cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Arutua
thumbnail|right|280px|Kisiwa cha Arutua Arutua ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Rangiroa. Eneo la kisiwa ni 15 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Rautini. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 680. Watu wakaao kisiwani kwa Arutua huongea Kituamotu na Kitahiti.
Eliaquim Mangala
thumb|308x308px|Mangala akiwa Manchester City. Eliaquim Hans Mangala (alizaliwa 13 Februari 1991) ni mchezaji wa soka wa Ufaransa ambaye anachezea klabu ya Manchester City na timu ya taifa ya Ufaransa kama mlinzi wa kati.
Alizaliwa nchini Ufaransa, alihamia Ubelgiji akiwa mtoto na kuanza kazi yake huko Standard Liège, akaenda FC Porto mwaka 2011 ambapo alishinda mfululizo Premierira Liga kabla ya kujiunga na Manchester City mwaka 2014 kwa £ milioni 32.
Mangala aliisaidia timu yake na timu yake ya taifa ya Ufaransa tarehe 6 Juni 2013 dhidi ya Uruguay. Alijumuishwa katika kikosi cha timu hiyo katika Kombe la Dunia la 2014 na Euro 2016, aliisaidia timu yake kushika nafasi nzuri katika mashindano hayo.
Adré
ni mji uliopo katika mkoa wa Wadai nchini Chad.
Mwaka 2009 idadi ya watu ilikadiriwa kuwa 15,361.
626 KK
Makala hii inahusu mwaka 626 KK (kabla ya Kristo).
Sarh
ni mji uliopo katika mkoa wa Moyen-Chari nchini Chad.
Mwaka 2009 idadi ya watu ilikadiriwa kuwa 97,224.
Kaukura
thumbnail|right|280px|Kisiwa cha Kaukura Kaukura ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Arutua. Eneo la kisiwa ni 11 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Raitahiti. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 475. Watu wakaao kisiwani kwa Kaukura huongea Kituamotu na Kitahiti.
Alexander Chambers
Alipandishwa karali mwezi Machi 1862, alichukua amri ya kikosi cha 16 cha Volunteer Infantry ya Iowa, akiongoza kwenye vita vya Shilo na vita vya Iuka, akijeruhiwa mara mbili. Aliongoza brigade katika Kampeni ya Vicksburg.Mnamo Agosti mwaka 1863 aliteuliwa kuwa mkuu wa kujitolea na aliongoza mgawanyiko katika XVII Corps, lakini uteuzi wake ulikatwa na Seneti ya Umoja wa Mataifa mnamo Aprili 1864.Mnamo Desemba 8, 1868, Rais Andrew Johnson alimchagua Chambers kwa ajili ya kuteuliwa kwa daraja la brevet ya mkuu wa wajitolea wa brigadier, kuanzia Machi 13, 1865, kwa ajili ya vita vya Champion's Champion, na Seneti ya Marekani ilithibitisha uteuzi Februari 16, 1869.
Khonkhwa
Khonkhwa ni kijiji katika Ngwaketse West, Wilaya ya Southern huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 475 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.
Samuel Morse
right|thumb| Samuel Morse Samuel Finley Breese Morse (Aprili 27, 1791 - Aprili 2, 1872) alikuwa mvumbuzi wa Marekani. Alibuni telegrafu ya kwanza yenye waya mmoja tu. Jina lake hukumbukwa hasa kwa ajili ya kubuni alfabeti ya Morse.
Tangu miaka ya 1700, kulikuwa na aina tofauti za telegrafu zilizotumia nyaya nyingi. Morse alitumia miaka kadhaa kubuni mashine iliyoweza kupeleka ujumbe kwa kutumia waya mmoja tu, alichofaulu mnamo 1836. Morse na msaidizi wake walibuni msimbo au alfabeti iliyoweza kuonyesha herufi zote kwa kutumia nukta na mistari pekee, ambazo ziliweza kutekelezwa kwa kubofya telegrafu.
Uvumbuzi wa Morse uliwezesha mawasiliano ya haraka na watu walio mbali. Hapo nyaya nyingi za telegrafu zilijengwa. Kati ya nyaya za kwanza za telegrafu ulikuwa ule uliojengwa kati ya Washington, DC na Baltimore nchini Marekani mnamo 1844. Kufikia miaka ya 1860, kulikuwa na nyaya za telegrafu kote baina ya miji ya Marekani, na mnamo 1866, waya wa kwanza wa telegrafu ulivuka Bahari ya Atlantiki.
Maisha
Samuel FB Morse alizaliwa huko Charlestown, Massachusetts.
Morse alikuwa mchoraji kabla ya kuwa mvumbuzi. Alikuwa profesa wa sanaa katika Chuo Kikuu cha New York. Alitaka kuchora picha kadhaa kwa ajili ya bunge la Marekani lakini hakukubaliwa kwa kazi hiyo. Alisikitishwa sana, hivi kwamba aliacha uchoraji akahamia uvumbuzi.
Morse alikuwa Mkristo mwaminifu. Ujumbe wa kwanza aliotuma kwenye telegrafu yake ya 1844 ulikuwa "Je! Mungu ametenda nini?", ambayo ni nukuu hutoka Kitabu cha Hesabu katika Biblia.
Nashik
ni jiji la Jimbo la Maharashtra nchini Uhindi lenye wakazi milioni 1.5 (2011). Ni mji mkubwa wa ishirini na nne nchini Uhindi.
Ciara
Ciara (alizaliwa 25 Oktoba 1985) ni mwimbaji, mwandishi na mtayarishaji wa muziki wa Marekani.
Mwaka 2004 alitoa albamu iliyoitwa Goodies na alifanikiwa kugombania tuzo za 48th Annual Grammy Awards.
Mwaka 2006 alitoa albamu yake ya pili iliyoitwa Ciara: The Evolution iliyokusanya nyimbo kama Promise, Get Up na Like a boy.
Apataki
thumbnail|right|280px|Kisiwa cha Apataki Apataki ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa mashariki wa kisiwa cha Arutua. Eneo la kisiwa ni 20 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Niutahi. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa ni 350. Watu wakaao kisiwani kwa Apataki huongea Kituamotu na Kitahiti.
Kiandh
Kiandh ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Waandh. Mwaka wa 2007 idadi ya Waandh imehesabiwa kuwa watu 420,000 lakini 100,000 wao tu huzungumza Kiandh; wengi wanatumia Kimarathi kama lugha yao ya kwanza. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiandh iko katika kundi la Kiaryan.
James Merrill
James Ingram Merrill (3 Machi 1926 – 6 Februari 1995) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1977 alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi.
Kyabé
ni mji uliopo katika mkoa wa Moyen-Chari nchini Chad.
Mwaka 2009 idadi ya watu ilikadiriwa kuwa 15,960.
Mmatseta
Mmatseta ni kijiji katika Kweneng East, Wilaya ya Kweneng huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 474 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.
Dejan Lovlen
thumbnail|right|200px|Dejan Lovlen Dejan Lovren (matamshi ya Kiserbokroatia: [dějan lǒʋren]; alizaliwa Julai 5, 1989) ni mchezaji wa soka wa Kroatia ambaye anacheza kama beki wa kati katika klabu ya ligi kuu ya Uingereza Liverpool F.C. na timu ya taifa ya Kroatia.
Lovren alianza kazi yake huko Dinamo Zagreb kabla ya kuhamia Olympique Lyonnais mwezi Januari 2010. Alitumia msimu wa tatu na nusu na timu ya Ligue 1 ya Ufaransa na alishinda Coupe de France kabla ya kusaini Southampton mwaka 2013. Baada ya msimu mmoja na Southampton, alijiunga na Liverpool kwa ada ya £ milioni 20,amekwisha cheza michezo zaidi ya 150 na Liverpool.
