cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Amasya
thumb|right|350px|Nyumba za [[Dola la Osmani|Osmani.]] Amasya (Kigiriki: Ἀμάσεια, Amaseia au Αμάσεια, Amáseia) ni kata ya Mkoa wa Amasya iliyopo kaskazini mwa nchi ya Uturuki. Inachukua eneo la km 1730, na idadi ya wakazi inapata 33,000, ambao wengine 74,000 wanaishi mjini na waliosalia wanaishi vijijini.
Kimo kutoka usawa wa bahari ni m. 411.
Amasya ipo juu ya milima kutoka juu ya pwani ya usawa wa Bahari Nyeusi, mji umejingwa katika eneo la mabonde madogo ukiwa karibu kabisa na ukingo wa Mto Yeşilırmak. Japokuwa eneo hili lipo karibu kidogo pwani ya Bahari Nyeusi hivyo kuna kipindi kuna kuwa na hali baridi mno, na pia inasemekana kuwa kuna baadhi ya mazao huko huwa yanastawi vyema. Mazao hayo ni pamoja na mitufaha, ambayo imeisabibishia mkoa wa Amasya uwe mashuhuri sana.
Stanley Enow
alt=Mahojiano ya Enow na NdaniTV|thumb|Mahojiano ya Enow na NdaniTV Stanley Ebai Enow (amezaliwa 2 Agosti 1985) ni rapa, mtangazaji wa redio na TV, na mwigizaji wa Kameruni. Ndiye mmiliki mwenza wa lebo ya rekodi, Motherland Empire. Enow anafahamika zaidi kwa wimbo wake wa 2013 "Hein Père". Alikuwa Mkameruni wa kwanza kushinda katika kitengo cha Best New Act katika Tuzo za Muziki za MTV Afrika za 2014.
Cassie (albamu)
Cassie  ni albamu ya kwanza ya mwimbaji Cassie, iliyotolewa na Bad Boy Records na Next Selection huko nchini Marekani mnamo tar. 8 Agosti 2006.
Utayarishaji
Ryan Leslie alitayarisha kipande kikubwa cha albamu hii, ambayo ni mchanganyiko wa muziki wa kisasa, pop na R & B. Cassie alisema katika mahojiano, "Mimi ninaweza ku-rap, kuimba R & B, nyimbo za polepole na vitu ambavyo wasichana hupenda, nina wimbo ambayo niliimba pamoja na wasichana wangu wa bendi iitwayo Pretty Boys. Alitoa shukrani zake kwa utamaduni wake wa Kifilipino kwa kutumia OPM sounds katika baadhi ya nyimbo.
Chati
Cassie ilifika namba nne kwenye chati ya Marekani ya Billboard  200 kwa kuuza nakala 100,374 katika wiki yake ya kwanza. Ilikaa kwenye nyimbo bora ishirini kwa wiki mbili, katika nyimbo bora arobaini kwa wiki tatu na kwenye chati kwa wiki kumi. Mpaka Aprili 2008, albamu hii imeuza nakala 321,000. Single ya kwanza kwenye albamu hii, "Me & U", ilifika namba ya tatu kwenye Billboard Hot 100 na ilikuwa katika nyimbo bora ishirini katika nchi nyingine sita. Single ya pili, "Long Way 2 Go", haikufanya vizuri kama "Me & U" nchini Marekani, ikifikia tu namba tisini na saba kwenye chati za Hot 100. Video yake, hata hivyo, ilifika namba tatu kwenye TRL ya MTV  na ilifanya vizuri nchini Uingereza kwa kufika namba kumi kwenye UK Singles Chart.
Kialangan
Kialangan ni lugha ya Kiaustronesia nchini Ufilipino inayozungumzwa na Waalangan. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kialangan imehesabiwa kuwa watu 7690. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kialangan iko katika kundi la Kifilipino.
Bács-Kiskun
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mkoa wa Bács-Kiskun
Bács-Kiskun ni moja ya wilaya 19 ya kujitawala ya Hungaria. Idadi ya wakazi wake ni takriban 534,000. Mji wake mkuu ni Kecskemét.
Uwanja wa michezo wa Coetzenburg
thumb|Uwanja wa Michezo wa Coetzenburg
Uwanja wa michezo wa Coetzenburg ni uwanja unaohusisha michezo mbalimbali unaopatikana Stellenbosch nchini Afrika Kusini, kwenye sehemu ya zamani ya Coetsenburg iliyoanzishwa na Dirk Coetsee mnamo mwaka 1682  baada ya kukabidhiwa ardhi kutoka Katika koloni la Uholanzi, Simon van der Stel. Uwanja unamilikiwa na chuo kikuu cha Stellenbosch. Uwanja huo umekuwa ukitumiwa na timu ya soka ya Stellenbosch pamoja na chuo kikuu cha Stellenbosch Upo karibu na uwanja wa Danie Craven Stadium.
Venezia
Venezia (pia: Venisi kutokana na Kiingereza Venice) ni mji wa Italia na makao makuu ya mkoa wa Veneto, kaskazini-mashariki mwa nchi.
Venezia ni mji wa pwani uliojengwa kwenye visiwa vidogo 117 ndani wa wamba la Venezia. Visiwa hivi vinakaa karibu kiasi kwamba madaraja 400 yanaunganisha mifereji kati yake. Mifereji ndani ya mji ni kama barabara na sehemu kubwa ya usafiri ni kwa maboti madogo.
Mji umekua kupitia eneo la visiwa tu na mwaka 2006 wakazi 269,000 walihesabiwa; 92,000 waliishi visiwani na wengine barani.
Venezia ni mji wa kale wenye umri wa karibu miaka 1,500. Jamhuri ya Venezia ilikuwa dola lenye nguvu katika Mediteranea kwa sababu ilikuwa na manowari nyingi na vituo vya kijeshi kwenye visiwa vingi vya Mediteranea. Msingi wa nguvu yake ulikuwa biashara ya baharini na utajiri wake. Venezia ilikuwa kiungo cha kibiashara kati ya Ulaya ya Kikristo na dunia ya Kiislamu.
Kutokana na historia hii ya utajiri mji umejaa majengo mazuri na kazi za sanaa zinazovuta watalii kwa mamilioni kila mwaka kutoka kila upande wa dunia. Venezia iko katika orodha ya urithi wa dunia ya UNESCO.
Mto Acika
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
381
Makala hii inahusu mwaka 381 (Baada ya Kristo).
Mtama
''Makala hii inataja Mtama kama mmea. Kwa makala ya Mtama kata ya Wilaya ya Lindi Vijijini, tafadhali fungua hapa.''
Mtama (pia: jaddi; Sorghum bicolor) ni mmea wa familia Poaceae (nyasi) katika ngeli ya monokotiledoni.
Asili yake iko katika Afrika ya Mashariki lakini kilimo chake kimeenea hadi Ulaya ya Kusini, Amerika ya Kati na ya Kaskazini na Asia ya Kusini.
Mbegu za mtama ni nafaka ambazo ni chakula muhimu katika Afrika hasa. Kuna pia majaribio ya kuitumia kama zao la nishati ambako mmea wote huchachuliwa kwa kutengeneza gesi na umeme.
Muundo wa mmea umefanana kiasi na mahindi kwa sababu mabua yake hukua kuwa marefu hadi kimo cha mita tano. Mbegu hukua kama mshikamo. Matumizi yake ni kwa ajili ya uji, supu, keki, mkate na pombe ya mtama. Majani na mabua yake ni malisho ya mifugo na hutumiwa pia kwa kutandika paa la nyumba.
