cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Dinosaurus
Watesan
Superordo atawa klad "Dinosauria" mimiti dipaké sacara formal ku Richard Owen, lmuwan Inggris, taun 1842. Istilah ieu diturunkeun tina kecap basa Yunani deinos ("kacida badagna") sauros ("kadal" atawa "réptil"). Owen milih ieu istilah pikeun némbongkeun nunjukkeun rasa hélokna kana ukuran jeung "kaagungan" sato nu geus lastari ieu, lain alatan kasieun mun enya nyanghareupan ieu sato raksasa.
Dinosaurus téh rupa-rupa pisan. Aya nu hérbivora, tapi lolobana mah karnivora. Aya nu leumpangna ku dua suku, aya nu ku opat suku, aya ogé nu bisa duanana (misalna Amosaurus).
Dina taksonomi filogénétik, dinosaurus téh kawates pikeun sakabéh turunan karuhun umum (common ancestor) Triseratop jeung manuk modéren.
Ukuran
Sato nu ngalaman fosilisasi téh perséntasena saeutik pisan, sarta lolobana mah kakubur na taneuh. Ku kituna, para élmuwan ogé meureun teu pasti pisan ngeunaan dinosaurus nu pangbadagna atawa nu pangleutikna. Nu kagali dina kaayaan lengkep mah ukur saeutik, komo nepi ka aya kulit atawa jaringan lemesna mah, jarang pisan. Ngawangun ulang rorongkong ku ngabandingkeun morfologi tulang jeung spésiés nu dipikawanoh sarupa, mangrupa seni nu teu pasti.
2017 CP
Ari 2017 CP mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.213, sedengkeun magnitudo mutlakna 27.1. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO�399831.
Dinosaurus
Ukuran
Dinosaurus pangbadagna jeung pangleutikna
2017 CP
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
Dinosaurus
Ukuran
Dinosaurus pangjangkungna sarta pangbeuratna (dumasar rorongkong lengkep), nyaéta Brahiosaurus, nu kapanggih di Tanzania antara 1907–1912. Rorongkong ieu geus dipindahkeun sarta dipintonkeun di Musium Humboldt di Berlin: jangkungna 12 m, sedengkeun beuratna meureun antara 30.000–60.000 kg (33–66 ton). Dinosaurus pangpanjangna nyaéta Diplodokus: 27 m, kapanggih taun 1907 di Wyoming, AS, dipintonkeun di Musium Sajarah Alam Carnegie, Pittsburgh.
Ukuran rata-rata
"Ukuran rata-rata dinosaurus" di dieu bisa dipadungdengkeun. Bukti nu aya nunjukkeun yén niléyna béda di saban yuga, antara yuga Triasik, Jurasik awal, Jurasik ahir, jeung Krétasius. Ceuk Bill Erickson, "Siger tengah beurat dinosaurus téh antara 500 kg nepi ka 5 métrik ton [...] Dalapan puluh persén biomasa ti formasi Morrison Ahir Jurasik di kulon AS téh mangrupa stégosaurus jeung sauropod; nu panungtung ieu beuratna 20-an ton."
Paripolah
Interprétasi ngeunaan paripolah dinosaurus sacara umum dumasar kana dedegan fosil awak jeung habitatna, simulasi komputer biomékanikana, sarta tina babadingan jeung sato modéren nu mibanda perenah ékologis nu sarupa. Ku kituna, pamahaman kiwari ngeunaan paripolah dinosaurus téh dumasar kana spékulasi, sarta bakal salawasna kontroversial. Najan kitu, aya kasapukan umum yén sababaraha paripolah nu ilahar aya dina buhaya jeung manuk, dulur dinosaurus pangdeukeutna, ogé ilahar pikeun dinosaurus.
Bukti munggaran ngeunaan polah ngagorombol aya dina papanggihan 31 dinosaurus Iguanodon taun 1878 di Bernissart, Bélgia, nu kakubur sanggeusna tigebrus sarta kakubur dina jungkrang. Bukti nu sarupa ogé aya dina papanggihan spésiés-spésiés dinosaurus lianna. Tapak ratusan (atawa malah rébuan) hérbivora nunjukkeun yén hadrosaurid (duck-bill) pindah ngagorombol, kawas Bison Amérika atawa Antelop Afrika. Tapak sauropod nunjukkeun yén sasatoan ieu migrasina téh babarengan sababaraha spésiés bari salawasna ngajaga anak-anakna tetep di tengah rombongan, sahingga kajaga kasalametanana.
Papanggihan Jack Horner taun 1978, nyaéta mangrupa sayang Maiasaura ("dinosaurus nu indungna bageur") di Montana nunjukkeun yén indung dinosaurus tetep ngasuh anakna sanggeus borojol/megar. Aya ogé bukti nu nunjukkeun yén dinosaurus yuga Krétasius, kayaning sauropod Patagonia Saltasaurus (papanggihan taun 1997), boga kabiasaan nyayang nu sarupa, sarta ngabentuk koloni sayang nu lega kawas pinguin. Maniraptora Mongolia (Oviraptor) kagali dina posisi nyileungleum kawas hayam taun 1993. Tapak ogé ngabuktikeun ayana kabiasaan ngasuh di antara sauropod jeung ornitopod di Pulo Skye di Inggris. Sayang jeung endog mindeng pisan kapanggih, nu nunjukkeun paripolah nu sarupa jeung manuk/buhaya modéren.
Ulikan ngeunaan dinosaurus
Pangaweruh ngeunaan dinosaurus dihasilkeun tina rupa-rupa catetan fosil jeung non-fosil, nyaéta fosil tulang, tai, tapak, gastrolit, bulu, imprési kulit, jeroan, jeung jaringan lemes. Anapon widang-widang anu ngarojong tumuwuhna ieu pangaweruh, di antarana fisika, kimia, biologi, jeung élmu bumi (di mana paléontologi mangrupa salah sahiji sub-disiplina). <!-- Dinosaur remains have been found on every continent on Earth, including Antarctica. Numerous fossils of the same dinosaur species have been found on completely different continents, corroborating the generally-accepted theory that all land masses were at one time connected in a super-continent called Pangaea. Pangaea began to break apart during the Triassic period roughly 230 million years ago.
