cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Aleksander Mashuhuri
Mitazamo juu yake
Katika kitabu cha Kizoroastria cha kipindi cha kati ya Uajemi kilichoitwa Arda Wiraz Nāmag Aleksander anajulikana kama “Aleksander aliyelaaniwa” kwa sababu alishinda milki ya Uajemi na aliangamiza mji mkuu wake ulioitwa Persepolis. Lakini katika habari za baadaye za Uajemi, mpaka Irani ya siku hizi, anaitwa Eskandar na hata alishangiliwa wakati Ukuta Mkuu wa Sadd-e Eskandar ulijengwa wakati wa Ufalme wa Parthia.
Pia anajulikana katika desturi za Mashariki ya Kati kama Dhul-Qarnayn kwa Kiarabu na Dul-Qarnayim kwa Kiyahudi na Kiaramu, yaani "mtu mwenye pembe mbili", huenda kwa sababu picha kwenye sarafu za wakati wa utawala wake ilimwonyesha kama anazo pembe mbili za kondoo dume za mungu Ammon wa Misri.
Jina lake kwa Kihindi ni Sikandar, neno ambalo ni sawa na “mtaalamu” au “mtu stadi.”
Kujisomea zaidi
*
Ziwa Bogoria
Ziwa Bogoria (piaː Hannington) ni ziwa alkali la chumvi, lililoko katika kanda la volkeno katika bonde la kusini la Ziwa Baringo, Kenya, kaskazini kidogo kwa ikweta (kaunti ya Baringo).
Ziwa Bogoria, kama vile Ziwa Nakuru, Ziwa Elmenteita, na Ziwa Magadi kusini zaidi katika Bonde la Ufa, na Ziwa Logipi kaskazini, ni nyumbani kwa wakati mmoja kwa ukubwa duniani wakazi wa mindre heroe. Ziwa ni tovuti Ramsar na imekuwa eneo tengefu tangu 29 Novemba 1973. Ziwa Bogoria ni fupi kwa kina (mita 10), na lina urefu wa kilomita 34 kwa kilomita 3.5 upana, pamoja na beseni la km² 700.
Makala ya mitaa ni pamoja na kidimbwi Kesubo kaskazini na ngome Siracho mashariki, zote ndani ya eneo tengefu la taifa. Hifadhi pia ni maarufu kwa moto tenki na chemchemi za moto.
Maji ya ziwa yana mchanganyiko mkubwa wa ioni Na+, HCO3- na CO32-. Zinatokana na kuingia kutoka kwa mito Sandai na Emsos, na kutokana na chemchemi za moto 200 hivi za alkali ambazo ziko hadi leo katika ufuo za ndani tatu: Loburu, Chemurkeu, na kusini mwa kikundi (Ng'wasis, Koibobei, Losaramat). Chemchemi nyingine hutokwa moja kwa moja na sakafu ya ziwa.
Ziwa Bogoria pia lina wingi wa matenki ya kweli Afrika (angalau 18 yanajulikana). Maji ya ziwa ni alkali (pH: 10,5) na chumvi (hadi 100 g / L ujumla wa chumvi iliyoyeyushwa). Ziwa halina kieleaji cha kutoa maji na hiyo inafanya maji kuwa chumvi hasa kupitia uvukizi, ambao ni wa juu katika hili eneo lililo nusu jangwa.
Ziwa lenyewe ni meromictic (stratified) na chini maji yasiyo mazito yanaelea juu ya maji chumvi yaliyo mazito zaidi. Ingawa kiwango cha chumvi ni cha juu kabisa, ziwa lina uzalishaji kwa wingi sana wa cyanobacteria (Arthrospira fusiformis) ambayo hulisha heroe, lakini kuna viumbehai wengine wadogo wanavyokaa katika ziwa.
Ziwa lilikuwa makazi ya asili ya Waenndorois, ambao walilazimishwa kuondoka eneo hilo katika miaka ya 1970 na sasa wanachachisha kuondolewa kwao katika Mahakama ya Afrika ya Haki za Binadamu na za Mataifa.
Hoteli za malazi sasa zinapatikana karibu sana Loboi, kijiji kaskazini mwisho wa ziwa. Kupiga kambi kunaruhusiwa ifikapo mwisho wa kusini mwa ziwa.
Peter Mahamudu Msolla
thumbnail|right|100pax|Peter Msolla Peter Mahamudu Msolla (amezaliwa tar. 6 Mei 1945) ni mbunge wa jimbo la Kilolo katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.
Edremit (District), Van
thumb| Edremit
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Van kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
Kitaji
Kitaji ni kata ya Manisipaa ya Musoma katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31104. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  5,464 waishio humo.
Kizanaki
Kizanaki ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wazanaki. Mwaka wa 2005 idadi ya wasemaji wa Kizanaki imehesabiwa kuwa watu 100,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kizanaki iko katika kundi la E40.
Uwanja wa michezo wa Petro
Uwanja wa michezo wa Petro ni uwanja unaotumika kwa matumizi mbalimbali ukiwa naviti zvipatavyo 16,000 unaopatikana katika mji wa Cairo nchini Misri. Uwanja huu ulikamilika mnamo mwaka 2006. Uwanja huu umekuwa ukitumika kama uwanja wa nyumbani wa Klabu ya ENPPI pamoja na vilabu vingine huko Misri. Timu ya Zamalek SC pia imekuwa ikicheza michezo yao mingi ya nyumbani kwenye uwanja wa Petrosport. Uwanja huu ulitengenezwa na watu wengi, wakiwepo wabunifu kama Jana mahmoud, Mohannad alaa, mustafa khleed , Doaa Saad , yousef khaled na wengine wengi ambao hawajajumuishwa kati ya wafanyakazi walioshiriki katika ujenzi wa uwanja huu.
344
Makala hii inahusu mwaka 344 (Baada ya Kristo).
Abondi wa Cordoba
Abondi wa Cordoba (alifariki Cordoba, Hispania, 11 Julai 854) alikuwa padri aliyeuawa na Waislamu waliotawala nchi hiyo.
Tangu kale anaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama mtakatifu mfiadini.
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Julai.
Mto Luriceng
unapatikana katika wilaya ya Lamwo, kaskazini mwa Uganda.
Maji yake yanaishia katika mto Naili na hatimaye katika Bahari ya Kati.
Mkwaju
Mkwaju, msisi au makombe (jina la kisayansi: Tamarindus indica) ni mti mkubwa wa familia Fabaceae ambao asili yake ni Afrika Mashariki na India.
Orodha ya makabila ya Tanzania
Hii orodha ya makabila ya Tanzania inaweza kuwa na matatizo kwenye majina kadhaa, kwa sababu mbalimbali.
Orodha hii inatokana na orodha ya lugha za Tanzania inayopatikana katika Ethnologue, pamoja na tovuti nyingine.
Inawezekana kwamba baadhi ya majina ya makabila ni majina ya lugha au lahaja tu, badala ya makabila, na labda majina mengine yaliandikwa vibaya.
Juu ya hiyo, hakuna ufafanuzi wa wazi kusema kikundi fulani ni kabila au siyo. Vikundi kadhaa katika orodha hii vina wenyeji mamia tu, lakini vikundi vingine vina mamilioni ya watu; labda kila kikundi kinaitwa "kabila," lakini ni jamii za aina tofauti kabisa. Vikundi katika ukurasa huu vimeorodheshwa kuwa vikundi tofauti kutokana na ushahidi kutoka Ethnologue kutofautisha lugha zao.