Kwa jumla kuna aina zaidi ya 30 za mtama zinazolimwa kama chakula. Mtama hustawi vizuri kwenye joto ikivumilia pia ukame. Hivyo ni nafaka muhimu kwenye maeneo yabisi ya Afrika. Katika miaka ya nyuma kilimo chake kiliachwa mara nyingi kwa ajili ya mahindi kwa sababu mahindi huleta mazao makubwa zaidi kwa ekari. Lakini wakati wa ukame mahindi ni hasara na watu hurudi-rudi kwenye kilimo cha mtama.
Mtama ni kundi la mbegu ndogo aina ya mazao ya nafaka au nafaka, yanayolimwa sana duniani kote kwa ajili ya chakula na malisho. Hazina kundi la kitaxonomia, bali ni kundi la kikazi au kilimo. Mafananisho muhimu ni kwamba ni nyasi zenye mbegu ndogo zinazolimwa katika mazingira magumu kama yale yaliyo katika hatari ya ukame. Yamekuwa yakilimwa katika Asia ya Mashariki kwa miaka 10,000.
Historia
Wanaakiolojia maalumu waitwao wapalaeoethnobotanisti, hutegemea takwimu kama wingi wa nafaka inayopatikana katika maeneo ya akiolojia, hudokeza kwamba kulima mtama kulikuwa kumeendelezwa kuliko mchele, hasa kaskazini mwa China na Korea. Ilikuwa mtama, kuliko mchele, uliochukua sehemu muhimu ya chakula katika historia ya China na jamii za Mumun za Korea. Mtama aina ya Ufagio wa Mahindi (Panicum miliaceum) na mtama aina ya Mkia wa Mbweha ilikuwa mazao muhimu mwanzo katika historia ya kiNeolithic ya Uchina. Kwa mfano, baadhi ya ushahidi wa mwanzo kabisa katika Uchina kulima mtama ulikutwa katika Cishan (kaskazini) na Hemudu (kusini). Tarehe za Cishan za maganda ya kawaida ya mtama phytoliths na vipengele vya mtama zimetambuliwa kuwa katika miaka 8300-6700 KK, huku ikihifadhiwa mashimoni pamoja na mabaki ya shimo za nyumba, vyungu, na mawe yaliyohusiana na kilimo wa mtama. Ushahidi katika Cishan kwa mtama aina ya mkia wa mbweha unaanza karibu 6500 KK. Bakuli lililohifadhiwa vizuri kwa miaka 4.000 yenye mbegu zilizotengenezwa kutoka mtama wa aina ya mkia wa mbweha na uwele aina ya ufagio wa mahindi ilipatikana katika kituo cha kiakiolojia cha Lajia katika Uchina.
Wapalaeoethnobotanisti wamepata ushahidi wa kulima mtama katika Peninsula ya Korea kwanzia kipindi cha ufinyanzi cha Jeulmun (mnamo 3500-2000 KK) (Crawford 1992; Crawford na Lee 2003). Mtama uliendelea kuwa muhimu katika nyakati za mseto wa kilimo, katika kipindi cha ufinyanzi cha Mumun (c. 1500-300 KK) katika Korea (Crawford na Lee 2003). Mtama na familia yaKE kama nyasi aina ya banyard aina ya hofu pia ilikuwa inalimwa katika Ujapani wakati wa kipindi cha Jōmon muda fulani baada ya 4000 KK (Crawford 1983, 1992).
Mtama ilifika nje ya China hadi eneo la Bahari Nyeusi katika Ulaya mnaom 5000 KK. Kulima mtama kama kawaida katika Asia ya Mashariki umekuwa kwa sababu mtama unaweza ukavumilia ukame na hii imekuwa pendekezo kwa kuenea kwake.
Utafiti wa hali ya juu wa mtama unafanywa na Taasisi ya Utafiti wa Mazao ya Kimataifa kwa Hari Kame katika Andhra Pradesh, India, na kwa USDA-ARS katika Tifton, Georgia, USA.
Uzalishaji
Uhindi ni mtayarishaji Mkuu ulimwenguni wa mtama.
Chakula kama chanzo
Mtama ni chanzo kubwa cha chakula katika majangwa na sehemu zenye ukama katika ulimwengu, na huwa kipengele katika vyakula vya jadi vya wengine wengi. Katika Magharibi mwa India, Mtama (inayoitwa "Jowar" katika Kigujarati na Kimarathi, Ragi katika Kikannada) imekuwa ikitumiwa pamoja na unga wa mtama (inayoitwa "Bajari" katika Uhindi wa Magharibi) kwa karne nyingi kutengeneza mkate (unaoitwa "Rotla "katika Kigujarati au" Bhakri "katika Kimarathi au Ragi Rotti katika Kikannada. Ragi Mudde ni mlo inayopendwa katika Uhindi ya Kusini).
Uji wa mtama ni chakula cha jadi katika vyakula vya Kirusi na Kichina. Nchini Urusi huliwa ikiwa tamu (pamoja na maziwa na sukari iliyoongezwa katika mchakato kufikia mwisho wa kupika) au ikiwa na ladha ya mchuzi wa nyama au mboga. Katika Uchina huliwa bila maziwa au sukari, mara kwa mara kwa maharagwe, viazi vitamu, na / au za aina mbalimbali za mboga.
Watu wenye ugonjwa wa coeliac wanaweza kubadilisha sehemu fulani zenye sukari katika maakuli yao na mtama.
Mtama pia kutumika kulisha ndege na wanyama.
Vileo
Mtama ni nafaka ya jadi muhimu inayotumika katika mtama ugema wa pombe katika baadhi ya tamaduni, kwa mfano kwa watu wa Kisiwa cha Tao Orchid, Uchina, na, pamoja na mtama, na watu mbalimbali katika Afrika Mashariki. Pia ni sehemu kuu ya pombe iitwayo rakshi katika Nepal na katika pombe ya asili ya Sherpa, Tamang, na miongoni mwa watu wa Limbu, tongba, huko Mashariki mwa Nepal. Katika nchi za Balkan, hasa Romania na Bulgaria, mtama hutumiwa kutayarisha pombe iitwayo boza.
Matumizi mengine
Mtama, pamoja mbegu za ndege, hutumiwa kama vijazo kwa mifuko ya maharagwe.
Lishe
Protini ziliyomo katika mtama ni karibu sana kuwa kama iliyoko katika ngano; zote kutoa kadiri 11% protini kwa uzito.
Kwa kuwa hakuna mtama iliyohusiana na ngano, ni vyakula vinavyofaa kwa wale wenye maradhi ya coeliac au aina nyingine ya mizio. Hata hivyo, mtama pia hupunguza peroxidase na pengine na haipaswi kuliwa kwa wingi hasa kwa wale wenye ugonjwa wa tezi
1505
Makala hii inahusu mwaka 1505 BK (Baada ya Kristo).
Kunawa mikono
Kunawa mikono ni tendo la utamaduni na ustaarabu kote duniani tangu muda mrefu.
Qingyuan
thumbnail|right|280px|Qingyuan
Kunawa mikono
Kunawa mikono kama kinga dhidi ya virusi vya Corona
Kuenea kwa haraka kwa maambukizo ya Covid-19 katika ulimwengu huu kumesababisha biashara nyingi kufungwa na watu wengi kuugua sana na kufa. Jitihada kubwa zimetumika kuzuia kuenea kwa Coronavirus, na kupunguza idadi ya maambukizo mapya.
Telegramu
400px|thumb|Nyaya za telegrafu mnamo mwaka 1901 (nyekundu:mpaka; mistari myeusi: njia za nyaya
Kunawa mikono
Kunawa mikono kama kinga dhidi ya virusi vya Corona
Wakati viongozi wa afya wanaendelea kutumia sayansi kufuatilia maambukizi mapya na sayansi ya matibabu ili kutibu watu walioambukizwa na hatimaye kuendeleza tiba bora na chanjo dhidi ya ugonjwa huo, kila mmoja anaweza kuzuia kuenea kwa ugonjwa huo. Kuzuia mara nyingi kunaweza kufanyika kwa gharama ndogo au bila gharama, ni bora sana na inahitaji tu tubadili tabia zetu ili tuweze kuchukua hatua tusijiambukize sisi, familia zetu na jamii zetu na virusi hivyo hatari.
