cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Juba, Sudan Kusini
Miundombinu
Juba hutumika Juba Airport (JUB / HSSJ), uwanja wa ndege mmojawapo muhimu katika Afrika Mashariki. Mji huu ni eneo la Juba National University na United Nations Mission in Sudan (UNMIS) ina kiwanja kikubwa karibu na Juba Airport.
thumb|Juba Machi 2006.
Uwanja wa michezo wa Kakyeka
Uwanja wa Kakyeka  ni uwanja wa michezo wa jiji la Mbarara City katika Mkoa wa Magharibi, nchini Uganda.
Kiukhwejo
Kiukhwejo ni lugha ya Kibantu nchini Jamhuri ya Afrika ya Kati inayozungumzwa na Waukhwejo. Mwaka wa 1996 idadi ya wasemaji wa Kiukhwejo imehesabiwa kuwa watu 2000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kiukhwejo iko katika kundi la A80.
Lodi, New Jersey
right|thumb| 260px|Mahali pa Lodi katika Bergen County na [[New Jersey]] Lodi ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 24,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 11 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 5.9 km².
Pascal Mulegwa
Pascal Mulegwa (alizaliwa Goma, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, 13 Aprili 1993) ni mwandishi wa habari wa Kongo anayefanya kazi kwa Radio France Internationale (RFI) na Agence France Presse (AFP), zamani kwa jarida la pan-Afrika Jeune Afrique na wakala wa vyombo vya habari vya serikali ya Uturuki Anadolu Agency.
Wasifu na kazi
Pascal Mulegwa alihitimu kutoka Shule ya Uandishi wa Habari ya Lille (ESJ-Lille), akaanza kazi ya uandishi wa habari wa Anadolu Agency katika eneo la Maziwa Makuu ya Afrika, hususani mashariki mwa Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, ambayo imekuwa katika vurugu kwa zaidi ya miongo miwili.
Uwanja wa michezo wa Kakyeka
Uwanja huo uko upande wa Magharibi wa jiji kuu na una uwezo wa zaidi ya watu 10000. Hivi sasa inatumiwa kama uwanja wa nyumbani wa Mbarara City FC, klabu ya mpira wa miguu inayocheza kwenye ligi kuu ya Uganda.
Pascal Mulegwa
Wasifu na kazi
Mnamo mwaka 2015, Pascal Mulegwa alihama mji wake wa Goma, huko Kivu Kaskazini, kwenda Kinshasa - mji mkuu wa nchi - ambapo alifanya kazi kwa jarida la Jeune Afrique, Vatican Radio, Medi1 Radio na Deutsche Presse-Agentur (DPA), na alijiunga na Timu ya Actualite.cd mnamo 2017.
Miaka miwili baadaye, aliandaliwa na Radio France Internationale kama mwandishi na anashiriki maoni ya Kongo-Kinshasa kwenye mabaraza ya RFI kando ya Sonia Rolley, Kamanda Wa Kamanda Muzembe na Mgonjwa Ligodi.
Kretinga
thumb|250px|Kati ya Kretinga Kretinga (Kijerumani: Krottingen) ni mji nchini Lituanya. Kuna wakazi 21,423 (mwaka 2001). Mji ulianzishwa 1607.
Jiografia
Umbali na Jiji la Klaipėda ni 25 km.
thumb|right|180px|
Uwanja wa michezo wa Tata Raphaël
Uwanja wa Tata Raphaël (Uwanja wa Baba Rafaeli) ni uwanja wenye matumizi mbalimbali uliopo Kinshasa, Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo. Hapo awali ulijulikana kama Stade Roi Baudouin ulipozinduliwa mnamo mwaka 1952 na Stade du 20 Mai mnamo mwaka 1967, ulitumika zaidi kwa mechi za mpira wa miguu.
Historia
Tukio maarufu la uwanja huo lilikuwa mechi ya ndondi iliyoitwa Rumble in the Jungle kati ya Muhammad Ali na George Foreman uliyofanyika Oktoba 30, mwaka 1974. Watu 60,000 walihudhuria mchezo huo wa ndondi. Katika kile kilichoorodheshwa kama kukasirika sana, Ali alimwangusha msimamizi ambaye hakushindwa hapo awali katika raundi nane.
320 KK
Makala hii inahusu mwaka 320 KK (kabla ya Kristo).
Mondli Cele
Mondli Cele (Durban, Afrika Kusini, 1989 - 2016) alikuwa kiungo wa kati wa soka kutoka Afrika Kusini ambaye alicheza kwa kipindi chake chote nchini Afrika Kusini. Alikuwa akiichezea klabu ya Gamalakhe United. na baadaye akajiunga na Maritzburg United baada ya uchezaji wake mzuri kumvutia kocha wa Maritzburg United. Ingawa hakuchaguliwa kwenye kikosi kikuu, alikuwa sehemu ya kikosi cha awali cha Afrika Kusini kwa ajili ya Kombe la Mataifa ya Afrika 2015.
Kutokana na heshima aliyokuwa nayo kifo chake kilileta majonzi makubwa na kupelekea kutolewa kwa tahadhari na msisitizo kuhusu umuhimu wa kushughulikia usalama barabarani nchini Afrika Kusini.
Mkoa wa Cavally
Mkoa wa Cavally (kwa Kifaransa:Région du Cavally) ni moja kati ya mikoa 31 ya nchini Cote d'Ivoire.
Uko katika Magharibi ya nchi. Makao makuu ya eneo hilo ni Guiglo. Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa watu 459,964.
330 KK
Makala hii inahusu mwaka 330 KK (kabla ya Kristo).
Kito'abaita
Kito'abaita ni lugha ya Kiaustronesia nchini Visiwa vya Solomon inayozungumzwa na Wato'abaita kwenye kisiwa cha Malaita. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kito'abaita imehesabiwa kuwa watu 12,600. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kito'abaita iko katika kundi la Kioseaniki.
Kisesa (Magu)
Kwa maana mengine ya jina hili angalia hapa
Kisesa ni kata ya Wilaya ya Magu katika Mkoa wa Mwanza, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  30,486 waishio humo. Msimbo wa posta ni 33409.
Kitouo
Kitouo ni lugha ya Kisolomon-Katikati nchini Visiwa vya Solomon inayozungumzwa na Watouo kwenye kisiwa cha Rendova. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kitouo imehesabiwa kuwa watu 1870.
Mikhail Gorbachov
thumb left|80px Mikhail Sergeyevich Gorbachov (kwa Kirusi: Михаи́л Серге́евич Горбачёв ; 2 Machi 1931 - 30 Agosti 2022) alikuwa mwanasiasa wa Urusi aliyewahi kuwa kiongozi wa nane na wa mwisho wa Umoja wa Kisovyeti.
Alikuwa katibu mkuu wa Chama cha Kikomunisti cha Umoja wa Kisovyeti tangu mwaka 1985 hadi 1991. Alikuwa pia mkuu wa nchi kutoka mwaka 1988 hadi 1991, akihudumu kama mwenyekiti wa kamati tendaji ya bunge tangu mwaka 1988 hadi 1989, mwenyekiti wa bunge kuanzia mwaka 1989 hadi 1990, na rais wa Umoja wa Kisovyeti kuanzia mwaka 1990 hadi 1991. Kwa itikadi, alifuata Umarx-Ulenin ingawa mwanzoni mwa miaka ya 1990 alihamia demokrasia ya kijamii.
Peterborough
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Peterborough
Mikhail Gorbachov
Maisha
Alizaliwa huko Privolnoye, Stavropol Krai, katika familia ya Kirusi na Kiukraini, wazazi walikuwa wakulima maskini.