Hii ni orodha ya makabila ya watu ambao wamekuwa wanaishi tangu zamani katika eneo ambalo sasa linaitwa Tanzania, pamoja na makabila yaliyogawiwa na mipaka baina ya Tanzania na nchi za jirani.
Orodha hii haizingatii makabila yanayoishi katika Tanzania kama wakimbizi tu, hasa kutokana na vita katika nchi za jirani. Vilevile ukurasa huu hauorodheshi vikundi vya wahamiaji kutoka nchi za kigeni, kama wahamiaji au wazao wao kutoka Uarabuni au Uhindi.
Kwa sasa inakadiliwa kuwepo kwa makabila takribani zaidi ya mia moja na ishirini (120) ambayo hupatikana katika mikoa yote ya Tanzania
Leonsi wa Bordeaux
Leonsi wa Bordeaux (alifariki Bordeaux, Ufaransa, kabla ya 574 akiwa na miaka 54) alikuwa askofu wa kumi na tatu mji huo.
Habari chache za maisha yake zimo katika  Historia Francorum ya Gregori wa Tours na katika Carmina ya Venansi Fortunati.
Aliwahi kwenda vitani Hispania na kuoa.
Muhogo
Muhogo (Kiing. cassava) ni mmea wa jenasi Manihot na chakula muhimu katika Afrika, Amerika Kusini na nchi za Asia Kusini. Sehemu ya kuliwa ni hasa viazi vyake (mizizi minene au mahogo) vilivyo na wanga nyingi halafu pia majani yake yenye protini na vitamini.
Leonsi wa Bordeaux
Baada ya kupata uaskofu alishiriki mitaguso kadhaa akauitisha mmoja huko Saintes.
Pia anakumbukwa kwa misaada aliyowapa maskini na kwa ujenzi wa makanisa mbalimbali.
Muhogo
Sumu ndani ya aina za muhogo
Kuna aina kadhaa za muhogo zinazotofautiana hasa katika kiwango cha sianidi (cyanide) ndani yake. Sianidi ni sumu inayoandaliwa ndani ya mmea kwa umbo la kemikali linamarin. Linamarin hubadilika kuwa sianidi.
Viwango vya sianidi vinatofautiana kati ya spishi mbalimbali za muhogo. Aina zenye kiwango kidogo sana hazina matatizo lakini kwa jumla zao linatakiwa kuandaliwa kabla ya kuliwa.
Dawa ya sianidi hupotea kwa kuacha mizizi katika maji kwa siku mbili tatu. Njia nyingine ni upishi kwa joto kali kwa mfano kukaanga katika mafuta. Njia nyingine inayotumiwa hasa Afrika ya Magharibi ni kusaga viazi na kukoroga unga katika maji; baada ya masaa kadhaa maji hubadilishwa na uji unapikwa kuwa aina ya ugali.
Mia tano themanini na sita
Mia tano themanini na sita  ni namba inayoandikwa 586 kwa tarakimu za kawaida na DLXXXVI kwa zile za Kirumi.
Haruo Arima
Haruo Arima (有馬 暎夫) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Arima alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 27 Agosti 1927 dhidi ya Jamhuri ya China. Arima alicheza Japani katika mechi 2.
Mia tano themanini na sita
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 293.
IF
IF au if ni kifupi cha:
Andrea Chong Hwagyong
(alifariki Seoul, 23 Januari 1840) ni mmojawapo katika kundi kubwa la Wakristo wa Kanisa Katoliki nchini Korea waliouawa kwa ajili ya imani yao katika miaka 1791–1888. Wanakadiriwa kuwa 8,000 - 10,000.
Katekista huyo, akiwa anamsaidia askofu Laurenti Imbert, alifanya nyumba yake iwe kimbilio la Wakristo waliodhulumiwa; kwa ajili hiyo aliteswa kikatili na hatimaye alinyongwa gerezani.
Yeye na wenzake 102 walitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa watakatifu tarehe 6 Mei 1984.
Sikukuu ya hao Wafiadini wa Korea huadhimishwa tarehe 20 Septemba, ila ya kwake mwenyewe tarehe 23 Januari.
Mazingira
Mwishoni mwa karne ya 18, Ukristo wa Kikatoliki ulianza kuenea taratibu nchini kwa juhudi za wananchi walei. Mwaka 1836 Korea, nchi ya Kikonfusyo ilipata wamisionari wa kwanza kutoka nje (wanashirika wa Paris Foreign Missions Society).
Chini ya nasaba ya Joseon, Ukristo ulifutwa, tena waamini walidhulumiwa na kuuawa. Waliobaki walipaswa kushika imani yao kwa siri.
Mwisenge
Mwisenge ni kata ya Manisipaa ya Musoma katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31106. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  13,603 waishio humo.
343
Makala hii inahusu mwaka 343 (Baada ya Kristo).
Yasini
undefined Yasini (zamani pia Jassin, Jassini ) ni kijiji cha kata ya Mayomboni, Mkoa wa Tanga, Tanzania. Kijiji hiki kipo kwenye mpaka kati ya Tanzania na Kenya, karibu na mwambao wa Bahari Hindi kwenye pande zote mbili za mpaka.
Wakati wa ukoloni kulikuwa na kituo cha forodha na polisi lakini tangu kujengwa kwa barabara barani ndani zaidi hakuna kituo tena. 350px|thumb|Eneo la mapigano ya "Jassini", lilivyochorwa na Lettow Vorbeck.
Mapigano ya Yasini - Jassini
Wakati wa Vita Kuu ya Kwanza ya Dunia kulikuweko mapigano kwenye Januari 2015. Mwisho wa mwaka 1914, baada ya mapigano ya Tanga, vikosi 3 vya jeshi la Kihindi-Kiingereza kutoka Mombasa vilivuka mpaka na kuvamia Yasini. Mnamo tarehe 18-19 Januari kiongozi Mjerumani Paul von Lettow-Vorbeck alishambulia vikosi hivyo. Alitegemea ya kwamba Waingereza wangeleta askari zaidi kutoka Mombasa mara wakisikia kuhusu shambulio lake, akaficha vikosi kadhaa vya Schutztruppe porini na kuwasubiri Waingereza. Vikosi vya Wahindi walipaswa kusalimisha amri baada ya kujitetea kwa siku 1 kwa sababu walishindwa kupata maji ya kunywa. Wakati huohuo vikosi vingine vya askari 3000 vilifika kutoka Mombasa vikashambuliwa ghafla na askari wa Schutztruppe 1000. Jioni ya tarehe 19 Januari Waingereza waliondoka wakarudi Mombasa baada ya kupotewa na zaidi ya wanajeshi 700.
Lettow Vorbeck aliandika baadaye ya kwamba ushindi haukuweza kumfurahisha kwa sababu hata upande wake vifo vilitokea pamoja na kwisha kwa risasi. Aliamua kuepukana na mapigano makubwa kwa sababu alijua Waingereza wangeweza kuongeza wanajeshi tena na tena ilhali yeye alikuwa tu na idadi hiyohiyo asingeweza kupoteza maafisa na askari tena jinsi ilivyotokea Yasini. Hapo aliamua kuendelea kwa mitindo ya vita ya msituni.
