cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Alpuket
Avocado-related trade war
After the North American Free Trade Agreement (NAFTA) went into effect in 1994, Mexico tried exporting avocados to the USA. The U.S. government resisted, claiming that the trade would introduce fruit flies that would destroy California's crops. The Mexican government responded by inviting U.S. Department of Agriculture inspectors to Mexico, but the U.S. government declined, claiming fruit fly inspection is not feasible. The Mexican government then proposed to sell avocados only to the northeastern U.S. in the winter (fruit flies cannot withstand extreme cold). The U.S. government balked, but gave in when the Mexican government started throwing up barriers to U.S. corn.
Legitimate pest invasion issues exist, as avocado pests originating in Mexico have made their way to California, including the persea mite and avocado thrips. These pests have increased pest control costs and made previously-relied-upon biological control less feasible. Other potentially disastrous pests, including a weevil, remain risks. Another argument is that the lower prices generated by the Mexican and Chilean imports would increase the popularity of avocados outside of California, thereby assuaging the loss of profits due to the new competition.
Today avocados from Mexico are allowed in all 50 states. This is because USDA inspectors in Uruapan, Michoacán (the state where 90% of Hass avocados from Mexico are grown), have cut open and inspected millions of fruit, finding no problems. Imports from Mexico in the 2005-2006 season exceeded 130,000 tonnes.
Avocados are more expensive in the USA than in other countries, because those consumed in the USA are grown almost exclusively in California and Florida. California produces about 90% of the nation's avocado crop. -->
Ajén gizi
Kandungan lemak dina alpuket ampir 15%, nu lolobana lemak teu jenuh tunggal. Kandungan kaliumna 60% leuwih loba batan cau, euyeub vitamin-vitamin B, vitamin E, jeung vitamin K. Kandungan seratna paling punjul di antara bungbuahan - 25% serat leyur jeung 75% teu leyur. <!-- A fatty triol (fatty alcohol) with one double bond, avocadene (16-heptadecene-1,2,4-triol), is found in avocado.
As a houseplant
Avocado can be grown as a houseplant from seed. It can germinate in normal soil in a large pot or by suspending a washed pit (generally using toothpicks embedded in the sides) pointed-side up and filling the glass until the bottom quarter of the pit is covered. The pit will crack as it absorbs water and germinates, and should sprout in 4–6 weeks. When the roots and stem emerge from the seed, it can be planted in soil. Alternatively, vermicompost bins provide ideal conditions for germination of avocado pits. Once the pit sprouts a root transplant it to a pot containing a mixture of worm castings and potting soil. The stem should sprout within a month. The young tree is amenable to pruning and training but will not normally bear fruit indoors without sufficient sunlight and a second plant to cross-pollinate.
Toxicity to animals
There is documented evidence that animals such as cats, dogs, cattle, goats, rabbits, rats, birds, fish, horses and especially humans can be severely harmed or even killed when they consume the avocado leaves, bark, skin, or pit. The avocado fruit is poisonous to birds in some cases, so on a practical level feeding the fruit to birds should be avoided. Avocado leaves contain a toxic fatty acid derivative known as persin, which in sufficient quantity can cause equine colic and, with lack of veterinary treatment, death. The symptoms include gastrointestinal irritation, vomiting, diarrhea, respiratory distress, congestion, fluid accumulation around the tissues of the heart and even death. Birds also seem to be particularly sensitive to this toxic compound. Negative effects in humans seem to be primarily in allergic individuals.
Co-evolution
The avocado may be an example of an 'evolutionary anachronism', a fruit adapted for ecological relationship with now-extinct large mammals (such as the giant ground sloth or the Gomphothere). Most large fleshy fruits serve the function of seed dispersal, accomplished by their consumption by large animals. Author Connie Barlow hypothesizes that the fruit, with its mildly toxic pit, may have co-evolved with Pleistocene megafauna to be swallowed whole and excreted in their dung, ready to sprout. No extant native animal is large enough to effectively disperse avocado seeds in this fashion. When the avocado's hypothesized ecological partners disappeared the avocado likely would have gone extinct, or evolved a different fruit morphology, if human cultivation had not maintained this "ghost of evolution." -->
Tanjung Pinggir, Siantar Martoba, Pematangsiantar
Tanjung Pinggir nyaéta salah sahiji Kalurahan di kacamatan Siantar Martoba, Kota Pematangsiantar, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
190-an SM
190-an SM nyaéta dékade atawa dasawara Saméméh Maséhi dina kalénder Gregorian nu dimimitian ti taun 199 SM nepi ka taun 190 SM.
Karangnunggal, Karangnunggal, Tasikmalaya
Karangnunggal nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Karangnunggal, Kabupatén Tasikmalaya, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
T1
T1 atawa Sirkuit T1 nyaéta sambungan telepon digital anu dipaké di Amérika anu diwangun ku 24 kanal anu masing-masing lajuna 64Kbit pér detik sarta laju sakabéhna 1,544Mbit pér detik.
Sambungan telepon ieu dipiboga ku pausahaan telekomunikasi. Unggal kanal bisa dikonfigurasikeun pikeun ngaliwatkeun data atawa sora sarta saban kanal bisa dijual misah, anu dingaranan fractional T1.
Pikeun Éropah sarta Indonésia, standar anu dipaké nyaéta E1 nu ngandung 30 kanal nu lajuna masing-masing 64Kbit pér detik sarta laju sakabéhna 2,048Mbit pér detik.
1962
Taun ka-1962 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Karanglayung, Karang Jaya, Tasikmalaya
Karanglayung nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Karangjaya, Kabupatén Tasikmalaya, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Citambal
Citambal mangrupa kampung anu aya di wilayah Désa Karanglayung, anu mangrupa kampung anu éndah pikeun dicicingan, kampung alit anu pinuh ku lingkungan pendidikan ti mimiti TK Negeri, TK Islam, SD, MDA, SMP, Pondok Pesantrén, Pengajian Malam. Citambal mangrupa wilayah anu di stratégis diatara Kampung Cihérang sinareng Karangpaninggal. Kagiatan masyarakat Citambal sahari-hari seulobana janten tani, ti mulai tani di sawah, di huma, atawa leuweung, aya deui anu ngalobang atanapi gagali emas.
di Cutat Ku Irfan Ruswandi
Wicitrawirya
Dina wiracarita Mahabarata, Wicitrawirya (basa Sansekerta: विचित्रवीर्य; Vichitravīrya) nyaéta salah saurang anak Prabu Santanu, Raja di Astinapura. Indungna nyaéta Déwi Satyawati, pamajikan kadua Prabu Santanu. Wicitrawirya mangrupa adi Citranggada, sarta boga lanceuk téré (sabapa béda indung) nu ngaranna Bisma (Déwabrata). Nurutkeun silsilah kulawarga Kuru, Wicitrawirya mangrupa aki ti Pandawa, Sanjaya, sarta Kurawa.
180-an SM
180-an SM nyaéta dékade atawa dasawara Saméméh Maséhi dina kalénder Gregorian nu dimimitian ti taun 189 SM nepi ka taun 180 SM.
1963
Taun ka-1963 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Karanglayung, Karang Jaya, Tasikmalaya
Tatanén
Tatanén anu masyarakat Karanglayung anu utami na nyaéta tatanen pare, salianti éta sayuran
Wicitrawirya
Harti ngaran
Dina basa Sansekerta, kecap Wicitrawirya sacara harfiah hartina "dangong kapahlawanan anu matak hélok".
