cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Tungo kirai
(i) Kirai nomino (KN)
Muundo wa kirai nomino umejikita katika nomino au mahusiano ya nomino. Neno kuu linalotawala muundo huu ni nomino. Kirai nomino kinaweza kuundwa na:
Soko la Darajani, Zanzibar
thumb|Jengo la Soko la Darajani Soko la Darajani ni soko kuu katika Mji Mkongwe, Zanzibar. Pia linajulikana kama Soko la Estella (kwa heshima ya Estella aliyekuwa dada ya Lloyd Mathews, Waziri Mkuu wa Zanzibar) na kwa jina lisilo rasmi Marikiti Kuu (Soko Kuu). Soko liko katika barabara ya Darajani, katika mazingira ya Kanisa kuu la Kristo la Anglikana.
Tungo kirai
(i) Kirai nomino (KN)
Mfano:
Soko la Darajani, Zanzibar
Muundo mkuu wa soko ulijengwa mnamo 1904 na Bomanjee Maneckjee, kwa Sultani Ali bin Hamud. Baadaye ulipanuliwa na kurejeshwa.
Soko la Darajani haswa ni soko la chakula (vyakula vya baharini au samaki, nyama, matunda, nafaka, viungo), lakini pia kuna maduka yanayouza bidhaa anuwai, kutoka vifaa vya umeme mpaka mavazi.
Tungo kirai
(ii) Kirai kivumishi (KV)
Kirai kivumishi muundo wake umejikita katika vivumishi. Kirai kivumishi hutawaliwa na aina zote za vivumishi.
(v) Kirai kiunganishi (KU)
Kirai hiki huundwa kwa kutumia viunganishi mbalimbali. Mfano:
(vi) Kirai kihisishi (KH)
Kirai hiki huundwa kwa kutumia aina zote za vihisishi. Mfano:
Tazama pia
Lango:Lugha
Kata ya Antelope, Nebraska
Kata ya Antelope  ni kata ya Marekani iliyo katika jimbo la Nebraska, na iliundwa mwaka wa 1871. Kati 1 Julai 2006, makisio ya idadi ya watu ilikuwa 6931. Kiti cha kata kata hii ni Nelighm Maeneo ya mifupa ya kitambo na alama za rdhi za taifa huwa katika kata hii.
Katika sahani ya leseni ya Nebraska kata ya Antelope huashiriwa na kiambishi awali 26 (ilikuwa na nambari kubwa ya ishirinina sita ya magari yaliyosajiliwa katika jimbo hili wakati leseni ya mfumo wa sahani ulianzishwa mwaka wa 1922).
Jiografia
Kulingana na Shirika la sensa Marekani, kata hii ina eneo la maili 858 za mraba (2.223 km ²), p, 857 maili mraba (2.220 km ²) ya ardhi na maili mraba 1 (4 km ²) yake (0,16%) ni maji.
Historia
Kata aya Antelope iliundwa mwaka wa 1871.
Takwimu za watu
Katika sensa ya mwaka wa 2000, kulikuwa na watu 7452, kaya 2953, familia 2073 zilizoishi katika kata hii. Wiani ya wakazi ilikuwa watu 9 katika maili 1 mraba (3/km ²). Kulikuwa na vitengo vya nyumba 3,346 katika wiani ya wastani ya 4 kwa kila maili mraba (2/km ²). Ujumuisha awa rangi ulikuwa 98.82% weupe, 0.05% weusi au Afrika Amerika, 0.31% Amerika wa Asili, 0.05% Asia, 0.28% kutoka jamii nyingine, na 0.48% kutoka jamii mbili au zaidi. 0.70% ya idadi ya watu walikuwa wahispani au Latino wa rangi yoyote. 57.9% walikuwa wa Kijerumani, 6,6% Waingereza, 6,6% Amerika na 5,9% asili ya Kiayalandi kulingana na Sensa ya 2000.
Kulikuwa na kaya 3640 ambazo 36.0% zilikuwa na watoto chini ya umri wa miaka 18, 62.50% walikuwa wamefunga ndoa , 5.50%zilikuwa na mwanamke bila bwana , na 29.80%zisizo na familia. 26.3% ya kaya zote ni watu binafsi na 16.20%ni mtu anayeishi peke yake ambaye alikuwa na umri wa miaka 65 au zaidi. Ukubwa wa wastani wa kaya ulikuwa 2.49 na ukubwa wa familia ya wastani ilikuwa 3.05. .
Katika kata hii wakazi walitandaa kote kwa 27.50% chini ya umri wa miaka 18, 6.20% 18-24, 23.30% 25-44, 23.20% 45-64, na 19.90% ambao walikuwa na umri wa miaka 65 au zaidi. Umri wa wastani ulikuwa miaka 31. Kwa kila wanawake 100 kulikuwa wanaume 96.80 Kwa kila wanawake 100 katika umri wa 18 na juu, kulikuwa na wanaume 94.30.
Mapato ya wastani kwa kaya katika kata hii ilikuwa $ 30.114, na kipato cha wastani kwa familia kilikuwa $ 36.240. Wanaume walikuwa na kipato cha wastani cha $ 26.288 dhidi ya $ 16.926 kwa wasichana. Pato la wastani la kata hii lilikuwa $ 14.601. Karibu 10.30% ya familia na 13.60% ya idadi ya watu walikuwa chini ya mstari wa umaskini, ikiwa ni pamoja na 17.20% ya wale walio chini ya umri wa 18 na 11.90% ya wale walio na wa 65 au zaidi.
Henchir-Sidi-Salah
Henchir-Sidi-Salah ni eneo la vijijini na sehemu ya akiolojia katika wilaya ya Kairouan, Tunisia.
Katika maandishi kwenye magofu yanayopatikana hapa jina la Fundus [...]itanus limetambuliwa. Kwa hiyo kulikuwa hapa na mji zamani za Afrika ya Kiroma unaoaminiwa ukiitwa Fundus (Dic)itanus, labda pia Fundus Tigitanus. Ulistawi kati ya 30 KK hadi karne ya saba BK.
Geac Computer Corporation
Geac Computer Corporation ni mtayarishaji wa mipangilio ya rasilimali za biashara, usimamizi wa utendaji, na programu maalum ya sekta iliyoko katika Markham, Ontario. Ilifanywa na Infor Global Solutions mwezi Machi 2006 kwa US $ 1 bilioni.
Historia
Geac ilianzishwa mwezi Machi 1971 na Robert Kurt Isserstedt na Robert Angus ("Gus") wa Ujerumani.
Geac ilianza na mkataba na Bodi ya Simcoe County Board ya Elimu uhasibu juu ya uhasibu na ratiba ya wanafunzi. Geac iliandaa minicomputers isiyo na gharama kubwa ya kufanya kazi ambazo zimefanyika kwa kompyuta za gharama kubwa.
Geac iliunda vifaa vya ziada ili kuunga mkono uhusiano mwingi wa wakati huo, na kwa Dr Michael R Sweet [alianzisha mfumo wake wa uendeshaji na lugha yake ya programu (OPL) na kusababisha suluhisho la muda halisi la mtumiaji linaloitwa Geac 500/800.
Downhill Domination
Mchezo huo unajumuisha mitindo tofauti ya kucheza ambao unatofautiana na michezo ya kawaida ya baiskeli.
Jinsi ya kucheza
Mbali na mashindano mengine, wachezaji wanaweza pia kufungua baiskeli na waendeshaji wenye nguvu zaidi kama Eric Carter na Tara Llanes, wakati mashindano maalum yamekwishatimia.
Kupambana pia kumeingizwa katika mchezo, ambapo mchezaji anaweza kutumia virungo viwili kushambulia washindani wengine.
