cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Córdoba
Córdoba ni jina la:
Ithaca
Ithaca ni jina la:
Shirikisho
Shirikisho ni muundo wa serikali ambako madaraka na mamlaka hugawanywa kati ya ngazi ya kitaifa na ngazi ya maeneo yanayojitawala katika mambo mbalimbali.
Mifano ya shirikisho ni:
Falsafa ya kisiasa katika shirikisho ni ya kwamba mamlaka inakabidhiwa kutoka chini kwenda juu. Hivyo serikali kuu imepewa mamlaka yake kutoka majimbo yake na haina madaraka ya kuondoa haki za majimbo.
Kinyume chake ni itikadi inayoweka mamlaka yote katika ngazi ya serikali kuu inayoweza kuamua kukabidhi sehemu ya madaraka yake kwa maeneo na vitengo vya kiutawala.
Chatham-Kent, Ontario
thumbnail|right|280px|Mto katika Mji wa Chatham-Kent, Ontario
Chatham-Kent ni mji wa Kanada katika mkoa wa Ontario. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 110,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 198 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake 2458 km².
Panda Mkubwa
Panda mkubwa (kutoka Kiing.: giant panda, Kisayansi: Ailuropoda melanoleuca) ni dubu mkubwa kiasi wa Uchina aliye mweusi na mweupe.
Litisha
Litisha ni kata ya Wilaya ya Songea Vijijini katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba  57206  . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,362 waishio humo.
Mkoa wa Gerona
Gerona au Girona ni moja ya mikoa 52 ya kujitawala ya Hispania. Idadi ya wakazi wake ni takriban 752,026. Mji wake mkuu ni Gerona.
Mahanje
Mahanje ni kata ya Wilaya ya Madaba katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba  57209 . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,997 waishio humo.
Wamakwe
Wamakwe (pia huitwa Wamaraba) ni kabila la watu wa Tanzania wanaoishi katika Mkoa wa Mtwara. Kwa wingi zaidi wako Msumbiji. Lugha yao ni Kimakwe.
Lilambo
Lilambo  ni jina la kata ya Manisipaa ya Songea katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba  57115  . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,981 waishio humo.
Mitaa ya Lilambo ni Mwanamonga, Sinai, Likuyufusi, Lilambo A na Lilambo B.
Mto Kano (Burundi)
unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Ngozi).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Kilagano
Kilagano ni kata ya Wilaya ya Songea Vijijini katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba  57207 . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,479 waishio humo.
Mkoa wa Córdoba (Hispania)
Mkoa wa Córdoba ni moja ya mikoa 8 ya Jimbo la Andalusia katika Hispania.. Idadi ya wakazi wake ni takriban 803,038. Mji wake mkuu ni Córdoba.
Brantford
thumbnail|right|280px|Mji wa Brantford
Brantford ni mji wa Kanada katika mkoa ya Ontario. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 90,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 248 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 75 km².
Delhi
thumb|250px|Majengo maarufu ya Delhi Delhi ni jiji kubwa la pili na pia eneo maalumu katika Uhindi. Ndani yake uko mji mkuu wa Uhindi New Delhi. Eneo lake ni km² 1,484 na idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa zaidi ya watu milioni 11 (2011).
Guelph
thumbnail|right|280px|Mji wa Guelph
Guelph ni mji wa Kanada katika mkoa wa Ontario. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 130,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 334 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake 378.45 km².
Culture
thumb|Waipa Saberty na Joseph Hill
Culture ni kundi la muziki ya reggae kutoka nchi ya Jamaika lililoanzishwa mwaka wa 1976. Jina la mwanzoni la kundi hilo lilikuwa ni "African Disciples". Kundi la Culture linaaminika kuwa ni kati ya makundi wanaopiga muziki halisi ya reggae yenye mafunzo na busara. Waanzilishi wa kundi hilo ni Joseph Hill, mwimbaji mwongozaji, Kenneth Dayes, mwitikiaji, na Albert Walker, mwitikiaji. Wimbo wao wa "Two Sevens Clash" uliorekodiwa mwaka wa 1977 katika studio ya Joe Gibbs, na uliwapatia umaarufu mkubwa na kuwaweka kwenye ramani ya muziki ya reggae duniani.
Waterloo, Ontario
thumbnail|right|280px|Mji wa Waterloo, Ontario
Waterloo ni mji wa Kanada katika mkoa ya Ontario. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 100,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 329 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 64.1 km².
Ajax, Ontario
thumbnail|right|280px|Picha ya angani ya Ajax, Ontario
Ajax ni mji wa Kanada katika mkoa ya Ontario. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 90,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 90 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 67.09 km².
Wino (Madaba)
Katika eneo la Wino lilitokea chanzo cha shirika la Ruvuma Development Association (RDA) lilikuwa utangulizi wa ujamaa wa Kitanzania vijijini kabla ya operesheni vijiji. Kijiji cha Matetereka kinasemekana kuna mabaki ya mwisho wa RDA baada ya kufutwa kwake na serikali mnamo mwaka 1969.
Whitby, Ontario
thumbnail|right|280px|Mji wa Whitby, Ontario
Whitby ni mji wa Kanada katika mkoa ya Ontario. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 110,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 91 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 146.52 km².
Mpitimbi
Mpitimbi ni kata ya Wilaya ya Songea Vijijini katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba  57203 . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 14,554 waishio humo.
Mohrael
Mohrael (Tamouh, Kairo, 291 - Unsena, 303) alikuwa msichana wa Misri aliyeuawa kwa imani yake ya Kikristo katika umri wa miaka 12.
Kanisa la Kikopti linamheshimu kama mtakatifu mfiadini, hasa tarehe 22 Januari.
Schenectady, New York
thumbnail|right|250px|Chuo cha Muungano katika Mji wa Schenectady, New York
Johnny Depp
Johnny Depp (amezaliwa tar. 9 Juni 1963 mjini Owensboro, Kentucky) ni mwigizaji wa filamu kutoka nchini Marekani. Anafahamika sana kwa kucheza kama Jack Sparrow katika mfululizo wa filamu ya Pirates of the Caribbean, Raoul Duke katika filamu ya Fear and Loathing in Las Vegas, na Sam kwenye filamu ya Benny & Joon.
Schenectady, New York
thumb|right|260px|Mahali pa Schenectady katika Schenectady County na [[jimbo la New York]] Schenectady ni mji wa Marekani katika jimbo la New York. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 62,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 74 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 28.5 km².
Thunder Bay, Ontario
thumbnail|right|280px|Mji wa Thunder Bay, Ontario
Wamagoma
Wamagoma ni kabila la watu wa Tanzania wanaoishi katika Mkoa wa Njombe, Wilaya ya Makete hasa maeneo kama vile Ubiluko, [[Ipelele na Kidope: hayo ni baadhi ya maeneo ambako Wamagoma wanapatikana kwa wingi.
Lugha yao ni Kimagoma.
Kabila hilo lina koo chache sana, kwa mfano koo zifuatazo zinapatikana katika kabila hilo: Fungo, Mbilinyi, Tweve na Mbogela.
Wamagoma wanajulikana sana kwa ufanyaji kazi kwa bidii na kwa kujituma hasa kazi za mashambani, pia ni kabila ambalo ni waaminifu katika utendaji kazi.