Riwayat
Wicitrawirya lahir salaku anak bungsu ti pasangan Prabu Santanu jeung Déwi Satyawati. Citranggada nyaéta ngaran lanceuk kandungna anu ngagantikeun kakawasaan bapana sarta maréntah di Astinapura kalawan alus. Tapi, Citranggada gugur dina umur nu ngora dina hiji perang sarta luyu jeung talari mangka Wicitrawirya ngagantikeun kakawasaanana. Dina waktu harita umur Wicitrawirya ogé masih ngora.
Alatan Wicitrawirya masih ngora pikeun neruskeun pamaréntahan, mangka manéhna dibantuan ku baraya téréna, Bisma. Mangsa geus cukup umur pikeun kawin, Bisma mangmilihkeun calon penganten anu pas pikeun Wicitrawirya. Saterusna manéhna miang ka Karajaan Kasi sarta meunangkeun sayémbara anu diayakeun di éta nagara. Manéhna mawa tilu putri Raja anu baris dianugerahkeun ka adina, Wicitrawirya. Tilu putri kasebut ngaranna Amba, Ambika, jeung Ambalika. Tapi Amba henteu hayang ngadahup ka Wicitrawirya alatan asihna ngarah ka batur, mangka ngan Ambika jeung Ambalika anu ngadahup ka Wicitrawirya.
Teu lila sanggeus kawin, Wicitrawirya mangkat alatan kasakit paru-paru. Manéhna mangkat tanpa turunan. Satyawati ménta supaya Bisma ngawin kadua randa Wicitrawirya sangkan mibanda turunan, tapi Bisma nampik alatan katalian ku sumpahna. Ahirna dua randa kasebut dibikeun ka Resi Abiyasa, anak Satyawati ti Resi Parasara, alatan manéhna sanggup méré turunan ka dua randa kasebut sarta masih mibanda hubungan kakulawargaan jeung para Raja Astinapura.
170-an SM
170-an SM nyaéta dékade atawa dasawara Saméméh Maséhi dina kalénder Gregorian nu dimimitian ti taun 179 SM nepi ka taun 170 SM.
Daur séksagenari
Daur séksagenari  Tiongkok nyaéta sistim panomeran siklik tina 60 kombinasi antara dua daur dasar, sapuluh Cabang Sawarga (天干; tiāngān) sarta dua belas Cabang Bumi (地支; dìzhī).Geus dipaké sacara tradisional minangka cara nganomeran poé jeung taun, lain ukur di Tiongkok tapi ogé di nagara-nagara Asia Wétan lianna kayaning Jepang, Koréa, jeung Viétnam. mangrupa bagéan penting tina astrologi Tiongkok.
Sawangan
Daur ieu geus dipaké di Cina ti saprak millenium kadua BC (keterangan ieu dipanggihan tina tulang ramalan Dinasti Shang) anu digunakeun jang ngaranan masing-masing poé dina saminggu. Panggunaan daur ieu jang sapopoé berlanjut terus nepi ka Dinasti Zhou. Ringkesna, hampir sakabéh entry dina Spring and Autumn Annals ngagunakeun sistem ieu.
Kalender ieu digunakeun ku jalma réa dina mangsa Dinasti Han Kulon (202 BC - 8 AD) anu kamungkinan gedé dimulai di periodé peperangan nagara (nyaéta periodé di mana wilayah-wilayah di Tiongkok jaman éta silih berperang sakumaha ogé loba terjadi parobahan dina sistem birokrasi jeung militér kekaisaran). Dumasar Nihon shoki (日本書紀), kalender ieu dikirimkeun ka Jepang di taun 553, tapi karék digunakeun jang kagunaan politik mangsa jaman Suiko  (推古?) atawa sekitar taun 602.
Wicitrawirya
Ambika, Ambalika sarta turunanana
Kadua randa Wicitrawirya — Ambika jeung Ambalika — baris ngalaksanakeun upacara "Putrotpadana" pikeun ménta anak, sarta upacara kasebut dipingpin ku Resi Abiyasa. Saméméhna, Abiyasa nitah dua randa kasebut datang sorangan pikeun ngalakonan upacara kasebut. Mimitina Ambika nu datang. Tapi alatan manéhna sieun ku Abiyasa, mangka salila prosés ritual manéhna nutupan panonna. Tuluy Abiyasa ngomong yén jaga anakna baris lahir lolong. Sanggeus lahir, anak Ambika kasebut dibéré ngaran Dréstarastra. Saterusna Ambalika nu datang. Tapi alatan manéhna sieun ku Abiyasa, mangka salila prosés ritual beungeutna sepa. Tuluy Abiyasa ngomong yén anakna baris lahir kalayan beungeut nu sepa boga kasakit anemia sarta teu cukup séhat pikeun maréntah karajaan. Sanggeus lahir, anakna Ambalika dibéré ngaran Pandu. Ku paménta Déwi Satyawati, Abiyasa ngajurung sangkan salah sahiji ti maranéhanana datang deui sangkan Abiyasa bisa ngalakonan ritual deui sarta bisa dilahirkeun anak anu cageur. Ambika jeung Ambalika ngajurung salah sahiji emban pikeun datang ka Abiyasa. Dayang kasebut pohara tenang dina waktu prosés ritual. Waktu lahir, anak dayang ieu lahir kalayan séhat sarta saterusna dibéré ngaran Widura.
Daur séksagenari
Sawangan
Kalender ieu diitung maké kombinasi antara jikkan (十干) jeung jūnishi (十二支). Dua istilah ieu digunakeun jang ngitung taun-taun dina civil calendar. Ngombinasikeun bentuk daur anu leuwih gedé anu eusina 60 istilah. Istilah pertama dibentuk dengan cara nambahkeun gagang kahiji jeung cabang kahiji, gagang kadua jeung cabang kadua, jeung saterusna. Lamun hidep mulai ti kinoe-ne/kōshi (甲子), maka taun ka 61 bakal jadi kinoé-né ogé. Perhitungan ieu ogé anu jadi asal-usul tradisi perayaan ulang taun anu ka 60 di masyarakat Jepang. Salian ti éta, sistem ieu ngagunakeun loba unsur alam jeung sasatoan nu matak ngahasilkeun macem-macem mitos di Jepang. Nepi ka kiwari, masayarakat Jepang masih ngahubungkeun antara kaberuntungan jeung kasialan jeung poé-poé atawa taun-taun tertentu.
Dua belas Cabang Bumi
* Ngaran sababaraha sato bisa diterjamahkeun sacara beda di masing-masing kabudayaan. Orang Vietnam biasana nerjemahkeun bagian ieu jadi Ucing daripada Kelenci
Dina sasakala tradisional Tiongkok ngeunaan 12 sato suci, dicaritakeun yén ucing jeung beurit téh babaturan deukeut. Nanging sato-sato anu kapilih jang ngawakilan taun-taun dina kalender téh ngasupkeun ucing, tapi beurit henteu. Masing-masing sato ieu téh kudu hadir di acara penobatan minangka wakil masing-masing taun dina daur, tuluy ucing ménta ka beurit jang ngahudangkeun anjeuna saacan waktosna mangkat. Tapi si beurit teu ngalaksanakeun amanat éta, der téh anjeuna sorangan nu mangkat. Pas para sato kudu meuntas walungan, si beurit luncat kana punduk sapi. Saacan sapi nepi ka sisi walungan, si beurit luncat tiheula dan jadi sato kahiji anu nepi ka daratan. Ieu asal-mulana daur séksagenari dimimitian ku beurit. ku sabab si ucing dilicikan ku beurit, anjeuna jadi musuh ucing salilana.