Erciş
thumbnail|right|200px|Mji wa Erciş ni mji na wilaya iliopo Mkoani Van kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
IJ
IJ au ij ni kifupi cha:
Lahaja sanifu
Lahaja sanifu (au lugha sanifu) ni lahaja ambayo imeteuliwa kutoka lahaja nyingine kutumika kwa upana zaidi kuliko lahaja za kawaida. Lahaja sanifu hutumika hasa kwa mawasiliano baina ya wasemaji wa lahaja tofauti za lugha moja; tena, hutumika katika shughuli zilizo rasmi. Ili kuwa sanifu, lahaja teule hufanyiwa marekebisho madogomadogo upande wa matamshi, sarufi na semantiki. Marekebisho hayo yanawezekana kutokea bila watu kujua.
Kingangam
Kingangam ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo na Benin inayozungumzwa na Wangangam. Mwaka wa 2002 idadi ya wasemaji wa Kingangam nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 46,000. Pia kuna wasemaji 20,000 nchini Benin. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kingangam iko katika kundi la Kigur.
Waltham, Massachusetts
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Waltham, Massachusetts
thumb|right|260px|Mahali pa Waltham katika Middlesex County na [[Massachusetts]] Waltham ni mji wa Marekani katika jimbo la Massachusetts. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2007, mji una wakazi wapatao 60,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 15 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 35 km².
Diana King
Diana King (amezaliwa tar. 8 Novemba 1970, mjini Spanish Town, Jamaika) ni mwimbaji wa muziki wa R&B, Dancehall na Pop kutoka nchini Jamaika. Diana alizaliwa kwa mama Muhindi na baba Mjamaika mweusi.
Mia tano themanini na saba
Ni namba asilia inayofuata 586 na kutangulia 588.
587 ni namba tasa.
Vera Okolo
Vera Okolo (alizaliwa 5 Januari 1985) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza timu ya taifa ya Nigeria. Alicheza na klabu ya Delta Queens katika michuano ya wanawake ya Nigeria.
Raphael Benedict Mwalyosi
Raphael Benedict Mwalyosi (amezaliwa tar. 3 Desemba 1946) ni mbunge wa jimbo la Ludewa katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.
342
Makala hii inahusu mwaka 342 (Baada ya Kristo).
Subhash Kak
thumb|Subhash Kak
Orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu
Hii ni orodha ya nchi za Afrika kulingana na idadi ya watu (makadirio ya Umoja wa Mataifa kwa mwaka 2017).
Misri yote imejumuishwa, ingawa sehemu ya eneo la Misri inapatikana Asia.
Saint Helena, ikiwa imekaribiana sana na Afrika, imejumuishwa pia.
Isère
thumb| Idara ya Isère, Grenoble thumb|right|220px|Mahali pa Isère katika [[Ufaransa]] Isère ni département au department  la Rhône-Alpes ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Grenoble.
IL
IL au il ni kifupi cha:
Kibontok-Kusini-Magharibi
Kibontok-Kusini-Magharibi ni lugha ya Kiaustronesia nchini Ufilipino inayozungumzwa na Wabontok. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kibontok-Kusini-Magharibi imehesabiwa kuwa watu 2470. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kibontok-Kusini-Magharibi iko katika kundi la Kifilipino.
Adaku Okoroafor
Adaku Okoroafor (alizaliwa 18 Novemba 1974) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza kama mshambuliaji wa timu ya taifa ya Nigeria. Alishiriki na timu ya taifa katika uzinduzi wa Kombe la Dunia la FIFA la 1991 na Kombe la Dunia la Wanawake la FIFA 1995.
1458
Makala hii inahusu mwaka 1458 BK (Baada ya Kristo).
Shesiafu
Shesiafu ni ndege wa jenasi Neocossyphus na Stizorhina katika familia ya Turdidae. Ndege hawa ni aina ya mikesha na waitwa pengine jina hili. Wanatokea Afrika tu. Rangi yao kuu ni rangi ya kahawia na kwa kawaida tumbo lao ni jekundu au kahawiachekundu. Hula wadudu hasa lakini wanyama wadogo wengine pia. Mara kwa mara huungana na ndege walawadudu wengine karibu na safu za siafu wakikamata wadudu na wanyama wadogo ambao wanawakimbia siafu. Lakini spishi za Stizorhina hukamata wadudu mara nyingi zaidi kama shore (kwa hivyo jina la kiingereza “Flycatcher-thrush”). Hujenga tago lao kwa umbo wa kikombe mtini. Jike huyataga mayai 2-4.
Atlasi
Kwa matumizi tofauti ya jina hili tazama Atlas (maana)
Atlasi ni mkusanyiko wa ramani zinazounganishwa pamoja kwa umbo la kitabu. Siku hizi zinapatikana pia kwa umbo la elektroniki kwa matumizi ya kompyuta au kwenye intaneti.
Kwa kawaida atlasi hua na ramani mbalimbali za nchi, bara au Dunia yote. Kuna pia atlasi za anga zinazoonyesha nyota. Neno linatumiwa pia kwa mkusanyiko wa michoro ya anatomia ikionyesha mifupa au viungo vya mwili.
Atlasi huonyesha ramani za aina tofautitofauti kama tabia za kijiografia, kisiasa au kiuchumi.
Gauni
Kwa muda mrefu, gauni pana zinazoitwa Banyan zilikuwa zinavaliwa na wanaume katika karne ya kumi na nane kama kanzu rasmi.
Gauni zinazovaliwa siku hizi za leo na wasomi, mahakimu, na baadhi ya makasisi zimetokana moja kwa moja na mavazi ya kila siku yaliyovaliwa na watangulizi wao, yalidhibitika kama sare katika karne ya kumi na sita na kumi na saba.
Mavazi ya wanawake
Kwa mitindo ya wanawake, gauni katika jamii ya Kiingereza  ilikuwa kama aina ya nguo, lakini mara nyingi zaidi katika karne ya kumi na nane kutokana na ongezeko la nguo gauni lilianza kuvaliwa kama koti fupi (iitwayo katika Kifaransa robe)  ukilinganisha na gauni fupi au gauni fupi za kulalia mwishoni mwa  karne ya kumi na nane.
Mwanzoni mwa karne ya ishirini, gauni na "frock"  yalikuwa kimsingi sawa na mavazi,  ingawa gauni  mara nyingi zaidi kutumika rasmi au vazi nzito na "frock"  kama vazi jepesi na lisilo rasmi.
Katika miongo michache iliyopita gauni lilipoteza maana yake kwa  ujumla kama vazi la mwanamke huko Marekani kutokana na upendeleo wa mavazi.  Leo hii matumizi yake katika upande wa Uingerezalimekuwa ni vazi la kihistoria au kuvaliwa katika kesi rasmi kama gauni la jioni na gauni la harusi.
Tamotsu Asakura
Tamotsu Asakura (朝倉 保) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Asakura alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 27 Agosti 1927 dhidi ya Jamhuri ya China. Asakura alicheza Japani katika mechi 2.