The current "dinosaur renaissance"
The field of dinosaur research has enjoyed a surge in activity that began in the 1970s and is ongoing. This was triggered, in part, by John Ostrom's discovery of Deinonychus, an active, vicious predator that may have been warm-blooded (homeothermic), in marked contrast to the prevailing image of dinosaurs as sluggish and cold-blooded. Vertebrate paleontology, arguably the primary scientific discipline involved in dinosaur research, has become a global science. Major new dinosaur discoveries have been made by paleontologists working in previously unexploited regions, including India, South America, Madagascar, Antarctica, and most significantly in China (the amazingly well-preserved feathered dinosaurs in China have further solidified the link between dinosaurs and their living descendants, modern birds). The widespread application of cladistics, which rigorously analyzes the relationships between biological organisms, has also proved tremendously useful in classifying dinosaurs. Cladistic analysis, among other modern techniques, helps to compensate for an often incomplete and fragmentary fossil record.
Classification
Main article: Dinosaur classification
Dinosaurs (including birds) are archosaurs, like modern crocodilians. Archosaurs' diapsid skulls have two holes located where the jaw muscles attach, called temporal fenestrae. Most reptiles (including birds) are diapsids; mammals, with only one temporal fenestra, are called synapsids; and turtles, with no temporal fenestra, are anapsids. Anatomically, dinosaurs share many other archosaur characteristics, including teeth that grow from sockets rather than as direct extensions of the jawbones. Within the archosaur group, dinosaurs are differentiated most noticeably by their gait. Dinosaur legs extend directly beneath the body, whereas the legs of lizards and crocodylians sprawl out to either side. All dinosaurs were land animals.
Many other types of reptiles lived at the same time as the dinosaurs. Some of these are commonly, but incorrectly, thought of as dinosaurs, including plesiosaurs (which are not closely related to the dinosaurs) and pterosaurs, which developed separately from reptilian ancestors in the late Triassic period.
Dinosaurs are divided into two orders, the Saurischia and the Ornithischia, on the basis of their hip structure. Saurischians (from the Greek meaning "lizard hip") are dinosaurs that originally retained the hip structure of their ancestors. They include all the theropods (bipedal carnivores) and sauropods (long-necked herbivores). Ornithischians (from the Greek meaning "bird-hip") is the other dinosaurian order, most of which were quadrupedal herbivores.
The following is a simplified classification of dinosaurs familes. A more detailed version can be found at List of dinosaur classifications.
The dagger (†) is used to indicate taxa that are extinct.
Evolution
Dinosaurs split off from their archosaur ancestors approximately 230 million years ago during the early Triassic period, roughly 20 million years after the Permian-Triassic extinction event wiped out an estimated 95 percent of all life on Earth. Radiometric dating of fossils from the early dinosaur species Eoraptor establishes its presence in the fossil record at this time. Paleontologists believe Eoraptor resembles the common ancestor of all dinosaurs; if this is true, its traits suggest that the first dinosaurs were small, bipedal predators.
The Cretaceous-Tertiary extinction event, which occured approximately 65 million years ago at the end of the Cretaceous period, caused the extinction of all dinosaurs except for the line that had already given rise to the first birds. Other diapsid species related to the dinosaurs also survived the event. -->
Getih haneut?
Modern evidence indicates that dinosaurs thrived in cooler temperate climates, and that at least some dinosaur species must have regulated their body temperature by internal biological means (perhaps aided by the animals' bulk). Evidence of endothermism in dinosaurs includes the discovery of polar dinosaurs in Australia and Antarctica (where they would have experienced a cold, dark six-month winter), the discovery of dinosaurs whose feathers may have provided regulatory insulation, and analysis of blood-vessel structures that are typical of endotherms within dinosaur bone. Skeletal structures suggest that theropods and other dinosaurs had active lifestyles better suited to an endothermic cardiovascular system, while sauropods exhibit fewer endothermic characteristics. It is certainly possible that some dinosaurs were endothermic while others were not. Scientific debate over the specifics continues.
Large dinosaurs would presumably have had to deal with similar issues; their body size would dictate that they lost heat relatively slowly to the surrounding air, and so could have been what are called bulk endotherms, animals that are warmer than their environments through sheer size rather than through special adaptations like those of birds or mammals. However, so far this theory fails to account for the vast number of dog- and goat-sized dinosaur species which made up the bulk of the ecosystem during the Mesozoic period. -->
Hubungan antara dinosaurus buluan jeung manuk
Manuk jeung dinosaurus lain-unggas mibanda fitur-fitur nu sarupa. Manuk jeung dinosaurus teropod boga leuwih ti saratus fitur nu mirip, sahingga sacara umum diaku salaku dulur kuna anu pangdeukeutna.<!--
Bulu Archaeopteryx, conto alus "dinosaurus buluan" munggaran, kagali taun 1861. Spésimén mimitina kapanggih di batu kapur Solnhofen, Jérman kidul, nu mangrupa hiji lagerstätte, formasi géologis nu a rare and remarkable geological formation known for its superbly detailed fossils. Archaeopteryx is a transitional fossil, with features clearly intermediate between those of modern reptiles and birds. Brought to light just two years after Darwin's seminal The Origin of Species, its discovery spurred the nascent debate between proponents of evolutionary biology and creationism. This early bird is so dinosaur-like that, without a clear impression of feathers in the surrounding rock, specimens are commonly mistaken for Compsognathus.
Since the 1990s, a number of additional feathered dinosaurs have been found, providing even stronger evidence of the close relationship between dinosaurs and modern birds. Most of these specimens were unearthed in the Liaoning province in northeastern China, which was part of an island continent during the Cretaceous period. Though feathers have been found only in the lagerstätte of the Yixian Formation and a few other places, it is possible that dinosaurs elsewhere in the world were also feathered. The lack of widespread fossil evidence for feathered dinosaurs may be due to the fact that delicate features like skin and feathers are not often preserved by fossilization and thus are absent from the fossil record.
The feathered dinosaurs discovered so far include Beipiaosaurus, Caudipteryx, Dilong, Microraptor, Protarchaeopteryx, Shuvuuia, Sinornithosaurus, Sinosauropteryx, and Jinfengopteryx. Dinosaur-like birds like Confuciusornis, which are anatomically closer to modern avians, have also been discovered. All of these specimens come from the same formation in northern China. The dromaeosauridae family in particular seems to have been heavily feathered, and at least one dromaeosaurid, Cryptovolans, may have been capable of flight.