Maposeni
Maposeni ni kata ya Wilaya ya Songea Vijijini katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba  57201 . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,795 waishio humo.
Kingston, Ontario
thumbnail|right|280px|Mji wa Kingston, Ontario
Kingston ni mji wa Kanada katika mkoa wa Ontario. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 150,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 100 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake 450.39 km².
Walambya
Walambya ni kabila la watu wanaoishi Tanzania katika Mkoa wa Mbeya, Wilaya ya Ileje. Pia wako Malawi. Lugha yao ni Kilambya.
Muhukuru
Muhukuru ni kata ya Wilaya ya Songea Vijijini katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba  57212 . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 16,579 waishio humo.
Gilbert, Arizona
thumbnail|right|200px|Mji waGilbert, Arizona
Ithaca, New York
thumbnail|right|250px|Sehemu za Mji wa Ithaca, New York
thumb|right|260px|Mahali pa Ithaca katika [[jimbo la New York]] Ithaca ni mji wa Marekani katika jimbo la New York. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 30,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 118 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 14.1 km².
Illovo Sugar
thumb|Illovo
Illovo Sugar ni kampuni ya sukari ya Afrika Kusini. Makao makuu yako karibu na Durban, Afrika Kusini. Idadi kubwa ya hisa zake (51%) iko mkonono ya Associated British Foods plc ya Uingereza.
Illovo ina makampuni yafuatayo chini yake:
Sundsvall
thumb|250px| Mtaa wa Sundsvall thumb|180px| Sundsvall ni mji nchini Uswidi. Mji ulianzishwa 1621. Kuna wakazi 49,339 (mwaka 2005).
Jiografia
Eneo lake ni 27.39 km². Iko kando ya Ghuba ya Bothnia..
Gian Maria Volonté
Gian Maria Volonté (9 Aprili 1933 – 6 Desemba 1994) alikuwa mwigizaji wa filamu wa Kiitalia.
Huenda akawa anafahamika zaidi kwa kucheza kama adui mkubwa wa katika mkusanyiko wa filamu za mwongozaji Sergio Leone - A Fistful of Dollars (kacheza kama "Johnny Wels") na vilevile For a Few Dollars More.
Trakai
thumb|250px|Boma la Trakai
Trakai ni mji wa kihistoriai nchini Lituanya. Kuna wakazi 5,357 (mwaka 2009). Mji ulianzishwa 1409. Kuna boma katika kisiwa:  Trakų salos pilis (Boma la kisima cha Trakai)
Jiografia
Iko kando ya Galvė.
Rochester, New Hampshire
thumb|right|260px|Mahali pa Rochester katika Strafford County na [[New Hampshire]] Rochester ni mji wa Marekani katika jimbo la New Hampshire. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 31,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 69 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 118.6 km².
Trakai
Jiografia
thumb|right|180px|
Wamakua
Wamakua (jina lao pia huandikwa Wamakhuwa) ni kabila kubwa lenye milioni kadhaa za watu wanaoishi hasa nchini Msumbiji upande wa Kaskazini. Nchini Tanzania kuna Wamakua wanaoishi katika Mkoa wa Mtwara, Wilaya ya Masasi na Wilaya ya Nanyumbu.
Avondale, Arizona
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mkoa wa Avondale, Arizona
thumb|right|260px|Mahali pa Avondale katika Maricopa County na [[Arizona]] Avondale ni mji wa Marekani katika jimbo la Arizona. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 81,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 297 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 107.0 km².
Wamakua
Lugha zao ni aina mbalimbali za Kimakua. Lugha ya Kimakua inayozungumzwa nchini Tanzania ni Kimakhuwa-Meetto.
Yuma, Arizona
thumbnail|right|280px| Sehemu ya mji wa Yuma, Arizona
thumb|right|260px|Mahali pa Yuma katika Yuma County na [[Arizona]] Yuma ni mji wa Marekani katika jimbo la Arizona. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 90,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 43 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 276.4 km².
T
T ni herufi ya 20 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Tau ya alfabeti ya Kigiriki.
Historia ya T
Tâw ilikuwa herufi ya mwisho katika alfabeti ua Wasemiti wa kale. Alama yake ilikuwa msalaba. Wagiriki walipopokea alama za Wafinisia waliiita alama Tau na kusukuma mstari wa kulala juu hadi mwanzo wa mstari wa kusimama.
Waetruski na Waroma wa Kale walipokea vile.
Daktari
thumb|150px|Kielelezo kinacho wakirisha daktari Daktari (au dokta; wingi wake unaundwa kwa kutanguliza ma-) ni neno lenye asili ya Kilatini ("doctor") lililoingia Kiswahili kwa kupitia Kiingereza. Hutumiwa kwa maana mbili:
1) Mtaalamu aliyepata mafunzo maalum kwenye chuo kikuu cha kutibu maradhi ya wagonjwa. Mtu wenye ujuzi wa kutibu anaitwa pia mganga (wa), tabibu (ma). Daktari humtibu mgonjwa kwa kutumia sindano, kumtundikia dripu n.k. baada ya kumpima baadhi ya vitu kama:
Mto Kanyambeho
unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Ngozi).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Magagura
Magagura ni kata ya Wilaya ya Songea Vijijini katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 16,018 waishio humo.
Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kimoldova
thumb|300px|Bendera ya Moldova ya Kisovyeti thumb|300px|Mahali pa Moldova katika Umoja wa Kisovyieti Jamhuri ya Kisovyeti ya Kijamii ya Kimoldova ilikuwa kati ya jamhuri wanachama 15 za Umoja wa Kisovyeti hadi 1991. Jina lake liliandikwa kwa Kikirili "Република Советикэ Сочиалистэ Молдовеняскэ (republika sovyetike sotsialiste moldovenyaske) au kwa maandiko ya Kilatini: Republica Sovietică Socialistă Moldovenească; kwa Kirusi: Молдавская Советская Социалистическая Республика.
Iliundwa 1940 kutokana maeneo mawili:
Wakazi wa sehemu hii ni hasa Waromania lakini kuna mchanganyiko na Warusi na Waukraine pia.
Horst Matthai Quelle
Horst Matthai Quelle (30 Januari 1912 – 27 Desemba 1999) alikuwa mwanafalsafa na mwandishi kutoka nchi ya Ujerumani. Alitafsiri vitabu vya Hegel.
Wolfgang Lukschy
Wolfgang Lukschy (19 Oktoba 1905 - 10 Julai 1983 mjini Berlin) alikuwa mwigizaji wa filamu na na muundaji wa rekodi za muziki wa filamu kutoka nchini Ujerumani. Huyu, alishawahi kutumbuiza katika maukumbi, filamu, na vipindi vya televisheni (tamthilia).
Amecheza zaidi ya filamu 75 pamoja na kuonekana katika vipindi vya TV kunako miaka ya 1940 na 1979. Inawezekana akawa ameanza kufahamika zaidi baada ya kucheza kama Alfred Jodi katika filamu ya kivita ya Kimarekani mnamo mwaka wa 1962 ya  The Longest Day. Pia anajulikana zaidi kwa kucheza kama John Baxter katika mkusanyika wa kwanza wa filamu iliyoongozwa na Sergio Leone ya A Fistful of Dollars kunako 1964, akiwa sambamba kabisa na Clint Eastwood na Gian Maria Volontè.
thumb|left|300px|Lukschy akicheza kama John Baxter katika filamu ya [[A Fistful of Dollars (1964) akiwa na Clint Eastwood.]]