Qingyuan
Qingyuan (kwa Kichina: 清远市) ni mji wa China katika jimbo la Guangdong.
Telegramu
Telegramu (kutoka Kigiriki tele: mbali na gramma: andiko, herufi) ni ujumbe wa kuandikwa unaopitishwa na huduma ya posta au kampuni ya telegrafu kwa njia ya umeme na waya. Upande wa kupokea telegramu unaandikwa kwenye karatasi na kutumwa kwa mpokeaji.
Qingyuan
Kuna wakazi wapatao milioni 3.9 wanaoishi katika mji huu.
Telegramu
Telegramu zilikuwa njia ya kuwasilisha ujumbe haraka kuanzia katikati ya karne ya 19 hadi mwisho wa karne ya 20. Zilitumiwa sana kwa sababu simu za binafsi hazikuwa kawaida. Siku hizi huduma hii imeshasimamishwa katika nchi mbalimbali kwa sababu hazihitajiki tena kutokana na uenezaji wa simu za mkononi na barua pepe.
Kunawa mikono
Kunawa mikono kama kinga dhidi ya virusi vya Corona
Katika makala hii tutaangalia kwa karibu jinsi gani kuosha mikono na hatua nyingine za usafi -kama zinazotumika kwa usahihi- zinaweza kuzuia maambukizi na wadudu na vimelea vyenye madhara. Pia tunaangalia changamoto ambazo baadhi ya jamii zinakumbana nazo katika kutekeleza hatua bora za usafi na jinsi gani changamoto hizo zinavyoweza kushindwa.
Telegramu
Pale mwanzoni huduma ya telegrafu ilitumia mfumo wa Samuel Morse ambako mtumishi aligonga kifaa kilichotuma mishtuko mifupi na mirefu ya umeme kupitia waya kwa mtumishi mwingine. Kila herufi iliwakilishwa kwa ufuatano wa mishtuko hizi, mfano mshtuko mrefu na mfupi kama  –·  kwa "a" au ufuatano wa mishtuko mirefu na mifupi miwili-miwili kama  ––··  kwa "z". Mtumishi upande wa kupokea ama alisikia mishtuko hii kama sauti au aliziona kama ufuatano wa nukta na mistari uliotoka katika mashine ndogo iliyoweza kuchora alama hizi kwenye karatasi. Baadaye kazi hii ilirahisishwa kwa mashine ya taipu zilizoweza kubadilisha maandishi kwa mishtuko ya umeme na kinyume.
Kunawa mikono
Unawaji wa mikono
Masomo kadhaa yameonyesha kuwa njia moja ya ufanisi na ya gharama nafuu ya kuzuia kuenea kwa magonjwa ya kuambukiza kama vile Covid-19, ni kunawa mikono mara kwa mara kwa sabuni na maji tiririka. Wataalamu wa afya na wa magonjwa wanasema kuwa lazima daima kunawa mikono:
Telegramu
Pale mwanzoni teknolojia hii ilitumiwa na makampuni ya reli, baadaye pia kati ya miji kama huduma za posta. Tangu mwaka 1850 nyaya za kwanza zilitandazwa pia chini ya bahari na kuwezesha mawasiliano ya haraka ya kimataifa. Mnamo mwaka 1870 nchi nyingi za Dunia ziliunganishwa na mtandao wa telegrafu.
Kunawa mikono
Jinsi ya kunawa mikono
Ni wazi kwamba kila mara kuosha mikono kwa sabuni na maji ni tabia muhimu ya afya. Hata hivyo, kuosha mikono kuna ufanisi tu kama kumefuata utaratibu. Kunawa mikono vizuri lazima kujumuishe:
Baadhi ya jamii hawana uwezo wa maji safi ya kutosha. Hadi sasa, tumeona kwamba maji safi, ni muhimu kwa kunawa mikono yako vizuri ili kujitetea dhidi ya wadudu asiyeonekana. Katika sehemu inayofuata, Tunatazama kile tunachoweza kufanya wakati maji safi hayapo.
Telegramu
Teknolojia iliyopatikana iliweza kuwasilisha maneno hadi 50 pekee kwa dakika kwa sababu matini ilipaswa kutumwa kwa mkono herufi kwa herufi. Gharama za telegramu zilikuwa juu kutegemeana na idadi ya maneno na hii ilisababisha kutokea kwa lugha ya mafupisho.
Kunawa mikono
Njia mbadala za kuhakikisha maji yawe safi
Kama maji safi si ya kutosha, yale yanayopatikana katika mito au mabwawa yanaweza kutibiwa ili kuua wadudu wasioonekana. Kwa ufupi, tiba inapaswa kuhusisha:
Telegramu
Kwa upande wa kupokea mtumishi aliandika ujumbe kwenye fomu ya telegramu iliyowekwa katika bahasha na kwa kawaida kupelekwa kwa mpokeaji kwa njia ya tarishi aliyetumia baisikeli, pikipiki au gari. Kulikuwa pia na huduma za kumsomea mpokeaji ujumbe kwa njia ya simu.
Kunawa mikono
Njia mbadala za kuhakikisha maji yawe safi
(a) Mashina: hii inahusisha kuondoa chembe kubwa na mara nyingi zaidi ya 50% ya wadudu kutoka maji.
(b) Kuchuja: kuondosha chembe ndogo kutoka maji chafu na mara nyingi hadi 90% ya wadudu wasioonekana.
(c) Kuua vijidudu vya maji chafu kama hatua ya mwisho katika mchakato wa kuyatibu itakuwa kuua wadudu waliyobaki.
Chujio ya Biosand huchuja na kuvunja maji machafu, na ni rahisi kuijenga; imeundwa na kituo cha maji mbadala na teknolojia ya usafi.
Mara baada ya maji kutakaswa, ni lazima kuwahi kunawa mikono. Idadi ya vifaa rahisi, kwa kutumia vifaa vya ufungaji rahisi inaweza kujengwa. Peter Morgan ameweka pamoja mwongozo ambao huchota juu ya uzoefu wake nchini Zimbabwe na Marekani.
Hitimisho
Wakati dunia imepatwa na janga la Covid-19, ugonjwa unaotishia maisha yetu, mabadiliko mbalimbali ya ziada katika tabia kama vile kuvaa barakoa usoni katika umma huwa muhimu.
Baskil
thumb|Baskil
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Elazığ kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
Naoemon Shimizu
Naoemon Shimizu (清水 直右衛門; ? - 6 Agosti 1945) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Shimizu alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 23 Mei 1923 dhidi ya Ufilipino. Shimizu alicheza Japani katika mechi 2, akifunga mabao 1.
João Pessoa
thumbnail|right|280px|Maeneo mbalimbali ya mji,João Pessoa
60px|left João Pessoa ni jina la mji mkuu wa jimbo la Paraíba katika Brazil. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao milioni 1.1 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 40 kutoka juu ya usawa wa bahari.
You Are Not Alone
"You Are Not Alone" ni single ya pili ya msanii Michael Jackson kutoka katika albamu yake ya HIStory. Ilitolewa mnamo mwezi wa Agosti 1995. Wimbo umetungwa na R. Kelly kwa kufuatia hali ngumu yake ya kimaisha kwa kipindi hicho. Baada ya kutungua, baadaye akamtumia tepu ya mashairi na mwenendo mzima wa wimbo huu kwa Jackson, ambaye aliupenda wimbo huu na kuamua kushirikiana na Kelly ili kutayarisha wimbo huu.