Peterborough
Peterborough ni mji wa Uingereza.
Mikhail Gorbachov
Maisha
Maisha yake yalianza chini ya utawala wa Josef Stalin, akiwa kijana alifanya kazi ya ukulima akiwa dereva wa mashine ya kuvuna kwenye mashamba ya kijiji cha ujamaa aina ya kolkhos. Alijiunga na Chama cha Kikomunisti, ambacho wakati huo kilikuwa chama pekee katika Umoja wa Kisovyeti kikafundisha kufuatana na itikadi ya Kimarx-Kilenin.
Wakati alipokuwa akisoma katika Chuo Kikuu cha Moscow, alifunga ndoa na mwanafunzi mwenzake Raisa Titarenko mnamo 1953 kabla ya kupata shahada ya sheria mnamo 1955. Akahamia Stavropol alipofanya kazi kwa shirika la vijana la Komsomol.
Baada ya kongamano la Chama cha Kikomunisti la mwaka 1956 kiongozi mpya Nikita Krushchov aliondoa itikadi ya Ustalin nchini na Gorbachov alishikamana na badiliko hilo. Aliendelea kuwa Katibu wa chama cha Mkoa ya Stavropol mnamo 1970. Katika nafasi hiyo alisimamia ujenzi wa Mfereji wa Stavropol.
Mnamo 1978 alirudi Moscow akawa Katibu wa Halmashauri Kuu ya chama na mnamo 1979 aliteuliwa kuingia katika kamati kuu (politburo). Mwaka 1982 kilitokea kifo cha Leonid Breshnyev, kiongozi wa miaka mingi, aliyefuatwa na serikali fupi za Yuri Andropov na Konstantin Chernenko. Baada ya kifo cha Chernenko mnamo 1985, Kamati Kuu ilimchagua Gorbachov kuwa Katibu Mkuu wa Chama na hivyo mtawala wa Umoja wa Kisovyeti.
Ingawa alikuwa amejitolea kuhifadhi serikali ya kikomunisti na kwa maoni yake ya ujamaa, Gorbachev aliamini nchi ilihitaji mageuzi, haswa baada ya ajali ya kinyuklia ya 1986 huko Chernobyl. Aliondoka kwenye Vita ya Afghanistan na kuanza mazungumzo na Rais wa Marekani Ronald Reagan kudhibiti silaha za nyuklia na kumaliza Vita Kuu.
Nyumbani, sera yake ya gladnost ("uwazi") iliruhusu uhuru wa kuongea na vyombo vya habari, wakati picha yake ("marekebisho") ilitafuta uamuzi wa kuchukua uamuzi wa kiuchumi ili kuboresha ufanisi. Hatua zake za demokrasia na malezi ya Bunge lililochaguliwa la Manaibu wa Watu kulidhoofisha serikali ya chama kimoja. Gorbachev alikataa kuingilia kijeshi wakati nchi mbalimbali za Bloc ya Mashariki zilipoachana na utawala wa Marxist-Leninist mnamo 1989-90. Kwa ndani, maoni ya kitaifa yaliyokuwa yakitishia kuvunja Umoja wa Kisovieti, na kusababisha washtumu wa Marxist-Leninist kuzindua Agano la Agosti lililoshindwa dhidi ya Gorbachev mnamo 1991. Kwa kuibuka kwa hii, Umoja wa Kiovyeti ulisambaratika dhidi ya matakwa ya Gorbachev naye akajiuzulu.
Baada ya kuacha madaraka, alizindua Gorbachev Foundation yake, ikawa mkosoaji wa sauti ya Marais wa Urusi Boris Yeltsin na Vladimir Putin, na kufanya kampeni kwa harakati za kidemokrasia nchini Urusi.
Tathmini
Katika tathmini ya nusu ya pili ya karne ya 20, Gorbachev bado ni mada ya utata. Mpokeaji wa tuzo anuwai mbalimbali - pamoja na Tuzo ya Nobel ya Amani - alisifiwa sana kwa jukumu lake muhimu la kumaliza Vita Baridi, kupunguza ukiukwaji wa haki za binadamu katika Umoja wa Kisovyeti, na kuvumilia kuanguka kwa utawala wa Marxist-Leninist Ulaya mashariki na ya kati na kuungana tena kwa Ujerumani.
Kinyume chake, nchini Urusi mara nyingi hudharauliwa kwa kutokomeza Umoja wa Kisovyeti, tukio ambalo lilileta kushuka kwa ushawishi wa Urusi na kusababisha mgogoro wa kiuchumi.
Olaf II Haraldsson
Olaf II Haraldsson (kwa Kinorwe asili: Ólafr Haraldsson; pia "Olave"; 995 – 29 Julai 1030), alikuwa mfalme wa Norway kuanzia mwaka 1015 hadi 1028.
Mwaka mmoja baada ya kuuawa vitani huko Stiklestad, alitangazwa na askofu Grimketel huko Nidaros (Trondheim) kuwa mtakatifu. Jambo hilo lilichangia sana uenezi wa Ukristo nchini, naye akawa kiini cha utambulisho wa taifa.
Mwaka 1164 Papa Alexander III alithibitisha utakatifu wake.
Pamoja na Wakatoliki na Waorthodoksi, baadhi ya Walutheri na Waanglikana pia wanamheshimu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Julai.
1958
Makala hii inahusu mwaka 1958 BK (Baada ya Kristo).
Kiughele
Kiughele ni lugha ya Kiaustronesia nchini Visiwa vya Solomon inayozungumzwa na Waughele kwenye kisiwa cha Rendova. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiughele imehesabiwa kuwa watu 1200. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiughele iko katika kundi la Kioseaniki.
Kisiwa cha Siza
ni kati ya visiwa vya Wilaya ya Ukerewe, mkoa wa Mwanza, kaskazini mwa Tanzania.
Kinapatikana katika ziwa Nyanza, la pili duniani kwa ukubwa.
340 KK
Makala hii inahusu mwaka 340 KK (kabla ya Kristo).
Mohandas Karamchand Gandhi
thumb|250px|right|Gandhi kama mwanafunzi London thumb|250px|right|Gandhi na Kasturba mnamo 1902 thumb|250px|right|Wakili Gandhi mwaka 1906 katika Afrika Kusini thumb|250px|right|Gandhi akitembelea London mwaka 1931 thumb|250px|right|Gandhi akishika chumvi kando ya bahari kwenye maandamano ya chumvi Mohandas Karamchand Gandhi (kwa Kigujarati: મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી; 2 Oktoba 1869 - 30 Januari 1948), maarufu zaidi kwa jina la Mahatma Gandhi, alikuwa mwanasheria, mwanafalsafa, mwanaharakati wa haki za binadamu na kiongozi wa siasa nchini Uhindi.
Anajulikana hasa kama kiongozi wa harakati za uhuru wa Uhindi aliyepinga na kushinda ukoloni kwa njia ya amani bila ya matumizi wa mabavu au silaha.
Maisha
Gandhi alizaliwa katika eneo la Gujarat kama mtoto mdogo wa Karamchand Gandhi na mama Putali Bai. Baba yake alikuwa waziri mkuu katika serikali ya maharaja wa nchi lindwa ndogo ya Porbandar wakati ilipokuwa sehemu ya Uhindi wa Kiingereza.
Familia yake ilifuata dini ya Uhindu, madhehebu ya Wavishnu, lakini nyumba ya Gandhi ilitembelewa pia na Waislamu na Wajain.