Gevaş
thumb|Gevaş
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Van kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
Kizaramo
Marejeo
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
Paulo Ho Hyob
Askari, alikamatwa na kuteswa kwa kukiri imani ya Kikristo. Alipozidiwa, alionekana kutaka kushindwa, kumbe akatubu na kuthibitisha mara imani yake mbele ya hakimu; kwa ajili hiyo, baada ya kufungwa muda mrefu, alikufa kwa mateso yaliyompata.
Yeye na wenzake 102 walitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa watakatifu tarehe 6 Mei 1984.
Sikukuu ya hao Wafiadini wa Korea huadhimishwa tarehe 20 Septemba, ila ya kwake mwenyewe ni tarehe ya kifodini chake.
Jura (Ufaransa)
thumb| Idara ya Jura, Lons-le-Saunier thumb|right|220px|Mahali pa Jura katika [[Ufaransa]] Jura ni département au department  la Franche-Comté ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Lons-le-Saunier.
Paulo Ho Hyob
Mazingira
Mwishoni mwa karne ya 18, Ukristo wa Kikatoliki ulianza kuenea taratibu nchini kwa juhudi za wananchi walei. Mwaka 1836 Korea, nchi ya Kikonfusyo ilipata wamisionari wa kwanza kutoka nje (wanashirika wa Paris Foreign Missions Society).
Chini ya nasaba ya Joseon, Ukristo ulifutwa, tena waamini walidhulumiwa na kuuawa. Waliobaki walipaswa kushika imani yao kwa siri.
Nyamatare
Nyamatare ni jina la kata mbili katika Mkoa wa Mara nchini Tanzania.
Kitem
Kitem ni lugha ya Kiniger-Kongo nchini Togo, Ghana na Benin inayozungumzwa na Watem. Mwaka wa 1991 idadi ya wasemaji wa Kitem nchini Togo imehesabiwa kuwa watu 204,000. Pia kuna wasemaji 53,000 nchini Ghana na 50,000 nchini Benin. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kitem iko katika kundi la Kigur.
Shigeru Takahashi
Shigeru Takahashi (高橋 茂) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Orodha ya lugha za Togo
Orodha hii inaorodhesha lugha za Togo:
Landes
thumb| Idara ya Landes, Mont-de-Marsan thumb|right|220px|Mahali pa Landes katika [[Ufaransa]] Landes ni département au department  la Aquitaine ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Mont-de-Marsan.
Kisiwa cha Fundo
Fundo ni kati ya visiwa vya mkoa wa Pemba Kaskazini, Zanzibar, nchini Tanzania, ambacho kinapatikana katika Bahari ya Hindi.
Ni kisiwa chenye urefu wa kilomita zaidi ya 9 na upana wa takriban kilomita 1 kinachotazama Wete kwenye kisiwa kikuu cha Pemba. Kuna wakazi wapatao 1600 wanaokalia kata ya Fundo.
Redsan
Redsan (jina halisi: Swabri Mohammed; amezaliwa 1981) ni mwanamuziki wa reggae pamoja na ragga kutoka Kenya. Albamu yake ya kwanza, "Seasons of the sun" ilitolewa mwaka 2002 chini ya Ogopa DJ's Nyimbo zilizojulikana kwenye albamu hiyo ni kama "Julie" na "Wanipa Raha". Baadaye, alisajiri na Southwest Records, ambapo alitoa albamu yake ya pili,"Red" mnmamo mwaka wa 2004. Ilikuwa na nyimbo maarufu kama "Kuku" na "Apakatwe". Albamu yake ya tatu, Pioneer, ilitolewa mwaka wa 2006, na ilikuwa na nyimbo "Kenyan" na "Touch". Redsan ameweza kuzuru mara kadhaa nchini Marekani na Ulaya. Amewahi kushinda katika sehemu kadhaa katika Chaguo La Teeniez na pia Kisima Awards. Katika Tanzania Music Awards ya 2006 albamu yake Pioneers iliteuliwa katika kiwango cha albamu bora Afrika Mashariki mnamo mwaka wa 2006 katika Pearl of Africa Music Awards alishinda katika sehemu ya Msanii bora mwanaume kutoka Kenya.
Binilith Satano Mahenge
Binilith Satano Mahenge (amezaliwa tar. 4 Januari 1962) ni mbunge wa jimbo la Makete katika bunge la kitaifa huko nchini Tanzania. Anatokea katika chama cha CCM.
Marlboro
Marlboro:
Horikawa wa Japani
Horikawa (8 Agosti, 1079 – 9 Agosti, 1107) alikuwa mfalme mkuu wa 73 (Tenno) wa Japani. Jina lake la kuzaliwa lilikuwa Taruhito, na alikuwa mwana wa pili wa Tenno Shirakawa. Mwaka wa 1087 alimfuata babake, na kuwa mfalme hadi kifo chake. Aliyemfuata kama Tenno ni mwana wake, Toba. thumb|Ishara za mapambo (kiri) za ukoo wa Hosokawa hupatikana huko Ryōan-ji. Horikawa ni miongoni mwa watawala wengine sita waliowekwa ndani karibu na ile iliyokuwa makazi ya Hosokawa Katsumoto kabla ya Vita vya Ōnin.
Mukendo
Mukendo ni kata ya Manisipaa ya Musoma katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31101. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  2,426 waishio humo.
1457
Makala hii inahusu mwaka 1457 BK (Baada ya Kristo).
341
Makala hii inahusu mwaka 341 (Baada ya Kristo).
Uwanja wa michezo wa Mohlakeng
Uwanja wa michezo wa Mohlakeng ni uwanja wa michezo unaotumika kwa matumizi mbalimbali huko Randfontein - Gauteng nchini Afrika Kusini.Uwanja huu mara nyingi umekuwa ukitumika hasa kwa mechi za mpira wa miguu na pia umetumiwa kama uwanja wa nyumbani wa timu ya Trabzon katika mashindano ya Ligi za Vodacom.
Mia tano themanini na nane
Mia tano themanini na nane  ni namba inayoandikwa 588 kwa tarakimu za kawaida na DLXXXVIII kwa zile za Kirumi.
Ni namba asilia inayofuata 587 na kutangulia 589.
Vigawo vyake vya namba tasa ni: 2 x 2 x 3 x 7 x 7.
Uwanja wa michezo wa Johannesburg
thumb|Muonekano wa nje wa Uwanja Wa Johannesburg thumb|Uwanja Wa Johannesburg
Uwanja wa michezo wa Johannesburg ni uwanja wa michezo katika kitongoji cha Doornfontein huko Johannesburg, Mkoa wa Gauteng nchini Afrika Kusini. Uwanja huo unaweza kustahimili watu 37,500.
Hapo awali ulijengwa kama uwanja wa michezo ya riadha, lakini pia ulitumika kuandaa raga ya chama cha mpira wa miguu  na chama cha mchezo wa raga.
Ngozi Okobi-Okeoghene
Ngozi Sonia Okobi-Okeoghene (alizaliwa 14 Desemba 1993) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza kama mshambuliaji wa klabu ya Eskilsua United DFF nchini Uswidi na timu ya taifa ya wanawake ya Nigeria.
IO
IO au io ni kifupi cha:
340
Makala hii inahusu mwaka 340 (Baada ya Kristo).
IP
IP au ip ni kifupi cha:
340
Waliozaliwa
bila tarehe
Kizigula
Kizigula (pia Kizigua) ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wazigula. Mwaka wa 1993 idadi ya wasemaji wa Kizigula imehesabiwa kuwa watu 355,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kizigula iko katika kundi la G30.