Clément Lenglet
thumb|Clément Lenglet ni mchezaji wa soka wa Ufaransa ambaye anacheza kama beki wa kati wa clabu ya FC Barcelona Clement Lenglet (matamshi ya Kifaransa: [klemɑ lɑɡlɛ]; alizaliwa 17 Juni 1995) ni mchezaji wa soka wa Ufaransa ambaye anacheza kama beki wa kati katika klabu ya Hispania FC Barcelona.
Alianza kazi yake na klabu ya Nancy huko Ufaransa, akiwa amefanya maonyesho 85 tangu mwanzo wake mwaka 2013, na kushinda taji la Ligue 2 katika msimu wa 2015-16.
Mnamo Januari 2017, alijiunga na Sevilla kwa ada ya euro milioni 5.4 ambapo aliendelea kufanya maonyesho, akifunga mabao 13, kwa muda wa miezi 18 kabla ya kujiunga na Barcelona kwa ada ya € milioni 35.
Thiago Motta
thumb|Thiago Motta. Thiago Motta (alizaliwa 28 Agosti 1982) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa timu ya taifa ya Italia na klabu ya Paris Saint Germain.
Samsung Galaxy
thumb|300x300px|Simu za Samsung Galaxy Z. Galaxy ya Samsung ni mfululizo wa vifaa vya kompyuta za simu vilivyoundwa, vilivyotengenezwa na kuuzwa na Samsung Electronics.
Thiago Motta
Anacheza katika nafasi ya kiungo. Motta kabla ya kuichezea Paris Saint Germain aliichezea klabu ya Barcelona F.C. ya nchini Hispania.
Mwaka 2012 Motta alihamia Paris Saint Germain akitokea barcelona baada ya kukosa nafasi katika kikosi cha kwanza cha timu ya Barcelona.Katika mafanikio yake katika klabu amefanikiwa kubeba mataji matano ya LEAGUE 1 ya nchini Ufaransa.
Katika timu ya taifa Motta amefanikiwa kufika hatua ya fainali za EURO ZA mwaka 2012 katika timu ya taifa ya Italia.
Samsung Galaxy
Vifaa vya Galaxy vya Samsung hutumia mfumo wa uendeshaji wa Android uliozalishwa na Google, na interface ya mtumiaji maalum inayoitwa Samsung Experience.
Vifaa vyote vya Galaxy vinavyoanza na S2 hadi vifaa vya sasa vinakuja na programu ya kuhamisha faili.
Mataiva
thumbnail|right|280px|Kisiwa cha Mataiva Mataiva ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Tikehau. Eneo la kisiwa ni 25 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Pahua. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 280. Watu wakaao kisiwani kwa Mataiva huongea Kituamotu na Kitahiti.
Marco Fabián
thumb|Marco Fabián thumb|Marco Fabián akiwa uwanjani thumb|Marco Fabián Marco Fabián (alizaliwa 21 Julai 1989) ni mchezaji wa soka wa Mexico ambaye anacheza klabu ya Ujerumani Eintracht Frankfurt na timu ya taifa ya Mexico.
Fabián ni mhitimu wa klabu ya C.D. Guadalajara ya Vijana yaani Academy. Fabián alichezea timu yake ya kwanza katika klabu ya Apertura mwaka 2007.
Fabián alijiunga na klabu ya Copa Libertadores mwaka 2010. Yeye ndiye mfungaji bora wa wakati wote wa Estadio Omnilife.
Tikehau
thumbnail|right|280px|Kisiwa cha Tikehau Tikehau ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Rangiroa. Eneo la kisiwa ni 20 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Tuherahera. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 529. Watu wakaao kisiwani kwa Tikehau huongea Kituamotu na Kitahiti.
Howard Nemerov
Howard Nemerov (29 Februari 1920 – 5 Julai 1991) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1978 alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi.
Kalyan-Dombivli
ni jiji la jimbo la Maharashtra nchini Uhindi lenye wakazi milioni 1.25 (2011). Ni mji mkubwa wa ishirini na tisa nchini Uhindi.
John Ashbery
John Lawrence Ashbery (28 Julai 1927 - 3 Septemba 2017) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1976 alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi.
Héctor Herrera
thumb|Héctor Herrera thumb|Héctor Herrera na Mesut Özil Héctor Miguel Herrera (alizaliwa 19 Aprili 1990) ni mchezaji wa soka wa Mexico ambaye sasa anacheza kama kiungo wa klabu ya Ureno Porto na timu ya taifa ya Mexico.
John Ashbery
Ashbery ameandika zaidi ya diwani za mashairi zipatazo ishirini ambazo zimechapishwa na kushinda tuzo mbalimbali kubwa za American award for poetry, ikiwemo tuzo ya Pulitzer Prize aloipata mwaka 1976. Alitambulika pia kwa msukumo wake wa mashairi ya kimalumbano,
Héctor Herrera
Herrera alianza kazi yake na klabu ya Pachuca mwaka 2010 na alitumia miaka mitatu katika klabu hiyo kabla ya kuhamia Porto. Alijitahidi kwa kucheza wakati wa msimu wake wa kwanza kwenye klabu hiyo, Katika msimu wa 2015-16, Herrera aliitwa nahodha wa klabu hiyo.
John Ashbery
Ashbery alikuwa anatamani kuona kazi zake zikikubalika na watu wengi iwezekanavyo na si ibaki kazi yake peke yake.
J. Martins
Martins Okechukwu Justice (amezaliwa mnamo Septemba 29, mwaka 1977), anajulikana sana kwa jina lake la kisanii  J. Martins, ni mwanamuziki wa Nigeria, mwimbaji, mtunzi wa nyimbo na mtayarishaji wa muziki. Anafahamika zaidi kwa wimbo wake wa Oyoyo, Jupa na Good Or Bad. J. Martins pia anajulikana kwenye wimbo alioshirikishwa na P-Square wimbo wa  E No Easy. Pia amewashirikisha Phyno, YCEE, Fally Ipupa, DJ Arafat, Koffi Olomide, Timaya.
Maisha ya awali
J. Martins alizaliwa Onitsha, Jimbo la Anambra, Nigeria, na familia yake ipo katika mji wa Ohafia, Jimbo la Abia.
624 KK
Makala hii inahusu mwaka 624 KK (kabla ya Kristo).
The Headies 2007
The headies 2007, toleo la pili la tuzo za muziki wa hip hop lilishereheshwa na msanii D'banj na Tana. Tukio hilo lilianyika tarehe 17 mwezi machi 2007 katika ukumbi wa muson centre kwa mwaka wa pili mfululizo. Paul play alishiriki tuzo 6 tofauti na kufanikiwa kushinda tuzo 4.
Hakainde Hichilema
alt=Sergio Mattarella na Hakainde Hichilema mnamo 2022|thumb|Sergio Mattarella na Hakainde Hichilema mnamo 2022 Hakainde Hichilema (alizaliwa Monze, 4 Juni 1964) ni mfanyabiashara na rais mteule wa nchi ya Zambia, Alishinda urais katika uchaguzi wa mwaka 2021 baada ya kugombea mara sita - 2006, 2008, 2011, 2015, 2016 hadi kushinda mwaka 2021.
Maisha ya Awali
Hichilema alipata ufadhili wa kusoma katika chuo kikuu cha Zambia na kuhitimu mwaka 1986 na kupata shahada ya Uchumi na Biashara, baadaye alijiunga katika chuo kikuu cha Birmingham nchini Uingereza alikosoma mambo ya fedha na usimamizi wa biashara.
623 KK
Makala hii inahusu mwaka 623 KK (kabla ya Kristo).
