cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Jiji
Mji mkubwa kwa kanuni za takwimu
Kimataifa kulikuwa na makubaliano kwenye mkutano wa kimataifa wa takwimu ya mwaka 1887 ya kuhesabu kila mji wenye wakazi zaidi ya 100,000 kama "mji mkubwa", miji kati ya wakazi 20,000 na 100,000 kama miji ya wastani na ile kati ya wakazi 5,000 na 20,000 kama miji midogo. Kufuatana na hesabu hiyo kulikuwa na miji mikubwa 1,700 duniani mnamo mwaka 2002.
Majiji ya Afrika ya Mashariki
Nchini Tanzania ni Dar es Salaam pamoja na Arusha, Dodoma, Mbeya, Mwanza na Tanga, inayoitwa "jiji"; nchini Kenya ni Nairobi pamoja na Mombasa na Kisumu. Kati ya miji hiyo ni Nairobi na Dar es Salaam pekee yenye wakazi zaidi ya milioni mbili.
Msindo (Namtumbo)
Msindo ni jina la kata ya Wilaya ya Namtumbo katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 17,872 waishio humo.
Kitanna-Kaskazini
Kitanna-Kaskazini ni lugha ya Kiaustronesia nchini Vanuatu inayozungumzwa na Watanna kwenye kisiwa cha Tanna. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kitanna-Kaskazini imehesabiwa kuwa watu 5000. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitanna-Kaskazini iko katika kundi la Kioseaniki.
Kamet
right|thumb|Mlima Kamet na milima mingine ya Uhindi, 1908
ni mlima mrefu, wenye kimo cha m 7,756 juu ya usawa wa bahari. Ni sehemu ya safu ya milima ya Himalaya.
Uko nchini India.
New Georgia
Kwa matumizi mengine ya jina hili tazama Georgia (maana) thumb|230px|Visiwa vya Solomon. Georgia Mpya au New Georgia ni kisiwa kikubwa cha Mkoa wa Magharibi mwa Visiwa vya Solomon. Kisiwa hiki kimekusanya visiwa vingine vikubwa kabisa katika Mkoa. Kuna km 72 na urefu wa maili 45, kuelekea katika sehemu ya Kusini mwa mpaka wa New Georgia Sound hadi kufikia katika visiwa vingine kama vile, Kolombangara imeenda mpaka kufikia katika Ghuba ya Kula hadi magharibi, Vangunu ipo mashariki, na Rendova na kusini, na kufika Blanche Channel.
Kisiwa kina maporomoko mengi na kuna misitu mikubwa kabisa.
Yewande Omotoso
Yewande Omotoso (alizaliwa Bridgetown, Barbados, mnamo mwaka 1980) ni mwandishi wa riwaya, msanifu na mbunifu wa Nigeria.
Ni bintiye mwandishi wa Nigeria Kole Omotoso, na dada wa msanii wa filamu Akin Omotoso. .
Kwa sasa anaishi Johannesburg, Afrika Kusini. Riwaya zake mbili zilizochapishwa zimevutia sana, ikiwa ni pamoja na kushinda Tuzo za Fasihi Afrika Kusini Literary Award.
Elimu
Yewande Omotoso alizaliwa Barbados na ndani ya mwaka mmoja baada ya kuzaliwa kwake alienda na mama yake wa Barbadia, baba wa Nigeria na kaka zake wawili hadi Nigeria. Alilelewa Ile-Ife, Jimbo la Osun, hadi 1992, familia ilipohamia Afrika Kusini baada ya babake kuchukua miadi ya kitaaluma na Chuo Kikuu cha Western Cape Alisomea usanifu majengo katika Chuo Kikuu cha Cape Town (UCT), na baada ya kufanya kazi kwa miaka kadhaa kama mbunifu aliendelea kupata shahada ya uzamili ya Uandishi wa Ubunifu katika chuo kikuu hicho.
Kenta Hasegawa
Kenta Hasegawa (長谷川 健太; alizaliwa 25 Septemba 1965) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Hasegawa alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 20 Januari 1989 dhidi ya Uajemi. Hasegawa alicheza Japani katika mechi 27, akifunga mabao 4.
Miro wa Kuziko
Miro wa Kuziko (alifariki Kuziko, leo nchini Uturuki, 250 hivi) alikuwa padri aliyeteswa kikatili na hatimaye akakatwa kichwa katika dhuluma ya kaisari Decius kwa sababu ya imani yake.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 17 Agosti.
Mikaeli Kurobioye
Mikaeli Kurobioye (alifariki Nagasaki, 17 Agosti 1633) alikuwa katekista kutoka Japani na mmojawapo kati ya Wakristo wa Kanisa Katoliki waliofia dini nchini humo.
1994
Makala hii inahusu mwaka 1994 BK (Baada ya Kristo).
Mikaeli Kurobioye
Anaheshimiwa kama mtakatifu pamoja na Lorenzo Ruiz na wenzao waliotangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa wenye heri tarehe 18 Februari 1981 halafu watakatifu tarehe 18 Oktoba 1987.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 28 Septemba, lakini ya kwake mwenyewe tarehe ya kifodini chake.
50
thumb|250px|Dunia katika 50
Matukio
Dola la Roma
Waliofariki
50er
Mpilipili (Solanaceae)
Mipilipili au mipiripiri ni mimea ya jenasi Capsicum katika familia Solanaceae ambao matunda yao, yaitwayo pilipili, hutumika kama kiungo kwa ajili ya ladha yao kali sana. Lakini kuna namna zisizo na ladha kali na hizi huitwa pilipili hoho. Kinyume na hizi pilipili kichaa ni kali sana.
Mimea hii hukuzwa duniani kote ambapo hali ya hewa ni ya moto kiasi au katika nyumba za kioo ambapo hali ya hewa ni baridi.
Olkokola
Olkokola ni kata ya Wilaya ya Arusha Vijijini katika Mkoa wa Arusha, Tanzania yenye postikodi namba 23203. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 24,728 walioishi humo.
Taj Mahal
thumb|300px|Taj Mahal.
Taj Mahal (Kiajemi تاج محل‎ - tāj-maḥal, taji la mahali) ni jengo zuri la kaburi lenye umbo la msikiti mjini Agra (Uhindi). Mara nyingi huhesabiwa kati ya majengo mazuri duniani.
Taj Mahal ilijengwa 1631 - 1648 kwa amri ya Shah Jahan aliyekuwa mtawala wa nasaba ya Moghul aliyetaka kumkumbuka mke wake mpendwa 1631 Mumtaz Mahal. Shah Jahan aliwaajiri mafundi 20,000 kutoka Asia ya Kusini na Asia ya Kati walioongozwa na Mwajemi Ali Fazal kutoka Afghanistan. Msanifu huyu aliunganisha sifa za ujenzi wa Uajemi na Uhindi.
Maziwa makubwa ya Amerika Kaskazini
thumb|right|350px|Maziwa makubwa kati ya Marekani na Kanada. Maziwa makubwa ya Amerika Kaskazini ni jumla ya maziwa matano yanayopatikana mfululizo kwenye mpaka kati ya Marekani na Kanada. Ziwa Michigan pekee limo ndani ya Marekani tu.
Taj Mahal
Jengo liko hatarini kutokana na hewa chafu. Magari hayaruhusiwi kukaribia jengo katika duara ya kilomita 2. Hata hivyo gesi chafu na mvua asidi zinaendelea kula mawe yake.
Maziwa makubwa ya Amerika Kaskazini
Kwa pamoja maziwa hayo ni gimba kubwa la maji matamu duniani. Eneo lake linatosha kwa kuonekana kwa maji kujaa na kupwa.
Maziwa haya ni: thumb|right|Maziwa makubwa jinsi yanavyoonekana kutoka [[Anga|angani.]]