Daur Seksagenari
Daur séksagenari pertama digunakeun jang poé mangsa Dinasti Shang, terus digunakeun jang taun, tapi jarang digunakeun jang bulan. Contona, taun 2000 téh kaasup taun ka-17 dina daur séksagenari anu ka-78, disebut ogé taun gēng-chén (庚辰年), atawa taun Yang Naga Beusi. Taun 2006 kaasup taun ka-23 dina daur séksagenari anu ka-78, anu disebut taun bǐng-xū (丙戌年), atawa taun Yang Anjing Seuneu, lamun 2007 disebut taun Yin Bagong Seuneu. Penamaan bulan jeung poé kiwari geus teu réa dipaké, tapi masih bisa ditempo dina kalender Tiongkok jeung almanak.
Hubungan jeung kalender kulon
Dihandap ieu bisa ditingali hubungan antara daur séksagenari jeung kalender kulon mulai taun 1804 nepi ka 2043, atawa 4 full 60 daur taun.
1961
Taun ka-1961 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Naga Pitu, Siantar Martoba, Pematangsiantar
Naga Pitu nyaéta salah sahiji Kalurahan di kacamatan Siantar Martoba, Kota Pematangsiantar, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Naga Pitu, Siantar Martoba, Pematangsiantar
1960
Taun ka-1960 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Sarimanggu, Karangnunggal, Tasikmalaya
Sarimanggu nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Karangnunggal, Kabupatén Tasikmalaya, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Gurilla, Siantar Sitalasari, Pematangsiantar
Gurilla nyaéta salah sahiji Kalurahan di kacamatan Siantar Sitalasari, Kota Pematangsiantar, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Karna
Karna (Sansakerta: कर्ण; Karṇa) nu boga ngaran landihan Radéa nyaéta salah sahiji inohong dina wiracarita Mahabarata anu kawentar. Manéhna sabenerna mah masih baraya saindung tilu Pandawa, nyaéta Yudistira, Bima sarta Arjuna (Dua Pandawa séjén nyaéta Nakula jeung Sadéwa mah lain baraya langsung Karna, tapi baraya misanana).
Harti ngaran
Dina basa Sansakerta, ngaran Karna sacara harfiah hartina ceuli. Dina harti anu tersirat, kecap "Karna" ogé boga harti "parigel" atawa "pinter". Karna ogé nyandang ngaran "Radea" waktu keur leutik. Ngaran éta dibikeun ku kolot pulungna, nyaéta Adirata jeung Rada. Ngaran "Radea" sacara harfiah hartina "anak Rada".
Loba nu nganggap cenah kecap "Karna" dipilih sabab manéhna dilahirkan ngaliwatan ceuli, tapi anggapan kasebut henteu salawasna bener sabab sawatara vérsi nyaritakeun yén Karna lahir normal, sarta kaparawanan indungna (Kunti) balik deui sanggeus ngalahirkeun manéhna. Sanggeus Kunti ngalahirkeun orok, éta jabangbayi téh henteu dibéré ngaran sarta dipalidkeun ka walungan Aswa. éta orok kapanggih sarta dipulung ku Adirata sabagé hadiah pikeun Rada. Saprak ti harita, orok anu dipulung ku Adirata dibéré ngaran Radéa.
Kalahiran
Karna téh mangrupa anak Kunti ti Déwa Surya. Dina Mahabarata dicaritakeun yén dina mangsa ngorana Kunti dibéré hiji kasaktian ku Resi Durwasa sanggup ngagero para Déwa sarta ménta kasinugrahan ti Déwa. Sanggeus nampa kasaktén kasebut, Kunti mecakan ngagero Déwa Surya. Déwa Surya ogé datang ka hareupeun Kunti sarta nanyakeun naon kahayangna. Dewi Kunti nyarita yén manéhna ngan mecakan kasaktén sarta ménta supayah Sang Déwa balik deui ka tempat anjeunna. Tapi Déwa Surya nampik pikeun indit ka kahyangan sabab jampé anu dibikeun ku Resi Durwasa ogé boga fungsi pikeun ménta anak ti déwa anu geus digeroan. Kunti anu henteu nyaho hal kasebut jadi kagét. Manéhna henteu hayang meunang jodo dina umur nu ngora. Ahirna Déwa Surya jangji yén jaga sanggeus Kunti ngalahirkeun anakna, kaparawananana baris balik deui.
Satuluyna Déwa Surya méré kasinugrahan mangrupa anak dina kandungan Kunti, sanggeus éta Sang Déwa balik ka asalna. Sawatara lila ti harita, lahir budak lalaki. Tanda-tanda yén jaga manéhna baris jadi satria hébat geus kasampak dina wangun warugana. Ti saprak lahir, Karna geus nampa kasinugrahan mangrupa sapasang pakéan perang, pepek jeung hiji kongkorong anu éndah ngagantung dina beuheungna. Alatan henteu hayang ibur, sanggeus Kunti ngalaan sakabéh pakéan perang anu dipaké ku orokna, Kunti ngasupkeun orok kasebut kana karinjang sarta malidkeun éta orok ka walungan Aswa. éta orok dipulung ku saurang kusir (kasta Suta) ti karaton Astinapura nu ngaranna Adirata. Saprak ti harita Karna jadi anak Adirata jeung Rada. Alatan diasuh di kulawarga anu boga kasta Suta, Karna ogé mindeng narima laku pilih kasih.
Kapribadian
Karna mibanda kamahéran dina élmu manah anu ampir saimbang jeung Arjuna. manéhna mahér perang, tapi bakatna katalikung dina status sosial anu handap. Hal éta ngajadikeun Karna hayang boga status pikeun jati dirina. Sanajan Karna diasuh ku kulawarga anu boga kasta handap, manéhna mibanda dangong salaku satria, sanajan arang anu ngaku hal ieu. Karna dalit jeung Duryodana, anu geus ngangkat manéhna jadi raja di Karajaan Anga, anu naékkeun statusna. Lantaran laku alus nu dipigawé ku Duryodana ka dirina, Karna jangji yén manéhna baris aya di pihak Duryodana.
Karna ngarasa Arjuna jadi saingan sarta hayang pisan nelasan Arjuna dina waktu Baratayuda. Saméméh Baratayuda, Kunti datang ka hareupeun Karna sarta nyarita yén manéhna téh indungna nu saéstu. Kunti ngajurung Karna sangkan ngabiluk ka Pandawa. Karna nyarita yén manéhna ngan ngaku Rada minangka indungna sarta tetep ngabiluk ka Kurawa. Karna ogé ngomong, yén manéhna ngan daék maéhan Arjuna, moal maéhan Pandawa anu séjén.
