cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Marcus Antonius
Wäidegong
Eerste oarbaidede hie sik as Ounhonger fon Gaius Iulius Caesar uumehooch. As Caesar in 44 f. Kr. uumebroacht wuuden waas, wuude Antonius aan fon do ienfloudriekste Ljuude in Room un sloot mäd Octavianus (die leeter as Kaiser Augustus bekoand wuude) un Marcus Aemilius Lepidus aan Buund, dät sonaamde Twäide Triumviroat. In 42 f. Kr. fernäilde hie ju Paatäi fon do Caesar-Möärendere un uurnoom ju Ferwaltenge fon dät Aaste fon't Roomske Riek.
West-Fryslân
thumb|right|150px|Dät Gebiet fon Wääst-Fräislound in ju Provinz Noud-Hollound West-Fryslân af Wääst-Fräislound waas fröier n fräisk Gebiet in ju hüüdige Provinz Noudhollound in do Niederlounde. Der wäd n holloundsk-fräisken Dialekt, dät Wääst-Fräisk boalt.
Persoonenoomen
Seelter Persoonenoomen
Beteke S1473a S1473b
Betekenn S1568a
Beten H1568
Betge S1606a
Betke H1606
Bette U1665 U1674
Betto R1665
Bholle U1630a
Bischof S1812b S1829e S1829e S1860e
Bitter R1754
Block R1473a R1630a R1630b R1665 R1675 R1749a R1749a R1749a R1749a 1749b 1749b R1780 R1780 R1780 R1780 R1780 R1780 R1820a R1820a R1820a R1S20a R1820b R1820b R1820b R1820b R1820b R1S40 R1840 R1840 R1860a R1860a R1860b R1860b R1860b R1860b H1403 H1458 H1568 H1606 H1665 H1674 H1780a H1780a H1780a R1812 H1824a H1824a H1824a H1824a H1840 H1840 H1840 H1840 H1860a H1860a H1860a H1860a H1860b H1860b S1473a S1535b S1568a S1606b S1606b U1473 H1651a R1713b R1713b R1713b R1713b
Blockman H1568
Marcus Antonius
Wäidegong
Uumdät hie mäd Kleopatra VII. n Ferhooldnis hiede (wildääge wieren jo sogoar ferhilked), wät in Room nit goud ounkoom, uumdät jo toachten, hie kuude ägyptiske Interessen buppe do roomske sätte, kreech hie Stried mäd sin foarmoaligen Moat Octavianus.
Persoonenoomen
Seelter Persoonenoomen
Blocks R1713a R1651
Marcus Antonius
Wäidegong
Tiedwiese moakeden Octavianus un Antonius Skieregaid, man dät heelt nit loange. In 32 f. Kr. begon die sonaamde Ptolemäiske Kriech. In 31 f. Kr. koom dät tou ju Slacht bie Actium. Dät waas ne Seeslacht foar ju griechiske Kuste, ju oafter as ju wichtichste Slacht fon dän Kriech bekieked wäd. Deerbie wuuden groote Deele fon Antonius sien Flotte fernäild, wan uk Antonius un Kleopatra ätter Ägypten fluchtje kuuden. Bienaist een Jier leeter wuude Alexandria iennuumen, wierap sik Antonius un kuut deer ätter uk Kleopatra sälwen uumebroachten.
Persoonenoomen
Seelter Persoonenoomen
Blomer R1713a R1749a R1749a R1749a R1780# R1780# R1780# R1820a# R1820a# R1820a# R1820b# R1820b# R1840# R1840# R1840# R1860a# R1860a# R1860a# R1860b# R1860b# 1860c#
Bode U1549b
Boden S1535a
Boelckman R1549b
Boele R1549b B1674
Europäiske Union
Meeglid-Stoaten
Do 28 Meeglid-Stoaten fon ju Europäiske Union hääbe mädnunner n Gruundgebiet fon 4.324.782 km2 un dät roate uungefeer 500 Millione Ienwoonere in 2009. Mädnunner ferträt ju Europäiske Union ju grootste Ökonomie fon de Waareld, dät soogende grootste Territorium fon de Waareld mäd n Antaal Ienwoonere ap Steede tjo.
Ju Europäiske Union wäd begränsed fon 22 uur Lounde.
Ju Europäiske Union häd 28 Meeglid Stoaten: right|500px
Ouhongige Gebiete
Foar do Gebiete, do der ouhongich sunt fon EU Meedglid-Stoaten, rakt dät besunnere Räägelengen.
Staphorst
200px|right|thumb|Steede fon ju Meente in Provinz Overijssel. is ne Meente in ju Provinz Overijssel, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 135,7 km² un deer woonje Moanskene (, Wälle: CBS).
Europäiske Union
Kandidoat Meeglid-Stoaten
Do Stoaten do der jädden Meeglid wäide moaten in ju EU sunt kandidoat Meeglid-Stoaten. Deerbie wäd dän Unnerskeed moaked twiske do Kandidoate un muugelke Kandidoate. Kosovo is nit fon aal do EU Meeglid-Stoaten anerkoand, deertruch häd Kosovo ne besunnere Rulle.
Wirtskaft
Wan me ju Europäiske Union as ne Eenhaid betrachtet, dan häd ju EU die grootste Wirtskaft fon de Waareld, mäd n Brutobinnenloundskprodukt fon 12,427,413 Millione USD in 2005. Me ferwachtet, dät ju Wirtskaft fon ju EU woakse skäl wan deer noch moor Lounde Meeglid wäide. Ju Wirtskaft fon do näie Meeglid-Stoaten is stuuns oaber gammelch. Ju EU häd n meenskuppelken Binnenmäärked un siet 2002 rakt et dän Euro as ju meenskuppelke Wäärenge. 164 fon do 500 grootste Bedrieuwe ap de Waareld hääbe hieren Sit in ju EU.