Troy, New York
thumbnail|right|250px|Sehemu za Mji wa Troy, New York
thumb|left|170px|Ramani ya Troy thumb|right|260px|Mahali pa Schenectady katika Schenectady County na [[jimbo la New York]] Troy ni mji wa Marekani katika jimbo la New York. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 49,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 152 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 28.5 km².
Made Niggaz
"Made Niggaz" ni single iliyotolewa na Tupac Shakur ikiwa kama kibwagizo cha Gang Related na Outlawz. Wimbo ulitayarishwa na Tupac kwa ushirikiano wake na Johnny J.
Papa Paulo III
thumb|right|Papa Paulo III. Papa Paulo III (29 Februari 1468 – 10 Novemba 1549) alikuwa Papa kuanzia tarehe 13 Oktoba/3 Novemba 1534 hadi kifo chake. Alitokea Canino, Viterbo, Italia.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Alessandro Farnese.
Alimfuata Papa Klementi VII akafuatwa na Papa Julius III.
Punjab (Uhindi)
thumbnail|right|280px|Moja ya Sehemu ya mji ndani ya jimbo la wa Punjab right|200px|thumb|Mahali pa Punjab katika Uhindi
Punjab ( Kipunjabi:ਪੰਜਾਬ, Kihindi पंजाब) ni jimbo la Uhindi lililopo katika kaskazini magharibi ya nchi hii. Ni sehemu ya eneo la kihstoria ya Punjab iliyogawiwa kati ya Pakistan na Uhindi na kila upande tena kwa majimbo mbalimbali yenye majina tofauti.
Pickering, Ontario
thumbnail|right|280px| Mahali pa mji wa Pickering
Punjab (Uhindi)
Punjab ya Kihindi ina wakazi milioni 24.3 na eneo lake ni 50,362 km². Mji mkuu ni Chandigarh ambayo ni pia mji mkuu wa jimbo jirani la Haryana kwa hiyo si sehemu ya eneo la jimbo lakini inahesabiwa kama eneo la pekee.
Miji mingine muhimu ni Mohali, Ludhiana, Amritsar, Bathinda, Patiala and Jalandhar.
Hesabu
Hesabu (afadhali: Hisabati kutoka neno la Kiarabu vilevile) ni somo linalohusika na idadi na jinsi tunavyoweza kuhesabu kwa kutumia hasa kanuni zifuatazo: kujumlisha, kutoa, kuzidisha na kugawa n.k.
Hesabu ni sehemu ya msingi ya nadharia ya namba.
Bendera ya Zambia
Bendera hii imetokana na bendera ya chama cha kupigania uhuru United National Independence Party (UNIP). Imechukuliwwa kama bendera rasmi ya taifa wakati wa uhuru 24. 10. 1964. Ilibadilishwa kidogo mwaka 1996.
Rangi ni zilezile za Ethiopia au rangi za Umoja wa Afrika pamoja na rangi nyeusi.
Hajivale
Hajivale au kobeamiti ni ndege mbua wa jenasi Polyboroides, jenasi pekee ya nususfamilia Polyboroidinae katika familia ya Accipitridae. Manyoya yana rangi ya majivu na chini yao ni nyeupe yenye milia myembamba kijivu; mkia ni mweusi mwenye baka jeupe moja au mabaka meupe mawili. Wana kiraka cha upara pande zote za macho isipokuwa hajivale wa Amerika.
Bendera ya Zambia
Rangi zinaelezwa mara nyingi kwa njia ifuatayo:
Gumbiro
Gumbiro ni kata ya Wilaya ya Madaba katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba 57208.
Bendera ya Zambia
Tai ni ndege ya mto Zambezi iliotoa jina lake kwa nchi ya Zambia.
Gumbiro
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 5,716 waishio humo.
Hajivale
Ndege hawa hula wanyama na ndege wadogo, nyoka, mijusi, vyura na wadudu, na hajivale wa Afrika na Madagaska hula machikichi pia. Wanaweza kupanda miti na kukamata makinda ya zuwakulu au goregore ndani ya matundu ya hawa kwa miguu mirefu yao. Hulitengeneza tago lao kwa vijititi juu ya mti na jike huyataga mayai 1-3.
Émile Friant
thumb|Friant alivyojichora mwenyewe Émile Friant (16 Aprili, 1863 - 6 Novemba, 1932) alikuwa mchoraji kutoka Ufaransa. Pia alikuwa profesa wa sanaa katika Chuo cha Sanaa Nzuri (École des Beaux-Arts) mjini Paris. Yeye ilipatiwa tuzo la Medali ya Heshima (Légion d'honneur) na alikuwa ni mwanachama wa Taasisi ya Ufaransa (Institut de France). thumb|left|Taswira ya Madame Coquelin thumb|left|Siku Watakatifu wote
Mkoa wa Granada
Mkoa wa Granada ni moja ya mikoa 8 ya Jimbo la Andalusia katika Hispania. Idadi ya wakazi wake ni takriban 907,428. Mji wake mkuu ni Granada.
Historia
Historia (kutoka Kigiriki ιστορια, historia; pia "tarehe" kutoka Kiarabu تاریخ tarih kwa maana ya "historia": pia tena "mapisi") ni somo kuhusu maisha ya binadamu na utamaduni wao wakati uliopita.
Mara nyingi neno hilo lina pia maana ya maarifa yoyote kuhusu wakati uliopita, yawe au yasiwe maarifa ya watu (kwa mfano "historia ya ulimwengu").
Historia ni hasa mfululizo wa habari za mambo yaliyotokea pamoja na sababu zake.
Binadamu anaziandika ili kuelewa maisha yake, yaani ametokea wapi, amepata mafanikio gani na matatizo gani.
Wanahistoria wanapata maarifa yao kutoka maandishi ya zamani (hasa kwa historia andishi), kutoka fasihi simulizi na kutoka akiolojia (hasa kwa historia ya awali).
Matumbi
Matumbi ni kata ya Wilaya ya Madaba katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba  57211  . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 1,878 waishio humo. .
Mto Kanyani
unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Ngozi).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Epifania
300px|thumb|Mwaka wa Kanisa kadiri ya [[kalenda ya liturujia ya Roma kama kielelezo cha kawaida kwa Wakristo wa magharibi.]]
Epifania ni neno linatokana na Kigiriki ἐπιφάνεια, epifaneia, yaani udhihirishaji, tokeo, ujio, uwepo wa Mungu.
Kwa kifupi zaidi 'Eπιφάνια (Yohane Krisostomo) linamaanisha "Kuzaliwa kwa Yesu Kristo", kwa kuwa ndivyo Bwana alivyotutokea sisi binadamu kadiri ya imani ya Wakristo.
Kwa kawaida Epifania inaeleweka kama sikukuu muhimu mojawapo ya Ukristo ambayo inahusiana na Noeli na inaadhimishwa kimapokeo tarehe 6 Januari. Lakini, kuanzia mwaka 1970, Kanisa la Kilatini limeruhusu Wakatoliki wa nchi ambapo tarehe hiyo si sikukuu ya taifa, waiadhimishe katika Jumapili ya kwanza baada ya Januari mosi, isije ikasahaulika. Upande wao, Makanisa ya Kiorthodoksi yanayofuata bado Kalenda ya Juliasi wanaiadhimisha siku ambayo katika nchi nyingi ni tarehe 19 Januari, kutokana na tofauti ya siku 13 kati ya kalenda hiyo na ile ya Gregori.