Mwaka 1883 akiwa na umri wa miaka 13 aliozwa kwa mke wake Kasturba wakazaa watoto 4.
Masomo katika Uingereza
Mwaka 1888 alisafiri kwenda Uingereza akasoma sheria kwenye chuo kikuu cha London, akapokewa kama wakili kwenye mahakama za juu kuanzia 1891.
Huko Uingereza alisoma mengi juu ya Ukristo, akipendezwa hasa na mahubiri ya Yesu na hotuba ya mlimani, lakini hakuvutwa na nafasi ya pekee Yesu anayopewa katika imani ya Kikristo.
Afrika Kusini
Baada ya mtihani alirudi Uhindi akafanya kazi kama wakili mjini Bombay. Mwaka 1893 alitumwa Afrika Kusini kwa kesi moja tu, lakini alibaki huko hadi 1914.
Gandhi alisimulia katika kitabu juu ya maisha yake ya kwamba siku chache baada ya kufika Afrika Kusini alisafiri kwa treni akishika tiketi ya daraja la kwanza. Abiria Wazungu walilalamika juu yake akaambiwa ahamie kwenye behewa la mizigo. Gandhi alikataa akaondolewa na polisi akabaki kituoni.
Baadaye alipata mang'amuzi mengine alipofukuzwa katika basi kwa sababu Mzungu aliyeingia alidai kiti kilichokaliwa na Gandhi.
Sabasaba (Morogoro)
Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia Sabasaba (maana)
Mohandas Karamchand Gandhi
Afrika Kusini
Mwaka 1894 aliunda chama cha Natal Indian Congress akifuata mfano wa Indian National Congress huko Uhindi. Chama hicho kilidai haki sawa kwa Wahindi katika Afrika Kusini.
Wakati wa Vita ya pili ya Waingereza dhidi ya Makaburu (1899) na vita dhidi ya Wazulu (1906) aliunda kikosi cha usaidizi kwa Waingereza waliokusanya majeruhi na kuwatunza kwenye hospitali.
Orodha ya Makaizari wa Bizanti
Orodha hii inataja makaizari wa Bizanti kuanzia nasaba ya Theodosius hadi mwisho wa Dola la Roma Mashariki mwaka wa 1453.
350 KK
Makala hii inahusu mwaka 350 KK (kabla ya Kristo).
Mohandas Karamchand Gandhi
Afrika Kusini
Mwaka 1906 serikali ya jimbo la Transvaal ilianzisha sheria iliyodai Wahindi kujiandikisha na kubeba vitambulisho. Gandhi alipinga sheria hiyo akaongoza maandamano na mikutano ya kuchoma vitambulisho. Alihimiza wafuasi wake kukubali kupigwa na kuadhibiwa bila ya kutumia mabavu wenyewe.
Katika miaka iliyofuata Wahindi kwa maelfu walipigwa na polisi, walikamatwa na kufungwa jela pamoja na Gandhi mwenyewe.
Baada ya miaka saba watu wengi walisikitikia matumizi ya nguvu dhidi ya Wahindi walioandamana kwa utulivu, hata serikali ilipaswa kupunguza ukali wa sheria.
Falsafa ya Satyagraha
Katika miaka híyo Gandhi alijenga falsafa yake ya upinzani bila ya silaha wala mabavu aliyoitumia baadaye Uhindi.
Neil Cubie
Neil George Cubie (3 Novemba 1932 - Machi 1977) alikuwa mchezaji wa soka wa kitaalamu kutoka Afrika Kusini ambaye alicheza kama beki wa kulia.
Mohandas Karamchand Gandhi
Falsafa ya Satyagraha
Imani ya Gandhi iliathiriwa na mafundisho ya Ujain aliyoyajua tangu utoto wake na hasa dai la kutotumia mabavu lakini kufuata njia za amani.
Neil Cubie
Kazi
Alizaliwa Mji wa Cape Nchini Afrika Kusini, Cubie alicheza kwa timu za Clyde, Bury, Hull City, na Scarborough. Alikuwa mmoja wa wachezaji watatu wa soka wa Afrika Kusini kucheza kwa Hull City katika miaka ya 1950, wengine wakiwa Alf Ackerman na Norman Nielson. </ref
Mohandas Karamchand Gandhi
Falsafa ya Satyagraha
Kiini chake kilikuwa satyagraha inayomaanisha "kusimama upande wa ukweli". Satyagraha kwake ilikuja pamoja na kutokuwa na uhasama na kutotumia nguvu. Alisema "Ukweli haukubali nguvu kwa sababu hakuna mtu mwenye ukweli wote, kwa hiyo hakuna mwenye haki ya kuadhibu wengine."
Dhana nyingine ni "swaraj" inayomaanisha "kujitawala". Gandhi aliona swaraj katika ngazi mbili:
Kiongozi Uhindi
Baada ya kuugua aliondoka Afrika Kusini mwaka 1914 akarudi Uhindi alipopokewa kama shujaa kwa sababu habari zake zilimtangulia.
Aliunda makazi ya pamoja (ashram) alimoishi na watu waliofuata imani yake ya satyagraha. Alianza kuvaa nguo za wakulima wa kawaida.
Mwaka 1920 alikuwa kiongozi wa Indian National Congress akaanzisha kampeni ya kitaifa dhidi ya utawala wa kikoloni wa Uingereza. Alihimiza Wahindi wengi kutotii sheria za serikali ya Kiingereza bila kutumia nguvu.
Mfano mmoja ni maandamano ya chumvi mwaka 1930. Sheria ya Kiingereza iliweka biashara yote ya chumvi mikononi mwa serikali. Kutengeneza chumvi na kuiuza ilikuwa haki ya serikali iliyokabidhi haki hii kwa kampuni zilizolipa kodi za pekee. Gandhi aliongoza watu kwa maelfu hadi baharini walipochota maji ya bahari wakaichemsha na kupata chumvi kidogo kwa njia hiyo. Kiasi cha chumvi kilikuwa kidogo mno, lakini kwa kufanya hivyo walivunja sheria kwa makusudi. Waingereza walianza kuwakamata wapikachumvi, lakini walishindwa na idadi kubwa ya watu waliokubali kukamatwa. Tena ilikuwa vigumu kuwahamasisha askari walioona kosa lilikuwa dogo sana na wakosaji hawakuwa na hatari yoyote kwao.
Gandhi mwenyewe alikamatwa mara kadhaa akakaa jela jumla ya miaka 8.
Kipindi cha uhuru na ugawaji wa Uhindi
Ndani ya Uhindi yenyewe fitina ilianza juu ya nafasi ya Waislamu katika taifa jipya, huku sehemu kubwa ya Waislamu wakidai kugawiwa kwa koloni katika nchi mbili.
Mapigano yalianza na watu elfu kadhaa waliuawa. Mnamo Agosti 1947 nchi mbili za Uhindi na Pakistan zilianzishwa, na Oktoba 1947 vita vikafuata kati ya nchi hizo mbili juu ya jimbo la Kashmir. Vita vikaongeza uadui, na watu milioni kadhaa walifukuzwa yaani Wahindu kutoka Pakistan na Waislamu kutoka Uhindi.
Gandhi alijitahidi kupatanisha viongozi wa pande zote akafunga chakula akitangaza alikuwa tayari kufunga hadi kifo wasipopatana. Heshima kwa Gandhi ilisababisha viongozi wa pande mbalimbali katika Uhindi kukutana na kutafuta njia za kumaliza uhasama.