Maji hupita kuanzia Ziwa Superior na Ziwa Michigan kwenda Ziwa Huron; halafu kupitia mto Detroit kwenda Ziwa Erie; halafu kupitia maporomoko ya Niagara kwenda Ziwa Ontario; kutoka huko yanafuata Mto Saint Lawrence unaokwisha kwenye Bahari ya Atlantiki.
Kuna visiwa zaidi ya 35,000 ndani ya maziwa hayo. Kisiwa cha Manitoulin katika ziwa Huron upande wa Kanada ni kisiwa cha ziwani kikubwa kuliko vyote duniani chenye eneo la km² 2,766 na eneo hili ni kubwa kuliko maeneo ya Unguja (km² 1,658) na Pemba (km² 980) pamoja.
Wilaya ya Kalambo
Kalambo ni jina la wilaya mpya katika mkoa wa Rukwa yenye postikodi namba 55400, ambayo ilianzishwa rasmi mnamo Machi 2012.
Makao makuu ya wilaya yako Matai.
Mkuu wa wilaya wa kwanza alikuwa Moshi Chang'a.
Wilaya limepokea jina kutoka mto Kalambo unaopita hapa hadi kuishia kweye Maporomoko ya Kalambo upande wa Zambia.
Uchumi
Eneo la Kalambo liko kati ya Sumbawanga mjini na mpaka wa Zambia. Barabara ni chache na mbaya. Wakazi wengi hulima na kufuga. Mazao ya sokoni ni pamoja na mahindi, alizeti, maharagwa, muhogo na asali. Watu wachache wanalima madini na kuvua samaki.
Utawala
Katika uchaguzi wa bunge la Tanzania Kalambo ni jimbo la uchguzi.
Kata
Wilaya ya Kalambo huwa na kata 17:
Oljoro
Oljoro ni kata ya Wilaya ya Arusha Vijijini katika Mkoa wa Arusha, Tanzania yenye postikodi namba 23215. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 7,896 walioishi humo.
Elfu moja na sabini na moja
Elfu moja na sabini na moja ni namba inayoandikwa 1071 kwa tarakimu za kawaida na MLXXI kwa zile za Kirumi.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 3 x 3 x 7 x 17.
Pio Gama Pinto
Pio Gama Pinto (31 Machi 1927 - 25 Februari 1965) alikuwa mwandishi na mwanasiasa wa Kenya.
Miaka ya Mapema
Akiwa na umri wa miaka nane, yeye alipelekwa India kusoma na alitumia miaka tisa iliyofuata huko. Alisoma sanaa kwa miaka miwili kabla ya kujiunga na Jeshi la Anga la India mwaka wa 1944 kwa muda mfupi. Akiwa na miaka kumi na saba, akaanza kuupinga mfumo ambao uliweka watu wengi wa Goa katika umaskini.
Miaka ya 1650
Makala hii inahusu miaka 1650 - 1659.
Pio Gama Pinto
Wasifu wa kisiasa
Mwaka wa 1949 alirudi Kenya na, baada ya mfululizo wa kazi za ukarani, akawa akishiriki katika siasa zenye lengo la kubwaga ukoloni. Kenya wakati huo alikuwa bado chini ya utawala wa Uingereza. Yeye akageuka katika uandishi na kufanya kazi na Colonial Times na wa Daily Chronicle. Mwaka 1954, miezi mitano baada ya ndoa yake, alishurutishwa katika operesheni ya Anvil na kuishi miaka minne iliyofuata kizuizini katika kisiwa cha Manda. Alitiwa mbaroni kutoka 1958 hadi Oktoba 1959 katika kijijini Kabarnet.
Mwaka 1960 alianzisha gazeti la Kenya African National Union (KANU) liitwalo Sauti Ya KANU,  na baadaye, Pan African Press,  ambayo yeye hatimaye akawa Mkurugenzi na Katibu. Alishiriki kikamilifu kuipatia KANU ushindi katika Uchaguzi wa 1961 na, mwaka 1963, alichaguliwa kuwa Mwanachama wa Shirika la Kati la Bunge. Mwezi Julai 1964, aliteuliwa Mwanachama wa kipekee katika Baraza la Wawakilishi. Pia mwaka 1964, alifanya kazi kwa masaa mengi kuanzisha Taasisi ya Lumumba, ambayo ilikuwa hasa ikitumika kuwafunza Maafisa wa Vyama. Alikuwa mwanachama wa Bodi ya Magavana na kuchukua riba katika nia yake ya utendaji.
Mauaji
Nairobi, tarehe 25 Februari 1965, Pinto alipigwa risasi akiwa garini alipokuwa akingoja mlango ufunguliwe. Alikuwa na binti yake garini wakati wa mauaji yake. Kisilu Mutua alikamatwa na kushtakiwa kwa mauaji. Wakenya waliamini sana kwamba yeye aliuawa na Genge la Kiambu. Wakati wa mauaji yake, Pinto aliwacha mkewe, Emma; binti yake mkubwa, Linda, umri wa miaka sita; wa pili, Malusha, umri wa miaka minne na nusu; na mdogo, Tereshka, umri wa mwaka mmoja na nusu.
Burning Spear
Winston Rodney (anajulikana kama Burning Spear; alizaliwa 1 Machi 1948 )  ni mwimbaji na mwanamuziki mwenye mizizi ya Reggae kutoka nchini Jamaika, aliyeshinda tuzo ya Grammy. Kama wengi wa wasanii maarufu wa Reggae, Burning Spear hujulikana kwa ujumbe wake wa Rastafari.
Historia
Rodney alizaliwa katika Saint Ann's Bay, Saint Ann, Jamaika, kama Bob Marley na Marcus Garvey ambao wote walikuwa na ushawishi mkubwa katika maisha ya Rodney: Garvey katika falsafa yake, ambayo Burning Spear aliiamini sana, na Marley aliyemsaidia Burning Spear katika kuzindua wasifu wake katika sekta ya muziki (kulingana na baadhi ya akaunti) kwa kumjulisha kwa Clement Dodd. Rodney alikutana na Marley katika shamba lake mwaka 1969, na alimwambia kuwa alitaka kuingia katika biashara ya muziki, Marley naye alimshauri kuanza katika kiwanda cha Dodd Studio One, Larry Marshall alidai kuwa ni yeye, wakati klipotembelea St Ann's Bay na Jackie Mittoo, ambaye alikuwa alijiwa na Rodney, na akampa ushauri huu, na mpangilio kuanzishwa.
