cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Globu ya Dunia
Historia
Globu ya Dunia ya kale iliyohifadhiwa hadi sasa ni ile iliyotengenezwa na Martin Behaim wa Nürnberg, Ujerumani, mnamo mwaka 1492. Amerika ilionyeshwa kwa mara ya kwanza kwenye globu ya Dunia na Martin Waldseemueller mnamo 1507.
Utengenezaji
Globu za Dunia huandaliwa kwa kugawa ramani ya Dunia katika kanda nyembamba zenye pembe mbili juu na chini. Ziko pana kiasi kwenye eneo la ikweta na kuwa nyembamba kadri zinavyokaribia ncha za kusini na kaskazini. Kanda hizo hukatwa na kufungwa kwenye tufe.
Tufe hutobolewa na mhimili wa mzunguko baina ya ncha mbili na kuwekwa katika stendi kwa kuinama pembe ya 23.5°.
Abubakar Nur Abdikarim
Abubakar Nur Abdikarim (alizaliwa 13 Mei 1992) ni mwanasoka wa zamani wa Somalia.
Emiliano Rigoni
thumb|Emiliano Ariel Rigoni ni mchezaji wa soka wa Argentina na klabu ya FC Zenit Saint Petersburg. Emiliano Ariel Rigoni (alizaliwa tarehe 4 Februari mwaka 1993) ni mchezaji wa soka wa Argentina ambaye anacheza katika klabu ya FC Zenit Saint Petersburg.
Independiente
Mnamo mwezi Januari mwaka 2016, alijiunga na Independiente akafunga bao lake la kwanza kwa Independiente dhidi ya klabu yake ya zamani ya Belgrano.
FC Zenit Saint Petersburg
Tarehe 23 Agosti 2017, Rigoni alihamia Urusi, akiisaini mkataba wa miaka 4 na FC Zenit Saint Petersburg.
Eutimi wa Sardi
thumb|[[Mchoro mdogo kuhusu kifodini chake.]] Eutimi wa Sardi (Ouzara, leo nchini Uturuki, 751 hivi - Bitinia, 831) alikuwa mmonaki, halafu askofu mkuu wa mji huo ambaye, baada ya kudhulumiwa muda mrefu, aliuawa kwa sababu ya kutetea heshima kwa picha takatifu kinyume cha serikali ya Dola la Roma Mashariki.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 26 Desemba.
Geronsi wa Cervia
Geronsi wa Cervia (alifariki Cagli, Marche, Italia ya Kati, 501/504) alikuwa askofu wa kwanza anyejulikana wa Cervia, Italia Kaskazini aliyeshiriki sinodi huko Roma na kumuunga mkono Papa Simako dhidi ya antipapa.
Aliuawa njiani, lakini sababu zinazotolewa ni tofautitofauti.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu, pengine pia mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 9 Mei.
Hefziba
Hefziba au Hefsiba (kwa Kiebrania: חֶפְצִי-בָהּ, ḥefṣīva, ḥep̄ṣībā, "furaha yangu iko kwake"; kwa Kiingereza: / hɛpzɪbə / au / hɛfzɪbə /) ni mwanamke ambaye jina lake lipo katika vitabu vya Wafalme katika Biblia.
Alikuwa mke wa Hezekia, Mfalme wa Yuda, na mama wa Mfalme Manase.
Jina lake limejitokeza katika 2 Fal 21:1.
Hefzibah pia ni jina la mfano kwa Yerusalemu mara baada ya kurejeshewa neema ya Bwana katika Isaya 62:4.
1177 KK
Makala hii inahusu mwaka 1177 KK (kabla ya Kristo).
Makabila ya Israeli
Makabila 12 ya Israeli (kwa Kiebrania בני ישראל, Bnai Yisraʾel, yaani Wana wa Israeli) waliunda taifa la lugha ya Kisemiti katika Mashariki ya Kati, wakiishi katika sehemu kubwa ya nchi ya Kanaani kati ya karne ya 15 KK na karne ya 6 KK), halafu wakawa wanaitwa Wayahudi na Wasamaria.
Biblia inaeleza kuwa makabila hayo yalitokana na wana wa kiume 12 wa babu Yakobo, bin Isaka na mjukuu wa Abrahamu. Ni Yakobo aliyepewa kwanza jina la Israeli.
Majina ya watoto hao na ya makabila yaliyotokana nao ni: Reubeni (babu), Simeoni (babu), Lawi (babu), Yuda (babu), Dan (babu), Naftali (babu), Gad (babu), Asheri (babu), Isakari (babu), Zebuluni (babu), Yosefu (babu) (wazao waligawanyika katika makabila mawili, kutokana na watoto wake Manase (babu) na Efraim (babu)), Benyamini (babu).
Habari katika Kitabu cha Mwanzo
Kadiri ya Mwa 25:19-34, Rebeka alimzalia Isaka watoto pacha wenye sura na silika tofauti, Esau na Yakobo. Wa kwanza analaumiwa hasa kwa kupuuzia baraka ya Mungu iliyokuwa haki ya kifunguamimba: kwa sahani ya dengu alikubali kukosa neema zile zote alizojitwalia Yakobo kwa imani yake (Eb 12:16-17).
Mwa 27 inasimulia jinsi Yakobo, akifundishwa na mama yake, alivyoweza kubarikiwa na baba. Ingawa uongo wake haukubaliki (Hos 12:3-5), Mungu alithibitisha baraka ya Isaka kadiri ya desturi yake ya kumpendelea mdogo: hivyo Yakobo, aliyekimbia nchi yake ana fimbo tu, alirudi miaka ishirini baadaye ana wake 4, watoto 11 na mifugo wengi ajabu (Mwa 32). Kabla hajaingia nchi yake Mungu alishindana naye usiku kucha akalazimika kumbariki na kumtajia jina jipya, Israeli.
Kama kawaida ya mitara, kulikuwa na upendeleo na wivu. Hasa Yosefu alichukiwa na kaka zake wote, ingawa alikuwa mnyofu hata kuwasimulia ndoto zake za ajabu (Mwa 37:2-11). Kijicho na chuki vilifikia hatua ya kuwafanya watamani kumuua. Walipopata nafasi walifanya njama, ingawa si wote. Mwisho uamuzi ukawa kumuacha hai lakini kumuuza kama mtumwa kwa wafanyabiashara walioelekea Misri (Mwa 37:12-36). Lakini katika maovu ya binadamu Mungu akazidi kushughulikia taifa lake teule. Hivyo Yosefu akawa mfano wa Yesu ambaye alichukiwa bure tu akauawa msalabani kwa wokovu wa wadogo zake wakosefu.
Mwa 39 inaonyesha jinsi Yosefu alivyozidi kumtiii Mungu na kukwepa dhambi. Hivyo baada ya majaribu mbalimbali akatukuzwa kuwa liwali wa Farao kwa nchi yote, hasa kwa usimamizi wa akiba ya chakula (Mwa 41:1-49) kwa ajili ya miaka saba ya njaa aliyotabiri. Kadiri ya mpango wa Mungu njaa hiyo ikawalazimisha kaka zake waje kumuinamia, naye hakulipa kisasi; halafu, kama vile alivyotafsiri ndoto mbalimbali, aliwafafanulia maana ya matukio ya maisha yao katika mpango wa Mungu: kwamba ndiye aliyemtuma Misri kusudi awaokoe (Mwa 45:1-15).
Mwa 46:1-7 inasimulia Yakobo na wazawa wake wote, jumla wanaume 70, walivyohamia Misri (miaka ya 1700 KK). Lakini hawakusahau nchi waliyoahidiwa na Mungu: ndiyo sababu Yakobo na Yosefu walidai waapiwe kuwa watakuja kuzikwa kwao (Mwa 49:29-50:26). Kabla ya kufa Yakobo aliwabariki watoto wake 12 na kwa namna ya pekee Yuda ambaye atatawala moja kwa moja (Mwa 49:8-12).