Kifo
Tarehe 30 Januari 1948 Gandhi alipigwa risasi na hivyo kuuawa akitembea katika bustani ya nyumba huko Delhi. Mwuaji wake alikuwa Mhindu wa kundi lililofuata itikadi kali. Huyu kijana alikasirishwa na hatua za kupatanisha Waislamu na Wahindu akaamini Gandhi alikuwa msaliti wa Uhindu.
Mahatma
Gandhi alijulikana hasa kwa jina la Mahatma. Neno hili la Kisanskrit lamaanisha "roho kubwa". Aliitwa hivyo mara ya kwanza alipofika Bombay wakati wa kurudi kutoka Afrika Kusini. Gandhi hakupenda jina hilo lakini alishindwa kuzuia matumizi yake.
Akihiro Nishimura
Akihiro Nishimura (西村 昭宏; alizaliwa 8 Agosti 1958) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Nishimura alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 18 Juni 1980 dhidi ya Hong Kong. Nishimura alicheza Japani katika mechi 49, akifunga mabao 2.
Bugarama (Ngara)
Kwa maana mengine ya jina hili tazama hapa Bugarama ni jina la kata ya Wilaya ya Ngara katika Mkoa wa Kagera, Tanzania yenye postikodi namba 35715. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 28,718 waishio humo.
QA
QA au qa ni kifupi cha:
Kibitare
Kibitare ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Nigeria na Kamerun inayozungumzwa na Wabitare. Mwaka wa 2003 idadi ya wasemaji wa Kibitare nchini Nigeria imehesabiwa kuwa watu 46,300. Pia kuna wasemaji 6030 nchini Kamerun. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibitare iko katika kundi la Kitivoidi ambalo linafanana na lugha za Kibantu.
Nell Carter
alt=Nell Carter|thumb|Nell Carter
=
Nell Carter (jina la kulizaliwa Nell Ruth Hardy ; 13 Septemba 1948 - 23 Januari 2003) alikuwa mwimbaji na mwigizaji wa nchini marekani. =====
Papa Agapeto II
Papa Agapeto II alikuwa Papa kuanzia tarehe 10 Mei 946 hadi kifo chake mnamo Desemba 955. Alitokea Roma, Lazio, Italia.
Kitikopia
Kitikopia ni lugha ya Kiaustronesia nchini Visiwa vya Solomon inayozungumzwa na Watikopia kwenye kisiwa cha Tikopia. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kitikopia imehesabiwa kuwa watu 3320. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitikopia iko katika kundi la Kioseaniki.
QB
QB au qb ni kifupi cha:
Papa Agapeto II
Alimfuata Papa Marinus II akafuatwa na Papa Yohane XII.
Sinop (Uturuki)
thumbnail|right|280px|Muonekano wa mji wa Sinop Sinop (Kigiriki: Σινώπη au Sinópe) ni jina la mji uliopo katika pwani ya Bahari Nyeusi huko kaskazini mwa nchi ya Uturuki. Mji una wakazi wapatao 47,000. Mji huu kihistoria unajulikana kama Sinope. Pia, huu ndio mji mkuu wa Mkoa wa Sinop.
Maywood, New Jersey
right|thumb| 260px|Mahali pa Maywood katika Bergen County na [[New Jersey]] Maywood ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 9,100 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 26 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 3.4 km².
Neringa
Jiografia
Eneo lake ni 90 km². Iko kando ya Bahari ya Baltiki.
thumb|right|180px|
Plymouth
thumbnail|right|280px|Sehemu za Mji wa Plymouth
Plymouth ni mji wa Uingereza.
Onufri mkaapweke
Onufri mkaapweke (pia "Nofer"; kwa Kigiriki Ὀνούφριος, labda kutoka Kimisri "Unnufer", yaani "Mwenye furaha daima" ) aliishi miaka sitini au sabini jangwani katika Misri Kusini katika karne ya 4 au ya 5 bila kuonekana na mtu, kiasi kwamba hakuvaa nguo yoyote.
Habari zake zimesimuliwa na Pafnusi wa Tebe, ambaye peke yake alifaulu kumuona mwishoni mwa maisha yake na kumzika.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 12 Juni.
Kisiwa cha Goziba
ni kati ya visiwa vya Wilaya ya Muleba, mkoa wa Kagera, kaskazini mwa Tanzania.
Kinapatikana katika ziwa Victoria, la pili duniani kwa ukubwa.
Midland Park, New Jersey
right|thumb| 260px|Mahali pa Midland Park katika Bergen County na [[New Jersey]] Midland Park ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 6,800 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 89 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 4.1 km².
Kiloleni (Magu)
Kwa maana mengine ya jina hili angalia hapa
Kiloleni ni jina la kata ya Wilaya ya Magu katika Mkoa wa Mwanza, Tanzania. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2002, kata ina wakazi wapatao 15,674 waishio humo.
Kivaghua
Kivaghua ni lugha ya Kiaustronesia nchini Visiwa vya Solomon inayozungumzwa na Wavaghua kwenye kisiwa cha Choiseul. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kivaghua imehesabiwa kuwa watu 1960. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kivaghua iko katika kundi la Kioseaniki.
Ova
Ova (kutoka neno la Kilatini "ovum" kwa kupitia Kiingereza) au kijiyai ni kiini cha uzazi wa kike (gameti) katika viumbe wanaozaa kwa kujamiiana. Kijiyai ni kikubwa sana (kinaonekana kwa macho) kuliko seli za manii za motile (mara 100,000). Wakati yai na manii hukutana, ndipo mimba huundwa, ambayo hukua haraka kuwa kiumbe kipya.
Historia
Wakati yai la mnyama halikuwa dhahiri, mafundisho ex ova omne vivum ("kila kiumbehai hutoka katika yai"), yanayohusishwa na William Harvey (1578-1657) yalikuwa na ujasiri wa kusema wanyama pia wanazaa kupitia mayai.
Karl Ernst von Baer aligundua ova ya mamalia mwaka 1827, na Edgar Allen aligundua ova ya binadamu mwaka 1928. Kuunganishwa kwa manii na ova (ya starfish) ilionekana na Oskar Hertwig mwaka 1876.
Wanyama
Katika wanyama, seli za yai huzalishwa na ovari (tezi za ngono). Idadi ya ova iko wakati wa kuzaliwa katika mamalia na kukomaa mojamoja kupitia oogenesis. Tangu miaka ya 1950 inasadikiwa kwamba wanyama wa kike huzaliwa na ugavi wa mayai ambao umeharibiwa katika maisha yote na wamechoka wakati wa kumaliza mimba.
Ovari ya mamalia
Katika wanyama wote, wanyama hupandwa ndani ya mwili wa kike.
Ova ya binadamu ni seli kubwa zaidi katika mwili wake, kwa kawaida huonekana kwa macho bila ya kutumia hadubini au kifaa kingine cha kukuza. Ova ya binadamu inakaribia takriban mm 0.12 katika kipenyo.
Ovari na maendeleo katika wanyama
Katika wanyama wanaotaga (ndege wote, samaki wengi, amfibia na reptilia) ova huendeleza tabaka za kinga na kupitisha oviduct kwa nje ya mwili. Wao hupandwa na manii ya kiume au ndani ya mwili wa kike (kama katika ndege), au nje (kama katika samaki wengi). Baada ya urutubisho, kiini kinaendelea kukua kwa kulishwa na virutubisho vilivyomo katika yai.
Sultan Area
Sultan Area ni jina la kata ya Wilaya ya Morogoro Mjini katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba 67101. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ina wakazi wapatao 2,604 waishio humo.
Papa Yohane XII
Papa Yohane XII (takriban 937 – 14 Mei 964) alikuwa Papa kuanzia tarehe 16 Desemba 955 hadi kifo chake. Alitokea Lazio, Italia.
Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Octavian, akiwa mzao wa Karolo Mkuu, vizazi saba kutoka kwake.
Alikuwa akihusiana na ukoo wa Tusculum na mwanachama wa familia mashuhuri ya Teofilatto ambayo ilikuwa imesimamia siasa za Mapapa kwa zaidi ya nusu karne. Upapa wake ukawa mbaya kwa madai ya udhalimu na maadili mabovu.
Alimfuata Papa Agapeto II akafuatwa na Papa Benedikto V.
Tripoli (Libya)
thumb|Mahali ilipo Tripoli katika [[ramani ya Libya.]] Kwa miji mingine inayoitwa "Tripoli" tazama makala ya maana Tripoli
Tripoli ni mji mkuu wa Libya.
Jina la Kiarabu ni طرابلس (tarāblus) au طرابلس الغربية (tarābulus al-gharbiyya - Tripoli ya Magharibi kwa sababu ya Tripoli ya mashariki huko Lebanon) lina asili ya lugha ya Kigiriki (Τρίπολη) likimaanisha "miji mitatu".
Tripoli ina wakazi 1,150,990 ambayo ni zaidi ya robo moja ya wakazi wote wa Libya na inaendelea kukua haraka.
Jiji hilo liko ufukoni mwa bahari ya Mediteranea likiwa na hali ya hewa ya wastani. Mwezi Agosti inafika halijoto ya sentigredi 28,1°, Januari sentigredi 12,1°. Miezi ya baridi kuna mvua, Juni hadi Agosti ni majira ya kiangazi.
Tripoli ina bandari kubwa kabisa ya Libya na pia ni kitovu cha serikali, biashara na viwanda.
Tripoli ni mji wa kale ambao bado historia yake imetunzwa ikionyesha mabaki ya historia yake ndefu tangu enzi za Wafinisia, Waroma, Waarabu, Wahispania, Waturuki na Waitalia.
370 KK
Makala hii inahusu mwaka 370 KK (kabla ya Kristo).
Kibum
Kibum ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun inayozungumzwa na Wabum. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kibum imehesabiwa kuwa watu 21,400. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibum iko katika kundi la ''Grassfields ambalo linafanana na lugha za Kibantu.
Kamel Belarbi
Kamel Mohamed Seghir Belarbi (amezaliwa Aprili 11, 1997) ni mchezaji wa soka wa Algeria anayechezea klabu ya ASO Chlef.
Tarehe 10 Septemba 2017, Belarbi alianza katika mechi za ligi kuu ya timu ya kwanza ya USM El Harrach, akiichezea dakika 90 kamili dhidi ya JS Kabylie.
Kaunti ya Turkana
Kaunti ya Turkana ni mojawapo ya kaunti za Kenya zilizopo baada ya katiba mpya ya Jamhuri ya Kenya kupatikana mwaka 2010.
Wakati wa sensa ya mwaka 2019 wakazi walikuwa 926,976 katika eneo la km2 68,232.9 msongamano ukiwa hivyo wa watu 14 kwa kilometa mraba.
Ceres
Makala hii inamhusu mungu katika dini ya Roma ya Kale. Kwa sayari kibete tazama 1 Ceres
Yasuhito Suzuki
Yasuhito Suzuki (鈴木 康仁; alizaliwa 19 Desemba 1959) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Ceres
thumb|Sanamu ya Ceres katika makumbusho ya [[Louvre mjini Paris]] Ceres aliabudiwa katika ustaarabu wa Roma ya Kale kama mungu wa kike aliyehusika habari za kilimo, rutba na unyumba. Alitazamiwa kama binti wa miungu Saturnus na Ops.
Yasuhito Suzuki
Suzuki alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 22 Desemba 1980 dhidi ya Singapuri. Suzuki alicheza Japani katika mechi 4.
Ceres
Alilingana na mungu wa Kigiriki Demeter. Katika mitholojia ya Kiroma alizaa watoto wawili na Iupiter.
Kaunti ya Turkana
Makao makuu yako Lodwar.
Jiografia
Kaunti ya Turkana ndio kaunti kubwa zaidi ikiwa na 71,597.8 km2. Imepakana na Uhabeshi, Sudani Kusini (kaskazini), Uganda (magharibi), Pokot Magharibi, Baringo, Samburu (kusini) na Marsabit (mashariki).
Turkana ina safu za milima: Milima Loima, Milima Lorengippi, Milima Mogila, Milima Songot, Milima Kalapata, Milima Loriu, Milima Kailong’kol na Milima Silale. Safu hizo ni vyanzo vya maji. Vilima vya Tepes, Vilima vya Lokwanamoru, Vilima vya Lorionotom, Vilima vya Pelekech na Vilima vya Loima pia hupatikana katika Turkana.
Mto Tarach, Mto Kerio, Mto Kalapata, Mto Malimalite na Mto Turkwel ndio mito mikuu katika kaunti. Mito hii hupungua kiwango cha maji msimu wa kiangazi, na kukauka wakati wa ukame. Ziwa Turkana liko mashariki mwa kaunti. Limegawanywa kati ya Turkana, Marsabit na Uhabeshi. Katika maeneo karibu na ziwa, kuna chemchemi zilizopo. Chemchemi za Eliye ndio chemchemi maarufu na kivutio cha watalii. thumb|Hoteli ya Eliye Springs.
Utawala
Kaunti ya Turkana imegawanywa katika maeneo bunge yafuatayo :
==Idadi ya wakazi katika kaunti ndogo (2019) ==
Gilda
Gilda (kwa Kibretoni: Gweltaz; Britania Kusini, karne ya 5 - Houat, Bretagne, leo nchini Ufaransa, 570 hivi) alikuwa mmonaki nchini kwake, halafu padri mmisionari katika sehemu mbalimbali za visiwa vya Britania na huko Bretagne alipoanzisha monasteri.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waanglikana kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 29 Januari.
Papa Marinus II
Papa Marinus II alikuwa Papa kuanzia tarehe 30 Oktoba au Novemba 942 hadi kifo chake mnamo Mei 946. Alitokea Roma, Lazio, Italia.
Jina lake la kuzaliwa halijulikani.
Alimfuata Papa Stefano VIII akafuatwa na Papa Agapeto II.
380 KK
Makala hii inahusu mwaka 380 KK (kabla ya Kristo).
Ersilia Cavedagni
Ersilia Cavedagni (Aprili 2, 1862 – baada ya 1941) alikuwa mwanaharakati, mwandishi na mhariri wa Italia aliyehamia Marekani
Kivaeakau-Taumako
Kivaeakau-Taumako (pia Kipileni) ni lugha ya Kiaustronesia nchini Visiwa vya Solomon inayozungumzwa na Wavaeakau-Taumako kwenye kisiwa cha Matema, Taumako, Nupani, Nukapu, Pileni na Nifiloli. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kivaeakau-Taumako imehesabiwa kuwa watu 1660. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kivaeakau-Taumako iko katika kundi la Kioseaniki.
QC
QC au qc ni kifupi cha:
Rosalynn Carter
thumb|180px|right| Official portrait, [[1977]] Eleanor Rosalynn Carter; (alizaliwa Agosti 18, 1927) ni mwandishi na mwanaharakati wa Marekani ambaye aliwahi kuwa mwanamke wa kwanza wa Marekani kutoka mwaka 1977 hadi 1981 kama mke wa Raisi Jimmy Carter. . Kwa miongo kadhaa, amekuwa mtetezi wa mambo mbalimbali kama vile afya ya akili.