Burning Spear alikuwa awali katika kundi la Rodney, jina lake alipewa na Jomo Kenyatta, Waziri Mkuu wa kwanza na Rais wa Kenya, na awali walikuwa pamoja na mwimbaji Rupert Willington, na ilikuwa kundi hili lililoingia majaribio mnamo mwaka 1969, na kumbukumbu ya kwanza ilikuwa "Door Peep". Punde si punde walikuwa wameungwa na mwimbaji Delroy Hinds (ndugu wa Justin Hinds). Kundi hilo la watatu lilirekodi nyimbo kadhaa zaidi kwa Dodd, na albamu mbili, kabla ya kuhamia kufanya kazi na Jack Ruby mwaka 1975. Wimbo wao wa kwanza na Ruby, "Marcus Garvey", awali lilikuwa na lengo la wimbo wa kipekee wa redio ya Ruby Ocho Rios lakini ilitolewa kama wimbo wa umma maana ulipendwa sana na watu, kupata umaarufu wa haraka, na ulikuwa umefuatiliwa na wimbo mwingine uliofanikiwa uitwao "Slavery Days". Hizi rekodi zilifanywa na muungano wa bendi iitwayo The Black Disciples, ambayo ilikuwa na watu kama Earl "Chinna" Smith, Valentine Chin, Robbie Shakespeare na Leroy Wallace. Kikundi hiki kilifanya kazi na Ruby kutayarisha albamu yake ya tatu, Marcus Garvey (1976), ambayo ilikuwa na mafanikio ya mara moja na ilimpatia ushirikisho na Island Records ili wapate kufikia watu wengi zaidi. Kisiwa walibadilisha baadhi ya nyimbo, na hili liliwakasirisha mashabiki na kikundi chenyewe, na lilimfanya Rodney kuanzisha studio yake mwenyewe chini ya jina la Spear ambapo angekuwa na udhibiti kamili, ingawa matokeo mengine yangefuatiwa na Island kwa mfano albamu yake ya kuiga (Garvey's Ghost) na Man in the Hills. Mwishoni mwa mwaka 1976, Rodney alijitenga kutoka kwa Ruby na wanakikundi Willington na Hinds, na kutoka wakati huo alitumia jina Burning Spear mwenyewe peke yake. Dry and Heavy ilifuata mwaka 1977, aliyotayarisha mwenyewe lakini bado akiwa katika Island, na wakati huu alikuwa na mashabiki kadhaa katika Uingereza, yeye kutumbuiza katika London mwaka na wanachama wa bendi la Aswad wakimwunga mkono kwa onyesho katika Rainbow Theatre, ambayo ilirekodiwa na kutolewa papo hapo! Aswad pia walimwunga mkono katika albamu yake iliyofuatia, Social Living (1978), ambayo pia ilifanywa na Sly Dunbar na Rico Rodriguez. Toleo la kuiga la albamu hiyo Living Dub (1979), ilikuwa imechanganywa na Sylvan Morris. Profaili yake iliinuliwa juu zaidi na tokeo lake katika filamu Rockers,  alipocheza "Jah no Dead".
Mwaka 1980, Rodney aliondoka Island Records, na kuanzisha studio ya Burning Spear, ambapo alisaini EMI, akianza studio na wimbo uitwao Hail H.I.M., iliyorekodiwa katika studio ya Marley iitwayo Tuff Gong na kutayarishwa na Aston Barrett. Toleo la kuiga la Sylvan Morris lilifuata katika namna ya Living Dub Volume Two. Mwaka 1982, Rodney alijisajili na Heartbeat Records na kutoa albamu kadhaa zilizopokewa vizuri, ikiwemo moja iliyopata tuzo la Grammy mwaka 1985 iitwayo Resistance. Yeye alirudi Island mapema katika miaka ya 1990, akitoa albamu mbili kabla ya kujiunga tena na Heartbeat.
Burning Spear amezuru sana, na albamu zake kadhaa zimetolewa. Katika albamu yake ya 1999, Calling Rastafari ilimletea tuzo lake la kwanza la Grammy mwaka 2000, ustaarafu ambao alirudia na Jah Is Real mwaka 2009.
Katika miaka ya 1990, alianzisha kampuni ya Burning Music Production, ambapo alijitegemea, na mwaka 2002, yeye na mke wake, Sonia Rodney ambaye ametunga idadi ya albamu zake, walianzisha upya Burning Spear Records, kumpatia udhibiti wa kisanaa wa kiwango kikubwa zaidi. Yeye saini mkataba kwa uendelezaji na kampuni ya MRI / Ryko. Tangu katikati ya miaka ya 1990, amekuwa mjini Queens, New York.
Burning Spear alipatiwa amri ya kutofautisha katika safu ya Afisa tarehe 15 Oktoba 2007.
Namabengo
Namabengo  ni jina la kata ya Wilaya ya Namtumbo katika Mkoa wa Ruvuma, Tanzania yenye postikodi namba  57308 . . Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 10,055 waishio humo.
Burning Spear
Historia
Wimbo wake "We are Going" ulitumiwa katika filamu ya baiskeli iitwayo "Roam" iliyotayarishwa na The Collective.
Tuzo
Burning Spear ana Tuzo mbili za Grammy alizoshinda kwa Albamu Bora ya Reggae; mmoja wakati wa sherehe ya 42 ya Tuzo za Grammy mwaka 2000 kwa Calling Rastafari, na moja kwa ajili ya 2009 Jah Is Real. Ameteuliwa kwa jumla ya Tuzo 12 za Grammy.
Mapendekezo ya Albamu Bora ya Reggae
Saikolojia ya Kimatibabu
Saikolojia ya Kimatibabu ni muungano wa sayansi, nadharia na maarifa ya kiafya kwa madhumuni ya kuelewa, kuzuia, na kupunguza dhiki au utendakazi mbaya wa kisaikolojia na kuendeleza ustawi wa dhahania na maendeleo ya kibinafsi. Muhimu katika huduma yake ni tathmini ya kisaikolojia na matibabu ya kisaikolojia, ingawa pia wanasaikolojia ya kimatibabu pia hushiriki katika utafiti, mafunzo, ushauri, kutoa ushahidi, na kuendeleza mipango na utawala. Katika nchi nyingi, saikolojia ya kimatibabu ni taaluma iliyothibitiwa ya afya ya akili.
Ulingo huu mara nyingi huchukuliwa kuwa ulianza katika 1896 kwa ufunguzi wa kwanza wa kliniki ya kisaikolojia katika Chuo Kikuu cha Pennsylvania naye Lightner Witmer. Katika nusu ya kwanza ya karne ya 20, saikolojia ya kimatibabu ilikuwa ikilenga tathmini ya kisaikolojia, huku matibabu yakiwapewa umuhimu kidogo. Hii ilibadilika baada ya miaka ya 1940 wakati wa Vita Vikuu vya Pili vya Dunia kusababisha ongezeko kubwa la mahitaji ya idadi ya matabibu walihitimu. Tangu wakati huo, mifumo miwili mikuu ya elimu imeundwa-ya Ph.D. mtaalamu-sayansi mfano (kulenga juu ya utafiti) na Psy.D. mfumo wa muuguzi-msomi (unaolenga matibabu ya kiafya). Wanasaikolojia wa kiafya sasa wanachukuliwa kuwa wataalamu katika kutoa matibabu ya kisaikolojia, na kwa ujumla hujifunza katika nadharia nne za kimsingi usomi wa kisaikolojia wa vipengele vya tabia ya binadamu, kibinadamu, tiba ya  kitabia  / utambuzi wa kitabia, na  tiba ya mifumo au ya familia.
Papa Benedikto II
Papa Benedikto II alikuwa Papa kuanzia tarehe 26 Juni 684 hadi kifo chake tarehe 8 Mei 685. Alitokea Roma, Lazio, Italia.
Saikolojia ya Kimatibabu
Historia
Mapema katika karne ya 19, mtu angeweza kuchunguzwa kichwa, kwa hali halisi, kwa kutumia taaluma ya umbo la fuvu, masomo ya utu kwa kutumia umbo la fuvu. Matibabu ya aina nyingine maarufu ni pamoja na fisionomia utafiti wa umbo la uso na upumbazaji, matibabu ya Mesmer kwa kutumia sumaku. Imani za kiroho na "uponyaji akili"  wake Phineas Quimby  pia zilikuwa maarufu.
Oltroto
Olturoto ni kata ya Wilaya ya Arusha Vijijini katika Mkoa wa Arusha, Tanzania yenye postikodi namba 23216. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 15,451 walioishi humo.
Papa Benedikto II
Jina la baba yake lilikuwa Yohane.
Saikolojia ya Kimatibabu
Historia
Hatimaye jamii ya kisayansi ilikuja kukufuru njia hizi zote, wanasaikolojia wa kielimu pia hawakujihusisha na aina mbaya ya ugonjwa wa akili. Eneo hilo tayari lilikuwa likishughulikiwa na ulingo uliokuwa unakuwa wa saikolojia na nyurolojia katika harakati ya hifadhi. Haikuwa hadi mwisho wa karne ya 19, karibu wakati Sigmund Freud alipoanzisha "tiba ya kuzungumza" huko Vienna, ndipo matumizi ya kwanza ya kiafya ya saikolojia yalianza.