Comparison of bird and dinosaur skeletons, as well as cladistic analysis, strengthens the case for the link, particularly for a branch of theropods called maniraptors. Skeletal similarities include the neck, pubis, wrist (semi-lunate carpal), arm and pectoral girdle, shoulder blade, clavicle and breast bone.
Reproductive biology A discovery of features in a Tyrannosaurus rex skeleton recently provided even more evidence that dinosaurs and birds evolved from a common ancestor and, for the first time, allowed paleontologists to establish the sex of a dinosaur. When laying eggs, female birds grow a special type of bone in their limbs. This medullary bone, which is rich in calcium, forms a layer inside the hard outer bone that is used to make eggshells. The presence of endosteally-derived bone tissues lining the interior marrow cavities of portions of the Tyrannosaurus rex specimen's hind limb suggested that T. rex used similar reproductive strategies, and revealed the specimen to be female.
A dinosaur embryo was found without teeth, suggesting that some parental care was required to feed the young dinosaur. It is also possible that the adult dinosaurs regurgitated into a young dinosaur's mouth to provide sustenance, a behavior that is also characteristic of numerous modern bird species.
Cihurip, Garut
Cihurip nyaéta hiji kacamatan di Kabupatén Garut, Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
2014 QH32
Ari 2014 QH32 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Amor, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.281, sedengkeun magnitudo mutlakna 24.4. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO 305354.
Dinosaurus
Hubungan antara dinosaurus buluan jeung manuk
Lungs
2015 XR55
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
2005 AZ28
Ari 2005 AZ28 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.342, sedengkeun magnitudo mutlakna 24.0. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO74477.
2014 HO129
Ari 2014 HO129 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.480, sedengkeun magnitudo mutlakna 19.0. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO�317854.
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
Dinosaurus
Hubungan antara dinosaurus buluan jeung manuk
Large meat-eating dinosaurs had a complex system of air sacs similar to those found in modern birds, according to an investigation which was led by Patrick O'Connor of Ohio University. The lungs of theropod dinosaurs(carnivores that walked on two legs and had birdlike feet) likely pumped air into hollow sacs in their skeletons, as is the case in birds. "What was once formally considered unique to birds was present in some form in the ancestors of birds", O'Connor said. The study was funded in part by the National Science Foundation.
Heart and sleeping posture
Modern computerized tomography (CT) scans of dinosaur chest cavities (conducted in 2000) found the apparent remnants of complex four-chambered hearts, much like those found in today's mammals and birds. A recently discovered troodont fossil demonstrates that the dinosaurs slept like certain modern birds, with their heads tucked under their arms. This behavior, which may have helped to keep the head warm, is also characteristic of modern birds.
Gizzard
Another piece of evidence that birds and dinosaurs are closely related is the use of gizzard stones. These stones are swallowed by animals to aid digestion and break down food and hard fibres once they enter the stomach. When found in association with fossils, gizzard stones are called gastroliths. Because a particular stone could have been swallowed at one location before being carried to another during migration, paleontologists sometimes use the stones found in dinosaur stomachs to establish possible migration routes. -->
Bukti dinosaurus Sénozoik
Dina taun 2002, paléontolog Zielinski jeung Budahn ngalaporkeun kapanggihna fosil tulang cokor hadrosaurus di El Ojo, Amérika Kidul. Formasi tempat kapanggihna nunjukkeun yén asalna ti yuga Paléosin awal, kira 64,5 juta taun ka tukang. Mun bener, lain ngised ka strata éta alatan kajadian alam lainna, ieu jadi bukti yén aya populasi dinosaurus nu salamet, sahanteuna salila satengah juta taun, nepi ka yuga Sénozoik.
Ngahirupkeun deui dinosaurus
Kamajuan téhnologi pikeun sabagian jalma kadang dihubungkeun jeung harepan bisa ngahirupkeun deui dinosaurus. Dina buku Jurassic Park karangan Michael Crichton, nu mopulérkeun ieu pamanggih, élmuwan ngagunakeun getih tina fosil reungit nu kakurung ku geutah tangkal jaman Mésozoik pikeun ngawangun ulang DNA dinosaurus, sarta ngeusi jurang kromosomna ku gén bangkong modéren. Mun ditilik sacara ilmiah, téhnik ieu téh hésé pisan kalaksana. Nu utama mah ku sabab DNA téh bakal ruksak kahakan waktu, alatan keuna ku udara, cai, jeung radiasi (luruhna DNA bisa diukur ku uji rasemisasi).
Aya dua laporan ngeunaan hasilna ékstraksi DNA kuna tina fosil dinosaurus, tapi hasil pamariksaan nunjukkeun yén dua laporan ieu teu bisa dikonfirmasi. Najan kitu, péptida visual fungsional ti dinosaurus (téoritis) kungsi dihasilkeun ngagunakeun métode wangun ulang filogénétik kana runtuyan gén spésiés dulurna nu hirup kénéh (réptil jeung manuk).
Mun téa mah DNA dinoasurus bisa diwangun ulang, tetep baé bakal susah "numuwuhkeun" dinosaurus ngagunakeun téhnologi kiwari, sabab euweuh spésiés ayeuna nu bisa nyadiakeun zigot pikeun prosés émbriogenesisna.
Kapanggihna jaringan lemes dina fosil dinosaurus
Sanggeus fosil tulang ieu diolah sababaraha minggu pikeun miceun kandungan mineral tina solobong sungsum tulangna (prosésna katelah demineralisasi), Schweitzer manggihan struktur weuteuh kayaning saluran getih, matriks tulang, jeung jaringan panyambung (serat tulang). Pamariksaan maké mikroskop nunjukkeun yén jaringan lemes dinosaurus téa téh malah masih alus nepi ka tingkat sélulér. Watek jeung kandunganana mah can pertéla pisan, sedengkeun kapentingan papanggihan ieu ogé can écés rék ka mana léosna.