Mto Endamodia
ni mto wa Mkoa wa Singida (Tanzania ya kati).
Tarafa ya Doba
Tarafa ya Doba (kwa Kifaransa: Sous-préfecture de Doba) ni moja kati ya Tarafa 5 za Wilaya ya San-Pédro katika Mkoa wa San-Pédro ulioko Kusini Magharibi mwa Cote d'Ivoire.
Hapa chini ni majina ya vijiji 13 vya tarafa ya Doba na idadi ya wakazi mwaka 2014 : • # Centre Usine (2 376)
• # Dahoro (967)
• # Doba (13 517)
Siku ya Kimataifa ya Kutokomeza Ukatili dhidi ya Wanawake
Siku ya Kimataifa ya Kutokomeza Ukatili Dhidi ya Wanawake iliidhinshwa na Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa ambalo limeteua kwa ajili yake tarehe 25 Novemba (Azimio 54/134). Madhumuni ya siku hiyo ni kuongeza ufahamu duniani kote kuhusu wanawake kubakwa, kunyanyaswa nyumbani na aina nyinginezo za ukatili; zaidi ya hayo, moja ya malengo ya siku hiyo ni kuangazia kwamba ukubwa na asili ya kweli ya suala hilo mara nyingi hufichwa. Kwa mwaka wa 2014, mada rasmi iliyoandaliwa na kampeni ya Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa UNiTE Kukomesha Unyanyasaji dhidi ya Wanawake, ni Orange Your Neighborhood.
Tarafa ya Doba
• # Gagny (12 274)
Siku ya Kimataifa ya Kutokomeza Ukatili dhidi ya Wanawake
Historia
Kihistoria, tarehe hiyo inatokana na tarehe ya mauaji ya dada watatu Mirabal mwaka 1960, wanaharakati wa kisiasa katika Jamhuri ya Dominikana; mauaji hayo yaliamriwa na dikteta wa nchi hiyo Rafael Trujillo (1930–1961). Mnamo 1981, wanaharakati katika Jumuiya ya Amerika ya Kusini na Karibiani ya Feminist Encuentros iliadhimisha Novemba 25 kama siku ya kupambana na kuhamasisha unyanyasaji dhidi ya wanawake kwa upana zaidi; mnamo Februari 7, 2000, tarehe hiyo ilipokea azimio lake rasmi la Umoja wa Mataifa (UN).
Kiwiru
Kiwiru ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wawiru. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kiwiru imehesabiwa kuwa watu 15,300. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiwiru iko katika kundi lake lenyewe la Kiwiru.
Tarafa ya Doba
• # Gligbeuadji (24 979)
• # Goh (9 401)
• # Saph V1 (1 034)
• # Saph V2 (1 233)
• # Saph V4 (1 952)
• # Saph V5 (2 636)
Kinaga cha Tangkhul
Kinaga ya Tangkhul ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wanaga. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kinaga ya Tangkhul imehesabiwa kuwa watu 142,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinaga ya Tangkhul iko katika kundi la Kisal.
Kenny Thomas
Kenny Thomas (alizaliwa Islington, London, 12 Septemba 1968) ni mwimbaji kutoka Uingereza ambaye alikuwa na kazi nzuri katika miaka ya 1990, akiingiza nyimbo nane kwenye chati za UK top 40.
Maisha binafsi
Thomas alikulia Hillside Estate, Stamford Hill na alihudhuria shule ya Kardinali Pole Roman Catholic huko Hackney. Aliwahi kuwa bondia na fundi kwenye kampuni ya BT technician kabla ya kuanza kazi kama mwimbaji.
Sasa anaishi Costessey karibu na Norwich.
Kazi
Mafanikio ya Thomas yalikuja mnamo 1991 alipotoa wimbo wa kwanza Outstanding, ambao ulifika mpaka namba 12 kwenye UK Singles Chart; wimbo ambao toleo la kwanza ulitolewa na Gap Band.
Mwaka huo huo alifanikiwa kuingiza nyimbo nyingine tatu kwenye chati za UK ikiwemo uliyovuma zaidi Thinking About Your Love ambao ulifika namba 4 kwenye chati hizo na kukaa kwa wiki 13 na wimbo wa Best of You ambao ulifika namba 11 naulidumu kwenye chati kwa wiki saba.
Albamu ya kwanza ya Thomas Voices (1991) ilifikia nambari tatu kwenye chati ya albamu za Uingereza, ikiuza zaidi ya nakala 300,000.
Tuzo
Mnamo 1992 Thomas aliteuliwa kwenye tuzo za kila mwaka za BRIT Awards katika kategoria mbili, mwimbaji bora wa kiume wa Uingereza na mwimbaji chipukizi wa Uingereza.
Ratholo
Ratholo ni kijiji katika Serowe Palapye, Wilaya ya Central huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 2,236 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.
Nyoka-maji
Spishi hizi ni fupi kiasi, sm 70 kwa kipeo lakini sm 35-60 kwa kawaida. zina mkia mfupi, kichwa kidogo na macho madogo. Rangi yao ni nyeusi, kijivu, kahawia, hudhurungi, kahawia-zeituni au kijani-zeituni juu na mara nyingi njano au machungwa chini.
Nyoka-maji huishi majini na hula vyura na samaki wadogo.
Nyoka-nyumbani
Spishi moja, nyoka-nyumbani mweusi (Lycodonomorphus inornatus) ni tofauti na spishi nyingine za jenasi hii. Haiishi majini na inaweza kuingia nyumba. Hula mijusi, nyoka wengine na wagugunaji wadogo. Nyoka huyu ni mrefu kuliko wenzake, hadi sm 130.
Mto Gandajega
ni mto wa Mkoa wa Singida (Tanzania ya kati).
Jimbo la Benue
Jimbo la Benue limepata jina lake kutokana na mto Benue na iliundwa kutoka Jimbo la tambarare ya Benue wa 1976, pamoja na Igala, na baadhi ya sehemu za jimbo la Kwara. Pia katika mwaka wa 1991 baadhi ya maeneo ya jimbo la Benue (hasa katika eneo la igala ), pamoja na maeneo katika jimbo la Kwara, yalitengwa ili kuunda jimbo la Kogi. Viashiria vya watu wa Igbo na makabila yanapatikana katika maeneo ya mpaka wa jimbo la Enugu na Ebonyi katika maeneo ya serikali za mitaa kama Obi, nk
Maeneo ya Serikali za Mitaa
Maeneo 23 ya Serikali za Mitaa katika jimbo la Beneue ni:
Likarioni na Potamiona
(walifariki Aleksandria, 304 hivi) ni kati ya Wakristo wa Misri waliouawa kwa ajili ya imani yao.
Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yao, hawaorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.
Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 7 Juni.
Mojak Lehoko
Mojakisane 'Mojak' Lehoko, ni muigizaji, mchekeshaji na mwandishi wa Afrika Kusini.
Ziwa Wamoro
ni ziwa dogo la Kenya (kaunti ya Busia).
Mojak Lehoko
Maisha ya binafsi
Alizaliwa na kukulia huko Johannesburg, Afrika Kusini.
Ziwa Wamoro
Tazama pia
• Orodha ya maziwa ya Kenya
Brahim Souleymane
Brahim Souleymane (alizaliwa 30 Desemba 1986) ni mchezaji wa mpira wa miguu wa Mauritania ambaye anacheza kama kipa wa klabu ya ACS Ksar na Timu ya taifa ya Mauritania.