Mbali ya kushiriki ibada kanisani, desturi zinazohusiana na Epifania ni pamoja na nyimbo maalumu, kuandika majina ya mamajusi katika milango kwa chaki, kubariki nyumba, kula keki ya mamajusi watatu, kuogelea na kuondoa mapambo ya Krismasi.
Historia
Neno ἐπιφάνεια lilitumiwa na Wagiriki wa kale kumaanisha tendo ambalo mungu mmojawapo aliweza kujidhirisha kwa binadamu (kwa njia ya miujiza, njozi, ishara, n.k.).
Katika karne ya 3 Wakristo walianza kulitumia kuhusu matendo ambayo Yesu alijidhirisha (kama vile miujiza yake, ishara n.k.).
Kwa namna ya pekee, kati ya matendo hayo yalisisitizwa:
Katika adhimisho la Epifania, Wakatoliki wanasisitiza zaidi ujio wa mamajusi, kumbe Waorthodoksi wanasisitiza ubatizo wa Yesu, Utatu Mtakatifu ulipojitokeza: Baba katika sauti kutoka mbinguni, Mwana katika mwili alioutwaa, na Roho Mtakatifu katika umbo la njiwa aliyemshukia Yesu.
Wamachinga
Wamachinga ni kabila la watu wa Tanzania wanaoishi katika Mkoa wa Lindi, wilaya za Kilwa na Lindi.
Lugha yao ni Kimachinga.
Inasadikiwa asili ya kabila hili ni kandokando ya ziwa Mkoe, hasa mto Mbwemkuru unapoingia baharini.
Wamachinga katika biashara
thumb|[[Wachuuzi aina ya Wamachinga huko Huaraz.]] Kwa kipindi cha karne ya 20 na 21 wamekuwa maarufu katika miji mbalimbali kwa kuuza bidhaa, hasa nguo za mitumba, wakiwa wamezishika mikononi wakisaka wateja.
Hali hii imepelekea wafanyabiashara wa namna hiyo wote kuitwa Wamachinga ingawa baada ya muda mfupi mtindo huu wa biashara ulianza kuhusisha watu wa rika na makabila tofauti.
Binghamton, New York
thumbnail|right|250px|Sehemu za Mji wa Binghamton, New York
Binghamton ni mji wa Marekani katika jimbo la New York. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2000, mji una wakazi wapatao 47,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 270 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 28.6 km².
Mto Karambira (Ngozi)
unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Ngozi).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Otimus
Otimus alikuwa padri wa Misri katika karne ya 3 aliyeuawa kwa imani yake ya Kikristo wakati wa dhuluma ya Kaisari Diokletian.
Kanisa la Kikopti linamheshimu kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 27 Septemba.
Clarington, Ontario
thumbnail|right|280px|Mji wa Clarington, Ontario
Clarington ni mji wa Kanada katika mkoa ya Ontario. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 80,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 106 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 611 km².
Mkoa wa Ardahan
Mkoa wa Ardahan ni mkoa uliopo kaskazini-mashariki ya mbali huko nchini Uturuki. Mkoa huu upo mwishoni kabisa mwa nchi, ambapo kuna mpaka wa Uturuki na nchi ya Georgia.
Mji mkuu wake ni Ardahan.
Niagara Falls, Ontario
thumbnail|right|280px|Mji wa Niagara Falls, Ontario
Niagara Falls ni mji wa Kanada katika mkoa ya Ontario. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 310,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 90 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 210 km².
Parsoma
Parsoma (Kairo, 1257 - 10 Septemba 1317) alikuwa mmonaki aliyeishi kama mkaapweke karibu uchi katika sehemu mbalimbali za Misri.
Tangu zamani anaheshimiwa na Wakopti kama mtakatifu.
Eddie Murphy
Edward "Eddie" Regan Murphy (amezaliwa tar. 3 Aprili 1961, Brooklyn, New York City) ni mwigizaji wa filamu, mchekeshaji, na mwimbaji kutoka nchini Marekani. Eddie, pia amewahi kupata Tuzo ya Golden Globe mnamo mwaka wa 2006 na pia aliwahi kushindanishwa katika ugawaji wa Tuzo ya Academy mnamo mwaka wa 2001. Alikuwa mwanachama wa kawaidia kwenye kipindi cha TV cha Saturday Night Live kuanzia 1980 hadi 1984.
Papa Klementi VII
thumb|right|Papa Klementi VII. Papa Klementi VII (26 Mei 1478 – 25 Septemba 1534) alikuwa Papa kuanzia tarehe 19/26 Novemba 1523 hadi kifo chake. Alitokea Firenze, Italia.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giulio di Giuliano de' Medici.
Katika miaka 1529 hadi 1534 Klementi VII aliwasiliana mara kwa mara na Mfalme Henry VIII wa Uingereza aliyetaka kibali cha Papa kutengana na mke wake wa kwanza. Papa alipokataa, mfalme aliagiza bunge lake kutangaza uhuru wa Kanisa la Uingereza; hatimaye Papa alimtenga mfalme Henry na Kanisa Katoliki kwenye mwaka 1534.
Alimfuata Papa Adrian VI akafuatwa na Papa Paulo III.
Mkoa wa Guadalajara
Guadalajara ni moja ya mikoa 52 ya kujitawala ya Hispania. Idadi ya wakazi wake ni takriban 246,151. Mji wake mkuu ni Guadalajara.
Wamanda
Wamanda ni kabila la watu wa Tanzania wanaoishi katika Mkoa wa Njombe, Wilaya ya Ludewa. Pia wako katika Mkoa wa Ruvuma, Wilaya ya Mbinga. Katika wilaya ya Ludewa Wamanda wanapatikana katika kata za Manda, Ruhuhu, Luilo, Iwela, Mkomang'ombe, Ludewa na Masasi. Katika mkoa wa Ruvuma wanapatikana zaidi kaskazini mwa wilaya ya Mbinga.
Wamanda kwa kiasi kikubwa wanaongea Kimanda, lugha yenye mchanganyiko wa Kingoni na Kinyasa kwa mawasiliano.
Wamanda walio wengi ni Wakristo wa madhehebu ya kianglikana na Kikatoliki. Kuna idadi ndogo sana ya Wamanda wanaoendelea kufuata dini asilia za Kiafrika. Hata hivyo, pamoja na kufuata Ukristo, Wamanda wengi bado wana mazoea ya kuendelea kuienzi mizimu na mahoka.
Wakati wa ukoloni na mara baada ya uhuru Wamanda wengi walifanikiwa kusoma na kuwa na elimu nzuri wakapata nafasi nzuri serikalini. Mfano wa Wamanda waliofanikiwa kufikia nafasi za juu nchini Tanzania ni pamoja na hayati Horace Kolimba, Crispin Mponda, na Valieth aliyekuwa mbunge wa kwanza wa wilaya ya Ludewa.