Orodha ya Nyimbo
Kanada na U.S.
Japan single
Austria single
1504
Makala hii inahusu mwaka 1504 BK (Baada ya Kristo).
380
Makala hii inahusu mwaka 380 (Baada ya Kristo).
Kisangu (lugha ya Tanzania)
Kisangu (au Kisango; pia huitwa Kirori) ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wasangu.
Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kisangu iko katika kundi la G60.
Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kisangu ilihesabiwa kuwa watu 75,000.
Maeneo ya Kisangu
Lugha ya Kisangu tangu miaka ya 1980 imeanza kufifia kutokana na kuwepo kwa mwingiliano wa makabila mengine, hasa ya Wahehe na Wabena, ambao walihamia katika miji ya Rujewa, Ubaruku na baadhi ya maeneo ya kaskazini magharibi mwa wilaya ya Mbarali kwa ajili ya shughuli za kilimo cha mpunga ambacho kimekuwa tegemeo kubwa la wakazi wa wilaya hiyo: hivyo wengi wao wanazungumza lugha ya Kijewa ambayo ni mchanganiko wa lugha za Kihehe, Kibena na Kisangu chenyewe.
Lugha ya Kisangu inazungumzwa ipasavyo katika kata za Utengule Usangu, Msangaji na baadhi ya maeneo ya Kata ya Mapogoro.
Baadhi ya tamaduni zinazoendeshwa katika maeneo ya Rujewa na Ubaruku si tamaduni asilia za kisangu mfano neno la kiswahili, Unasemaje? Kwa Kisangu ni, wijashi? na rugha yakijewa witigira ndauli? Pia lugha ya Kisangu mara nyingi maneno yake huanza na kh. mfano khakhija shi? khakhayinsile, khakhene n.k.
Mbali na kuwepo kwa makabila tajwa hapo juu,pia makabila ya wanyakyusa toka Wilaya ya Rungwe, wandali toka wilaya ya Ileje na Wawanji toka wilaya ya Makete yameendelea kuongezeka kusini magharibi mwa wilaya hiyo ya mbarali hususani katika miji ya Chimala, Igurusi, Mswiswi na maeneo ya kata ya Ilongo ambapo kabila hilo la wasangu limekuwa likiathiliwa sana na makabila hayo kutokana na wengi wa wasangu kutumia lugha hizo katika mazungumzo yao ya kila siku.
Asilimia 90 ya wakazi wa wilaya ya Mbarali wanajishughurisha na kilimo cha Mpunga hali ambayo imepelekea wilaya hiyo kuwa ya Kwanza nchini Tanzania kwa uzalishaji wa zao la Mpunga,pia wilaya hiyo imekaa kwa mfano wa bwawa kutokana na kuzungukwa na safu za milima ya kipengele na safu za milima ya Chunya ambayo kwa kiasi kikubwa hutililisha maji ya kutosha katika eneo hilo,huku idadi kubwa ya wakazi hao wakilima kilimo bila ya kutumia mbolea.
Hata hivyo lugha hiyo ya kisangu ina mvuto mkubwa wakati wa kuzungumza kutokana na matamshi yake wkati wa kuzungumza, na baadhi ya wageni ambao wameweza kuimudu lugha hiyo wamekuwa wapenzi wakubwa wa kuizunguza.
Mto Acikra
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Karakoçan
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Elazığ kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
Koa
thumb Koa ni kombe la moluska kama vile konokono, chaza na abaloni.
Barbara Kwon Hui
(alifariki Seoul, 3 Septemba 1839) ni mmojawapo katika kundi kubwa la Wakristo wa Kanisa Katoliki nchini Korea waliouawa kwa ajili ya imani yao katika miaka 1791–1888. Wanakadiriwa kuwa 8,000 - 10,000.
Yeye na wenzake 102 walitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa watakatifu tarehe 6 Mei 1984.
Sikukuu ya hao Wafiadini wa Korea huadhimishwa tarehe 20 Septemba, lakini ya kwake mwenyewe ni tarehe 3 Septemba, alipoteswa na hatimaye kukatwa kichwa pamoja na wenzake watano: Yohane Pak Hujae, Maria Pak Kunagi, Barbara Yi Chonghui, Maria Yi Yonhui na Agnes Kim Hyochu)..
Mazingira
Mwishoni mwa karne ya 18, Ukristo wa Kikatoliki ulianza kuenea taratibu nchini kwa juhudi za wananchi walei. Mwaka 1836 Korea, nchi ya Kikonfusyo ilipata wamisionari wa kwanza kutoka nje (wanashirika wa Paris Foreign Missions Society).
Chini ya nasaba ya Joseon, Ukristo ulifutwa, tena waamini walidhulumiwa na kuuawa. Waliobaki walipaswa kushika imani yao kwa siri.
Uwanja wa michezo wa Sapele
Uwanja wa michezo wa Mji wa Sapele ni uwanja wa michezo wenye matumizi mengi, uwanja huu unapatikana katika jimbo la  Sapele, nchini Nigeria. Unatumika zaidi kwa mpira wa miguu (soka) na mechi za Riadha (mchezo). Ni uwanja wa nyumbani wa muda wa timu ya Bayelsa United F.C.. Uwanja huo una uwezo wa kuchukua watu 16,000.Hatimaye uwanja huu ulikamilika mnamo vmwaka 2013 baada ya kucheleweshwa kwa miaka mingi.
Maria Pak Kunagi
Yeye na wenzake 102 walitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa watakatifu tarehe 6 Mei 1984.
Sikukuu ya hao Wafiadini wa Korea huadhimishwa tarehe 20 Septemba, lakini ya kwake mwenyewe ni tarehe 3 Septemba, alipoteswa na hatimaye kukatwa kichwa pamoja na wenzake watano: Yohane Pak Hujae, Barbara Kwon Hui, Barbara Yi Chonghui, Maria Yi Yonhui na Agnes Kim Hyochu)..
Nyoka-miti Mweusi
Nyoka-miti weusi ni spishi za nyoka za jenasi Thrasops katika familia Colubridae. Wanafanana na kukwi-miti lakini rangi yao ni nyeusi badala ya kijani.
Maria Pak Kunagi
Mazingira
Mwishoni mwa karne ya 18, Ukristo wa Kikatoliki ulianza kuenea taratibu nchini kwa juhudi za wananchi walei. Mwaka 1836 Korea, nchi ya Kikonfusyo ilipata wamisionari wa kwanza kutoka nje (wanashirika wa Paris Foreign Missions Society).
Chini ya nasaba ya Joseon, Ukristo ulifutwa, tena waamini walidhulumiwa na kuuawa. Waliobaki walipaswa kushika imani yao kwa siri.
Nyoka-miti Mweusi
Nyoka hawa ni warefu kuliko kukwi: kwa kipeo m 2-2.5 kulingana na spishi na kwa wastani m 1.4-1.8. Magamba ya mgongo ya T. jacksoni na T. schmidti yana miinuko lakini yale ya spishi nyingine ni laini. Magamba ya tumbo ya spishi zote yana miinuko pia inayosaidia nyoka hawa kupanda juu ya miti. Rangi yao ni nyeusi lakini koo ni kijivu, jeupe au njano mara nyingi.
Nyoka-miti weusi huishi mitini ambapo huwinda mijusi, vinyonga na vyura. Mara nyingi hukamata mamalia na ndege wadogo na hula mayai ya ndege pia. Pengine hukamata chura ardhini.
Nyoka hawa hawana sumu na hawang'ati kwa kawaida, lakini wanafanana sana na namna nyeusi ya ngole na kwa hivyo jihadhari. Wakitishwa hujaribu kutoroka na mara nyingi huruka chini, hata katika maji. Shingo yao inafura wakitegwa.