Papa Benedikto II
Alimfuata Papa Leo II akafuatwa na Papa Yohane V.
Saikolojia ya Kimatibabu
Saikolojia ya kimatibabu ya mapema
Kufikia nusu ya pili ya 1800, utafiti wa kisayansi wa saikolojia ulikuwa unaimarika vyema katika maabara ya vyuo vikuu. Ingawa kulikuwa na sauti chache zilizotawanyika zikitoa wito wa saikolojia yenye matumizi, jamii ya kisaikolojia kwa ujumla ilidharau wazo hili na kusisitiza kuwa sayansi "safi" kuwa tu matumizi yanayostahili. Hii ilibadilika wakati Lightner Witmer (1867-1956), mwanafunzi wa zamani wa Wundt na mkuu wa idara ya saikolojia katika Chuo Kikuu cha Pennsylvania, alipokubali kutibu kijana ambaye alikuwa na matatizo na herufi. Mafanikio ya matibabu yake yalipelekea kwa ufunguzi wa kwanza wa kliniki ya kisaikolojia huko Penn naye Witmer katika 1896, wenye lengo la kuwasaidia watoto wenye ulemavu wa kujifunza. Miaka kumi baadaye katika 1907, Witmer alianzisha jarida la kwanza katika fani hii, Zahanati ya Kisaikolojia, ambapo neno "saikolojia ya kimatibabu" lilianzishwa, ambayo hufafanuliwa kama "utafiti wa watu, kwa maangalizi au majaribio, kwa nia ya kuendeleza mabadiliko". Fani haikufuata mfano wa Witmer haraka, lakini kufikia 1914, kulikuwa na kliniki 26 sawia katika Marekani
Papa Benedikto II
Mwimbaji wa Kanisa tangu utotoni, alijulikana kwa ujuzi wa Biblia na muziki. Pia alipenda ufukara, alikuwa mpole na mnyenyekevu, na kung'aa kwa uvumilivu na huruma kwa wahitaji.
Saikolojia ya Kimatibabu
Saikolojia ya kimatibabu ya mapema
Hata vile saikolojia ya kimatibabu ilivyokuwa ikikua, kushughulikia masuala sugu ya dhiki kubwa ya akili ilisalia kuwa kazi ya wanasaikayatria na wananyurolojia. Hata hivyo, wanasaikolojia wa kimatibabu waliendelea kuingia katika eneo hili kutokana na kuongezeka kwa ujuzi wao katika uchunguzi wa kisaikolojia. Sifa ya wanasaikolojia kama wataalamu wa tathmini iliimarishwa wakati wa Vita Vikuu vya 1 vya Dunia kwa maendelezo ya vipimo viwili vya akili, Jeshi Alpha na Jeshi Beta  (upimaji wa ujuzi usio na usemi na wenye usemi, mtawalia), ambayo ingeweza kutumika na makundi makubwa ya makurutu. Kutokana na ufanisi kwa sehemu kubwa wa vipimo hivi, tathmini ilikuja kuwa nidhamu ya msingi ya saikolojia kiafya kwa robo karne iliyofuatia, wakati vita vingine viliposukuma fani kwenda katika matibabu.
Papa Benedikto II
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Saikolojia ya Kimatibabu
Mashirika ya Awali ya Kitaalamu
Fani ilianza kujipanga chini ya jina la "Saikolojia ya Kimatibabu" katika 1917 kwa kuanzishwa kwa Shirika la Marekani la Saikolojia ya Kimatibabu. Hiki kilikuwepo hadi 1919 tu, ambapo Shirika la Marekani la Kisaikolojia (lililoanzishwa naye G. Stanley Hall katika 1892) lilipoanzisha sehemu ya Saikolojia ya Kimatibabu, ambayo ilitoa vyeti hadi 1927. Ukuaji katika fani ulikuwa wa polepole kwa muda wa miaka michache iliyofuatia wakati mashirika mbalimbali yasiyohusiana ya kisaikolojia yalipoungana pamoja kama Chama cha Marekani cha Saikolojia ya Mpakato mnamo 1930, ambayo ilifanya kazi kama jukwaa la kimsingi kwa wanasaikolojia mpaka baada ya Vita Kuu vya Pili vya Dunia wakati APA ilipojipanga upya. Katika 1945, APA iliunda kile sasa kiitwacho Idara 12, mgawanyo wake wa saikolojia ya kimatibabu, ambayo bado ni shirika linaloongoza katika fani. Jamii za Kisaikolojia na vyama katika nchi nyingine zinazozungumza Kiingereza zilianzisha migawanyiko sawa, ikiwa ni pamoja na Uingereza, Canada, Australia na New Zealand.
Papa Benedikto II
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Saikolojia ya Kimatibabu
Vita Vikuu vya II na kuunganishwa kwa matibabu
Wakati Vita Vikuu vya II vilipoanza jeshi tena lilitoa mwito kwa wanasaikolojia wa kimatibabu. Kama vile askari walipoanza kurudi kutoka mapambano, wanasaikolojia walianza kuona dalili ya kiwewe cha kisaikolojia kilichoitwa "mshtuko Mkuu" (hatimaye ilikuja kuitwa ugonjwa unaotokana na kiwewe) ambao ulikuwa bora kutibiwa haraka iwezekanavyo. Kwa sababu madaktari (madaktari wa akili wakiwemo) walikuwa walikuwa na mzigo mzito sana katika kutibu majeraha ya kimwili, wanasaikolojia waliitwa kusaidia kutibu hali hii. Wakati huo huo, wanasaikolojia wa kike (ambao walikuwa wametengwa kutoka kwa jitihada ya kivita) waliunda Baraza la Taifa la Wanasaikolojia Wanawake wakiwa na lengo la kusaidia jamii kukabiliana na dhiki za vita na kutoa ushauri kwa akina mama vijana juu ya kulea watoto. Baada ya vita, Utawala wa Askari Wastaafu katika Marekani ulifanya uwekezaji mkubwa sana katika kuanzisha programu za mafunzo kwa viwango vya udaktari katika saikolojia ya kimatibabu ili kusaidia kutibu maelfu ya askari wastaafu waliohitaji huduma. Hii ilisababisha, Marekani kutoka kutokuwa na mipango ya chuo kikuu rasmi katika saikolojia ya kimatibabu katika 1946 hadi zaidi ya nusu ya Ph.D zote katika saikolojia katika 1950 kutuzwa katika saikolojia ya kimatibabu.
Vita Vikuu vya Pili vya Dunia vilisaidia kuleta mabadiliko makubwa kwa saikolojia ya kimatibabu, sio tu Marekani lakini pia kimataifa. Elimu ya uzamili ya saikolojia ilianza kuongeza matibabu ya saikolojia kwa sayansi na utafiti kulingana na mwelekeo wa mwanasayansi-muuguzi wa 1947, unaojulikana leo kama mfano wa Boulder,  kwa programu  Ph.D. za katika saikolojia ya kimatibabu. Saikolojia ya kiafya nchini Uingereza ilikua sawia na Marekani baada ya Vita vya Pili vya Dunia, katika muktadha wa Afya ya Uingereza sifa, viwango, na mishahara pamoja na kusimamiwa na Jamii ya Uingereza ya Kisaikolojia.