Kwa sasa kiwango cha elimu kwa Wamanda kipo chini sana kwa sababu mbalimbali, zikiwemo upungufu wa walimu katika shule za kata na hali ngumu ya uchumi inayosababisha wanafunzi wengi washindwe kumaliza japo kidato cha nne, au wakimaliza wanamaliza kwa madaraja ya chini sana, na hivyo kushindwa kuendelea, hata Wamanda wengi kwa sasa wakiondoka kwao, mara nyingi huwa wagumu mno kurudi kwao kwa kuwa kuna hali ngumu sana ya kiuchumi na ongezeko la maambukizi ya ugonjwa hatari wa ukimwi.
Wilaya ya Ludewa, pamoja na kujaliwa kuwa na utajiri mkubwa wa makaa ya mawe na chuma, wananchi wake bado wana hali mbaya ya kiuchumi na kwa ujumla Wamanda wanategemea misaada ya ndugu zao wanaoishi katika maeneo ya mijini kwa kiwango kikubwa.
Chakula kikuu cha Wamanda ni ugali wa muhogo na samaki.
Rasi ya Mashariki
Rasi ya Mashariki ni kati ya majimbo 9 za Afrika Kusini. Iliundwa mwaka 1994 baada ya mwisho wa siasa ya Apartheid. Mji mkuu ni Bisho. Jimbo lilianzishwa 1994 wakati wa mwisho wa siasa ya Apartheid kwa kuungaisha sehemu ya mashariki ya Jimbo la Rasi la awali na bantustan za Ciskei na Transkei.
Wakazi na utamaduni
Jumla ya wakazi ni milioni sita na nusu. Walio wengi ni Waxhosa na Kixhosa ni lugha ya kwanza jimboni. Lugha ya pili ni Kiafrikaans hasa katika kusini. Miji muhimu pamoja na Bisho ni Port Elizabeth, East London, Grahamstown, King William's Town, Queenstown, Uitenhage, Mthatha, Aliwal North na Cradock.
Uchumi
Rasi Mashariki ni jimbo maskini zaidi nchini. Sababu yake ni hasa umaskini kali katika bantustan za zamani yaani maeneo ya Ciskei na Transkei ambako watu wengi ni wakulima wadogo-wadogo wanaolima mashamba madogo mno.
Miji miwili kuna ajira ya viwandani ni Port Elizabeth na East London. Viwanda vya motokaa vya General Motors, Volkswagen na DaimlerChrysler ni uti wa mgongo wa uchumi wa eneo.
Kaskazini ya Port Elizabeth kunatokea ujenzi wa bandari mpya kwa Coega.
Watu wa Rasi Mashariki
Maraisi wa taifa Nelson Mandela na Thabo Mbeki wote ni wenyeji wa jimbo.
Ziwa Ontario
200px|left|thumb|Ziwa Ontario pamoja na maziwa makubwa 200px|thumb|Toronto Ziwa Ontario ni moja kati ya maziwa makubwa ya Amerika ya Kaskazini. Ziwa limepakana na Kanada (Ontario) upande wa kaskazini halafu na Marekani (New York) upande wa kusini.
Jina la Ontario latoka katika lugha ya Kihurona likimaanisha ziwa kubwa.
Ziwa Ontario hupokea maji yake kutoka Ziwa Erie kupitia Mto Niagara. Maji hutoka kwa nia ya Mto Saint Lawrence.
Majiji mawili makuu ni Toronto (Ontario, Kanada) na Rochester (New York, USA).
Vipimo
Ziwa lina urefu wa kilomita 311 na upana mkubwa wa 85 km. Uso wake una eneo la 19,500 km2. Kina cha wastani ni 86 m lakini kina kikubwa chafikia 244 m.
Pafnusi wa Nitria
Pafnusi wa Nitria alikuwa mmonaki katika jangwa la Nitria, halafu askofu nchini Misri katika karne ya 10.
Tangu zamani anaheshimiwa na Wakopti kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 21 Mei.
Surrey, British Kolumbia
thumbnail|right|280px|Mji wa Surrey, British Kolumbia
Surrey ni mji wa Kanada katika mkoa ya British Kolumbia. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 400,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 0-134 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 317 km².
Kaskazini-Magharibi (jimbo la Afrika Kusini)
Kaskazini-Magharibi ni jimbo la Afrika Kusini. Mji mkuu ni Mafikeng. Jimbo liliundwa baada ya mwisho wa siasa ya Apartheid (yaani ubaguzi wa rangi wa kisheria) kutokana na sehemu za majimbo ya awali ya Transvaal na Jimbo la Rasi pamoja na sehemu kubwa ya Bantustan ya Bophuthatswana.
Jiografia
Jimbo limepakana na nchi ya Botswana na majimbo yafuatayo ya Afrika Kusini:
Eneo lake ni km² 116,190.
Wakazi
Mwaka 2001 wakazi 3,669,349 walihesabiwa. Idadi kubwa ni Watswana na Kitswana ni lugha ya kwanza jimboni. Lugha ya pili ni Kiafrikaans.
Mji mkubwa ni Mafeking iliyounganishwa na Mmabatho (awali mji mkuu wa Bophuthatswana). Miji mingine yenye maana ni Potchefstroom, Klerksdorp, Brits, Rustenburg, Lichtenburg na Vryburg.
Nge
Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia Akarabu (kundinyota)
Nge au akrabu (kutoka Kiarabu عقرب) ni arithropodi wa oda Scorpiones katika ngeli Arachnida. Spishi ndogo huitwa visusuli pia. Kama arakinida wote wana miguu minane. Pedipalpi zao ni kubwa na zina gando, na mkia ni mrefu na una msumari mkubwa mwishoni kwake. Kama kawaida kiwiliwili chao kina sehemu mbili: kefalotoraksi ( cephalothorax: kichwa na kidari) na fumbatio lakini zimeungwa vipana, siyo kwa pediseli (pedicel) nyembamba kwa umbo wa mrija kama kwa buibui. Mgongo wa kefalotoraksi ni mgumu na kwa hivyo huitwa gamba (carapace). Nge wana macho 6-12, mawili juu ya gamba la kefalotoraksi na 2-5 kwa kila upande wa kichwa. Msumari wa nge hutumika kwa kudunga windo na kuingiza sumu ndani yake. Windo akiwa amekufa, kelisera (chelicerae) za nge zinakata vipande vidogo vinavyowekwa katika kishimo mbele ya mdomo. Maji ya umeng'enyaji yakamuliwa katika kishimo hiki na baada ya kumeng'enya chakula myeyuko ufyondwa. Nge hula arithropodi wengine na wale wakubwa hula mijusi na vipanya wadogo pia.
Voltaire
François-Marie Arouet anayejulikana zaidi kwa jina la Voltaire alikuwa mwandishi na mtaalamu wa falsafa kutoka Ufaransa.
Bhisho
thumbnail|right|280px|Eneo la Makumbusho katika Mji wa
thumb|left|Mahali pa Bhisho ([[Wilaya wa Amatole) katika Afrika Kusini]] Bhisho (nyati kwa Kixhosa; pia: Bisho) ni mji mdogo wa Afrika Kusini ambao ni mji mkuu wa jimbo la Rasi ya Mashariki. Ilikuwa mji mkuu wa bantustan ya Ciskei hadi 1994.
Bhisho ilianzishwa kama mtaa wa makazi kwa ajili ya Waafrika Weusi kando la mji wa King William's Town uliohifadhiwa kwa wazungu tu wakati wa siasa ya ubaguzi wa rangi (Apartheid). 1994 miji yote miwili iliunganishwa.