Guguru ka Parasurama
Alatan hayang jadi saurang satria, Karna guguru ka Parasurama. Parasurama nyaéta saurang Brahmana-Satriya anu geus boga loba pangalaman dina élmu peperangan, sarta geus kolot pisan, ti jaman Treta Yuga (jaman Ramayana) nepi ka jaman Dwapara Yuga (jaman Mahabarata). Parasurama pernah boga pangalaman anu goréng jeung kasta satria, sarta saprak ti harita manéhna sungkan pikeun ngajar para satria. Karna anu sabenerna saurang satria, nyamur jadi saurang brahmana sangkan meunang atikan ti Parasurama.
210-an SM
210-an SM nyaéta dékade atawa dasawara Saméméh Maséhi dina kalénder Gregorian nu dimimitian ti taun 219 SM nepi ka taun 210 SM.
Karna
Guguru ka Parasurama
Dina hiji poé, waktu Parasurama hayang reureuh, Karna ngaladénanana ku cara ngantep sang guru saré dina pingpingna. Sabot Parasurama keur saré, nya datang hiji lancah ngégél suku Karna. Karna henteu hayang ngagareuwahkeun guruna, mangkana manéhna ngantepkeun lancah kasebut ngégél sukuna. Getih seger ngucur tina suku Karna, tapi manéhna henteu oyag kalinduan. Waktu Parasurama nyaring, manéhna kagét alatan nempo suku Karna réa ngaluarkeun getih. Manéhna saterusna nanya ka Karna naha manéhna henteu ngusir lancah kasebut sarta ngantep éta binatang ngégél sukuna. Karna némbalan, yén manéhna henteu hayang nyaringkeun gurun. Parasurama nyarita, "Kakuatan kawas éta ngan dipiboga ku kaum satria, lain saurang brahmana. Manéh geus bohong ka kuring kalawan nyamur salaku anak brahmana. Kuring ngutuk manéh ambéh jaga sagala élmu anu dibikeun ka manéh moal kapaké waktu keur pohara diperlukeun".
Sanggeus nampa supata kasebut, Karna hanjelu sarta ninggalkeun asrama guruna kalayan haté nu peurih. Sanggeus leumpang tanpa tujuan, Karna diuk di sisi basisir bari ngalamun mikiran jati dirina. Manéhna diuk di dinya pikeun sawatara lila, saterusna nangtung tuluy indit. Sabot manéhna balik ka tempat kasebut, manéhna nempo sahiji sato anu ngaliwat gancang pisan. Alatan manéhna ngarasa yén sato kasebut nyaéta kidang, manéhna nyabut panah sarta mentangkeun gondewa ka arah éta sato. Sabot manéhna ngadeukeutan nu dipanahna, manéhna kagét gening anu dipanahna téh lain kidang, tapi sapi boga saurang brahmana. Karna ménta hampura ka si nu boga sapi sabab manéhna geus lalawora, tapi brahmana éta henteu méré, malah mah sabalikna pohara ambekna. Brahmana kasebut nyarita, "Lamun manéh perang ngalawan satru manéh anu hébat, kikiping karéta manéh baris tikusruk kana taneuh sarta alatan manéh geus maéhan sapi kuring anu keur balangah, manéh ogé baris dipaéhan ku satru manéh mangsa balangah".
Sanggeus ngadéngé supata anu ditujukan ka manéhna, Karna leuleus. Tuluy manéhna balik manggihan Rada, indung kukut nu pohara dipikacintana. Di dinya manéhna nyaritakeun sagala kasedih anu tumiba ka dirina. Tungtungna Karna buleud tékad baris indit ngadu nasib di Astinapura, ibukota karajaan para turunan Kuru.
Diistrénan jadi Raja Anga
Di Astinapura diayakeun sayémbara jeung adu kakuatan pikeun némbongkeun yén para pangéran geus hasil meunangkeun atikan. Karna anu percaya diri datang kana panggung tempat adu tnding sarta nangtang Arjuna sabot Arjuna keur némbongkeun kapinteranana dina élmu manah. Para hadirin anu aya dina panggung héran nempo Karna anu wani nangtang Arjuna, satria bangsa Kuru. Waktu nempo Karna, Kunti jadi leuleus.
Tungtungna dina waktu éta ogé, Karna diistrénan jadi Raja Angga. Para brahmana ngabacakeun weda sarta Duryodana méré makuta, pedang, sarta cai penobatan ka Karna. Karna terharu kalawan kemurahan haté Duryodana. Balesan anu dipiharep ku Duryodana ngan saukur jadi sobat nu lana. Saprak kabeungkeutna sosobatan antara Karna jeung Duryodana, Yudistira ngarasa hariwang sabab kakuatan misanana anu jahat (Kurawa) jadi beuki kuat alatan dibantuan ku Karna, satria anu saimbang jeung Arjuna.
1959
Taun ka-1959 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Karna
Tampikan Drupadi
Mangsa Karna geus cukup dewasa, manéhna miluan hiji sayémbara di Karajaan Pancala. Sayembara kasebut nyayémbarakeun puteri Drupadi. Para Pandawa milu dina ieu sayembara, tapi maranéhanana nyamur kalayan pakéan kaum brahmana. Hiji lalaukan tina kai dipasang dina hiji cakra nu muter dina luhur pakalangan, di handapna aya balong anu mantulkan bayangan lauk kasebut. Para hadirin anu miluan sayémbara kudu manah mata éta lalaukan anu muter ngan ku cara nempo pantulanana di handapeun balong.
Réa satria anu gagal ngalakonanana, nepi ka Karna tampil ka hareup. Manéhna museurkeun pikir kana bayangan lalaukan kasebut sarta ngarahkan panahna ka luhur, tapi tetempoanana ka handap, nuju kana bayangan lalaukan anu mantul tina cai balong. Saterusna Karna nyabut sarta mentangkeun panahna nembus panon lalaukan kasebut. Luyu jeung aturan, Karna hasil meunang sayémbara kasebut sarta boga hak ngadahup jeung Drupadi. Tapi Drupadi nampik ieu hasil sayémbara alatan manéhna henteu daék ngadahup jeung Karna anu saurang anak kusir. Ngadéngé hal éta, Karna jadi nyeri haté sanajan nampa kaputusan kasebut.
Peran Karna dina Baratayuda
Kresna nyaho yén Karna téh Pandawa nu cikal, ngan béda bapa. Sedengkeun kabéh ogé nyaho yén Karna hiji-hijina mahluk nu boga Panah Konta. Kresna kungsi hayang ngajadikeun Karna ngabiluk Pandawa dina Baratayuda nu bakal datang sarta manéhna ngarancanakeun hiji pasamoan rusiah antara Karna jeung indungna (Kunti). Karna ogé ngahelas sanggeus manéhna nempo indungna ceurik, tapi manéhna ménta indungna sangkan tetep teger alatan manéhna ngalakonan kawajiban béla nagara. Manéhna ogé méré nyaho indungna yén sajaba ngorbankeun diri demi nagara, manéhna ogé baris nyalametkeun para Pandawa lima ku cara moal ngagunakeun panah Konta pikeun maéhan Arjuna sarta waktu manéhna jurit jeung Arjuna manéhna mastikeun yén Arjuna moal bakal nyaho yén Karna téh lanceukna sorangan antukna moal asa-asa nelasan patina.
Dina perang Baratayuda, manéhna maéhan Gatotkaca sarta ampir maéhan Arjuna. Tapi Arjuna unggul dina jurit sarta Karna gugur. Kakara sanggeus Karna gugur, para Pandawa nyaho asal usul Karna sarta maranéhanana pohara sedih kingkin ku hal ieu.