N Binnenmäärked is n Gebiet, wier et neen Skeede rakt as et sik uum Weere, (oarbaidssäikende) Moanskene, Tjoonstlaistengen of Kapitoal honnelt. Ju Europäiske Union bildet, touhoope mäd Ieslound, Liechtenstein un Norwegen (fereenigd in ju Europäiske Fräihonnelassoziation) dän Europäiske Wirtskaftsruum. Mäd ju Swaits teekende ju EU 1999 soogen Bilateroale Ferdraage. Ju EU häd uk ne oaine Tolunion. In dät Gebiet wäd neen Tol fräiged. Ju Europäiske Tolunion häd een meenskuppelk Toltarif mäd Lounde fon buuten ju EU. Ieuwenske ju Europäiske Tolunion existiert ne apaate Tolunion fon ju EU mäd Andorra, San Marino un ju Turkäi.
Persoonenoomen
Seelter Persoonenoomen
Boels S1606a S1630a S1630a B1674
Bohle S1665b S1674b S1812c S1829b
Bohlen S1829e
Bohlsen S1812a S1860f S1860f U1820b St1820a U1860b
Bohmann B1860c#
Boils S1606b
Bolcke U1535
Bold S1535a
Boldinck U1473
Bolding U1549a
Boldinge U1535 U1535
Bole R1568 S1535b S1568b S1614 U1473 U1473 U1473 U1473 U1535 B1359 B1606
Bolenius H1651a
Boles R1606 H1606 H1606 B1665
Boless S1549a
Bolken R1473a
Bolsen R1630a
Bols R1630b S1473a
Bolyss B1651a B1651a B1651b
Borch R1473b
Borchart S1473b
Trichoal
Trichoal is, wät as Kätte uut Sällen apbaud is. Oafter (man nit aaltiede) is dät aan Begriep foar ju Oarganisatsjoons-Stappe fon heele Lieuweweesen, dät hat, dät een heel Lieuweweesen as Kätte fon Sällen apbaud is. Dät is dan een gjucht eenfache Foarm fon Lieuwen in moorere Sällen.
Persoonenoomen
Seelter Persoonenoomen
Borchmahns S1630b
Borchman H1665 S1665b S1651a S1651a
Borchmans S1630a S1665a H1651b
Borchmansche S1606b
Borghman H1674 S1674a S1674b S1674b
Borghmann S1665b
Borgman H1780a S1699 S1699 S1749a S1749b S1840a
Borgmann S1812b S1812c S1812c S1829b S1829b S1840a S1860a S1860a S1860d
Borgmans S1699 1699
Bote R1713a
Bours S1840a S1860a
Boyken S1473b
Br...der S1674a
Brakel R1749a
Brakenss S1665a
Brand H1780a S1473a S1749a S1749b U1473
Brandes S1606a S1812a S1812a S1812b S1829a S1829b
Brandis S1651h
Brands S1840a S1840a S1840a S1840a S1840b S1860a S1860a S1860a S1860a S1860b S1860b
Brandt S1549a S1568a S1614
Brandts S1749b S1749c S1829a S1829a S1829a S1829a
Brate S1568b
Brochoff R1473a S1473a S1473a
Brockhoff R1568
Broickhoff R1535 R1549b R1549b S1535a U1535
Brok S1606b
Bruenen S1535a
Brun H1665
Brune H1674
Brunen S1473b
Bruno H1780a S1665a
Bruns S1812a S1829a S1829a S1840a S1860a U1820b St1860b U1860b U1860c
Bueter S1674a S1674a
Buiders B1568
Bunger S1829d# S18604#
Bunne U1535
Burmann S1812b
Burse B1606
Busch H1824a H1860a H1860c Hm1860a R1713b
Busse R1630b U1473 U1630b B1614
Bussen 1860c
Bussens S1606a
Buter S1665a S1665b S1812a# S1812a S1812b# S1829a# S1829c# S1829c# S1829d# S1840b# S1860d# S1860d# S1860d#
Buther S1749a S1749c# B1749c# S1651a#
Carel R1749a
Carl R1840 R1860a S1749b S1829e
Carls S1860f S1860f
Carsten U1606
Carstens S1829b S1840b S1860b
Casp. U1820b
Caspar St1860a
Casper B1749
Chlassen S1749b
Christ S1749a
Christ. S1749c S1749c
Christoffer U1549a
Circkes St1606
Claes S1699
Claess S1630b
Class Ha1824b
Classen S1749b S1829a S1840a R1713c
Claues H1568
Claus S1812a S1829a S1840b S1860b
Claussen S1812a S1829a
Clauwes S1549b
Clawes R1549b S1473a S1535a S1614 S1674b
Clawess S1473b
Clene U1549b U1549b
Clewers U1549a
Cloppenborg S1674b
Cloppenborgh S1665b
Coep H1651a H1651b
Coeps S1651a S1651a S1651b H1651a
Coerd St1749
Coerds St1749
Conr. 1749b R1820a S1812c S1829b U1820b
Conradts H1780a
Coop H1824a
Århus Kommune
thumb|right|200px|Loage in Dänemark Århus Kommune is een deenske Meente in't Aaste fon ju Region Midtjylland. Ju Meente häd een Flakte fon 467,70 km² un tält 340.421 Ienwoonere (Stound: 1. Januoar 2018). Die Sit fon ju Ferwaltenge is in Århus (of Aarhus), ju grootste Stääd fon ju Meente. Århus Kommune wuude in ju Ferwaltengs-Reform fon 1970 bielded un heerde tou dät Århus Amt. Ju Kommune bleeuw bie ju Ferwaltengsreform 2007 ärheelden.
Persoonenoomen
Seelter Persoonenoomen
Cord R1840 U1820a St1820b St1860b B1820b B1840 B1840 U1840 U1860b U1860b B1860a
Cordes R1749c R1780 U1820a U1820a U1820b U1820b St1820b St1860b B1820a B1840 R1713b U1840 U1860a U1860b U1860b U1860c
Cordt B1749
Cormelius R1780
Århus Kommune
Ju Kommune äntstuude truch dän Touhoopesluut fon ju Stääd Århus mäd do Lound-Meenten Beder-Malling, Borum-Lyngby, Brabrand-Sdr. Årslev, Elev, Elsted, Harlev-Framlev, Hasle, Hjortshøj-Egå, Holme-Tranbjerg, Mårslet, Ormslev-Kolt, Sabro-Fårup, Tilst-Kasted, Todbjerg-Mejlby, Trige, Solbjerg, Vejlby-Risskov, Viby un Åby juust so as Deele fon do Säspele Skødstrup un Vitved.
Persoonenoomen
Seelter Persoonenoomen
Cornelius R1749a R1780 R1820a R1820c H1780a S1606b S1630b S1749c S1812b St1749 St1820a St1840 B1733
Cremer S1549a
Cruse St1651b St1651b St1651b
Crusse R1549b
Curet R1459
Freya
thumb|Freya in hiere Woain, leeken fon hiere Katte (Skilleroatsje fon Nils Blommér, 1852). Freya is dän Noomen fon ne Godin in dät germaniske Heedendum. Ju waas bie do Fräisen een wichtige God un wuude bie sowät aal do germaniske Foulke ap jusälge Wiese fereerd. In do Eddas is Freya ju nordiske Godin fon ju Ljoowe un Fruchtboarkaid. Deeroun wäd ju beskrieuwen as ju allerfluchste Godin, mäd ljoachte Hiere un blaue Oogene.
Midsloundsk
thumb|left|250px|Koarte fon Midslân thumb|right|250px| Ju Loage fon Midslân ap Skylge in [[Fryslân]] Midsloundsk is n holloundsken Dialekt fon dät Täärp Midslân in dän middelsten Deel fon dät wäästfräiske Wäädailound  Skylge (düütsk: Terschelling). Dät wäid noch fon so n 600 maast allere Moanskene ap Midden-Skylge boald. Ju Toal Sprekere häd do läasden Jiertande oarich ounummen. Die Dialekt lait tichter bie dät hollundsk-fräiske Stäädfräisk as bie dät Wäästfräiske.
Aastersk
thumb|right|200px| Ju Loage fon Skylge in [[Wäästfräislound]] Aastersk is n fräisken Dialekt fon dän aastelken Deel fon dät wäästfräiske Wäädailound  Skylge (düütsk: Terschelling). Dät wäd noch fon so n 200 maast allere Moanskene ap Aast-Skylge boald. Ju Taal Sprekere häd do läasden Jiertande oarich ounummen.
Ap dän wäästelken Deel fon Skylge wäd dän fräisken Dialekt Skylgersk un in dät Midden fon dät Eilound wäd dän holloundsken Dialekt Midsloundsk boald.
Midsloundsk
Ap dän wäästelken Deel fon Skylge wäd dän fräisken Dialekt Skylgersk un in dät Aaste fon dät Eilound wäd dän fräisken Dialekt Aastersk boald.
Roomske Republik
Ju Roomske Republik (Latiensk: Res publica, niep uursät: "eepentelke Seeke"), waas ne politiske Phase fon dät Roomske Riek. Dät waas ju Tied twiske dät Eende fon ju Roomske Köönichstied (ätter ju Uurlääwerenge in 509 f. Kr.) un dän Begin fon ju Roomske Kaisertied ap dän 13. Januoar 27 f. Kr., as die Senoat sien Moacht deellaide. Ju Stoatsfoarm waas noch neen Republik in dän Sin fon däälich, ju fereende fuul moor aristokroatiske un demokroatiske Bestounddeele.
Heumen
200px|right|thumb|Steede fon ju Meente in Provinz Gelderland. is ne Meente in ju Provinz Gelderland, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 41,58 km² un deer woonje Moanskene (, Wälle: CBS).
Museumsiersenboan
miniatur|Such fon ju smälspuurige [[Taurachboan in dät aastriekske Buundeslound Salzburg]] miniatur|[[:en:Tren a las Nubes|Tren a las Nubes, Argentinien]] miniatur|Ju [[Rheilffordd Talyllyn in Wales]] miniatur|Manöver fon ju Tenderamplokomotive G 3/3 1 Le Doubs bie ju [[Museumsbahn Blonay–Chamby (BC)]] miniatur|Such fon ju "[[Museumsiersenboan Ammerlound-Seelterlound MAS"]] miniatur|Woaine fon dän Fereen "Museumseisenbahn Hümmlinger Kreisbahn e.V." Museumsboane sunt Iersenboane, do der mäd historiske Skienenfoartjuuge tou dän Swäk fon ju bedrieuwsfäige Ärhooldenge fon historiske Technologie as uk as Attraktion foar dän Froamdenferkier fon Iersenboanfrüünde bedrieuwen wäide. In Juunsats tou statiske Museumsexponoate wäd so dät Publikum ju Muugelkhaid beeden, ferkiersgeskichtelke Objekte as Damplokomotiven in dän aktive Iensats tou belieuwjen.
Definition
Die Ferbeend fon Düütske Museums- un Touristikboane, dän do maaste düütske Museumsboanfereene anheere, definiert so: Ne Museums- of Touristikiersenboan is n Iersenboanunnerniemen ätter § 2 (1) AEG, dät bedrieuwen wäd, uum ne Iersenboan(-infrastruktuur) as in ju fergeene Tied tou kriegen, wierhäärtoustaalen of ättertoustaalen, of historiske of spezielle Foarme fon ju Andrieuwstechnik of fon dät Rolmaterioals tou demonstrierjen of tou bedrieuwen un alleenich of foarallen foar touristiske Swäkke, Fräitied- of Bildengsswäcke nutsed wäd.
Ap oafteste wäide ju Ärhooldenge un dän Bedrieuw fon disse Boane fon Fereensmeegliedere in hiere Fräitied eerenamtelk in Iersenboanfereene truchfierd. Dät rakt oawers uk Museumsboane, do der in kommunoale Feroantwoudenge of in ju Bedrieuwsferoantwoudenge foar dän Iersenboanbedrieuw truch Unnerniemen (GmbH, AG) (Bedrieuwssälskuppe) fierd wäide. Die Bedrieuw truch Privoatpersone of Personegruppen (in dän Sin fon ne GbR) is apgruund fon do deermäd ferbuundene Haftengs- un Feroantwoudengsrisiken eer säilden. Knap 300 originoale Damploks kuume alleenich in Düütsklound noch räägelmäitich toun Iensats.
Ouhongich fon do iensätte Foartjuuge un ju Sträkke kon me uk noch twiske Museumsiersenboan un Museumssträitenboan unnerskeede.
Geskichte
As waareldwied eerste Museumsboan jält ju smälspuurige Rheilffordd Talyllyn in Wales. Ätter Ienstaalenge fon dän Bedrieuw wuud ju Sträkke 1950 fon ne Gruppe fon Iersenboanfrüünde uurnuumen un as eerste Iersenboansträkke fon errenamtelke Amateure an Steede fon Beroupsiersenboanere bedrieuwen.
Ju eerste Museumsiersenboan fon Düütsklound wuud 1966 fon dän Düütsken Iersenboan-Fereen (DEV) ap ne ige Sträkke in Bruchhausen-Vilsen iengjucht. In dät Jier 1971 noom ju Düütske Sälskup foar Iersenboangeskichte ap ju in ju Tied noch in Räägelbedrieuw ferkierende Jagsttalboan twiske Möckmühl un Dörzbach n Dampfsuchbedrieuw ap, die dän Toacht fon ju Museumsiersenboan uk ätter Suuddüütsklound druug. In ju domoalige Düütske Demokratiske Republik – DDR – äntstuuden unner ju Toake fon dän DMV (Düütsken Modelliersenboan-Ferbeend fon ju DDR) Oarbaidsgemeenskuppe (AGs), do in ne Kooperation mäd ju domoalige Düütske Rieksboan do Kienzellen fon do Traditionsboane (Radebeul, Erfurt Wääst) wuuden, as die Museumsboane in ju DDR naamd wuuden.
Ju eerste Museumsboan fon ju Swaits is ju sik in ju Wäästswaits befiendende Museumsboan Blonay–Chamby (BC). Ju noom an dän 1. Moai 1968 ap ju 1966 fon ju Chemins de fer électriques Veveysans (CEV) ienstoalde, oawers nit oubreekene Boansträkke Blonay–Chamby dän Museumsbedrieuw ap.
Ju eerste Museumsboan fon Aastriek wuud 1974 ap n 3 km loang Räststuk fon ju Gurktalboan in Kärnten gruunded.
Twiskentiedelk wuuden in moonige Regione fon Europa Fereene gruunded, do der Iersenboanfoartjuuge as uk Sträkken pleegje un somäd foar ju Ätterwaareld ärhoolde.
Nit aal Fereene un Foartjuuchsammelengen ferföigje uur oaine Sträkken, oafte wäide Boansträkken fon eepentelke Sträkkennätte, deelwiese sunner planmäitigen Personenferkier, of Industrieboane foar Sunnerfoarte nutsed. In moorere Sträitenboannätte wäide, toun Deel ätter Foarplan, Foarte mäd historisk Woainmaterioal truchfierd. Uut Berlin un Hamburg is uk geläägentelken Foarbedrieuw mäd historiske Unnergruundboane bekoand.
Azannes-et-Soumazannes
Azannes-et-Soumazannes is n Täärp in dät Departement Meuse, in ju Region Lorraine, in Frankriek.
Azannes-et-Soumazannes häd n Ienwoonertaal fon 169 (1999).
Foulkewonderenge
thumb|350px|right|Foulkewonderenge in dät twäide bit dät füüfte Jierhunnert Ju Foulkewonderenge is die Noome foar do Toage, do der foarallen fon germaniske, man uk fon uur Foulke fon dät fjoode Jierhunnert bit dät säkste Jierhunnert moaked wuuden uut dät Aaste un dät Noude fon Europa un doo der dän Unnergong fon dät Roomske Riek as Foulge hieden.
Anlas
Ju Foulkewonderenge fäng al oun foar dän traditionelle Begin fon dät Middeloaler. Do Ienfalle fon do ‘Barboare’ koomen foarallen fon do apluukende Hunnen, do do Foulke buute do Skeede fon fon dät Roomske Riek apdreeuwen. Disse Ienfalle wieren uk nit älkemoal gewaltsoam. Al in dät trääde Jierhunnert slooten do Roomske Ferdraage mäd do Barboare uursiede Skeed. In do Ferdraage wuud bestimd, dät do Barboare binne dät dät Riek woonje doarsten, wan jo do roomske Gesätse respektierden. Jo wuuden bruukt as Pufferzone juun uur Ientringlinge. So koomen t.B. do Saliske Franken in Taxandrien (däälich Noud-Belgien dät Riek binne. Jo kuuden sik uutwiedje bit ätter Doornik (Tournay) bolde an dät frantsööske Skeed fon däälich. Oarich gau skuulen disse Barboare apklieuwe in de Sälskup truch ju Roomske Armee. Toueerste wuuden jo iendeeld in apaate Hälptruppen, do ‘Auxilia’, man leeter uk bie do reguläre Truppen. Eende fon dät fjoode Jierhunnert ferdäägende Stilicho, Suun fon dän Köönich fon do Vandalen, as Generoal dät Riek juun do binnefaalende Visigoten. Bie dän Unnergong fon dät Wäästroomske Riek waas ju Befoulkenge so ne Fersmiltenge fon Foulke, wier do barboare n grooten Deel fon uutmoakeden.
Visigoten
In dät Jier 376 fällen do Visigoten dän Balkan binne un siedelden sik an in Thrakien un Mösien (Serbien). Dan 410 plunnerden jo ju Stääd Room unner Fierenge fon Alarik. In dät Jier 418 siedelden jo sik in Aquitanien un stifteden deer dät Visigotiske Köönichriek Toulouse, wät ap eende fon dät füüfte Jierhunnert fon Cádiz bit tou Nantes räkte. Man jo ferloosen 507 Aquitanien un heelten bloot Spanien uurich. As jo 711 sloain wuuden bie Jerez de la Frontera, ferloosen jo bolde dän ganse Iberiske Hoolfinsel an do Mauren, uutgenuumen n litjet Köönichriek in Noud-Spanien.
Aast-Goten
Do Aast-Goten sluugen 488 Odoaker un koomen uum 490 ätter Wääst-Europa wai. In dät Jier 493 troangten jo japper truch in Italien un bauden ne Hoafholdeenge uut in Ravenna. Man 552 wuuden jo fon do Langobarden praktisk uutrotted.
Hunnen
Do Hunnen wieren Asiatiske Nomaden, do der berüchtigd wieren foar hiere Grausoamkaid. In dät Jier 450 fällem jo unner Fierenge fon Attila Galliien binne. Man al 451 wuuden jo sloain ap do Katalauniske Fäilde (ainewaine uum Troyes) fon n Heer fon Germanen un Roomske, wät fierd wuude fon aan fon do lääste ‘Roomske’Generoale fon Betjuudenge: Aetius.
Aastelke Germanen
Do Aastelke Germanen (do Vandalen, Sueben un Alamannen) faadenden in de Noacht fon dän 31. Dezember 406 uur dän Rhien un rukten foar ätter dät Suude. Do Vandalen looken plunnerjend truch Gallien un koomen 409 uur do Pyrenäen. Unner Druk fon do Visigoten looken jo aal fääre ätter dät Suude. In dät Jier 429 faadenden jo uur ätter Marokko un toulääst sstifteden jo n Köönichriek (dät Vandalenriek) in Noud-Afrrika mäd Zentrum Karthago. Deer bauden jo fluks ne Flotte un geene n uur ap Piraterie. Bolde n Jierhunnert loang wieren do Vandalen dän Skräk fon dät Middelmeer. 455 plunnerden jo sogoar Room. Toulääst 533 wuuden jo sloain fon dän Aastroomske Fäildheer Belisarius. Do Sueben looken n Eende mäd do Vandalen ap un siedelden leeter in Noud-Spanien, wier jo leeter sloain wuuden fon do Visigoten.
Angelen, Saksen un Fräisen
Do Angelen, Saksen un Fräisen fuuren fon Fräislound, Jutlound un Dänemark uur ätter Groot-Britannien, ferdreeuwen do uursproangelke Keltiske Härskere ätter doo Uuteenden fon dät Oailound un stifteden hiere oaine Köönichrieke (sjuch uk Heptarchie).
Franken
Do Saliske Franken toulääst koomen 358 dät Roomske Riek binne in wier Taxandrien. In dät Jier 440 stifteden jo n Köönichriek mäd as ZentrumDoornik. Jo wiededen hier Riek aal fääre uut ätter dät Suude, unner Childerich bit tou ju Somme, leeter unner Chlodwig bit tou ju Loire. Bie dän Dood fon Chlodwig 511 behärskeden jo bolde de ganse roomske Provinz Gallien, ju der ätters ‘Frankriek’ heeten diede, also dät Riek fon do Franken: ju Merovingiske Dynastie.
Avocourt
Avocourt is n Täärp in dät Departement Meuse, in ju Regio Lothringen, in Frankriek.
Dät Gebiet fon Avocourt is 14,66 km².
Avocourt häd n Ienwoonertaal fon 107 (1999).
Siphonoal
As Siphonoale Stappe beteekent me ju Organisatsjoonsstappe fon een Plonte of n Pilts, wier die heele Thallus uut een oankelde, makroskopisk sjuunelke Sälle mäd moorere Käädene bestoant. Dät häd dan Sluukfoarm, Biespil sunt Sluuk-Algen un wäkke Piltse, besunners do Hyphen fon Piltse.
Waldeck-Frankenberg (Loundkring)
Waldeck-Frankenberg is n Loundkring in dät düütske Buundeslound Hessen.
Universität Tübingen
thumb|Universität Tübingen (2012)
Senegal
Senegal is n Lound in Afrikoa. Ju Haudstääd is Dakar.
Universität Tübingen
Universität Tübingen (Düütsk: Eberhard Karls Universität Tübingen) is ju Universität fon Tübingen, in dät Buundeslound Baden-Würtembierich. Ju wuude ap 1477 gruunded und häd mädnunner moor as 27.000 Studente.
Willistouden
thumb|right|Willistouden Die Willistouden is wuude 1974 baud in Chicago. Die Touden is 527 Meter hooch un waas dät hoochste Bauwierk ap ju Äide bit tou 1998.
Tubbergen
200px|right|thumb|Steede fon ju Meente in Provinz Overijssel. is ne Meente in ju Provinz Overijssel, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 147,4 km² un deer woonje Moanskene (, Wälle: CBS).
Twenterand
200px|right|thumb|Steede fon ju Meente in Provinz Overijssel. is ne Meente in ju Provinz Overijssel, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 108,17 km² un deer woonje Moanskene (, Wälle: CBS).
Fjoorup
Die Fjoorup waas ne oolde Volumenmäite, wäil gliek an dän aastfräiske Vierup, die der uk in Ait goolt = 47,786 Liter mäd 36 Kannen tou je 1,327 Liter (Oldenburg 391). Dät hat aastfräisk uk Veerp (Veerup) un skäl dan oukuuted weese fon dän fjoode Hoop (Fjoodendeel fon ne Tunne) (Stürenburg 308).
Biologisk Oardkonzept
Dät Biologiske Oardkonzept is een fon two wichtige Definitione fon dän Begriep "Oard" in juu Biologie. Disse Definition kwäd, dät een Oard ne Gruppe fon sik mongs fermiskjende Populatione is, juu fon uur Gruppen so isolierd is, dät juu sik nit moor mäd disse Gruppen fermiskje kon. Stuur is hier juu Begränsenge in juu Tied. Truch juu Evolution wäd sunne Oard uurloang natüürelk ferannerd, un moonige Ljuude kweede, dät me ätter hunnert Generatione nit moor fon juu sälge Oard baale kon. Man naan wol wäil kweede, wie däälich wieren ne uur Oard as doo Moanskene foar n poor duusend Jiere. Deeruum, dät in dät Biologiske Oardkonzept juu Begränsenge in juu Tied so stuur is, rakt dät uk dät Evolutionär Oardkonzept, wiermäd me dät gans objektiv fäästlääse kon.
Persoonenoomen
Seelter Persoonenoomen
Custos R1713b
D. H1780a B1820c
Dannebohm H1824c
Dayers R1675
Daysser R1675
De S1549a S1606b U1549a St1568 St1606
Debenn S1568a S1568b
Dedden R1473b
Deddens 1749b 1749b H1780a H1824a H1824b H1824c H1840 H1840 H1860a H1860a H1860b S1630a S1665a S1665b S1674a S1674a S1749a S1812a S1829a S1829c S1840b S1860b S1860d S1860e U1630b U1630b St1674 St1749 S1651a H1651b St1651a St165la
Deddo R1549a H1535 H1535 S1829b S1829b S1829e S1829e S1651a H1651b
Dederich 1749b
Deeken R1749a R1749a 1749b R1780 R1780 R1780 R1780 R1780 R1780 R1780 R1820a R1820a R1820a R1820b R1820b R1820b R1820b R1820c R1820c R1840 R1840 R1860a R1860a R1860a R1860b R1860b 1860c 1860c Hm1860a
Deken R1713b R1713b
Der R1473b R1606
Derken=deeken R1699
Deutje U1699
Dicke R1549b H1568
Didakus R1749a
Diedr. R1820a 1860c H1824d S1829d U1860b
Diedrich S1665b
Diedrichs S1665b
Dierich S1568a S1674b 1699
Dierk 1860c H1824a H1860b H1860b H1860c Hm1824a Hm1860a Hm1860b S1812a S1840b S1860b S1860e B1820b B1860a B1860a B1860b
Dierks S1812c S1829d S1860d S1860d U1820b B1840
Dietr. S1860e
Lufthoawen Can Tho
240px|thumb|right|Lufthoawen Can Tho Lufthoawen Can Tho is die Lufthoawen foar Can Tho, Mekong Delta Vietnam. Die Lufthoawen lait sowät 6 km fon dät Säntrum fon Can Tho.
Persoonenoomen
Seelter Persoonenoomen
Dietrichen S1699
Dils St1606
Dirck R1780 R1780 H1780a R1713c
Dircks S1749b S1749b R1713c
Dirich R1549b R1568 H1665
Dirichs H166S
Dirk R1749a R1749a 1749b R1749c
Dirks S1829b
Doe S1829a
Doifer R1606
Doisser R1630b
Dorms R1549c
Dornbuhs U1549a
Dreessman S1674a
Drehmanni R1614
Dresers R1651
Dressmann S1665a
Drileng 1666S?
Droste S1535b
Dudeke U1549b B1614
Dudens B1749 U1651a
Dudink S1606b
Duetke B1606
Dukens R1630a
Dumster U1820a U1840 U1860a
Dumstorf 1749b 1749b
Dunstorff H1824a H1824c H1824d H1840 H1860a S1829d S1860e
Dune B1568
Dunstorff H1780a H1780b
Dutie St1674 B1665 B1674
Dutke R1630b
Duttke U1630b
Duttkens U1630b
Dyllens U1651b
Dyrcks H1651a
Dyrich S1606b
E. B1749
Ebele B1604
Eddert R1713c
Edsars R1675 R1675 R1675 H1674
Edsart U1674
Edszert U1535
Edzard U1749
Edzardt B1606
Edzars R1665
Edzart H1606
Edzarts R1665
Edzerd U1549a
Edzerdt R1630b
Eene S1674a S1674b
Egge U1630b 811568 St1606 St1606 St1674
Eggen B1359
Eggers St1614
Eggele U1549a
Egghena B1415
Ehlert R1713b
Dakar
Dakar is ju Haudstääd fon Senegal. Dät lait ap dät Hoolichailound Kap Verde, die wäästelkste Punkt fon dät Fäästlound fon Afrika. Weegen disse Loage is ju Stääd oaind foar dän Honnel mäd Europa un Amerikoa un is ju uutwoaksen tou een fon do wichtichste Hauengen in dät Gestrich. Ju Stääd lait in dät Gestrich mäd dän glieke Noome Dakar. Unner ju Foulkställenge fon 2002 hied ju Meente Dakar 955.897 Ienwoonere un ju Agglomeration 2.267.356 Ienwoonere.
Aalburg
thumb|Loage fon ju Meente thumb|Woapen fon ju Meente Aalburg is ne Meente in ju Provints Noudbrabant in do Niederlounde. Wijk en Aalburgis n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 53,13 km² un deer woonje 12.625 Moanskene.
Dakar
Geschichte
Dakar is gruunded fon do Frantsoosen 1857. In dät Jier 1902 wuud dät ju Haudstääd fon Frantsöösk Wääst-Afrikoa, ne Rulle ju ju uurnoom fon Saint-Louis. Fon 1959 bit 1960 was dät ju Haudstääd fon ju Mali Federation, ju der kuut besteen häd, deerätter fon ju Republik Senegal.
Persoonenoomen
Seelter Persoonenoomen
Eickens R1713a
Waldshut (Loundkring)
Waldshut is n Loundkring in dät düütske Buundeslound Baden-Würtembierich.
Dakar
Geschichte
Fon dät 16. bit dät 19. Jierhunnert waas Dakar n wichtich Zentrum foar dän Sklaawenhonnel. Moor Sklaawen wuuden uut Dakar ätter Amerikoa soand as uut wäkke uur apaate afrikoanske Hauenge. Dät Fort D'Estrees ap dät Ailound Gorée, wier do Skaawen heelden, ferhonneld in inschieped wuuden, is ätter ju uunouhongigaid restaurierd un wäd nu ferwoand as Museum.
Persoonenoomen
Seelter Persoonenoomen
Eijlardt H1604 R1604
Dakar
Sport
Dakar roate sin Noome an dän bekoande Rallye Dakar un bildede uk oafte dän Eendepunkt deerfon.
Persoonenoomen
Seelter Persoonenoomen
Eijlart S1604
Eijlerdes U1699
Eijlers S1604 U1604 B1733
Eijlert 1699 1699
Eil S1568b
Eil. R1713a R1713a R1749a 1749b R1749c R1820a R1820a R1820b R1820c R1860b 1860c H1568 H1606 H1606 H1606 H1780a H1780b H1924a H1824c H1840 H1860a H1860a H1860b H1860b H1860c S1749a S1749a S1749b S1749b S1749b S1749b S1812b S1829c S1829e S1829e S1860b S1860f S1860f U1568 U1820a U1820a U1820a St1749 St1749 St1840 St1860b St1860b B1606 B1820a B1820a B1840 B1840 R1713b R1713b R1713b R1713c U1840 U1840 U1840 U1840 U1860a U1860a U1860b U1860b U1860b B1860a B1860a B1860b B1860c
Eilards H1780a H1780a
Eilardt R1749a R1614
Eilardts H1780a H1780a
Eilerich St1587
Eilers R1630b R1665 R1675 R1749a 1749b R1749c R1749c R1780 R1820b H1674 H16 74 H1824a H1824b H1824c H1824d H1840 H1840 H1860a H1860c S1674b S1812b S1812b S1812c S1812c S1829a S1829b S1829e S1829e S1840a S1840b S1860a S1860b S1860d U1665 U1674 U1749 U1749 U1820a U1820a U1820a U1820b U1820b St1749 St1749 St1840 St1840 St1860a St1860a St1860b B1674 B1674 B1749 B1749 B1820a B1820b R1713b R1713b R1713c U1860a U1860b U1860b
Eilerss H1665 S1606a
Eilert R1549b R1606 R1749a R1749c R1780 R1780 R1780 R1840 H1568 H1568 H1568 H1568 H1606 H1665 H1665 H1674 H1674 H1780a R1812 H1824a H1824a H1840 H1840 H1860a H1860a H1860a H1860b H1860b Hm1860a S1549b S1549c S1568b S1568b S1568b S1665b S1674a S1674b S1674b S1860d U1549a U1549a U1549b U1549b U1568 U1674 U1749 U1749 U1820a St1568 St1568 St1S68 St1665 St1674 St1820c St1860a B1665 U1860a U1860a
Eilerth R1549b S1549a S1549b
Eilerts H1665 S1665b S1749a S1749a S1749b S1749b S1749b S1749b S1749b S1749c S1749c
Eilertz H1606 S1665b U1568
Eilhardt S1665b U1665
Eillhardt S1665a
Eillhardts B1665
Eilrichs H1604
Ameloundsk
thumb|right|200px|Ju Loage fon Amelound Ameloundsk is n holloundsken Dialekt fon dät wäästfräiske Wäädailound Amelound. Dät wäd noch fon sun 1500 maast allere Moanskene (2006) ap Amelound boald.
Persoonenoomen
Seelter Persoonenoomen
Eilssens R166S
Eilt S1812a
Eilts S1749b U1820a
Eine S1665a
Eipes H1665
Eitie B1674
Eleke S1473a
Elers 1666S?
Elhse R1713a
Elis. 1749b
Elschen U1674
Else R1473a R1549a R1568 S1473b S1535a S1535b S1549b S1549b S1568a S1568b S1829b S1840a U1535 U1535 U1549a U1630a St1568
Elseke S1473a
Elsen R1713a R1749a H1606 S1473b S1535a S1812a S1812a S1829e S1840a S1860a S1860f
Elsens R1675 H1674 S1829a 1699
Elsenss H1665
Elske R1651
Elso S1651a
Elsse S1665a S1674a
Emert U1549a
Emerth S1549a
Emmo R1651
Ene R1568
Enen R1473a R1473a S1473a U1473 U1473
Engela R1535
Engelb. U1820a St1820a St1840 St1860a B1749 B1820a B1820a B1840 B1840 B1840 B1840 U1840 U1860c B1860a B1860a B1860b
Engelbarts B1749
Engelbert R1713a 1699 St1749 B1733 B1749 B1820a
Engelen U1535
Engell R1568 H1674 U1665 U1674
Eninck R1549a
Enne R1473a R1568 S1535a S1535b S1549a S1568a S1749a S1749a U1820b St1568 S t1820a St1840 B1568 B1749 B1860b
Ennen S1473a S1829e S1860f B1733 B1820b B1860c
Ennens S1840a S1860a U1630a U1630a U1820b St1606 St1860a B1606 B1665 B1674 B1674 R1713b B1860b B1860c
Enno R1535 R1675 S1674b St1606 B1674 B1749 B1651b
Ennonis B1651b
Erben R1S20b R1820b R1860b R1860b H1840 H1860b Hm1860b S1829a S1829e S1840a S1840a S1840a S1840b S1860d S1860d St1840 B1820b B1840 U1840 U1860a
Erbo U1820b St1749 St1820a St1820c St1840 St1860a U1860b
Ermedes U1535
Esd. U1820a
Esdert U1820b
Essart B1749
Etto R1665
Etzardt S1549b
Etzart R1473a
Etzers B1568
Etzert R1568
Euerd S1473a
Euert S1568b U1535 U1535 B1674 B1674
Euertz St1568
Evers B1820c B1860c
Evert B1733
Ewers H1780a H1824b H1860a H1860a
Ewert H1780a H1860a U1820a B1820a
Ewynck R1535
Eye S1665b
Eyen R1473a
Eyie R1630b
Eyke R1675
Eylard R1473a R1473a R1473a R1473a R1473b S1473a U1473 U1473 U1473 U1473 U1473 St1606
Eylerd St1606
Eylerdes R1535 R1630a R1630b H1535 U1630b U1630b
Eylerdt U1606 B1606 B1606
Eylers R1713a St1820a St1820a R1651a
Eylerss S1606b
Eylert R1630a R1630a R1630a R1630a R1713a U1630a U1630a U1630b U1630b U1630b U1749 St1820a
Eylerth S1606b S1606b
Eylerts St1606
Eylertt S1651a S1651b St1651a U1651a U1651a
Eyles S1674b
Eylhardt R1535 S1535a S1630a S1630b S1630b S1630b
Eylhardts S1630a
Eylhart S1535a U1535
Eyllert H1535 H1535 U1535
. R17l3a R17l3a R17l3a R17l3a R17l3a R17l3a R17l3a R17l3a R1713b R1713b R1713b R1713b R1713b R1713b R1713b R1713b R1713b R1713c R1713c R1713c
F.=familie R1713b
Faulken B1665
Feije R1604
Fennens H1780a
Ferdinand Hm1860b
Fischer S1665b
Flatken S1829b S1840b S1860b S1860e
Fobrich S1535b
Fock S1549a
Focke R1473a R1473a R1473b R1549a R1549a R1549b R1568 R1606 R1630b R1665 R1675 R1820a R1840 H1568 H1606 H1665 H1665 H1674 H1674 H1674 H1780a H1824a S1535a S1549b S1568b S1606a S1606a S1630a S1665a S1674a S1674b S1812a S1829a S1829b U1473 U1535 U1535 U1535 U1549a U1549a U1549b U1549b U1549b U1568 U1568 U1606 U1606 U1606 U1630a U1630a U1630a U1665 U1665 U1665 U1674 U1674 B1568 B1606 B1665 B1674 B1749 B1820a U1651b U1840 U1860a
Focken R1675 S1473b S1840a S1860a U1535 B1733 U1860b
Fockenhs H1665
Fockenius U1651a
Fockeny S1651b U1651b
Fockes S1568a
Focko R1535 B1606
Foelcken S1674a
Foelekenes S1606b
Foelekens S1606b
Foelken R1675 R1675 S1674b B1674 B1674 B1674
Fokenius H1651a R1651
Folawe=folqwe? S1473a
Folcke B1568 B1665 B1733
Folckens B1733 B1733 B1749 B1749 B1749
Folderick S1549a
Foleke R1606 B1587
Folke R1665 U1630a B1568 B1749
Folken H1535 H1606 S1473a S1473a S1473b S1535a S1568b S1630a S1630b SU749 St1749 St1820b St1820c St1860a St1860c B1820b B1840 B1860a S1651a B1651a B1651a B1860b B1860c
Folkens U1630a U1630a U1630a U1630b U1630b U1630b U1820a B1749 R1651
Folkenss S1665a
Folkert B1840
Folicke S1549a
Folquart R1549a
Folque R1549b R1549b U1606
Folquen S1473b St1606
Folqwe R1473b
Folrich R1473b R1535 S1630a
Folriches S1674a
Folrichs S1568b
Folricken S1473b U1473
Folricks S1651b S1651b
Folrics B1359
Folyken U1535
Fossa U1535 B1651a
Fosse S1749a
Fossen S1473a
Foulke S1665a
Foulrich S1665a
Francke R1535 R1549a R1568
Franz 1749b S1829b St1812
Frederich S1606a S1606a S1630a U1630b St1587 St1614
Frederick S1535b
Frerich S1535b S1549a S1568b U1549b
Frerichs S1749c S1829c SU674 St1674 St1674
Frerick S1535a U1535
Frericken S1473a S1473a
Frerx S1473b
Fresche B1568
Fried S1812b
Fried. R1713a R1860b H1824a S1860f
Friedr. R1780 St1860c
Fuers S1812b
Fugels St1651b
Fulen S1606b
Fulkens 1666S?
Wierden
200px|right|thumb|Steede fon ju Meente in Provinz Overijssel. is ne Meente in ju Provinz Overijssel, in do Niederlounde. Dät Gebiet fon ju Meente is 95,24 km² un deer woonje Moanskene (, Wälle: CBS).
Lufthoawen Pleiku
240px|thumb|right|Lufthoawen Pleiku Lufthoawen Pleiku is die Lufthoawen foar Pleiku, Tay Nguyen Vietnam. Die Lufthoawen lait uungefeer 6 km fon dät Säntrum fon Pleiku.
Suud-Afrikoa
Suud-Afrikoa is n Lound in dät suudelke Afrikoa.
Geographie
200px|leftDoo Noaberloundere sunt:
Aalsmeer
thumb|Loage fon ju Meente thumb|Woapen fon ju Meente Aalsmeer is ne Meente in ju Provints Noudhollound in do Niederlounde. Aalsmeer is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 32,24km² un deer woonje 29.073 Moanskene.
Hermann Möller
200px|thumb|right|Sieden 28 un 29 uut Möller sien [[Woudebouk fon Möller|Woudelieste. An bäfte ‘hinter’ kon me sjo dät dät Strukeljers is. Ju Woudfoulge is ätter dät Düütske.]]
Äälne
Ju Äälne is ne oolde Laangtemäite, wäil gliek an ju Kloppenbuurger Elle = 57,52 cm, uk as Kölner Äälne beteekend (Oldenburg 389).
Hermann Möller
Hermann Möller (* 13. Januoar 1850 in Hjerpsted bie Tönder in Noud-Släswiek, Dänemark; † 5. Oktober 1923 in Kopenhagen) waas n deensken Historisken Linguist.
Möller un dät Fräiske
Al 1851 wuud Hermann sin Foar luttersken Pestoor ap dät noudfräiske Oailound Sylt un so leerde hie uk Noudfräisk. Dan fon 1861 bit 1864 woonden jo ap dän Hallich Olound un heerde hie noch wier uur Fräisk. So wuud hie al jung Sproakferglieker.
Ätter sien Universitätsstudium fäng hie 1872 oun mäd ne Noudfräiske Sproakleere, wierfoar hie uk dät Ooldfräiske un Ooldängelske studierje moaste. Deerbie foont hie uut, dät dät Noudfräiske eegentelk ap two Sproaken touräächgungt: 1. dät Fräiske fon dät Fäästlound, do Halligen un dät oolde Noudstrand, dät mäd dät Aast- un Wäästfräiske ferwant is, un 2. ju Sproake fon do Oailounde Sylt, Föhr, Amrum un Hälgelound, ju der fuul naier ferwant is mäd dät Angelsaksiske un dät Ängelske.