Navi Mumbai
ni jiji la jimbo la Maharashtra nchini Uhindi lenye wakazi milioni 1.1 (2011). Ni mji mkubwa wa thelathini na moja nchini Uhindi.
Mto Kapchure
unapatikana magharibi mwa Kenya.
Rupert Murdoch
thumb| Keith Rupert Murdoch mnamo 2012 Rupert Keith Murdoch (alizaliwa 11 Machi 1931) ni mjasiriamali wa vyombo vya habari kutoka nchini Australia.
Mto Kapchure
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mdudu Mabawa-nusu
Wadudu mabawa-nusu ni wadudu wadogo sana hadi wakubwa kiasi wa oda Hemiptera katika nusungeli Pterygota (wenye mabawa). Jina ni tafsiri ya jina la kisayansi. Wadudu hawa wanajulikana sana kama kunguni, kunguni-mgunda, vidukari, vidung'ata, nzi weupe, wadudu-gamba na nyenje-miti k.m. Familia kadhaa zina spishi zinazoishi majini, kama nge-maji, waogeleaji-juuchini na wendamaji. Spishi za Halobates huenda juu ya maji ya bahari na hizi ni wadudu pekee wanaoishi baharini.
Katika spishi nyingi sehemu ya mbele ya mabawa ya mbele ya wadudu hawa ni ngumu na sehemu ya nyuma ni kiwambo. Mabawa yakiwa yamekunjwa yanalala bapa na kufunika fumbatio. Mabawa ya nyuma ni kama viwambo. Katika spishi nyingine jozi zote mbili za mabawa ni kama viwambo na mara nyingi yakiwa yamekunjwa yanakaa kama paa la nyumba. Pengine mabawa yana manyoya (k.m. nzi weupe).
Rupert Murdoch
Anamiliki kampuni ya News Corporation yenye mamia ya magazeti, vituo vya redio na televisheni kote duniani, hasa kwa lugha ya Kiingereza. Media zake ni pamoja na magazeti ya The Sun na The Times (Uingereza), The Daily Telegraph, Sky News Australia, Herald Sun na The Australian (Australia), Fox News, The Wall Street Journal na New York Post (Marekani). Aliwahi kumiliki pia Runinga ya Sky (hadi 2018) na kampuni ya filamu 21st Century Fox (hadi 2019).
Tangu mwaka 1985 amekuwa raia wa Marekani.
Mdudu Mabawa-nusu
Wadudu hawa hutaga mayai juu ya majani au mashina ya mimea, lakini kuna spishi zinazozaa lava badala ya mayai, k.m. spishi nyingi za vidukari.
Kituo cha umeme cha Dangote Tanzania
Kituo cha umeme cha Dangote Industries Tanzania ni kituo cha umeme chenye uwezo wa megawati 45 kinachotumia gesi asilia. Hapo awali, kituo hicho kilipangwa kutoa megawati 75 ikitumia makaa ya mawe.
Mahali
Kituo cha umeme kipo Mtwara, takriban kilomita 565 kwa barabara upande wa kusini mwa Dar es Salaam. Majiranukta za kituo ni: 10°15'33.0"S, 40°02'27.0"E (Latitudo:-10.259167; Longitude:40.040833).
Muhtasari
Kituo cha umeme kinamilikiwa na kuendeshwa na Viwanda vya Dangote Tanzania. Kiko karibu na kiwanda cha saruji kinachomilikiwa na kampuni ya Dangote. Kituo cha umeme kinahudumia kiwanda cha saruji pamoja na majengo ya makazi na ya biashara karibu na kiwanda hicho. Kiwanda hiki ni kiwanda kikubwa cha saruji nchini Tanzania kilianza kazi kwenye Desemba 2015.
Kiwanda kina uwezo wa kuzalisha tani milioni 3 za saruji kila mwaka; kwenye miezi Januari hadi Juni 2022 kiliuza tani 944,000. Dangote Cement kwa jumla ndio watengenezaji wakubwa zaidi wa saruji katika bara la Afrika wenye uwezo wa kuzalisha tani milioni 51.6 kila mwaka.
Kutumia gesi asilia
Kwenye Agosti 2018 Kampuni ya Dangote ilitia saini mkataba wa miaka 20 na Shirika la Maendeleo ya Petroli Tanzania kwa ajili ya kununua gesi asilia kwenye kituo hicho kwa madhumuni ya kuzalisha umeme utakaotumika katika utengenezaji wa saruji. Awali gesi ilitolewa ya kuzalisha 35 MW ikatarajiwa  kuongezwa baadaye hadi 45 MW. Kituo kilianza kuzalisha umeme kwa kuchoma gesi asilia tangu MAchi 2021. Gharama za kuzalisha umeme zilishuka kwa asilimia 45 kwenye miezi 15 iliyofuata.
Donald Justice
Donald Rodney Justice (12 Agosti 1925 – 6 Agosti 2004) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Mwaka wa 1980 alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi.
Camp Nou
thumb|289x289px|Camp Nou mechi ikichezeka usiku. Camp Nou (ambapo hujulikana kama "New stadium" kwa Kiingereza) ni uwanja wa nyumbani wa FC Barcelona. Camp Nou ni uwanja wa mpira uliotengenezwa mwaka 1957.
Bandari ya Dar es Salaam
Bandari ya Dar es Salaam ni bandari kuu inayoihudumia Tanzania. Bandari hiyo ni moja ya bandari tatu za bahari nchini na inashughulikia zaidi ya 90% ya usafirishaji wa mizigo nchini. Kulingana na Chama cha Kimataifa cha Bandari na Bandari, ni bandari ya nne kwa ukubwa katika pwani ya bara la Afrika kwenye Bahari ya Hindi baada ya Bandari ya Durban, Mombasa na Maputo. Bandari inafanya kazi kama lango la biashara kwa Tanzania na nchi zilizo mpakani na nchi kavu.
Camp Nou
Camp Nou ina uwezo wa kuchukua watu 99,354, Ni uwanja mkubwa zaidi nchini Hispania na Bara la Ulaya, na ni uwanja wa pili wa soka mkubwa ulimwenguni.
Camp Nou umekuwa ikitumika katika michezo mbalimbali ikiwemo fainali mbili za Kombe la Ulaya / Ligi ya Mabingwa katika mwaka 1989 na 1999, fainali mbili za Kombe la UEFA, michezo ya mwisho ya Kombe la fainali la Inter-Cities, michezo mitano ya mwisho ya UEFA Super Cup, fainali nne za Copa del Rey, michezo ya mwisho ishirini na moja ya Supercopa de España, mechi tano ikiwa ni pamoja na mchezo wa ufunguzi wa Kombe la Dunia ya 1982 la FIFA.
Bandari ya Dar es Salaam
Kipindi cha Ukoloni
Jiji lilianza kuwa na maendeleo mnamo mwaka 1862 na Sultan wa Zanzibar Majid bin Said kama bandari mbadala ya bandari ya Bagamoyo na Zanzibar, ila baada ya kifo chake mradi ulifutwa. Haikuendelea tena hadi Kampuni ya Kijerumani ya Afrika Mashariki ilipoanza kujenga mji mnamo mwaka 1887. Wajerumani walikuwa wameshakamilisha Usambara Railway kutoka Bandari ya Tanga na kuanza kujenga upya Central Central Line kutoka mji mkuu mpya bandari ya Dar es Salaam.