Karna dina pawayangan Sunda jeung Jawa
Karna dina pawayangan Jawa boga sawatara hal nu béda jeung carita aslina ti kitab Mahabarata anu asalna ti India. Sawatara hal kasebut ngawengku ngaran inohong, patempatan, sarta kajadian. Tapi inti caritana sarua.
Kalahiran
Kunti kungsi mecakan hiji ajian dina mangsa keur leutik pikeun ngagero Déwa. Kabeneran anu digeroanana nyaéta Déwa Surya anu ngabalukarkeun Kunti jadi ngandeg. Puteranya baris kaluar ti ceuli pikeun ngajaga keperawanan Kunti, mangka dingarananana Karna. Ngaran-ngaran Karna séjénna nyambung jeung statusna minangka putera Déwa Panonpoé, nyaéta Arkasuta, Suryatmaja sarta séjén sajabana.
Ku indungna, Karna dihanyutkan di walungan nepi ka manéhna kapanggih ku Adirata (saurang kusir Hastinapura) sarta diangkat anak, Ku Adirata, Karna saterusna dibéré ngaran Aradéa. Ngaran éta dipaké Karna nepi ka dewasa, nepi ka manéhna nyaho identitas diri anu saéstuna.
Sanajan Karna masih baraya seibu kalawan Yudistira, Werkodara (Bima), sarta Arjuna, tapi para Karna tetep berperang pikeun Kurawa dina Bharatayuddha.
Kamahéran
Karna pohara mahér ngagunakeun pakarang panah. Kesaktianana saimbang jeung Arjuna. Manéhna miboga panah nu bisa diandelkeun nu ngaranna Kontawijayadanu. Hiji mangsa, sabot lumangsung adu tanding antara Kurawa jeung Pandawa nu murid-murid Drona, Karna hasil nandingan kesaktén Arjuna. Tapi alatan Karna lain raja atawa anak raja mangka manéhna diusir ti pakalangan. Alatan nyaho kesakténna, mangka Duryodana, pupuhu para Kurawa ngangkat Karna jadi Raja Anga. Saprak ti harita Karna sumpah satia ka Duryodana.
Pakarang nu diandelkeunna nyaéta panah Konta paméré Batara Narada mangsa éta batara nyangka Karna téh Arjuna lantaran ampir sarupa. Panah kasebut nyaéta pakarang anu pang ampuhna, malah ngaleuwihan kaampuh Cakra milik Prabu Kresna sarta panah Pasupati boga Arjuna, tapi ngan beunang sakali paké. Sarangka panah kasebut direbut ku Arjuna ti Karna keur mangsa ngora sanggeus Narada sadar yén manéhna kaliru sarta méré nyaho Arjuna yén pakarang éta direbut ku Karna. Sarung Konta kasebut satuluyna dipaké pikeun megatkeun ari-ari orok Tutuka landihan Gatotkaca.
Kesaktian
Karna dilahirkan maké kurabu-kurabu sarta baju kebal paméré bapana (Batara Surya). Kunti, indungna, mikawanoh dirina waktu adu tanding murid-murid Dorna alatan nempo kurabu-kurabu kasebut. Salila maké ieu dua barang, Karna moal ajal ku pakarang naon ogé. Hal ieu dipikanyaho ku Batara Indra anu pohara mikanyaah Arjuna. Ku alatan éta manéhna ménta barang kasebut kalayan nyamur jadi baramaén. Batara Surya miheulaan manéhna pinkeun nepungan Karna leuwih tiheula sarta ngingetkeun Karna nu bakal kadatangan Batara Indra. Tapi Karna nganggap perlaya dina perang tanding leuwih dipihormat batan panjang umur. Batara Surya satuluyna ngusulkeun Karna pikeun ménta pakarang ampuh minangka gaganti dua barang kasebut. Hal ieu disanggupan ku Karna. Sabot baramaén éta datang, Karna langsung mikawanohna sarta méré hormat sarta baramaén kasebut robah jadi Batara Indra. Minangka gagantina, Batara Indra mikeun pakarang Konta ka Karna.
Sarimukti, Karangnunggal, Tasikmalaya
Sarimukti nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Karangnunggal, Kabupatén Tasikmalaya, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Antilles Walanda
Antilles Walanda (basa Walanda: Nederlandse Antillen), baheula ngaranna Hindia Kulon Walanda, nyaéta hiji wewengkon dependensi Walanda anu perenahna di wewengkon Antilles Leutik, Laut Karibia. Perekonomian Antilles Walanda ngagantung dina sektor pariwisata sarta minyak bumi.
1958
Taun ka-1958 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Ciawang, Leuwisari, Tasikmalaya
Ciawang nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Leuwisari, Kabupatén Tasikmalaya, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
1956
Taun ka-1956 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Arjasari, Leuwisari, Tasikmalaya
Arjasari nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Leuwisari, Kabupatén Tasikmalaya, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Bah Kapul, Siantar Sitalasari, Pematangsiantar
Bah Kapul nyaéta salah sahiji Kalurahan di kacamatan Siantar Sitalasari, Kota Pematangsiantar, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Sukawangun, Karangnunggal, Tasikmalaya
Sukawangun nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Karangnunggal, Kabupatén Tasikmalaya, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
200-an SM
200-an SM nyaéta dékade atawa dasawara Saméméh Maséhi dina kalénder Gregorian nu dimimitian ti taun 209 SM nepi ka taun 200 SM.
Setia Negara, Siantar Sitalasari, Pematangsiantar
Setia Negara nyaéta salah sahiji Kalurahan di kacamatan Siantar Sitalasari, Kota Pematangsiantar, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Lalab
Lalab nyaéta dangdaunnan, pupucukan, bungbuahan d.a. nyalinyit, kemir, daun kacang nu dipaké deungeun dahar jeung didaharna atah; ting. Seupan; konéng joho atawa konéng temen ogé sok dilalab. . Lalab mangrupa kadaharan khas Sunda. Ayeuna mah umumna dina lalab téh aya bonteng, salada, buncis, kacang panjang, tomat, leunca, kemangi,jeung terong. Kadang jenis sayuran anu ahéng dipaké ogé keur lalab, saperti peuteuy jeung jengkol. Cara ngadahar lalab téh dicocolkeun kana sambel tarasi umumna langsung dina coét. Ayeuna mah lalab téh geus kasohor di Indonesia. Biasana pikeun deungeun sangu saperti hayam bakar atawa goreng, pais atawa pepes, pecel lélé, jeung rupa-rupa beuleum lauk atawa goreng jeung sajabana. Masarakat Sunda anu perenahna di Jawa Kulon miboga budaya jeung pangaweruh anu paheut jeung alam sabudeureuna. Salain pikeun kadaharan lalab téh miboga manfaat nyaéta pikeun kaséhatan. Lalab miboga fungsi pikeun sumber énérgi. Zat-zat anu nyangkaruk dina lalab nyaéta karbohidrat, lemak, protéin, vitamin, jeung mineral. Lalab lain ngan saukur pikeun coél sambel wungkul tapi bisa diolah jadi kadaharan anu anyar. Sababaraha kadaharan anu bahan dasarna tina lalab nyaéta karédok, pencok, loték, reuceuh jeung ulukutek.
