cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Ibnu Sina
Early life
When Ibn Sina was 22 years old, he lost his father. The Samanid dynasty came to its end in December 1004. Ibn Sina seems to have declined the offers of Mahmud of Ghazni, and proceeded westwards to Urgench in the modern Uzbekistan, where the vizier, regarded as a friend of scholars, gave him a small monthly stipend. The pay was small, however, so Ibn Sina wandered from place to place through the districts of Nishapur and Merv to the borders of Khorasan, seeking an opening for his talents. Shams al-Ma'äli Qäbtis, the generous ruler of Dailam, himself a poet and a scholar, with whom Ibn Sina had expected to find an asylum, was about that date (1052) starved to death by his troops who had revolted. Ibn Sina himself was at this season stricken down by a severe illness. Finally, at Gorgan, near the Caspian Sea, Ibn Sina met with a friend, who bought a dwelling near his own house in which Ibn Sina lectured on logic and astronomy. Several of Ibn Sina's treatises were written for this patron; and the commencement of his Canon of Medicine also dates from his stay in Hyrcania.
Meanwhile, he had written to Abu Ya'far, the prefect of the dynamic city of Isfahan, offering his services. The new emir of Hamadan, hearing of this correspondence and discovering where Ibn Sina's was hidden, incarcerated him in a fortress. War meanwhile continued between the rulers of Isfahan and Hamadãn; in 1024 the former captured Hamadan and its towns, expelling the Turkish mercenaries. When the storm had passed, Ibn Sina returned with the emir to Hamadan, and carried on his literary labours. Later, however, accompanied by his brother, a favourite pupil, and two slaves, Ibn Sina escaped out of the city in the dress of a Sufite ascetic. After a perilous journey, they reached Isfahan, receiving an honourable welcome from the prince. Avicenna also introduced medical herbs.
Late life
The remaining ten or twelve years of Avicenna's life were spent in the service of Abu Ya'far 'Ala Addaula, whom he accompanied as physician and general literary and scientific adviser, even in his numerous campaigns.
During these years he began to study literary matters and philology, instigated, it is asserted, by criticisms on his style. He contrasts with the nobler and more intellectual character of Averroes. A severe colic, which seized him on the march of the army against Hamadãn, was checked by remedies so violent that Ibn Sina could scarcely stand. On a similar occasion the disease returned; with difficulty he reached Hamadãn, where, finding the disease gaining ground, he refused to keep up the regimen imposed, and resigned himself to his fate.
His friends advised him to slow down and take life moderately. He refused, however, stating that: "I prefer a short life with width to a narrow one with length". On his deathbed remorse seized him; he bestowed his goods on the poor, restored unjust gains, freed his slaves, and every third day till his death listened to the reading of the Qur'an. He died in June 1037, in his fifty-eighth year, and was buried in Hamedan, Iran.
Works
Ibn Sina is usually considered as a great philosopher and physician, comparable to such greats as Abu Bakr Mohammad Ibn Zakariya al-Razi. He is remembered in Western history of medicine (under his latinised name Avicenna) as a major historical figure who made fundamental contributions to medicine and the European reawakening.
In Iran, he is considered a national icon, and is often regarded as one of the greatest Persians to have ever lived. Many portraits and statues remain in Iran today. An impressive monument to the life and works of the man who is known as the 'doctor of doctors' still stands outside the Bukhara museum and his portrait hangs in the Hall of the Faculty of Medicine in the University of Paris. There is also a crater on the moon named Avicenna.
Philosophy
Ibn Sina wrote extensively on the subjects of philosophy, logic, ethics, metaphysics and other disciplines. Some of his works were written in Arabic - which was the de facto scientific language of that time, and some were written in the Persian language. Of linguistic significance even to this day are a few books that he wrote in nearly pure Persian language[citation needed]. Ibn Sina's commentaries on Aristotle often corrected the philosopher, encouraging a lively debate in the spirit of ijtihad. Accordingly he is one of the earliest pioneers of the scientific process of peer review as we know it today, his influence on that process being profound at least, and perhaps even decisive.
Scarcely any member of the Arabian circle of the sciences, including theology, philology, mathematics, astronomy, physics, and music, was left untouched by the treatises of Ibn Sina, many of which probably varied little, except in being commissioned by a different patron and having a different form or extent. He wrote at least one treatise on alchemy, but several others have been falsely attributed to him. His book on animals was translated by Michael Scot. His Logic, Metaphysics, Physics, and De Caelo, are treatises giving a synoptic view of Aristotelian doctrine. The Logic and Metaphysics have been printed more than once, the latter, e.g., at Venice in 1493, 1495, and 1546. Some of his shorter essays on medicine, logic, &c., take a poetical form (the poem on logic was published by Schmoelders in 1836). Two encyclopaedic treatises, dealing with philosophy, are often mentioned. The larger, Al-Shifa' (Sanatio), exists nearly complete in manuscript in the Bodleian Library and elsewhere; part of it on the De Anima appeared at Pavia (1490) as the Liber Sextus Naturalium, and the long account of Ibn Sina's philosophy given by Shahrastani seems to be mainly an analysis, and in many places a reproduction, of the Al-Shifa'. A shorter form of the work is known as the An-najat (Liberatio). The Latin editions of part of these works have been modified by the corrections which the monastic editors confess that they applied. There is also a Philosophia Orientalis, mentioned by Roger Bacon, and now lost, which according to Averroes was pantheistic in tone.
Ibn Sina's philosophical tenets are not considered part of western philosophy today. The West only pays attention to a portion of his philosophy known as the Latin Avicennaian School, and his other significant philosophical contribution, which had been hailed by Suhrawardi, is still unknown to West. This notable part is called حكمت مشرقيه (hikmat-al-mashriqqiyya) by him. In some of his writings, he mentions this to his disciples as his major achievement. Heavily influenced by Ibn Sina, Suhrawardi made philosophical contributions which have developed much from Ibn Sina's work, later founding illuminationist philosophy and believing to have finished what Ibn Sina began.