Téori kapunahan
Punahna dinosaurus sacara masal sarta ngadadak, nu lumangsung kira 65 juta taun ka tukang, mangrupa hiji kajadian anu acan bisa kabongkar dina paléontologi. Sasatoan nu séjén gé loba nu ngilu punah dina mangsa harita téh, kayaning amonit (moluska mirip nautilus), mosasaurus, plésiosaurus, ptérosaurus, kuya jeung buhaya hérbivora, bangsa manuk, jeung loba pisan kelompok mamalia. Nu ngabalukarkeun ieu kajadian, geus mimiti ditalungtik ti taun 1970-an. Kiwari, aya sababaraha téori nu diaku ku para ahli.
Tabrakan astéroid
Téori tabrakan astérioid, nu munggaran diajukeun ku Walter Alvarez ahir 1970-an, numbukeun kapunahan dina tungtung yuga Krétaséus jeung tabrakan kira 65.5 juta taun ka tukang. Alvarez ngajukeun yén ngaronjatna kadar iridium ngadadak nu kacatet sumebar di sakuliah dunya. Bukti-bukti nu aya nunjukkeun yén banda angkasa nu neunggar Tanjung Yucatán téh diaméterna 10 km, sahingga nyiptakeun kawah Chicxulub nu lébarna 170 km nu ngabalukarkeun kapunahan masal. Para élmuwan can sapuk ngeunaan hal ieu, naha punahna dinosaurus téh gara-gara kajadian ieu atawa kajadian saméméhna. Ceuk sabagian élmuwan, météor ieu ngabalukarkeun nyirorotna suhu Bumi, tapi ceuk sabagian nu lain, kajadian ieu téh justru ngaronjatkeun suhu Bumi.
Najan gancangna kapunahan ieu teu bisa dicindekkeun tina catetan fosil wungkul, sababaraha modél nu kungsi dijieun tetep nunjukkeun yén kajadian ieu téh lumangsung gancang, saharita. Kasapukan para élmuwan nu satuju kana ieu téori nyebutkeun yén kajadian ieu téh sakaligus nyiptakeun kapunahan boh sacara langsung (alatan panas tina tabrakan météorit) sarta sacara teu langsung (alatan nyirorotna suhu balukar tina katutupna sinar srangéngé ku rabengna kebul tina tabrakan tadi).
Hujan astéroid—awan Oort
Sarupa jeung téori tabrakan Alvarez (nu ngalibetkeun hiji astéroid atawa komét), téori ieu ngunggelkeun leupasna komét-komét tina awan Oort alatan gangguan gravitasi balukar tina aya béntang nu ngaliwat. Hiji atawa sababaraha ti ieu komét nubruk Bumi dina waktu nu méh bareng, sahingga ngabalukarkeun kapunahan saampar dunya. Sarua jeung tubrukan astéroid, kajadian ieu ngabalukarkeun nyirorotna suhu global.
Parobahan lingkungan
Dina puncak jaman dinosaurus, di kutub téh euweuh és, sedengkeun beungeut laut ayana 100-250 méter luhureun beungeut laut ayeuna. Suhu Bumi ogé leuwih saragam, ti kutub ka katulistiwa téh bédana ukur 25 °C. Rata-ratana mah, suhu atmosfir téh leuwih haneut; di kutub leuwih haneut 50 °C batan ayeuna.
Komposisi atmosfir dina jaman dinosaurus ogé béda ti ayeuna. Kadar karbon dioksida 12 kali ti kadar ayeuna, sedengkeun kadar oksigén di atmosfir gé 32-35% (ayeuna mah ukur 21%). Najan kitu, dina Krétasius tungtung, lingkungan téh ngadadak obah. Aktivitas gunung api nyirorot, sahingga suhu niisan alatan nyirorotna kadar CO2. Kadar oksigén di atmosfir ogé mimiti obah nepi ka tungtungna nyirorot ogé. Sabagian élmuwan boga hipotésis yén parobahan iklim, katambah ku leutikna kadar oksigén, ngabalukarkeun paéhna rupa-rupa spésiés.
Jujutan kapanggihna
Fosil dinosaurus geus dipikawanoh salila rébuan taun sajarah manusa, najan watek nu sabenerna mah can bener-bener jéntré; ku urang Cina mah dianggap tulang naga, sedengkeun urang Éropah percaya yén éta téh ruruntuk raksasa sarta mangkeluk lian nu paraéh alatan Caah Badag.
Spésiés dinosaurus nu munggaran diidéntifikasi nyaéta Iguanodon, kapanggih taun 1822 ku ahli géologi Inggris Gideon Mantell, nu dianggap sarupa jeung tulang iguana modéren. Dua taun ti harita, William Buckland, profésor géology di Universitas Oxford, ngagali fosil tulang Megalosaurus bucklandii deukeut Oxford. Buckland lajeng jadi jalma munggaran nu ngalaporkeun papanggihanana dina jurnal ilmiah.
Ulikan ngeunaan "kadal fosil raksasa" ngadadak jadi pangirutan élmuwan Éropah jeung Amérika, sahingga taun 1842, istilah "dinosaur" ieu diwanohkeun ku ahli paléontologi Inggris, Richard Owen. Anjeunna manggihan yén ruruntuk nu geus kapanggih, Iguanodon, Mégalosaurus, jeung Hilaosaurus, mibanda fitur-fitur nu béda, sahingga nempatkeun éta fosil dina golongan taksonomi nu béda. Kalawan pangrojong ti Pangéran Albert ti Saxe-Coburg-Gotha, salakina Ratu Victoria, Owen ngadegkeun Natural History Museum (Musium Sajarah Alam) di Kensington Kidul, London, pikeun mintonkeun koléksi nasional fosil dinosaurus sarta banda biologi jeung géologi lianna.
Taun 1858, dinosaurus Amérika munggaran kagali di kota leutik Haddonfield, New Jersey (sabenerna mah geus kapanggih ti saméméhna, tapi can kaulik). Mangkeluk ieu dingaranan Hadrosaurus foulkii, tina ngaran kota jeung nu manggihanana, William Parker Foulke. Papanggihan ieu penting pisan, sabab Hadrosaurus mangrupa rorongkong dinosaurus munggaran nu kapanggih dina kaayaan méh lengkep, nepi ka pertéla watek bipédalna. Papanggihan révolusional, sabab saméméhna mah para élmuwan téh yakin yén dinosaurus téh leumpang maké opat suku, kawas ilaharna kadal. <!--Papanggihan Foulke ieu nimbulkeun "demam" dinosaurus di AS.