Mojak Lehoko
Kazi
Halafu aliteuliwa kwa tuzo ya chaguo la Comic kwa kipindi cha runinga "Late Nite News na Loyiso Gola". Aliandika pia maandishi ya kipindi hicho. Aliteuliwa kwa Emmy wa Kimataifa kwa onyesho pia. Aliteuliwa pia katika kitengo cha Mgeni katika tuzo za uzinduzi wa Vichekesho.
Tristan Evelyn
Tristan Cadija Evelyn (amezaliwa 25 Januari 1998) ni mwanariadha wa mbio wa Barbadia.
Mojak Lehoko
Kazi
Alitengeneza vipindi maarufu vya runinga: "The Real Jozi A-Listers", hadithi za Ekasi na sitcom Abomzala iliyorushwa kwenye SABC. Kama mchekeshaji anayesimama, aliandaa onyesho moja la mtu Je! Nimefikaje hapa ambayo ilisifika sana nchini Afrika Kusini. Kisha akaunda safu ya runinga The Bantu Hour, ambayo baadaye iliteuliwa katika Tuzo ya Filamu na Runinga ya Afrika Kusini (SAFTAs). Mnamo mwaka 2017, alikua mteule wa tuzo nyingi za vichekesho na mshindi wa Tuzo ya Kalamu ya Jumuia ya mwandishi bora. Katika runinga, alifanya kazi kama mwenyeji wa vipindi maarufu vya Newsish na Woza Kleva. Halafu alionekana kwenye onyesho la ucheshi kama mtu akirushwa hewani katika Comedy Central. Wakati huo huo, alifanya muonekano wake wa filamu wa kike katika filamu Wonderboy For President iliyoongozwa na John Barker.
Tristan Evelyn
Ni mshindi wa zamani wa medali ya fedha kwenye michezo ya CARIFTA na mwanafunzi wa Chuo Kikuu cha Houston, Evelyn alishinda mbio za mita 60 kwa wanawake na 200m kwenye Mkutano wa michuano ya American Athletic Conference Indoor Track and Field mnamo 2020.
Evelyn aliweka rekodi mpya ya kitaifa kwa kutumia sekunde 11.14 (kasi ya upepo 2.0 m / s) akishinda dhahabu katika fainali ya mita 100 za wanawake kwenye Mashindano ya Mkutano wa Riadha wa Amerika. Wakati huu pia alipata nafasi ya kushiriki michezo ya Olimpiki za Tokyo za mnamo 2020. Rekodi ya awali ilikuwa sekunde 11.26 zilizowekwa na Shakera Reece mnamo 2011. Yeye pia anashikilia rekodi ya ndani ya Barbad ya mita 200 na muda wa 23.16.
Mojak Lehoko
Kazi
Mnamo Agosti mwaka 2020, alionekana kwenye filamu ya ucheshi Seriously Single na jukumu dogo. Ilitolewa mnamo Julai 31, 2020 kwenye Netflix.
Ukatili dhidi ya wanawake
Unyanyasaji dhidi ya wanawake (kifupi cha Kiingereza: VAW ), unaojulikana pia kama unyanyasaji wa kijinsia (SGBV), ni vitendo vya ukatili hasa vinavyofanywa dhidi ya wanawake au wasichana. Vurugu kama hizo mara nyingi huchukuliwa kama aina ya uhalifu wa chuki, unaofanywa dhidi yao haswa kwa sababu ni wanawake, na unaweza kuchukua aina nyingi.
VAW ina historia ndefu sana, ingawa matukio ya unyanyasaji yanaofautiana kwa maeneo na ata jamii. Vitendo kama hivyo mara nyingi huonekana kama njia ya kuwatiisha wanawake, iwe katika jamii kwa ujumla au katika uhusiano wa kibinafsi. ukatili huo unaweza kuibuka kutokana na hisia ya kustahiki, ubora, chuki dhidi ya wanawake au mitazamo kama hiyo katika mhalifu au tabia yake ya ukatili, hasa dhidi ya wanawake.
Degehabur
ni mji wa jimbo la Somali nchini Ethiopia.
Ukatili dhidi ya wanawake
Azimio la Umoja wa Mataifa la Kutokomeza Unyanyasaji Dhidi ya Wanawake linasema, "unyanyasaji dhidi ya wanawake ni dhihirisho la uhusiano wa kihistoria usio na usawa kati ya wanaume na wanawake" na "unyanyasaji dhidi ya wanawake ni mojawapo ya mifumo muhimu ya kijamii ambayo wanawake wanalazimishwa kuwa chini. ikilinganishwa na wanaume."
Degehabur
Idadi ya wakazi wake ni takriban 39,182 (2016 ).
Kitai-Hongjin
Kitai-Hongjin ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wadai. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kitai-Hongjin imehesabiwa kuwa watu 85,000, na lugha imo hatarini mwa kutoweka kwa vile Wadai wengi hubadilisha lugha yao ya kwanza. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitai-Hongjin iko katika kundi la Kitai ya Kusini-Magharibi.
Mto Nyabikere (Rutana)
ni mto wa Burundi mashariki (mkoa wa Rutana) ambao unatiririka hadi ziwa Tanganyika. Baadaye, maji mengine yanachangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Agatoni, Lusia na Diogene
ni kati ya Wakristo wa Misri waliouawa kwa ajili ya imani yao mjini Aleksandria.
Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yao, hawaorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.
Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 26 Juni.
Mto Gindigindi
ni mto wa Mkoa wa Singida (Tanzania ya kati).
Henchir-Tebel
Henchir-Tebel (zamani Luperciana) ni kijiji nchini Tunisia ulioko upande wa kusini karibu na Kairouan
Mji wa Kiroma
Hapa kuna maghofu ya Luperciana uliokuwa mji wa Afrika ya Kiroma iliyokuwa jimbo la Kirumi kabla ya uvamizi wa Waarabu katika karne ya saba BK.
Femtomita
Femtomita (ing. femtometer, alama fm   ) ni kipimo cha SI cha kutaja urefo mdogo wa 10−15 mita.
Kipimo hiki hutumiwa kwa kutaja vipimo katika fizikia ya atomi na chembe zake.
Kipenyo cha protoni ni takiban femtomita 1.7 . Kipenyo cha kiini cha atomi cha dhahabu ni takriban femtomita 8.45.
Neno latokana na lugha ya (Kidenmark: femten (kumi na tano). Umbali huu unaweza pia kuitwa fermi kwa heshima ya mwanafizikia Enrico Fermi.
Ulinganifu
femtomita 1 = 1.0 x 10−15 mita = 1 fermi = 0.001 pikomita = 1000 attomita
1,000,000 femtomita = 1 nanomita = 10 Ångström.
Ziwa Simbi
ni ziwa dogo la Kenya (kaunti ya Homa Bay).
Lina eneo la kilometa mraba 0.26.
Tazama pia
• Orodha ya maziwa ya Kenya
Isra Hirsi
Isra Hirsi (amezaliwa 22 Februari 2003) ni mwanaharakati wa mazingira wa Marekani. Alishiriki katika kuanzisha U.S. Youth Climate Strike na alitumikia kama mkurugenzi mtendaji mwenza. Mnamo 2020, alitajwa kwenye jarida la Fortune 40 Under 40 katika orodha ya serikali na siasa.
Maisha ya awali na uanaharakati
Hirsi alikulia Minneapolis, Minnesota, na ni binti wa mwanamke wa bunge la Marekani Ilhan Omar na Ahmed Abdisalan Hirsi. Katika umri wa miaka 12, alikuwa mmoja wa washiriki waliopinga haki kwa Jamar Clark katika maduka ya Marekani. Hirsi ni mwanafunzi katika shule ya upili ya Minneapolis South High School. Alijihusisha na harakati za hali ya hewa baada ya kujiunga na kilabu cha mazingira cha shule ya upili katika mwaka wake mpya.