Lalab di jaman kiwari
Pepelakan anu ti mimiti pucuk, daun, kembang, buah, watang jeung beubeutian miboga mangpaat zat gizi anu alus pikeun kesehatan. Sababaraha lalab miboga peran pikeun nyingkahan panyakit nyaéta di antarana :
Sampeu
Sampeu atawa dangdeur (sok disebut ogé hui tangkal; basa Inggris: cassava) nyaéta tangkal ti kulawarga Euphorbiaceae. Beutina dipikawanoh minangka kadaharan poko anu mibanda karbohidrat sarta daunna minangka sayuran. Sampeu tumuwuh di daérah tropis jeung daérah subtropis.
Gambaran
Sampeu mangrupa beuti atawa akar tangkal anu panjang jeung boga garis tengah rata-rata 2–3 cm sarta panjang 50–80 cm, gumantung kana jinis sampeu anu dipelak. Daging beutina boga kelir bodas atawa semu konéng. Beuti sampeu henteu bisa lila disimpen sanajan ditempatkeun dina lomari és. Gambaran karuksakan ditandaan ku kaluarna warna biru kolot alatan kawangunna asam sianida anu boga sipat racun pikeun manusa.
Beuti sampeu mangrupa sumber énergi anu beunghar ku karbohidrat tapi kacida kurang ngandung protéin. Sumber protéin anu alus malahan aya dina daun sampeu alatan ngandung asam amino métionin.
Sajarah sarta pangaruh ékonomi
Jinis sampeu Manihot esculenta mimiti dipikawanoh di Amérika Kidul, saterusna dibudidayakeun dina mangsa pra-sejarah di Brasil sarta Paraguay. Wangun-wangun modéren tina spésiés anu geus dibudidayakeun bisa kapanggih tumuwuh liar di Brasil kidul.
Produksi sampeu dunya dikira-kira ngahontal 184 juta ton dina taun 2002. lolobana produksi dihasilkeun di Afrika 99,1 juta ton sarta 33,2 juta ton di Amérika Latin sarta Kapuloan Karibia.
Sampeu dipelak sacara komérsial di wewengkon Indonésia (waktu éta Hindia Walanda) dina kira-kira taun 1810 [http://www.payer.de/hbiweltweit/weltw53.html Payer, M. ''HBI weltweit. 5.3. Zur Geschichte Indonesiens.'' Édisi 1997-03-18. Diaksés 18 Méi 2007], sanggeus saméméhna diwanohkeun ku urang Portugis dina abad ka-16 (beunang mawa ti Brasil).
Produksi
Beuti akar sampeu réa ngandung glukosa sarta bisa didahar atah-atah. Rasana rada amis, aya ogé anu pait gumantung kana kandungan racun glukosida anu bisa nyieun asam sianida. Beuti anu rasana amis ngahasilkeun paling saeutik 20 mg HCN pér kilogram beuti akar anu seger kénéh, sarta 50 kali leuwih réa dina beuti anu rasana pait. Dina jinis sampeu anu amis, prosés ngasakkeun pohara diperlukeun pikeun nurunkeun kadar racunna. Tina beuti ieu bisa ogé dijieun tipung aci.
Kaguna
Sampeu dikokolakeun ku sagala rupa cara, sampeu réa dipaké dina sagala rupa macem asakan. Dikulub pikeun ngagantikeun kentang, sarta palengkep asakan. Tipung sampeu bisa dipaké pikeun ngaganti tipung gandum, alus pikeun panyandang alergi.
Sampeu minangka kadaharan ingon-ingon
Sampeu ilahar dipaké minangka kadaharan pikeun ingon-ingon di nagara-nagara kawas di Amérika Latin, Karibia, Tiongkok, Nigéria sarta Éropa.
1955
Taun ka-1955 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Bukit Sofa, Siantar Sitalasari, Pematangsiantar
Bukit Sofa nyaéta salah sahiji Kalurahan di kacamatan Siantar Sitalasari, Kota Pematangsiantar, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Jayamukti, Leuwisari, Tasikmalaya
Jayamukti nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Leuwisari, Kabupatén Tasikmalaya, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
1957
Taun ka-1957 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Cigadog, Leuwisari, Tasikmalaya
Cigadog nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Leuwisari, Kabupatén Tasikmalaya, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Samoja
Aya anggepan cenah ieu tutuwuhan téh asalna ti Amérika Tengah. Tutuwuhan ieu diaranan Plumeria pikeun ngahormat Charles Plumier (1646-1706), ahli botani asal Perancis. Samoja ayeuna mangrupa tangkal anu pohara populér di Pulo Bali alatan dipelak di ampir saban pura sarta juru kampung, sarta mibanda fungsi penting dina kabudayaan satempat. Di sawatara tempat di Indonésia, kaasup Malaysia, samoja dipelak di kuburan minangka tutuwuhan pangiuhan sarta pananda tempat.
Samoja bisa dibudidayakeun kalawan gampang ku cara sték tangkal.
Samoja kiwari jamak dipaké pepelakan hias di luar imah sanajan mimitina mah ieu pepelakan téh ngan digunakeun minangka pepelakan kuburan.
1954
Taun ka-1954 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Taraté
Taraté (Nymphaea) nyaéta ngaran genus pikeun tutuwuhan cai ti suku Nymphaeaceae. Dina basa Inggris dipikawanoh minangka water-lily atawa waterlily. Di Indonésia, Taraté ogé dipaké pikeun nyebutkeun tutuwuhan ti genus Nelumbo (Lotus). Dina jaman baheula, jelema memang mindeng nyampur-adukkeun antara tutuwuhan genus Nelumbo kawas saroja jeung genus Nymphaea (taraté). Dina tutuwuhan genus Nelumbo, kembangna aya jauh di luhureun beungeut cai, daun ngawangun bunderan sarta akarna ilahar didahar.
Kembangna aya dina gagang anu mangrupa pamanjangan tina akar. Garis tengah kembang antara 5–10 cm.
Taraté diwangun ku kira-kira 50 spésiés anu sumebar ti wewengkon tropis nepi ka wewengkon subtropis di sakuliah dunya. Taraté anu tumuwuh di wewengkon tropis asalna ti Mesir.
Sajarah
Dina jaman Mesir kuno, taraté réa tumuwuh di sisi walungan Nil. Nymphaea caerulea sarta Nymphaea lotus nyaéta dua spésiés anu asalna ti Mesir. Kembang Nymphaea caerulea ngan boga umur sapoé, mekar dina waktu isuk-isuk sarta tikerelep kana handapeun cai dina wanci soré. Kembang Nymphaea lotus mekar dina wanci peuting sarta kucup dina wanci isuk-isuk. Titilar ti dua rupa kembang taraté asli Mesir kapanggih di astana Ramses II.
Bah Sorma, Siantar Sitalasari, Pematangsiantar
Bah Sorma nyaéta salah sahiji Kalurahan di kacamatan Siantar Sitalasari, Kota Pematangsiantar, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Linggamulya, Leuwisari, Tasikmalaya
Linggamulya nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Leuwisari, Kabupatén Tasikmalaya, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
1953
Taun ka-1953 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
240-an SM
240-an SM nyaéta dékade atawa dasawara Saméméh Maséhi dina kalénder Gregorian nu dimimitian ti taun 249 SM nepi ka taun 240 SM.