Dinosaur mania was exemplified by the fierce rivalry between Edward Drinker Cope and Othniel Charles Marsh, both of whom raced to be the first to find new dinosaurs in what came to be known as the Bone Wars. The feud probably originated when Marsh publicly pointed out that Cope's reconstruction of an Elasmosaurus skeleton was flawed; Cope had inadvertently placed the plesiosaur's head at what should have been the animal's tail end. The fight between the two scientists lasted for over 30 years, ending in 1897 when Cope died after spending his entire fortune on the dinosaur hunt. Marsh won the contest primarily because he was better funded through a relationship with the US Geological Survey. Unfortunately, many valuable dinosaur specimens were damaged or destroyed due to the pair's rough methods; for example, their diggers often used dynamite to unearth bones (a method modern paleontologists would find sacrilegious). Despite the pair's unrefined methods, their contributions to paleontology were vast; Marsh unearthed 86 new species of dinosaur and Cope discovered 56, for a total of 142 new species. Cope's collection is now at the American Museum of Natural History in New York, while Marsh's is on display at the Peabody Museum of Natural History at Yale University.
Since 1897, the search for dinosaur fossils has extended to every continent, including Antarctica. The first Antarctic dinosaur to be discovered, the nodosaurid Ankylosaurus, was found on Ross Island in 1986, although it was 1994 before an Antarctic species, the Cryolophosaurus ellioti, was formally named and described in a scientific journal. Current dinosaur "hot spots" include southern South America (especially Argentina) and China. China in particular has produced many exceptional feathered dinosaur specimens due to the unique geology of its dinosaur beds, as well as an ancient arid climate particularly conducive to fossilization. -->
(434188) 2003 AD23
Ari 2003 AD23 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.763, sedengkeun magnitudo mutlakna 18.8. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO�408957.
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
2009 EG3
Ari 2009 EG3 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.543, sedengkeun magnitudo mutlakna 21.3. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO�157520.
(143381) 2003 BC21
Ari 2003 BC21 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Amor, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.510, sedengkeun magnitudo mutlakna 16.1. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO 376021.
2009 EG3
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
(143381) 2003 BC21
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
Batu Tegi, Air Naningan, Tanggamus
Batu Tegi nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Air Naningan, Kabupatén Tanggamus, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Dolok Mainu, Dolok Batu Nanggar, Simalungun
Dolok Mainu nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Dolok Batu Nanggar, Kabupatén Simalungun, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
SMKS YP Darul Mukminin
SMKS YP Darul Mukminin nyaéta Sakola Menengah Kajuruan Swasta anu aya di Kota Jakarta Timur. Alamat lengkepna di Jl. Matraman Raya No. 177, Kalurahan/Désa Bali Mester Kacamatan Jatinegara, Jakarta Timur, DKI Jakarta, kalawan nomor NPSN 20103502.
Cikajang, Garut
Cikajang nyaéta hiji kacamatan di Kabupatén Garut, Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
Padangsidimpuan Selatan, Padangsidimpuan
Padangsidimpuan Selatan nyaéta salah sahiji kacamatan di Kota Padangsidimpuan, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Purba Bersatu, Pakkat, Humbang Hasundutan
Purba Bersatu nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Pakkat, Kabupatén Humbang Hasundutan, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Ie Sayang, Woyla Barat, Aceh Barat
Ie Sayang nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Woyla Barat, Kabupatén Aceh Barat, Propinsi Acéh, Indonésia.
Datar, Cidahu, Kuningan
Datar nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Cidahu, Kabupatén Kuningan, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Peukan Baro, Pidie
Peukan Baro nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Pidie, Propinsi Acéh, Indonésia.
Umah Besi, Gajah Putih, Bener Meriah
Umah Besi nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Gajah Putih, Kabupatén Bener Meriah, Propinsi Acéh, Indonésia.
Manuk onta
Manuk Onta (Struthio camelus) mangrupa jenis manuk nu pangbadagna nu masih hirup nepi ka kiwari. Ieu manuk kaasup kana keluarga nu sarua jeung manuk kasuari, rhéa, emu, jeung kiwi. Lantaran awakna badag, manuk onta teu bisa ngapung siga manuk sejénna. Manuk onta jangkungna bisa nepika 2.5 meter. Beuratna bisa nepika 140 kg. Ciri hasna nyaéta beuheungna nu panjang pikeun nempo posisi musuh aya di mana. Dingaranan manuk onta lantaran beuheungna nu panjang siga onta.
Habitat
Manuk onta lain manuk asli Indonesia, tapi manuk nu asalna ti Afrika. Sacara husus, aya di belah wetan atawa kidul Afrika. Tapi sok aya ogé di sagara Sahara. Manuk onta resep hirup di tegal nu garing, sagara, jeung havana. Epidermis, awakna, jeung karakteristikna ngamungkinkeun manuk onta hirup di habitat nu ékstrim. Lamun di ekosistem tropis nu leuweungna loba ku tatangkalan, manuk onta moal bisa hirup lila lantaran teu bisa ngapung jeung teu boga ruang bebas pikeun lumpat nalika aya bahaya.
Perilaku
Manuk onta kaasup jenis sato sosial. Manéhna bisa babarengan nyimpen endog di tempat nu sarua. Tapi bisa ogé ngabedakeun endog nu mana nu rék dihasilkeun. Tempat keur endogna ukuranna kurang leuwih 3 meter. Endog manuk onta nyaéta nu pangbadagna di antara manuk nu sején. Ukuran diameterna bisa nepi ka 12–18 cm, lamun panjangna kurang leuwih 46 cm. Cangkang endogna lumayan teuas. Endogna bakal megar sanggeus 45 poé direkem.
Nalika kaayaan bahaya atawa kaancam, manuk onta bakal gogoleran di taneuh atawa lumpat kabur. Manuk onta bisa lumpat nepi ka gancangna 70 km/jam. Dina sakali ngaléngkah bisa nepika 5 meter. Lamun kaayaana geus kaserang, manuk onta bakal najong maké sukuna nu kuat. Saking kuatna, bisa nepi ka nyieun jalma atawa sato predator siga singa maot.