Medicine
About 100 treatises were ascribed to Ibn Sina. Some of them are tracts of a few pages, others are works extending through several volumes. The best-known amongst them, and that to which Ibn Sina owed his European reputation, is his 14-volume The Canon of Medicine, which was a standard medical text in Western Europe for seven centuries. It classifies and describes diseases, and outlines their assumed causes. Hygiene, simple and complex medicines, and functions of parts of the body are also covered. It asserts that tuberculosis was contagious, which was later disputed by Europeans, but turned out to be true. It also describes the symptoms and complications of diabetes. An Arabic edition of the Canons appeared at Rome in 1593, and a Hebrew version at Naples in 1491. Of the Latin version there were about thirty editions, founded on the original translation by Gerard of Cremona. In the 15th century a commentary on the text of the Canon was composed. Other medical works translated into Latin are the Medicamenta Cordialia, Canticum de Medicina, and the Tractatus de Syrupo Acetoso.
It was mainly accident which determined that from the 12th to the 17th century Ibn Sina should be the guide of medical study in European universities, and eclipse the names of Rhazes, Ali ibn al-Abbas and Averroes. His work is not essentially different from that of his predecessor Rhazes, because he presented the doctrine of Galen, and through Galen the doctrine of Hippocrates, modified by the system of Aristotle. But the Canon of Avicenna is distinguished from the Al-Hawi (Continens) or Summary of Rhazes by its greater method, due perhaps to the logical studies of the former. The work has been variously appreciated in subsequent ages, some regarding it as a treasury of wisdom, and others, like Averroes, holding it useful only as waste paper. In modern times it has been seen of mainly historic interest as most of its tenets have been disproved or expanded upon by scientific medicine. The vice of the book is excessive classification of bodily faculties, and over-subtlety in the discrimination of diseases. It includes five books; of which the first and second discuss physiology, pathology and hygiene, the third and fourth deal with the methods of treating disease, and the fifth describes the composition and preparation of remedies. This last part contains some personal observations. He is, like all his countrymen, ample in the enumeration of symptoms, and is said to be inferior to Ali in practical medicine and surgery. He introduced into medical theory the four causes of the Peripatetic system. Of natural history and botany he pretended to no special knowledge. Up to the year 1650, or thereabouts, the Canon was still used as a textbook in the universities of Leuven and Montpellier.
In the museum at Bukhara, there are displays showing many of his writings, surgical instruments from the period and paintings of patients undergoing treatment.
Ibn Sina was interested in the effect of the mind on the body, and wrote a great deal on psychology, likely influencing Ibn Tufayl and Ibn Bajjah.
Along with Rhazes, Ibn Nafis, Al-Zahra and Al-Ibadi, he is considered an important compiler of Early Muslim medicine.
Poetry
Almost half of Avicenna's works are versified. (E.G. Browne, p61) His poems appear in both Arabic and Persian. As an example, Edward Granville Browne claims that the following verses are incorrectly attributed to Omar Khayyám, and were originally written by Avicenna (E.G. Browne, p60-61) :
کردم همه مشکلات گیتی را حل, I rose, and on the Throne of Saturn sate,
بیرون جستم زقید هر مکر و حیل, And many Knots unravel'd by the Road;
هر بند گشاده شد مگر بند اجل. ''' But not the Master-Knot of Human Fate. '''
Philosophical doctrine
The philosophy of Avicenna, particularly that part relating to metaphysics, owes much to Aristotle and to Al-Farabi. The search for an arab philosophy and for a personal mysticism can be seen in what is left to us of his work.
Islamic metaphysics
Islamic philosophy, imbued as it is with theology, distinguishes more clearly than Aristotelianism the difference between essence and existence. Whereas existence is the domain of the contingent and the accidental, essence endures within a being beyond the accidental.
God as the first cause of all things
For Avicenna, essence is non-contingent. For an essence to be realised within time (as an existence), the existence must be rendered necessary by the essence itself. This particular relationship of cause and effect is due to an inherent property of the essence, that it is non-contingent. For existence in general to be possible, there must exist a necessary essence, itself uncaused - a being or God to begin a process of emanation.
This view has a profound impact on the monotheistic concept of creation. Existence is not seen by Avicenna as the work of a capricious deity, but of a divine, self-causing thought process. The movement from this to existence is necessary, and not an act of will per se. The world emanates from God by virtue of his abundant intellect - an immaterial cause as found in the neoplatonic concept of emanation.
Avicenna found inspiration for this methaphysical view in the works of Al-Farabi, but his innovation is in his account a single and necessary first cause of all existence. Whether this view can be reconciled with Islam, particularly given the question of what role is left for God's will, was to become a subject of considerable controversy within intellectual Islamic discourse.
The Ten Intellects
In Avicenna's account of creation (largely derived from Al-Farabi), from this first cause (or First Intellect) proceeds the creation of the material world.
6063 Jason
Ari 6063 Jason atawa 1984 KB mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.766, sedengkeun magnitudo mutlakna 15.9. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO�395057.
Ibnu Sina
The Ten Intellects
The First Intellect, in comtemplating the necessity of its existence, gives rise to the Second Intellect. In contemplating its emanation from God, it then gives rise to the First Spirit, which animates the Sphere of Spheres (the universe). In contemplating itself as an self-caused essence (that is, as something that could potenitally exist), it gives rise to the the matter that fills the universe and forms the Sphere of the Planets (the First Heaven in al-Farabi).
This triple-contemplation estabilshes the first stages of existence. It continues, giving rise consequestial intellects which create between them two celestial hierarchies: the Superior Hierarchy of Cherubim (Kerubim) and the Inferior Hierarchy, called by Avincenna "Angels of Magnificence". These angels animate the heavens, but a deprived of all sensory perception, but have imaganation which allows them to desire the intellect from which they came. There vain quest to join this intellect causes an eternal movement in heaven. They also cause prophetic visions in humans.
This Ninth Intellect occurs at a step so removed from the First Intellect that the emanation that then arises from it explodes into fragments, creating not a further celestial entity, but instead creating human souls, which have the sensory functions lacked by the Angels of Magnificence.
The Angel and the minds of humans
For Avicenna, human minds were not in themselves formed for abstract thought. Humans are intellectual only potentially, and only illumination by the Angel confers upon them the ability to make from this potential a real ability to think. This is the Tenth Intellect.
The degree to which minds are illuminated by the Angel varies. Prophets are illuminated to the point that they posses not only rational intellect, but also an imagination and ability which allows them to pass on their superior wisdom to others. Some receive less, but enough to write, teach, pass laws, and contribute to the distribution of knowledge. Others receive enough for their own personal realisation, and others still receive less.
On this view, all humanity shares a single agent intellect - a collective consciousness. The final stage of human life, according to Avicenna, is reunion with the emanation of the Angel. Thus, the Angel confers upon those imbued with its intellect the certainty of life after death. For Avicenna, as for the neoplatonists who influenced him, the immortality of the soul is a consequence of its nature, and not a purpose for it to fulfill. -->
Pelepat, Bungo
Pelepat nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Bungo, Propinsi Jambi, Indonésia.
Ambulan
Ambulan nyaéta kandaraan nu digunakeun pikeun ngangkut jalma gering atawa anu tatu, biasana pasén dibawa ka rumah sakit. Ambulan mibanda kalengkepan anu kawilang réa, di antarana alat-alat pikeun ngungkulan serangan jantung, tulang pateuh, atawa tatu kaduruk dina kaayaan darurat. Ambulan ilaharna ngan aya di kota-kota gedé. Kiwari geus aya hélikopter ambulan. Ieu ambulan dipikabutuh pikeun nulungan jalma-jalma anu gering atawa cilaka, anu tempatna teu kajugjug ku mobil atawa mencil.
Ambulan réa pisan diproduksi dina mangsa perang. Dina awal 1800-an Perancis ngagunakeun roda dua, gorobag anu ditarik kuda pikeun mawa tentara ka rumah sakit. Kapal udara nu dijadikeun ambulan mimiti nyaéta nalika Perang Dunya ka-1. Anapon hélikopter nu munggaran dijadikeun ambulan nyaéta nalika Perang Koréa (1950-1953).
Sindang Agung, Tanjung Raja, Lampung Kalér
Sindang Agung nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Tanjung Raja, Kabupatén Lampung Kalér, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Andy F. Noya
ANDY F. NOYA salila ieu leuwih dipikawanoh minangka wartawan citak. (diaksés tanggal 14 Nopember 2011) Leuwih ti lima belas taun manéhna muket dina dunya jurnalistik pikeun média citak. Mimiti terjun minangka reporter sabot dina 1985 Andy mantuan majalah TÉMPO pikeun penerbitan buku Apa dan Siapa Orang Indonésia. Waktu éta nonoman getihan Ambon, Jawa, sarta Walanda ieu masih kuliah di Sekolah Tinggi Publisitik (STP) Jakarta. Dina waktu harian ékonomi Bisnis Indonésia rék medal (1985), Andy diajak ngagabung ku Lukman Setiawan, lulugu di Grafitipers, salah sahiji anak usaha TÉMPO. Mangka Andy kacatet minangka 19 reporter kahiji di harian éta. Kakara dua taun di Bisnis Indonésia, Andy diajak ku Fikri Jufri wartawan senior TÉMPO pikeun nguatkeun majalah MATRA anu kakara dipedar ku TÉMPO. Andy kabetot tuluy ngagabung.
Sindang Agung, Tanjung Raja, Lampung Kalér
Sindang Agung, Tanjung Raja, Lampung Utara
Krueng Ayon, Sampoiniet, Aceh Jaya
Krueng Ayon nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Sampoiniet, Kabupatén Aceh Jaya, Propinsi Acéh, Indonésia.
Andy F. Noya
MATRA radana lain palabuhan pamungkasna. Dina 1992 datang tawaran ti Surya Paloh, nu boga suratkabar Prioritas anu wayah éta dibreidel, pikeun ngagabung jeung koran Média Indonésia anu maranéhanana kelola. Mangka saprak éta pisan Andy balik ka suratkabar. Dina 1999, RCTI nyanghareupan masalah. Lumangsung gejolak digolongan wartawan program warta Sakurilingeun Indonésia patali jeung ayana katangtuan anu ngudukeun PT Sindo, anak usaha RCTI anu menaungi Sakurilingeun Indonésia, pikeun ngagabung kalayan RCTI minangka induk. Babarengan wartawan senior Djafarassegaff, Andy diutus pikeun mantuan. Pancén utama nyaéta mingpin Sakurilingeun Indonésia sakaligus ngalancarkeun prosés transisi ka RCTI. Dina taun 2000, Métro TV meunang idin siaran. Surya Paloh ngagero Andy balik pikeun mingpin Métro TV minangka pamingpin rédaksi. Tilu taun saterusna (2003) Andy dikenyang balik ka Média Indonésia sarta jadi pamingpin rédaksi di suratkabar umum pangbadagna kadua éta.
Ngasupan taun 2006, waktu pamingpin rédaksi Métro TV Don Bosco mundurkeun diri, Andy Noya, anu kiwari jadi wawakil pamingpin umum di Média Indonésia, dipénta merangkap jadi pamingpin rédaksi Métro TV ngagantikeun Don Bosco. Dina lalampahan karierna Andy kungsi jadi host program Jakarta Round Up saterusna Jakarta First Channel di Radio Trijaya salila lima taun (1994 sd 1999). Sawaktu mahasiswa lalaki anu gemar renang sarta baca ieu getol nulis di sagala rupa majalah sarta suratkabar. Utamana cerpen sarta puisi, manéhna ogé aktip ngirim karikatur sarta kartun ka sagala rupa média nasional. Hiji hal anu metot, Andy sabenerna nyaéta jelema téknik. Saprak lulus SD Sang Timur di Malang, Jawa Timur, lalaki kalahiran Surabaya ieu sakola di Sakola Téknik Jayapura tuluy nuluykeun ka STM Jayapura. “Tapi saprak leutik kuring ngarasa cinta kana dunya tulis nulis. Pangabisa ngagambar kartun sarta karikatur beuki nyieun kuring milih dunya tulis nulis minangka jalan hirup kuring,’’ ceuk Andy. Mangka, setamat STM 6 Jakarta, Andy ngalamar asup ka Sakola Luhur Publisistik (ayeuna IISIP, Lenteng Agung). ’’Kuring ayeuna ngarasakeun bener jadi saurang wartawan,’’ cenahna. Andy F. Noya ayeuna jadi nu mawa acara pangpopulérna Kick Andy anu ditayangkan di Métro TV. Acara ieu sok jadi sorotan umum sarta dipika resep loba jelema alatan loba méré edukasi sarta fakta.
2014 UC192
Ari 2014 UC192 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.363, sedengkeun magnitudo mutlakna 23.6. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO�342302.
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
Basa Maanyan
Basa Maanyan nyaéta basa wewengkon anu aya di Indonésia. Panyaturna aya di 2 propinsi nyaéta propinsi Kalimantan Tengah, Kalimantan Kidul, nu sumebar di 3 kabupaten/kota.
Panca Jaya, Mesuji
Panca Jaya nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Mesuji, Propinsi Lampung, Indonésia.
Persadanta, Barusjahe, Karo
Persadanta nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Barusjahe, Kabupatén Karo, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Salakuray, Bayongbong, Garut
Salakuray nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Bayongbong, Kabupatén Garut, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
SMK Bina Husada Mandiri
SMK Bina Husada Mandiri nyaéta Sakola Menengah Kajuruan Swasta anu aya di Kabupatén Sukabumi. Alamat lengkepna di Kp. Cigadog Rt 01/06, Kalurahan/Désa Bantarkalong Kacamatan Warung Kiara, Kabupatén Sukabumi, Jawa Kulon kalawan nomer NPSN 69945006.
2015 BX3
Ari 2015 BX3 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Amor, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.481, sedengkeun magnitudo mutlakna 20.4. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO 336681.
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
Krueng Seukeuek, Tangse, Pidie
Krueng Seukeuek nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Tangse, Kabupatén Pidie, Propinsi Acéh, Indonésia.
Matang Peulawi, Peureulak, Aceh Timur
Matang Peulawi nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Peureulak, Kabupatén Aceh Timur, Propinsi Acéh, Indonésia.
Matang Peulawi, Peureulak, Aceh Timur
SMAS Plus Muallimin Persis Rajapolah
SMAS Plus Muallimin Persis Rajapolah nyaéta Sakola Menengah Atas Swasta hiji-hijina milik ormas Persatuan Islam (PERSIS) anu aya di Kabupatén Tasikmalaya. Alamat lengkepna di Jl. Layang Rajapolah No. 01, Kalurahan/Désa Manggungjaya Kacamatan Rajapolah, Kabupatén Tasikmalaya, Jawa Kulon kalawan nomor NPSN 20210772.
Citapén, Cihampelas, Bandung Kulon
Citapén nyaéta salasahiji désa di kacamatan Cihampelas, Kabupatén Bandung Kulon, Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
(351815) 2006 OF15
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
Basa Sunda
Basa Sunda (ᮘᮞ ᮞᮥᮔ᮪ᮓ) nyaéta basa nu dipaké ku kurang leuwih 41 juta jalma di wewengkon kulon pulo Jawa atawa 13,6 persén ti populasi Indonésia. Basa Sunda kaasup kana kulawarga basa Austronésia - Malayo-Polinésia - Malayo Kulon-Polinésia - Sundik nu mibanda sababaraha dialék/logat dumasar padumukan jalmana:
Parahiangan téh wilayah nu panglobana di Tatar Sunda, minangka dialék utama (basa lulugu) basa Sunda nu diajarkeun ti mimiti Sakola Dasar (SD) nepi ka SMA (Sekolah Menengah Atas) sanggeus kaluar kaputusan ti Gupernur Jawa Kulon.
Gunung Tua SM, Kotanopan, Mandailing Natal
Gunung Tua SM nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Kotanopan, Kabupatén Mandailing Natal, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Basa Sunda
Basa Lulugu
Sabada puseur dayeuh Karésidénan Priangan dipindahkeun ti Cianjur ka Bandung, Kalungguhan basa Sunda téh jadi basa pribumi.
Basa Sunda di wewengkon Bandung leuwih luhung kalungguhanana tibatan basa Sunda wewengkon séjénna. Samalah dina Lambaran Nagara (Staatsblad) No. 125 Taun 1893, Ayat 6, ditetepkeun yén "basa pribumi anu diajarkeun di Jawa Kulon téh nyaéta "Basa Sunda Bandung". Nya ti harita munculna sesebutan basa sakola, nyaéta basa anu diajarkeun di sakola-sakola. Ti dinya sesebutan basa sakola téh robah deui jadi basa lulugu atawa basa baku. Atuh basa Sunda wewengkon Bandung ogé robah jadi basa Sunda lulugu atawa basa Sunda baku.
Mangsa I (saméméh abad ka-16 M)
Nepi ka taun 1600 Maséhi, basa Sunda téh mangrupa basa nagara di karajaan Salakanagara, Galuh, Kawali, jeung Pajajaran. Dina ieu mangsa, basa Sunda kaasupan kana basa Sansakerta saperti anu katémbong dina prasasti titinggal Purnawarman, malah aksarana ogé maké aksara Pallawa. Basa Sunda alam harita dipaké dina widang kanagaraan, kasenian, jeung kahirupan sapopoé, loba kitab ageman anu ditulis dina basa Sunda sarta ngagunakeun aksara Sunda kuna saperti Naskah Sanghyang Siksa Kandang Karesian, Carita Parahyangan, Amanat Galunggung, jeung Guru Talapakan.
Mangsa II (sabada abad ka-16 M)
Dina ieu mangsa, tatar Sunda kacicingan ku Mataram. Nu kapangaruhan panggedéna dina widang pamaréntahan, basa, jeung kasusastraan. Dina ieu abad, mimiti aya konsép undak-usuk basa nu sarua jeung unggah-ungguh boso (Jawa). Lian ti éta, basa Sunda loba dimekarkeun dina widang kasusastraan, utamana wangun puisi (pupuh). Malah kasusastraan harita (pupuh) dianggap pangagungna ku sabab dipaké ku para ménak jeung cendikiawan alam harita.
Mangsa III (1800-1900 M)
Dina ieu mangsa, basa Sunda mimiti kaseselan ku basa Walanda, ngaliwatan para bupati jeung pagawé Walanda. Mémang harita mah wewengkon Sunda téh geus aya dina genggeman pamaréntah Hindia Walanda, nya harita medalna buku basa Sunda anu ditulis ku aksara Latén téh. Basa Sunda mimiti dijadikeun ulikan bangsa deungeun utamana bangsa Walanda, salian ti éta basa Sunda ogé mimiti kaasupan basa Malayu deuih. Harita aya katangtuan ti bangsa Walanda sangkan bangsa pribumi, kaasup urang Sunda kudu ngagunakeun basa Malayu minangka lingua franca-na (contona aya dina Wawacan Panji Wulung taun 1876).
Mangsa IV (1900-1945 M)
Dina ieu mangsa, sakola-sakola beuki réa, basa Sunda terus digunakeun sarta diajarkeun di sakola-sakola. Para panalungtik basa Sunda beuki loba deuih, boh bangsa deungeun atawa urang Sundana sorangan, beuki témbong baé pangaruh basa Walanda kana basa Sunda téh, nepi ka harita mah teu saeutik urang Sunda nu nyaritana direumbeuy ku basa Walanda, utamana kaom palajar. Basa Sunda pacampur jeung basa Arab, Jawa, Malayu, jeung Walanda dipaké dina widang atikan jeung kabudayaan, pikeun nuliskeunana geus prah maké aksara Latén. Dina ieu mangsa, medal pustakamangsa jeung kalawarta dina basa Sunda saperti Papaés Nonoman (1915), Pasoendan (1917), Poesaka Soenda (1923), jeung Sipatahoenan (1923).
Mangsa V (1945-kiwari)
Mangsa ti taun 1945 nepi ka kiwari sok disebut ogé mangsa sabada perang, basa Sunda dipaké dina kahirupan sapopoé, pustakamangsa, sastra, kabudayaan, jeung buku-buku atawa kapustakaan. Mangsa ieu basa Sunda loba kapangaruhan ku basa Indonésia. Dina istilah-istilah basa kosta méméh asup kana basa Sunda téh umumna ngaliwatan heula basa Indonésia, utamana nu dipaké ku masarakat kota, nepi ka aya istilah "Sunda kamalayon" geuning, nyaéta basa Sunda anu reumbeuy kapangaruhan ku basa Malayu (Indonésia).
Fonologi
/batak/
/batik/
/batuk/
/batok/
Foném dina basa Sunda bisa mibanda rupa-rupa ucapan luyu jeung tempatna dina engang atawa kecap, ilaharna teu ngabédakeun harti. Variasi ucapan foném anu teu ngadédakeun harti disebutna alofon, sarta sok ditulis di antara dua kurung siku [...]. Upamana baé, sora /o/ dina kecap boboko jeung dina kecap noong aya bédana. Sora /o/  anu kahiji mah gembleng [o]; ari anu kadua mah teu gembleng, semu ngirung [ɔ]. Kiwari, sakumaha di sakabéh wewengkon Indonésia, basa Sunda ditulis dina aksara Latin. Aya tujuh sora vokal: a, e (pepet), é, i, o, u, jeung eu; tanpa diftong. Konsonan kawakilan ku aksara b, c, d, g, h, j, k, l, m, n, p, r, s, t, w, y, ny, jeung ng. Konsonan séjén nu datang ti basa deungeun, misalna basa Arab atawa basa Inggris, lolobana dialihbasakeun kana konsonan utama tadi: f -> p, v -> p, sy -> s, sh -> s, z -> j, jeung kh -> h.
Tata Basa
Tata basa Sunda kaasup anu basajan dibandingkeun basa-basa lainna. Aya sawatara ciri basa Sunda, nyaéta:
Sistem Tinulis
Dina sajarahna, basa Sunda kungsi ditulis ku rupa-rupa aksara, di antarana:
Péso
Péso (basa Hormat: Landepan) nyaéta parabot pikeun karat-keureut dijieunna tina beusi maké seuseukeut waja. Aya sababaraha jenis péso dumasar kana fungsina di antarana: Sangkan péso gancang seukeut, gosokkeun batu apung pikeun ngasah péso jeung minyak, ulah ku cai, cara éta pisa ngajadikeun péso gancang seukeut.
Basa Sunda
Sistem Tinulis
Sacara resmi, pamaréntah Jawa Kulon ngaliwatan Perda taun 2014 geus ngarojong aksara Sunda pikeun pakéeun sapopoé.
Gaya Basa
Kawas basa Indonésia, dina basa Sunda ogé aya sababaraha gaya basa, contona:
Sastra
Basa Sunda euyeub ku rupa-rupa karya sastra, boh anu klasik atawa anu moderen, di antarana:
676
Taun ka-676 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Pante Cermin, Jaya, Aceh Jaya
Pante Cermin nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Jaya, Kabupatén Aceh Jaya, Propinsi Acéh, Indonésia.
Pelepat Ilir, Bungo
Pelepat Ilir nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Bungo, Propinsi Jambi, Indonésia.
2006 RZ
Ari 2006 RZ mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.643, sedengkeun magnitudo mutlakna 20.3. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO�332380.
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
Bulanjulu, Barusjahe, Karo
Bulanjulu nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Barusjahe, Kabupatén Karo, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Wotgali, Weru, Cirebon
Wotgali (ꦢꦺꦱꦮꦺꦴꦠ꧀ꦒꦭꦶ) nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Weru, Kabupatén Cirebon, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Universitas Jember
Universitas Jember (disingget UNEJ atanapi UJ) mangrupa salah sahiji paguron luhur nu aya di Kota Jember, propinsi Jawa Wétan. Dina awalna, di 1964, Universitas Negeri Djember, singget janten UNED, ngagaduhan lima fakultas, diwangun ti Fakultas Hukum di Jember, sareng cabangna di Banyuwangi, Fakultas Sosial dan Pulitik jeung Fakultas Pertanian di Jember, Fakultas Ékonomi jeung Fakultas Sastra di Banyuwangi. Kalayan Rektor anu munggaran diayakeun ku dr. R. Achmad maka ku pamutahiran kecap-kecap ti ejaan kuno ka tingkat ejaan yang disempurnakan (EYD) Universitas Negeri Djember ngarobih namina janten Universitas Negeri Jember sareng singgetan UNEJ. Ti dinya nami UNEJ asalna, sanaos ayeuna kecap "Negeri" disingkirkeun janten Universitas Jember, nami UNEJ parantos aya anu katurunan di masarakat sakurilingna.
SMAN 1 Beber
SMAN 1 Beber nyaéta Sakola Menengah Atas Negeri anu aya di Kabupatén Cirebon. Alamat lengkepna di Jl. Raya Beber No. 233, Kalurahan/Désa Beber Kacamatan Beber, Kabupatén Cirebon, Jawa Kulon kalawan nomor NPSN 20214968.
Cihampelas, Cihampelas, Bandung Kulon
Cihampelas nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Cihampelas, Kabupatén Bandung Kulon, Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
Mekar Jaya, Tanjung Raja, Lampung Kalér
Mekar Jaya nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Tanjung Raja, Kabupatén Lampung Kalér, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Beungga, Tangse, Pidie
Beungga nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Tangse, Kabupatén Pidie, Propinsi Acéh, Indonésia.
2010 CQ19
Ari 2010 CQ19 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.649, sedengkeun magnitudo mutlakna 27.1. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO�174051.
Sabet, Jaya, Aceh Jaya
Sabet nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Jaya, Kabupatén Aceh Jaya, Propinsi Acéh, Indonésia.
Cot Geulumpang, Peureulak, Aceh Timur
Cot Geulumpang nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Peureulak, Kabupatén Aceh Timur, Propinsi Acéh, Indonésia.
Hutapuli, Kotanopan, Mandailing Natal
Hutapuli nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Kotanopan, Kabupatén Mandailing Natal, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
2016 EK84
Ari 2016 EK84 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.489, sedengkeun magnitudo mutlakna 21.4. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO�394306.
Halteu Ciomas
Halteu Ciomas (CS) nyaéta halteu karéta api non-aktip anu perenahna di Genténg, Bogor Kidul, Bogor. Halteu ieu ngan boga hiji jalur. Halteu ieu mangrupa stasion karéta api pangkidulna di Kota Bogor. Baheulana, halteu ieu ngalayanan karéta api Bumi Geulis jurusan Bogor jeung Sukabumi, ngan pas rangkéan KRD Bumi Geulis ruksak, karéta éta teu dioperasikeun deui, otomatis halteu ieu ogé ditutup. Sanajan kiwari aya KA Pangrango anu ngaliwatan jalur ieu, karéta éta teu eureun di halteu ieu ku sabab péron halteu ieu pondok teuing, ngan bisa nampung 1-2 gerbong.
Tingali ogé
Stasion karéta api
Tumbu kaluar
Situs resmi PT Kereta Api Indonesia
Kancil
Kancil, peucang melayu, atawa (Tragulus kanchil) nyaéta hiji spésiés ungulata kuku jangkep ti kulawarga Tragulidae.
Sebaran
Kancil sumebar lega ampir di sakuliah Asia Tenggara (Indocina, Myanmar (Kra Isthmus), Brunei, Kamboja, Yunan kidul, Kalimantan, Sumatra, Laos, Singapura, Tailan, jeung Piétnam.
Pedaran
Ieu sato minangka mamalia kukuan pangleutikna, ukur 45 cm/2 kg. Populasina nyirorot alatan sok dimangsa anjing liar.
Najan mimitina dianggap sato anu liar peuting, horéng sok liar beurang ogé.
Dongéng
Sato peucang atawa kancil kawentar pisan dina dongéng barudak di Indonésia jeung Malaysia, sakapeung eusi caritana sarupa jeung dongéng ti Kulon.
Rujukan
Kusuda, S., Adachi, I., Fujioka, K., Nakamura, M., Amano-Hanzawa, N., Goto, N., et al. (2013). Reproductive characteristics of female lesser mouse deers (tragulus javanicus) based on fecal progestagens and breeding records. Animal Reproduction Science, 137(1-2), 69-73. doi:10.1016/j.anireprosci.2012.12.008
Suplir
Suplir nyaéta sebutan awam kana sagolongan tutuwuhan nu asup kana genus Adiantum, family Adiantaceae. Tutuwuhan ieu mangrupa genera pakis atawa dulur tutuwuhan paku. Salaku tutuwuhan paku, suplir teu ngahasilkeun kembang dina daur hirupna.
Morfologi
Hampir sakabéh tutuwuhan paku mangrupa hérba atawa mibanda kai semu. Posisi akar tutuwuhan paku rupa-rupa, dina Adiantum Sp akarna serabut, tumuwuh tina rizoma nu pangkalna rimpang, ngadeg jeung warnana coklat. Sakabéh batang tutuwuhan paku sok mangrupa rimpang lantaran umumna arah tumuwuhna naék. Arah batang ka luhur terus nyéngkong ka sisi. Jangkungna nepi ka 15 – 80 cm wangun batangna buleud panjang, luarna lemes, diamétéena 1 mm, warna coklat jeung nyabang monopodial.
Rimbo Tengah, Bungo
Rimbo Tengah nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Bungo, Propinsi Jambi, Indonésia.
Sirnagalih, Bayongbong, Garut
Sirnagalih nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Bayongbong, Kabupatén Garut, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Basa Maibrat
Basa Maibrat nyaéta basa wewengkon anu aya di Indonésia. Panyaturna aya di 1 propinsi nyaéta propinsi Papua Kulon, nu dumuk di 1 kabupaten/kota.
(523607) 2005 CS6
Ari 2005 CS6 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Amor, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.551, sedengkeun magnitudo mutlakna 18.1. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO 311264.
SMKS Dwi Warna
SMKS Dwi Warna nyaéta Sakola Menengah Kajuruan Swasta anu aya di Kabupatén Sukabumi. Alamat lengkepna di Jln Raya Palabuhanratu Km 32, Kalurahan/Désa Sukaharja Kacamatan Warung Kiara, Kabupatén Sukabumi, Jawa Kulon kalawan nomer NPSN 20271153.
2012 US18
Ari 2012 US18 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.353, sedengkeun magnitudo mutlakna 28.6. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO�240175.
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
2017 JE3
Ari 2017 JE3 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.462, sedengkeun magnitudo mutlakna 22.1. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPEC�2017-K33.
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
Pulo Panaitan
Pulo Panaitan, mangrupa hiji pulo nu aya di Selat Sunda, di kuloneun Pulo Jawa, deukeut Ujung Kulon, Propinsi Banten. Antara Pulo Panaitan jeung Pulo Jawa diwatesan ku Selat Panaitan. Administratifna, pulo ieu kaasup wewengkon Kabupatén Pandeglang, Banten.
675
Taun ka-675 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Bandéra Indonésia
Bandéra nasional bandéra Indonésia nyaéta bandéra basajan dua warna (katelah "dwiwarna") nu dibagi sacara horizontal, beureum (luhur) jeung bodas. Warna ieu dicokot ti Karajaan Majapahit abad la-14. Katelah Sang Saka ("dwiwarna nu luhung") Merah Putih ("beureum bodas") di Indonésia, munggaran dipaké ku para siswa jeung nasionalis mangsa awal abad ka-20 nalika dijajah kénéh ku Walanda. Nuturkeun Perang Dunya II, para nasionalis Indonésia mroklamirkeun kamerdikaanana 17 Agustus 1945, bari ngibarkeun bandéra ieu.
2014 UZ191
Ari 2014 UZ191 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.345, sedengkeun magnitudo mutlakna 21.4. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO�354521.
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
(6047) 1991 TB1
Ari (6047) 1991 TB1 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Apollo, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.352, sedengkeun magnitudo mutlakna 17.8. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO�350850.
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
2013 AM20
Ari 2013 AM20 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Amor, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.227, sedengkeun magnitudo mutlakna 23.5. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO 254828.
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
Basa Madura
Basa Madura nyaéta basa wewengkon anu aya di Indonésia. Panyaturna aya di 3 propinsi nyaéta propinsi Jawa Wétan, Bali, Nusa Tenggara Kulon, nu sumebar di 13 kabupaten/kota.
SMAS Terpadu Darussalam
SMAS Terpadu Darussalam nyaéta Sakola Menengah Atas Swasta anu aya di Kabupatén Tasikmalaya. Alamat lengkepna di Kp.Narunggul, Kalurahan/Désa Tanjungpura Kacamatan Rajapolah, Kabupatén Tasikmalaya, Jawa Kulon kalawan nomor NPSN 20258065.
Mo (kana)
も, dina hiragana, atawa モ dina katakana, salah sahiji kana basa Jepang, nu ngagambarkeun hiji mora. Duanana diwangun ku tilu garis tur dieja (IPA).
モ kadangkala dipaké salaku onomatopœia keur sapi.
Mesuji, Mesuji
Mesuji nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Mesuji, Propinsi Lampung, Indonésia.
Dulang
Dulang nyaéta parabot tradisional tina kai, dipaké pikeun wadah dina prosés masak sangu ku cara diseupan. Mimitina dulang dipaké paranti ngarih, satuluyna paranti wadah ngakeul jeung paranti wadah sangu.
Dulang tambaga
Dumasar kana tutupna aya dua nyaéta aya anu tutupan jeung aya anu euweuh tutupan. Dumasar kana ukuran aya nu gedé aya nu leutik. Dumasar kana gunana aya anu kusus paranti nendeun kadaharan samodél baki. Biasana dulang éta sok dipaké di kalangan Raja anu sok disenut pahar. Wangunna ogé béda jeung dulang anu lainna. Dumasar kana jenisna aya anu sukuan aya anu henteu. Dulang anu aya sukuan biasana dipaké di karajaan. Ukuran diaméterna antara 15–25 cm, jerona 4 cm. Sisina biasana aya ukiran, di tengah-tengahna aya suku dulang anu panjangna antara 3–7 cm. Bagian handap biasana leuwih gedé ti batan anu luhurjeung tengah, diaméterna 10 cm. Sedengkeun dulang anu euweuh sukuan wangunna buleud diaméterna antara 10–20 cm kalayan jerona 4 cm.
Kagunaan Dulang
Salain wadah pikeun ngarih keur nyangu dulang ogé dipaké paranti nutu béas ketan jadi ulén, opak, jeung paranti ngalemeskeun kulub sampeu jadi ulén sampeu atawa gegetuk. Dulang dijieun tina awi tina tangkal kalapa, nangka atawa tangkal lainna. Bahan anu alus nyaéta tina tangkal nangka ku sabab ngahasilkeun dulang anu lemes jeung warnana ka konéng-konéngan. Sedengkeun lamun tina tangkal kalapa mah kurang alus ku sasab dulangna bakal kasar.
Bungo Dani, Bungo
Bungo Dani nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Bungo, Propinsi Jambi, Indonésia.
674
Taun ka-674 Maséhi dina Kalénder Grégorian.
Sri Menanti, Tanjung Raja, Lampung Kalér
Sri Menanti nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Tanjung Raja, Kabupatén Lampung Kalér, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Sri Menanti, Tanjung Raja, Lampung Utara
Sango, Jaya, Aceh Jaya
Sango nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Jaya, Kabupatén Aceh Jaya, Propinsi Acéh, Indonésia.
Terasbendung, Lebak Wangi, Sérang
Térasbendung nyaéta salasahiji kalurahan di Kacamatan Lebak Wangi, Sérang, Propinsi Banten, Indonésia.
2009 YV6
Ari 2009 YV6 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Amor, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.257, sedengkeun magnitudo mutlakna 20.9. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO 397777.
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
(351508) 2005 RN33
Ari 2005 RN33 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Amor, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.257, sedengkeun magnitudo mutlakna 19.6. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO 306772.
Bebentukan
Kawas sakumna astéroid, ieu astéroid kabentuk tina nébula panonpoé primordial minangka beubeulahan planétisimal, objék di nébula marcapada ngora nu teu cukup badag pikeun robah jadi planét.
Banyuresmi
nujul kana ngaran sababaraha daerah, di antarana:
Sukaramé, Bayongbong, Garut
Sukaramé nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Bayongbong, Kabupatén Garut, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Alue Calong, Tangse, Pidie
Alue Calong nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Tangse, Kabupatén Pidie, Propinsi Acéh, Indonésia.
Huta Padang MS, Kotanopan, Mandailing Natal
Huta Padang MS nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Kotanopan, Kabupatén Mandailing Natal, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
SMKS Nusantara Beber Cirebon
SMKS Nusantara Beber Cirebon nyaéta Sakola Menengah Kajuruan Swasta anu aya di Kabupatén Cirebon. Alamat lengkepna di Jl. Raya Ciawigajah No. 67, Kalurahan/Désa Ciawigajah Kacamatan Beber, Kabupatén Cirebon, Jawa Kulon kalawan nomor NPSN 20244689.
Cipatik, Cihampelas, Bandung Kulon
Cipatik nyaéta salasahiji désa di kacamatan Cihampelas, Kabupatén Bandung Kulon, Propinsi Jawa Kulon, Indonésia.
Pulo Ie, Tangse, Pidie
Pulo Ie nyaéta salah sahiji Gampong di kacamatan Tangse, Kabupatén Pidie, Propinsi Acéh, Indonésia.
Pulo Ie, Tangse, Pidie
Serdang, Barusjahe, Karo
Serdang nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Barusjahe, Kabupatén Karo, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Tulung Balak, Tanjung Raja, Lampung Kalér
Tulung Balak nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Tanjung Raja, Kabupatén Lampung Kalér, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Tulung Balak, Tanjung Raja, Lampung Utara
Basa Mairasi
Basa Mairasi nyaéta basa wewengkon anu aya di Indonésia. Panyaturna aya di 1 propinsi nyaéta propinsi Papua Kulon, nu dumuk di 1 kabupaten/kota.
Mesuji Wétan, Mesuji
Mesuji Timur nyaéta salah sahiji kacamatan di Kabupatén Mesuji, Propinsi Lampung, Indonésia.
Zébra
Zébra mangrupa sasatoan tina kulawarga kuda nu awakna belang hideung jeung bodas. Habitat sato ieu sumebar di Afrika Kidul, Afrika Kulon, jeung Afrika Wétan. Aya tilu jenis zébra nyaéta zébra gunung, zébra darat, jeung zébra primitif.
Belang-belang dina awak zébra bisa mantuan sistem katahanan zebra kana prédator. Belang zébra bisa ngabingungkeun prédator. Zebra boga warna disruotil saperti bangkong tangkal jeung oray belang. Zebra bikang ngalahirkeun hiji anak, nu ampir langsung bisa nangtung jeung lumpat kira-kira 1 jam saengges dilahirkeun.
Zébra mangrupa sato nu asalna masih sakulawarga jeung kuda nyaéta famili kuda, jadi zébra ogé katelah kuda zebra. Ciri husus ieu sato aya dina kelir awakna anu has nyaéta pola belang hideung jeung bodas. Pola belang nu aya dina awak kuda zebra boga fungsi pikeun mantuan sistim kaamanan kuda zebra ngalawan prédator. Pola belang dina awak kuda zebra bisa matak ngalieurkeun prédator. Zebra mibanda "warna disruptif" siga sababaraha spésiés bangkong tangkal jeung oray welang. Pola belang anu aya dina awak Kuda zebra ieu ngarecah kontur, antukna nyamarkeun bentuk asli tina zebra. Jeung lamun zebra téh gerak, mangka pola bakal leuwih matak ngalieurkeun deui jeung deui.
Ukuran
Numutkeun University of Michigan Museom of Zoology, Sébra gunung biasana 116-150cm jangkungna jeung beuratna kurang leuwih 240-372kg.
Numutkeun African Wildlife Foundation, Sébra biasa ukuranna 110-150cm jangkungna jeung beuratna nepi ka 350kg.
Sedengkeun Sébra Greevy ukuranna leuwih ti 150cm beuratna 349-449kg.
Habitat
Zébra mangrupa sato hérbivora atawa tukang ngadahar tutuwuhan anu aktif néangan dahareun beurang, atawa sok katelah sato diurnal. Dahareun utama kuda belang ieu nyaéta jujukutan. Tapi kadang sato ieu ogé dahar dangdaunan, semak, ranting, sarta kulit kai. Biasana kuda zébra bisa kapanggih di lingkungan padang jukut. Ampir unggal sabana di Afrika boh padang jukut terbuka nu euweuh tatangkalan atawa padang jukut di tepi leuweung, bakal kapanggih spésiés zébra ieu.
Jinis
Zébra mibanda tilu jenis spésiés nu nepi ka ayeuna masih kénéh hirup jeung geus kaidentifikasi ku manusa. Tilu rupa spésiés éta antarana nyaéta :
Hutarimbaru SM, Kotanopan, Mandailing Natal
Hutarimbaru SM nyaéta salah sahiji Désa di kacamatan Kotanopan, Kabupatén Mandailing Natal, Propinsi Sumatra Kalér, Indonésia.
Sukasenang, Bayongbong, Garut
Sukasenang nyaéta salah sahiji désa di kacamatan Bayongbong, Kabupatén Garut, Propinsi Jawa Barat, Indonésia.
Méga
Méga atawa awan téh nyaéta kumpulan keclakan cai anu jadi kristal és turta ngambacang di wiati. Mun poéna keur hadé, awan anu ipis éndah pisan katingalina, tapi dina waktu nu lian bisa jadi totondén bakal aya hujan atawa guludug. Hawa salawasna ngandung saab cai dina wangun gas anu teu kaciri. Jumlah saabna cai ka hawa gumantung kana suhu hawana. Météorologis (Jalma nu nalungtik perkara cuaca) ngabagi méga dumasar kana dedegan fisikna, nyaéta méga cirrus, kumulus, jeung stratus.
Méga nyaéta kumpulan uap cai nu ngambang di atmosfir di saluhureun Bumi atawa banda planet lianna, saperti Bulan. Katempona siga haseup warna bodas atawa kulawu di langit. Cabang météorologi ngeunaan awan disebut népologi.
2016 PN1
Ari 2016 PN1 mangrupa hiji astéroid. Ieu asteroid téh bagéan tina astéroid Amor, anu nganjrek deukeut jeung marcapada. Ékséntrisitas orbit ieu astéroid kacatet gedéna 0.566, sedengkeun magnitudo mutlakna 20.1. Ari nu jadi référénsina mah nyaéta MPO 397878.