1503
Makala hii inahusu mwaka 1503 BK (Baada ya Kristo).
1507
Makala hii inahusu mwaka 1507 BK (Baada ya Kristo).
Utengule
Utengule ni jina la sehemu tofauti katika kusini ya nchi Tanzania:
Utengule zote mbili za juu zina uhusiano wa Kihistoria zilikuwa makao makuu ya chifu Merere II wa Wasangu aliyehamisha boma lake 1877 kutoka Usangu kwenda Usafwa kutokana na mashambulio ya Wahehe na kuita boma jipya tena "Utengule"..
Kuna pia
Napoli
thumbnail|right|280px|Sehemu ya mji wa Napoli
Napoli (kwa Kiingereza: Naples) ni mji wa bandari kando ya bahari ya Mediteranea katika Italia ya kusini.
Idadi ya wakazi inakaribia milioni 1. Mwaka 2015 lilianzishwa jiji la Napoli lenye watu 3,114,053 katika eneo dogo lenye msongamano mkubwa (2672 wakazi kwa kilometa mraba).
Ni mji wa kale sana na jina la "Napoli" ni umbo la Kiitalia la "Neapolis" lililokuwa jina asilia la Kigiriki. Maana mji huu ulianzishwa na Wagiriki wa Kale mnamo karne ya 6 KK. Jina la Kigiriki lina maana ya "mji mpya".
Mji uko kando ya mlima wa volkeno wa Vesuvio. Wataalamu wengine wanaona hatari ya mlipuko wa volkeno wa karibuni unaoweza kuharibu mji na wakazi wake wengi.
Macapá
thumbnail|right|280px|Mji wa Macapá
Napoli
Sehemu ya kati ya mji imo katika orodha ya urithi wa dunia wa UNESCO.
Macapá
thumb|right|270px|Marco Zero katika ikweta Macapá ni jina la mji mkuu wa jimbo la Amapá katika Brazil. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2009, mji una wakazi wapatao 355,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 14 kutoka juu ya usawa wa bahari.
Csongrád (wilaya)
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mkoa wa Csongrád
Csongrád ni moja ya wilaya 19 ya kujitawala ya Hungaria. Idadi ya wakazi wake ni takriban 423,826. Mji wake mkuu ni Szeged.
Uwanja wa michezo wa Sani Abacha
Uwanja wa michezo wa Sani Abacha ni uwanja wa michezo wenye matumizi  mengiupo  huko katika, Jimbo la Kano] nchini Nigeria. Hivi sasa hutumiwa zaidi kwa mechi za mpira wa miguu (soka) | na pia wakati mwingine kwa riadha. Uwanja huo ni nyumbani kwa timu ya Kano Pillars F.C..Uwanja huo una uwezo wa kuchukua watu takribanni16,000. Umeitwa kwa jina la dikteta wa zamani wa kijeshi aliyekufa Sani Abacha. Ulitumika kuandaa mashindano kadhaa ya kimataifa pamoja na Kombe la Mataifa ya Afrika la mwaka 2000 na Kombe la Dunia la FIFA U-17 la mwaka 2009. Katika msimu wa mwaka 2016-17, Timu ya mpira ya (Kano) zilichota wastani wa mahudhurio ya nyumbani kwa michezo ya ligi ya kitaifa ya watu takribanni10,000, ambayo ni ya juu zaidi kwenye ligi za  Nigeria.
Zuhal Atmar
Zuhal Atmar ni mjasiriamali na mwanamazingira kutoka Afghanistan. Anajulikana kwa kipaombele cha kazi yake kama mwanamke wa kwanza kumiliki na kuendesha kiwanda cha kuchakata tena nchini Afghanistan. Atmar pia ni mtafiti na mchambuzi wa masuala ya uchumi. Alijumuishwa katika orodha ya BBC ya wanawake 100 wenye ushawishi na msukumo kwa 2021.
Wasifu
Atmar alizaliwa Afghanistan. Ripoti ilitaja kwamba alikuwa mkimbizi nchini Pakistani, ambako alimaliza elimu yake. Alirudi Afghanistan baada ya kuanguka kwa Taliban. Alianza kazi yake kama mtafiti. Wakati wa kazi yake kwa Kitengo cha Afghanistan Research and Evaluation Unit, alihusika katika kukuza elimu ya wanawake, sauti ya jamii, fursa sawa, na upatikanaji wa riziki.
Mto Acuranga
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Keban (District), Elazığ
thumb|Keban ni mji na wilaya iliopo Mkoani Elazığ kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
Kialta-Kusini
Kialta-Kusini ni lugha ya Kiaustronesia nchini Ufilipino inayozungumzwa na Waalta. Mwaka wa 1982 idadi ya wasemaji wa Kialta-Kusini imehesabiwa kuwa watu 1000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kialta-Kusini iko katika kundi la Kifilipino.
Mto Adingamadi
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
1499
Makala hii inahusu mwaka 1499 BK (Baada ya Kristo).
Uwanja wa michezo wa Kumbukumbu ya Sardauna
Uwanja wa michezo wa Kumbukumbu ya Sardauna ni uwanja wa michezo wa matumizi mengi  huko Gusau Jimbo la Zamfara nchini Nigeria. .Hivi sasa inatumika zaidi kwa mpira wa miguu (soka) na ndio uwanja wa nyumbani wa  timu ya (Zamfara United F.C) ya Ligi Kuu ya Nigeria. Uwanja huo una uwezo wa kukaliwa na takribani watu 5,000..
Fukusaburo Harada
Fukusaburo Harada (原田 福三郎) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Harada alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 23 Mei 1923 dhidi ya Ufilipino. Harada alicheza Japani katika mechi 2.
Kovancılar
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Elazığ kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
Manu Dibango
Emmanuel N'Djoké (Manu" Dibango) (12 Desemba 1933 - 24 Machi 2020) alikuwa mwanamuziki na mtunzi wa nyimbo kutoka Kameruni ambaye alicheza saksafoni na vibraphone . Alianzisha mtindo wa muziki wa kuchanganya jazba, funk, na muziki wa kitamaduni wa Kameruni. Baba yake alikuwa mwanachama wa kabila la Yabassi, wakati mama yake alikuwa Duala . Alijulikana zaidi kwa wimbo wake wa 1972 " Soul Makossa ". Alikufa kutokana na COVID-19 tarehe 24 Machi 2020.
Békés (wilaya)
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mkoa wa Békés
Hard Knock Life (Ghetto Anthem)
"Hard Knock Life (Ghetto Anthem)" ni single kutoka katika albamu ya tatu ya rapa wa JKimarekani, Jay-Z. Single inatoka katika albamu ya Vol. 2... Hard Knock Life. Imechukua sampuli ya wimbo wenyejina lilelile la kigwagizo cha Broadway Annie. Wimbo umetayarishwa na The 45 King na wakati wimbo huu ulivyokuwa unatoka, ulikuwa wimbo uliopata mfanikio makubwa kabisa katika kazi za Jay-Z. Jumuia ya utoaji wa tunu za muziki ya Marekani ya RIAA, imeitunukia single hii dhahabu mnamo mwezi wa Machi ya mwaka wa 1999. Mengineyo, single ilipatwa kushindanishwa katika Tuzo za Grammy katika upande Rap Bora za Msanii Mmoja-Mmoja wakati wa ugawaji wa tuzo wa 41 mnamo 1999.
Ilipata kushika nafasi ya 11 kwenye Nyimbo Kali 100 za Hip Hop za VH1.
Mto Adwor
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Kiarta
Kiarta ni lugha ya Kiaustronesia nchini Ufilipino inayozungumzwa na Waarta. Mwaka wa 2013 idadi ya wasemaji wa Kiarta imehesabiwa kuwa watu 11, yaani lugha imekaribia kutoweka kabisa hivi karibuni. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiarta iko katika kundi la Kifilipino.