Maendelezo ya shahada ya Udaktari wa Saikolojia
Kufikia miaka ya 1960, matibabu ya shida ya akili yalikuwa yamejumuishwa ndani ya saikolojia ya kimatibabu, lakini kwa wengi mfumo wa elimu ya Ph.D. haukutoa mafunzo muhimu kwa wale waliopende katika utendaji badala ya utafiti. Kulikuwa na hoja iliyokuwa ikienea ikisema fani ya saikolojia nchini Marekani ilikuwa imekua kwa kiwango kilichoruhudu mafunzo rasmi katika huduma ya kimatibabu. Dhana ya shahada ya utekelezaji ilijadiliwa katika 1965 na kupata kibali cha kiasi kwa ajili ya mpango wa majaribio katika Chuo Kikuu cha Illinois iliyokuwa ianze mwaka wa 1968. Programu nyingine kadhaa sawia na hiyo zilianzishwa baada kidogo, na mnamo 1973, katika Mkutano wa pazia katika Mafunzo ya Kitaalamu katika Saikolojia, Mfumo wa Madaktari Watekelezi wa Saikolojia ya Kimatibabu Mfumo wa Pazia-Iliyosababisha Daktari wa Saikolojia (Psy.D.) shahada ilitambuliwa. Ingawa mafunzo yangeendelea kuhusisha ujuzi wa utafiti na ufahamu wa kisayansi wa saikolojia, dhamira ilikuwa kuzalisha wataalamu sawa kimafunzo, sawa na mipango katika dawa, udaktari wa meno, na sheria. Programu ya kwanza iliyopangwa kulingana na kielelezo cha Psy.D. ulioanzishwa katika Chuo Kikuu cha Rutgers. Leo, karibu nusu ya wanafunzi wote wa Marekani wa mafunzo ya uzamili wamejisajili katika saikolojia ya kimatibabu ya programu za Psy.D.
Mkoa wa Cabo Delgado
Cabo Delgado ni jina la kutaja mkoa ulioko nchini Msumbiji. Mji mkuu wake ni Pemba.
Saikolojia ya Kimatibabu
Taaluma inayobadilika
Tangu miaka ya 1970, saikolojia ya kimatibabu imeendelea kukua kuwa fani imara na fani ya kielimu na utafiti. Ingawa idadi kamili ya watekelezaji wa saikolojia ya kimatibabu haijulikani, inakadiriwa kuwa kati ya 1974 na 1990, idadi katika Marekani iliongezeka kutoka 20,000 hadi 63,000. Wanasaikolojia wa kiafya wanaendelea kuwa wataalam katika tathmini ya tiba ya shida ya akili huku wakipanua mtazamo wao kushughulikia masuala ya jerontolojia, michezo, na mfumo wa makosa ya jinai ukitaja chache. Eneo moja muhimu ni saikolojia ya afya, sehemu iliyotoa ongezeko kubwa sana la ajira kwa wanasaikolojia wa kiafya katika muongo uliopita. Mabadiliko mengine makubwa ni pamoja na matokeo ya huduma iliyosimamiwa katika huduma ya afya ya akili, na kuongezeka kwa umuhimu wa utambuzi wa elimu zinazohusiana na watu wenye tamaduni mbalimbali, na kujitokeza kwa haki ya kuagiza dawa za shida ya akili.
Mkoa wa Cabo Delgado
Wilaya
na miji ya:
Saikolojia ya Kimatibabu
Utekelezaji wa Kitaalamu
Wanasaikolojia wa kiafya wanaweza kutoa huduma mbalimbali za kitaaluma, ikiwa ni pamoja na:
Katika utekelezaji, wanasaikolojia wa kimatibabu wanaweza kufanya kazi na watu binafsi, wapenzi, familia, au vikundi katika mazingira mbalimbali, ikiwa ni pamoja na kliniki za kibinafsi, hospitali, mashirika ya afya ya akili, shule, biashara, na mashirika yasiyo ya kifaida. Wansaikolojia wa kiafya ambao hushiriki katika utafiti na kufundisha hufanya hivyo katika mazingira ya chuo au chuo kikuu. Wanasaikolojia ya kimatibabu pia wanaweza kuchagua kubobea katika sehemu moja ya fani-sehemu za kawaida za ubobeaji, ambazo baadhi zinaweza kupata vyeti vya bodi, ni pamoja na:
Mafunzo na vyeti vya kufanyia kazi
anasaikolojia wa kiafya husoma mpango wa kijumla katika saikolojia pamoja na mafunzo ya uzamili na/au kupata ajira na usimamizi wa kimatibabu. Urefu wa mafunzo unatofautiana duniani kote, kuanzia miaka minne pamoja na utekelezaji uliosimamiwa na udaktari wa miaka mitatu hadi sita ambao inajumlisha kufanya kazi. Huko Marekani, karibu nusu ya wanafunzi wote wazamili wa saikolojia ya kimatibabu wanapata mafunzo ya programu za Ph.D.-mfumo unaosisitiza utafiti-na nusu nyingine katika programu ya Psy.D., ambayo ina mwelekeo unaogemea zaidi katika utekelezaji (sawa na shahada za taaluma ya utabibu na sheria). Mifumo yote imepewa vibali na Shirika la Marekani la Kisaikolojia na jamii za kisaikolojia nyingine nyingi zinazozungumza Kiingereza. Idadi ndogo ya vyuo hutoa programu katika saikolojia ya kimatibabu zenye vibali zinazotunukiwa shahada ya uzamili, ambazo kwa kawaida huchukua miaka 2-3 baada ya shahada ya kwanza.
Nchini Uingereza, wanasaikolojia ya kimatibabu hufanya shahada ya Udaktari wa Saikolojia ya Kimatibabu (D.Clin.Psych.), Ambayo ni shahada ya udaktari yenye sehemu za kimatibabu na utafiti. Hii ni programu yenye malipo ya miaka mitatu iliyofanywa wakati wote iliyofadhiliwa na mpango wa Taifa wa Huduma ya Afya (NHS) na iliyokuwa katika vyuo vikuu na NHS. Kuingia katika programu hizi kuna ushindani mkubwa, na inahitaji angalau miaka mitatu ya kiwango cha shahada ya kwanza katika saikolojia pamoja na aina fulani ya uzoefu, kwa kawaida katika NHS kama Mwanasaikolojia Msaidizi au kwa usomi kama msaidizi wa utafiti. Ni kawaida kwa wagombeaji kutuma maombi mara kadhaa kabla ya kukubaliwa kwenye mafunzo kwani kila mwaka ni mmoja kati ya watano ya wagombeaji ndio wanaokubaliwa kila mwaka. Digrii hizi za kisaikolojia ya kimatibabu zimepewa vibali na Shirika la Kisaikolojia Uingereza na Baraza la Taaluma ya Afya(HPC). HPC ni msimazi wa kisheria kwa wanasaikolojia watekelezi nchini Uingereza. Wale ambao hukamilisha shahada za digrii ya udaktari wa saikolojia ya kimatibabu wanauwezo wa kuomba kusajiliwa kwa HPC kama wanasaikolojia wa kiafya.
Kufanya kazi ya saikolojia ya kimatibabu kunahitaji leseni nchini Marekani, Canada, Uingereza, na nchi nyingi nyingine. Ingawa kila moja ya majimbo ya Marekani yanatofautiana kidogo katika mahitaji na leseni, kuna mambo ya kawaida matatu:
Bodi zote za majimbo ya Marekani na Kanada za kutoa leseni ni wanachama wa Shirika la Nchi na Majimbo la Bodi ya Saikolojia (ASPPB) ambayo iliunda na kusimamia Mitihani ya Utekelezaji wa Kitaalam katika Saikolojia(EPPP). Majimbo mengi yanahitaji mitihani mingine mbali na EPPP, kama vile mtihani wa nadharia na filosofia ya sheria(yaani sheria ya afya ya akili) na/au mtihani kimazungumzo. Majimbo mengi pia yanahitaji idadi fulani ya wasili za elimu kwa kila mwaka ili kuthibitisha upya leseni zao, ambayo inaweza kupatikana kwa njia mbalimbali, kama vile kwenda madarasa yaliyokaguliwa na kuhudhuria semina zilizokubaliwa. Wanasaikolojia wa kiafya wanatakiwa kuwa na leseni ya Mwanasaikolojia ili kufanya kazi, ingawa leseni zinaweza kupatikana kwa kiwango cha shahada ya uzamili, kama vile Mshauri wa Ndoa na Familia (MFT), Mtaalamu wa Ushauri mwenye Leseni (LPC), na leseni ya Mshirika wa Kisaikolojia (LPA).
