lakini kwa idadi ya wakazi (1,352,642,280 mwaka 2018) ni nchi ya pili baada ya China. Kati ya nchi za kidemokrasia ndiyo yenye watu wengi zaidi duniani. Tena inakadiriwa kwamba miaka ya hivi karibuni itapiku China.
Imepakana na Pakistan, China, Nepal, Bhutan, Bangladesh na Myanmar.
Kiutawala Uhindi ni shirikisho la jamhuri lenye majimbo ya kujitawala 29 pamoja na maeneo ya shirikisho 7.
Mji mkuu ni New Delhi, lakini mji mkubwa zaidi ni Mumbai.
Historia ya awali
Binadamu walifika India kutoka Afrika kabla ya miaka 55,000 iliyopita. Uwepo wao wa muda mrefu, kwanza kama wawindaji-wakusanyaji waliozagaa barani, umefanya watu wa eneo hilo wawe na tofauti kubwa kati yao upande wa urithi wa kibiolojia, ambayo inapitwa na Waafrika tu.
Makazi ya kudumu yalianza magharibi, katika beseni la mto Indus, miaka 9,000 iliyopita, hata kuzaa ustaarabu maalumu (Indus Valley Civilisation) katika milenia ya 3 KK.
Kabla ya ukoloni
Kufikia mwaka 1200 KK, Kisanskrit cha Kale, mojawapo kati ya lugha za Kihindi-Kiulaya, kilikuwa kimeenea India kutoka Kaskazini-Magharibi, kikawa lugha ya Rigveda, mwanzoni mwa dini ya Uhindu. Hivyo lugha za Kidravidi zikakoma kaskazini.
Kufikia mwaka 400 KK, matabaka ya kudumu katika jamii yalikuwa yamejitokeza katika Uhindu. Hapo dini za Ubuddha na Ujaini zilitokea, zikipinga taratibu hizo za kibaguzi. Katika bonde la mto Gange yalianza madola ya Maurya na Gupta. Ndani yake hadhi ya wanawake ilirudi nyuma, na mtazamo wa kwamba baadhi ya watu hawatakiwi hata kuguswa ukaimarika. Huko India Kusini, Falme za Kati zilieneza maandishi na tamaduni vya lugha za Kidravidi kwa falme za Asia Kusini Mashariki.
Kati karne za kwanza baada ya Kristo, dini za Ukristo, Uislamu, Uyahudi na Uzoroastro pia zilitia mizizi katika pwani za Kusini.
Majeshi kutoka Asia ya Kati yalivamia kwa kwikwi mabonde ya India, hata kuunda usultani wa Delhi na kuingiza India Kaskazini katika umma wa Kiislamu.
Katika karne ya 15 BK, Dola la Vijayanagara liliunda utamaduni wa kudumu wa Kihindu kusini mwa India. Katika Punjab, Usikh ulianzishwa, ukipinga dini rasmi.
Dola la Mughal, mwaka 1526, liliwezesha karne mbili za amani na kuacha urithi wa usanifu majengo bora.
Wakati wa ukoloni
thumb|350px|Vituo vya nchi za Ulaya huko Uhindi miaka [[1501-1937]] Uhindi wa Kiingereza ni kipindi cha historia ambapo nchi za Bara Hindi ama zilitawaliwa na Uingereza moja kwa moja ama zilikuwa chini ya usimamizi wa Uingereza kama nchi lindwa.
Utawala wa Kiingereza ulikuwa na vipindi viwili vifuatavyo:
Utawala wa Kampuni ya Kiingereza kwa Uhindi wa Mashariki (British East India Company)
Tarehe 31 Desemba 1600 malkia Elizabeth I alitoa hati ya ulinzi wa kifalme kwa biashara kati ya Uingereza na "Uhindi wa Mashariki".
Kampuni iliyopokea hati hii ilikuwa kundi la wafanyabiashara na matajiri wa London waliovutwa na utajiri wa nchi za mashariki na hasa na faida kubwa mikononi mwa wafanyabiashara Wareno na Waholanzi waliotangulia katika biashara kati ya Ulaya na nchi za Asia ya Kusini.
Kampuni ilishindana kibiashara na kivita na wafanyabiashara wa Ureno, wa Uholanzi na wa Ufaransa. Iliweza kununua au kuvamia vituo vya biashara na kujenga maboma yake kuanzia mwaka 1644 huko Bombay, Madras na penginepo.