Wolframi
Wolframi ni metali yenye namba atomia 74 kwenye mfumo radidia, uzani atomia ni 189.84. Alama yake ni W. Wolframi ina kiwango cha kuyeyuka cha juu kabisa kati ya metali zote.
Matumizi yake ni hasa kwa taa pia katika aloi za feleji.
Simbo (Uvinza)
Simbo ni jina la kata ya Wilaya ya Uvinza katika Mkoa wa Kigoma, Tanzania. Wakati wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 31,650 waishio humo.
Kibung
Kibung ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Kamerun. Mwaka wa 1995 kulikuwepo wasemaji watatu wa Kibung tu. Kwa hiyo lugha imetoweka kabisa kwa sasa, Wabung wakitumia lugha za Kifulfulde na Kikwanja badala ya lugha yao. Uainishaji wa lugha hiyo ndani ya lugha za Kiniger-Kongo haujatafitiwa; labda iko ndani ya kundi la Kimambiloidi.
Kisiwa cha Izinga (Ukerewe)
ni kati ya visiwa vya Wilaya ya Ukerewe, mkoa wa Mwanza, kaskazini mwa Tanzania.
Kinapatikana katika ziwa Nyanza, la pili duniani kwa ukubwa.
Kiwanja cha Ndege (Morogoro)
Kwa matumizi tofauti ya jina hili angalia Kiwanja cha Ndege (maana)
Kivangunu
Kivangunu ni lugha ya Kiaustronesia nchini Visiwa vya Solomon inayozungumzwa na Wavangunu kwenye kisiwa cha Vangunu. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kivangunu imehesabiwa kuwa watu 910. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kivangunu iko katika kundi la Kioseaniki.
Kiwanja cha Ndege (Morogoro)
Kiwanja cha Ndege ni kata ya Morogoro Mjini katika Mkoa wa Morogoro, Tanzania yenye Postikodi namba 67108. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 12,203 walioishi humo.
Poole
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Poole
390 KK
Makala hii inahusu mwaka 390 KK (kabla ya Kristo).
QD
QD au qd ni kifupi cha:
1959
Makala hii inahusu mwaka 1959 BK (Baada ya Kristo).
400 KK
Makala hii inahusu mwaka 400 KK (kabla ya Kristo).
Kivarisi
Kivarisi ni lugha ya Kiaustronesia nchini Visiwa vya Solomon inayozungumzwa na Wavarisi kwenye kisiwa cha Choiseul. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kivarisi imehesabiwa kuwa watu 5160. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kivarisi iko katika kundi la Kioseaniki.
Milford
Milford:
Ceres (sayari kibete)
thumb|300px|1 Ceres ilivyopigwa picha na [[kipimaanga "Dawn"]] 300px|thumb|Nafasi ya Ceres kati ya sayari kwenye mfumo wa jua Ceres (alama:, tamka seresi au cheresi) ni sayari kibete ndogo inayojulikana katika mfumo wa jua letu na sayari kibete ya pekee iliyoko ndani ya ukanda wa asteroidi. Jina rasmi katika orodha ya sayari ndogo ni 1 Ceres.
Uvumbuzi na jina
Ilivumbuliwa 1 Januari 1801 na Giuseppe Piazzi aliyeiona kama sayari kamili. Piazzi aliteua jina lake kutokana na mungu wa Kiroma wa kike Ceres aliyehusika na mambo ya ustawi wa mimea hasa ya kilimo, mavuno na upendo wa kimama. Katika mwendo wa karne ya 19 magimba mengi mengine yalivumbuliwa hasa katika ukanda kati ya Mrihi na Mshtarii kwa hiyo wanaastronomia walipatana kutumia majina kama asteroidi au pia planetoidi kwa ajili ya magimba yale madogo. Kwa ajili asteroidi hizi ilikuwa kawaida kuweka namba mbele ya jina lenyewe na Ceres iliyokuwa asteroidi ya kwanza iliyovumbuliwa ilipata namba "1" hivyo jina lake likawa "1 Ceres".
Miaka 200 baada ya uvumbuzi wake 1 Ceres ilipangwa katika jamii ya sayari kibete lakini hadi wakati ule ilitazamiwa kama asteroidi kubwa.
Derek Backman
Derek Backman (amezaliwa Januari 6, 1966) ni mchezaji wa zamani wa soka wa Marekani, kiungo wa kati, ambaye alicheza katika ligi ya USISL.
Ceres (sayari kibete)
Tabia
Ina kipenyo cha kilomita 950 hivyo ni gimba kubwa kabisa ndani ya ukanda wa asteroidi. Sababu ya kuihamisha katika kundi la sayari kibete ni inaonyesha umbo la tufe kama sayari. Uzito wa mada yake unasababisha kiwango cha graviti cha kutosha ili kusawazisha umbo lake kuwa karibu na tufe, tofauti na magimba madogo yanayoonekana kwa maumbo mbalimbali bila muundo maalumu.
Derek Backman
Backman alikuwa akicheza kwa klabu ya Arcadia Shepherds katika nchi yake ya asili, Afrika Kusini, kabla ya kuhamia Marekani mwaka 1983 kwa ajili ya kuhudhuria College of Boca Raton. Mwaka 1987, Backman na wenzake walishinda NAIA national men's soccer championship (ubingwa wa soka wa taifa wa wanaume wa NAIA). Backman pia alikuwa mchezaji bora wa kwanza mara mbili wa timu ya taifa ya NAIA. Alihitimu mwaka 1989 na kuingizwa katika Ukumbi wa Mshikamano wa Wanamichezo wa shule hiyo mnamo 2004. Mwaka 1988, Backman alisaini mkataba na Tampa Bay Rowdies wakati ilikuwa inajiandaa kuingia kwenye American Soccer League iliyoundwa hivi karibuni. Alisonga mbele kwenda Fort Lauderdale Strikers katika sehemu ya kwanza ya msimu wa 1989 kabla ya kurudi kwenye Rowdies katika mwisho wa msimu. Kisha akaendelea kuwa mchezaji wa kawaida na timu hiyo hadi alipokuwa nje ya uwanja mnamo 1993 baada ya kuvunjika mguu wake wa kushoto. Mwaka 1990, Rowdies walihama kwenda American Professional Soccer League na kufungwa mwishoni mwa msimu wa 1993. Backman alibaki eneo la Tampa, akifundisha soka ya vijana na kufanya kazi katika biashara ya upangaji wa ndani ya familia yake. Pia alikuwa akicheza na timu ya wachezaji wasio wataalamu ya St. Petersburg Kickers. Mwaka 1995, Backman alipata uraia wa Marekani.
Ceres (sayari kibete)
Tabia
Haing'ai sana maana pamoja ya umbali wake uso wake unakosa tabia ya kuakisi nuru ya kotosha ili kuonekana bila msaada wa darubini.
Tarehe 27 Septemba 2007 NASA ilirusha chombo cha angani Dawn Mission kwa shabaha ya kukaribia 1 Ceres pamoja na asteroidi kubwa ya 4 Vesta.
Papa Stefano VIII
thumb|right|Papa Stefano VIII. Papa Stefano VIII alikuwa Papa kuanzia tarehe 14 Julai 939 hadi kifo chake mwisho wa Oktoba 942. Alitokea Roma, Lazio, Italia.
Jina lake la kuzaliwa halijulikani.
Alimfuata Papa Leo VII akafuatwa na Papa Marinus II.