Wataalamu wanafikiri baraka hiyo inaeleza hali ya makabila hayo wakati ilipoandikwa.
Mto Endamtke
ni kati ya mito ya mkoa wa Manyara (Tanzania kaskazini).
Historia ya Nairobi
Historia ya Nairobi, mji mkuu wa Kenya ni kama ifuatavyo.
Chanzo kwenye kambi la reli
Nairobi ilianzishwa na Waingereza mwaka 1899 kama kambi ya kujenga Reli ya Uganda. Njia ya reli ilikuwa imefika kutoka Mombasa ikaonekana ya kwamba kuanzia hapa kasi ya ujenzi itachelewa kutokana na ugumo na eneo la Bonde la Ufa na mitelemko yake mikali. Mahali palikuwa karibu katikati ya Mombasa na Kampala, palikuwa na maji pakaonekana panafaa kwa kituo njiani. Hasahasa ilionekana tabianchi ya nyanda za juu ilifaa kiafya kwa Waingereza walioteswa na joto la pwani na kwenye nyanda za chini.
Kitangulizi cha Nairobi kilikuwa kituo kidogo kilichoanzishwa mwaka 1896 kando ya mto Nairobi na wakala Mwingereza wa reli kwa kusudi la kuajiri wafanyakazi wazalendo kwa ujenzi wa reli. Mwaka uliofuata 1897 wakaguzi walioandaa njia ya reli walipiga kambi karibu naye. .
Catabola
ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié.
Historia ya Nairobi
Mji mkuu wa koloni
Njia ya reli ilifika kwenye kambi tarehe 30 Mei 1899. Hapo idadi ya wafanyakazi - hasa Wahindi - iliongezeka sana na kambi lilikuwa kubwa ya mahema na ghala za vifaa vya ujenzi. Mwezi wa Juni mizigo ya mabati ilifika kutoka Mombasa - tayari kwa reli - na majengo ya kudumu yalianza kutengenezwa katika mazingira ya eneo la kituo cha reli cha leo. Mwezi wa Agosti kamishna Mwingereza wa jimbo la Ukamba aliamuliwa kuhamisha makao makuu yake Nairobi kutoka Machakos akajenga boma lake kwenye eneo la Moi Avenue, mbali na reli jinsi inavyoonekana hadi leo kwenye majengo ya polisi ya kihistoria yanayotazama Bustani ya Jivanji.
Barabara kuu ya kwanza ilikuwa "Station Road" kandokando ya Mtaa wa Tom Mboya wa leo iliyoitwa Victoria Street ikawa mahali pa maduka na hoteli za kwanza zilizoendeshwa na Wazungu na baadaye pia na Wahindi kadhaa. Soko la Wahindi maskini likuwa kando. Kwenye sehemu kati ya mitaa ya Haile Selassie na Harambee kulikuwa na makazi ya kwanza ya wafanyakazi. Mwaka uleule wa 1899 ofisi kuu ya reli ikapelekwa huko kutoka Mombasa kwa shabaha ya kurahisisha mawasiliano.
Catabola
Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 22,790.
Historia ya Nairobi
Mji mkuu wa koloni
Mwanzoni kulikuwa na wasiwasi kuhusu chaguo la mahali; baada ya mvua kali sehemu ya mahema na vibanda vilipatikana katikati ya ziwa la matope. Magonjwa yalisambaa na baada ya epidemia ya tauni soko la Wahindi Lilichomwa na kuhamishwa sehemu nyingine. Majaribio ya kukausha kinamasi yaliendelea kwa miaka kadhaa hadi kufaulu. Kutokana na usumbufu wa matope maafisa wa ngazi ya juu walijenga nyumba zao kwenye kilima cha karibu kilichojulikana kama Nairobi Hill.
Mwaka 1905 Waingereza walihamisha ofisi kuu ya serikali yao ya kikoloni kutoka Mombasa kwenda Nairobi, ambayo ikawa hivyo makao makuu ya Afrika ya Mashariki ya Kiingereza (British East Africa, baadaye Kenya Colony).
Uchumi wa mji ulitegemea pale mwanzoni hasahasa mahitaji ya utawala wa serikali na reli na utalii; matajiri wengi kutoka pande zote za dunia waliFIka kwa kusudi la kuwinda wanyama wakubwa wakivutwa na wingi wa wanyama kwenye nyanda za juu na usafiri rahisi kwa reli. Baadaye ardhi katika mazingira ya mji ilitolewa kwa walowezi Wazungu na kilimo cha biashara kilianza kuchangia.
Kiasili Nairobi ilikuwa imepangwa kwa ajili ya Wazungu wa reli na serikali pamoja na Wahindi; Waafrika hawakupewa makazi isipokuwa mabweni ya wanfanyakazi wa reli na vibanda vya wafanyakazi wasaidizi kandokando ya nyumba za mabwana wao.
Lakini Waingereza waliajiri askari kutoka Sudan na Somalia katika jeshi na polisi, na hao walifuatwa na wafanyabiashara kutoka kwao. Wapagazi na askari kutoka sehemu mbalimbali za Afrika ya Mashariki walifika Nairobi kikazi na wengine waliamua kubaki. Mitaa ya vibanda iliota haraka nje ya mji wenyewe, mingine ilibomolewa haraka, mingine iliweza kubaki. Mnamo 1921 kulikuwa na Waafrika 12,000 waliokaa katika mitaa ya Waafrika iliyoitwa Mombasa, Masikini, Kaburini, Kariokor, Kibera, Pumwani na Pangani.
Tangu uhuru
Mwaka 1963 ikawa mji mkuu wa nchi huru ya Kenya ikaendelea kukua haraka hadi leo ambapo ni kama ya majiji makubwa zaidi duniani.
Kianfillo
Kianfillo ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Waanfillo. Mwaka wa 1990 idadi ya wasemaji wa Kianfillo imehesabiwa kuwa watu 500 tu. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kianfillo iko katika kundi la Kiomotiki.
Collegno
thumb|ramani ya mji wa Collegno thumb|manispaa ya Collegno
ni mji wa mkoa wa Piemonte, Italia Kaskazini wenye wakazi 49,083 (2018).
Hassane Fofana
Thumbnail|right|200px|Hassane Fofana wa kwanza kutoka kushoto Hassane Fofana (alizaliwa 28 Aprili 1992) ni mwanariadha kutoka Italia aliyeshiriki kwenye kuruka vihunzi. Ana asili ya Ivori Coast. Alishindana kwenye michuano ya 2020 ya olimpiki ya majira ya joto ,kwenye vihunzi mita 110.
Kiarbore
Kiarbore ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Waarbore. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kiarbore imehesabiwa kuwa watu 4440. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiarbore iko katika kundi la Kikushi.
Camacupa
ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié.
Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 12,463.
Mvzzle
Gift Selaelo Morukhuladi (alizaliwa 11 Novemba, 1994), anajulikana kitaaluma kama Mvzzle ni DJ wa Afrika Kusini, mwimbaji- mtunzi wa nyimbo, na mtayarishaji. Anajulikana kwa kutengeneza wimbo wa "Umlilo" wa DJ Zinhle.
Maisha binafsi
Gift S. Morukhuladi alizaliwa huko Musina na kukulia katika kijiji kiitwacho Mountain View. Mama yake ni mfanyabiashara na baba yake alikuwa mwanju wa bendi ya kijeshi. Akiwa na umri wa miaka 8, alihamia Polokwane International Gateway ili kuwa na wazazi wake. Kwa wakati huu, baba yake alikuwa ameacha kuwa mwanju hadi kuwa Band Master katika Bendi ya Jeshi la Afrika Kusini.