Hirsi aliratibu shirika la mamia ya migomo inayoongozwa na wanafunzi kote Marekani mnamo 15 Machi na 3 Mei 2019. Alishiriki kuanzishwa kwa U.S. Youth Climate Strike, Yeye hufanya kama mkurugenzi mtendaji mwenza wa kikundi hiki. Mnamo mwaka wa 2019, alishinda tuzo ya Brower Youth Award. Mwaka huo huo, Hirsi alipokea tuzo ya Voice of the Future Award. Mnamo 2020, Hirsi aliwekwa kwenye orodha ya BET "Future 40".
Kiyaben
Kiyaben ni lugha ya Kivuka-Guinea Mpya nchini Papua Guinea Mpya inayozungumzwa na Wayaben. Mwaka wa 1981 idadi ya wasemaji wa Kiyaben imehesabiwa kuwa watu 700. Kufuatana na uainishaji wa lugha kwa ndani zaidi, Kiyaben iko katika kundi la Kipihom.
Kinaga cha Tarao
Kinaga ya Tarao ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wanaga. Mwaka wa 2000 idadi ya wasemaji wa Kinaga ya Tarao imehesabiwa kuwa watu 870. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinaga ya Tarao iko katika kundi la Kisal.
Nyumba ya Tippu Tip, Zanzibar
Nyumba ya Tippu Tip ni jengo la kihistoria katika Mji Mkongwe, Zanzibar. Liko katika Njia ya Kujiua (Suicide Alley) katika kata ya Shangani karibu na Africa House Hotel na Serena Inn, kama dakika 15-25 za kutembea kutoka Old Fort na Forodhani Gardens.
Ni nyumba ambayo mfanyabiashara wa pembe za ndovu na watumwa Hamed bin Mohammed el Murjebi, maarufu kama Tippu Tip (1837-1905) aliinunua baada ya kurudi Unguja kutoka safari zake katika Kongo. Mlango mkubwa wa mbao uliopambwa, pamoja na hatua nyeusi na nyeupe za marumaru, bado zinashuhudia utajiri mkubwa wa mmiliki wa kihistoria wa nyumba hiyo.
Jengo hilo lilikuwa makazi ya binafsi hadi Mapinduzi ya Zanzibar, na baadaye yalibadilishwa kuwa uwanja wa kujaa. Licha ya kuwa kivutio cha watalii, si wazi kwa wageni na iko katika hali ya kuoza hivi kwamba imeelezewa kama "squat nzuri zaidi katika Afrika yote".
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Ufaransa
thumb|Kikosi cha Timu ya Taifa ya Kandanda ya Ufaransa mwaka 2018 Timu ya soka ya taifa ya Ufaransa inawakilisha Ufaransa katika soka la kimataifa na inasimamiwa na Shirikisho la Soka la Ufaransa, pia linajulikana kama FFF, au Kifaransa: Fédération française de football.
Rangi ya timu ni rangi ya bluu, nyeupe na nyekundu, Ufaransa inajulikana kwa bidii kama Les Bleus (The Blues). Kundi la Ufaransa ni wamiliki wa Kombe la Dunia, na kushinda Kombe la Dunia ya FIFA 2018 Julai 15, 2018.
Ufaransa hucheza michezo katika Stade de France huko Saint-Denis, Paris, na meneja ni Didier Deschamps. Wameshinda michuano ya Dunia ya FIFA mara mbili, michuano miwili ya UEFA Ulaya, michuano miwili ya FIFA Confederations na mashindano ya Olimpiki moja. Ufaransa ilipata mafanikio mengi katika maafa makuu manne: katika miaka ya 1950, miaka ya 1980, mwishoni mwa miaka ya 1990 / mwanzoni mwa miaka ya 2000, na mwishoni mwa miaka ya 2010, kwa mtiririko huo, ambayo ilipelekea heshima nyingi kubwa.
Ufaransa ilikuwa moja ya timu nne za Ulaya ambazo zilishiriki katika Kombe la Dunia la Uzinduzi mwaka wa 1930 na, ingawa zimeondolewa katika hatua ya kufuzu mara sita, ni moja tu ya timu tatu zilizoingia kila mzunguko wa kufuzu Kombe la Dunia.Mnamo 1958, timu hiyo, iliyoongozwa na Raymond Kopa na Just Fontaine, imekamilisha nafasi ya tatu kwenye Kombe la Dunia la FIFA.
Mwaka wa 1984,Ufaransa, ikiongozwa na mshindi wa Ballon d'Or, Michel Platini, alishinda UEFA Euro 1984.Chini ya nahodha Didier Deschamps na mchezaji wa FIFA wa Dunia wa ZIFA, Zinedine Zidane, Ufaransa ilishinda Kombe la Dunia ya FIFA mwaka 1998. Miaka miwili baadaye, timu hiyo ilifanikiwa katika UEFA Euro 2000.
Ziwa Bird Rock
ni ziwa dogo la Kenya (kaunti ya Kajiado).
Timu ya Taifa ya Kandanda ya Ufaransa
Ufaransa ilishinda Kombe la Confederations la FIFA mwaka 2001 na 2003, na kufikia mwisho wa Kombe la Dunia la FIFA ya 2006, ambayo ilipoteza 5-3 kwa adhabu kwa Italia. Timu pia ilifikia mwisho wa UEFA Euro 2016, ambapo walipoteza 1-0 kwa Ureno kwa wakati mwingine. Ufaransa alishinda Kombe la Dunia ya 2018, kushinda Croatia 4-2 katika mechi ya mwisho tarehe 15 Julai 2018.
Ziwa Bird Rock
Tazama pia
• Orodha ya maziwa ya Kenya
Himaya (biolojia)
right|thumb|150px|Ngazi za uainishaji katika biolojia; ngazi ndogo za kati hazionyeshwi. Himaya (kwa Kiingereza: Kingdom) ni ngazi inayotumika katika biolojia kuainisha viumbehai wote katika makundi.
Himaya ni migawanyiko ya domeni, halafu kila himaya imegawanyika katika faila kadhaa.
Ziwa Conch
ni ziwa dogo la Kenya (kaunti ya Kajiado).
Tazama pia
• Orodha ya maziwa ya Kenya
Marina, Marsia, Emili na Felisi
ni kati ya Wakristo wa Misri waliouawa kwa ajili ya imani yao.
Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yao, hawaorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.
Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 18 Juni.
Mto Nyabisozi
ni mto wa Burundi mashariki (mkoa wa Rutana) ambao unatiririka hadi ziwa Tanganyika. Baadaye, maji mengine yanachangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Mto Gombe (Singida)
ni mto wa Mkoa wa Singida (Tanzania ya kati).
Maji yake yanaishia Bahari Hindi kupitia mto Rufiji.
Ziwa Fish Springs
ni ziwa dogo la Kenya (kaunti ya Kajiado).
Tazama pia
• Orodha ya maziwa ya Kenya
Mmathubudukwane
Mmathubudukwane ni kijiji katika Kgatleng, Wilaya ya Kgatleng huko nchini Botswana. Idadi ya wakazi wa kijijini hapa ilikuwa 2,203 kulingana na matokeo ya sensa ya mwaka wa 2011.
Loyiso Gola
thumb|Picha ya Loyiso Gola Loyiso Gola (amezaliwa 16 Mei 1983) ni muafrika kusini mchekeshaji wa jukwaani.
Microsoft Excel
Microsoft Excel (jina kamili ni Microsoft Office Excel) ni sehemu ya Microsoft Office. Pia inapatikana kwenye mifumo ya Mac. Imeundwa na Microsoft na ni programu ya wamiliki. Inatumika kwenye mifumo ya uendeshaji Microsoft Windows na Mac OS X.