Katika Uingereza usajili kama mwanasaikolojia wa kimatibabu na Baraza la Taaluma za Afya (HPC)ni muhimu. HPC ni msimazi wa kisheria wa madaktari wa kisaikolojia nchini Uingereza. Nchini Uingereza majina yafuatayo yamezuiliwa kisheria "mwanasaikolojia aliyesajiliwa" na "mwanasaikolojia mtekelezi"; kwa kuongezea cheo cha kitaalamu "mwanasaikolojia wa kiafya" pia kunazuiwa na sheria.
Tathmini
Kuna mamia ya njia tofauti za tathmini, ingawa ni chache tu zimeonyeshwa kuwa na ukweli wa juu (yaani, vipimo kweli vinapima kile vinavyodai kupima) na za kutegemewa (yaani, thabiti). Vipimo hivi kwa ujumla huwa chini ya mojawapo ya aina mbalimbali, ikiwa ni pamoja na zifuatazo:
Utambuzi wa Kiuguzi
Baada ya tathmini, wanasaikolojia wa kiafya mara nyingi hutoa hisia za utambuzi. Nchi nyingi hutumia International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems yaani  (ICD-10) ilhali Marekani mara nyingi hutumia Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders  (toleo IV-TR la DSM ). Zote hudhania dhana za kimatibabu na sheria, na hali ya kuwa kuna matatizo ya vikundi ambayo yanaweza kutambuliwa kwa kuwekwa kwa orodha ya vigezo vya maelezo.
Mifano kadhaa mipya inajadiliwa, ikiwemo " mtindo wa vipimo" mifano ya ujarabati iliyothibitishwa ya tofauti za binadamu (kama vile mitindo mitano ya vipengele vya kitabia  ) na "muundo wa kisaikolojia", itakayochukulia maanani zaidi hali  zinazobadilika,  kati ya dhahania na zenye lengo. Watetezi wa miundo hii wanadai kwamba wangeweza kutoa utambuzi wenye unyumbufu zaidi na matumizi ya kiafya bila kutegemea dhana ya matibabu ya ugonjwa. Hata hivyo, pia wanakubali kuwa miundo hiyo si imara vya kutosha kuweza kutumika sana, na inapaswa kuendelea kuimarishwa.
Baadhi wanasaikolojia wa kiafya mara nyingi huwa hawajaribu kutambua, lakini hutumia kuandaa ramani ya matatizo ambayo mgonjwa au mteja anapitia, inayojumuisha kuwekwa hatarini, kusababisha na kutunza (kudumisha) vipengele.
Nadharia za Kiafya na kuchukua Hatua
Matibabu ya shida ya akili yanahusisha uhusiano rasmi kati ya mtu binafsi na mtaalamu, mteja kwa kawaida ni, wanandoa, familia, au kikundi-ambayo inatumia seti ya taratibu zenye nia ya kuunda muungano wa tiba, kuchunguza hali ya matatizo ya kisaikolojia, na kuhimiza njia mpya za kufikiria, kuhisi, au za kitabia.
Matabibu wana hatua nyingi mbalimbali za kibinafsi za kufuata, mara nyingi wakiongozwa na mafunzo yao-kwa mfano, tiba ya utambuzi wa tabia (CBT) Tabibu anaweza kutumia shiti za kazi kurekodi utambuzi unaosababisha dhiki, mtathmini wa hali ya akili anaweza kuhamasisha ushirikiano huru, wakati mwanasaikolojia mwenye mafunzo katika mbinu ya Gestalt anaweza  kuzingatia mwingiliano wa mara moja kati ya mteja na mtaalamu. Wanasaikolojia wa kiafya kwa ujumla huegemeza kazi yao kwa ushahidi wa kitafiti na matokeo ya majaribio na vilevile juu ya uamuzi unaotokana na mafunzo ya kiafya. Ingawa kuna idadi kubwa ya mifumo ya matibabu yaliyotambuliwa, tofauti zao zinaweza mara kwa mara kujumuishwa kwa vipimo viwili : ufahamu dhidi ya hatua na katika kikao dhidi ya nje ya kikao.
Mbinu zinazotumika pia ni tofauti kulingana na idadi ya watu watakaokuwa wakitumukiwa pamoja na mazingira na hali ya tatizo. Tiba itakuwa tofauti sana kati, tuseme, mtoto aliyeteseka, mtu mzima mwenye kufadhaika lakini mwenye utendajikazi mzuri, kundi la watu wanaopata nafuu kutokana na utegemezi wa dutu, na mfungwa anayeugua wazimu. Mambo mengine yanayokuwa na majukumu muhimu katika mchakato wa tiba kwa shida ya akili ni pamoja na mazingira, utamaduni, umri, utendajikazi wa utambuzi, motisha, na Muda (yaani mfupi au mrefu matibabu).
Matapo manne makuu
Fani inatawaliwa katika misingi ya mafunzo na matapo manne makuu ya utekelezaji: kutumia mazungumzo ili kumtibu mtu kutokana na dhiki ya kihisia, kibinadamu, tabia / utambuzi tabia, na tiba ya mifumo au familia.
Kumtibu mtu kutokana na dhiki ya kihisia
Mtazamo wa saikodinamiki ulikuwa kutokana na tathmini ya kisaikolojia yake Sigmund Freud. Lengo la msingi la tathmini ya kisaikolojia ni kufanya isofahamu kuwa na fahamu-ili kumjuza mteja wake juu ya haja zake za kimsingi (yaani zile zinazohusiana na mbali za ulinzi zinazotumika kuyathibiti. Zana muhimu za mchakato wa tibanafsia ni matumizi ya muungano huru na uchunguzi wa ubadilishanaji wa mteja kuelekea kwa mtaalamu, hufafanuliwa kama tabia ya kuchukua mawazo yasiyo fahamu au hisia kumhusu mtu muhimu (kwa mfano mzazi) na "kuzihamisha" kwenda kwa mtu mwingine. Mabadiliko makubwa katika tibanafsia yake Freud yanayoendelezwa kwa sasa ni pamoja na saikolojia binafsi, saikolojia nafsi, na nadharia ya mahusiano ya vifaa. Maelekezo haya ya jumla sasa huwa chini ya mwavuli wa istiliahi  saikolojia saikodamiki,  na maudhui ya kawaida ikiwa ni pamoja na uchunguzi wa ubadilishanaji na ulinzi, na kuongezeka kwa nguvu ya fahamu, na hulenga jinsi maendeleo ya mapema utotoni yameumba hali ya kisaikolojia ya mteja.
Kibinadamu
Saikolojia ya kibinadamu ilianzishwa katika miaka ya 1950 kama mmenyuko kwa umwenendo na uchunguzi nafsia, kwa kiasi kikubwa kutokana na tiba ilimpa mtu-kipaombele yake Carl Rogers (mara nyingi hujulikana kama Rogerian Therapy) na saikolojia ya uwepo zilizotengenezwa nao Victor Frankl na Rollo May. Rogers aliamini kuwa mteja alihitaji mambo matatu tu kutoka kwa tabibu ili kuonyesha kuimarika kwa hali yake-uwiano, kujihisi vizuri bila masharti, na kuelewa kwa huruma. Kwa kutumia fenomenolojia, inayopatikana kwa ajili ya masomo mawili na aina ya nafsi ya kwanza, mbinu ya kibinadamu inajaribu kupata picha nzima ya mtu na sio sehemu zilizogawanyika vipande vipande za utu. Hali hii ya uzima inaunganisha pamoja lengo lingine la kawaida la utaratibu wa kibinadamu katika saikolojia ya kimatibabu, ambayo ni ya kutafuta muungano wa mtu mzima, pia hujulikana kama kujithamini. Kwa mujibu wa kufikiria kibinadamu, kila mtu binafsi tayari ana uwezo wa kindani na rasilimali ambayo inaweza kumsaidia kujenga hulka na dhana binafsi nzuri zaidi. Jukumu la mwanasaikolojia wa kibinadamu ni kumsaidia mtu kutumia rasilimali hizi kupitia uhusiano wa matibabu.