Somo la Kimungu
Somo la Kimungu (kwa Kilatini: Lectio Divina), hasa somo la Biblia, ni kati ya njia kuu za utakatifu zilizotolewa kwa Wakristo wote. Mara nyingi udanganyifu, uzushi na uhuni vinaambukiza kupitia vitabu vibaya, kumbe “kusoma vitabu vitakatifu ni uzima wa roho” (Ambrosi).
Biblia
Jeromu alisimulia jinsi alivyovutiwa kusoma kwa juhudi Maandiko matakatifu. Alipoanza kutawa, akipenda bado vitabu vya fasihi, aliota yuko mbele ya Mungu na kuulizwa kwa ukali ni nani. Alipojieleza kuwa Mkristo, Hakimu mkuu akamjibu, “Mwongo wewe, u mfuasi wa Sisero; kwa sababu hazina yako ilipo, ndipo ulipo moyo wako pia”. Mara akaagiza apigwe mijeledi. “Nilipoamka nilitambua haikuwa ndoto tu, bali kweli, kwa sababu mabegani nilikuwa na alama za mapigo niliyoyapata. Kuanzia hapo nimesoma Maandiko matakatifu kwa bidii nyingi kuliko nilivyokuwa nikisoma vitabu visivyo vya dini kwanza”. Basi, aliandika, “Usingizi ukukute tu ukisoma, tena angalia sana usipatwe na usingizi juu ya kitabu tofauti na Maandiko matakatifu”.
Kwa Wakristo hakuna kitabu wanamoweza kuchota uzima kuliko katika kile alichokiandika Mungu. Hasa Injili, maneno ya Mwokozi na matukio ya maisha yake yawe fundisho hai la kulizingatia daima. Yesu alijua kufanya mambo makuu yaeleweke kwa wote kutokana na usahili alioutumia. Tena neno lake halibaki nadharia tu, bali linaongoza mara kwenye unyenyekevu halisi, upendo wa Mungu na wa jirani. Katika kila neno alitafuta tu utukufu wa Baba aliyemtuma na wokovu wa watu. Turudie daima maneno ya hotuba ya mlimani (taz. Math 5-7) na yale yaliyofuata karamu ya mwisho (taz. Yoh 13-17). Tutakuta ndani yake neema inayotuongoza kuiga kila siku vizuri zaidi maadili ya Mwokozi na upendo wake wa kishujaa kwa msalaba. Pamoja na ekaristi, ndiyo lishe halisi ya watakatifu: Neno la Mungu tuliloletewa na Mwanae pekee, Neno aliyefanyika mwili. Chini ya herufi zake limefichika wazo hai la Mungu, ambalo vipaji vya akili na hekima vinatuwezesha kulichimba na kulionja zaidi na zaidi.
Baada ya Injili hakuna kinachotulisha kuliko Matendo ya Mitume na Nyaraka zao. Ndiyo mafundisho ya Mwokozi ambayo wafuasi wake wa kwanza, walioagizwa kutulea katika shule yake, waliyatekeleza na kuyafafanua jinsi waamini walivyohitaji. Maisha ya kishujaa ya Kanisa la mwanzoni, uenezi wake kati ya matatizo makubwa, yale yote yanayoelezwa na Matendo ya Mitume ni fundisho la kumtumainia Mungu na kujiachilia kwake. Hakuna kurasa za dhati na hai kuliko zile za Nyaraka kuhusu Nafsi na kazi za Kristo (taz. Kol 1), uangavu wa maisha ya Kanisa na ukuu wa upendo wa Mwokozi kwake (taz. Ef 1-3), kufanywa waadilifu kwa kumuamini Kristo (taz. Rom 1-11), ukuhani wa milele wa Yesu (taz. Eb 1-9). Halafu tukizingatia maadili ya Nyaraka, hakuna mahimizo ya nguvu zaidi kwa ajili ya upendo, uwajibikaji, udumifu, subira, utakatifu, pamoja na kanuni za hakika kuhusu namna ya kuwatendea wakubwa, watu wa hali moja nasi, wadogo, tena watu dhaifu, wakosefu, walimu wa uongo. Hakuna maelezo hai zaidi kuhusu wajibu wa Wakristo wote kwa Kanisa.
Katika Agano la Kale kila Mkristo anapaswa kuzijua hasa Zaburi, zinazodumu kuwa sala ya Kanisa.
Tukirudia kusoma mfululizo, kwa heshima na upendo, Maandiko matakatifu, tutakuta ndani yake mwanga na nguvu mpya daima. Mungu amelitia neno lake uweza usioisha, nasi kisha kusoma vitabu vingi na kuvikinai karibu vyote, hatimaye tutairudia Injili kama utangulizi wa mwanga wa milele.
Maandishi ya watakatifu
Baada ya Biblia, vitabu vya watakatifu ndivyo vinavyotuangaza na kutuwasha zaidi. Vimeandikwa kwa mwanga na mpako wa Roho Mtakatifu, ingawa si kwa uvuvio ule usioweza kukosea.
Tujue pia yanayohusu maisha ya Kiroho katika maandishi ya Anselmi, Bernardo, Richard wa Mt. Viktori, Alberto Mkuu, Thoma wa Akwino, Bonaventura, Anjela wa Foligno, Yohane Tauler, Henri Suso, Katerina wa Siena, Yohane Ruysbroeck na Thomas wa Kempis, mtunzi wa Kumfuasa Yesu Kristo.
Kwa karne zilizofuata, tusome vitabu vya Inyasi wa Loyola, Alois wa Blois, Teresa wa Yesu, Yohane wa Msalaba, Alois wa Granada, Fransisko wa Sales, Alois Lallemant, Vinsenti wa Paulo, Yakobo B. Bossuet, Alois Maria wa Montfort na Alfonso Maria wa Liguori.
Kuhusu waandishi wa karne za mwishomwisho, walio muhimu zaidi kati yao wanajulikana na wote, hasa Teresa wa Mtoto Yesu.
Maisha ya watakatifu
Katika maisha yao tuzingatie zaidi yanayoweza kuigwa; mambo ya pekee tuyaone tu kama ishara ya Kimungu tuliyopewa ili tutoke usingizini na kutambua yaliyo ya ndani na ya juu zaidi katika maisha ya Kikristo ya kawaida. Kwa mfano, maumivu ya waliotiwa madonda ya Yesu yatukumbushe Mateso ya Mwokozi yanapaswa kuwa nini kwetu na jinsi tunavyotakiwa kuimba vizuri zaidi kwenye Njia ya Msalaba, “Mama mtakatifu, fanya hivi, / choma kabisa moyoni mwangu / madonda ya Msulubiwa”. Neema ya watakatifu kadhaa kunywea donda la Moyo wa Yesu itukumbushe kila Komunyo inavyopaswa kuwa motomoto na bora kuliko ile iliyotangulia. Mifano ya watakatifu kuhusu unyenyekevu, subira, tumaini, upendo usiokoma, inatuvuta kuliko mafundisho ya kinadharia tutekeleze maadili: “Mawazo pekee hayasukumi”.
Inafaa zaidi kusoma maisha ya watakatifu yaliyoandikwa na watakatifu, kama vile yale ya Fransisko wa Asizi yaliyoandikwa na Bonaventura; yale ya Katerina wa Siena yaliyoandikwa na Raimundi wa Capua, kiongozi wake; na yale ya akina Teresa waliyoyaandika wenyewe.