Ubaguzi wa rangi Afrika Kusini
Kwa sababu ya ubaguzi wa rangi Afrika Kusini serikali za nchi za Kusini mwa Afrika kama vile Zambia, Zimbabwe na Malawi ambazo zilikuwa zikitegemea bandari za Afrika Kusini zilielekea Bandari ya Dar es Salaam. Hii iliwezesha ujenzi wa Reli ya TAZARA, barabara kuu ya TANZAM na kiunga cha ukanda wa Malawi. . Bandari ilitoa lango la mauzo ya nje ya shaba ya Zambia na mauzo ya tumbaku ya Malawi, zaidi ya hayo inatoa njia muhimu kwa uagizaji wa mafuta nchini.
Aurangabad, Maharashtra
ni jiji la jimbo la Maharashtra nchini Uhindi lenye wakazi milioni 1.2 (2011). Ni mji mkubwa wa thelathini na tatu nchini Uhindi.
Mlangobahari wa Denmark
Mlangobahari wa Denmark (kwa Kiingereza: Denmark Strait au Greenland Strait; kwa Kidenmark: Danmarksstrædet; kwa Kiiceland: Grænlandssund) ni sehemu ya Bahari Atlantiki inayotenganisha Greenland upande wa kaskazini na Iceland upande wa kusini. Kisiwa cha Jan Mayen cha Norwei kiko upande wa mashariki wa mlangobahari huo.
Mlangobahari wa Denmark unaunganisha Bahari ya Greenland (sehemu ya Bahari Aktiki) na Bahari Atlantiki. Una urefu wa kilomita 480 na upana wa km 290.
Upande wa magharibi wa mlangobahari huo kuna maporomoko makubwa chini ya uso wa bahari ambako maji baridi kutoka Aktiki hushuka zaidi ya mita 3,000 kuelekea vilindi vya Atlantiki. Maporomoko hayo ni sehemu muhimu ya mzunguko wa maji wa Atlantiki.
Wakati wa Vita Kuu ya Pili ya Dunia, tarehe 24 Mei 1941, yalitokea mapigano ya baharini baina ya manowari kubwa "Bismarck" ya Ujerumani na manowari za Uingereza.
Mesopropithecus
Mesopropithecus ni jenasi ya lemuri aliyewahi kuishi Madagaska; alikuwa mkubwa zaidi kuliko komba yeyote kati ya hawa walio hai leo.
Waligawanyika katika spishi tatu: M. dolichobrachion, M. globiceps na M. pithecoides.
Spishi zote tatu zilikuwa zinakula majani, matunda na mbegu, lakini uwiano ulikuwa tofauti.
M. pithecoides alikuwa hasa anakula majani, lakini pia alikuwa anakula matunda na mara kwa mara alikuwa akila mbegu.
M. globiceps alikuwa anakula mchanganyiko wa matunda na majani, pamoja na kiasi kikubwa cha mbegu kuliko M. pithecoides.
M. dolichobrachion pia alitumia mchanganyiko wa matunda na majani kwa kula, lakini uchambuzi wa meno yake unaonyesha kwamba ilikuwa zaidi mbegu kuliko aina nyingine yoyote.
Karroo
thumb| [[Mbuga ya Taifa ya Karoo|Hifadhi ya Kitaifa ya Karoo]] thumb|Kanda mbili za Karoo kulingana na WWF Karoo (pia Karroo tamka Karu) ni eneo la nusu jangwa katika nyanda za juu za Afrika Kusini. Inaenea kaskazini mwa mtelemko mkubwa ambako nyanda za juu zinaanza na kusini mwa Namibia. Hapa Karoo Ndogo, Karoo Kubwa na Karoo ya Juu zinatofautishwa pamoja na Karoo ya Sukulenti na Karoo ya Wanama. Ikiwa na eneo la kilomita 500,000 za mraba, Karoo inajumuisha karibu theluthi moja ya eneo la Afrika Kusini.
Hakuna ufafanuzi kamili wa Karoo kwa hiyo hakuna mipaka maalumu. Mfafanuzi hutegemea uso wa nchi, jiolojia, tabianchi na hasa kiasi kidogo cha mvua pamoja kutokea kwa baridi na joto kali. Miaka milioni iliyopita Karoo ilikuwa na mfumo wa ikolojia wa pekee inayoonekana hado leo katika visukuku vingi.
Hadi leo ni mazingira ya joto kali pamoja na jalidi. Mvua inanyesha kwa wastani milimita 50 hadi 250 kwa mwaka, lakini kwene milima kadhaa hufikia milimita 250 hadi 500. Maji hupatikana chini ya ardhi yanayopatikana kwa njia ya visima vilivyochimbwa.
Laï
ni mji uliopo katika mkoa wa Tandjile nchini Chad.
Konokono
Konokono (pia koa lakini kwa kweli ni kombe la konokono) ni wanyama wa ngeli ya Gastropoda katika faila Mollusca. Neno konokono linatumika kujumuisha wale wa nchi kavu, wa maji baridi na wa bahari. Spishi nyingi zina koa lililojiviringisha na kukua katika hatua. Spishi nyingine zinakosa koa (au zinalo dogo sana) na huitwa konokono uchi.
Laï
Mwaka 2009 idadi ya watu ilikadiriwa kuwa 18,945.
Konokono
Konokono hupatikana maeneo mengi kama vile miferejini, jangwani, hata kwenye vina virefu baharini. Ingawa watu wengi wanaufahamu na konokono wanaopatikana nchi kavu tu, hawa wa ardhini ni kidogo mno. Konokono wa majini ndio wengi sana na huchangia kiasi kikubwa cha spishi ya konokono na wana aina nyingi sana na hata maumbo ya kibailojia makubwa zaidi. Konokono wengine wengi kiasi pia hupatikana kwenye maji baridi. Konokono wengi hula majani, japo baadhi yao hula majani na nyama, na wengine huwinda na kula nyama tu.
Konokono wanaopumua kwa kutumia mapafu huwekwa kwenye kundi la Pulmonata, huku wale wenye yavuyavu huuunda kundi la paraphyletic group; kwa maneno mengine konokono wenye yavuyavu wameanishwa kwenye makundi yasiyo husianiana sana. Konokono wenye mapafu na wale wenye yavuyavu kwa nyakati nyingi za mabadiliko wa mfumo wa miamba imepelekea hata baadhi ya konokono wenye mapafu kuishi baharini na hata wale wenye yavuyavu nao kuishi nchi kavu Konokono wana maumbile maelfu yafananayo na meno. Meno haya maelfu madogo yanapatikana kwenye ulimi na hufanya kazi kama tupa na kusaga chakula kwenye vipande vidogo. Ulimi wao huitwa radula.
Aina za konokono kulingana na makazi
Spishi aina ya gastropod ambao hawana na koa kwa ujumla huitwa slugs badala ya konokono, ingawa, licha ya kutokuwa na makombe au hata kama wanakuwa na makombe madogo, hakuna tofauti kubwa baina ya konokono na slugs zaidi ya tabia na makazi. Kama ilivyo mnyama asiye na kombe anaweza kujongea kwa urahisi, na hivyo hata slugs wakubwa kabisa wanaweza kufanikiwa kuishi katika mazingira tofauti na hata kutosha katika sehemu ndogo sana, ambazo hazitoshi hata konokono wadogo, kama vile kwaenye magamba ya miti yaliyolegea au chini yam awe, magogo au vipande vya mbao vilivyo ardhini.
Kuonesha utamaduni
thumb|Konokono aitwaye Moche. (Scutalus sp) 200BK, Larco Museum Collection,, Lima Peru.
Kutokana na kuwa kwake taratibu, konokono amekuwa akionekana kama alama ya uvivu. Katika tamaduni za Kikristo za Yudea, imeonekana mara zote kama uthibitisho wa zambi kubwa ileatayo kifo ya uvivu. Zaburi 58:8 inatumia udanganyifu/ werevu wa konokono kama adhabu ya sitiari.