Albuquerque, New Mexico
thumbnail|right|280px|Mji wa Albuquerque, New Mexico
Mji uko katika eneo kati ya mto Rio Grande na milima ya Sandia.
Eneo la Albuquerque liliwahi kukaliwa na Maindio tangu mwaka 1100. Mnamo mwaka 1540 conquistador Mhispania wa kwanza Francisco Vásquez de Coronado alipita hapa mara ya kwanza akitafuta mji ya dhahabu.
Mji uliundwa na walowezi Wahispania 1706 na kupewa jina kwa heshima ya Francisco Fernández de la Cueva mtemi wa Albuquerque na mfalme mdogo wa Hispania Mpya. Pamoja na eneo lote la New Mexiko mji ulihamishwa chini ya Marekani katika karne ya 19.
Kitovu cha kihistoria bado kina majengo ya zamani ya Kihispania. Kuna pia wakazi wengi kidogo wenye asili ya Kihispania na wengine huendelea kutumua lugha ya Kihispania.
thumb|left|260px
Salma Kikwete
Salma Kikwete (alizaliwa tarehe 30 Novemba 1963) ni mwalimu, mwanaharakati na mwanasiasa ambaye ni mke wa aliyekuwa Rais wa Tanzania wa awamu ya nne Jakaya Mrisho Khalfan Kikwete, madarakani kuanzia mwaka 2005 hadi 2015.
Awali Salma Kikwete alifanya kazi kama mwalimu kwa zaidi ya miaka ishirini.
Mwaka 2005, serikali ilianzisha kampeni ya taifa ya upimaji wa hiari wa virusi vya UKIMWI jijini Dar es Salaam. Salma Kikwete na mumewe walikuwa wa kwanza kupimwa nchini humo.
Mwaka 2009, alikuwa makamu wa raisi wa Kanda ya Mashariki wa Jumuiya ya Wake wa Marais wa Afrika dhidi ya UKIMWI (Organization of African First Ladies Against AIDS - OAFLA).
Mwaka 2012, Salma Kikwete, Rais wa zamani wa Botswana Festus Mogae na watu wengine kumi mashuhuri barani Afrika waliungana na UNESCO na UNAIDS kuunga mkono mkakati wa Mashariki na Kusini mwa Afrika wa Kuzuia Maambukizi ya Virusi vya UKIMWI na Afya ya Kijinsia kwa Watoto Wadogo, ambayo ilianzishwa tangu Novemba 2011.
Kikwete pia ni mwanzilishi wa Wanawake na Maendeleo (WAMA), shirika lisilo la kiserikali ambalo linachochea maendeleo ya wanawake na watoto.
Kiata
Kiata ni lugha ya Kiaustronesia nchini Ufilipino inayozungumzwa na Waata. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kiata imehesabiwa kuwa wazee wawili tu, yaani inawezekana kwamba lugha imetoweka kabisa mpaka sasa hivi. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiata iko katika kundi la Kifilipino.
Embakasi
Embakasi ni mtaa wa Nairobi, mji mkuu wa Kenya. Uko mashariki mwa katikati ya jiji. Ni mtaa wa makazi na wengi wa raia wanaoishi humo ni wa mapato ya daraja la pili la wastani. Ni kata ya eneo bunge la Embakasi Mashariki, kaunti ya Nairobi.
Uwanja wa Kimataifa wa Jomo Kenyatta, uwanja wa ndege mkuu Nairobi uko Embakasi na ulijulikana kama Embakasi Airport wakati ulipofunguliwa mwaka wa 1958.
Tarafa ya Embakasi
Embakasi pia ni jina la utawala la tarafa mjini Nairobi. Imegawanywa katika maeneo yafuatayo (sensa ya 1999)
Tukio
Katika masaa ya asubuhi ya 27 Januari 2008, Mbunge wa Eneo Bunge la Embakasi, Mugabe Were alipigwa risasi na washambulizi wawili na kufa. Kulingana na taarifa za habari, Mugabe alikuwa tu amewasili katika boma yake wakati aliposhambuliwa akiwa bado katika gari lake, kabla ya lango kufunguliwa. Mugabe alichaguliwa kuwa mjumbe wa Orange Democratic Movement, chama cha upinzani nchini Kenya. Uvumi kuhusu uwezekano wa mauaji haya kuwa ya kisiasa bado unazingira kifo hiki katika mgogoro uliotokea kuhusu uchaguzi wa rais wa tarehe 27 Desemba 2007.
Maden
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Elazığ kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
Les Têtes Brulées
Les Têtes Brulées ni bendi ya Kameruni inayojulikana kwa aina ya pop  muziki wa densi wa bikutsi. Jina lao kihalisi linamaanisha vichwa vilivyochomwa kwa Kifaransa, lakini kuna uwezekano mkubwa zaidi kumaanisha watu wenye akili timamu , ingawa mwanzilishi Jean-Marie Ahanda anapendelea tafsiri "akili zilizochomwa".
Mto Adyang
unapatikana kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Muhammad Amour Chomboh
Muhammad Amour Chomboh (amezaliwa tar. 25 Januari 1953 sehemu ya Makunduchi kisiwani mwa Zanzibar) ni mbunge wa jimbo la Magomeni katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.
Maisha yake
Mh. Chomboh ni Mwislamu wa aina ya Sunni. Ameoa na wana watoto wanane.
Ellen Thomas (mwanasayansi)
Ellen Thomas (alizaliwa 1950, Hengelo) ni mwanasayansi wa mazingira na mtaalamu wa jiolojia mwenye asili ya Uholanzi ambaye amejikita zaidi kwenye eneo la micropaleontolojia ya baharini na paleoceanografia.
Ni Profesa katika chuo cha emerita Harold T Stearns na The Smith Curator of  Paleontology ya Makumbusho historia ya asili ya Joe Webb huko Wesleyan University, na pia ni mwanasayansi mtafiti muandamizi huko Chuo Kikuu Cha Yale{Reflist}}
Charlotte Dipanda
thumb|Charlotte Dipanda Charlotte Dipanda (amezaliwa 1985, Yaoundé, Kamerun ) ni mwimbaji wa Kameruni, ambaye uimba zaidi muziki wa akustisk. Nyimbo zake uimba Kifaransa, lugha yake ya asili Bakaka, na Douala.
Dipanda alitengeneza rekodi yake ya kwanza akiwa na mpiga gitaa Jeannot Hens. Ilitolewa mnamo 2002. Alionekana na mwanamuziki wa Kongo Lokua Kanza, katika kikao cha wazi cha maikrofoni katika klabu ya Yaoundé. Kisha alihamia Ufaransa, ambako amefanya kazi na mwimbaji wa Kongo Papa Wemba. Dipanda imetoa nyimbo za usuli za Manu Dibango, Rokia Traoré na Axelle Red. Dipanda hufanya tafrija zake nyingi barani Ulaya, lakini pia ametumbuiza katika michezo ya Palais des katika mji wake wa asili wa Yaoundé. Albamu yake ya kwanza ya solo inaitwa Mispa, na ilitolewa mnamo 2008. Mnamo 2014, alitoa albamu yake ya tatu iliyoitwa 'Massa'. Albamu yake ya pili 'Dube L'am' ilitolewa mnamo 2011. Charlotte Dipanda alikuwa mmoja wa majaji wa kipindi cha The Voice Afrique francophone kinachorushwa kwenye chaneli ya Vox Africa mwaka 2016. Katika toleo la 2018 la Tuzo za Muziki za Balafon, alipokea tuzo mbili, ambazo ni sauti ya kike ya mwaka na klipu ya mwaka na sista.