Tabia na Utambuzi tabia
Tiba ya tabia ni desturi iliyo na mengi. Imetafitiwa vizuri na ina msingi imara wa ushahidi. Mizizi yake iko katika umwenendo. Katika tiba ya kitabia, matukio katika mazingira hutabiri vile sisi hufikiria na kuhisi. Tabia zetu zinaweka masharti kwa mazingira kurudisha maoni kwake. Wakati mwingine maoni hupelekea tabia kuongezeka-kuimarisha na wakati mwingine hupelekea tabia kupunguka-adhabu. Mara nyingi matabibu wa tabia huitwa wachambuzi wa tabia inayotumika. Wamesomea maeneo mengi kutoka ulemavu wa ukuaji hadi unyogovu na matatizo ya kiwewe. Katika eneo la afya ya akili na utegemezi, makala ya hivi karibuni yaliangalia orodha ya APA utendaji ulioimarika na unaoonyesha ahadi za ukuaji na kupata idadi fulani inayozingatia kanuni za kufaa na hali ya mhojiwa. Mbinu nyingi za tathmini zimetokana njia hii ikiwa ni pamoja na uchambuzi wa utendajikazi (saikolojia), ambayo imepata lengo kuu katika mfumo wa shule. Aidha, hatua mbalimbali za kuingilia kati zimetokana na utamaduni huu ikiwa ni pamoja na kuimarisha mfumo wa jamii kwa ajili ya kutibu utegemezi, tiba ya Kukubalika na kujitolea, uchambuzi wa matibabu ya kisaikolojia ya utendajikazi, ikiwa ni pamoja na tiba ya kitabia ya kitafakari na kuwezesha tabia. Aidha, mbinu maalum kama vile usimamizi wa dharura na matibabu yaonekanayo yametokana na utamaduni huu.
Tiba ya mifumo au familia
Tiba ya mifumo au familia inafanya kazi na wapenzi na familia, na inatilia mkazo uhusiano wa familia kama jambo muhimu katika afya ya kisaikolojia. Lengo kuu huwa kwa mienendo kati ya watu, hasa katika suala la jinsi mabadiliko kwa mtu mmoja yataathiri mfumo mzima. Tiba kwa hivyo inafanywa na wanachama wengi iwezekanavyo wa "mfumo" wakiwemo. Malengo yanaweza kuwa pamoja na kuboresha mawasiliano, kuweka majukumu ya afya, kuuunda simulizi mbadala, na kushughulikia matatizo ya kitabia. Wachangiaji ni pamoja na John Gottman, Jay Haley, Sue Johnson, na Virginia Satir.
Mikondo mingine muhimu ya matibabu
Kuna mikondo au aina kadhaa za matibabu ya kisaikolojia inayotambuliwa- orodha iliyo chini inawakilisha aina chache mashuhuri ambazo hazikutajwa hapo juu. Ingawa zote huwa na mbinu za utekelezaji zitumiwazo na matabibu, hizi kwa ujumla zinafahamika zaidi kwa kutoa mfumo wa nadharia na falsafa ambao huongoza tabibu katika kazi yake na mteja.
Kuunganisha
atika miongo michache iliyopita, kumekuwa na harakati zinazokua kwa kujumuisha mbinu mbalimbali za tiba, hasa kwa ongezeko la ufahamu wa utamaduni, jinsia, kiroho, na masuala ya aina ya kijinsia. Wanasaikolojia wa kiafya wanaanza kuangalia uwezo na udhaifu mbalimbali wa kila mwelekeo wakati huku pia wakifanya kazi na fani zinazohusiana, kama vile sayansi ya neva, sayansi ya jeni, baiolojia ya kubadilika, na taaluma ya athari za dawa za magonjwa ya akili. Matokeo yake ni kuongezeka kwa utekezaji wa mseto wa nadharia, huku wansaikolojia wakijifunza mifumo mbalimbali na mbinu za tiba zenye ufanisi zaidi kwa nia ya kutoa suluhisho bora kwa tatizo lolote.
Maadili ya kitaaluma
Fani ya saikolojia kiafya katika nchi nyingi iko chini ya kanuni za maadili. Nchini Marekani, maadili ya kitaalamu kwa kiasi kikubwa hufafanuliwa na Kanuni za Maadili za APA, ambazo ni tano: vitendo vinavyoimarisha wengine na kutotenda madhara, uaminifu na uwajibikaji, Uaminifu, haki, na kuheshima Haki za Watu na Adhima. Mambo kindani yanashughulikia jinsi ya kutatua masuala ya kimaadili, uwezo, uhusiano wa kibinadamu, kwa siri na usiri, matangazo, kumbukumbu, ada, mafunzo, utafiti, kuchapisha, tathmini, na tiba.
Saikiatria
Ingawa wanasaikolojia wa kiafya na wataalamu wa saikolojia wanaweza kusemekana kuwa na lengo sawa la msingi- kupunguza dhiki ya akili-mafunzo yao, mtazamo, na mbinu mara nyingi ni tofauti kabisa. Pengine tofauti kubwa zaidi ni kwamba wanasaikayatria wana leseni za utabibu. Kwa hivyo, mara nyingi wanasaikiatria hutumia mifumo ya matibabu kutathmini matatizo ya kisaikolojia (yaani, wale wanaowatibu huonekana kama wagonjwa walio na ugonjwa) na hutegemea dawa za akili kama njia kuu ya kushughulikia ugonjwa -ingawa wengi pia hutumia matibabu ya kisaikolojia. Wanasaikayatria na wansaikolojia wa kimatibabu (ambao ni wanasaikolojia wa kiafya ambao pia wana leseni za kuagiza) wana uwezo wa kufanya majaribio ya kimwili, kuagiza na kutafsiri vipimo vya maabara na EEG, na wanaweza kuagiza masomo ya kupima ubongo kama vile CT au CAT, MRI, na ubainishaji wa PET.
Wanasaikolojia wa kiafya kwa ujumla hawatoi maagizo ya dawa, ingawa kuna harakati za kukua kwa psychologists kuwa na marupurupu maagizo. Haki hizi za kimatibabu zinahitaji mafunzo na elimu ya ziada. Hadi sasa, wanasaikolojia wa kimatibabu wanaweza kuagiza dawa za akili katika Guam, New Mexico, na Louisiana na wanasaikolojia wa kijeshi.
Saikolojia ya ushauri
Wanasaikolojia wa shauri hutafiti na kutumia njia nyingi za kusaidia na zana kama wanasaikolojia wa kiafya, ikiwa ni pamoja na matibabu ya kisaikolojia na tathmini. Kijadi, wanasikolojia wa ushauri huwasaidia watu kwa kile kinachoweza kuzingatiwa kuwa matatizo ya kisaikolojia ya kawaida au wastani -kama vile hisia za wasiwasi au huzuni unaosababishwa na mabadiliko makubwa au matukio maishani. Wanasaikolojia wengi wa ushauri pia hupewa mafunzo maalum katika tathmini ya kazi, tiba ya kikundi, na ushauri wa uhusiano, ingawa baadhi ya wanasaikolojia wa ushauri pia hufanya kazi na matatizo makubwa zaidi ambayo wanasaikolojia wa kiafya wamepewa mafunzo kuyashughulikia, kama vile shida ya akili au kichaa.