Konokono mara nyingi wametumika kwenye imani na utakatifu. Mshairi mmoja wa Kigiriki aliandika kuwa konokono hutambulisha msimu wa mavuno kwa kukwea mashina ya mimea, wakati mungu wa mwezi wa Aztec, Tecciztecatl huoneshwa kwa kombe la konokono mgongono mwake. Hii humaanisha kuzaliwa upya; utaratibu wa konokono kuonekana na kutoweka hufananishwa na mwezi. Na hivi karibuni, Carl Jung alitambua uwakilishi wa nafsi kwenye ndoto. Katika saikolojia, sehemu laini za ndani za konokono hufananishwa na mambo tunayoyafanya bila ya fahamu huku kombe likionesha fahamu. Katika hotuba, msemo “mwendo wa konokono” mara nyingi huonesha mchakato wa taratibu usio makini.
Pia msemo “barua konokono” mara sote humaanisha taratibu za huduma za kawaida za kutuma karatasi zenye ujumbe tofauti na maatumizi ya barua pepe, ambayo kwa hakika ni ya haraka.
Makatea
thumbnail|right|280px|Kisiwa cha Makatea Makatea ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa kusini wa kisiwa cha Tikehau. Eneo la kisiwa ni 24 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Moumu. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 68. Watu wakaao kisiwani kwa Makatea huongea Kituamotu na Kitahiti.
639 KK
Makala hii inahusu mwaka 639 KK (kabla ya Kristo).
Kélo
Mwaka 2009 idadi ya watu ilikadiriwa kuwa 57,859.
Al Capone
thumb|Al Capone mnamo 1930 Al Capone (kwa jina halisi Alphonse Gabriel Capone; 17 Januari 1899 - 25 Januari 1947) alikuwa mhalifu mashuhuri nchini Marekani. Alizaliwa jijini New York katika ukoo wa wahamiaji kutoka Italia akahamia Chicago ambako aliongoza genge la uhalifu katika enzi ya prohibition ambako pombe ilipigwa marufuku Marekani.
Capone alisimamia sehemu kubwa ya biashara haramu ya pombe pamoja na ukahaba mjini Chicago, Illinois, kuanzia mwaka 1925 hadi 1931. Genge lake lilishambulia wenye vilabu vya siri waliokataa kununua pombe kutoka kwake na kupigana na magenge mengine, ambako watu waliuawa.
Hatimaye vyombo vya dola vilifaulu kumpeleka mahakamani kwa mashtaka ya ukwepaji wa ushuru wa mapato. Alipatikana na hatia, Capone alihukumiwa kifungo cha miaka 11 gerezani.
Capone aliachiliwa kutoka gerezani mnamo 1939 kwa sababu alikuwa mgonjwa akaaga dunia mnamo 1947 baada ya kupata kiharusi.
Rangiroa
thumbnail|right|280px|Kisiwa cha Rangiroa Rangiroa ni kisiwa cha Polinesia ya Kifaransa ndani ya funguvisiwa ya Tuamotu. Kiko upande wa magharibi wa kisiwa cha Arutua. Eneo la kisiwa ni 79 km². Mji mkubwa kabisa kisiwani huitwa Avatoru. Mwaka wa 2012, idadi ya watu kisiwani imehesabiwa kuwa 2567. Watu wakaao kisiwani kwa Rangiroa huongea Kituamotu na Kitahiti.
Kiassam
Kiassam ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi inayozungumzwa na Waassam. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kiassam imehesabiwa kuwa watu 12,800,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kiassam iko katika kundi la Kiaryan.
638 KK
Makala hii inahusu mwaka 638 KK (kabla ya Kristo).
Uchambuzi wa muachano
thumb|Uchambuzi wa Muachano (ANOVA) Katika takwimu, Uchambuzi wa muachano (kwa Kiingereza: Analysis of Variance; kifupi: ANOVA) ni jaribio la takwimu ambalo linaweza kujaribu upweke kati ya wastani tatu au zaidi.
Uchambuzi wa muachano unapatwa kwa hesabu kama AOV.
Kwa programu ya takwimu R
Ili utafute Uchambuzi wa Muachano kwa lugha ya programu ya takwimu R uandike:
Mapito ya Drake
thumb|left| thumb|left|
Mapito ya Drake (kwa Kiingereza: Drake Passage; kwa Kihispania: Estrecho de Magallanes) ni sehemu ya maji inayounganisha Bahari Atlantiki (hasa sehemu ya Bahari ya Scotia) na Bahari Pasifiki. Upande wa kaskazini iko Rasi ya Hoorn na Amerika Kusini, upande wa kusini viko Visiwa vya South Shetland ambavyo viko mbele ya pwani ya Antaktiki. Sehemu za kusini za maji huhesabiwa kuwa ndani ya Bahari ya Antaktiki.
Jina linatokana na nahodha Mwingereza Francis Drake aliyezunguka Amerika Kusini katika mwaka 1578. Drake mwenyewe alitumia mlangobahari wa Magellan lakini baada ya kufika katika Pasifiki alisukumwa na dhoruba mbali upande wa kusini akahisi kuna mpito hapa unaoruhusu kufika Atlantiki. Jahazi la kwanza linalojulikana kutumia Mpito wa Drake lilikuwa "Edndracht" wa Uholanzi katika mwaka 1616, na kwenye nafasi hii Rasi ya Hoorn ilipokea jina lake.
Sehemu hii ya bahari ni maarufu kwa sababu ya ukali wa mawimbi yake yanayofikia hadi kimo cha mita 10.
Katika vitabu vya kale vya Kiingereza jina linatajwa pia kuwa "Drake Strait" yaani mlangobahari wa Drake, lakini upana wake wa kilomita 800 ni mkubwa mno kwa ufafanuzi wa "mlangobahari".
Mlangobahari wa Florida
300px|thumb|Mlangobahari wa Florida. Mlangobahari wa Florida (kwa Kiingereza: Straits of Florida) ni sehemu ya bahari inayotenganisha jimbo la Florida (Marekani) upande wa kaskazini na Kuba upande wa kusini.
Upana wake ni kilomita 150 baina ya visiwa vya Florida Keys na Kuba yenyewe.
Maji yake huunganisha Ghuba ya Meksiko na Atlantiki.
Kati mlangobahari huo unapita mkondo wa Florida unapeleka maji ya vuguvugu kutoka Ghuba ya Meksiko kuelekea kaskazini-mashariki. Maji hayo ni chanzo kikuu cha Mkondo wa Ghuba unaotawala tabianchi za sehemu kubwa za Ulaya.
Eneo bunge la Baringo ya Kati
ni jimbo la uchaguzi nchini Kenya, moja kati ya majimbo sita ya Kaunti ya Baringo.
Am Timan
ni mji uliopo katika mkoa wa Salamat nchini Chad.
Dejan Savićević
thumbnail|right|200px|Dejan Savićević Dejan Savićević (alizaliwa 15 Septemba 1966), ni mchezaji wa soka wa zamani wa Montenegro ambaye alicheza kama kiungo mshambuliaji.
Tangu mwaka 2004 amekuwa rais wa Chama cha Soka cha Montenegro (FSCG).
Alianza kazi yake na Budućnost Titograd, Savićević alihamia Red Star Belgrade, na alikuwa sehemu ya timu hiyo iliyoshinda Kombe la Ulaya la 1990-91, kabla ya kujiunga na klabu ya Italia AC Milan mwaka 1992. Pamoja na Milan, alishinda mataji matatu ya Serie A na Ligi ya Mabingwa ya UEFA 1993-94.
Baadaye alirudi Red Star kwa msimu mwaka 1999, kabla ya kumaliza kazi yake na Rapid Wien mwaka 2001.
