Kecap_Sunda
<!-- Harti kecap Sunda teh nyaéta : A. Dina Basa Sansakerta : SUNDA, jangkar kecapna Sund, moncorong, caang. SUNDA, jenengan Dewa Wisnu. SUNDA, jenengan satria buta (daitya) dina carita Upa Sunda sareng Ni Sunda. SUNDA, satria wanara dina carita Ramayana SUNDA, tina kecap cuddha SUNDA, ngaran gunung di kalereun Bandung (Prof.Berg) B. Dina Basa Kawi : SUNDA, hartosna cai -SUNDA, hartosna tumpukan SUNDA, hartosna pangkat SUNDA, hartosna waspada C. Dina Basa Jawa : SUNDA, hartosna nyusun SUNDA, hartosna ngarangkep SUNDA, tina candra-sangkala hartosna dua (2) SUNDA, tina kecap ‘unda’ hartosna naek SUNDA, tina kecap ‘unda’ hartosna ngapung D. Dina Basa Sunda : 1. SUNDA, tina sa-unda tina sa- tunda, hartosna tempat pare, (leuit). 2. SUNDA, tina s o n d a, hartosna alus 3. SUNDA, tina s o n d a, hartosna punjul 4. SUNDA, tina s o n d a, hartosna senang 5. SUNDA, tina s o n d a, hartosna sugema 6. SUNDA, tina s o n d a, hartosna panuju 7. SUNDA, dina sundara, hartosna lalaki kasep, tegep. 8. SUNDA, dina sundari, hartosna awewe geulis 9. SUNDA, dina sundara, jenengan Dewa Kamajaya 10. SUNDA, hartosna endah. Upami dietang kecap Sunda teh numutkeun papayan etimologi aya 25 hartos. Tiasa jadi baris nambihan deui saupami leukeun mapay kamus basa sanesna, upami baé dina kamus Basa- Kawi-Perancis, hartos kecap Sunda nyaéta ‘Kacida pisan endahna tur hejo ngemploh’ (Viviane Sukanda Tessier, dina diskusi pengamat Kabudayaan, 1990). 1. SUNDA, jangkar kecapna sund (bandingkeun sareng sun- B.Inggris nu hartina panonpoe), caang, moncorong, cahayana maparin sumber kahirupan keur sakumna mahluk. 2. SUNDA, jenengan Dewa Wisnu. Dupi pancen Wisnu téh nyaéta miara alam dunya. yén tugas Sunda téh ‘miara Alam’. "Heh manusa, ulah nyieun karuksakan anjeun di bumi", kitu pidawuh-Na 3. SUNDA, satria buta (daitya). Conto dina pawayangan nu disebat detya, nyaéta Gatotkaca (putra Bima sareng Arimbi). Gatotkaca téh mibanda pasipatan nu kalintang saena teguh tanggoh tur nyatria, gedé tanaga tur luhur panemuna, leber wawanen dina mancegkeun bener jeung adil. 4. SUNDA, satria wanara. ‘wana’=leuweung, ‘ra’=jelema nu hadé. Tegesna jelema nu hirup di pileuweungan, di pahumaan. Pasipatanana: tara kuuleun, resep digawe, tangginas. pro aktif, aktif- kréatif (rancage) tur dinamis (binekas, binangkit). 5. SUNDA, tina kecap ‘cuddha’, tegesna putih. Kecap ‘putih’ dina basa Sunda 'clik putih, clak herang' = bérésih pisan, wening, setra. ‘Lemah putih’ = uteuk nu bérésih. ‘Ati putih’, teu goreng sangka, henteu suudon. 6. SUNDA, ngaran gunung nu kacida luhurna di antara G. Burangrang sareng G.Tangkubanparahu, nalika jaman saméméh aya Talaga Bandung. Ma'na kecap ‘gunung’ dina rasa Sunda, nuduheun hal nu gedé, sapertos baé dina rumpaka "Papatet" pangrajah dina bubuka ieu makalah. 'Gunung tanpa tutugan' sok aya nu ngahartoskeun lambangna Kaagungan Alloh nu taya wates- wangenna. ‘Gugunungan’, lambang jagat ageung sareng jagat alit nu pinuh ku rahmat Alloh SWT. Ku kituna tetela Sunda téh ngandung sipat nu luhung, luhur. 7. SUNDA, hartosna cai. Lambang subur ma'mur. Nyaho pamiangan sareng nyaho pangbalikan (siklus; laut - saab - mega - hujan - walungan - laut). 8. SUNDA, hartosna tumpukan. Numpuk tuduh nyusun ka luhur. Teges na ngandung ma'na loba, beunghar, sarwa teu kurang. 9. SUNDA, hartosna pangkat. ‘hasilna gawe, ku kesang, ku elmu panemu’. Anu engkena nimbulkeun pangajen ti batur. Pangkat téh jadi ciri ajén inajen (kualitas) manusa. 10. SUNDA, hartosna waspada. ati-ati, pinuh ku duduga prayoga, asak jeujeuhan, matang timbangan, kahareup ngala sajeujeuh, ka tukang ngala saléngkah. 'Waspada permana tingal", nyaho kana nu baris kasorang. Ieu téh jadi sahsawios sarat nu jadi pamingpin, nyaéta ‘weruh sadurung winarah, awas waspada permana tingal’. 11. SUNDA, hartosna nyusun, henteu balatak pasolengkrah, ngentep seureuh, puguh gekgekanana. 12. SUNDA, hartosna ngarangkep. Dina babasan 'Boga pikir rangkepan' hartosna henteu bolostrong, dipikir heula nu asak, wiwaha. 13. SUNDA, hartosna angka 2. Angka 2 (dua), ngandung siloka- sasmita nu teu kinten jerona. 'Lalawanan : panas-tiis, suka- bungah. Papasangan ; istri- pameget, siang-wengi, itu-ieu sste. Ngenaan aworna nu dua (2), Haji Hasan Mustafa nyaurkeun; sapanjang néangan itu, ieu deui-ieu deui, sapanjang néangan bungah, susah deui susah deui,...' 14. SUNDA, hartosna naek. Kecap ‘naek’ ngagambarkeun kaayaan nu leuwih luhur, leuwih maju, leuwih hadé, leuwih positip. Kecap naek tuduh kana "pagawean", 15. SUNDA, hartosna ngapung. 'Ngunda langlayangan', 16. SUNDA, hartosna alus. Kecap alus tuduh kana kaayaan nu dipikaresep. 17. SUNDA, hartosna punjul. onjoy atanapi aya leuwihna ti nu biasa. Punjul tuduh kana kualitas, kana prestasi. 18. SUNDA, hartosna senang. kana kaayaan batin, katumarimaan, 19. SUNDA, hartosna sugema. hate nu atoh tur tumarima, ku lantaran nu diangen-angen (kahayang) kalaksanakeun. 20. SUNDA, hartosna panuju. tuduh yén nu dipigawe ku urang luyu sareng nu dipikahayang ku nu sanes. 21. SUNDA, hartosna lalaki kasep. 22. SUNDA, hartosna awewe geulis. 23. SUNDA, hartosna endah. tuduh kana rasa kalemesan budi (estetika). Kecap endah, ngandung harti/ma'na payus, pantes, alus, merenah. 24. SUNDA, hartosna Kamajaya. Dina mitologi Sunda, Dewa Kamajaya téh nyaéta Dewa Cinta, nu nebarkeun rasa deudeuh asih. 25. SUNDA, hartosna panundaan (tempat nunda). Tiasa disebat oge ‘leuit’. ->>