Inaweza kufanya mahesabu na majedwali. Kwa mfano, inaweza kufanya chati na picha zingine kutoka kwenye meza za data. Pia ina lugha kubwa ya programu inayoitwa Visual Basic For Appilication (VBA). Excel ni sehemu ya Microsoft Office. Matoleo ya sasa ni 2016 kwa Windows na 2016 kwa Mac.
Kitalu
Kitalu ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kitalu imehesabiwa kuwa watu 13,600. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitalu iko katika kundi la Kingwi.
Ngano (hadithi)
thumbnail|right|200px|Ngano ya Paka alindae bata Kwa nafaka tazama makala ya ngano
Kitanglang
Kitanglang (pia Kitholo) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uchina inayozungumzwa na Wayi. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kitanglang imehesabiwa kuwa watu 950. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kitanglang iko katika kundi la Kingwi.
Kinaga cha Thangal
Kinaga ya Thangal (au Kikhoirao) ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi inayozungumzwa na Wanaga. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kinaga ya Thangal imehesabiwa kuwa watu 23,600. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinaga ya Thangal iko katika kundi la Kisal.
Marsiano, Jukundi na wenzao
Tolomea, Filipo, Yohane na Akra ni kati ya Wakristo wa Misri waliouawa kwa ajili ya imani yao.
Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 8 Juni.
Mto Ibwa
ni mto wa Mkoa wa Singida (Tanzania ya kati).
Maji yake yanaishia Bahari Hindi kupitia mto Rufiji.
Kabujogera
Kabujogera ni makazi katika wilaya ya Kitagwenda katika Mkoa wa Magharibi huko Uganda.
Ni moja ya manispaa mbili katika wilaya mpya ya Kitagwenda, nyingine ikiwa halmashauri ya mji wa Ntara ambapo makao makuu ya wilaya yanapatikana.
Kinaga cha Tase
Kinaga ya Tase ni lugha ya Kisino-Tibeti nchini Uhindi na Myanmar inayozungumzwa na Wanaga. Mwaka wa 2001 idadi ya wasemaji wa Kinaga ya Tase nchini Uhindi imehesabiwa kuwa watu 40,100. Idadi ya wasemaji nchini Myanmar ni 60,000 (2010). Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kinaga ya Tase iko katika kundi la Kisal.
Ziwa Grahams
Tazama pia
• Orodha ya maziwa ya Kenya
Sofia, Dilbamonia, Bistamonia na Warsenofa
ni kati ya Wakristo wa Misri waliouawa kwa ajili ya imani yao.
Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yao, hawaorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 4 Juni.
Mto Nyagafunzo (Rutana)
ni mto wa Burundi mashariki (mkoa wa Rutana) ambao unatiririka hadi ziwa Tanganyika. Baadaye, maji mengine yanachangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Hergla
Hergla (kwa Kiarabu: هرقلة) ni mji mdogo wenye kilele cha mwamba kaskazini mashariki mwa Tunisia kwenye Ghuba ya Hammamet.
Sousse iko karibu km 24 kusini-mashariki mwa Hergla. Kuna rasi kati ya Hergla na mji jirani yake Chott Meryem kusini mashariki iitwayo Halk el menzel (ziwa la mundu).
Arba Minch
ni mji wa jimbo la Mataifa ya Kusini nchini Ethiopia.
Idadi ya wakazi wake ni takriban 151,013 (2016 ).
Bafu za Hamamni, Zanzibar
Bafu za Kiajemi za Hamamni zipo katika jengo la kihistoria la Mji Mkongwe Zanzibar. Jina Hamamni pia linatumika kutaja ujirani ambapo jengo hilo lipo.
Historia
Jengo lilijengwa kwenye mwaka usiorekodiwa kwa amri ya Sultani Barghash bin Said aliyetawala kati ya 1870 na 1888. Kusudi lake lilikuwa bafu kwa umma. Bafu ya aina hiyo huitwa “hamam” (حمام) kwa Kiarabu na neno hilo liliingia pia katika Kiswahili kwa umbo la “hamami” au “hamamu”. Jina “Hamamni” inamaanishe “kwenye hamam”. Ilhali kulikuwa na kiingilio watu maskini hawakuweza kuitumia.
Mbunifu alikuwa Haji Gulam Hussein mwenye asili ya Uajemi (Iran). Jengo lilitumiwa hadi  likutumiwa kwa shughuli hii hadi 1920.
Muundo wa Bafu za Hamamni
Jengo lina vyumba kadhaa mbeleni ambako watu waliweza kuvua nguo na kupata huduma ya kinyozi. Kutoka hapa waliendelea hadi sehemu ya joto, ambako moto chini ya chumba kilisababisha halijoto ya juu na wateja walikaa hapa hadi walitoa jasho. Sasa waliweza kuendelea katika vyumba vya bafu ya maji moto au baridi, pamoja na kuingia katika ukumbi mwenye beseni kubwa yenye pembe sita. Kando yake yalikuwa vyumba vidogo vya huduma ya kunyoa nywele za mwilini kufuatana na desturi ya Kiislamu na vyoo.
Kiasili kulikuwa pia na mgahawa lakini sehemu hiyo ilibadilishwa baadaye kuwa makazi binafsi. Bafu zilifunguliwa kwenye nyakati tofauti kwa wanaume na wanawake.
Bafu hazifanyi kazi tena, lakini zineweza kutembelewa na wageni na ni vivutio vya utalii wa Mji Mkongwe.
Canosa di Puglia
thumb|Canosa di Puglia ni mji wa mkoa wa Puglia, Italia Kusini wenye wakazi 31,115 (sensa ya mwaka 2011).
Kit'en
Kit'en (au Kithen) ni lugha ya Kitai-Kadai nchini Uchina inayozungumzwa na Wabouyei. Mwaka wa 2007 idadi ya wasemaji wa Kit'en imehesabiwa kuwa watu 20,000. Kufuatana na uainishaji wa lugha, Kit'en iko katika kundi la Kikam-Sui.
Conversano
thumb|Ramani ya Conversano thumb|Convernaso ni mji wa mkoa wa Puglia, Italia Kusini wenye wakazi 25,655 (sensa ya mwaka 2011).
Mto Ipeti
ni mto wa Mkoa wa Singida (Tanzania ya kati).
Corato
thumb|Ramani ya Carato thumb|Corato
ni mji wa mkoa wa Puglia, Italia Kusini wenye wakazi 47,445 (sensa ya mwaka 2011).
Muziki wa dansi wa kielektroniki
thumb|Tamasha ya EDM katika mji wa Stockholm, nchi ya Uswidi. Muziki wa dansi wa kielektroniki (kutoka Kiingereza: "Electronic dance music"; kifupi: EDM; pia huitwa muziki wa klabu, au dansi ) ni muziki ambao huundwa kwa kutumia vifaa vya umeme.
EDM ni maarufu katika klabu, matamasha ya muziki, na sherehe za dansi ambazo huitwa raves. Unachezwa na MaDJ ambao wanachanganya nyimbo mbalimbali zenye midundo ya mtindo mmoja. EDM ina aina mbalimbali, kama house, tekno, transi, ngoma na besi, dubstep, trap, na nyingine nyingi.
Historia na aina za EDM
Aina za muziki kama dub, hip hop, disko, na synth-pop ni aina za awali kabisa za muziki wa EDM. Aina za EDM katika miaka ya 1980 zilishusisha post-disko, elektro, house, tekno, na asidi house; katika miaka ya 1990 zilishirikisha transi, ngoma na besi, jungle, na breakbeat hardcore. Hizi aina zimebadilika na kuwa aina nyingi zaidi leo.