QE
QE au qe ni kifupi cha:
Tambukareli (Dodoma)
Kwa maana mengine ya jina hili angalia hapa
Kiwala
Kiwala ni lugha ya Kiaustronesia nchini Visiwa vya Solomon inayozungumzwa na Wawala kwenye kisiwa cha Malaita. Mwaka wa 1999 idadi ya wasemaji wa Kiwala imehesabiwa kuwa watu 6980. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwala iko katika kundi la Kioseaniki.
Kaunti ya West Pokot
Wakati wa sensa ya mwaka 2019 wakazi walikuwa 621,241 katika eneo la km2 9,123.2, msongamano ukiwa hivyo wa watu 68 kwa kilometa mraba ..
Makao makuu yako Kapenguria.
Montvale, New Jersey
right|thumb| 260px|Mahali pa Montvale katika Bergen County na [[New Jersey]] Montvale ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 7,600 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 96 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 10.3 km².
Kaunti ya West Pokot
Inajulikana kwa kuwa na bwawa la uzalishaji umeme la pekee lililo kaskazini mwa Bonde la Ufa liitwalo Turkwell. Pia, Makumbusho ya Kapenguria yapo katika kaunti hii, ambapo wapigania uhuru sita walikamatwa na kufungwa jela na serikali ya kikoloni wakati wa hali ya hatari mwaka 1952.
Jiografia
Kaunti ya Pokot Magharibi ina eneo la ukubwa wa 9,169.4 km2. Imepakana na Uganda (magharibi), Turkana (kaskazini), Trans Nzoia na Elgeyo Marakwet (kusini) na Baringo (kusini mashariki).
Kaunti hii ina tabianchi kavu na nusu kavu. Kiwango cha mvua ni kati ya mm 400 hadi mm 1500 kila mwaka. Halijoto huwa kati ya 10 °C na 30 °C.
Maeneo bunge
Kaunti ya Pokot Magharibi ina maeneo bunge yafuatayo :
==Idadi ya wakazi katika kaunti ndogo (2019) ==
Alpi
thumb|Mlima wa Alpi unaopatikana katika nchi ya Italia thumb|350px|Alpi kutoka angani. Alpi (kwa Kijerumani: Alpen; kwa Kifaransa: Alpes; kwa Kiitalia: Alpi; kwa Kislovenia: Alpe) ni safu ya milima kunjamano katika Ulaya inayotenganisha Ulaya ya Kati na Ulaya ya Kusini, hususan rasi ya Italia.
Jina
Asili ya jina "Alpi" ni neno la Kilatini "Alpes". Mwandishi wa Roma ya Kale Maurus Servius Honoratus aliandika mnamo mwaka 400 BK ya kwamba Wakelti waliita milima mirefu yote "Alpi". Kuna pia jina "Alp" au "Alpe" katika lahaja za Kijerumani cha Kusini zinazomaanisha machungani ya mlimani.
Lina uhusiano na jina "Albania" kwa nchi za mlimani, kama nchi Albania ya leo au Albania ya nyakati za kale katika Kaukazi.
Hata nchi ya mlimani Uskoti iliwahi kuitwa "Albania" zamani.
Jiografia
Alpi ni safu ya milima yenye umbo la hilali yenye urefu wa kilomita 800 na upana wa takriban kilomita 200. Alpi zinaanza upande wa mashariki katika Austria na Slovenia, zikipita Italia ya kaskazini, Uswisi, Liechtenstein na Ujerumani hadi ufuko wa bahari ya Mediteranea nchini Ufaransa upande wa magharibi. Katika Austria na Uswisi Alpi zinafunika sehemu kubwa ya eneo la nchi.
Nchi zenye maeneo makubwa ya Alpi ni Uswisi, Ufaransa, Austria na Italia. Pande za kati na magharibi zinafikia juu kuliko pande za mashariki. Kimo cha wastani ni mita 2500 juu ya UB.
Mlima wa juu kwa urefu ni Mont Blanc (kwa Kifaransa "mlima mweupe") mpakani mwa Ufaransa na Italia wenye kimo cha mita 4,808 juu ya UB.
Vilele vya juu vina theluji na barafu za kudumu yaani mwaka mzima, isipokuwa ukubwa wa barafuto za Alpi hupungua haraka kutokana na mabadiliko ya hali ya hewa.
Alpi ni safu yenye umri mdogo kijiolojia wa miaka milioni 30-35. Safu ilijikunja na kupaaa juu kwa sababu bamba la Afrika linagongana na bamba la Ulaya, hivyo Alpi zaendelea kujikunja na kukua milimita 1-2 kila mwaka.
Safu hii inatenganisha tabianchi ya Mediteranea upande wa kusini na tabianchi ya kibara upande wa kaskazini.
Julius Adaramola
Julius Adaramola (alizaliwa 4 Aprili 1990) ni mwanasoka wa Nigeria ambaye anachezea klabu ya Råde IL. Hapo awali Adaramola alichezea klabu ya Olimpia Bălți na Fredrikstad FK.
Kazi
Katika msimu wa 2010-2011, alicheza michezo yote minne ya kufuzu katika mashindano ya ligi ya UEFA Europa akiwa katika klabu ya Olimpia na kufunga bao moja, na kwa hivyo ndiye mchezaji aliyefunga mabao mengi zaidi kwa kulinganisha na wengine.
Katika majira ya joto ya mwaka 2013, Adaramola alisaini mkataba wa kudumu na klabu ya Fredrikstad FK, baada ya shinikizo la nje kutoka kwa mashabiki na mazingira aliyokuwa akichezea.
Yahiro Kazama
Yahiro Kazama (風間 八宏; alizaliwa 16 Oktoba 1961) ni mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Julius Adaramola
Kazi
Mnamo Mei 2016, Adaramola alijiunga na klabu ya Råde IL, na kuweza kuongeza mkataba wake miaka mitatu zaidi na klabu hiyo mnamo Julai 2017.
Yahiro Kazama
Kazama alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 22 Desemba 1980 dhidi ya Singapuri. Kazama alicheza Japani katika mechi 19.
Portsmouth, Hampshire
thumb|Portsmouth
Portsmouth ni mji wa Uingereza.
Mlima Kenya
thumb|300px|Mlima Kenya.
Mlima Kenya (Kikuyu: Kĩrĩnyaga; Kiembu: Kirenia; Kimaasai: Ol Donyo Keri; Kimeru: Kirimara) ndio mrefu zaidi nchini Kenya. Mlima huu una urefu wa mita 5,199. Mlima huu unatokana na volkeno zimwe ikikadiriwa ya kwamba mlipuko wake wa mwisho ulitokea mnamo miaka milioni 2.6 hadi 3.1 iliyopita.
Vilele vyake vya juu vinaitwa Batian (m 5,199), Nelion (m 5,188) na Lenana (m 4,985). Kuna barafuto nane mlimani lakini zinapungua kila mwaka kutokana na kupanda kwa halijoto duniani na kupungua kwa usimbishaji kwa sababu ya kukatwa kwa miti mingi.
Habari kuhusu mlima zilifikishwa Ulaya mwaka 1849 na Ludwig Krapf, lakini jamii ya wanasayansi walibaki na wasiwasi kuhusu ripoti kuwa kulikuwa na theluji karibu na ikweta. Uwepo wa Mlima Kenya ulithibitishwa mwaka 1883 na 1887. Ulipandwa na timu iliyoongozwa na Halford John Mackinder, mwaka 1899. Leo Mlima Kenya hupandwa na watalii na wanaopenda kupanda milima na miamba.