Abdi Bashir Indhobuur
Abdi Bashiir Indhobuur alikuwa mtunzi wa nyimbo wa nchini Somalia. Aliandika wimbo unaoitwa Arligeygow, uliotafsiriwa kumaanisha ardhi yangu.
Indhobuur alizaliwa huko Gaalkacyo katika eneo la Mudug nchini Somalia.
Kazi
Mnamo 1963, alijiunga na jeshi la polisi, alihamia kabisa katika mji mkuu, Mogadishu, mnamo 1972. Muda mfupi baadae, alijiunga na Heegan, kikundi kinachohusishwa na Jumba la Kuigiza la Kitaifa la Somalia.
Bia ya Kenya
Charles na George Hurst walianzisha kiwanda chakutengeneza pombe Kenya mwaka 1922 wakizalisha Tusker Lager. Jina la Tusker lilikuja kwa kumbukumbu ya George ambaye alikanyagwa na tembo hadi kufa mwaka 1923. center|thumb|chupa ya tusker 2008 White Cap Lager bia kilele kilichofunikwa na theluji cha Mlima Kenya. Inajulikana kuwa kipenzi cha raisi wa zamani Mwai Kibaki.
White Cap na Tusker Lager zote ni bidhaa za kiwanda cha kutengeneza pombe afrika mashariki zinazotengenezwa Ruaraka.
Keroche kiwanda cha kutengenezea pombe kilichoanzishwa mwaka 1997 na chenye makao yake mjini Naivasha kinazalisha Summit Malt.viwanda vikubwa vitano vyakutengeneza pombe na Sierra Premium viko Nairobi na vinabobea katika utengenezaji wa pombe.
Kathy Jetñil-Kijiner
Kathy Jetn̄il-Kijiner ni mshairi na mwanaharakati wa mabadiliko ya tabia ya nchi kutoka Visiwa vya Marshall.
Maisha ya zamani
Jetn̄il-Kijiner alizaliwa katika Visiwa vya Marshall na kukulia Hawaii. Alipokea shahada ya sanaa kutoka Chuo cha Mills huko California na shahada ya uzamili katika Masomo ya Kisiwa cha Pasifiki kutoka Chuo Kikuu cha Hawaiʻi huko Mānoa.
Kazi
Mikusanyiko yake ya kwanza ya mashairi, yenye jina Iep Jāltok: Poems from a Marshallese Daughter, ilichapishwa mwaka wa 2017 na Chuo Kikuu cha Arizona Press. Inachukuliwa kuwa kitabu cha kwanza cha mashairi kuchapishwa kilichoandikwa na mtu kutoka Visiwa vya Marshall. Yeye ni mwanzilishi mwenza wa shirika lisilo la faida la kimazingira Jo-Jikum (Jodrikdrik in Jipan ene eo e Kutok Maroro) ambalo linalenga kusaidia vijana wa Marshall katika kuchukua hatua kuhusu mabadiliko ya tabia ya nchi na masuala ya mazingira yanayoathiri Visiwa vya Marshall.
Jetn̄il-Kijiner alifundisha katika Chuo cha Visiwa vya Marshall kama mwalimu wa kitivo cha Masomo ya Pasifiki. Kwa sasa anafuata shahada ya uzamivu katika Mafunzo ya Jinsia, Vyombo vya Habari na Utamaduni katika Chuo Kikuu cha Kitaifa cha Australia. Ushairi teule wa Jetn̄il-Kijiner ulijumuishwa katika UPU, mkusanyiko wa kazi za waandishi wa Visiwa vya Pasifiki ambayo iliwasilishwa kwa mara ya kwanza katika Ukumbi wa Silo kama sehemu ya Tamasha la Sanaa la Auckland mnamo Machi 2020. UPU iliwekwa upya kama sehemu ya tamasha la Kia Mau huko Wellington mnamo Juni 2021.
Mafanikio
Mnamo 2012, aliwakilisha Visiwa vya Marshall katika Tamasha la Poetry Parnassus huko London. Mnamo 2014, Jetn̄il-Kijiner alichaguliwa kuhutubia Mkutano wa Umoja wa Mataifa wa mabadiliko ya tabia ya nchi. Aliimba wimbo, Dear Matafele Peinem, kwenye sherehe ya ufunguzi huko New York.
Mnamo 2015 alialikwa kuzungumza katika mkutano wa 21 wa vyama juu ya mabadiliko ya tabia ya nchi, COP21 huko Paris. Pia katika 2015, alichaguliwa na jarida la Vogue kama mmoja wa Wapiganaji 13 wa mabadiliko ya tabia ya nchi na mwaka wa 2017 akapewa jina la Shujaa Jasiri wa mwaka na Kampuni ya Earth. Kazi yake ilijumuishwa katika Tamasha la Miaka Mitatu ya Sanaa ya Kisasa ya Asia Pacific (APT9) mwaka wa 2018 katika Jumba la Sanaa la Queensland la Sanaa ya Kisasa ambapo kazi yake ilirejelea mchakato wa ufumaji na majukumu ya kijinsia katika mfumo wa usakinishaji na utendakazi.
Mnamo mwaka wa 2019, Jetn̄il-Kijiner alichaguliwa kama Mshirika wa Kiongozi wa Obama Asia Pacific na Mkurugenzi wa MIT Media Lab Fellow.
Orodha ya Makaizari wa Ujerumani
Orodha hii inataja wafalme wakuu (au Kaizari) wote wa Dola Takatifu la Kiroma la Taifa la Kijerumani kuanzia Karoli Mkuu.
Trinidad na Tobago
Jamhuri ya Trinidad na Tobago ni nchi ya visiwani katika Karibi ya kusini, karibu na pwani ya Venezuela, kusini kwa kisiwa cha Grenada cha Antili Ndogo. Nchi jirani nyingine kuvukia bahari ni Barbados na Guyana.
Ni jamhuri mwanachama wa Jumuiya ya Madola.
Ni nchi iliyoendelea, ikishika nafasi ya tatu kati ya zile za Amerika baada ya Marekani na Kanada.
Historia
Visiwa vilikaliwa na Waindio kwa karne nyingi kabla ya ujio wa Kristofa Columbus na Wahispania (1498).
Trinidad ilibaki chini ya wakoloni hao hadi mwaka 1797 vilipotekwa na Waingereza ambao walikabidhiwa pia Tobago mwaka 1802. Viliunganishwa mwaka 1889 na kubaki koloni hadi mwaka 1962 vilipopata uhuru.
Mwaka 1976 nchi imeanza kuwa jamhuri.
Watu
Wakazi wengi wana asili ya India (37.6%), lakini pia ya Afrika (36.3%) na sehemu nyingine. Hivyo kuna machotara wa aina mbalimbali (24.2%).
Lugha rasmi ni Kiingereza, lakini wananchi wengi wanaongea kwa kawaida aina mbili za Krioli. Asilimia 5 wanaongea Kihispania.
Upande wa dini wengi (63%) ni Wakristo wa madhehebu mbalimbali, kuanzia Kanisa Katoliki (21.5%), Wapentekoste (12%) na Anglikana (5.7%). Wahindu ni 18% na Waislamu ni 5%.
Dandora
Dandora ni mtaa ulio mashariki mwa Nairobi, mji mkuu wa Kenya. Ni sehemu ya tarafa ya Embakasi.
Dandora ilianzishwa mwaka wa 1977, kwa mchango wa fedha kiasi kutoka kwa Benki ya Dunia ili kutoa makazi ya hali ya juu  Hata hivyo, mtaa huu umegeuka na kuwa duni na wenye uhaba mkubwa wa ajira. Biwi la Nairobi la kutupa taka liko Dandora, na pengine husababisha matatizo ya afya kwa wakazi wa mtaa huu.