Kuna programu chache uzamili za saikolojia ya ushauri kuliko zile za saikolojia ya kimatibabu na mara nyingi huwa chini ya idara ya elimu badala ya saikolojia. Taaluma hizi mbili zinaweza kupatikana zinaweza kupatikana zikifanya kazi katika mazingira yote sawa lakini wanasaikolojia wa ushauri mara nyingi zaidi hufanya kazi katika vituo vya ushauri vya vyuo vikuu ikilinganishwa na wanasaikolojkia wa kiafya wanaokuwa katika hospitali na utendaji wa kibinafsi. Taaluma hizi mbili zinaingilia sana na tofauti baina yao inaendelea kupungua.
Saikolojia ya Shule
Wanasaikolojia wa shule kimsingi wanahusika na ustawi wa kielimu, kijamii na kihisia wa watoto na vijana katika mazingira ya kishule. Nchini Uingereza, ni inayojulikana kama "wanasaikolojia elimu". Kama wanasaikoloijia wa kiafya (na ushauri), wanasaikolojia wa shule wenye shahada za udaktari wanastahiki kupata leseni kama wanasaikolojia wa huduma za afya, na wengi hufanya kazi katika kliniki za kibinafsi. Tofauti na wanasaikolojia wa kiafya, watapewa mafunzo zaidi katika elimu, maendeleo ya mtoto na tabia, na saikolojia ya kujifunza. Digrii za kawaida ni pamoja na Shahada ya Mtaalamu wa Elimu (Ed.S.), Daktari wa Falsafa (Ph.D.), na Daktari wa Elimu (Ed.D.).
Majukumu ya kikazi ya kijadi ya wanasaikolojia wa shule wanaofanya kazi katika mazingira ya shule yametilia mkazo zaidi juu ya tathmini ya wanafunzi kuamua kustahiki kwao kwa ajili ya kupata huduma maalum ya elimu katika shule, na kwa kushauriana na walimu na wataalamu wengine wa shule ili kubuni na kutekeleza maingilio kwa niaba ya wanafunzi. Majukumu mengine makubwa pia yanajumuisha kutoa huduma kwa mtu binafsi ama kikundi cha watoto na familia zao, kuandaa mipango ya kuzuia (km kwa kupunguza kuacha shule), kutathmini mipango ya shule, na kufanya kazi na walimu na watendaji ili kusaidia kuongeza ufanisi wa mafundisho, katika darasa na kimfumo.
Matibabu ya kazi ya kijamii
Wafanyakazi wa kijamii hutoa huduma mbalimbali, kwa ujumla zinazohusiana na matatizo ya kijamii, vyanzo vyao, na ufumbuzi. Wakiwa na mafunzo maalum, wafanyakazi wa kijamii pia wanaweza kutoa ushauri wa kisaikolojia (katika Marekani na Kanada), pamoja na kazi zaidi ya jadi ya jamii. Shahada ya uzamili katika Kazi ya Kijamii nchini Marekani ni mpango wenye wasili sitini unaochukua miaka miwili, na unaojumuisha angalau mwaka mmoja wa masomo ya utendaji katika fani (miaka miwili kwa matabibu).
Matibabu ya utendaji
Tiba ya utendajimara nyingi hufupishwa kama OT-ni "matumizi au shughuli za ubunifu katika matibabu au ukarabati kwa watu walemavu kimwili, kitambuzi, au kihisia". Kwa kawaida sana, matabibu hufanya kazi na watu wenye ulemavu ili kuwawezesha kuongeza ujuzi na uwezo wao. Matabibu wa tiba ya kazi ni wataalamu wenye ujuzi ambao elimu yao inajumuisha utafiti wa ukuaji wa binadamu na maendeleo ikitilia mkazo maalum vipengele vya mazingira vya kimwili, kihisia, kisaikolojia, kijamii na kiitikadi, kitambuzi vya ugonjwa na majeraha. Wao kwa kawaida hufanya kazi pamoja na wanasaikolojia wa kiafya katika mazingira kama vile ya wagonjwa wa kulazwa na wagonjwa wasiolazwa wa afya ya akili,kliniki za usimamizi wa maumivu, kliniki za shida za kula, na huduma za maendeleo ya watoto. OT hutumia makundi ya kusaidiana, vikao binafsi vya ushauri, na njia zinazotegema utendi ili kushughulikia dalili za shida za akili na kuongeza uwezo wa utendajikazi katika maisha.
Ukosoaji na ubishi
Saikolojia ya kimatibabu ni fani iliyo na sehemu nyingi na kumekuwa na mvutano unarudiwarudiwa juu ya kiwango ambacho utendaji wa kiafya ungethibitiwa kwa matibabu yanayoungwa mkono na utafiti wa kijarabati. Licha ya baadhi ya ushahidi kuonyesha kuwa aina zote kubwa za kimatibabu zina ufanisi karibu sawa, bado kuna mjadala kuhusu effektiva ya aina ya matibabu mbalimbali katika matumizi ya saikolojia ya kimatibabu.
Imeripotiwa kwamba saikolojia ya kimatibabu imejishirikisha kinadra na vikundi vya wateja na huelekea kubinafsisha matatizo inayopelekea kutotiliwa maanani kwa masuala ya kiuchumi, kisiasa na kijamii masuala ya usawa, ambayo yanaweza kuwa si wajibu wa mteja. Imesemekana kuwa utendaji wa tiba za kiafya ni inevitably akamtibu na usawa nguvu, ambayo inaweza kutumika kwa ajili ya mema na mabaya. Harakati muhimu ya kisaikolojia imesema kuwa saikolojia ya kimatibabu, na nyingine na taaluma nyingine zinazounda kundi la"psy", mara nyingi hushindwa kushirikisha au kushughulikia kutokuwa na usawa wa mamlaka na tofauti za mamlaka na inaweza kuwa na jukumu kubwa katika jamii kwenye udhibiti wa maadili ya ukosefu, kukaidi, na kukosa utulivu.
Uhariri wa Oktoba 2009 katika jarida la Asili unaonyesha kwamba idadi kubwa ya wataalamu  wa saikolojia ya kimatibabu nchini Marekani hufikiria kuwa ushahidi wa kisayansi"si muhimu kama wao binafsi - kwamba hauzidi uzoefu - wao wa kiafya".
Vichekesho
Vichekesho ni maigizo mafupi yenye lengo la kufikisha ujumbe kwa njia ya kufurahisha au kuchekesha hadhira husika. Vichekesho huundwa kwa mpangilio wa maneno ulio na utendekaji ambao hauna kina kuhusu kisa kinachooneshwa - huonesha kisa au jambo bila kulichambua kwa kina.
Vichekesho hutumia wahusika ambao hutumia lugha nyepesi ya picha na tamathali ambazo watazamaji wana uwezo wa kuzitambua. Vichekesho huigizwa kwenye runinga, redioni, shuleni, na kwenye sherehe mbalimbali.
Farmingdale
Farmingdale:
Wilaya ya Tipperary
thumbnail|right|280px| Wilaya ya Tipperary thumb|250px|Mahali pa Wilaya ya Tipperary katika [[Eire]] left|60px Wilaya ya Tipperary (Kiing.: County Tipperary) ni wilaya za Eire. Mji mkuu ni Clonmel (kusini) na Nenagh (kaskazini).
Nanda Devi
right|thumb|Mlima Nanda Devi ni mlima mrefu, wenye kimo cha m 7,816 juu ya usawa wa bahari. Ni sehemu ya safu ya milima ya Himalaya.
Uko nchini India.