Dubstep
Dubstep ilianza mjini London ya Kusini mwishoni mwa miaka ya 1990. Ilichangiwa kwa kiasi kikubwa na mfumo wa sauti wa Jamaika. Baadhi ya wasanii maarufu wa dubstep ni Skrillex, Bassnectar, na Excision.
House
Muziki wa house ni aina kubwa zaidi ya EDM inayohusisha aina nyingine ndogondogo za muziki wa house, kama tekno house, deep house, future house, big room house, tropical house, na progressive house. Muziki wa house ulianzia mjini Chicago mwanzonu mwa miaka ya 1980. Muziki wa house hutumia sauti ya ala za mapigo nane-kwa-nane. Baadhi ya wasanii wamaarufu wa muziki wa house ni Carl Cox, Oliver Heldens, na Martin Garrix.
Trap
Trap ni mchanganyiko wa hip hop, tekno, dub, na house ya Kiholanzi. Trap ilikuwa maarufu mwishoni mwa miaka ya 2000 na mwanzoni mwa miaka ya 2010. Baadhi ya wasanii maarufu wa trap ni RL Grime, Baauer, na Flosstradamus.
Mabishano
Muziki huu wa dansi huhusishwa na matumizi ya madawa ya kulevya, na huitwa madawa ya klabu kama MDMA, kokeini, ketamine, na madawa mengine. Katika baadhi ya matamasha ya muziki, watu wamekufa baada ya kutumia madawa ya klabu.
EDM—kama aina nyingine za muziki kama roki—pia huhusishwa na mapenzi huria. Katika Uganda, Simon Lokodo—Waziri wa Nchi wa Maadili na Uaminifu—alijaribu kupiga marufuku tamasha la Nyege Nyege, tamasha kubwa la muziki mjini Jinja, kwa sababu alisema tamasha hilo linatangaza mapenzi huria na ushoga (hata hivyo hakuweza kulizuia tamasha Nyege Nyege).
Wasanii wengine wamekosoa utamaduni wa EDM kwa sababu wanadhani sasa EDM imejikita katika biashara zaidi kuliko sanaa. Wasanii wengi wanalaumu utamaduni wa Marekani kwa kubadilisha EDM na kuifanya iwe na mrengo wa kibiashara.
Sululos
Sululos enzi ya Kirumi ilikuwa manispaa ya mkoa wa Kirumi wa Afrika Proconsularis ambayo ilistawi kutoka 30 KK - 640 BK. Mji wa kale ulijulikana rasmi kama Municipium Septimium Aurelium Severianum Apollinare Sululitanum na inajulikana kwa magofu huko Bir-el-Heuch, (Bir-el-Ach) 36.461372, 9.605158 katika nchi ambayo leo ni Tunisia.
Mto Nyaganza (Rutana)
ni mto wa Burundi mashariki (mkoa wa Rutana) ambao unatiririka hadi ziwa Tanganyika. Baadaye, maji mengine yanachangia mto Kongo na hatimaye Bahari ya Atlantiki.
Telegrafu
thumbnail|[[Alfabeti ya Morse ilikuwa msingi wa uenezaji wa telegrafu.]] thumb|[[Mwanamaji anatumia taa ya pekee kwa ujumbe wa nuru akitumia alama za Morse.]] Telegrafu (kutoka neno la Kiingereza telegraph lililotokana na mawili ya Kigiriki: τῆλε, tele, "mbali", na γράφειν, graphein, "kuandika") ni njia ya kupeleka habari andishi kwa mpokeaji wa mbali bila kubeba barua kwake.
Telegrafu zilizotumiwa wakati wa karne ya 19 na ya 20 zilipitisha ujumbe kwa mkondo wa umeme uliopitia kwenye waya.
Telegrafu za zamani zaidi zilitumia alama za nuru au alama nyingine zilizoonekana kwa mbali.
Kwa njia hii herufi za alfabeti zilitafsiriwa kwa alama zilizoweza kupitishwa kirahisi.
Mashine ndogo ilitafsiri alama hizo katika mishtuko ya umeme iliyoweza kuchora tena alama katika mashine upande mwingine wa waya ambako sumakuumeme uliweza kusukuma kalamu juu ya karatasi.
Mawasiliano kwa telegrafu yaliwezesha kwa mara ya kwanza kutuma habari kote duniani katika muda mfupi. Magazeti na makampuni makubwa ya kiuchumi yalitangulia kutumia teknolojia hii, na serikali na jeshi zilifuata. Nyaya kubwa zilipitishwa kutoka nchi hadi nchi na pia kwenye tako la bahari kwa mawasiliano baina ya mabara.
Katika karne ya 20 yalianza pia matumizi ya simu za upepo kwa habari za telegrafu.
Makampuni ya telegrafu zilipokea ujumbe ulioitwa "telegramu" kutoka wateja na kuzituma kwa mji au nchi nyingine; pale ziliandikwa tena kwenye karatasi na kupelekwa kwa mtu aliyeandikiwa. Makampuni yale yalipokea pesa kwa kila herufi iliyowasilishwa hivyo ujumbe ulikuwa mfupi.
Tangu kupatikana kwa simu matumizi ya telegrafu yalipungua lakini bado zilitumwa hadi kupatikana kwa simu za mikononi na barua pepe.
Katika nchi mbalimbali huduma hiyo ilifungwa kuanzia mwaka 2000 hivi, katika nchi nyingine huduma bado iko.
Mto Ipande
ni mto wa Mkoa wa Singida (Tanzania ya kati).
Maji yake yanaishia Bahari Hindi kupitia mto Rufiji.
Akina Grimm
Akina Grimm (Jer.: Die Brüder Grimm, pia Gebrüder Grimm; ing. "Brothers Grimm") ni namna ya kutaja kwa pamoja wataalamu na ndugu kaka Jakob Grimm na mdogo wake Wilhelm Grimm. Wamekuwa mashuhuri hasa kwa kukusanya hekaya, ngano na hadithi nyingine za Ujerumani na kuzilinganisha na masimulizi kutoka nchi nyingine. Wanahesabiwa kati ya waanzilishaji wa fani ya isimu au sayansi ya lugha.
Katika Ujerumani na kwa wataalamu wa lugha za Kigermanik wanajulikana pia kwa kuanzisha kazi ya kamusi kubwa ya lugha ya Kijerumani inayoendelea kuhaririwa hadi leo na kufikia vitabu 32.
Mkusanyiko wao wa ngano unasomwa hadi leo hii. Kwa kazi hii walitembelea vijiji vingi na kuandika hekaya na ngano jinsi zilivyosimuliwa na wazee (Grimms Märchen).
Kati ya ngano walizokusanya ni Mweupe Theluji ("Schneewittchen"), "Sinderella" "(Aschenputtel)", "Hansel na Gretel" ("Hänsel und Gretel") na takriban 200 mengine.
Leseni
Leseni (kutoka neno la Kiingereza "license") inaruhusu mtu au kampuni kufanya kitu ambacho watu au kampuni nyingine hawaruhusiwi kufanya.
Mtu hupaswa kulipa pesa, na labda kupitia majaribio, ili kupata leseni. Aina nyingi za leseni zinaweza kutumika tu na mtu aliyepewa. Leseni inaweza kuwa ya muda au ya kudumu.
Mtu mwenye leseni anaitwa "mwenye leseni" (kwa Kiingereza licensee).
Ziwa Loongojit
ni ziwa dogo la Kenya (kaunti ya Kajiado).
Tazama pia
• Orodha ya maziwa ya Kenya
Paladi, Kotili, Adrami, Musa, Esas na Palikoni
ni kati ya Wakristo wa Misri waliouawa kwa ajili ya imani yao.