Kadaharan
Manuk onta kaasup kana sato omnivora nyaéta sato nu sagala dihakan boh éta tutuwuhan atawa daging. Manéhna butuh kadaharan nu miboga kandungan gizi jeung vitamin nu loba. Jenis kadaharan mantuan pikeun ngaoptimalkeun produksina jeung kaséhatannana. Umumna mah sok ngadahar dadaunan,akar-akaran,siki-sikian,sato gegemetan, kadal nepi ka sato leutik nu aya di sakurilingna.
Mangpaaat
Manuk onta miboga sababaraha mangpaat boh éta tanagana,endogna, jeung bagéan tina awakna siga kulit,bulu, jeung dagingna. Tanagana biasana sok dipaké pikeun transportasi atawa balap. Hususna daerah Afrika Utara jeung Arab. Kulitna biasana sok dipaké pikeun bahan nyieun kantong. Buluna mah dipaké pikeun industri pembersih. Endog jeung dagingna biasana sok dikonsumsi manusa. Daging onta rasana mirip pisan jeung daging sapi umumna, ngan kaleuwihanna kadar lemak jeung kolesterol nu saeutik, sarta kadar kalsium, protein, jeung zat beusi nu loba. Dagigna miboga sababaraha mangpaat kaséhatan pikeun awak di antarana jang kekebalan,stamina, nyegah panyakit saraf jeung otak.
Cot Usen, Baktiya Barat, Aceh Utara
Cot Usen nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Baktiya Barat, Kabupatén Aceh Utara, Propinsi Acéh, Indonésia.
SMA Highfield
SMA Highfield nyaéta Sakola Menengah Atas Swasta anu aya di Kota Jakarta Timur. Alamat lengkepna di Jl. Raya Rawa Domba No.88, Kalurahan/Désa Duren Sawit Kacamatan Duren Sawit, Jakarta Timur, DKI Jakarta, kalawan nomor NPSN 69948835.
Somalia
Somalia (Soomaaliya; الصومال aṣ-Ṣūmāl), resmina Républik Somalia (Jamhuuriyadda Soomaaliya, جمهورية الصومال Jumhūriyyat aṣ-Ṣūmāl) jeung baheulana kawanoh salaku Républik Démokratik Somalia dina kakawasaan sosialis, nyaéta hiji nagara nu aya di Tanduk Afrika. TI mimitina Perang Sadulur Somalia dina 1991 euweuh kakawasaan pamaréntah puseur kana kalobannnana bagian nagara ieu. Pamaréntah Féderal Transisi nu diakuan ku dunya internasional ngan ngawasaan sabagian leutik nagara. Somalia geus dikategorikeun asalaku nagara gagal jeung salah sahiji nagara nu pangmiskinna jeung pangripuhna di dunya.
Somalia aya di bagian pangwétanna ti buana Afrika. Nagara ieu wawatesan jeung Djibouti di kalér-kulon, Kénya di kidul-kulon, sarta Teluk Aden kalawan Yaman di kalér, Samudra Hindia di wétan, jeung Étiopia di kulon. Nagara ieu miboga garis basisir nu pangpanjangna sabuanana. Daratanna utamina diwangun ti plato, dataran, jeung Daratan luhur. Kaayaan panas aya sapanjang taun, bareng angin muson usuman jeung hujan nu teu tangtu.
Baheula, Somalia mangrupa salah sahiji puseur padagangan penting di dunya kuna, jeung dumasar kana raloba ahli,  wewengkon ieu aya dina daptar lokasi nu meureun mangrupa tempatna Nagri Punt. Basa Jaman Patengahan, sababaraha kakaisaran Somali ngadominasi padagangan régional, kaasup Nagara Ajuuraan, Kasultanan Adal, Kasultanan Warsangali, jeung Dinasti Gobroon. Dina ahir abad ka-19, Britania jeung Italia ngawasaan bagian-bagian basisir, sarta ngawangun Somaliland Britania jeung Somaliland Italia Di bagian jerona, Nagara Dervish Muhammad Abdullah Hassan hasil ngéléhkeun Kakaisaran Britania 4 kali jeung maksaanna sangkan mundur ka wewengkon basisir, tapi Dervish ahirna éléh dina 1920 ku pasukan udara Britania. Italia miboga kadali pinuh kana bagian wewengkon ieu dina 1927. Panjajahan ieu réngsé dina 1941, basa diganti ku administrasi militér Britania. Somalia Kalér bakal tetep jadi hiji protéktorat, samentara Somalia kidul jadi hiji wewengkon pawalian. Dina 1960, 2 wewengkon ieu dihijikeun sangkan ngawangun Républik Somalia merdika dina pamaréntahan sipil. Mohamed Siad Barre mibanda kakawasaan dina 1969 jeung ngadegkeun Républik Démokratik Somalia. Dina 1991, pamaréntahannanan ripuh jeung Perang Sadulur Somalia mimiti.
Saprak 1991, taya pamaréntahan puseur nu ngawasaan sadaya bagian nagara, sanajan aya sababaraha usaha pikeun ngadegkeun hiji pamaréntahan puseur. Bagian kalér-kulon nagara ieu lumayan stabil dina, nagara daulat Somaliland, nu teu diakuan sacara internasional. Wewengkon Puntland aya di bagian kalér-wétan nagara ieu. Wewengkon éta nyebutkeun manéhna otonom, tapi teu merdika ti Somalia. Grup Islam Al-Shabaab ngawasaan sabagian gedé ti bagian kidul nagara ieu. Tanpa hiji pamaréntahan puseur, padumuk Somalia teras balik ka bentuk lokal ti résolusi masalah, perang sadulur, Islam, atawa adat. Pamaréntahan Féderal Transisi nu diakuan sacara internasional ngan ngawasaan ibu kota jeung sababaraha wewengkon di bagian tengah nagara ieu, jeung geus ngadegkeun deui sababaraha lembaga nasional saperti Angkatan Pakarang, jeung keur nyiapkeun pamilu nasional dina 2012, basa mandat pamaréntahan interim béak. Dina 2 dekade perang jeung kirangna pamaréntahan, Somalia miboga ékomomi teu resmi, dumasarna kana utamina ingon, pausahaan pangintunan uang/transfer uang, jeung telekomunikasi.