Misimamo inayohitajika ili kufaidika na masomo hayo
Waliosonga mbele katika njia ya ukamilifu, pengine ni vizuri warudie kusoma yale yanayowafaa wanaoanza: wataona yote kwa mwanga wa juu zaidi na kushangaa yaliyofichika ndani yake; k.mf. katika mistari ya katekisimu ndogo inayohusu lengo la kuwepo duniani: “kumjua, kumpenda na kumtumikia Mungu ili kupata uzima wa milele”. Vilevile inafaa wanaoanza wachungulie ukuu wa ukamilifu wa Kikristo, mradi wasidai kuruka juu kabla hawajapewa neema hiyo. Kwa kuwa lengo la kulifikia ni la mwisho katika utekelezaji, lakini ni la kwanza katika nia: toka mwanzo ni lazima tukusudie kufikia utakatifu ule utakaotuwezesha kuingia mbinguni mara baada ya kufa.
Chissamba
ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié.
Somo la Kimungu
Misimamo inayohitajika ili kufaidika na masomo hayo
Ikiwa wanaoanza na wanaoendelea wana hamu kubwa ya utakatifu, watakuta katika Maandiko matakatifu na katika vitabu vya watakatifu yale yanayowafaa na watafundishwa na mlezi wa ndani. Lakini ni lazima tusome polepole: si kumeza vitabu, bali kupenyezwa na yale tunayoyasoma. Hapo masomo ya Kiroho yatageuka kuwa sala. Kwa Benedikto kusoma ni kidato cha kwanza katika ngazi ifuatayo ya kupanda juu: “Lectio (kusoma), cogitatio (kufikiri), studium (kuzingatia), meditatio (kutafakari), contemplatio (kutazama)”.
Inafaa pia turudie kusoma baada ya miaka vitabu bora vilivyokwishatusaidia. Maisha ni mafupi: turidhike kusoma na kurudia kusoma vile ambavyo kweli vina mhuri wa Mungu, bila kupoteza muda kwa vile visivyo na uhai wala thamani. Ni afadhali kuchimba kitabu kimoja bora kuliko kusoma kijuujuu vile vyote vya waandishi wa Kiroho.
Dully Sykes
Wasifu
Dully Sykes kama anavyojulikana kwa majina, Mr. Chicks au Mr. Misifa Ni mjukuu wa Abdulwahid Sykes, mwanaharakati wa kudai uhuru wa Tanganyika. Sykes Anajulikana kwa nyimbo zake maarufu zinatokana na matukio ya kweli kama Historia ya Kweli, Julieta, Leah, na Salome. Kufuatia kutolewa kwa albamu yake ya kwanza, Historia ya kweli, mwaka wa 2003. Sykes ameendelea kubaki katika chati za juu za muziki wa Tanzania akishirikiana na wasanii wakubwa wa muziki kutokea nchini Tanzania kama Harmonize na Marioo
Somo la Kimungu
Misimamo inayohitajika ili kufaidika na masomo hayo
Halafu tusome kwa roho ya ibada, “kwa kutafuta si ujuzi tu, bali hasa ladha” ya mambo ya Mungu (Bernardo). “Asomaye na afahamu” (Math 24:15), akimuomba mwanga wa kuelewa vema. Wanafunzi wa Emau hawakuelewa utabiri wa manabii mpaka Bwana alipofungua akili zao. Ndiyo sababu Bernardo alisema, “Sala ikatishe somo”: hapo tu litalisha roho na kuelekeza kusali.
Hatimaye ni lazima tuanze mara kutekeleza tuliyoyasoma: “Kila asikiaye maneno yangu, na kuyafanya, atafananishwa na mtu mwenye akili, aliyejenga nyumba yake juu ya mwamba… Na kila asikiaye hayo maneno yangu asiyafanye, atafananishwa na mtu mpumbavu, aliyejenga nyumba yake juu ya mchanga” (Math 7:24,26). “Kwa sababu sio wale waisikiao sheria walio wenye haki mbele za Mungu, bali ni wale waitendao sheria watakaohesabiwa haki” (Rom 2:13). “Iweni watendaji wa neno, wala si wasikiaji tu, hali mkijidanganya nafsi zenu” (Yak 1:22).
Hapo somo litazaa matunda mema: “Nyingine zilianguka penye udongo mzuri; zikamea, zikazaa moja kwa mia… ndio wale ambao kwa unyofu na wema wa mioyo yao hulisikia neno, na kulishika; kisha huzaa matunda kwa kuvumilia” (Lk 8:8,15). Ndivyo lilivyokuwa somo alilolifanya Augustino aliposikia: “Chukua na kusoma”; alifungua Nyaraka zilizokuwa mezani, akasoma, “Kama ilivyohusika na mchana na tuenende kwa adabu; si kwa ulafi na ulevi, si kwa ufisadi na uasherati, si kwa ugomvi na wivu. Bali mvaeni Bwana Yesu Kristo” (Rom 13:13-14). Mara akaongoka, akajitenga kwa muda, akajiandikisha kwa ubatizo: matunda yakawa kweli mara mia kwa faida ya wengi hadi leo.
Dully Sykes
Kili Music Awards
Hizi ni tuzo alizoshiriki au kupokea kutoka Kili Music Awards katika misimu tofauti.
Vivian Nasaka
Vivian Nasaka Makokha, alizaliwa 19 Disemba 1999 anajulikana kama Vivian Nasaka ni kiungo cha mpira wa Kenya ambae alicheza kama mtetezi wa Vihinga Queens FC na timu ya mpira ya wanawake wa Kenya.
Kazi ya kimataifa
Nasaka aliishindia Kenya katika ngazi ya juu wakati wa CECAFA women's championship 2019 na kombe la Wanawake wa Turkish.
Jicho la Joka
thumb|Jicho la Joka. Jicho la joka ni alama ya kale ya Kijerumani iliyokusanywa na Rudolf Koch.
Jicho la joka ni pembetatu pacha inayoelekea chini, na "Y" katikati inayounganisha pointi tatu za pembetatu hizo pamoja.
Kwa mujibu wa kamusi ya maonyesho ya Carl G. Liungman, pembetatu hizo zinaonesha tishio na "Y" ina maana ya uchaguzi kati ya mema au mabaya.
1131 KK
Makala hii inahusu mwaka 1131 KK (kabla ya Kristo).
Amansi wa Como
Tangu kale anaheshimiwa kama mtakatifu.
Salum Mayanga
Salum Mayanga ni kocha wa soka wa Tanzania.
Mnamo Januari 2017, alitangazwa kuwa meneja wa timu ya taifa ya mpira wa miguu nchini Tanzania akimchagua Charles Boniface Mkwasa.
Chibanda
ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié.
Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,846.
1132 KK
Makala hii inahusu mwaka 1132 KK (kabla ya Kristo).
Ayi Kwei Armah
Maisha ya awali na elimu
Alizaliwa na wazazi waliozungumza lugha ya Kifante, huku upande wa babake, Armah, ukiwa na mababu wa familia ya kifalme wa kabila la Ga katika mji wa bandari ya Sekondi-Takoradi, Ghana.
Armah, baada ya kusoma katika shule ya Achimota, alihama Ghana mwaka wa 1959 kusomea katika shule ya Groton, Massachusetts. Baada ya kupata shahada yake, alijiunga na Chuo Kikuu cha Harvard, huku akipata shahada ya elimu ya jamii.
Baada ya hapo alihamia nchi ya Aljeria na kufanya kazi kama mtafsiri wa jarida la Révolution Africaine.
Mnamo mwaka wa 1964, Armah alirudi Ghana, ambapo alikuwa mwandishi wa Runinga ya Ghana na baadaye alifunza Kiingereza katika shule ya Navrongo.