Kwa kuwa hayajulikani mengine kuhusu historia yao, hawaorodheshwi tena na Martyrologium Romanum.
Tangu kale wanaheshimiwa kama watakatifu wafiadini.
Sikukuu yao huadhimishwa tarehe 23 Juni.
Rasilimali iwezayo kutumika tena
Rasilimali iwezayo kutumika tena ni maliasili ambayo nafasi yake itachukuliwa na michakato ya asili katika mwendo wa kawaida au kasi ukilinganishwa na matumizi ya binadamu. Mionzi ya jua, mawimbi, upepo na umeme uliozalishwa kwa njia ya maji ni rasilimali za kudumu ambazo hazina na hatari ya ukosefu wa upatikanaji wa muda mrefu. Rasilimali ina uwezo wa kutumika tena huweza pia kuwa bidhaa kama vile mbao, karatasi na ngozi ikiwa mavuno yatafanywa kwa njia inayostahili.
Baadhi ya maliasili zina uwezo wa kutumika tena ni pamoja na nishati ya mvuke, maji safi, mbao, na biomass lazima zitumiwe kwa njia nzuri ili kutozidisha kiwango cha dunia. Mzungukomaalumu wa maisha hutoa utaratibu wa kuhamasisha utumiaji.
Jina hili lina uhusiano na uendelevu wa mazingira ya asili. Petroli, makaa ya mawe, gesi asilia, dizeli, na bidhaa nyingine zinazotokana na fossila hazina uwezo wa kutumika tena Tofauti na mafuta ya fosila, rasilimali ina uwezo wa kutumika tena ina mavuno dhabiti.
Bidhaa za kilimo
Vilevile, bidhaa za msitu kama vile mbao, mbao konda, karatasi na kemikali ,zinaweza kuwa rasilimali zina uwezo wa kutumika tena ikiwa mbinu endelevu za msitu zitatumika.
Maji
Makaa ya mawe pia yanaweza kufikiriwa kama chombo kinachotumika tena (pia hayana uwezo wa kutumika tena)yakitumiwa kwa makini kudhibitiwa matumizi, matibabu, na kutolewa ni walifuata Kama sivyo,yanaweza kuwa rasilimali isiyo na uwezo wa kutumika tena. Kwa mfano, maji yaliyo chini yanaweza kuondolewa kutoka kwa bwawa kwa kwango kikubwa kuliko uboreshaji endelevu Uondoaji wa maji kutoka mashimo husababisha ushikanaji wa kudumu ambao hauna uwezo wa kutumika tena.
Chaji ya umeme
Chaji ya umeme ni tabia ya mata na kila kitu huwa na chaji aina mbili ndani yake. Chaji hizi mbili ni kinyume zinaitwa chaji hasi na chaji chanya. Mara nyingi chaji haionekani kwa sababu hizi aina mbili za chaji zinajibatilishana. Lakini kama idadi ya elektroni ndani ya kitu ina upungufu au ziada kulingana na hali ya kawaida tunaona kitu hiki kina chaji, ama chanya au hasi.
Chaji umeme na muundo wa atomu
thumbnail|Muundo wa atomu ya [[lithi: Kiini huwa na protoni 3 = chaji chanya 3; katika mzingo elektroni ziko elektroni 3 = chaji hasi 3. Jinsi ilivyo atomu haionyeshi chaji kwa sababu 3+ na 3- zinajibatilishana]] Kila kitu hujengwa kwa atomu na kila atomu ina chembe ndogo zaidi ndani yake. Kati ya chembe ndogo ndani ya atomu kuna elektroni na protoni zilizo na chaji mbili za kinyume ilhali elektroni huitwa "hasi" na protoni huitwa "chanya". Kila chembe huwa na kizio kimoja cha chaji, ama hasi au chanya. Kwa kawaida kila atomu huwa na idadi ileile ya protoni na elektroni hivi chaji zao zinajibatilishana katika atomu na atomu kwa jumla haionyeshi chaji.
Protoni (pamoja na neutroni zisizo na chaji) zinafanya kiini cha atomu na zinabaki mahali pao. Lakini elektroni zinazunguka kiini katika mzingo elektroni na hapa inatokea ya kwamba elektroni inahamia atomu nyingine. Kama elektroni inatoka katika atomu yake ya asili na kuhamia nyingine uwiano sawa baina ya elektroni na protoni katika atomu husika haipo tena.
Pale ambako elektroni imetoka kuna protoni zaidi kuliko elektroni na hapa tunasema atomu hii ina chaji chanya. Kinyume katika atomu iliyopokea elektroni kutoka nje kuna ziada ya elektroni juu ya idadi ya protoni na hapa tunasema atomu imekuwa na chaji hasi.
Kutokea kwa chaji hasi au chanya
Kutokea kwa chaji hasi au chanya katika gimba fulani ni kwa sababu chaji zilizokaa pamoja kabla zimetenganishwa. Njia inayotokea kila siku ni kwa msuguano. Kwa kusugua kipande cha plastiki (au: kioo) na sufi kunatokea chaji. Kwa mfano kusugua mipira miwili kwenye sufi ya sweta kunaweka chaji kwa yote miwili. Tukiishika kwa kamba na kupeleka karibu haitaki kugusana. Maana chaji hasi pande zote mbili zinapigana. Lakini tukishika mpira uliosuguliwa juu ya vipande vidogo vya karatasi hizi zitavutwa na mpira jinsi msumali anavutwa na sumaku. Radi wakati wa ngurumo ni tokeo la chaji zinazotokea hewani kutokana na msuguano wa hewa.
Njia nyingine ya kujenga chaji inayotumiwa kwa teknolojia ni kwa kemia yaani kwa kuchangaya dutu na viowevu zinazoanzisha mchakato wa kikemia unaosababisha kutokea kwa ioni na hivyo chaji.
Mac OS
MacOS (zamani Mac OS X kutoka 2001 hadi 2012 na OS X mpaka 2016) ni jina la mfumo wa uendeshaji kwa kompyuta ulizofanywa na Apple Inc. Hizi huitwa kompyuta za Macintosh au Mac. Inatofautiana na kompyuta nyingine, kama MacOS inapaswa kuendeshwa tu kwenye Mac na si kwenye kompyuta nyingine. Hata hivyo, watu wamejaribu kufanya OS itumike kwenye kompyuta ambazo si Mac. Hii inaitwa Hackintosh na inakiuka makubaliano ya leseni ya MacOS.
MacOS kwanza ilitoka mwaka wa 2001, na ni tofauti kabisa na Classic Mac OS ambayo imebadilishwa. MacOS ni OS UNIX ambayo inategemea NEXTSTEP, OS ya zamani ambayo Apple ilinunuliwa na kugeuka kuwa MacOS. MacOS na NEXTSTEP wana historia katika aina ya UNIX iitwayo BSD (hasa mahsusi FreeBSD na NetBSD). Msingi wa MacOS ni OS chanzo wazi inayoitwa Darwin, lakini Darwin yenyewe hawezi kkuendesha programu za MacOS.
Andrianampoinimerina
Andrianampoinimerina (1787-1810) alikuwa muasisi wa ufalme wa Merina (Madagaska) ambaye alipata madaraka yake na kuimarisha nafasi yake katika uwanda wa juu wa kati wa kisiwa cha Madagaska katika karne ya 19.
Mwaka 1875, Andrianampoinimerina alijipa madaraka ya kuwa mfalme wa mojawapo ya falme zilizokuwa zikipigana vita katika Imerina ya kati baada ya kumpindua mtawala aliyepita.
Kwa kutumia mbinu za kidiplomasia na za kijeshi aliendelea kuzichukua tawala za jirani katika himaya yake.