Peulimbang, Bireuen
Peulimbang nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Bireuen, Propinsi Acéh, Indonésia.
Belanti Jaya, Mersam, Batanghari
Belanti Jaya nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Mersam, Kabupatén Batanghari, Propinsi Jambi, Indonésia.
Nikah
Nikah numutkeun saréat agama Islam nyaéta ngahijikeun atawa ngumpulkeun. Bisa ogé nikah dihartikeun kana akad atawa ijab kabul nu ngalantarankan ayana hiji hubungan nu halal antara hiji lalaki jeung hiji awéwé dina ngambah sagara rumah tangga.
Dina Kur'an aya kecap zawaj nu dalit jeung term pertikahan. Zawaj hartina papasangan nu dumasar kana pidawuh Allah Swt. yén geus nyiptakeun manusa pikeun papasangan ku cara nikah nu halal jeung ngaharamkeun jina.
Rukun nikah
Rukun nikah dina agama Islam aya 5. Lamun aya salah sahiji rukun éta henteu cumpon maka pertikahan henteu sah.
Cikelét, Garut
Cikelét nyaéta hiji kacamatan di bagian kidul Kabupatén Garut, Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
SMK Negeri 1 Pagelaran
SMK Negeri 1 Pagelaran nyaéta Sakola Menengah Kajuruan Negeri anu aya di Kabupatén Cianjur. Alamat lengkepna di Jl. Raya Pasirpari, Kalurahan/Désa Sindangkerta Kacamatan Pagelaran, Kabupatén Cianjur, Jawa Kulon kalawan nomor NPSN 20252031.
2012 BZ34
Ari 2012 BZ34 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Amor, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.367, sedengkeun magnitudo mutlakna 22.4. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO 234426.
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
Purba Baringin, Pakkat, Humbang Hasundutan
Purba Baringin nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Pakkat, Kabupatén Humbang Hasundutan, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Jatimulya, Cidahu, Kuningan
Jatimulya nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Cidahu, Kabupatén Kuningan, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Ule Pulo, Woyla Barat, Aceh Barat
Ule Pulo nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Woyla Barat, Kabupatén Aceh Barat, Propinsi Acéh, Indonésia.
Panyakit GERD
Gastroesophageal reflux disease, anu biasa disebut GERD atawa naékna asam lambung kanu kerongkongan. nyaéta hiji kaayaan di mana asam lambung malik naék kana kerongkongan. Cairan anu ngabalukarkeun radang atawa iritasi dina jero tikoro.
Dolok Merangir I, Dolok Batu Nanggar, Simalungun
Dolok Merangir I nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Dolok Batu Nanggar, Kabupatén Simalungun, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Panyakit GERD
Gejala utamana nyaéta nyeri dina ulu haté nu asam lambungna teterusan naék kana tikoro. Tapi aya ogé jalmi anu teu ngaraosan nyeri di ulu haté heula, tapi nyerina aya nu di dada, sora serak, jeung hésé neleg. Salian ti éta, aya ogé anu ngaraosan urat jiga ditarik,atawa jiga anu kaselek. GERD ogé nyababkeun batuk garing sareng napas anu bau.
Nulungan Jeung Ngubaran
Asam lambung anu kaleuleuwihan di tikoro tiasa nyababkeun masalah anu daria. Ku sabab éta, penting kanggo anjeun apal obat maag anu cocok kanggo panyakit ieu. Salian ti nginum obat, konsumsi kadaharan ogé kudu dijaga tileuleutik, jeung hideng olahraga pikeun ngagaduhan awak anu séhat.
(142781) 2002 UM11
Ari 2002 UM11 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Amor, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.387, sedengkeun magnitudo mutlakna 16.1. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO 407104.
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
Putridalem, Jatitujuh, Majalengka
Putridalem nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Jatitujuh, Kabupatén Majalengka, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Meunasah Hagu, Baktiya Barat, Aceh Utara
Meunasah Hagu nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Baktiya Barat, Kabupatén Aceh Utara, Propinsi Acéh, Indonésia.
SMA Kapin
SMA Kapin nyaéta Sakola Menengah Atas Swasta anu aya di Kota Jakarta Timur. Alamat lengkepna di Jl. Raya Kalimalang, Kalurahan/Désa Pondok Kelapa Kacamatan Duren Sawit, Jakarta Timur, DKI Jakarta, kalawan nomor NPSN 20103227.
Pandémi koronavirus 2019 di Tiongkok
Pandémi koronavirus 2019 di Tiongkok mimiti kapaggih di tanggal 31 Désémber 2019 nalika babaraha kasu pneumonia kapanggih di Kota Wuhan, puseur dayeuh Propinsi Hubei.
Per tanggal 27 Januari 2021, kacatet geus aya 89.326 kasus positip, 4.636 kasus anu tiwas, sarta 82.870 uarng anu cageur.
31 Désémber 2019
Kasus pneumonia kapanggih di Wuhan, Tiongkok dilaporkeun ka WHO. Salila période ieu, virus acan dipikanyaho. Kasus-kasus éta kajadian di tanggal 12-29 Désémber 2019.
1 Januari 2020
Otoritas Kaséhatan Tiongkok menutup Pasar Grosir Kadaharan Laut Huanan saenggeus manggihan babaraha sato liar yang dijual di dinya anu mungkin jadi sumber virus.
5 Januari 2020
Tiongkok ngumumkeun yén kasus pneumonia anu kapanggih di Wuhan téh lain SARS atawa MERS. Komisi Kaséhatan Kota Wuhan nyebutkeun yén panyalidikan rétrospéktif ngeunaan ieu sasalad geus dimimitian.
11 Januari 2020
Komisi Kaséhatan Kota Wuhan ngumumkeun kasus tilar dunya munggaran ku sabab ieu virus, nyaéta lalaki 61 taun anu tilar dunya di tanggal 9 Januari 2020 ku sabab pneumonia beurat.
17 Januari 2020
Kasus kadua dikonfirmasi ku Pajabat kaséhatan Tiongkok.