220-an SM
220-an SM nyaéta dékade atawa dasawara Saméméh Maséhi dina kalénder Gregorian nu dimimitian ti taun 229 SM nepi ka taun 220 SM.
1952
Taun ka-1952 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Wijayakusumah
Wijayakusumah atawa Epiphyllum anguliger mangrupa tutuwuhan spésiés kaktus asli Meksiko. Tutuwuhan ieu ilaharna dipelak pikeun hiasan alatan kaéndah sarta seungit kembangna.
Sajarah
Wijayakusumah disebarkeun ku Masarakat Hortikultura London anu meunangkeun ieu tutuwuhan ti hiji kolektor nu ngaranna T. Hartweg, dina taun 1846.
Budidaya
Wijayakusumah gampang dibudidayakeun sarta tumuwuh kalayan gancang. Ieu pepelakan merlukeun kompos anu ngandung loba humus sarta saab cai anu cukup dina musim panas sarta kudu dijaga dina suhu 16-25 °C (61-77 °F).
Cultivars & hybrids
WC (REDC) 1997. E. anguliger x 'Bonanza Belle'. Persimon orange, darker at edges, outer tepals rusty orange, overlapping, wide form. Style and stamens light orange. Flower medium sized. Stems small, flat, deeply lobed. Collected by Thomas MacDougall in 1967, in Oaxaca, Mexico. Flowers white with a lavender-pink throat. Flowers shorter than in most clones, 6-7,5 cm long and 12 cm wide. Strong grower and a prolific bloomer. -->
Linggawangi, Leuwisari, Tasikmalaya
Linggawangi nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Leuwisari, Kabupatén Tasikmalaya, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Hanjeli
Hanjeli (Coix lacryma-jobi), disebut ogé hanjéré nyaéta hiji tutuwuhan tropis ti kulawarga Poaceae (kulawarga jukut) pituin Asia Wétan jeung Tenggara. Di Tatar Sunda sisi wetan (wewengkon Cirebon jeung Jawa Tengah bagian kulon nu basa ibuna basa Sunda) aya nu nyebut kanjeli. Mun dipelak di tempat séjén, hanjeli jadi tutuwuhan taunan. 'Cangkang' siki hanjeli nu kelirna bodas hérang teuas pisan, antukna sok diuntuykeun jadi geulang, kongkorong, atawa tasbéh.
Mangpaat
Di sababaraha nagara Asia, hanjeli dijual pikeun dipasak. Di Sunda sikina sok dibubur, di Koréa tipung sikina ditinyuh jadi yulmu cha (율무차, 'entéh hanjeli'), di Cina dibubur amis, yì mí shǔi (薏米水). Di Koréa jeung Cina, hanjeli ogé dipeuyeum pikeun diala arakna, sedengkeun di Jepang mah dijieun cuka.
Mangunreja, Mangunreja, Tasikmalaya
Mangunreja nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Mangunreja, Kabupatén Tasikmalaya, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Carrier-to-noise-ratio
Dina telekomunikasi, carrier-to-noise ratio, mindeng ditulis CNR atawa C/N, nyaéta mangrupa signal-to-noise ratio (SNR) sinyal nu dimodulasi. CNR mangrupa babagian antara daya pamawa nu dimodulasi rata-rata nu katarima C jeung daya noise rata-rata nu katarima sanggeus saringan dina panarima. Tujuan ayana istilah ieu nyaéta keur keur ngabedakeun CNR sinyal passband frekuensi radio tina SNR sinyal pesen pita dasar (base band) analog sanggeus demodulasi, contona sinyal pesen analog frekuensi radio. Lamun heug dibedakeunana hal ieu téh henteu perlu, istilah SNR mindeng ogé dipaké keur ngaganti CNR, kalayan definisi nu sarua.
Beuki luhur babandingan C/N hartina kualitas panarimaanana hadé, contona bit error rate (BER) sinyal pesen digital nu leutik, atawa SNR sinyal pesen analog nu luhur.
C jeung N bisa diukur dina watt atawa volt kuadrat.
nu mana jeung   patuturut mangrupa root mean square level tegangan sinyal pamawa jeung noise dina hijian volt. Insinyur mindeng nangtukeun rasio C/N dina decibel (dB) antara daya dina pamawa sinyal ni dipiharep jeung daya noise total nu katarima, dumasar kana:
Rasio C/N diukur kawas cara ngukur signal-to-noise ratio (S/N), tur dua spesifikasi éta ngindikasikeun kualitas saluran komunikasi.
Dina teorema Shannon–Hartley nu kaohor, rasio C/N sarua jeung rasio S/N.
Rasio C/N ampir sarua jeung carrier-to-interference ratio (C/I, CIR), jeung carrier-to-noise-and-interference ratio, C/(N+I) atawa CNIR.
Tong Marimbun, Siantar Marimbun, Pematangsiantar
Tong Marimbun nyaéta salah sahiji Kalurahan di kacamatan Siantar Marimbun, Kota Pematangsiantar, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Laut Kalér
Laut Kalér nyaéta hiji sagara di Samudra Atlantik, perenahna antara Norwegia sarta Denmark di wétan, Britania Raya di kulon, Samudra Atlantik di kalér, sarta Jerman, Walanda, Belgia, jeung Perancis di kidul.
SMS
SMS, singketan tina kecap-kecap basa Inggris Short Message Service, nyaéta hiji layanan anu dilaksanakeun ku hiji telepon mobil pikeun ngirim atawa nampa talatah-talatah pondok. Mimitina SMS dirarancang sabagé bagian tina GSM, tapi ayeuna geus bisa dilaksanakeun dina jaringan (raramat) mobil (usik) séjénna kaasup raramat UMTS.
Hiji talatah SMS maksimal diwangun ku 140 byte, dina harti séjén hiji talatah bisa ngamuat 140 sipat 8-bit, 160 sipat 7-bit atawa 70 sipat 16-bit pikeun basa Jepang, Basa Mandarin sarta Basa Koréa anu maké Hanzi (Aksara Kanji / Hanja). Sajaba ti 140 byte ieu aya data-data séjén anu dikandung. Aya ogé sawatara padika pikeun ngirim talatah anu leuwih ti 140 byte, tapi pamaké kudu mayar leuwih ti sakuduna.
SMS bisa ogé dipaké pikeun ngirim gambar, sora jeung film. SMS wangun ieu disebut MMS.
SMS pohara populér di Éropah, Asia jeung Australia. Di Amérika Sarikat, SMS rélatif jarang dipaké. SMS populér alatan rélatif murah. Di Indonésia, gumantung pausahaanana hiji SMS kira-kira antara Rp. 45,- nepi ka Rp. 750,-.
Alatan hésé ngetikna atawa pikeun ngahémat tempat, biasana talatah SMS disingket-singket. Tapi masalah kahésé ieu ayeuna geus katungkulan alatan réa telepon mobil anu mibanda fungsi kamus.