Tangu 2000 maeneo kando la East London yaliungaishwa kuwa manisipaa ya Buffalo yenye wakazi 701,873. Bhisho una wakazi wapatao 138,000 wanaoishi katika mji huu.
Wamakonde
Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia Makonde thumb|upright Wamakonde ni kabila la watu wa Tanzania wanaoishi katika Mkoa wa Mtwara. Pia wako Msumbiji.
Lugha yao ni Kimakonde.
Voltaire
Baadaye alienda kuishi Berlin (Prussia, leo Ujerumani), halafu tena Uswisi. alipobaki mpaka karibu na kufa.
Aliandika mengi pamoja na tamthiliya, shairi na maigizo. Maandiko yake yaliathiri Mapinduzi ya Marekani na Mapinduzi ya Ufaransa ya 1789.
Voltaire alipinga mafundisho mengi ya Kanisa Katoliki na ya dini nyingine zinazodai kutokana na Ufunuo wa Mungu, akiziita ushirikina. Kwa namna ya pekee alipinga maandishi ya Blaise Pascal.
Badala yake akasimama upande wa imani ya Mungu asiyetambulika na asiye na uhusiano na binadamu akimwamini kuwa tu chanzo cha ulimwengu na namna ya nishati ndani yake.
Alipokufa hakuzikwa kanisani.
Kolkata
thumbnail|right|280px|Sehemu za Mji wa Kolkata.
Kolkata (pia: Kalkutta; kwa Kibengali: কলকাতা Kalkāṭa) ni jiji kubwa katika mashariki ya Uhindi na mji mkuu wa jimbo la Bengali ya Magharibi.
Historia
Baadaye jina limekuwa mashuhuri tena kimataifa kutokana na kazi ya Mama Teresa aliyeishi huko miaka mingi.
Sun Tzu
Sun Tzu aliyeishi manmo mwaka 500 KK alikuwa jenerali, mwandishi na mwanafalsafa kutoka nchini China.
Maisha
Hakuna mengi yanayojulikana juu yake. Aliitwa Sun Wu akapewa jina la Sun Tzu kwa heshima na "Tzu" ilimaanisha "mwalimu".
Alikuwa jemadari wa mfalme Helü katika ufalme Wu uliokuwepo kwenye mto Yangtse karibu na mdomo wake.
Kuna hadithi juu yake ya kwamba siku moja mfalme alimwamuru kuonyesha utaalamu wake kama jenerali. Akampa hawara 300 wa nyumba yake. Sun Tzu aliwagawa katika vikosi viwili akaweka hawara 2 waliopendwa hasa na mfalme kama maafisa. Baadaye aliwaeleza amri kadhaa akawapa amri watekeleze. Hawara walianza kucheka tu bila kufanya kitu. Sun Tzu alisema: "Kama amri si dhahiri na askari hawaelewi ni kosa la jenerali" akaeleza shughuli tena na kurudia amri. Mabinti walicheka tena. Sasa alisema: "Kama amri zinaeleweka na askari hawatii ni kosa la maafisa" akatoa amri ya kukata vichwa vya hawara 2 waliopendwa na mfalme. Baada ya kuona vifo vya wenzao wengine walitii bila kusita tena.
Mfalme aliyeshtuka mwanzoni aliona huyu anafaa kuwa jenerali alimfanya jemadari wa ufalme.
Mafundisho
Aliandika kitabu "Sanaa ya Vita" kinachosomwa hadi leo anamoeleza nadharia ya vita.
Mafundisho yake ni ya kwamba vita ni jambo la hatari ni afadhali kuepukana nayo ka sababu mara nyingi inaharibu taifa na dola. Vita inapaswa kufuata shabaha ya siasa inayoeleweka na kumaliza baada ya kufika shabaha.
Alisema ni bora kuvurugisha mipango ya adui kuliko kupambana naye, halau ni afadhali kuvunja ushikamano wake na wasaidizi na kwenye nafasi ya tatu tu ni kuingia vitani na kushinda.
Athira
Kitabu cha Sun Tzu inasomwa na kufundishwa hadi leo katika vyuo vya kijeshi mbalimbali. Kati ya viuongozi wa kijeshi waliotafakari ushauri wa kitabu hii ni
Wamalila
Wamalila ni kabila la watu wa Tanzania wanaoishi hasa katika Mkoa wa Mbeya, Wilaya ya Mbeya Vijijini, kata za Isuto, Ilembo, Iwiji, Masoko, Santilya, Iyunga Mapinduzi, bonde la Mbalizi na nyingine pia.
Lugha yao ni Kimalila, mojawapo ya lugha za Kibantu, ambayo inafanana sana na Kisafwa na Kinyiha kwa sarufi na maneno, na kutofautiana kwa baadhi ya matamshi na lafudhi.
Eneo la Umalila
Umalila iko kusini kutokea Mbalizi katika nyanda za juu kwenye mazingira ya Bonde la Umalila. Hata hivyo hali ya hewa ni ya baridi sana miezi ya sita hadi nane.
Umalila ni bonde linalopakana na maeneo ya makabila kadhaa kama Wanyiha upande wa magharibi, Wasafwa upande wa kaskazini, Wandali upande wa kusini na Wanyakyusa upande wa mashariki.
Mito ya Songwe ya kusini na Songwe ya kaskazini ina chanzo katika Umalila.
Ardhi ina rutuba ya kutosha, hivo huzalisha nafaka za kutosha hasa mahindi, maharage, na vyakula vingine kama viazi mviringo na viazi vitamu, lakini mazao ya biashara ni kahawa na pareto.
Koo za Wamalila
Wamalila kwa ujumla wanakadiriwa kufikia 120,000 wanaolizunguka bonde hili kwa mujibu wa sensa ya mwaka 2012. Kama ilivyo kawaida ya makabila yote, pia kabila hili lina koo kubwa zenye watu wengi: baadhi ni kama ukoo wa Mwaluvanda, ambao ndio machifu wa kabila hili na wanapatikana maeneo ya Santilya, Jojo, Ilembo, Isuto, Nsheha na maeneo mengi ya Umalila, halafu Mwampamba wanaopatikana Ilembo, Masoko, Ikupula na Iyunga; pia koo za Mwasenga, Mwambwiga, Mzumbwe, Mwahalende, Mwasile, Mwashibanda, Mboya, Mwaigaga, Mwangwale, Mwampepu, Mwazembe ambao umegawanyika kwenye koo kama Mbeye, Nambeye na Simbeye, Mwalyanzi, Mpunji, Mwalukalanje, Mboma, Mwanjoka, Hansuli na nyingine nyingi. Ukoo mwingine ya Wamalila ni ha0nga ambao wamegawa nyika katika koo kama Mwasenga, Lyala, Ntali, Shimunya na koo za Sikaonga, Shamaonga, Kyawonga n.k. na koo zilizopo Malawi, Zambia na Msumbiji. Ukoo huu ukienda kwa Wanyiha, Wanyamwanga, Walambya (Songwe) hudai ni ukoo mwenzao, lakini si hivyo tu: ukoo huu umejitanua sana sehemu zà Morogoro, Songwe, Tanga, Zambia na Malawi lakini kwao au asili yao ni kijiji cha Iwala-Itale-Umalila, hivyo watu hao ni Wamalila.