Mfumo wa ekolojia wa Mlima Kenya una aina tofauti za mimea na wanyama. Mteremko hufunikwa na aina tofauti ya misitu. Spishi asilia ni kama vile mianzi, tai na pimbi. Kwa sababu hii, eneo la km2  715 linalozunguka mlima ni hifadhi ya taifa na liliorodheshwa na UNESCO kama urithi wa dunia mwaka 1997. Hifadhi hupokea wageni zaidi ya 15,000 kwa mwaka.
Etimolojia
Neno Kenya linaweza kuwa lilitokana na majina ambayo makabila wenyeji waliupatia Mlima Kenya. Wakikuyu; Kirinyaga, Waembu; Kirenyaa na Wakamba; Kiinyaa. Ludwig Krapf aliliandika jina kama Kenia na Kegnia, maneno ambayo yanaaminika kutoholewa kutoka neno la Kikamba.
Moonachie, New Jersey
right|thumb| 260px|Mahali pa Moonachie katika Bergen County na [[New Jersey]] Moonachie ni mji wa Marekani katika jimbo la New Jersey. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 2,700 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 2 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 4.5 km².
Mlima Kenya
Majina ya vilele
Vilele vya Batian, Nelion na Lenana vimepewa majina ya Laibon Mbatian na wanawe ambao walikuwa Wamasai.. Kilele cha Terere pia kilipatiwa jina la kiongozi Mmasai. Majina mengine yalitoka kwa majina ya wazungu wapelelezi, k.v. Shipton, Sommerfelt, Tilman, Dutton na Arthur. Kuna majina yaliyotoka kwa wakenya na walowezi maarufu. Majina ya watume John na Peter yalitolewa na Arthur, aliyekuwa mmishonari.
Mkoa wa Folon
Mkoa wa Folon (kwa Kifaransa: Région du Folon) ni moja kati ya mikoa 31 ya nchini Cote d'Ivoire.
Mlima Kenya
Jiolojia
thumb|Vilele vya Mlima kenya. Vinaaminika kuwepo baada ya mmomonyoko kwa njia ya barafuto.
Mkoa wa Folon
Uko katika Kaskazini magharibi ya nchi. Makao makuu ya eneo hilo ni Minignan. Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa watu 96,415.
Yakobo mkaapweke
Yakobo mkaapweke (alizaliwa Haifa, Israeli) aliishi katika mlima Karmeli kwenye karne ya 4.
Mlima Kenya
Jiolojia
Mlima Kenya ni volkeno rusu iliyokuwa hai kati ya miaka milioni 2.6 na 3.1 iliyopita. Kasoko ya awali ilikuwa pengine katika urefu wa m 6,000; juu kuliko Kilimanjaro. Tangu izimike, kumekuwa na vipindi viwili vya barafu. Barafuto za leo hazipiti m 4,650.
Mkoa wa Folon
Folon kwa sasa imegawanywa katika Wilaya mbili:
Yakobo mkaapweke
Kwa muda mrefu alijifungia kaburini.
QF
QF au qf ni kifupi cha:
Mlima Kenya
Jiolojia
Miteremko ya kitako cha mlima haijawahi kuwa na barafuto. Ni misitu na baadhi ya sehemu zikalimwa. Miteremko hiyo ina mabonde yenye umbo la V na vijito vingi. Juu mlimani, katika eneo ambalo ni nyika, mabonde yenye umbo la U na vina vifupi. Mabonde hayo yaliumbwa na barafuto.
Wakati Mlima Kenya ulikuwa hai, shughuli za kivolkeno mbali kiasi na mlima. Kaskazini mashariki, kando ya mlima kuna vizibo vingi vya volkeno na kreta. Kreta ya Ithanguni ndio kubwa zaidi. Inadhaniwa kuwa ilikuwa na theluji wakati huo. Hii inaweza kuonekana kwa kuwa kilele kimelainika. Vilima vidogo huonekana hapo kama ishara kuwa vilikuwa vizibo.
Yakobo mkaapweke
Tangu kale anaheshimiwa na Kanisa Katoliki na Kanisa la Kiorthodoksi kama mtakatifu.
Mlima Kenya
Jiolojia
Miamba inayounda Mlima kenya ni pamoja na basalt, rhomb porphyrite, phonolite, kenyte na trachyte. Kenyte iliripotiwa kuonekana mara ya kwanza mwaka 1900 na Gregory katika utafiti wake wa jiolojia ya Mlima Kenya.
Yakobo mkaapweke
Sikukuu yake inaadhimishwa kila tarehe 28 Januari.
Mlima Kenya
Jiolojia
Joseph Thompson alipendekeza utafiti ufanyiwe Mlima Kenya mara ya kwanza mwaka 1883. Aliona mlima kutoka Tambarare ya Laikipia na akaandika kuwa ilikuwa volkeno zimwe, kizibo kikionekana. Hata hivyo, maoni yake hayakuaminika na wanasayansi wa magharibi, hasa baada ya mwaka 1887 wakati Teleki na von Höhnel walikwea mlima na kueleza walichokatia kauli kuwa kreta. Mwaka 1893 msafara wa Gregory ulifika Barafuto ya Lewis, m 5,000. Alithibitisha kuwa volkeno ilikuwa imezimwa na kuwa kulikuwa na barafuto.
Vilele
Asili ya vilele vingi ni shughuli za volkeno. Vilele vingi vimekaribia kati mwa mlima. Vinafanana na vilele vya Alpi kwa sababu ya mikunjo. Kuvu, kuvumwani na mimea midogo ya milimani humea katika vilele vya kati. Vizibo vya volkeno vimefunikwa kwa majivu ya volkeno na udongo.
Vilele virefu zaidi ni Batian (m 5,199), Nelion (m 5,188) na Lenana (m 4,985).
Vilele na vizibo vingine ni pamoja na Piggot (m 4,957), Dutton (m 4,885), John (m 4,883), John Minor (m 4,875), Krapf Rognon (m 4,800), Peter (m 4,757), Slade (m 4,750) na Midget (m 4,700). Vyote vina miinuko inayotengeneza umbo kama la piramidi.
Vilele maarufu vilivyo katika viunga vya mlima ni Terere (m 4,714) and Sendeyo (m 4,704).
Barafuto
Barafuto zinazidi kudidimia kila mwaka. Kila mwaka, theluji inayolimbikika katika majira ya baridi ni kidogo kuliko inayoyeyuka katika majira ya joto. Inabashiriwa kuwa hali ikiendelea hivyo, Mlima Kenya hautakuwa na theluji miaka 30 itakayokuja. Kupungua kwa barafuto kunasababishwa na kuongezeka kwa halijoto au kubadilika kwa tabia ya usimbishaji. Eneo la barafuto lilipimwa rasmi mara ya kwanza mwaka 1980 na kubainika kuwa ni 0.7 km2.
Miundo ya kingo za barafuto
Jalidi usiku hufanya kuwe na miundo ya kingo za kingo za barafuto. Kuna sentimita chache ardhi jalidi chini ya uso wa ardhi. Kupanuka na kupunguka kwa ardhi kwa sababu ya halijoto, hufanya mimea isiweze kumea katika kingo.
Mito
Mlima Kenya ni eneo kuu la vyanzo vya maji vya mito miwili mikubwa nchini Kenya; Mto Tana na Mto Ewaso Ngiro Kaskazini. Mfumo wa ekolojia wa Mlima Kenya hupatia watu zaidi ya milioni 2 maji. Wiani wa vijito ni kubwa hasa katika miteremko ambayo haijawahi kuwa na barafuto. Vijito na mito inayoanza Mlima Kenya humwaga maji ndani ya Mto Sagana, Mto Tana na Mto Ewaso Ngiso Kaskazini moja kwa moja au kupitia mito mingine.