Msamiati
Maneno ya Kizigua na maana zake kwa Kiswahili:
Marejeo
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
Uwanja wa michezo wa Klabu ya Al Masry
Uwanja wa michezo wa Klabu ya Al Masry pia unajulikana kama a kwa jina la Port Said Stadium, ni uwanja wa michezo unaotumika kwa matumizi mengi unaopatikana Al Manakh nchini Misri, ulifunguliwa mwaka 1955 na Hussein el-Shafei, waziri wa maswala ya kijamii wa nchi ya Misri kwa niaba ya raisi Gamal Abdel Nasser.
Uwanja wa Klabu ya Al Masry unamilikiwa na Klabu ya michezo ya Al-Masry SC, na una uwezo wa kuingiza idadi ya watu 18,000.Uwanja huo ulisitishwa matumizi yake mnamo tarehe 1 Februari 2012 baada ya matukio ya ghasia katika uwanja huo kufuatia mechi ya Ligi kuu ya mwaka 2011-2012 kati ya timu ya Al Masry na Al Ahly SC ambapo ghasia hiyo ilipelekea vifo vya watu  72 ambao ni mashabiki wa timu ya Al Ahly,  na mshabiki mmoja wa timu ya Al Masry pamoja na polisi mmoja. .
Gürpınar (District), Van
thumb|Gürpınar, Van
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Van kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
Lugha za Kijarrakan
right|thumb|Eneo la lugha za Kijarrakan barani mwa Australia (rangi ya kizambarau) Lugha za Kijarrakan (au Kidjeragan) ni familia ndogo ya lugha nchini Australia. Katika familia hiyo kuna lugha tatu tu ambazo zilikuwa zinazungumzwa katika majimbo ya Australia Magharibi na Northern Territory: Kigadjerawang, Kikitja na Kimiriwung. Lugha hizo zote zimo hatarini mwa kutoweka.
Loir-et-Cher
thumbnail|right|280px|Loir-et-Cher, Ufaransa
thumb|right|220px|Mahali pa Loir-et-Cher katika [[Ufaransa]] Loir-et-Cher ni département au department  la Mkoa wa Centre ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Blois.
Nyasho
Nyasho ni kata ya Manisipaa ya Musoma katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31108. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao  6,344 waishio humo.
Nagayasu Honda
Nagayasu Honda (本田 長康) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Honda alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 27 Agosti 1927 dhidi ya Jamhuri ya China. Honda alicheza Japani katika mechi 4.
Astatini
Astatini (kut. Kigiriki "astateo" (ἀστατέω) "kutodumu" kwa sababu ya unururifu na nusumaisha fupi) ni elementi yenye namba atomia 85 katika mfumo radidia maana yake kiini atomia chake kina protoni 85. Uzani atomia ni 209.98 na alama yake ni At. Ni elementi ya tano katika safu ya halojeni.
Tabia
Astatini ni elementi ururifu yenye nusumaisha isiyozidi masaa 8.1. Kwa sababu hiyo ni haba sana jumla yake duniani ni takriban gramu 25.
Hujitokeza upya tena na tena katika mbunguo asilia wa urani. Hutengenezwa pia katika maabara.
Kuna matumizi ya kiganga ambako mnururisho wake hutumiwa kuharibu kansa mwilini.
Muradiye (District), Van
thumb|Muradiye, Van
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Van kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
Jiografia ya Palestina
Palestina ni nchi ya pekee upande wa jiografia, hasa upande wa mashariki, katika Bonde la Ufa unapotiririka mto Yordani hadi Bahari ya Chumvi.
Mipaka ya Palestina imebadilikabadilika katika historia.
Katika karne ya 5 KK Herodotus alipotaja Palaestina alifanya hivyo kwa maana tofauti kadiri ya mukhtada.
Wapalestina wa leo wanataka mipaka yao iwe ile ya eneo lindwa lililokuwa chini ya Waingereza, yaani bila ya nchi ya Yordan, ng'ambo ya mto huo.
Johann Bayer
Maisha
Alipokuwa na miaka 20 alianza masomo yake ya falsafa na sheria katika chuo kikuu cha Ingolstadt.
Baada ya kumaliza masomo yake alihamia Augsburg alipofanya kazi ya mwanasheria akawa mshauri wa kisheria wa halmashauri ya mji kuanzia mwaka 1612.
Nje ya kazi yake alijisomea elimu katika fani mbalimbali ikiwa ni pamoja na akiolojia, hisabati na astronomia.
Hakuunda familia yake, bali alibaki kapera bila kuoa akafa mwaka 1625.
Kazi
Bayer amekuwa maarufu kwa atlasi yake ya nyota ya Uranometria ("Uranometria Omnium Asterismorum" - "Ramani ya anga ya makundinyota yote") iliyochapishwa mara ya kwanza mjini Augsburg mwaka 1603.
Hii ilikuwa atlasi ya kwanza ya nyota yenye ramani 51: moja-moja kwa ajili ya kila kundinyota lilojulikana tangu zamani za Ptolemaio ukurasa unaoonyesha kundinyota mpya kwenye nusutufe ya kusini zilizobuniwa na Petrus Plancius na ramani mbili za angakusi na angakaskazi. Kila ramani ina alama za kuonyesha longitudo na latitudo alizochukua kutoka orodha ya nyota ya Tycho Brahe ambayo haikuchapishwa bado wakati wa kutolewa kwa Uranometria.
Esther Okhae
Esther Ochae (alizaliwa 12 Machi 1986) ni mchezaji wa mpira wa miguu nchini Nigeria ambae anacheza kama golikipa wa timu ya taifa ya wanawake ya Nigeria. Alishiriki na timu yake ya taifa katika Kombe la Dunia la FIFA la mwaka 2003.
Johann Bayer
Kazi
Bayer alitumia kazi ya Tycho Brahe, inawezekana alitumia pia atlasi ya nyota ya Alessandro Piccolomini ya mwaka 1540 ingawa Bayer aliongeza zaidi ya nyota 1,000 kwa orodha za watangulizi wake.
Katika kitabu cha Uranometria alianzisha mfumo mpya wa kutaja nyota inayojulikana kama "majina ya Bayer". Humo alipanga kila nyota katika kundinyota fulani. Ndani ya kundinyota aliipa kila nyota herufi ya Kigiriki kufuatana na uangavu: nyota angavu zaidi iliitwa Alfa, iliyofuata Beta, halafu Gamma na kadhalika.
Katika atlasi yake aliingiza makundinyota 12 mpya zilizobuniwa miaka michache iliyopita kutaja nyota za angakusi ambazo hazikujulikana na wataalamu wa Ugiriki ya Kale na Roma ya Kale.
Heshima baada ya kufa
Kwenye Mwezi wa Dunia kuna kasoko iliyopokea jina la Bayer kwa heshima yake.
Loiret
thumbnail|right|280px|Loiret, Ufaransa
France 24
right|thumb|[[Nembo ya taarifa ya habari ya France24.]] right|thumb|Mwanahabari François Picard. France 24 ni kituo cha kurusha programu za televisheni kutoka nchi ya Ufaransa.