Rasi ya Magharibi
Rasi ya Magharibi ni moja kati ya majimbo 9 ya Afrika Kusini. Mji Mkuu ni Cape Town (Kaapstad). Jimbo liliundwa mwaka 1994 kutokana na maeneo ya Jimbo la Rasi la awali.
Demografia na utamaduni
250px|thumb|left|Groot Constantia - nyumba ya kihistoria ya [[uholanzi|Waholanzi mamabu wa makaburu]] Idadi ya wakazi ilikuwa 4,524,335 mwaka 2004. Zaidi ya nusu ya wakazi hutumia Kiafrikaans kama lugha ya kwanza (55,3%), takriban robo Kixhosa (23,7%) na karibu sehemu ya tano Kiingereza (19,3%). Lugha hizi tatu ni pia lugha rasmi za jimbo.
Jiografia
250px|thumb|left|Rasi ya Afrika Kusini Rasi Magharibi ni sehemu ya kusini kabisa ya bara la Afrika. Ncha yake ni rasi Agulhas yenye umbali wa 3,800 km na ncha ya kusini. Eneo lake ni 129,370 km² au 10% za Afrika Kusini yote.
Rasi Magharibi imepakana na majimbo ya Rasi Kaskazini na Rasi Mashariki. Kuna pwani ndefu za Atlantiki na Bahari Hindi. Visiwa vya Prince Edward katika bahari ya Hindi ya Kusini zinatawaliwa na jimbo. 250px|left|thumb|Bonde lenye rutba katika Rasi magharibi Mito mikubwa ni Breede na Berg.
Miji mikubwa pamoja na mji mkuu wa Cape Town ni Stellenbosch, Worcester, Paarl na George. thumb|left|250px|Theluji katika wilaya ya Kouebokkeveld karibu na Ceres Hali ya hewa hiathiriwa na maji baridi ya Atlantiki na maji ya vuguvugu ya Bahari Hindi. Kwa jumla hali ya hewa hufanana na Mediteranea. Hakuna joto kali lakini wakati wa baridi theluji hutokea mlimani. Uso wa nchi katika jimbo una sehemu nyingi sana. Eneo kubwa ni la milima inayofikia kimo cha 2300 m. Mabonde kati ya milima yana rutba.
Barani mbali na pwani na mvua zake kuna beseni ya Karoo ambayo ni kavu sana.
Bendera ya Guinea-Bissau
thumb|right|Bendera ya Guinea-Bissau Bendera ya Guinea-Bissau ina milia mitatu ya rangi nyekundu, njano na kijani pamoja na nyota nyeusi. Mlia mwekundu ulio na nyota nyeusi unasimama upande wa nguzo lakini mbili za njano na kijani zimelala. Hizi ni rangi za bendera ya Ethiopia au rangi za Umoja wa Afrika.
Bendera hii imekuwa bendera rasmi tangu mwaka 1973 nchi ilipopata uhuru kutoka Ureno.
Maghrib
thumbnail|289px|Nchi za Maghrib leo Maghrib (المغرب العربي al-maġrib al-ʿarabī; pia: Maghreb) ni sehemu ya kaskazini-magharibi ya Afrika.
Siku hizi jina linataja nchi za Moroko, Algeria na Tunisia, wakati mwingine pia Mauretania na Sahara Magharibi.
Zamani lilimaanisha tu maeneo kati ya pwani ya Bahari Mediteranea na vilele vya Milima ya Atlas pamoja na sehemu za Rasi ya Iberia (Hispania kusini na Ureno), Malta na Sisilia zilizotawaliwa na Waislamu.
Rasi ya Kaskazini
Rasi Kaskazini ni moja kati ya majimbo 9 ya Afrika Kusini lenye takriban 30% ya eneo la taifa lote. Imepakana na Atlantiki, Botswana na Namibia. Jimbo liliundwa 1994 wakati wa kugawa jimbo la Rasi la awali. Mji mkuu ni Kimberley.
Miji mingine muhimu ni Upington, Carnarvon, Colesberg, De Aar, Kuruman na Springbok.
Hata kama Rasi Kaskazini ni jimbo lenye eneo kubwa katika Afrika Kusini ni vilevile jimbo lenye watu wachache. Wastani ni wakazi wawili kwa kilomita ya mraba tu.
Hali ya hewa ni kavu hivyo kilimo hailishi watu wengi. Mto Oranje unapita katika jimbo na kuwezesha wakulima wa mizabibu karibu na Upington kumwagilia mashamba yao. Sehemu kubwa ya eneo la jimbo ni Karoo.
U
U ni herufi ya 21 katika alfabeti ya Kilatini ambayo ni pia mwandiko wa Kiswahili cha kisasa. Asili yake ni Ipsilon katika alfabeti ya Kigiriki.
Historia ya alama U
Historia ya U ina asili za pamoja na V, W, Y na F. Historia hii ni ngumu kidogo kwa sababu alama ilipita katika alfabeti za lugha ambazo zilitumia hasa alama hii kwa sauti tofautitofauti. Kwa sababu hii matamshi yalibadilika kati ya lugha na lugha. Pia lugha mpya iliweza kuona haja ya kuunda alama mpya kwa sauti ya pekee. Alama ya U kiasili haikupatikana katika Kilatini cha Kale. Iliandikwa kama V na matamshi yake yalitegemea nafasi yake katika neno pia lahaja mbalimbali. Tofauti ilikubwaliwa tu wakati wa Kilatini Kipya katika karne ya 16 ambako wataalamu wa Ulaya walikubaliana kutumia alama yenye kona V kwa sauti ya konsonanti na alama isiyo na kona U kwa vokali.
Waroma walipokea alama hii kutoka alfabeti ya Kigiriki kupitia alfabeti za Kiitalia za awali kama Kietruski. Wagiriki walipokea kutoka Wafinisia.
Wafinisia walikuwa na "waw" iliyokuwa kiasili picha iliyorahisishwa ya fimbo la kingoe au kiopoo. Wagiriki wa Kale walichukua alama hiyo na kuitumia kwa namna mbili: kwa umbo moja kama digamma (tazama F) na umbo la pili kama "ipsilon" bila kujali maana asilia ilitaja sauti kati ya "u" na "i".
Waitalia ya kwanza wakaendelea kutumia alama kwa aina ya "u" lakini pia "w" kama ilikuwa mwanzoni wa neno. Waroma walipokea vile.
Jumeirah
thumb|right|Nembo ya Jumeirah Jumeirah (jina kamili: Jumeirah Group, hapo awali iliitwa Jumeirah International Group) ni mnyonyoro wa hoteli za anasa za kimataifa na sehemu ya Dubai Holding, ambayo inamilikiwa na Serikali ya Dubai.
Mali ya Jumeirah ni kama Burj Al Arab na Jumeirah Emirates Towers, ambayo ni hoteli ya tatu katika hoteli refu zaidi duniani. Inasimamia Wild Wadi Water Park na The Emirates Academy of Hospitality Management na Jumeirah Hospitality.
Hata kama hoteli nyingi za Jumeirah zimo mjini Dubai, wao wanaanza kujenga ng'ambo. Mnamo Februari 2007, walikuwa na majumba mawili nchini Uingereza na moja nchini Marekani. Ina hoteli zinazojengwa nchini Bermuda, Uchina, Jordan, Qatar, Thailand na Uingereza.