Kati ya mwaka wa 1967 na 1968, alikuwa mhariri wa jarida la Jeune Afrique, magazine mjini Paris.
Mto Endanachan
ni kati ya mito ya mkoa wa Manyara (Tanzania kaskazini).
Ayi Kwei Armah
Maisha ya awali na elimu
Aliishi katika mji wa Dakar, Senegal, katika miaka ya 1980 na alifunza katika Taasisi ya Amherst na Chuo Kikuu cha Wisconsin–Madison.
Maandishi
Si waandishi wengi wa Kiafrika ambao wameandika kuhusu biashara ya watumwa siku za zamani. Hata hivyo, mada hii inaangaziwa na Armah katika kitabu cha Two Thousand Seasons (Misimu Laki Mbili) (1973), utendi, ambapo sauti ya kijamii inaongea kupitia historia ya Afrika, misimu yake ya mvua na kiangazi, kutoka kipindi cha miaka laki moja. Wakandamizaji wa Kiarabu na wa Ulaya wanaonyeshwa kama "wawindaji" na "waharibifu". Riwaya hiyo inaandikwa kwa sauti ambayo ni kana kwamba inajaribu kupata mafunzo ya maana, na inabadilika kutoka hadithi za kweli na za kuhusu maisha ya Kwei Armah hadi kutafakari kwa kifalsafa ambao kunaotabiri ujio wa enzi mpya.
The Healers (Waponyaji) (1979) ilichanganya ukweli na ubunifu kuhusu kuanguka kwa Dola maarufu a Ashanti. Waponyaji katika riwaya hiyo ni madaktari wa matibabu ya kienyeji wanaoona kusambaratika kama ugonjwa wenye uwezo wa kusababisha maafa mengi Barani Afrika.
Rivoli
thumb|ramani ya mji wa Rivoli thumb|muonekano wa mji
Ayi Kwei Armah
Maandishi
Armah alibaki kimya kama mwandishi wa riwaya kwa kipindi kirefu hadi mwaka wa 1995 alipochapisha kitabu cha Osiris Rising (Osiris Akiinuka), kilichoonyesha kikundi cha siasa kali cha mapinduzi ya kielimu, kinachofanya Misri ya kale kuwa kituo cha mafunzo  yake.
Rivoli
ni mji wa mkoa wa Piemonte, Italia Kaskazini wenye wakazi 48,632 (2018).
Ayi Kwei Armah
Maandishi
Kama mwandishi wa insha Armah amepambana na kujitambua na shida ya Afrika. Anajali sana kuhusu kutengeneza shirika la Waafrika wote Duniani litakalojumuisha tamaduni mbalimbali na lugha katika Bara Afrika. Armah ameomba lugha ya Kiswahili itumike kama lugha rasmi ya Bara la Afrika.
Chitembo
ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié.
1188 KK
Makala hii inahusu mwaka 1188 KK (kabla ya Kristo).
Abdon na Senen
thumb|Wat. Abdon na Senen walivyochorwa. Abdon na Senen (Uajemi, karne ya 3 - Roma, Italia, 251 hivi) walikuwa mateka wa vita walioletwa Roma.
Huko waliingia Ukristo na kwa ajili hiyo waliuawa katika dhuluma ya kaisari Decius.
Dounia Abdourahim
alt=Dounia Abdourahim nyuma kushoto de l'équipe de Toulon St-Cyr Var Handball. Machi 21, 2014|thumb|Dounia Abdourahim nyuma kushoto de l'équipe de Toulon St-Cyr Var Handball. Machi 21, 2014 Dounia Abdourahim (amezaliwa 17 Januari 1992) ni mchezaji wa mpira wa mikono wa Ufaransa. Anachezea klabu ya Siófok KC, na timu ya taifa la Ufaransa. Aliwakilisha Ufaransa kwenye Mashindano ya Dunia ya Mpira wa Mikono ya Wanawak e ya 2013 huko Serbia.
Abdon na Senen
Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 30 Julai au 20 Machi au Jumapili ya kwanza ya Mei.
Eduardo Pereira Rodrigues
thumb| Eduardo Pereira Rodrigues Eduardo Pereira Rodrigues (anayejulikana kama Dudu; alizaliwa tarehe 7 Januari mwaka 1992) ni mchezaji wa soka wa Brazil ambaye anacheza kama kiungo wa kushambulia na winga kwa Palmeiras.
1133 KK
Makala hii inahusu mwaka 1133 KK (kabla ya Kristo).
Frederico Rodrigues de Paula Santos
thumb| Fred Fred (jina kamili: Frederico Rodrigues de Paula Santos; alizaliwa tarehe 5 Machi mwaka 1993) ni mchezaji wa soka wa Brazil ambaye anacheza kama kiungo wa klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza iitwayo Manchester United na timu ya taifa ya Brazil.
Kepa Arrizabalaga
thumbnail|right|280px|Kepa Arrizabalaga Kepa Arrizabalaga (wakati mwingine anajulikana kama Kepa tu; alizaliwa 3 Oktoba 1994) ni mchezaji wa soka wa Hispania ambaye anacheza kama kipa wa klabu ya Ligi Kuu ya Uingereza iitwayo Chelsea Football Club na timu ya taifa ya Hispania.
Alicheza katika klabu ya Athletic Bilbao, alicheza michezo yake ya kwanza kwa mkopo katika klabu ya Ponferradina na Real Valladolid, katika Segunda División. Kisha akarudi kwenye klabu yake ya kwanza, akiendelea kuonekana katika mechi 54 katika mashindano yote; mwaka 2018, alijiunga na klabu ya Chelsea.
Mto Endanahai
ni kati ya mito ya mkoa wa Manyara (Tanzania kaskazini).
Alexander McQueen
thumbnail|right|200px| Alexander McQueen thumb|286x286px|Hii ni lebo ya Alexander Mcqueen. Alexander McQueen ni kampuni ya Uingereza iliyoanzishwa na Alexander McQueen mwaka 1992.
Mkurugenzi wake wa sasa wa ubunifu ni Sarah Burton.
Historia
Kampuni Alexander McQueen ilianzishwa na Alexander McQueen mwenyewe. Ilikuwa kwa maoni ya Isabella Blow kwamba McQueen anatumia jina lake la kati la lebo.
Alexander McQueen alifanya maonyesho ya kukimbia, kama vile burudani ya meli 2003, mchezo wa Chess 2005 na Wajumbe wa Culloden, ambao walikuwa na hologram ya maisha.
Kwa jumla, McQueen iliunda makusanyo 36 ya studio yake ya London, ikiwa ni pamoja na ukusanyaji wake wa mafunzo ya MA.
Haruna Chanongo
Haruna Chanongo (alizaliwa tarehe 14 Novemba mwaka 1991) ni mchezaji wa soka wa kitaalamu wa timu ya taifa ya Tanzania iliyopo barani Afrika.
Chanongo anacheza kama kiungo wa klabu ya Mtibwa sugar na timu ya taifa ya Tanzania.
Nichelino
thumb|sehemu ya mji wa Nichelino
ni mji wa mkoa wa Piemonte, Italia Kaskazini wenye wakazi 47,851 (2018).
Carlos Spano
Carlos Spano (Málaga, Hispania, 1773 - Talca, Chile, 4 Machi 1814) alikuwa askari wa jeshi la Hispania, pia alikuwa shujaa wa vita vya uhuru wa Chile.
Spano alianza kazi yake ya kijeshi mwaka 1786 kama askari katika Jeshi la Hispania, na kupigana katika kampeni za Ceuta (Spanish Morocco) na Aragon (dhidi ya Ufaransa). Mnamo mwaka 1787 Spano alinuliwa na Luteni wa Dragones de la Frontera. Spano alimuoa María de las Nieves Ceballos.