Loiret
thumb|right|220px|Mahali pa Loiret katika [[Ufaransa]] Loiret ni département au department  la Mkoa wa Centre ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Orléans.
France 24
Ilianza utangazaji tarehe 6 Desemba 2006.
Bajeti yake kwa mwaka ni takriban milioni € 80. Inapata fedha kutoka kwa serikali ya Ufaransa, na makao yake iko mjini Issy-les-Moulineaux, karibu na mji mkuu wa Paris.
Hivi sasa inatangaza habari kwa Kiingereza, Kiarabu na Kifaransa, ingawa Rais Nicolas Sarkozy alipendekeza kuwa kituo hicho kitangaze kwa lugha ya Kifaransa pekee.
France24 inatangazwa kwa stesheni tatu tofauti: ya Kiingereza, ya Kifaransa na ya Kiarabu kuanzia saa nane mchana hadi saa sita usiku (kulingana na masaa ya Paris).
Upatikanaji na matumaini
Inapatikana nchini Uropa, Afrika na Mashariki ya Kati kwa njia ya satelaiti. Tovuti yake ni france24.com
France 24 inalenga kushindana na stesheni kama CNN International, BBC World News, Deutsche Welle, na Al Jazeera English.
1456
Makala hii inahusu mwaka 1456 BK (Baada ya Kristo).
Sam Mostyn
Samantha Joy Mostyn (alizaliwa 1964, anajulikana kama Sam Mostyn) Ni mtetezi wa mabadiliko ya hali ya hewa na usawa wa kijinsia, ni mwanamke wa kwanza kuwa kamishna wa AFL. Kufikia mwaka 2021, Mostyn ni rais wa Chief Executive Women. Yeye ni mwanachama wa bodi kadhaa, ikiwa ni pamoja na The Climate Council, GO Foundation, Mirvac, Transurban, Virgin Australia na The Sydney Swans. Tuzo ya Mostyn, kwa wanawake bora katika AFL, imetajwa kwa jina lake.
Maisha na kazi
Mostyn alizaliwa mwaka 1965 na alikulia katika jeshi, akiwa binti wa jenerali wa jeshi. Yeye ni mke na ana binti mmoja. Moja ya nafasi za mwanzo za Mostyn ilikuwa kufanya kazi na Michael Kirby, ndani ya Mahakama ya Rufaa ya NSW. Baadaye alikuwa mshauri wa mawasiliano katika ofisi ya Waziri Mkuu Paul Keating.
Mostyn ana shahada ya BA/LLB kutoka Chuo Kikuu cha Taifa cha Australia (ANU). Mwaka 2018, alipewa Shahada ya Heshima ya Sheria kutoka ANU.
Mostyn alitoa mchango katika maendeleo ya Sera ya Heshima na Uwajibikaji ya AFL, na pia aliongoza katika kuanzishwa kwa Ligi ya Wanawake ya Australian Football (AFWL). Yeye ni mtetezi wa masuala ya wanawake na anawasaidia waathiriwa wa ukatili wa kijinsia.
Kazi ya mabadiliko ya hali ya hewa
Mostyn alikuwa mmoja wa washiriki wa Mkutano wa Australia 2020. Mostyn ni mwenyekiti wa Baraza la Hali ya Hewa na ameandika kuhusu moto wa porini na mabadiliko ya hali ya hewa kwa Baraza la Hali ya Hewa. Katika tukio la 2021 kuhusu uongozi wa hali ya hewa kabla ya Glasgow 2021, Mostyn alifanya mahojiano na Profesa Lesley Hughes. Mostyn ni mjumbe wa bodi ya Kazi za Hali ya Hewa, na alikuwa mshindi wa tuzo za IGCC Climate mwaka 2019. Shahada yake ya Udaktari wa Sheria ilipewa kutambua uongozi wake katika kazi ya mabadiliko ya hali ya hewa.
Mboga
Mifano ya mboga ni:
Chakula cha mboga chaingiza vitamini na madini muhimu katika mwili.
Chakula cha kupikwa
Kwa kawaida huliwa baada ya kupikwa ingawa kuna aina zinazoliwa bichi pia kwa mfano karoti.
Majani mabichi
Majani mengine huliwa bichi kama ni laini sana na ladha inapendeza yanaitwa saladi. Mchanganyiko wa nyanya, vitunguu na pilipili ni kachumbari. Saladi na kachumbari huongezwa mara nyingi mafuta, chumvi na asidi ya limau au siki kwa ladha.
Mboga kama chakula cha kando
Mboga hutazamiwa kama sehemu ya chakula pamoja na ugali, ndizi au wali ambayo ni chakula cha kushibisha. Kutokana uzoefu huu wakati mwingine hata nyama huitwa "mboga" kwa maana ni chakula cha kando pamoja na ugali n.k.
Kikitja
Kikitja (au Kikija) ni lugha ya Kijarrakan nchini Australia inayozungumzwa na Wakitja katika jimbo la Australia Magharibi. Katika sensa ya mwaka 2006, kulikuwa na wasemaji wa Kikitja 210, na lugha imo hatarini mwa kutoweka.
Özalp (District), Van
ni mji na wilaya iliopo Mkoani Van kwenye kanda ya Anatolia ya Mashariki huko nchini Uturuki.
Bugwema
Bugwema ni kata ya Wilaya ya Musoma Vijijini katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31222.
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 11,251 waishio humo.
Loire-Atlantique
thumb| Idara ya Loire-Atlantique, Nantes thumb|right|220px|Mahali pa Atlantique katika [[Ufaransa]] Loire-Atlantique ni département au department  la Pays de la Loire ya Ufaransa. Mji mkuu wake ni Nantes.
Nkiru Okosieme
Nkiru Doris NK Okosieme (alizaliwa 1 Machi 1972) ni nahodha wa zamani wa timu ya soka ya Nigeria (Super Falcons) ambaye alicheza timu ya taifa ya wanawake ya Nigeria katika makombe manne ya Dunia ya FIFA kwa Wanawake (1991, 1995, 1999 na Mwaka 2003) na Olimpiki ya mwaka 2000. Okosieme aliitwa jina la utani la "Bibi Mkuu" kwa tabia yake ya kufunga mabao muhimu kwa kichwa chake.
Khamis Mussa
Khamis Mussa au Ndende (amezaliwa 1 Desemba 1981) ni mwigizaji wa filamu, tamthilia na mwimbaji wa muziki wa Bongo Flava kutoka nchini Tanzania.
IS
IS au is ni kifupi cha:
Sadd
thumb|Eneo la Saaa katika Sudani Kusini (picha ya satelaiti wakati wa ukame 1993)
1455
Makala hii inahusu mwaka 1455 BK (Baada ya Kristo).
Sadd
Eneo
Ukubwa na Sadd unabadilika na kiwango cha maji yanayotoka Ziwa Viktoria. Kwa wastani urefu wake ni 320 km kutoka kaskazini hadi kusini na upana waka kati ya upande wa mashariki hadi magharibi ni 240 km; eneo lake linalofunikwa kwa maji huwa kati ya 20,00 na 130,000 km², kwa wastani juu ya 30,000 km². Miji inayopakana eneo lake ni Bor upande wa kusini, Wau na Bentiu upande wa magharibi na Malakal upande wa kaskazini.