20 Januari 2020
Tiongkok ngalaporkeun 139 kasus anyar sarta kasus tilar dunya katilu. National Institutes of Health ngumumkeun yén manéhna eukeur nyieun vaksin virus korona.
22 Januari 2020
Pamaréntah Kota Wuhan saheulaanan nutup bandara jeung stasion karéta api saenggeus jumlah korban anu tiwas ningkat jadi 17 urang. tuluy, kasus positip anu kakonfirmasi geu nepi ka 547 kasus.
30 Januari 2020
Organisasi Kaséhatan Dunya (WHO) ngumumkeun darurat kaséhatan masarakat anu jaid perhatian internasional.
Sumebarna virus
Ieu virus geus sumebar di sakabéh propinsi di Tiongkok, kalawan Propinsi Hubei anu jadi episéntrumna, anu jumlah kasusna nepi ka 68.135.
Sumebarna virus ka nagara séjén
Virus korona anu mimitina ngan aya di Kota Wuhan, tuluy nyebar ka wewengkon séjén di Tiongkok, malahan nepi ka nagara luar, ku sabab cara sumebarna anu gancang pisan. Jepang ngonfirmasi kasus munggaran di tanggal 10 Januari 2020, sedengkeun Thailand ngonfirmasi di tanggal 13 Januari. Koréa Kidul jeung Taiwan ngonfirmasi kasus berturut-turut di tanggal 20 jeung 22 Januari. Per tanggal 24 Januari 2020, kacatet geus aya dalapan nagara anu ngonfirmasi kasus positip virus korona, nyaéta Tiongkok, Thailand, Jepang, Koréa Kidul, Viétnam, Taiwan, Amérika Sarikat, jeung Singapura. Saenggeus kitu, virus tuluy sumebar ka nagara-nagara lian. Per tanggal 1 Juni 2020, geus aya 216 nagara anu ngonfirmasi kasus positip virus korona.
Ékonomi
Ku sabab ayana ieu sasalad, ékonomi Tiongkok kontraksi nepi ka 6,8 persén sarta angka ékspor di Tiongkok nurun 17,2 persén. Penyusutan ékonomi Tiongkok di kuartal kahiji 2020 ieu mangrupa pengusutan munggaran ti taun 1992. Ieu ku sabab Pamaréntah Tiongkok anu ngalumakukeun kawijakan lockdown salila tilu bulan ti Januari, sarta ékonomi nagara lain anu sarua nurun ku sabab ieu pandémi.
Catetan
<references group="Catetan"/>
Padangsidimpuan Batunadua, Padangsidimpuan
Padangsidimpuan Batunadua nyaéta salah sahiji kacamatan di Kota Padangsidimpuan, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
2009 EF3
Ari 2009 EF3 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.306, sedengkeun magnitudo mutlakna 21.5. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO�174045.
Pante Karya, Gajah Putih, Bener Meriah
Pante Karya nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Gajah Putih, Kabupatén Bener Meriah, Propinsi Acéh, Indonésia.
Cilawu, Garut
Cilawu nyaéta hiji kacamatan di Kabupatén Garut, Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
2014 HM129
Ari 2014 HM129 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.409, sedengkeun magnitudo mutlakna 20.3. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO�311403.
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
Mia Farrow
María de Lourdes "Mia" Villiers Farrow  mangrupikeun aktris Amérika, aktivis sareng modél baheula. Anjeunna mimiti masihan perhatian berkat peranna salaku Allison MacKenzie dina sinétron televisi sareng nampi pangakuan salajengna pikeun pernikahan pondok na salajengna. Frank Sinatra.
Tapah Sari, Mersam, Batanghari
Tapah Sari nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Mersam, Kabupatén Batanghari, Propinsi Jambi, Indonésia.
2016 DR2
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
Randegan Kulon, Jatitujuh, Majalengka
Randegan Kulon nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Jatitujuh, Kabupatén Majalengka, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Sepat
Sepat (Trichopus Trichopterus) nyaéta lauk leutik anu asalna tina kulawarga Osphronemidae, awakna gepéng sagedé daun rambutan, pangawakanna méh sarimbag jeung lauk guramé. Lauk sepat kaasup lauk anu mibanda niléy ékonomi. Loba dikonsumsi dina kaayaan seger atawa geus dijieun lauk asin, lauk sepat ogé loba dijual hirup pikeun lauk hias. Sababaraha daérah anu kasohor ngahasilkeun lauk sepat olahan kayaning Jambi utamana ti daérah Kumpeh jeung Kumpeh Ulu; Sumatra Kalér, Kalimantan Kidul. Harian Kompas, Air Menyurut Drastis, Ikan Melimpah. Sabtu, 26 Juli 2003.
Baranahan
Lauk sepat ilahar kapanggih hirup di balong, situ, susukan, ogé rawa-rawa. Bisa hirup di cai anu mibanda PH jeung oksigén anu jumlahna saeutik, ieu ku lantaran lauk sepat mibanda organ séjén pikeun ngambekan anu disebut labyrinth.
Di alam liar, lauk sepat mimiti mijah mangsa panungtung usum hujan atawa nyanghareupan usum halodo. Sepat bikang umur 7 bulan bisa ngahasilkeun endog kurang leuwih 7000 - 8000 siki dina sakali mijah. Endogna laleutik bodas semu konéng, ieu baris megar dina waktu 36 - 48 jam ti saprak mijah atawa ngendog. Endog-endog lauk sepat dikarimunan ku budah (yolk sack) anu dijieun ku sepat jaluna, mangsa endog geus megar jadi burayak, éta simbut endog anu tadi nyimbutan baris jadi kahakananna tur bakal béak dina waktu tilu poé nepi ka saminggu.
Taksonomi
Mimitina mah sepat digolongkeun kana Belontiidae, bareng jeung lauk  cupang  ngan kiwari mah  dihijikeunna kana golongan  Osphronemidae, anu di jerona kaasup lauk  guramé jeung sepat leutik  (Colisa). Kulawarga lauk Trichogaster méh sarimbag jeung lauk tina kulawarga Colisa; taya lian mibanda cécépét panjang dina beuteungna  katempo kawas pecut. Bédana ari kulawarga Trichogaster cécépét dina tonggongna leuwih badag tur pondok, kitu ogé dina pangawakana leuwih badag tibatan kulawarga Colisa.