Zutswa
Zutswa ni kijiji katika Kgalagadi North, Wilaya ya Kgalagadi huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 469 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.
Xbox One
thumb|296x296px|Vifaa vya Xbox one Xbox One ni kifaa cha Xbox kilichotengenezwa na Microsoft. Xbox one ilitangazwa Mei 2013, ni mrithi wa Xbox 360 na aina ya tatu katika familia ya Xbox. Xbox one kwa mara ya kwanza ilitolewa Amerika ya Kaskazini, sehemu za Ulaya, Australia, na Amerika Kusini mnamo Novemba 2013 na katika Japan, China na nchi nyingine za Ulaya ilitolewa Septemba 2014.
637 KK
Makala hii inahusu mwaka 637 KK (kabla ya Kristo).
Mto Kapelikori
unapatikana kaskazini-magharibi mwa Kenya, kuanzia mpakani mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika ziwa Turkana.
Uislamu nchini Rwanda
Uislamu nchini Rwanda ni dini yenye wafuasi wachache mno nchini humo, inaabudiwa na watu asilimia 2 ya idadi ya wakazi wote wa nchini humo - kwa sensa ya mwaka wa 2012. Wako zaidi upande wa mashariki wa nchi na katika miji mikubwa. Sehemu kubwa ya Waislamu wa Rwanda ni wale wa dhehebu la Sunni.
John Kokwaro
John Ongaya Kokwaro (27 Desemba 1940 - 13 Desemba 2019) alikuwa profesa wa botania (elimu ya mimea) kwenye Chuo Kikuu cha Nairobi, Kenya. Aliandika vitabu 13 vya botania, pamoja na Medicinal Plants of East Africa (1976 & 2009).
James Schuyler
James Marcus Schuyler (9 Novemba 1923 – 12 Aprili 1991) alikuwa mshairi kutoka nchi ya Marekani. Kuanzia 1947 aliishi nchini Italia alipofanya kazi kama msaidizi wa W. H. Auden. Mwaka wa 1969 aliandika riwaya “A Nest of Ninnies”pamoja na John Ashbery. Mwaka wa 1981 alipokea Tuzo ya Pulitzer ya Ushairi.
Kibagheli
Kibagheli ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi na Nepal inayozungumzwa na Wabagheli. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kibagheli imehesabiwa kuwa watu 2,860,000 nchini Uhindi na 137,000 nchini Nepal. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kibagheli iko katika kundi la Kiaryan.
Eneo bunge la Baringo Kusini
ni jimbo la uchaguzi nchini Kenya, moja kati ya majimbo sita ya Kaunti ya Baringo.
Jaribio U la Mann-Whitney
Linapatwa kwa hesabu kama Jaribio U.
Kwa programu ya takwimu R
Ili utafute Jaribio U la Mann-Whitney kwa lugha ya programu ya takwimu R uandike:
Maleshe
Maleshe ni kijiji katika Kgalagadi South, Wilaya ya Kgalagadi huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 462 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.
Rajkot
ni jiji la jimbo la Gujarat nchini Uhindi lenye wakazi milioni 1.3 (2011). Ni mji mkubwa wa ishirini na nane nchini Uhindi.
Vadodara
ni jiji la jimbo la Gujarat nchini Uhindi lenye wakazi milioni 1.7 (2011). Ni mji mkubwa wa ishirini nchini Uhindi.
Kibagri
Kibagri ni lugha ya Kihindi-Kiulaya nchini Uhindi na Pakistan inayozungumzwa na Wabagri. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kibagri nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu 647,000. Pia kuna wasemaji 200,000 nchini Pakistan (1998). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kibagri iko katika kundi la Kiaryan.
Eneo bunge la Baringo Kaskazini
ni jimbo la uchaguzi nchini Kenya, moja kati ya majimbo sita ya Kaunti ya Baringo.
Pala (Chad)
ni mji uliopo katika mkoa wa Mayo-Kebbi Magharibi nchini Chad.
Mwaka 2009 idadi ya watu ilikadiriwa kuwa 49,461.
635 KK
Makala hii inahusu mwaka 635 KK (kabla ya Kristo).
Mto Kapie
unapatikana magharibi mwa Kenya.
Udhibiti wa uzazi
Udhibiti wa uzazi (pia udhibiti wa uwezo wa kuzaa au kontraseptivu) ni juhudi za kuratibu uzazi kwa sababu mbalimbali. Upangaji, utoaji na utumiaji wa udhibiti wa uzazi huitwa uzazi wa mpango. Kwa kuacha nafasi kati ya mimba na mimba, udhibiti wa uzazi unaweza kuboresha matokeo ya kuzaa kwa wanawake wazima na kuishi kwa watoto wao. Katika ulimwengu unaokua mapato ya wanawake, rasilimali, uzito na elimu kwa watoto wao na afya huboreshwa kwa kupunguza idadi ya watoto. Udhibiti wa uzazi huweza kuongeza mapema ukuaji wa uchumi kwa sababu ya watoto wachache wanaokutegemea, wanawake wengi kushiriki katika utendakazi, na matumizi madogo ya rasilimali haba, ingawa idadi ya watoto ikipungua mno, baada ya muda wazalishaji wachache wanabebeshwa mzigo wa kutunza wazee wengi, inavyotokea katika nchi zilizoendelea.
Kwa kuwa suala hilo linahusu binadamu na uhai wake, linahitaji kukabiliwa kwa upana kuanzia maana ya utu, mwili, jinsia, upendo, uzazi n.k. Kumbe hapa zinazungumziwa tu mbinu au vifaa vinavyotumika pengine kuzuia au kuua mimba, yaani teknolojia katika ngono. Jambo nyeti zaidi ni suala la mimba ya binadamu kuwa binadamu tayari, kiasi kwamba nchi nyingi zinaipatia haki fulanifulani, k.mf. ile ya kurithi. Kwa msingi huo, baadhi ya watu wanatetea uhai wa binadamu kuanzia mimba ilipotungwa na kulaumu baadhi ya vifaa vya udhibiti wa uzazi kuwa viuamimba na kusababisha vifo vya mamilioni.
Hali ya sasa
Mbinu za kudhibiti uzazi zimetumika tangu kale, lakini mbinu zinazofaulu zaidi zilipatikana katika karne ya 20 zikichangia mabadiliko katika jamii na utamaduni ambayo wengine wanayaita mmomonyoko wa maadili ambao unachangia hata uenezi wa ukimwi na maradhi mengine. Ni kwamba kati ya vifaa hivyo, kondomu ya kike na kondomu ya kiume zinaweza pia kupunguza maambukizi ya magonjwa ya zinaa, ukiwemo ukimwi, lakini vingine vingi sivyo. Watu wanaofanya ngono wakijua mimba haitapatikana, kwa kujisikia salama upande huo pengine wanasahau hatari ya kuambukizwa maradhi hayo. Pamoja na hayo, dini na tamaduni nyingine huchukulia mbinu hizo kuwa hazifaii kimaadili na kisiasa, na wataalamu wengine wa afya wanasisitiza madhara ya matumizi yake hasa kwa mwanamke na mazingira.
Mbinu zinazofaulu zaidi kudhibiti uzazi ni kuondoa kabisa uwezo wa kuzaa kwa kumhasi mwanamume, kwa kufunga uzazi kwa njia ya vasektomi kwa wanaume na ukataji wa neli kwa wanawake. Halafu kuna vitanzi (IUD) na vipandikizi, kontraseptivu za homoni zikiwa ni pamoja na dawa za kunywa, doa, pete ya uke, na sindano.