Talatah-talatah SMS kungsi ngagemparkeun sarta ngabalukarkeun parobahan-parobahan leutik di masarakat. Sawatara conto:
Simarimbun, Siantar Marimbun, Pematangsiantar
Simarimbun nyaéta salah sahiji Kalurahan di kacamatan Siantar Marimbun, Kota Pematangsiantar, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
1949
Taun ka-1949 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Margajaya, Mangunreja, Tasikmalaya
Margajaya nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Mangunreja, Kabupatén Tasikmalaya, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Pasirsalam, Mangunreja, Tasikmalaya
Pasirsalam nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Mangunreja, Kabupatén Tasikmalaya, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Pematang Marihat, Siantar Marimbun, Pematangsiantar
Pematang Marihat nyaéta salah sahiji Kalurahan di kacamatan Siantar Marimbun, Kota Pematangsiantar, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Baratayuda
Di Indonésia, carita Mahabarata ditulis deui di réa wewengkon luyu jeung kaayaan sosial budaya satempat antukna caritana jadi mekar sarta henteu sarua persis jeung carita aslina. Sawatara carita kasebut bisa dibaca dina Surat Purwacarita, Surat Paramayoga, Surat Kanda, sarta Surat Pustaka Raja Purwa.
Kasangtukang Peperangan
Pandawa geus ngajalanan hukuman pangbuangan salila 13 taun, luyu jeung jangji-pasini, maranéhanana hayangeun nyepeng deui tahta KArajaan Kuru kalawan puseur pamaréntahan di Astinapura anu jadi hakna sacara turun-tumurun. Tapi pihak Kurawa anu mangrupa dulur misan Pandawa henteu daék ngabalikeun tahta Astinapura. Sanggeus kabéh usaha damé neumbrag jalan buntu, mangka lumangsung perang salila 18 poé di médan Kuru atawa Kurusétra.
Pihak Pandawa
Pasukan Pandawa dibagi jadi tujuh divisi. Masing-masing divisi dipingpin ku Drupada, Wirata, Dréstajumena, Srikandi, Satyaki, Cekitana sarta Bima. Sanggeus “rundingan” jeung para pamingpin maranéhanana, para Pandawa nunjuk Dréstajumena minangka panglima perang pasukan Pandawa. Buku Mahabarata nyebutkeun yén sakumna karajaan di daratan India kalér biluk ka Pandawa sarta nyerahkeun pasukan anu jumlahna loba. Sawatara di antara maranéhanana nyaéta Karajaan Kakaya, Karajaan Pandya, Karajaan Cola, Karajaan Kerala, Karajaan Magada, Wangsa Yadawa, Dwaraka, sarta réa deui.
Pihak Kurawa
Duryodana ménta Bisma pikeun mingpin pasukan Kurawa sakaligus ngangkat manéhna jadi panglima pangluhurna pasukan Kurawa. Pasukan dibagi jadi sabelas divisi. Saratus Kurawa dipingpin ku Duryodana sorangan babarengan jeung adina—Dursasana, anak kadua Dréstarastra, sarta dina perang kasebut Kurawa dibantuan ku Resi Drona jeung anakna (Aswatama), lanceuk ”ipar” para Kurawa—Jayadrata, Guru Krépa, Kertawarma, Salya, Sudaksina Kamboja, Burisrawa, Bahlika, Sangkuni, sarta réa deui para satria sarta raja gagah perkasa anu ngabiluk Kurawa demi Astinapura atawa Dréstarastra.
Pihak netral
Karajaan Widarha jeung rajana, Raja Rukmi, saperti lanceuk Kresna, nyaéta Baladéwa, mangrupa pihak anu nétral dina peperangan baratayuda.
Jalanana perang di Kurusétra
Sanggeus Arjuna réngsé mariksa pasukanana, perang dimimitian. Dua belah pihak maju kalayan pakarang nu pepek. Divisi pasukan Kurawa jeung divisi pasukan Pandawa silih tumpes. Bisma maju narajang para satria Pandawa sarta ngabinasakeun naon waé anu ngahalangan jalanana. Usaha para satria Pandawa di poé kahiji henteu hasil. Maranéhanana nampa éléh. Anak-anak Raja Wirata gugur ku Bisma jeung Salya dina poé kahiji. Dina poé kadua, Arjuna boga tekad pikeun ngabalikeun kaayaan poé kahiji. Arjuna mecakan pikeun narajang Bisma sarta nelasan patina, tapi para pasukan Kurawa ngajajar di sabudeureun Bisma sarta nangtayungan manéhna sakuat tanaga antukna ngahésékeun Arjuna. Pasukan Kurawa narajang Arjuna anu rék maéhan Bisma. Dua belah pihak silih tumpes, sarta lolobana pasukan Kurawa gugur ku leungeun Arjuna. Sanggeus nyapu sakumna pasukan Kurawa, Arjuna jeung Bisma kalibet tarung campuh / ragot. Dina tungtung poé kadua, pihak Kurawa ngarandapan éléh.
Dina poé katilu, Abimanyu jeung Satyaki ngagabungkeun kakuatan pikeun ngancurkeun prajurit Gandara milik Sangkuni. Bima jeung anakna, Gatotkaca, narajang Duryodana anu aya di barisan tukang. Tapi Duryodana hasil nyingkahan serangan Bima. Pasukan Pandawa kalayan sakuat tanaga ngabales serangan Bisma. Bima aya di garis hareup babarengan jeung Srikandi sarta Dréstajumena di gigireun / sabeulahna. Satyaki pahareup-hareup jeung Drona. Di tempat séjén, Arjuna jurit sarta hasil maéhan rébuan prajurit nu dikirim Duryodana pikeun narajang manéhanana.
1950
Taun ka-1950 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Baratayuda
Jalanana perang di Kurusétra
Ngocorna getih anu hésé dibayangkan terus kajadian ti poé ka poé salila perang lumangsung. Poé kagenep mangrupa poé ”pembantaian” anu hébat. Drona ”membantai” réa prajurit di pihak Pandawa anu jumlahna hésé diukur. Formasi dua belah pihak paburantak. Dina poé kadalapan, Bima maéhan dalapan anak Dréstarastra. Anakna Arjuna, nyaéta Irawan, perlaya ku para Kurawa. Dina poé kasalapan Kresna ambek sabab Arjuna ajrih sarta teu wani ngéléhkeun Bisma.
éléhna Bisma
Pandawa anu ngarasa mustahil bisa ngéléhkeun Bisma nyusun hiji strategi. Arjuna boga rancana pikeun nempatkeun Srikandi di hareupeun karétana, sarta manéhna sorangan baris narajang Bisma ti tukangeun Srikandi. Bisma anu henteu téga pikeun narajang saurang wanoja, henteu bisa narajang Arjuna alatan dihalangan ku Srikandi. Hal éta dimangpaatkeun Arjuna pikeun ngahujanan Bisma ku rébuan panah anu sanggup nembus baju beusina. Ratusan panah dina awak Bisma mebes nepi ka nembus awakna. Sang satria agung tiguling tina karétana, tapi awakna henteu antel kana taneuh alatan “ditopang” ku panah anu mebes kana awakna. Pandawa jeung Kurawa ngeureunkeun peperangan sajongjongan tuluy ngalingkung Resi Bisma. Bisma nitah Arjuna pikeun nancebkeun panah dina handapeun sirahna minangka bantal. Sanajan geus teu walakaya, Bisma sanggup hirup salila sawatara poé sarta nyaksian kaancuran pasukan Kurawa.
Mandalagiri, Leuwisari, Tasikmalaya
Mandalagiri nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Leuwisari, Kabupatén Tasikmalaya, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.