Danilo
Alianza kazi yake na América Mineiro kabla ya kuhamia Santos.
Mnamo Januari 2012 alihamia FC Porto, ambapo alishinda mataji makuu ya Premierira Liga, mwaka 2015 alisajiliwa na Real Madrid FC kwa € milioni 31.5, na miaka miwili baadaye alijiunga na Manchester City.
Julita wa Kaisarea
Julita wa Kaisarea (alifariki Kaisarea wa Kapadokia, katika Uturuki ya leo, 303) alikuwa mfiadini wa Kikristo aliyechomwa moto.
Looney Tunes
alt= Nembo ya looney tunes|thumb|Nembo ya Looney Tunes. Looney Tunes ni mfululizo wa katuni uliozalishwa na Warner Bros. Ilikuwa mfululizo wa kwanza wa katuni za Warner Bros. uliotangulia mfululizo wa Merrie Melodies.
Jina la mfululizo ni tofauti kwenye Silly Symphonies, jina la mfululizo wa Walt Disney.
Julita wa Kaisarea
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Alejandro Gómez
Alejandro Darío Gómez (alizaliwa tarehe 15 Februari mwaka 1988) ni mchezaji wa soka wa Argentina ambaye anacheza kama mchezaji wa mbele/winga au nafasi ya kiungo wa kushambulia wa klabu ya Italia iitwayo Atalanta na timu ya taifa ya Argentina.
Julita wa Kaisarea
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 30 Julai.
Alejandro Gómez
Gómez ni raia wa Argentina na Italia, baada ya kupata uraia wa Italia mnamo tarehe 14 Mei mwaka 2016, kwa sababu mkewe ni raia wa Italia.
Kiargobba
Kiargobba ni lugha ya Kiafrika-Kiasia nchini Ethiopia inayozungumzwa na Waargobba. Mwaka wa 1994 idadi ya wasemaji wa Kiargobba imehesabiwa kuwa watu 10,900. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiargobba iko katika kundi la Kisemitiki.
Looney Tunes
Kuanzia mwaka wa 1942 hadi 1969, Looney Tunes ulikuwa mfululizo maarufu zaidi wa za katuni katika sinema, hata kuliko filamu yoyote ya Disney.
Visenta Maria Lopez
thumb|[[Picha yake halisi.]] Visenta Maria Lopez (Cascante, Hispania, 22 Machi 1847 - Madrid, 26 Desemba 1890) alikuwa bikira mwanzilishi wa shirika la Masista wa Maria Imakulata ambalo ndani ya Kanisa Katoliki linahudumia wasichana.
Papa Pius XII alimtangaza mwenye heri mwaka 1950 na Papa Paulo VI mtakatifu mwaka 1975.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe ya kifo chake.
Joji wa Mitilene
Joji wa Mitilene (Anatolia, leo nchini Uturuki, 776 - Kerson, 7 Aprili 820/821) alikuwa mmonaki halafu mkaapweke ambaye kwa sifa zake alichaguliwa bado kijana kuwa askofu mkuu wa Mitilene miaka 804-815. Alidhulumiwa na kaisari Leo V wa Bizanti kwa sababu ya kuheshimu picha takatifu. Alipopelekwa uhamishoni alishika tena maisha ya mkaapweke hadi kifo chake.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 7 Aprili.
Coemba
ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié.
Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 4,608.
Jemal Abdu
Jemal Abdu ni mwanasoka wa Eritrea ambaye mara ya mwisho alichezea Western Strikers katika Ligi Kuu ya FFSA. Alipokuwa akishiriki Kombe la CECAFA la 2009 nchini Kenya alikuwa sehemu ya timu ya taifa ya Eritrea ambayo ilishindwa kurejea nyumbani baada ya kushiriki mashindano ya kanda ya Nairobi. Baada ya kupata hifadhi ya kisiasa kutoka kwa serikali ya Australia, ilihamia timu ya Adelaide, Australia.
Kazi ya klabu
Mnamo mwaka 2011, alisaini mkataba na klabu ya FFSA Super League Croydon Kings baada ya kupewa hifadhi ya kisiasa na serikali ya Australia. Abdu alicheza Kombe la CECAFA mwaka wa 2009 nchini Kenya, akitokea katika mechi ya kundi lililofungwa 2-1 na Rwanda.
Kwakifua
Kwakifua ni jina la moja ya kata za Wilaya ya Muheza, nchini Tanzania yenye Postikodi namba 21412. Kulingana na sensa ya mwaka 2012, kata hii inakadiriwa kuwa na wakazi 3084. .
Kata hii inaundwa na vijiji vitatu, ambavyo ni Ngarani, Mpakani na Kwakifua kilichotoa jina la kata.
Kata hii imepakana na kata za Kilulu, Kwafungo na Bwembwera.
Shughuli za uchumi
Wakazi wa hii kata ni Wabondei kwa kabila na walio wengi ni wakulima kama shughuli kuu ya uchumi.
Tarafa ya Téhini
Mwaka 2014 idadi ya wakazi ilikuwa 15,122.
Makao makuu yako Téhini (mji).
Hapa chini ni majina ya vijiji 31 vya tarafa ya Téhini na idadi ya wakazi mwaka 2014 : • # Féki (594)
• # Gogo-Saga (567)
• # Kinani (180)
• # Kointa (775)
• # Samidana (272)
• # Sanganamé (469)
• # Tchobrou (135)
• # Téhini (2 670)
• # Tiobiél (457)
• # Tripano (285)
• # Vontchon 1 (104)
• # Vontchon 2 (322)
• # Amendi (243)
• # Bana-Yalfou (325)
• # Biguilaye (520)
• # Dabil - Sedan (63)
• # Dikoyé Sétrou (349)
• # Gangané (69)
Liverpool Echo
Liverpool Echo ni gazeti linalochapishwa na kampuni ya Trinity Mirror katika eneo la Merseyside,Uingereza. Linachapishwa katika siku za Jumatatu mpaka Jumamosi, na ni gazeti la jioni la Liverpool na gazeti dada lake, Liverpool Daily Post ni gazeti la asubuhi. Katika nusu ya mwaka wa kwanza wa mwaka wa 2007, Liverpool Echo lilikuwa na usambazaji (wa Jumatatu hadi Jumamosi) wa nakala takriban 110,000.
Tarafa ya Téhini
• # Gbako (157)
Liverpool Echo
Hapo awali, gazeti hili lilichapishwa na kampuni ya Liverpool Daily Post & Echo.
Mhariri ni Alistair Machray, aliyekuwa mhariri wa hapo awali wa gazeti la Welsh Daily Post.
Katika mwaka wa 1879, Liverpool Echo lilianza kuchapishwa kama gazeti dada kwa lile la Liverpool Daily Post. Kutoka kuanzishwa kwake hadi mwaka wa 1917, gazeti hilo liliuzwa kwa bei la nusu peni. Hivi sasa bei yake ni 47p.
Kampuni hiyo ilianza kupanuliwa katika mipango ya kuenea kimataifa. Katika mwaka wa 1985, iliendeleza na kuboresha muundo wake na ikaitwa Trinity Holdings Plc. Magazeti haya yalianzishwa tena yakichapishwa katika mitindo ya magazeti ya porojo. Yaliangazia nyakati ngumu za uhaba mkubwa wa ajira na shida za kijamii jijini Liverpool katika mwanzoni wa miaka ya 1980. Katika mwaka wa 1999, kampuni ya Trinity ilijiunga na kundi la Mirror Group Newspapers na kuwa Trinity Mirror. Kampuni hii ikawa kampuni kubwa kabisa ya uchapishaji wa magazeti nchini.