Mabwawa ya oksijeni ya Dandora, vipengele maarufu kwenye picha za satelaiti za eneo hilo, ndio eneo kuu la Nairobi la kusafisha maji taka na hufululiza maji yake katika Mto Nairobi.
Dandora iliorodheshwa na Taasisi ya Blacksmith kama moja ya maeneo yenye uchafu mwingi zaidi duniani.
Hivi majuzi, vikundi vingi vya muziki wa aina ya hip hop ya Kikenya vimeibuka kutoka Dandora, kwa mfano Kalamashaka. Utamaduni wa Hip Hop umeendeleza na kuchukua jukumu muhimu katika mtaa wa Dandora hivi kwamba wasanii wengi wameamua kutumia hip hop kama nguvu za kijamii zenye mwelekeo bora. Ziara ya hivi majuzi ya kundi la wasanii wa hip hop la Marekani Dead Prez kumeongezea kutazamwa kwa makini hali ya umaskini wa Dandora. "Hip-hop ni chombo chenye nguvu tunachoweza kutumia kuelimisha wale walio katika giza hivyo kama msanii akinyanyua kipaza sauti na kuroga kuhusu utajiri na vifaa vya urembo wakati jamii yake ni maskini sana basi yeye anawadanganya watu kwa sababu kile anachoimba kuhusu si kweli. Jamii zetu ni maskini hatuna chochote hivyo basi kwa nini tuimbe kuhusu mambo ambayo si hatuna. Makampuni makubwa yanatohadaa hivyo hatupaswi kuanguka katika mtego wao kwa urahisi, "alielezea mwanachama wa Dead Prez wakati wa ziara yao. Hatimaye Dandora imeanza kupata kasi katika kupata makini kwa masuala ya kibinadamu na mazingira katika makazi hayo duni
Shahawa
thumb|250px|Shahawa ya kibinadamu chini ya hadubini ikionyesha spermatozoo. thumb|250px|Shahawa ya kibinadamu kwenye [[sahani ya Petri]] Shahawa ni kioevu cha mwili kilichoumbwa ili kubeba spermatozoo ndani yake. Mchanganyiko wa kioevu hicho na spermatozoo huitwa shahawa pia. Kinatolewa na tezi za shahawa na kwa kadiri ndogo zaidi na kibofushahawa ambazo zote mbili zimo katikati ya fupanyonga. Mchakato unaosababisha kutoka kwa shahawa kwenye kipenyo cha mrija wa mkojo unaitwa kumwaga. Kwa wanadamu kioevu cha shahawa kina vijenzi kadhaa badala ya spermatozoo: vimeng'enya, vinavyomeng'enya protini na molekuli nyingine, pamoja na fruktosi ni sehemu za kioevu vya shahawa ambazo zinasaidia spermatozoo kudumu na kuzipatia chombo ambamo zinaweza kusogea au "kuogelea". Kioevu hicho kimegeuka ili kutolewa ndani kabisa ya kuma, kwa hivyo spermatozoo zinaweza kupita kwenye uterasi na virijaova ili mojawapo iunde zigoti pamoja na yai.
Granada
350px|thumb|Majengo ya Granada. thumb|350px|Uwanja wa simba katika Alhambra mjini Granada. thumb|400px|Mlango wa [[kanisa kuu la Granada.]] Granada ni mji kusini mwa Hispania, kwenye jimbo la Andalusia. Kuna wakazi 233,000.
Uko miguuni pa milima ya Sierra Nevada katika bonde la mito Genil na Darro inayokutana mjini.
Guadalquivir
Guadalquivir ni mto nchini Hispania na mto mkubwa wa Andalusia.
Granada
Mji una majengo mashuhuri sana, kama vile Alhambra na makanisa yake.
Historia
Kati ya miaka 711 na 1492 ilitawaliwa na Waarabu. Athira ya Kiarabu huonekana katika majengo ya kihistoria hadi leo hii.
Guadalquivir
Jina limetokana na lugha ya Kiarabu "Wadi al-Kabir (الوادي الكبير)" yaani "mto mkubwa".
Chanzo kipo katika milima ya Sierra de Cazorla halafu mto unapita miji ya Córdoba na Sevilla ukiishia katika ghuba ya Cadiz kwenye Atlantiki.
Guadalquivir ni mto pekee wa Hispania unaopitika kwa meli za bahari wanaofika hadi Sevilla.
Merka
thumb|Merka upande wa ufukwe
ni mji wa Somalia.
Idadi ya wakazi hukadiriwa kuwa 230,100.
Sukarno
thumb|[[Picha yake.]] Sukarno (6 Juni 1901 - 21 Juni 1970) alikuwa mwanasiasa wa Indonesia ambaye alikuwa rais wa kwanza wa Indonesia, akihudumu kutoka mwaka 1945 hadi 1967.
Maisha
Sukarno alikuwa kiongozi wa mapigano ya uhuru ya Indonesia kutoka kwa Dola la Uholanzi. Alikuwa kiongozi mashuhuri wa harakati za utaifa za Indonesia wakati wa ukoloni wa Uholanzi na alitumia zaidi ya muongo mmoja chini ya kizuizini Uholanzi hadi kutolewa na vikosi vya Japan vilivyovamia katika Vita vya Pili vya Dunia. Sukarno na raia wenzake walishirikiana kupata msaada kwa juhudi za vita vya Japan kutoka kwa idadi ya watu, badala ya misaada ya Kijapani katika kueneza maoni ya utaifa.
Baada ya kipindi cha machafuko cha demokrasia ya bunge, Sukarno alianzisha mfumo wa kidemokrasia unaoitwa "Demokrasia Iliyoongozwa" mnamo 1959 ambao ulimaliza kabisa utovu wa utulivu na uasi ambao ulikuwa ukitishia kunusurika kwa nchi tofauti na zenye amani.
Sevilla
thumb|Kanisa Kuu na ofisi ya kale ya kikoloni "Archivo de Indias" thumb|Jumba la Alcazar lilijengwa na mafundi Waislamu kwa niaba ya wafalme wakatoliki Sevilla ni mji mkubwa kando la mto Guadalquivir katika kusini ya Hispania na mji mkuu wa jimbo la kujitawala la Andalusia mwenye wakazi 700,000.
Sukarno
Maisha
Mapema miaka ya 1960 iliona Sukarno akiivuta Indonesia kushoto kwa kutoa msaada na ulinzi kwa Chama cha Kikomunisti cha Indonesia (PKI) kwa kuwakasirisha wanajeshi na Waislamu. Pia alianzisha safu ya sera zenye uchukizo za kigeni chini ya rubric ya anti-imprisia, na misaada kutoka kwa Umoja wa Kisovyeti na Uchina. Kushindwa kwa harakati za Septemba 30 mnamo 1965 kulisababisha uharibifu wa PKI na mauaji ya washiriki wake na wahusika katika mauaji kadhaa, na takriban watu 500,000 hadi 1,000,000 wamekufa.
Alibadilishwa mnamo 1967 na mmoja wa majemadari wake, Suharto, akabaki chini ya kifungo cha nje hadi kifo chake mnamo 1970.
Sevilla
Historia
Mji ulianzishwa zamani za Wafinisia ukaendelea kukaliwa na kutawaliwa na Waroma wa Kale, Wavandali halafu na Wavisigothi na tangu 711 na Waarabu Waislamu. 1248 ulivamiwa na wafalme wa Kastilia na kubaki upande wa Hispania ya kikristo.
Majengo mengi mazuri yanatunza kumbukumbu ya historia hii. Boma la Alcazar lilijengwa na mafundi waislamu kwa niaba ya wafalme wakatoliki. Sevilla ilikuwa na ofisi kuu ya utawala kwa koloni za Hispania katika Amerika.