Mbinu nyingine zinazofaulu ni pamoja na kizuizi kama vile kondomu, daframu na sponji ya kontraseptivu na mbinu ya mafunzo ya uzazi.
Mbinu zinazofaulu kidogo zaidi ni dawa ya kuua mbegu na mbinu ya kukatiza ngono kwa mwanamume kabla hajamimina mbegu katika tumbo la uzazi.
Ufungaji uzazi, ingawa hufaulu zaidi, hauwezeshi kuurudisha tena kwa hakika; mbinu nyingine zinaweza kuurudisha, lakini mara nyingi baada ya kuziacha mwanamke anakuta utaratibu wa hedhi umeathirika.
Baada ya kuzaliwa kwa mtoto, mwanamke asiyenyonyesha tu anaweza kuwa mjamzito mapema kuanzia wiki nne hadi sita. Njia zingine za kudhibiti uzazi zinaweza kuanzishwa baada ya kuzaa, ilhali zingine hungoja hadi miezi sita. Kwa wanaonyonyesha mbinu za projestini tu hupendekezwa kuliko kontraseptivu za kunywa.
The Headies tuzo za washiriki bora
Headies tuzo za washiriki bora liliwakilishwa na Headies,sherehe ilianzishwa 2006 na asili yake ilitwayo tuzo ya dunia ya Hip Hop. Ni ya kwanza kufanyika Yemi Alade mwaka 2018.
Udhibiti wa uzazi
Hali ya sasa
Udhibiti wa uzazi wa dharura unaweza kuua mimba hadi siku chache baada ya ngono.
Tofauti na mbinu za kiteknolojia, sayansi inawezesha kuzuia mimba bila madhara kwa mwanamke ikipendekeza mbinu zinazoelekeza kufanya tendo la ndoa wakati asipoweza kupata mimba. Kati ya mbinu hizo, ya kuaminika zaidi ni ile ya kupima ute wa uke iliyogunduliwa na John Billings katika miaka ya 1950 na kuboreshwa pamoja na mke wake Evelyn Billings hadi kifo chao (2007 na 2013).
Wengine huchukulia kujinyima ngono kama njia ya kudhibiti uzazi kwa vijana, ila wengine wanaona mafundisho ya usafi wa moyo yatumiwapo bila vifaa yanaweza kuongeza mimba kutokana na udhaifu wa wahusika  na wanadai kuwa mafunzo ya ngono kwa undani pamoja na upatikanaji wa vifaa hupunguza idadi za mimba zisizotarajiwa katika kikundi hiki. Ilhali aina zote za udhibiti wa uzazi zinaweza kutumiwa na vijana, udhibiti wa uzazi usio wa kudumu unaotenda kazi kwa muda mrefu kama vile vipandikizi, vitanzi na pete za ukeni zina manufaa maalum kwa kupunguza idadi ya mimba za vijana bila kuzuia uzazi baadaye.
Takribani milioni 222 ya wanawake wanaokusudia kuzuia mimba katika nchi zinazoendelea hawatumii teknolojia ya kudhibiti mimba. Utumiaji wa vifaa vya kudhibiti uzazi katika nchi hizo umepunguza idadi ya vifo vya kina mama kwa asilimia 40 (takribani vifo 270,000 vilizuiwa mwaka 2008) na ungezuia asilimia 70 iwapo masharti yote yangetimizwa. Kwa kuacha nafasi kati ya mimba na mimba, udhibiti wa uzazi unaweza kuboresha matokeo ya kuzaa kwa wanawake wazima na kuishi kwa watoto wao. Katika ulimwengu unaokua mapato ya wanawake, rasilimali, uzito na elimu kwa watoto wao na afya huboreshwa kwa kupunguza uzazi. Udhibiti wa uzazi huongeza ukuaji wa uchumi kwa sababu ya watoto wachache wanaokutegemea, wanawake wengi kushirikia katika utendakazi, na matumizi mdogo wa rasilimali haba.
Mbinu
Kufaulu kwa mbinu huelezwa kama asilimia ya wanawake wanaoshika mimba wanapoitumia njia hiyo kwa muda wa mwaka mmoja na wakati mwingine kama kiwango cha kufeli cha maisha kati ya mbinu zinazofaa zaidi, kama vile, ukataji wa neli.
Mbinu zinazofaulu kiteknolojia ni zile ambazo hutenda kazi kwa muda mrefu na hazihitaji ziara za kuendeleza utunzaji wa afya. Ufungaji wa uzazi, homoni zinazotiwa mwilini, na vifaa vinavyotiwa ndani ya uterasi huwa na kiwango cha kufeli kwa mwaka wa kwanza chini ya asilimia 1. Dawa za kontraseptivu za homoni, madoa au pete, na mbinu ya lactational amenorrhea (LAM), inapotumiwa ipasavyo pia inaweza kuwa na kiwango cha kufeli katika mwaka wa kwanza chini ya asilimia 1 (au kwa lactational amenorrhea (LAM), miezi ya sita ya kwanza). Kwa kutumia, viwango vya kufeli katika mwaka wa kwanza ni vya juu, katika kiwango cha asilimia 3-9, kwa sababu ya matumizi mabaya. Mbinu zingine kama vile mafunzo ya uzazi, kondomu, daframu, na spematosidi huwa na viwango vya juu zaidi vya kufeli katika mwaka wa kwanza hata kwa matumizi sahihi.
Ingawa mbinu zote za teknolojia ya kudhibiti uzazi zinaweza kuathiri afya, watetezi wake wanasema hatari ni chache kuliko zile za mimba hasa wakati wa kujifungua.
Baada ya kuacha au kutoa njia nyingi za kudhibiti uzazi, pamoja na kontraseptivu za kunywa, IUD, dawa za kutia mwilini na sindano, idadi ya mimba kwa miaka inayofuata ni sawa na wasiotumia udhibiti wa uzazi.
Kwa walio na matatizo maalumu ya afya, mbinu za kudhibiti uzazi zinaweza kuhitaji uchunguzi zaidi. Kwa kina mama wenye afya, njia nyingi za kudhibiti uzazi hazipaswi kufanyiwa uchunguzi wa tiba ikiwa ni pamoja na dawa za kudhibiti uzazi, udhibiti wa uzazi unaoweza kudungwa au kutiwa mwilini, na kondomu. Hasa, uchunguzi wa pelvisi, uchunguzi wa matiti, au uchunguzi wa damu kabla ya kutumia dawa za kudhibiti uzazi hauonekani kuathiri matokeo na hivyo hauhitajiki. Shirika la Afya Ulimwenguni katika 2009 lilichapisha kwa undani orodha ya njia ya tiba ya kubaini kufaulu kwa kila aina ya udhibiti wa uzazi.
Homoni
Kontraseptivu za homoni hutenda kazi kwa kuzuia uovuleshaji na utungaji mimba. Hupatikana kwa aina tofautitofauti ikiwa ni pamoja na tembe za kunywa, dawa za kutia mwilini chini ya ngozi, sindano, madoa, IUD na Pete ya uke. Kwa sasa zinazopatikana ni za wanawake tu. Kuna aina mbili za dawa za kunywa Tembe za kontraseptivu za kunywa zilizochanganywa na tembe zilizo na projestojeni tu. Zinapotumiwa wakati wa ujauzito, haziongezi hatari ya kuharibika kwa mimba wala kusababisha matatizo ya kuzaa.