Ekolojia
Sadd kwa jumla ni eneo lenye rutba kubwa. Mimea asilia ni pamoja na mafunjo, tete, na mimea mengi mengine. Kuna pia mabaki ya misitu ya mvua penye miti ya mbambakofi kando yake. Penye maji mengi na ya kudumu kuna mimea inayoelea juu ya maji ikishikwa na mizizi mirefu hadi tako la bwawa; kama maji yanapanda juu vipande vikubwa vya mimea hii vinasukumwa na kukata mizizi yao vikifuata mwendo wa maji kama visiwa vya kuelea vyenye urefu hadi 30 km. Visiwa hivi vya kuelea kwa karne nyingi vilikuwa kizuizi kikali cha usafiri kwa mashua na maboti kwenye Nile vikaipa eneo hili jina la "sadd" yaani kizuizi vikizuia usafiri mtoni.
Maeneo makubwa yanafunikwa kwa manyasi ya aina nyingi yanayokuwa marefu wakati wa mvua na mafupi wakati wa ukame. Sehemu za sadd zimelimwa kwa mashamba na wakazi wa eneo.
Sehemu za kando za Sadd ni muhimu kwa wafugaji wa Sudan Kusini wanaopeleka wanayama hapa wakati wa ukame.
Hidrolojia
Tangi mwanzo wa karne ya 20 serikali iliona hii ni tatizo kwa sababu uvukizaji mkubwa ktika Sadd unapunguza kiwango cha maji yanayofikia kaskazini hasa Misri penye watu wengi.
Kwa hiyo kumekuwa na mipango tangu miaka ya 1930 kuchimba mfereji mkubwa kando la Sadd kwa nia ya kuharakisha mwendo wa maji na kupunguza upotevu wa uvukizaji. Mfereji wa Jonglei yenye urefu wa 360 km ungeunganisha miji ya Bor na Malakal na kubeba takriban 20% ya maji yanayoingia katika Sadd kutoka kusini. Kazi zilianzishwa mwaka 1974 lakini zilikwama 1984 kutokana na hali ya vita katika Sudan Kusini. Takriban 240 km zimeshachimbwa.
Kuna mashaka kuhusu matokeo kwa Sudan Kusini kama mfereji unakamilishwa. Serikali ya Sudan Kusini inasubiri utafiti wa kisayansi kabla ya kuendelea na shughuli. Kuna hofu ya kwamba hasara ya kiekolojia katika mazingira ya Sadd ya sasa inaweza kuwba kuliko faida. Misri na Sudan Kaskazini zinalenga kukamilisha mradi kwa sababu wanaona faida ya kuongezeka kwa maji huko kwao.
338
Makala hii inahusu mwaka 338 (Baada ya Kristo).
Yasuo Haruyama
Yasuo Haruyama (春山 泰雄; 4 Aprili 1906 - 17 Juni 1987) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Joseph James Mungai
Aliwahi kuwa waziri wa elimu.
Kizinza
Kizinza ni lugha ya Kibantu nchini Tanzania inayozungumzwa na Wazinza. Mwaka wa 1987 idadi ya wasemaji wa Kizinza imehesabiwa kuwa watu 138,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha za Kibantu wa Malcolm Guthrie Kizinza iko katika kundi la E20.
Marejeo
Kitabu hiki kinataja marejeo mengine kama:
Michiyo Taki
Michiyo Taki (瀧 通世) alikuwa mchezaji wa zamani wa mpira wa miguu wa Japani. Aliwahi kucheza timu ya taifa ya Japani.
Taki alicheza kwa mara ya kwanza katika timu ya taifa ya Japani tarehe 29 Agosti 1927 dhidi ya Ufilipino. Taki alicheza Japani katika mechi 1.
Woburn, Massachusetts
thumbnail|right|280px|Sehemu ya Mji wa Woburn, Massachusetts
thumb|right|260px|Mahali pa Woburn katika Middlesex County na [[Massachusetts]] Woburn ni mji wa Marekani katika jimbo la Massachusetts. Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mnamo mwaka wa 2008, mji una wakazi wapatao 37,000 wanaoishi katika mji huu. Mji upo m 30 kutoka juu ya usawa wa bahari. Eneo lake ni 33 km².
Risasi (metali)
kwa risasi kama ramia ya bunduki au bastola tazama risasi (silaha)
Risasi (kutoka Kiarabu: رَصاص rasas; jina la kisayansi: plumbi linatokana na Kilatini "plumbum") ni elementi. Namba atomia yake ni 82 kwenye mfumo radidia na uzani atomia ni 118.710.
Tabia
Ni metali nzito na laini yenye rangi ya buluu-kijivu. Huyeyuka mapema kwenye kiwango cha halijoto cha 327 °C. Ni babaikaji kirahisi na kwa sababu hii ilikuwa kati ya metali za kwanza zilizotumiwa na binadamu katika historia. Ikiingia katika mwili wa binadamu ni sumu. Haimenyuki kirahisi.
Kama metali nzito ina pia densiti kubwa.
Ujenzi
Risasi huyeyushwa haraka na hivyo kuna mbinu ya kuitumia kwa kazi ya kushika mabati ya kufunika nyumba. Matumizi mengine ni katika vioo vya madirisha ambapo vipande vya kioo cha rangi huunganishwa kuwa dirisha linaloonyesha picha. Hapo vipande vya kioo hushikwa kwa risasi.
Zamani risasi ilitumiwa pia kwa mabomba ya maji lakini hii imeachwa kutokana na tatizo la metali hii kuwa sumu. Kazi ya fundibomba kwa Kiingereza hadi leo huitwa "plumber" kutokana na "plumb" ambalo ni jina la Kilatini la risasi.
Risasi katika silaha
Kihistoria risasi ilikuwa muhimu tangu kupatikana kwa silaha kama ramia au kiasi cha bunduki na bastola. Ramia zilitengenezwa kwa muda mrefu kwa kutumia metali ya risasi pekee. Leo hii risasi peke yake ni laini mno kwa teknolojia mpya ya silaha zenye kanieneo (shindikizo) kubwa. Bado risasi hutumiwa kwa sababu ya uzito wake lakini siku hizi hufunikwa na koti la aloi ya shaba inayozuia kubadilishwa kwa umbo lake wakati wa kurushwa katika silaha.
Risasi kama kinga ya mnururisho
Densiti kubwa ya risasi ni kinga nzuri dhidi ya mnururisho. Hivyo kuna mavazi ya kinga yanayovaliwa na waganga wanaotumia eksirei mara kwa mara. Hata wagonjwa wanaochunguzwa hupewa mifuniko yenye risasi kwa kinga ya viungo vya uzazi dhidi ya mnururisho wa eksirei.
Buhemba
Buhemba ni kata ya Wilaya ya Butiama katika Mkoa wa Mara, Tanzania yenye postikodi namba 31223.
Kwa mujibu wa sensa iliyofanyika mwaka wa 2012, kata ilikuwa na wakazi wapatao 9,326 waishio humo.
Zeitgeist
Zeitgeist (tamka tsait-gaist) ni neno la lugha ya Kijerumani lililopokelewa katika Kiingereza na kutoka hapa kupitishwa kwa lugha mbalimbali kimataifa. Ni muungano wa maneno "Zeit" wakati na Geist roho kwa hiyo maana yake ni "roho ya wakati".