Digamma
Digamma (kigiriki δίγαμμα ikaandikwa kama Ϝ au ϝ) ilikuwa kiasili herufi ya sita ya alfabeti ya Kigiriki. Sauti yake ilikuwa kama V au F. Asili yake ilikuwa Waw ya Kifinisia.
Baadaye ilifutwa katika alfabeti ya Kigiriki kwa sababu lugha ilipoteza sauti hiyo. Alama ilitumiwa kwa namba 6 pekee.
Lakini Waetruski walifufusha alama wakaihitaji kwa sauti ya F ikaingia hivyo katika alfabeti ya Kilatini na kuendelea vile.
Burnaby
Burnaby ni mji wa Kanada katika mkoa ya British Kolumbia. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 220,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 0-370 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 99 km².
Mkoa wa Bitlis
thumb|Mkoa wa Bitlis Bitlis ni mkoa uliopo mjini mashariki mwa nchi ya Uturuki. Upo kwenye eneo la magharibi mwa Ziwa Van. Idadi kubwa ya wakazi ni kundi la Wakurdi wanaoishi mkoa hapa. Mji mkuu wake ni Bitlis.
Wilaya za mkoani hapa
Mkoa wa Bitlis umegawanyika katika wilaya 7 (mji mkuu umekoozeshwa):
Muawiya
Muawiya (pia: Umayyad, Omayyad) ni jina la Kiarabu. Linaweza kumaanisha
Mkoa wa Bingöl
thumb|Uwanja wa ndege wa Bingöl
Mkoa wa Bingöl ni mkoa uliopo mjini Mashariki mwa kanda ya Anatolia huko nchini Uturuki. Mkoa ulianzishwa mnamo mwaka wa 1946 ukiwa nje ya sehemu ya Elazığ na Erzincan. Mikoa ya jirani na mkoa huu ni pamoja na Tunceli (Dersim), Erzurum, Muş, Diyarbakır, Erzincan na Elazığ. Mkoa umechukua eneo la kilomita za mraba zipatazo 8,125 na una wakazi wapatao 245,243. Idadi kubwa ya wakazi wa hapa ni Wakurdi. Lugha kuu za mkoani hapa ni Kituruki na Kikurdi. Mji mkuu wake ni Bingöl.
Wilaya za mkoani hapa
Mkoawa Bingöl umegawanyika katika wilaya 8 (mji mkuu umekoozeshwa):
Kimberley (Afrika Kusini)
thumb|left|"Big Hole" au "Groot Gat" mjini Kimberley ni shimo kutokana na godi la almasi Kimberley ni mji wa Afrika Kusini na mji mkuu wa jimbo la Rasi Kaskazini mwenye wakazi 210,000. Chanzo cha mji ni almasi zilizopatikana hapa tangu mwaka 1866. Almasi za kwanza zilipatikana mtoni tu lakini mwaka 1869 zilichimbwa katika udongo. Katika muda wa miezi michache mji mpya ulikua na kuwa na wakazi 30,000 kwa sababu watu walitafuta utajiri wakichimba ardhi ya eneo hili.
Kimberley ilikuwa chanzo cha utajiri wa Cecil Rhodes na kampuni yake ya De Beers. Hadi leo migodo ya almasi ni mgongo wa uti wa uchumi wa mji huu.
Bendera ya Jamhuri ya Afrika ya Kati
Bendera hii imetungwa na Barthélemy Boganda aliyekuwa rais wa kwanza wa eneo la kujitawala wa Ubangui-Shari wakati wa mwisho wa ukoloni wa Ufaransa. Boganda aliamini ya kwamba "Afrika na Ufaransa wanapaswa kwenda sambamba". Hivyo aliunganisha rangi za bendera ya Ufaransa (nyekundu-nyeupe-buluu) na rangi za Umoja wa Afrika (nyekundu - kijani - njano).
Nyota ni alama ya uhuru.
Patapi wa Thebe
Patapi wa Thebe alikuwa mkaapweke katika jangwa la Misri katika karne ya 4.
Wakwere
thumbnail|right|200px|Kinyago cha Kikwere Wakwere (pia wanaitwa Wanghwele) ni kabila la watu wa Tanzania wanaoishi hasa katika Wilaya ya Bagamoyo, Mkoa wa Pwani. Wanakadiriwa kuwa zaidi ya laki moja.
Patapi wa Thebe
Halafu akahamia Konstantinopoli alikoanzisha monasteri na hatimaye kufariki dunia.
Wakwere
Lugha yao ni Kikwere.
Wakwere hawana chifu kama makabila mengine ila wana msemi ambaye ndiye kiongozi mkubwa kwenye jamii yao. Mwisho, Wakwere wengi ni watawala yaani viongozi. Mfano ni Kikwete na Kidanga.
Patapi wa Thebe
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Desemba.
Wakwere
Kama Waluguru, Wakaguru, Wakutu na Wazaramo, kabila hilo linafuata mfumojike, yaani ukoo wa mama ndio unaoongoza familia na watoto wote wanahesabiwa kuwa wa ukoo huo.
Chakula cha asili cha Wakwere ni bambiko.
Baadhi ya sifa zao ni kuwa watu wastaarabu, wanakirimu sana wageni; Wakwere huona fahari pale ambapo nyumba yao imejaa wageni.
Historia inaonesha Wakwere walisafiri pamoja na Wazaramo na Wakutu kutoka nchi za mbali: makabila hayo matatu kwa kiasi kikubwa hawatofautiani mpaka lugha, siyo tu mila na desturi. Makabila hayo matatu hata baadhi ya majina wanachangia na yana asili kabisa kama Pazi, Shomvi n.k. Baadhi ya misamiati wanayotofautiana haitokani na msingi wa lugha bali inatokana na kuachana kimazingira baada ya kufika maeneo ya pwani. Wakutu wapo karibu zaidi na vijiji vya pwani vya Wazaramo hata kimaeneo.
Makabila hayo ni wacheshi na hupenda utani sana, pia ni watu wa majigambo na kujidai bila kiburi.
Richmond, British Kolumbia
thumb|right|260px|Ukumbi wa Richmond Richmond ni mji wa Kanada katika mkoa ya British Kolumbia. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2006, mji una wakazi wapatao 180,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 0-12 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 130 km².
Syracuse
Syracuse ni jina la:
Italia:
Marekani:
Mkoa wa Elazığ
Wilaya za mkaoni hapa
Mkoa wa Elâzığ umegawanyika katika wilya 11 (mji mkuu umekoozeshwa):
Mto Kavumu (Ngozi)
unapatikana kaskazini mwa Burundi (mkoa wa Ngozi).
Maji yake huelekea Mto Naili na hatimaye Bahari ya Kati.
Papa Julius II
thumbnail|right|Papa Julius II. Papa Julius II (5 Desemba 1443 – 21 Februari 1513) alikuwa Papa kuanzia tarehe 1 Novemba/26 Novemba 1503 hadi kifo chake. Alitokea Albisola, Italia.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Giuliano della Rovere.
Alimfuata Papa Pius III akafuatwa na Papa Leo X.
Papa Leo X
thumb|right|Papa Leo X. Papa Leo X (11 Desemba 1475 – 1 Desemba 1521) alikuwa Papa kuanzia tarehe 11/19 Machi 1513 hadi kifo chake. Alitokea Firenze, Italia.