Kontraseptivu za homoni zilizochanganywa huhusishwa kidogo na ongezeko la vena na madonge ya damu ya ateri; hata hivyo, hatari ni kidogo kuliko inayohusishwa na mimba. Kwa sababu ya hatari, hazipendekezwi kwa wanawake walio na umri wa zaidi ya miaka 35 amabao huendelea kuvuta sigara. Athari kwa hamu ya kufanya ngono hutofautiana, huku kukiwa na ongezeko au kupungua kwa wachache lakini hakuna athari kwa wengi. Kontraseptivu za kunywa zilizochanganywa hupunguza hatari ya saratani ya ovari na saratani ya endometriu na haibadilishi hatari ya saratani ya matiti. Mara nyingi hubadilisha hedhi na mkakamao wa hedhi uliyo na maumivu. Dozi za chini za estrojeni zinazopatikana kwenye pete ya ukeni zinaweza kupunguza hatari ya uchungu wa matiti, kichefuchefu, na maumivu ya kichwa yanayohusishwa na bidhaa zilizo na dozi ya juu ya estrojeni.
Tembe zilizo na projestini tu, sindano na vifaa vya kuzuia mimba vinavyotiwa ndani ya uterasi havihusishwi na ongezeko la hatari ya kuganda kwa damu na vinaweza kutumiwa na wanawake waliokuwa na mgando wa damu hapo awali katika vena zao. Kwa walio na historia ya kuganda kwa damu katika ateri, mbinu za kudhibiti uzazi zisizo na homoni au zilizo na projestini tu kando na zile za sindano zinapaswa kutumiwa. Tembe zilizo na projestini tu zinaweza kuboresha dalili za hedhi na zinaweza kutumiwa na kina mama wanaonyonyesha kwa kuwa haziathiri kutengenezwa kwa maziwa.Hedhi isiofuatana inaweza kushuhudiwa kwa kutumia njia zilizo na projestini tu, huku baadhi ya wanaotumia wakiripoti kutopata hedhi. Projestini, drospirenoni na desogestreli hupunguza athari za androjeni lakini huongeza hatari ya kuganda kwa damu na hivyo haifai sana. Kiwango cha kufeli katika mwaka wa kwanza kwa projestini ya sindano, Depo-Provera, hakijaafikiwa huku idadi ikiwa kutoka asilimia 1 hadi asilimia 6.
Kizuizi
Kontraseptivu za kizuizi ni vifaa vinavyojaribu kuzuia mimba kwa kuzuia mbegu ya kiume kuingia katika uterasi. Huwa ni pamoja na kondomu ya kiume, kondomu ya kike, kofia ya seviksi, daframu, na sponji ya kontraseptivu iliyo na spemisidi.
Ulimwenguni, kondomu ndiyo njia ya kawaida sana ya kudhibiti uzazi. Kondomu ya kiume huvalishwa kwa uume iliyosimama na kuzuia mbegu za kiume zilizotolewa kuingia mwili wa anayefanya ngono naye. Kondomu za kisasa mara nyingi hutengenezwa kwa lateksi, lakini nyingine hutengenezwa kwa nyenzo kama vile polyurethane, au matumbo ya kondoo. Kondomu ya kike pia hupatikana, mara nyingi iliyotengenezwa kwa nitrile, lateksi au poliyourethani. Kondomu za kiume huwa na faida kwa sababu ni bei nafuu, rahisi kutumika, na huwa na athari chache. Nchini Japani takribani asilimia 80 ya wachumba wanaotumia udhibiti wa uzazi hutumia kondomu ilhali nchini Ujerumani kiwango hiki ni takribani asilimia 25, na nchini Marekani ni asilimia 18.
Kondomu za wanaume na daframu iliyo na spemisidi huwa na kiwango sawa cha kufeli katika mwaka wa kwanza kwa asilimia 15 na 16 mtawalia. Inapotumiwa ipasavyo huwa bora zaidi ikiwa na kiwango cha kufeli katika mwaka wa kwanza kwa asilimia 2 huku daframu ikiwa na kiwango cha kufeli katika mwaka wa kwanza kwa asilimia 6. Kondomu huwa na faida nyingine ya kusaidia kuzuia kuenea kwa maambukizi mengine ya ngono kama vile VVU/UKIMWI.
Raúl Jiménez
thumbnail|right|200px|Raúl Jiménez Raúl Jiménez (alizaliwa 5 Mei 1991) ni mchezaji wa soka wa Mexiko ambaye anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Uingereza Wolverhampton Wanderers, kwa mkopo kutoka Benfica, na wa timu ya taifa ya Mexico.
Udhibiti wa uzazi
Kizuizi
Sponji za kontraseptivu huunganisha kizuizi na spemisidi. Kama daframu, huingizwa ukeni kabla ya ngono na inapaswa kuwekwa juu ya seviksi kwa matokeo bora. Kufeli katika mwaka wa kwanza hulingana na iwapo mwanamke amewahi kuzaa au la, ikiwa asilimia 24 kwa wale wamewahi kuzaa na asilimia 12 kwa wale hawajawahi kuzaa. Sponji inaweza kuingizwa hadi masaa 24 kabla ya kufanya ngono na inapaswa kuachwa pale kwa angalau masaa sita baadaye. Athari ya aleji na athari zingine kali kama vile sindromu ya mshtuko wa sumu zimeripotiwa.
Raúl Jiménez
Kazi ya klabu
Alianza kazi yake katika mfumo wa vijana wa klabu ya América kabla ya kuanza katika msimu wa kwanza mwezi Oktoba 2011. Alishinda michuano yake ya kwanza na América mwaka 2013.
Mnamo Agosti 2014, Jiménez aliuzwa kwa klabu ya Hispania Atlético Madrid. Ambao walikuwa mabingwa wa ligi. Baada ya msimu mmoja aliuzwa Benfica.
Udhibiti wa uzazi
Vitanzi
Vitanzi (IUD) huwa vifaa vidogo vilivyo na umbo la 'T'-, ambavyo huwa na shaba au levonorgestrel, iliyoingizwa ndani ya uterasi. Ni aina ya udhibiti wa uzazi wa muda mrefu. Kiwango cha kufeli katika mwaka wa kwanza kwa kutumia IUD ya shaba ni takribani asilimia 0.8 ilhali IUD ya levonorgestrel huwa na kiwango cha kufeli katika mwaka wa kwanza cha asilimia 0.2. Kati ya aina za kudhibiti uzazi pamoja na dawa za zinazotiwa mwilini matokeo yake huwa ya kuridhisha kwa wanaotumia.
Dhibitisho hukubaliana na matokeo bora na usalama kwa vijana na wale ambao hawajawahi kuzaa. IUD haziathiri unyonyeshaji na zinaweza kuingishwa baada ya kuzaa. Zinaweza pia kutumiwa baada ya uavyaji mimba. Zinapotolewa, hata baada ya kutumika kwa muda mrefu, uwezo wa kuzaa hurudi kama kawaida mara moja. Ilhali IUD za shaba zinaweza kuongeza hedhi na kusababisha mikakamo iliyo na maumivu zaidi, IUD za homoni zinaweza kupunguza hedhi au kutokuwepo kwa hedhi yote kwa pamoja. Athari zingine zinaweza kuwa ni pamoja na kutoka( asilimia 2 had5) – na kwa nadra, kushuka kwa uterasi (chini ya asilimia 0.7). Kuwa na mikakamo kunaweza kutibiwa kwa NSAID.
Kufikia 2007, IUD ndizo aina za kudhibiti uzazi zisizo za kudumu zinazotumika sana, zikiwa na zaidi ya watu milioni 180 wanaozitumia kote ulimwenguni. Hapo awali aina ya kifaa kinachotiwa ndani ya uterasi (Kinga ya Dalkon) kilihusishwa na ongezeko la hatari ya ugonjwa wa inflamesheni ya pelvisi; hata hivyo, hatari haihusishwi na aina za kisasa kwa wale wasio na maambukizi ya zinaa karibu na wakati wa kuingishwa.