Hutumiwa kutaja mwelekeo wa kiutamaduni, kiakili, kisayansi au kisanii wa watu wengi katika kipindi fulani.
Chimbuko
Dhana ya zeitgeist ilikuwa maarufu tangu mwanafalsafa Johann Herder Gottfried aliyeitumia kutaja mwelekeo wa kiroho wa karne. Neno lilipokelea na waandishi maarufu kama Schiller na Goethe na kuingia katika lugha za Ulaya.
Mifano
Kwa mfano baada ya mapinduzi ya Kifaransa 1789 watu wengi katika Ulaya walivutwa na mabadiliko yake wakitafakari hatua za kufanana katika nchi zao. Hapa wengi walisema "zeitgeist" ya kipindi hiki katika Ulaya ilikuwa kimapinduzi. Vivyo hivyo tangu nchi nyingi za Afrika kupata uhuru mnamo 1960 "zeitgeist" katika Afrika ilikuwa ya kujiamini, kujenga taifa na kuwa na matumaini mengi.
Mabadiliko ya fesheni yanayoonekana kwenye mavazi ya watu wakati mwingine ni pia dalili ya aina ya "zeitgeist". Kuna mifano mingi kama vile uenezaji wa blue jeans katika nchi nyingi zilizokuwa zamani suruali ya wafanyakazi ya mikono lakini zilianza kuenea duniani pamoja na muziki wa rock na kuwa ishara ya uhuru wa kibinafsi zikivaliwa na wasanii wengi na siku hizi katika nchi kadhaa hata kwenye mazingira ya ofisini pamoja na watu wengi nje ya kazi.
Magazeti kama vile Guardian.co.uk yana kurasa zinazojadili habari za mielekeo mipya katika muziki, falsafa, fesheni au teknolojia chini ya kichwa "zeitgeist".
Google kila mwaka hutoa orodha ya maneno yanayotafutwa zaidi na watumiaji wake ("most searched keywords annually") chini ya kichwa hiki ca "zeitgeist".
Reginald Mengi
Alikuwa mwenyekiti wa Shirikisho la Viwanda vya Tanzania, IPP Gold Ltd., Media Owners Association of Tanzania, mmiliki wa IPP Ltd. Tanzania na mwenyekiti wa Handeni Gold, Inc.
Aliandika kitabu I Can, I Must, I Will.
Heshima na tuzo
Mengi alitunukiwa:
Renee Walker
Renee Walker ni jina la kutaja uhusika wa kipindi cha televisheni cha Kimarekani maarufu kama 24. Uhusika unachezwa na mwigizaji Annie Wersching. Humu kacheza kama kachero wa FBI, ana ameanza kuonekana kuanzia msimu wa 7 na msimu ujao wa 8.
Paulo Suzuki
Paulo Suzuki alikuwa katekista wa Utawa wa Tatu wa Mt. Fransisko aliyefia dini nchini Japani (1597).
Augustino Pak Chongwon
(alifariki Dangkogae, 31 Januari 1840) ni mmojawapo katika kundi kubwa la Wakristo wa Kanisa Katoliki nchini Korea waliouawa kwa ajili ya imani yao katika miaka 1791–1888. Wanakadiriwa kuwa 8,000 - 10,000.
Katekista huyo na waamini wenzake 102 walitangazwa na Papa Yohane Paulo II kuwa watakatifu tarehe 6 Mei 1984.
Proklo na Hilarioni
(walifariki Ankara, Galatia, leo nchini Uturuki, mwanzoni mwa karne ya 2) walikuwa ndugu Wakristo ambao waliuawa kutokana na imani yao wakati wa dhuluma ya kaisari Traian.
Augustino Pak Chongwon
Sikukuu ya hao Wafiadini wa Korea huadhimishwa tarehe 20 Septemba, lakini ya kwake na ya wenzake watano (Petro Hong Pyongju, Maria Yi Indok, Magdalena Son So-byg, Agata Yi Kyng-i, Agata Kwon Chin-i) ni tarehe 31 Januari, ambapo yeye na hao, baada ya kuteswa sana, walizidi kukiri imani yao hadi walipokatwa vichwa. .
Paulo Suzuki
Dhuluma dhidi ya Wakatoliki zilipozidi, yeye na wenzake 25 (mapadri na watawa 8 na walei 17 ) walikamatwa, walitukanwa na kuteswa vikali, na hatimaye wakasulubiwa huko Nagasaki tarehe 5 Februari mwaka 1597, huku wakifurahia neema ya kuuawa namna ileile ya Yesu.
Proklo na Hilarioni
Tangu kale wanaheshimiwa na Wakatoliki na Waorthodoksi kama watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao ni tarehe 12 Julai.
Augustino Pak Chongwon
Mazingira
Mwishoni mwa karne ya 18, Ukristo wa Kikatoliki ulianza kuenea taratibu nchini kwa juhudi za wananchi walei. Mwaka 1836 Korea, nchi ya Kikonfusyo ilipata wamisionari wa kwanza kutoka nje (wanashirika wa Paris Foreign Missions Society).
Chini ya nasaba ya Joseon, Ukristo ulifutwa, tena waamini walidhulumiwa na kuuawa. Waliobaki walipaswa kushika imani yao kwa siri.
Paulo Suzuki
Sikukuu yake na ya wafiadini wenzake huadhimishwa kila mwaka tarehe 6 Februari.
Mto Manyaju
unapatikana katika wilaya ya Lamwo, kaskazini mwa Uganda.
Olga wa Kiev
Olga wa Kiev (kwa Kirusi: Ольга; Pskov, Urusi, 890-925 hivi – Kiev, Ukraina, 969 ) alitawala utemi wa Kiev kwa niaba ya mwanae kuanzia mwaka 945 hadi 960.
Baada ya kupokea ubatizo alijitahidi sana kueneza Ukristo nchini. Kazi hiyo ilikamilishwa na mjukuu wake, Vladimir Mkuu.
Hatua ya mwanga
Hatua ya mwanga ni ya pili kati ya tatu za safari ya maisha ya Kiroho kadiri ya waandishi wengi, hasa wa Kanisa Katoliki.
Olga wa Kiev
Tangu kale anaheshimiwa na Waorthodoksi na Wakatoliki kama mtakatifu.
Hatua ya mwanga
Hatua inayotangulia ni ile ya utakaso na inayofuata ni ile ya muungano. Hatua ya mwanga ni mwendelezo wa ile ya utakaso, lakini inadai mwendo wa kasi zaidi.
Tukisafiri njia ileile moja, tunaweza tukaona mandhari mbalimbali: sehemu tambarare na mpando pengine mkali; tena tunaweza tukaipitia njia hiyo usiku au mchana, kukiwa na jua au mvua. Ni vivyo hivyo upande wa roho. Halafu tukisafiri kwa garimoshi hatuwezi kuharakisha tusisimame vituoni, wala kusimama kirefu. Hata katika njia ya Mungu kutaka kuwahi mno kunahatarisha maendeleo halisi ya hatua kwa hatua, lakini kusimama mno kunachelewesha, jambo baya vilevile kwa sababu kutosonga mbele ni kurudi nyuma.
Olga wa Kiev
Sikukuu yake huadhimishwa tarehe 11 Julai.
Hatua ya mwanga
Inafaa kueleza hatua ya mwanga kwa mpangilio ufuatao: