cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Museumsiersenboan
Geskichte
So fiert truch Seelterlound ju Museumsiersenboan Ammerlound-Seelterlound MAS. In de Naite fon Seelterlound fiert noch ju Humlinger Kringboan twiske Wäidelte un Loaten.
Azannes-et-Soumazannes
Dät Gebiet fon Azannes-et-Soumazannes is 18,11 km².
Persoonenoomen
Seelter Persoonenoomen
Dannebaum R1860b H1780a
Deben S1549b
Dedde R1630a R1630a R1820b H1568 H1606 H1665 H1665 H1674 H1674 H1780a H1824a H1824a H1840 H1840 H1860a H1860a H1860a H1860a S1535a S1535a S1606b S1606b S1606b S1606b S1630a S1630b S1630b S1665a S1665b S1665b S1674a 5i674b S1699 S1749c S1749c S1812a S1812b S1812b S1812c S1812c S1829c S1840a S1840b S1860a S1860a S1860b S1860f U1473 U1535 U1549a U1549a U1549a 1699 U1820b St1606 St1860c B1820a B1840 R1713b R1713c B1860a
Deiterich S1630b
Detert R1820b R1840 R1860a
Dierichs H1674 S1674b
Doeks B1820b B1860b
Doysser R1665
Dresman S1749b S1749b
Dude U1630b St1606
Dudo U1549a
Dyrkes R1630a
Edsardt S1535a
Edzers B1568
Eeno S1665b
Eggens U1630b
Eilars U1604
Enrich H1614 U1587
Eitierss B1665
Elsche R1630a R1713a H1568 U1606 U1630a
Elsken R1535
Emken S1812c S1829e
Engel R1568 H1780a S1549b U1473 U1473 B1568 R1713b R1713b
Ermgart U1473
Erno B1665
Ette R1675 B1674
Eyrick R17l3a
Feneke S1651b
Fockens R1606 R1606 R1630a R1630a H1674 H1860c S1665b U1630a St1651b B1651b
Foelkens S1665b B1606 B1606 B1606 B1606 B1606
Folcken R1665 H1568 S1535a U1749 B1733 B1733
Folicke U1549a
Frederichs S1549a S1568a S1768a U1606 U1630b U1630b U1630b St1606 R165la
Frers R1780
Friedrichen R1699
Fugel R1820a R1840 R1S60a H1824b H1840 H1840 H1860a S1829b S1840a S1860a S1860a U1749 U1820a U1820a U1820a U1820a U1620c B1820a B1820b B1820c B1840 B1860a U1840 U1840 U1860a U1860a U1860a U1860a U1860b B1860c
Fuger S1535a S1549a S1568a
Warendorf (Kring)
Warendorf is n Loundkring in dät düütske Buundeslound Noudrhien-Wäästfoalen.
Zwolle
200px|right|thumb|Steede fon ju Meente in Provinz Overijssel. is ne Meente in ju Provinz Overijssel, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 119,28 km² un deer woonje Moanskene (, Wälle: CBS).
Hermann Möller
Möller un dät Fräiske
Sien Doktorwöide kreech hie 1875 in Leipzig uur ne Unnersäikenge an ju Palatoalriege, wier hie uk do Unnerscheede bespriek twiske Ängelsk un Fräisk ap ju eene Siede un Läich- un Hoochdüütsk ap ju uur Siede.
Fereende Natione
mini|Fereende Natione, [[New York]] mini|Fereende Natione, [[Swaits]]
Fereende Arabiske Emiroate
Geografie
Die Stoat fon do Fereende Arabiske Emiroate lait an ju aastelke Kuste fon ju Arabiske Hoolfinsel, an dän Persiske Gulf.
Frankfurt an 'n Main
Frankfurt an n Main is ne Stääd in dät düütske Buundeslound Hessen. Deer woonje uungefeer 690.000 Ljuude un dät is ju grootste Stääd fon dät Buundeslound. Ätter Berlin, Hambuurich, München un Köln is dät ju füüftgrootste Stääd fon Düütsklound. Al in dät Hillige Roomske Riek waas Frankfurt ne wichtige Stääd; däälich is dät dät finanzielle Säntrum fon Düütsklound un Europa.
Flieloundsk
thumb|right|200px|Ju Loage fon Flielound Flieloundsk waas n holloundsken Dialekt, die ap dät wäästfräiske Wäädailound Flielound boald wuude. Die Dialekt is uutstuurwen, ju lääsde Boalerske is in dät Jier 1993 stuurwen ap n Aller fon 107 Jiere.
Sudan
Die Sudan is n Lound in Afrikoa.
Geographie
300px|leftDo Noaberlounde sunt:
Sproakuutbau
Dät aal is bloot muugelk, wan ju Määmesproake sik uk mäd do Situatione fon ju moderne Waareld befoatje kon, sik deeroun uutdrukke kon. So kumt me tou dän Uutbau fon ju Sproake sälwen. Dät kon sik gjuchte ap ne ‘groote’ Sproake as dät Düütske, man uk ap Regionoal- un Minnerhaidesproaken. Deer kon ne Wikipedia in sunne Sproake fielicht nutselkweese.
Probleme
In n Praxis rakt dät moal Begriepe wierfoar sik do Woude eerste mäd de Tied uutkristallisierje.
Loundkring Cuxhaven
Die  is n Loundkring in Läichsaksen. Sien Haudsteede is Cuxhaven.
Seedelsbierich
Geskichte
Bie de Gebietsreform fon 1974 wuuden Skäddel un Seedelsbierich mäd do Meenten Roomelse un Strukelje tou ju Meente Seelterlound touhoopefoatet.
Wesel (Kring)
Wesel is n Loundkring in dät düütske Buundeslound Noudrhien-Wäästfoalen.
Kurt Cobain
thumb|right|160px|Kurt Cobain (1992)
Beuningen
200px|right|thumb|Steede fon ju Meente in Provinz Gelderland. is ne Meente in ju Provinz Gelderland, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 47,17 km² un deer woonje Moanskene (, Wälle: CBS).
Alphen-Chaam
thumb|Loage fon ju Meente thumb|Woapen fon ju Meente Alphen-Chaam is ne Meente in ju Provints Noudbrabant in do Niederlounde. Alphen is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 93,64 km² un deer woonje 9.447 Moanskene (2012).
Bronckhorst
200px|right|thumb|Steede fon ju Meente in Provinz Gelderland. is ne Meente in ju Provinz Gelderland, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 286,41 km² un deer woonje Moanskene (, Wälle: CBS).
Iersen
Anweendengen
Uur Anweendengen fon Iersen sunt:
Besunnere Benaamengen fon Iersenferbiendengen
Ferbiendengen mäd Fe2+ wäide beteekend mäd ferro- of Fe(II); Fe3+ mäd ferri- of Fe(III) un Fe4+ mäd ferryl- of Fe(IV), aal ätter dän Oxidationstoustand. Toun Biespil Ferrocyanide un Ferricyanide (do bee Toustande fon Hexacyanoferraat)
Museumsiersenboan Ammerlound-Bäärsel-Seelterlound
miniatur|3-deelige Drieuwwoain VT98 (Uerdinger Schienenbus) fon ju "Museumseisenbahn Ammerland-Saterland" miniatur|Lok "Köf 3" mäd twäin "Donnerbüchsen"-Woaine miniatur|"Lokschuppen" fon dän Fereen miniatur|Die oolde Boanhoaf fon [[Skäddel is Hooldesteede fon ju Museumsiersenboan Ammerlound-Seelterlound.]] miniatur|Ju Skäddeler Määlne is n Siel fon ju Boan miniatur| Besäikere konnen in Roomelse mäd dän "Seelter Foonkieker" in dän Wäästerfoan fiere miniatur| Sträkke fon ju Museumsiersenboan miniatur| In [[Elisabethfeen kon dät "Moor- und Fehnmuseum" besoacht wäide]] miniatur| In [[Bäärsel is ne Foart mäd dät Skip "MS Spitzhörn" muugelk]] miniatur| Carolinenhof is dät Siel foar Ietensfoarten
Universität
thumb|Universität Groningen Ne Universität is ne Institution, wier me wietenskuppelk Unnergjucht foulgje kon, un wier Foarskenge moaked wäd.
Neerijnen
200px|right|thumb|Steede fon ju Meente in Provinz Gelderland. is ne Meente in ju Provinz Gelderland, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 72,96 km² un deer woonje Moanskene (, Wälle: CBS).
Badonvilliers-Gérauvilliers
Badonvilliers-Gérauvilliers is n Täärp in dät Departement Meuse, in ju Region Lothringen, in Frankriek.
Margaretha Grosser
Foarnoome
Fon hiere Foarnoome rakt et ferskeedene Skrieuwwiesen. Hiere offizielle Gebuursnoome is Margaretha, man do maaste Ljuude kwieden eenfach Gretchen. Ap eenige Bouke stoant die Foarnoome Gräitje, wät ju seelterfräiske Noome weese skuul.
Nunspeet
200px|right|thumb|Steede fon ju Meente in Provinz Gelderland. is ne Meente in ju Provinz Gelderland, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 129,49 km² un deer woonje Moanskene (, Wälle: CBS).
Saksen
Die Bigriep Saksen häd ferskeedene Bitjuudengen:
Loundkring Goslar
Die  is n Loundkring in Läichsaksen. Sien Haudsteede is Goslar.
Jemen
Die Jemen is n Lound ap dät Arabiske Hoolichailound in Suudwääst-Asien.
Adriatiske See
Die djoopste Punkt lait ap 900m.
Sao Tome un Principe
Sao Tome un Principe sunt touhoope n Ailoundstoat in dän Golf fon Guinea, n Deel fon dän Atlantik foar de Kuste fon Wääst-Afrikoa.
Banneetel
Ju Banneetel is ne Heelplonte.
Holozän
Dät Holozän is ju Äidgeschichtelke Serie, in ju wie däälich lieuwje. Dät begon mäd dät Eende fon dät Pleistozän foar sowät 11.700 Jiere.
Eerst Triumviroat
Geskichte
Crassus un Pompeius hieden al tjoon Jiere in't foaren touhoope Consul weesen, Caeasar waas eerste sowät as n "Junior-Partner". Do bee wüülen sik deer foar iensätte, dät Caesar in't Foulgejier uk Consul wuude, wät uk slumpede. In 59 f. Kr. wuude hilkede Pompeius in fjoode Ächte ju Dochter fon Caesar (Iulia), uum dän Buund stäärker tou moakjen.
Caesar sien Politik foonten masse in dän Senoat nit goud, man soloange hie n stoatelk Boantje hiede, doarste hie nit bekloaged wäide. As hie nit moor Consul waas, hiede hie ja uk noch sien Boantje as Proconsul in Illyrien un Gallien (Cis- un Transalpina). Fon ju Provins Gallia cisalpina uut noom hie twiske 58 f. Kr. un 50 f. Kr. dät heele nit-roomske Gallien ien. In düsse Tied, in 56 f. Kr., wuude dät Triumviroat ap Bidde fon Caesar ferloangerd. Do träi Monljuude roakeden, dät Crassus un Pompeius in't Jier 55 f. Kr. foar't twäide Moal touhoope Consul wäide kuuden, wilst Caesar noch fieuw Jiere moor sien Boantje as Proconsul behoolde kuude.
Altötting (Loundkring)
Altötting is n Loundkring in dät düütske Buundeslound Bayern.
Woudebouk fon Möller
Inhoold
1 Tittel100px 3 aal 100px 5 abn 100px 7 ank 100px 9 aufh100px
51 scl100px 53 scn100px 55 scw100px 57 son100px 59 ste100px
Mars
Die Mars (Symbol: ) is die fjoode Planet fon uus Sunnensystem. Sin Noome kumt fon dän roomsken Kriechsgoad Mars.
Paramore
Paramore is n rockkoppel uut Amerikoa.
Käädenfusion
Käädenfusion is nit ne Kättenreaktion, deer wäide neen litje Deele bie fräi, do ne näie Fusion feruurseekje konnen. Die Prozess kon bloot tougoang heelden wäide unner extrem hooge Temperatuur un Druk, as do uk härskje ruund dän Middelpunkt fon ne Stierne. Käädenfusion lät, uurs as Käädenkleeuwenge, nit noodweendigerwiese radioaktive Materioalien bääte as Ougefal. Deeruum fersäike Wietenskuppere Käädenfusion ap Äide tou äntwikkeljen as skeene un sichere Energiewälle. Dät Gefeete oawers, wierbinne ju Reaktion geböärt, kon truch Bestroalenge wäil radioaktiv wäide.
Reaktion
thumb|right|245px|Schematiske Wiergoawe fon Käädenfusion Swot sunt Neutrone, orange sunt Protone Bie ju Käädenfusion, ju der foar Gebruuk in Fusionreaktion ferwoand wäide skäl, wäd n Deuteriumkääden D (Woaterstof mäd 1 Neutron) un n Tritiumkääden T (Woaterstof mäd 2 Neutrone) uumewondeld in n Heliumkääden He, Energie, un een Neutron n.
Trääghaidsiensluutenge
Bie ne twäide Methode uum tou behärskede Käädenfusion tou kuumen, wäide litje holle Kuugele fäld mäd ne Deuterium-Tritium-Miskenge, fon moorere Sieden beskeeten mäd Hoochlaitengs-Energie-Bunnele (Lasere). Ju Buutersiede fon sun litje Kuugel explodiert, wiertruch dän Inhoold touhoopetaid wäd, so dät Käädenfusion aptreede kon. Moorere tjoon Kuugele mouten ap ju Wiese tou Käädenfusion broacht wäide uum n substantiellen Energie-Ärdraach tou kriegen. Foarallen in do USA wäd mäd ju Methode experimentierd. Reekenprogrammatuur ju der foar dät Touhoopetaien fon do litje Kuugele anwoand wäd, stimt uureen mäd ju der bie ju Äntwikkelenge fon Woaterstofbomben anwoand wäd. Ju Laserapparatuur, ju der bie dissen Typ Unnersäikenge benutsed wäd, is gans groot. Dissen Wai ätter behärskede Käädenfusion foar Elektrizitäts-Ärreegenge in grooten Uumfang häd in de Waareld nit ju grootste Priorität.
Sweerkraft
thumb|right|300px|Sweerkraft haalt do Planete in hiere Boane uum ju Sunne (nit ätter Mäitestoab).
Sweerkraft ap ju Äide
Do Sweerkraftsgesätse fon Newton sunt ap eenfachste foar Punktmassen, man sunt fon Newton uk formulierd wuuden foar kuugelfoarmige Köärpere. Ap de Äide mout me deermäd reekenje, dät ju Äidkuugel nit homogeen is (ju Masse is nit alleweegense gliekmäitich fersprat). Deeruum is ju Sweerkraft ap wäkke Steeden ap ju Äide wät gratter as ap uur Steeden.
Geskichte fon dät Studium fon Sweerkraft
Isaac Newton had ju Betjuudenge fon ju Sweerkraft foar ju Astronomie fersteen. Hie häd mäd sien Gravitationsgesäts do Boanen fon do Planete ärkläärd, do Nikolaas Copernicus, Johannes Kepler un Tycho Brahe eer al beskrieuwen hieden, oawers nit ärkläärje kuuden. Dät rakt ne berüümde Geskichte, dät Newton sien Inspiration kriegen hääbe schäl, as him n Appel ap sin Kop fäl, as hie unner n Appelboom ieuwen sliepen hiede. Hie häd uk ärkoand, dät ju Moune in Wuudelkhaid stoadich ätter de Äide faalt, man dät ju truch hiere groote Gauegaid sieläärge nit ju Äide träft, man altied deeruumtou troalt. Newton häd deeruum spekulierd, dät et muugelk weese skuul, ne Kanonenkuugel in n Uumloopboan tou brangen, wan ju mäd ne uuträkkend hooge Gauegaid (sjuch Fluchtgauegaid) ouskeeten wuude. Technisk waas et gnauer tou kweeden, dät ju Moune un ju Äide sik bee uum n gemeenskuppelken Punkt traale. Ju Wierkenge fon ju Moune hiere Sweerkraft ap de Äide kon düütelk blouked wäide an ju Tiede.
Indien
Indien is n groot Lound in Suud-Asien an dän Indiske Ozeoan. Ju Haudstääd is New Delhi un die Präsident fon ju Republik is siet 2007 Pratibha Patil.
Loage
Indien wäd begränsed fon
Londskuppe
Dät Noude fon dät Lound lait in dät Himalayagebierge un sien Uutloopere Pamir un Karakorum un is deertruch gjucht biergich. Die Kanchenjunga mäd 8.598 Meter is die hoochste Punkt.
Fääre ätter dät Suude lääse do groote Flächen. Hier ferloope uk do groote Flusse, die Ganges un die Brahmaputra, do der uutloope in dät noudelke Eende fon dän Golf fon Bengalen. Truch disse Flusse is dät Gebiet gjucht fruchtboar.
Firmenich
Babbe, wett wollen wie daelich dwo? Du kust Heede mjoh, ihk wall eed fäúre, men du kust irst wei fäure, un hahljen ehn Fouger Eed, un etters kuste etter Fahn gounge.
Mechanik
Juu Mechanik is n Deelgebiet fon juu Physik. Dät is juu Leere fon juu Bewäägenge fon juu Materie in Ruumte un Tied. Tou dät Fäild fon Mechanik heere:
Böblingen (Loundkring)
Böblingen is n Loundkring in dät düütske Buundeslound Baden-Würtembierich.
Geslächtswoud
Monnelk of maskulin (m.)
.* Wan dät sik honnelt uum bekoande Seeken, t.B. Die Mon slacht dän Huund mäd de Knäppel. Hier häd sik also dät afr. thā truchsät un uurs in 3. un 4. Fal afr. thene!
Montenegro
Montenegro is n Lound in Middel-Europa. Ju Haudstääd is Podgorika un die Präsidänt fon ju Republik is sänt 2006 Filip Vujanović.
Fjauertaktmotor
So oarbaidet n Fjauertaktmotor (sjuch ju Bielde gjuchts). Die Motor wäd eerste fon de Hounde of fon n Anläiter (Elektromotor) tougong broacht. Dan troalt sik ju Oakse ('Kurbelwelle') un ju Bewäägenge wäd fon ju Drieuwstange of Pleuelstange (ljoachtgräin) uurbroacht ap dän Kolwe, die der dan in dän Zylinder ap un deel schuft. Buppe sjo wie links dät Uutläit-Ventil un gjuchts dät Ienlät-Ventil. Do bee Ventile wäide wikselwiese fon n Nubbeloakse ('Nockenwelle') eepen stat (deelstat). Twiske do Bee is ju Stikkäärse ('Zündkerze'), ju der ap ne bestimde Tied elektriske Hoochsponnenge kricht.
Seelter Läid
Text
''Wie sunt luuter een Lounds Loundjer,
Eichstätt (Loundkring)
Eichstätt is n Loundkring in dät düütske Buundeslound Bayern.
Loundkring Harburg
Die  is n Loundkring in Läichsaksen. Sien Haudsteede is Winsen (Luhe).
Baâlon
Baâlon häd n Ienwoonertaal fon 267 (1999).
Rozendaal
200px|right|thumb|Steede fon ju Meente in Provinz Gelderland. is ne Meente in ju Provinz Gelderland, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 27,95 km² un deer woonje Moanskene (, Wälle: CBS).
Sköäweljen
Frachtferkier truch Sköäweler
Domoals roate et uk noch strommere Wintere as nu. Do bääste Sköäweler moakeden Tuuren ap de Seelter Äi un ju Leda ätter Lier un hoalden deer Weere häär. So wäd noch fertäld fon Oaltje Beernd. Hie waas an t Broodboaken un hied do Broode al kloor foarmd, as Antje him fertälde, dät jo goarneen Soalt moor bie do Koopljuude kriege kuuden un wüülen uutenemäiden sloachtje. ,,Dan stik dät Fjuur in de Ougend man oun, ik wol ieuwen Soalt hoalje fon Lier." As Antje dät Fjuur ounstikt, bint Beernd do Sköäwele unner, un as dät Fjuur ferbaadend waas, do waas Beernd deer in Hollen al wier fon Lier, mäd trüütich Puund Soalt ap de Skullere. Antje hied juust dät Fjuur uut de Ougend leeken un Beernd kuud dät Brood ounskuuwe. So geenen in loange stromme Wintere eenige Artikkele tou Eende, do uurs mäd et Skip fon de Stääd hoald wuuden. Reede wieren noch uunbekoand. So kon man sik foarstaale, wo die lichte Frachtferkier fon kräftige Sköäweler besuurged wuude. Ls51.
Ju goddelke Komödie
Ju goddelke Komödie (La Divina Commedia) is n Epos fon dän Florentiniske Dichter Dante Alighieri, skrieuwen in dän eerste Haaldeel fon dät 14. Jierhunnert. Dät heert tou do anärkoande Mästerwierke fon de Waareldliteratuur, un tou do grootste kulturelle Laistengen fon dät Middeloaler.
Bäätergruunde
Dante skreeuw Je goddelke Komödie in ne Tied, dät Italien in n Uurgong waas twiske dät Middeloaler un dän Renaissance. Dit wäd kloor ouspeegeld in ju Komödie: middeloalerelke as uk klassiske Themen treede stäärk in n Foardergruuund. Dantes Wierk is truch un truch kristelk un stoant in ne Tradition fon fiktive Raisen truch dät Juunsiedige, man touglieketied is ju Oarbaid mäd klassiske Figuuren, as Vergil, wäkker Dante in woudelken un uurdreegenen Sin foaruutgungt in Inferno. Dantes Bewunnerenge foar dät Roomske Riek, wät hie as Biespil foar sien oaine Tied saach, kumt hier in n Foardergruund: Vergil waas die Autor fon Aeneis, ju episke Geskichte fon ju Stiftenge fon Room. Disse lääste Oarbaid waas ne groote Inspiration foar ju Komödie: Zitate un Paraphrasen uut dän Aeneis rakt et oafte.
Apbau
Ju Komödie is n Epos in träi Deele, mäd do Tittele Inferno (Hälle), Purgatorio (Luuterengsbierich of Feegefjuur) un Paradiso (Paradies). Älke Paat änthaalt 33 Canti ("Läidere"), fon allemoale 100 Terzinen (tjo Strophe). Dät rakt uk n ienleedend Canto bie Inferno, wät ne Gesamtaal fon 100 rakt. Dät ganse Wierk is in ne ärfienderiske Oard uumiermjend Riem skrieuwen. Ju eerste un ju trääde Riege fon älke Terzine riemje mädnunner, ju twäide Riege riemet mäd ju eerste un ju trääde Riege fon ju foulgjende Terzine. Dät Riemskema is somäd ABA BCB CDC ... usw. Ne Probe (Inferno 1, 1-6):
Iendeelenge fon ju Hälle
Die moderne Leeser wol bemäärke, dät man min fon do Stroafen, do Säändere in de Hälle liede, mäd Fjuur tou dwoon hääbe. In dät Middeloaler wuud ju Hälle oawers säilden as ne bloot heete Steede foarstoald, Folter mäd Keelde wuud uk oafte beskrieuwen. Gans in Eenkloang mäd disse Foarstaalenge lait Dante Luzifer in n See fon Ies. In de Hälle wäide uk Contrapassos oafte ferwoand, ätter do Beskrieuwengen.
Köönich Minos (do Uunmäitige)
In dän twäide Kring stoant Köönich Minos kloor, do binnekeemene Seelen tou gjuchten un tou do gjuchte Kringe tou feruurdeeljen (Canto 5). Uk in ju griechiske Mythologie goolt Minos as aan fon do träi Gjuchtere fon de Unnerwaareld.
Loundkring Helmstedt
Die  is n Loundkring in Läichsaksen. Sien Haudsteede is Helmstedt.
Barock
Barocke Literatuur
1. Dät Njooten fon dät Äidenlieuwend, so as dät al die ooldroomske Horatius in in fon sien Ooden mäd do oafter sitierde Woude "carpe diem" ("plukke dän Dai") skrieuwen häd.
Wülmshoawen
thumb|260px|Stäädtjooter thumb|260px|Dät oolde Kroasjewäärk thumb|260px|Stäädpark
Bergen
Stääde un Meenten in Düütsklound:
Steeden in Aastriek:
Seelter Loundgjucht
COPIA des Sagterlandes Gerechtes.
12-18 behonnelt do algemeene Plichte fon do Gjuchtere un do Gjuchtskossenge.
Wietruslound
Wietruslound (wietrusk Беларусь, de. Weißrussland) is n Lound in Aasteuropa. Ju Haudstääd is Minsk un die Präsident fon ju Republik is siet 1994 Aleksandr Lukashenko.
Hällenge
Ju Hälgenoarbaid
Un die Boolke koom in e Midde eerste ap die Slip. Un deer koomen do Kruumholte an. Do wuuden maasttieden fon tjukke eekene Boomtakken moaked. Do wieren dan uut een Stuk so, un wuuden behauen.
dät Beegjen
Dät ju Foarm deeran kuumen diede, moast dät Holt beeged wäide foar Steewen un foar Häk. Dät wuud je mäd Fjuur moaked. Deer waas ne iersene Stange uurhäär, ju der an bee Sieden in e Gruund stuude. Dan koomen do Plonken deerap un dan koom deer n tjukken Steen ap un dan wuud dät heet moaked un dan roat et sik. Un dan hieden jo Malle - genau as de Kruumenge weese moaste - un do heelten se dan immer der an. Un wan et sien Kruumegaid hiede, wuud dät mäd Woater gjucht wäit moaked, alleweegense. Un dan bleeuw dät so stounden; dät Fjuur koom der unner wäch. Un dan sunt deer twäin Stokke un deer waas sun iersen Stuk uurhäär un deer liegen se do flak sniedene Plonken uur un dan wuuden do beeged uur n Fjuur. Un deer koomen wäite Säkke ap.
Do Strukeljer Hälgen
Dan in Strukelje wier nu ju Sträitenbrääch is, midde in t Täärp, deer waas links deerieuwenske Poolkol sien Hällenge. Uum 1920, 1910 sunt do uutskat.
Periodiske Tabelle
Ju periodiske Tabelle fon do chemiske Elemente is ne Deerstaalenge fon do bekoande chemiske Elemente, oardend ätter Elektronestruktuur sodät fuul chemiske Oainskuppe sik truch ju Tabelle annerje ap ne räägelmäitige Wiese.
Ju periodiske Tabelle fon do Elemente
Atomtaale in rood tjuude ap Elemente do der nit natüürelk ap ju Äide foarkuumen dwo. Do Elemente Technetium (Tc) un Promethium (Pm) un tiedwiese do transuroan Elemente (93 un haager) konnen truch Käädenreaktione kunstelk moaked wäide. Do Nummere 112 un haager sunt bit nu bloot theoretisk.
Merkur
Hie uumsirkelt ju Sunne in 88 Deege; uus Waareld is 16 moal gratter as hie.
Seelter Äi
thumb|120px|links| Marka en Oaje loope touhoope as Seelter Äi ap dät Woapen fon [[Näiskäddel]]
Ieslound
Geographie un Geologie
Do maaste Ljuude lieuwje an do Kusten, wült die Hauddeel fon't Ailound fon vulkoanisk wöist Lound un Glitskere iennuumen wäd. Düsse Gebiete sunt bolde uunbewoonboar. Ju Haudstääd un grootste Stääd fon Ieslound, Reykjavík, lait ainewaiens twiske dät Wääste un dät Suudwääste fon Ieslound.
Noachtskaade
Do Noachtskaade (Solanum) sunt n Sleek fon Plonten, die sowät 1400 Oarde uumefoatet. Jo sunt apgruunde fon ferskeedene Alkaloide oafter giftich, man dät rakt uk Oarde, fon do Deele as Ietelweeren bruukt wäide konnen: Tuffelke (Solanum tuberosum), Tomoaten (Solanum lycopersicum), Auberginen (Solanum melongena). Wäkke wäide uk as Heelmiddele of as Sier-Plonten bruukt.
Astrophysik
200px|thumb|NGC 4414, ne charakteristiske [[Galaxie ap sun 60 Millione Luchtjiere Oustand un mäd n Truchmeeter fon sowät 56000 Luchtjiere]] Ju Astrophysik, n Deelgebiet fon ju Physik, befoatet sik mäd doo physikaliske Uurseeken fon Dingere, doo me in Stierne un algemeen in dät Al sjo kon. Dät is uk n Deelgebiet fon ju Astronomie.
1608
14. -- 15. -- 16. -- 17. Jierhunnert -- 18. -- 19. -- 20.
Fräiske Mythologie
Kristelk Leeuwe
Dät Heidendum waas dät normoale Leeuwe in Fräislound bit tou dät 8. Jierhunnert. Truch dät frankiske Heerskup uur Fräislound kon dät Kristendum sik uutspreede. Man ieuwenske do frankiske Preetengljuude roate dät eegentelk moor Angelsaksiske Preetengljuude do skutset wuuden sunt truch do Franken.
Floaks
Riepelje, rootje, troitje
Deer fangt dan eerste dät Riepeljen oun uum do Bolle (Säidkoppe) deer outoukriegen. Deertou wäide do Rjoomele truch do Tienden fon ju Riepele leeken, ju der apstoald is ap n Ploanke ju der ap two Booljene lait. Deerätter wäide do Bolle druuged un toarsken un wäd dät fräikeemene Liensäid in de Wonne skeeniged.
Aymara (Sproake)
Geskichte
Wäkke meene, dät dät Aymara häärkumt fon ju Sproake, ju der boald wäd in dät Bolivianiske Tiwanaku (allere Skrieuwwiese: Tiahuanaco). Dät kon nit bewiesd wäide, man dät is daach bekoand, dät ju Sproake boald wuud in do rieke Aymara Köönichrieke, do der leeter fon do Inka ärooberd wuuden sunt.
Eenpeldhaide
Wan ju Apfoatenge toueerst foar fuul Ljuude ferstat juun ne Gesätsmäitegaid, is dät daach in philosophiske Apsicht goarnit so froamd, deeruum dät, wät foar aan lait, je sichtboar is as ju Fergeenhaid, un wät bääte aan lait, uunsichtboar is as ju Toukumst. Man owwol dät n Seelter wäil uurs ferstoant, boalt hie daach fon "foartied", so as dät "foar" him liech.
Foulkskultuur
Foulkskultuur, (dt. Volkskultur) is n uum ju Weende tou dät 20. Jierhunnert tou Ougränsenge fon ju “Hoochkultuur” änsteenen Begriep tou Beteekenge fon ne regionoal feronkerde foarindustrielle Kultuurfoarm, foarallen fon Buuren un Hondwierkere. Dät belukt sik ap ju Fästkultuur, man uk ap uur Gebruuke un ap ju materielle Kultuur.
Noudhouksk
right|thumb|200px|Do Dialektgebiede fon dät Wäästfräiske (Westerlauwersk Frysk). thumb|left|200px|Dät Noudhoukske Dialektgebiet Noudhouksk, wäästfräisk: Noardhoeksk af Noardklaaifrysk, is aan fon do fjauer groote wäästfräiske Dialekte un wäd boald in dän noud-aastelke Deel fon ju Provinz Fryslân. Dät Noudhoukske wäd fon sun 39.000 Moanskene boald un is die litste fon do groote wäästfräiske Dialekte.
Synapse
Een Synapse is een Kontaktsteede twiske two Näärwensällen. Synapsen tjoonje ju Uurdreegenge fon Ärröögenge, ferlööwje oawers uk ju Modulation fon ju Signoaluurdreegenge. Jo konnen buppedät truch anpaasjene Ferannergen Information spiekerje. Ju Antaal fon do Synapsen bedrächt in de Brainge fon n Uutwoaksenen sowät 100 Billione (1014) – beleeken ap n eenpeld Neuron swonket ju twiske 1 un 200.000.
Chemiske Synapsen
Do Neurotransmittere wäide in ju Näärwensälle produsierd un wonnerje dan in litje Bleesen (Vesikele) ätter dän Synapsen-Eendknoop fon ju Sälle. Sticht truch een Aktions-Potentioal ju Calcium-Concentration in ju Sälle oun, dan wäide do Neurotransmittere uutskädded. Düt böärt truch ju Eepenenge fon sponnengs-aktivierde Calcium-Kanoale. Truch Conformations-Annerengen fon Calcium biendende Oaiwiete, foarallen Synaptotagmin wäd ju exocytotiske Fersmiltenge fon ju Vesikel-Membran un ju Säl-Membran härbiefierd, wiertruch dät dan uutskädded wäd (as ap ju Bielde tou sjon.
Buute Synaptotagmin is uurigens uk een Riege fon uur Oaiwiete deer oun bedeeliged, t.B. Complexin I un II, do ju Uutskäddenge fon do Neurotransmittere gauer moakje. Failje do bee, kon die Organismus nit lieuwje. Failt bloot een deerfon, faale him Leeren af sik Röögjen stuur.
Twiske Näärwensällen rakt dät ärröögjende (excitatoriske) un bedoarjende (inhibitoriske) Synapsen, do äntspreekend ärröögjende (EPSP = excitatorisk postsynaptisk Potentioal) af bedoarjende (IPSP = inhibitorisk postsynaptisk Potentioal) Wierkenge häbe. Bloot, wan moorere ärröögjende EPSPs tou lieke Tied oun ferskeedene Steeden (ruumelke Summation) af in uutroakjend gaue tiedelke Foulge (tiedelke Summation) in een Neuron (Näärwensälle) ienträffe, äntstoant deer oane een Aktions-Potentioal. Ju Aktivierenge fon bedoarjende Synapsen lat tou ju Hyperpolarisation fon ju Näärwensälle. Dät hat hier Membran-Potentioal sakket ou un ju is stuurer ärröögboar. EPSPs fiere tou Depolarisation, moakje dät Membran-Potentioal also haager un deermäd uk ju Ärröögboargaid fon ju Näärwensälle.
Elektriske Synapsen
Elektriske Synapsen sunt säildener as chemiske, man do rakt it uk. In elektriske Synapsen wäd dät Aktions-Potentioal juust so fäärelat, as dät is un nit in een chemisk Signoal uursät. Deertou sunt do bee Näärwensällen dan truch sonaamde Glieuwen-Ounsluute (Ängelsk: Gap junctions) mädnunner ferbuunen, dät hat, deer is n Kanoal uut Oaiwiet, die staalt een Ferbiendenge twiske two Näärwensällen häär.
1611
14. -- 15. -- 16. -- 17. Jierhunnert -- 18. -- 19. -- 20. Jiere: 1608 - 1609 - 1610 - 1611 - 1612 - 1613 - 1614 -
Atom
Buuterste Schille un Ferbiendenge
Schil 3: - 8 of 18 Elektrone (ouhongich fon dät Element wier sik dät uum honnelt)
Älk Atom, wät n ful (of loos) buuterst Schil häd, is moor stoabil. Atome beloangje ju Stoabilität truch Elektrone tou deelen mäd Noaber-Elektrone of truch Elektrone fon uur Atome gans un goar wächtouhoaljen. Wan Elektrone deeld wäide, wäd ne kovalente Ferbiendenge bilded.
Street Fighter (Computerspil)
Äntwikkelenge
Capcom broachte Street Fighter ap sien Huusoain Arcadeboard, dät Capcom Play System (CPS) hääruut, wät uk däälich noch foar Street Fighter III 3rd Strike, dän foareerst lääste ächte Ätterfoulger fon ju Serie benutsed wäd, wan uk basierd ap ju näiste Variante fon dät CPS, dät CPS III.
Street Fighter III-Riege
Konsolenumsetzungen: Konsolenumsetzungen: Konsolenumsetzungen:
Foutbalfereen BWR
Adresse
SV "Blau-Weiß" Ramsloh 074 410 1. Vorsitzender Josef Kramer Bergstraße 9 26683 Saterland-Ramsloh Telefon: 0170 / 536-22-14 E-Mail: info@bwramsloh.de
Bunschoten
thumb|Loage fon ju Meente thumb|Woapen fon ju Meente Bunschoten is ne Meente in ju Provints Utrecht in do Niederlounde. Bunschoten is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 34,88 km² un deer woonje 19.984 Moanskene (2012).
Kristendum
Dät Kristendum is een Religion ätter dät Lieuwend fon Jesus Kristus, dät beschrieuwen is in dät Näie Testament. Dät Kristendum is ne monotheistiske Religion, dät hat, dät do Kristen leeuwe dät et aan God rakt. Do Kristen leeuwe dät Jesus Kristus die Suun fon God is un die Messias, as foaruuttäld in dät Oolde Testament.
Mikroskop
8. ju Bliende un die Kondensor]] N Mikroskop is ne Reewe foar dät bekiekjen fan Dingere, do tou litjet sunt uum mäd dät bloote Ooge tou sjoon. Mikroskope wäide t.B. bruukt foar mediske, biologiske un forensiske Unnersäikengen un in ju Technik bie Unnersäikenge fon Materioale.
Ju Wierkenge fon dät Mikroskop beraut ap ju Breekenge fon Lucht. In ju Skizze hier unner sjucht me dän Loop fon dät Lucht. Fon dät Dingen wät me bekiekje wol (Objekt) gungt dät Lucht truch ju Linse 1 (dät Objektiv) un bildet dan ne uumekierde Bielde (Image 1), ju dät Ooge (eye) bekieket Linse 2 (dät Okular). Juust as bie dät Fergratterengsglääs sjucht dät Ooge dan ne stäärk fergratterde uumkierde Bielde (Image 2). Dät aplöösende Fermuugen fon n optisk Mikroskop is begränsed truch ju Woogenlaangte fon dät Lucht. Dät hat, dät me Seeken litjer as sun hoolwe Mikron deermäd nit sjo kon. Foar fienere Dingere ferwoant me n Elektronemikroskop. thumb|left|400px|Wo dät Lucht in n Mikroskop lapt. thumb|center|100px|Twäärssnit fon n Mikroskop.
Suudwäästhouke
thumb|right|200px|Die Suudwäästhouke Die Suudwäästhouke (fräisk: Súdwesthoeke) is n Gebied in dät Suudwääste fon ju wäästfräiske Provinz Fryslân.
Näiguinea
Do uursproangelke Bewoonere sunt do Papuas.
Madagaskar
Dät Lound Madagaskar is n Ailound-Stoat un heert tou Afrikoa. Deer lieuwje 19,4 Millionen Moanskene ap dät Ailound.
Dialekte in Fryslân
Holloundsk-Fräiske Dialekte
thumb|right|150px| Dät Sproakegebiet fon Stäädfräisk Dät rakt two holloundsk-fräiske Dialekte, ju Stäädfräiske Dialektgruppe un dät Biltske. Ju Dialektgruppe fon dät Stäädfräiske uumfoatet: Ljouwertersk, Snitsersk, Frjentsjertersk, Harnzersk, Boalsertersk, Dokkumersk, Starumersk, Feanstersk, Kollumersk. Do stäädfräiske Dialekte wäide fon uungefäär 40.000 Moanskene boald. Die grootste Dialekt is dät Ljouwerterske mäd sun 20.000 Baalere. Dät Biltske wäd in ju Meente It Bilt boald. Do Dialekte stounde tichter bie dät Niederloundske as bie dät Fräiske. Dät honnelt sik deeruum uum Holloundske un nit uum Fräiske Dialekte.
Belgien
Belgien is n Lound in Wääst-Europa. Ju Haudstääd is Brussel un die Köönich fon dät Köönichriek is Filip. Die Ministerpräsident is siet 2020 Alexander De Croo. Dät Lound lait twiske ju Noudsee, un do Ardennen un gränset an do Niederlounde, Düütsklound, Luxembuurich un Frankriek. Truch ju desäntroale Ferwaltenge rakt et naist ju nationoale Regierenge uk tjo Regionen (Flandern, Wallonien un Brüssel) un ne niederloundiske, franske un düütske Meenskup.
Tuunersbierichkring
Die Tuunersbierichkring (Düütsk:Donnersbergkreis) is n Loundkring in Rhienlound-Palts.
Belgien
Geskichte
Dät revolutionäre Frankriek annektierte twiske 1792 un 1794 do aastriekske Niederlounde, 1795 wuude Belgien n Deel fon ju franske Republik. Ap't Wiener Kongräs (1815) wuude oumoaked dät do belgiske Provinze Deel fon do (noudelke) Niederlounde weese skuulen. Residenzstääd fon'n niederloundiske Köönich wuude Brüssel.
Geografie
Die hoochste Bierich fon dät Lound is die Botrange (694 m) in do Ardennen. Do grootste Äien fon Belgien sunt do Yser, Maas un Schelde.
Kaschubäi
Die grootste Paat fon do in ju Kaschubäi äntspringende Flusse heert tou dät Stroomgebiet fon ju Weichsel. Ätter hier stroome ju Brahe mäd hiere Touflusse, dät Swotwoater, dät dät groote Wiedmeer äntwoatert, fääre ju Ferse mäd ju Fietze un toulääst ju wichtichste Äi fon ju Kaschubäi, ju Radaune, ju do Woatere fon taalrieke Meere eerste ju Mottlau un dan ju Weichsel toufiert.
Pier Gerlofs Donia
thumb|250px|Ne Schilderenge fon Groote Pier. Groote Pier (Wäästfräisk: Grutte Pier, 1480? - 28. Oktober 1520) is die Noome wierunner Pier Gerlofs Donia as fräisken Fräiegaidsstrieder bekoand wuuden is. Et rakt fuul Mythen uur Groote Pier, wiertruch et nit gjucht muugelk is uum altied ju Weerhaid tou bestimmen.
Budapest
Gechichte
Ju Geschichte fon Budapest fangt oun uum 89 as n roomsk Militärleeger in n Gebiet wier do Kelten lieuwden.
1618
14. -- 15. -- 16. -- 17. Jierhunnert -- 18. -- 19. -- 20.
Besiedelenge
Wan Seelterlound wuudelk tou ju Comitia Sygeltra heerde, dan skuul ju Besiedelenge (dt. Besiedlung) fon dät Suude häär keemen weese. In Touhoopehong mäd ju daach fräiske Sproake fon do Seelter wäd dan ju Konzeption fon "Hümlingfräisen" nöödich (Sello 10). Kramer (1994:35) häd wiesd dät die Noome fon Seelterlound uk Ruumte foar n uur Apfoatenge rakt, wierbie Besiedelenge uut dät Noude muugelk blift. Deerbie skäl dan in Betracht nuumen wäide, dät do fräiske Kustenstrieke in dät Middeloaler tou do tichtst befoulkede Gebiete fon Europa heerden (Slicher van Bath 1973.201ff.). N Besiedelenge loangs do Honnelsweege ätter dät Binnenlound kuud deerbie muugelk weese. Dät deerbie uk Ienfloude fon t Suude häär aptrieden, waas fielicht deeran outouleesen (Se22, 62 Anm.), dät do allere seelter Buurenhuuse fon skeen niedersaksisken Typ sunt (wan uk ätter näiere Ansichte do "Fräiske Huuse" eerste fuul leeter deeruut äntsteen sunt, fgl. t.B. Van der Veen 27). Man in sproakelke Apsicht häd dät Noude wonnen un sik soogoar heelden ätterdät in dät eegentelke Aastfräislound ju fräiske Sproake fon dät Läichdüütske fertroangen waas. Sello meende, dat do amtelke Foarme fon do seelter Täärpnoomen ap ne originoal "düütske" Befoulkenge wise (Se22), man as wie leeter (Kramer1994: 37-45) sjo, läite do sik goud uut ooldfräiske Foarme ouleede. Doo "düütske" Familiennoomen (Se25) as uk dät "saksiske" Loundgjucht (Se62) sunt fielicht eerste äntsteen as do Seelter in Seelterlound woonden. Suudelke Ienfloud in do Loundnoomen wiest Kramer (1994:390).
Lieste fon Bloumen
Düsse Uursicht rakt ne Lieste fon Bloumen (wüülde un kultiwierde), do ap ju Seelterfräiske Wikipedia stounde. Do Noomen sünt ätter do Liesten fon Minssen, Dr. Botke, Pestoor Schulte mäd Touföigenge fon Theo Griep un Uurswäkke:
Meißen (Loundkring)
Meißen is n Loundkring in dät düütske Buundeslound Saksen.
1993
Jiere: 1990 - 1991 - 1992 - 1993 - 1994 - 1995 - 1996 -
Loundkring Osterholz
Koarte
500px
Lound
N Lound is maastens dät Gebiet fon n Nation. Dät kon uk n Region weese mäd sien oaine Kultuur un Tradition. As n Lound uk n Stoat is jält binne do Gränsen ne Ferfoatenge. In Aastriek un Düütsklound wäide do Deelstoate uk wäil Lounde naamd. Me kon uk Lound kweede wan me dät Gebiet buute ne Stääd of Täärp meent.
Minden-Lübbecke (Loundkring)
Minden-Lübbecke is n Loundkring in dät düütske Buundeslound Noudrhien-Wäästfoalen.
1992
17. -- 18. -- 19. -- 20. Jierhunnert -- 21. -- 22. -- 23.
1991
17. -- 18. -- 19. -- 20. Jierhunnert -- 21. -- 22. -- 23.
Rhien-Ruhr
Dät Gebiet is 7000 km² groot un deer woonje moor as 10 Millione Moanskene. Dät Rhien-Ruhr Gebiet häd ju hoochste Befoulkengstichtegaid fon Düütsklound (1.436 Moanskene pro km²).
Bromium
thumb|340px|[[Sekundär-Ione-Massen-Spektroskopie (SIMS)|SIMS Massenspektrum fon do Isotope]]
1621
14. -- 15. -- 16. -- 17. Jierhunnert -- 18. -- 19. -- 20.
De Wülp
thumb|right|300px|Iengong fon dät Täärp De Wülp De Wülp af De Wälp, fräisk: De Wylp, niederloundsk: de Wilp, is n Täärp in ju Meente Marum in dät Wäästerkertier fon ju niederloundske Provinz Groningen. Dät Täärp lait an dän Skeed mäd ju Provinz Fryslân. Ju Bebauenge gungt uur dän Skeed fon ju Provinz. De Wülp häd 1.600 Ienwoonere. Dät Täärp häd dän Noome ätter dän Fuugel Wülp af Wälp.
De Grinzer Pein un Kornhorn in ju Meente Grootegast un do Täärpe Marum un De Wülp in ju Meente Marum, sünt do insigen Täärpe in ju Provinz Groningen, wier noch n fräisken Dialekt boald wäd.
Skulptuur
thumb|right|200px|Aan grooten Steen-Kop fon do Olmeken, een Midden-amerikoanske Kultuur uut ju [[Bronze-Tied.]] Een Skulptuur is een uut Steen häuwen, uut Holt snitked af uurs uut fääst Materioal moaked tjodimensionoal Kunstwierk. Dät Moakjen fon Skulptuuren (uk Skulptuur naamd, as dät Ärtjuugnis) is ieuwenske ju Plastik aan Deelbiriek fon ju Bieldehaueräi. Däälich wäd die Uutdruk Skulptuur oafter uk in aan wiederen Sin bruukt, ju Plastik heert deer dan uk mee tou. Düsse nit moor so stromme Trännenge twiske do bee Bigriepe mai deer oun lääse, dät do Techniken däälich mongs fermisked wäide.
Claude Monet
thumb|160px|Säärmportrait fon Claude Monet
Deensk
Toalgebiet
Ap Gräinlound rakt et Deenskunnergjucht in do Skoulen un ju Sproake wäd deer fon do deenske Immigranten boald. Bit 2009 wieren do Amtssproaken Deensk un Gräinloundsk, sietdäm rakt et bloot noch Gräinsloundsk as Amtssproake. Soowät 12 Protsänt fon do Ienwoonere fon Gräinlound häd deenske Foaroolden, man dät is nit bekoand wo groot ju fulständige deenske Befoulkenge is. Woarskienelk woonje do maaste Deensksproakigen in ju gräinloundske Haudstääd Nuuk/Godthåb. N groot Deel fon ju gräinlounder Befoulkenge benutst ju deenske Toal as lingua franca.
Däälich lieuwje ungefeer 50.000 deenske Suudsläswieker as anerkoande nationoale Minnerhaid in ju Region. Deerfon bale soowät 8.000-10.000 alle Deege Deensk, et rakt ungefeer 20.000 Määmetoaler. Ju deenske Minnerhaid woont in do släswieker Loundkringe Flensburg, Släswiek-Flensburg, Noudfräislound un Rendsburg-Eckernförde. Dät rakt soowät 50 deensksproakige Skoulen (litje un groote Skoulen) in't Noude fon Släswiek-Holsten.
Munster
Monumente
thumb|center|680px|Blik ap Munster fon dät Suud-wääste in dät Jier 1570
Frantsoosenkruud
Foulkskultuur
Häd dät Frantsoosenkruud aber eerste Uurhound nuumen, dan nimt man de Saise un mäint alles ou. Lai et mäd de Fuurke ap de Koare un brangt et in t Eedgrääb af ap ne Steede tou ferbaadenjen. Is sun Steede nit tou fienden, brangt man et bie do Bäiste in de Weede. Deer kon dät Säid touken Suumer wul kienje man nit woakse, wil dät n Häkfruchtplonte is un ap Gäärslound uumekumt. Ätter de Foarskrift skäl et 40 cm. begreeuwen wäide.
Wüüld woaksend is dät Frantsoosenkruud n Neophyt. Ju ooldenbuurgiske Regierenge häd sik deermäd befoated un Anoardnengen uutroat, dät et, un wo et bikämped wäide skäl. Man Galinsoga blöit lustich fääre un kummert sik nit deeruum, wil ju Politsai sik deer uk nit uum kümmert. Wan dät nit uurs wäd, dan mout älk sik sälwen hälpe. Ferdrain wäd dät Säid truch Staalemjuks fon sukke Buuren, do dät oumäinde blöiende Frantsoosenkruud eenfach ap de Hoage smiete; truch Gärtnereien un Boomskoulen, do dät Uunkruud lustig blöie läite. In n August is et Tied, ättertoukiekjen, wier et blöit. Wan t blöit is t uk fluks riep.
Bangkok
Bangkok is siet 1782 ju Haudstääd fon dät Köönichriek Thailound un is mäd 8.280.925 (2010) Ienwoonere ju grootste Stääd fon dät Lound. In ju Metropolregion Bangkok woonje 14.565.547 (2010) Moanskene. Dät Nationalmuseum fon Bangkok is dät grootste in Suud-Aast-Asien.
Rhön-Grabfeld (Loundkring)
Rhön-Grabfeld is n Loundkring in dät düütske Buundeslound Bayern.
Kornhorn
Kornhorn is bekoand foar hiere flugge Natuurloundskuppe. De 'Hooikiep' häd in do Ferien fuul Besäikere. Dät Natuurgebied där uumetou wäd fuul besäiked. Ju Skoule 'Maranatha' raakt Biologie-Unnergjucht in dät Gebied. Där truch wäd ju Skoule tou aan fon do 'Gräinsde Skoulen' fon do Niederlounde räkend. De Grinzer Pein un Kornhorn in ju Meente Grootegast un do Täärpe Marum un De Wülp in ju Meente Marum, sünt do insige Täärpe in dät Groningerlound, wier noch n fräisken Dialekt boald wäd.
Bolivien
Loundskuppe
Aastelk fon do Anden lait dät läigere Aastbolivioanske Bierichlound, deer twiske sunt ap ne Hööchte fon 1200 bit 1800 Meetere Doale mäd fuchtige Woolde tou fienden.
De Grinzer Pein
In dät Täärp wäd siet oolde Tieden Fräisk boald. De Grinzer Pein un Kornhorn in ju Meente Grootegast un do Täärpe Marum un De Wülp in ju Meente Marum, sünt do insige Täärpe in ju Provinz Groningen, wier noch n fräisken Dialekt boald wäd.
Alkane
As Alkane af Paraffine beteekend me sääde Koolenwoaterstoffe, dät hat, Stofe, doo uut doo Elemente Koolestof un Woaterstof bestounde, wier dät oaber neen Dubbelbiendengen rakt, bloot eenfache Biendengen.
Lieste fon n-Alkane
Hier is ne Lieste fon doo eerste tweelich Alkan-Oarde. Me mout beoachtje, dät dät t.B. nit bloot een Butan rakt, dät rakt deer two Isomere: n-Butan un iso-Butan. Hier sunt as Biespiele doo n-Alkane teekend.
Loundkring Heidekreis
Die  is n Loundkring in Läichsaksen. Bit 31. Juli 2011 waas dät die Loundkring Soltau-Fallingbostel. Sien Haudsteede is Bad Fallingbostel.
Schwäbisch Hall (Loundkring)
Schwäbisch Hall is n Loundkring in dät düütske Buundeslound Baden-Würtembierich.
Foulksdons
thumb|200px|Toankebouk tou dät 25-jierich Bestounden fon ju Foulksdonsgruppe Seelterlound, 1995. Foulksdonse (de. Volkstänze) of Folkloredonse sunt Donse, do der bie traditionelle Foulksfäste of in traditionelle Sälskuppe donsed wuuden un wäide. Jo kuume praktisk in aal Kultuure foar un bildje touhoope mäd ju Foulksmusik ne uuntränboare Eenhaid. In Juunsats tou Standoarddonse sunt do Bewäägengsouloope nit so strikt fäästlaid, wät nit hat, dät do gans foarmloos donsed wäide. Uk ju bie dän Dons druugene Dracht unnerskat sik truch Smuk, ferwoande Stoffe, Kopbedäkkengen un Sieroat oafte düütelk fon do Deegeskloodere.
1625
Jiere: 1622 - 1623 - 1624 - 1625 - 1626 - 1627 - 1628 -
Allegorie
thumb|200px|right|[[Giuseppe Arcimboldo: Suumer (1573)]] Allegorie is, wan ju Kunst een Seeke (oafter aan abstrakten Bigriep) truch uurs een Seeke, ju is griepboar, uutdrukt. Bisunners bikoand is ju Allegorie in ju Bieldende Kunst, deer rakt dät fuul allegoriske Skilleroatsjen, Skulptuuren uas. Man uk in ju Literatuur rakt dät Allegorien. Oafter sunt Allegorien Personifikationen. So sunt uk wäkke fon do griechiske blw. roomske Godde skiere Allegorien tou een Themoa, so toun Biespil ju roomske Godinne Iustitia - dät is Latiensk un hat fääre niks as Gjuchtfäidegaid.
Berliner Muure
Äntstoundenge
Ju Muure is baud fon ju DDR ap aastdüütske Gruunde. Die Bau fon ju Muure hied moorere Swäkke. Ju skuul relativ goud ärleekene Ljuude mäite, do der ätter Wääst-Berlin un Wääst-Düütsklound wüülen. Deer kuuden goud uutbildede Fäkljuude fuul haagere Loone fertjoonje as in Aast-Düütsklound un deertruch äntstuud n groot Gebräk an fäkkundig Personal. Fon DDR-Standpunkt waas dät Wächluuken fon uutbilded Personal ne Subsidion an dät riekere Wääst-Düütsklound. Deer ieuwenske looken fuul Aast-Düütske wäch uum politiske Gruunde, wät ne Äntfoulkenge roate. Ne uur Gruunde waas, dät in Aast-Düütsklound dät Ieten subventierd wuude un deertruch fuul billiger waas as in Wääst-Berlin. Ju Foulge waas, dät äärmere Wääst-Berlinere in Aast-Berlin ienkoopjen geenen, wiertruch Ieten-Mangel äntstuuden. Ap e Duur wuud ju groote Taal Fluchtelinge ne wuudelke Truuenge foar dät Foutbestounden fon ju DDR. Ju Uuttoach fon Oarbaidskräfte betjutte ne gigantiske Ädderläitenge foar ju Ekonomie. Uk wuud ju politiske Stabilität fon dät Lound gefäärded. Ju Sozialistisk Eenhaidspaatäi Düütsklounds (SED) kuud ju oaine Befoulkenge stuur leeuwe läite in dän Ärfoulch fon ju sozialistiske Sälskup, wan älke Mound duusende Moanskene wächlooken. Dät DDR-Regime löägende dan uk dät ju Muure deer was uum ju oaine Befoulkenge binne do Loundesgränsen tou hoolden un naamde ju ju antifaszistiske Skutsmuure mäd as Siel ju kapitalistisk-faszistiske Truuenge tou mäiten.
Moalerkunst
Ferskeedene Foarmen
un moor.
Böllercomité fon 1888
Die Fereen häd 3 Böllerkenunnen, do heete as do tjo Köönige Caspar, Melchior un Balthasar. Do eerste Kenunnen wuuden fon ju Iersenjooteräi Gruson in Magdeburg kooped. Do kosteden domoals 75 Goldmark pro Stuk. In 2003 häd die Fereeen ätter 115 Jiere tjo näie Kenunnen kriegen. Do oolde stounde sietdäm in dät Räidshuus in Roomelse.
1626
14. -- 15. -- 16. -- 17. Jierhunnert -- 18. -- 19. -- 20.
Bukarest
Geschichte
In do ätterfoulgjende Jiere ferhindert ju turske Heerskup dän wirtskuppelke Foutgong fon ju Stääd. In 1595, wilst do Turken ju Stääd äroberje, kumt et tou n Stäädbround. Bie n uur Slacht in ju Naite fon Bukarest in n Häärst fon 1595 looken do Turken sik wieruume un fernäilden n Deel fon ju Stääd. Deeruum wuude Târgovişte ju Haudstääd fon Rumänien. Een jier leeter wuude Bukarest dan tourääch äroberd.
In dän Koolde Kriech waas Rumänien n Satellitstoat fon ju Sowjetunion. Midde Dezember 1989 waas die Begin fon ju Foulksapstand juun Nicolae Ceauşescu. Ju Apstand foatede ap n 21. Dezember 1989 in Bukarest oun. Ap n 22. Dezember 1989 kwad ju Stoatsfiersjooseender TVR Rumänien fräi tou weesen. In Bukarest sunt truch ju Revolution 500 moanskene stuurwen.
Loundkring Mainz-Bingen
Die Loundkring Mainz-Bingen is n Loundkring fon Rhienlound-Palts.
Moaiboom
Blöiten
Do Blöiten sunt in n Juni un n Juli tou sjoon. Jo sunt Twieuwelere, un deer is oafte ne ganse, an n Skärm ärinnerjende, Gruppe fon Blöiten tou sjoon, so äänelk as bie dän Kiddeboom. Do eenpelde wiete bit cremefaawiche Blöiten hääbe ne Truchmäite fon so'wät aan cm.
Lieuwendsruum
Die Moaiboom is heemsk in bienaist dät ganse Europa, buute Deele fon Ieslound, un do suudelke Deele fon Spanien un Griechenlound. Ju aastelke Gränse fon dän Lieuwendsruum is uungefeer bie ju Äi Wolga. Buppedeem rakt dät in dän Kaukasus un ju aastelke Turkäi uk Moaiboome. Die Moaiboom is uk oafte in Tuune un in Gräinanloagen fon Stääde tou fienden.
Nutsen
In Seelterlound wäide deer traditsjonell Moaiholtene Floitepiepen uut moaked.
Heemat- un Böllerfereen Widerhall e.V.
Die Heemat- un Böllerfereen "Widerhall" e.V. in Wietsound wuud 1954 as Böllerverein "Widerhall" e.V. gruunded. Die Fereen is uk die Skutsfereen fon Wietsound un moaket dät jierelkse Böller- un Skutsfäst in Wietsound.
Diego Rivera
thumb|200px|right|Diego Rivera Diego María de la Concepción Juan Nepomuceno Estanislao de la Rivera y Barrientos Acosta y Rodríguez, kuut: Diego Rivera (bädden ap dän 8. af 13. Dezember 1886 in Guanajuato; stuurwen ap dän 24. November 1957 in Mexiko-Stääd) waas aan bikoanden mexikoansken Moaler fon ju Moudeerne. Hie skäl kreoliske, ruske un indioanske Foaroolden häbe, man fielicht kwad hie dät uk bloot so. In sien Bielden ferwierkede hie uk sien kommunistiske Uurtjuugenge. Hie waas twäie mäd Frida Kahlo ferhilked.
Twosproakegaid (Apluukenge)
Foarkuumen
Wan dät uk groote Gruppen fon Moanskene rakt, do der bloot eene Sproake baale, as fuul Amerikoaner un Chinesen, so is daach Twoosproakegaid aal moor Räägel as Uutnoame. In bolde aal Äntwiklengslounde is ju Huussproake ne Lokoalsproake, ju sik unnerskat fon ju eepentelke Ferwaltengssproake, as toun Biespil Ängelsk, Frantsöösk of Spoanisk. In uur Falle is ju Huussproake n Dialekt, dät sik ounsjoonelk fon ju Standoardsproake unnerskeede kon. Uk in Sproakeskeed-Gebiete is Twosproakegaid bolde sälwenferständelk un truch ferhaagerde Mobilität loundje aal moor Ljuude in n twosproakich Gestrich, toun Biespil truch Miskhilke. Foarallen in dät Studium fon dän Sproakärwäärb is Twosproakegaid n wichtich Unnersäikengsgebiet. Me unnerskat twiske:
Sport
miniatur|Sport Unner dän Begriep Sport wäide ferskeedene Oarde fon Bewäägenge, Spil un aal sowät touhoopefoated, do maasttieds fon dän moanskelken Körper uutfierd wäide. Dät rakt t.B. oaber uk Motorsport, wier do Moansken bloot n Woain stjuure un betjoonje moutene.