Shinji Okazaki
thumb|200px Shinji Okazaki (岡崎 慎司; alizaliwa 16 Aprili 1986) ni mchezaji wa soka wa Japani ambaye anachezea klabu ya Uingereza Leicester City FC na timu ya taifa. Yeye hucheza kama kiungo au mshambuliaji.
Andrianampoinimerina
Baada ya mwaka 1800 alianzisha sera ya kuyapiga vita majimbo mengine visiwani humo kwa nia ya kuyaunganisha makabila yote 18.
Shinji Okazaki
Nchini kwake, yeye ni mshambuliaji wa kwanza mwenye nguvu na ndiye mwenye magoli mengi kuliko washambuliaji wote wa Japani waliowahi kutokea. Pia aliisaidia timu yake ya Leicester mwaka 2016 kutwaa ubingwa wa ligi kuu ya Uingereza.
Andrianampoinimerina
Katika kutimiza jukumu hilo, alikabiliana na upinzani wa hali ya juu kutoka kwa makabila mengine kisiwani humo kama vile Wasakalava, Wabezanozano na Waambongo.
Herman Hollerith
alt=Herman Hollerith|thumb|Herman Hollerith Herman Hollerith (Februari 29, 1860 - Novemba 17, 1929) alikuwa mwanafizikia na mvumbuzi wa Marekani.
Alianzisha tabuleta (kifaa cha kupanga majedwali) ya mitambo kulingana na kadi zilizopigwa. Ndiye aliyekuwa mwanzilishi wa Tabulating Machine Company ambayo baadaye ikawa IBM.
Vusi Mahlasela
thumb| Vusi Mahlasela akitumbuiza kwenye [[sherehe za miaka 100 ya kuzaliwa kwa Die Burger huko Cape Town, 2015.]] thumb|242x242px Vusi Sidney Mahlasela Ka Zwane (alizaliwa mnamo 1965 huko Pretoria, Afrika Kusini) ni mwimbaji maharufu na mtunzi wa nyimbo wa Kisotho nchini Afrika Kusini.
Muziki wake kwa ujumla hutambulika kama "African folk" na mara nyingi huitwa "The Voice" yani sauti ya Afrika Kusini. Kazi yake ilikuwa na msukumo kwa wengi katika harakati za kupinga ubaguzi wa rangi. Maudhui yake ni pamoja na mapambano ya uhuru, na msamaha na upatanisho na maadui. Vusi ametoa albamu saba za studio na alisainiwa na rekodi lebo ya Dave Matthews ATO Records mwaka 2003.
Vusi alitumbuiza wakati wa kuapishwa kwa Nelson Mandela mwaka 1994 na baadae alitumbuiza katika tafrija ya kuadhimisha kwa miaka 90 ya Nelson Mandela huko Hyde Park, London mwaka 2008, na katika Siku ya Mandela kwenye Ukumbi wa Muziki wa Radio City Julai 2009. Wimbo wake wa "When You Come Back" ulitumika kama wimbo wa ITV katika matangazo yao ya Kombe la Dunia mwaka 2010 na Vusi alitumbuiza kwenye tamasha la FIFA la Kombe la Dunia katika Uwanja wa Orlando huko Soweto, Afrika Kusini. Mnamo mwaka 2012, tuzo za SAMA (SAMA Awards) zilimtukuza Vusi na tuzo ya mafanikio ya maisha.
Ziwa North West
ni ziwa dogo la Kenya (kaunti ya Kajiado).
Tazama pia
• Orodha ya maziwa ya Kenya
Umeme
thumbnail|[[Radi angani inafuatana na mwanga wa umeme unaoonekana kwa macho.]] thumb|Usambazaji wa umeme kwa njia ya nguzo Umeme au stima hutokea wakati chaji ya umeme inatiririka. Ni chanzo cha nishati tunayotumia kwa kuendesha mashine na vifaa vingi.
Kiasili neno la Kiswahili "umeme" lilimaanisha mwangaza wa ghafla unaofuatana na radi angani, lakini katika Kiswahili cha kisasa hutumiwa zaidi kwa habari ya kisayansi na ya kitekinolojia inayoelezwa hapa.
Kwa maana ya kisayansi umeme ni neno pana sana linalojumlisha mambo mbalimbali ambayo yote yanahusiana na kuwepo kwa chaji ya umeme.
Nyuso mbalimbali za umeme
Kati ya mambo yanayohusiana na umeme ni haya yafuatayo:
Historia
Katika mazingira ya mji wa Baghdad ya baadaye kuna vyombo vilivyogunduliwa na wanaakiolojia kufaa kama aina ya beteri. Vilitengenezwa kwa udongo wa mfinyanzi mnamo karne ya 1 KK katika milki ya Parthia na ndani yake mlikuwa na nondo ya chuma katika silinda ya shaba. Majaribio katika makumbusho yalionyesha ya kuwa inawezekana kupata volteji ya 0.5 volti katika vyombo hivi kwa kuvijaza na maji ya zabibu. Lakini haijulikani kwa uhakika vyombo hivyo vilikuwa na kazi gani hali halisi.
Utafiti wa kisayansi wa umeme unajulikana kuanza katika karne ya 17 katika bara la Ulaya. Tangu mwaka 1601 Mwingereza William Gilbert alifanya majaribio mbalimbali ya umeme tuli akatambua tofauti kati ya umeme tuli na usumaku.
Mjerumani Otto von Guericke na baadaye Mwingereza Francis Hauksbee walijenga mashine za kwanza za kujenga chaji umeme kwa msuguano.
Mwaka 1745 Mholanzi Pieter van Musschenbroek mjini Leiden na mwaka uliofuata Mjerumani Ewald Jürgen Georg von Kleist walibuni chupa cha kuhifadhi volteji. Vyombo hivyo ambavyo vilikuwa kondesa za kwanza vilijulikana kwa majina "Chupa cha Leiden" na "Chupa cha Kleist".
Mwaka 1733 Mfaransa Charles du Fay alitambua kuna aina mbili za chaji umeme na utambuzi huo ulikuwa msingi wa kutofautisha chaji chanya na chaji hasi.
Mwamerika Benjamin Franklin alitambua mwaka 1752 uhusiano kati ya umeme kutokana na msuguano na umeme wa radi. Akabuni ufito wa kuzuia radi akiueleza kama kipitishi kati ya upande hasi na upande chanya. Mnamo 1770 tabibu Mwitalia Luigi Galvani alifanya majaribio ya kusababisha mitukutiko ya miguu ya chura aliyechinjwa kwa msaada wa mashine ya umeme. Hivyo ilitambuliwa ya kwamba umeme una kazi hata katika mwendo wa mwili na musuli.
Mwanzoni mwa karne ya 19 wanafizikia mbalimbali waligundua mfumo wa kani baina ya chaji mbili. Unajulikana kama sheria ya Coulomb.
Mjerumani Georg Simon Ohm alieleza uhusiano kati ya mkondo wa umeme na volteji kwenye resista kimstari. Uhusiano huo uliitwa baadaye sheria ya Ohm.
Mnamo 1820 Mdenmark Hans Christian Ørsted alitazama jinsi gani sindano ya sumaku iliathiriwa na mkondo wa umeme. Kutokana na kazi ya Ørstedt, Mfaransa Andre-Marie Ampere alitengeneza "ampeamita" ambayo ni chombo cha kupimia kani ya umeme yaani kiwango cha chaji ya umeme kinachopita kwenye kipitishi chenye unene fulani katika muda fulani. Alitambua usumaku na umeme kuwa nyuso mbili za jambo lilelile. Kwa kazi yake Ampere alijenga msingi wa nadharia ya sumakuumeme.