Mnamo Juni 2007, ilitangazwa kuwa gazeti la Liverpool Echo lilikuwa limeshinda haki za kuupa jina uwanja mpya katika eneo la Albert Dock. Hivyo basi, walichagua jina na uwanja huo unajulikana,hivi sasa, kama Liverpool Echo Arena.
Henri Walpole
Henri Walpole, S.J. (Docking, Norfolk, 24 Januari, 1558 – York, 7 Aprili 1595) alikuwa padri Mjesuiti kutoka Uingereza.
Tarafa ya Téhini
• # Hagnon (85)
• # Himarédouo (60)
• # Korbo (2 250)
• # Kouébonou (280)
• # Kpandjao (50)
• # Mampère 2 (151)
• # Méguidan (446)
• # Méhidan (94)
• # Tiaparga (268)
• # Tinguira (348)
• # Togolokaye (2 345)
Henri Walpole
Baada ya kushuhudia kifodini cha Edmundi Campion (1581) alishika imani hadi kupewa upadrisho huko Paris, Ufaransa (1588), alijiunga pia na Wajesuiti.
Alipokuwa tena Uingereza kufanya utume kinyume cha sheria za nchi wakati wa malkia Elisabeti I alikamatwa na kufungwa, aliteswa kikatili na hatimaye alinyongwa na kuraruliwa vipandevipande pamoja na padri mwenzake Aleksanda Rawlins.
Alitangazwa mwenye heri na Papa Pius XI mwaka 1929 na mtakatifu na Papa Paulo VI mwaka 1976.
Sikukuu yake huadhimishwa na Wakatoliki tarehe 7 Aprili.
Azizbek Abdugofurov
Azizbek Abdugofurov (amezaliwa 6 Machi 1992) ni bondia wa Uzbekistan ambaye alishikilia taji la WBC Silver super-middleweight kutoka mwaka 2018 hadi Machi 2021. Kama bondia mahiri, Abdugofurov aliwakilisha Uzbekistan kwenye Mashindano ya Ndondi ya Dunia ya 2013 ya AIBA .Ingawa alipendelewa kushinda Mashindano ya Ndondi ya Dunia ya 2013 ya AIBA, Alifanikiwa kuishia robo fainali kutokana na kupokea kipigo kikubwa dhidi ya Artem Chebotarev.
1170 KK
Makala hii inahusu mwaka 1170 KK (kabla ya Kristo).
Imani ya Athanasio
300px|thumb|Ngao ya Utatu inalenga kuonyesha mafundisho ya Imani ya Athanasio Imani ya Athanasio (pia: Quicumque vult, kutokana na maneno ya kwanza ya Kilatini Quicumque vult salvus esse) ni mojawapo ya maungamo ya imani makuu ya imani ya Kikristo yanayokubaliwa katika makanisa ya magharibi, pamoja na Imani ya Mitume na Imani ya Nikea. Inakazia mafundisho kuhusu Utatu wa Mungu na hali mbili za Yesu Kristo.
Historia ya matini
Katika mapokeo ya kanisa la magharibi, Athanasio wa Aleksandria (karne ya 4 BK) hutajwa kama mwandishi wa maungamo hayo. Maazimio ya Mtaguso wa Autun (mnamo 670 nchini Ufaransa) yalitaja mara ya kwanza "Imani ya Mtakatifu Athanasio"  na hapo inawezekana kwamba yalilenga matini ya "Quicumque".
Ila tangu karne ya 17 inajulikana kwamba matini hayo hayakutungwa na Athanasio. Ni dhahiri kwamba ilitungwa kwa lugha ya Kilatini ilhali Athanasio hakutumia Kilatini akaandika kwa lugha ya Kigiriki. Vilevile matini yake yanakosa istilahi zilizokuwa muhimu kwa Athanasio kama vile homoousion, lakini inataja "Filioque" ambayo ni kawaida ya kanisa la magharibi ikikataliwa katika Ukristo wa Mashariki. Pia ungamo hilo halijulikani katika Makanisa ya Mashariki, ingawa jina la Athanasius linaheshimiwa sana huko.
Inaonekana kwamba kwamba matini ya maungamo yaliunganishwa kwa kutumia nukuu kutoka kwa Mababu wa Kanisa la Kilatini (hasa mapokeo ya Augustino) kama vile Ambrosio wa Milan, Vincent wa Lérins, Fulgensyo wa Ruspe na hatimaye Caesarius wa Arles.
Muundo
Ungamo lina aya arobaini zilizogawanywa katika sehemu kuu mbili tofauti:
Dionisi wa Aleksandria
Mwaka 252 tauni ilipozuka mjini, yeye na mapadri wake walijitosa kuwahudumia walioambukizwa.
Imani ya Athanasio
Matumizi makanisani
Wakati wa Matengenezo ya Kiprotestanti imani hiyo ilihesabiwa kama moja ya maungamo makuu matatu yaliyotumiwa makanisani. Kanisa la Kiinjili la Kilutheri limelipokea kati ya maungamo yake na pia Wareformed wanalitambua.
Kichocho
Kichocho, kisalisali au kisonono cha damu (pia schistosomiasis au bilharzia) ni ugonjwa ambao minyoo midogo ya aina ya Schistosoma (minyoo-kichocho) inaingia mwilini na kusababisha mwasho wa ngozi katika viungo mbalimbali, homa, udhaifu na baada ya muda damu katika kinyesi au mkojo na maumivu tumboni.
Maambukizi
thumbnail|500px|Mzunguko wa minyoo-kichocho kati ya [[binadamu na konokono na hali za maendeleo yao.]] Minyoo-kichocho inaendelea kwa hatua zifuatazo:
Kwa hiyo maisha ya Schistosoma na nafasi ya maambukizi huhitaji:
Imani ya Athanasio
Matumizi makanisani
Kwa sasa inatumika katika liturujia ya makanisa ya Kianglikana; liko pia katika kitabu cha "Tumwabudu Mungu wetu" wa KKKT.
Kichocho
Maambukizi
Kwa hiyo njia ya kuambukizwa ni kuingia katika maji yenye konokono walioambukizwa. Siku hizi karibu kila ziwa au bwawa katika Afrika huwa na hatari ya kichocho; hatari inapungua katika mito yenye mwendo wa maji au katika sehemu ya maziwa makubwa ambako kuna pwani pana ya mchanga bila mimea iliyo chakula cha konokono.
Imani ya Athanasio
Matumizi makanisani
Lilikuwa sehemu ya liturujia ya sala ya asubuhi ya saa 12 (prim) katika Kanisa Katoliki; tangu kuondolewa kwa utaratibu huo kutoka Liturujia ya Vipindi matini ya Quicumque vult yanatumika na wachache tu.
Kichocho
Kinga na tiba
Taratibu wa kukinga dhidi ya maradhi haya ni pamoja na upatakanaji wa maji safi na upungufu wa idadi ya konokono. Katika maeneo ambako maradhi yanaambukiza zaidi, makundi ya watu wengi wanaweza kutibiwa kwa wakati mmoja, kwa kuwapa mara moja kwa mwaka dawa iitwao praziquantel. Utaratibu huo unakusudia kupunguza idadi ya watu wanaoambukizwa na kwa hivyo kupunguza kuenezwa kwake maradhi yenyewe.
Praziquantel ni dawa inayopendekezwa na Shirika la Afya Duniani kwa ajili ya wale wanaojulikana kuambukizwa. .
Historia ya matibabu
thumbnail|150px|Theodor Bilharz aliyetambua minyoo inayosababisha Kichocho Ugonjwa na kidusia chake vilitambuliwa mara ya kwanza mwaka 1851 na tabibu Mjerumani Theodor Bilharz alipochunguza maiti katika hospitali moja mjini Kairo, nchini Misri. Kwa hiyo ugonjwa umejulikana pia kwa jina la Bilharzia.
Kuito
ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié.
Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 180,764.
Dionisi wa Aleksandria
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki, Waorthodoksi na Waorthodoksi wa Mashariki kama mtakatifu.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 8 Aprili.
Mdudu-kijiti
Wadudu-kijiti au vijiti vitembeavyo ni wadudu warefu wa oda Phasmatodea (phasma = kizuka) ambao wanafanana na vijiti. Wadudu-jani au majani matembeayo wa familia Phylliidae ni wanachama wa oda hii pia.
Wadudu hawa ni wembamba na warefu isipokuwa spishi za Phylliidae ambazo ni pana. Spishi kadhaa ni wadudu warefu kabisa katika dunia. Jike la Phobaeticus chani ni mrefu kuliko wote wengine na ana urefu wa sm 36 (57 kama miguu ikinyumbulika). Muundo wa mwili ni kamafleji na unafanana na kijiti au jani. Spishi nyingi hazina mabawa au zina mabawa yaliyopunguka. Mabawa ya mbele ni membamba na magumu lakini yale ya nyuma ni mapana yakiwa yamekunjuka.
1134 KK
Makala hii inahusu mwaka 1134 KK (kabla ya Kristo).
Historia Kuu ya Afrika
thumb|Kikao cha kamati ya Kisayansi ya UNESCO kwa Historia Kuu ya Afrika, Juni 2010 Historia Kuu ya Afrika (kwa Kiingereza General History of Africa (GHA)) ni mradi wa UNESCO ulioanzishwa tangu mwaka 1964.
Shabaha ya mradi ni kusahihisha “maelezo mapotovu yaliyokuwa yakieleza umaskini na ushenzi katika bara hili” kwa “kufanya uchunguzi mwafaka wa habari usiokuwa na upendeleo”. Uliona Historia ya Afrika “imeharibiwa mno kutokana na kutokujua na ubinafsi wa watu walioiandika”.
Awamu ya kwanza hadi mwaka 1999 ilikuwa kuandika na kutoa vitabu 8 kuhusu Historia Kuu ya Afrika.
Awamu ya pili tangu mwaka 2009 inalenga kuandaa muhtasari wa historia na vitabu pamoja na misaada kwa walimu wa shule.
Vitabu vya Historia Kuu ya Afrika
400px|thumb|Toleo la Kiingereza la Historia Kuu ya Afrika thumb|Profesa [[Joseph Ki-Zerbo, mhariri mkuu wa kitabu I cha Historia Kuu ya Afrika]] Vitabu vinane vilivyotolewa vimeandikwa na wataalamu mbalimbali kutoka Afrika na nje yake na kutolewa kwa lugha mbalimbali, zikiwa pamoja na Kiswahili. Vimetolewa mara mbili kama juzuu kamili na juzuu lililofupishwa.
Vyote vinane vya juzuu lililofupishwa vinapatikana kwa njia ya intaneti kwenye tovuti ya UNESCO. Hapa tunonyesha nakala za Kiswahili; viungo kwa nakala za Kiingereza zinapatikana kwenye makala pacha ya Kiingereza. Mhariri mkuu Joseph Ki-Zerbo, online kwa Kiingereza, Kiarabu, Kireno, Kihausa, Kiswahili na Kifulfulde
Mhariri mkuu G. Mokhtar, online kwa  Kiingereza, Kiarabu, Kireno, Kihausa, Kiswahili na Kifulfulde
Wahariri wakuu M.M. El Fasi na I. Hrbek, online kwa  Kiingereza, Kiarabu, Kireno, na Kiswahili
Mhariri mkuu D.T. Niane, online kwa Kiingereza, Kiarabu, Kireno, na Kiswahili
Mhariri mkuu B.A. Ogot, online kwa Kiingereza, Kiarabu, Kireno, na Kiswahili
Mhariri mkuu J.F.A. Ajayi online kwa  Kiingereza, Kiarabu, Kireno, na Kiswahili
Mhariri mkuu A.A. Boahen, online kwa Kiingereza, Kiarabu, Kireno, na Kiswahili
Elesbaan
Kalebu bin Tazena (maarufu kama Elesbaan ; alifariki 540/555 hivi) alikuwa mfalme wa Aksum mwanzoni mwa karne ya 6, ambaye ufalme wake ulienea katika Eritrea na Jimbo la Tigray, Ethiopia ya leo.
Kalebu alivamia Yemen mwaka 520 hivi ili kumuadhibu mfalme Myahudi Yusuf Asar Yathar, maarufu kama Dhu Nuwas, aliyeangamiza Wakristo wa Najran. Baada ya mapigano mengi alipata ushindi na kumweka Mkristo mwenyeji Sumuafa' Ashawa' (Esimiphaios) kutawala Himyar kwa niaba yake.
Baada ya kupeleka taji lake Yerusalemu, wakati wa kaisari Yustino, inasadikika kwamba hatimaye Kalebu alijiuzulu akajiunga na monasteri kama alivyotamani kabla hajamrudia Mungu.
Kutokana na kutetea Wakristo wa Uarabuni, Kalebu anajulikana na kuheshimiwa na Waorthodoksi wa Mashariki na Wakatoliki kama Mtakatifu Elesbaan.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 15 Mei, 28 Mei , 24 Oktoba  , 27 Oktoba  au 6 Novemba.
Antoni wa Lerins
Antoni wa Lerins (Hungaria, 468 hivi - Lerins, leo nchini Ufaransa, 520 hivi) alikuwa mmonaki maarufu kwa utakatifu na miujiza yake.
Baada ya kulelewa na Severino wa Noriko, alipofikia umri wa miaka 20 alijiunga na monasteri huko Ujerumani, halafu akawa mkaapweke katika Italia Kaskazini. Kwa kuwa alizidi kupata wafuasi na heshima, miaka miwili kabla hajafa alihamia Lerins ili kupata faragha aliyoitamani.
Mouhamadou Fall
Kwenye mbio za mita 4 * 100, alimaliza wa 4 kwenye michuano ya 2018 ya Ulaya na watano kwenye mbio za IAAF world relays za 2019.
Antoni wa Lerins
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu.
Sikukuu yake inaadhimishwa tarehe 28 Desemba.
Lilia Fisikovici
alt=Lilia Fisikowici kwenye Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka 2016|thumb|Lilia Fisikowici kwenye Olimpiki ya Majira ya joto ya mwaka [[2016]] Lilia Fisikovici (alizaliwa 29 Machi 1989) ni mwanariadha wa umbali mrefu kutoka nchi ya Moldova aliyegobea kwenye marathoni. Alishiriki marathoni ya wanawake kwenye michezo ya olimpiki ya mwaka 2016. Alifuzu kuiwakilisha Moldova tena kwenye michezo ya olimpiki majira ya joto mwaka 2020.
Mwaka 2018, kwenye Marathoni ya Ljubljana iliyofanyika Ljubljan, Slovenia, aliweka rekodi mpya ya marathoni ya Moldova  kwa rekodi ya muda wa 2:28:26. Mwaka 2020, alishinda kwenye nusu marathoni ya wanawake kwenye michuano yam waka 2020 ya World Athletics Half Marathon yaliofanyika Gdynia, Polandi.
Nharea
ni mji uliopo magharibi mwa nchi ya Angola katika mkoa wa Bié.
Mwaka 2009 idadi ya watu ilikuwa 9,496.
Azam F.C.
Azam F.C. ni timu ya soka jijini Dar es Salaam inayoshiriki Ligi Kuu Tanzania Bara.