cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
San José
San José (Spoansk foar Sänt Joosäp) beteekent (ieuwenske baldoarich ful Säärken) moorere Ljuude, Ferwaltengseenhaide, Stääde, Täärpe un Meenten:
Argentinien
Argentinien is een Lound in't Suude fon Suudamerikoa, dät in 1816, do noch unner dän Noome Fereende Provinse fon dän Río de la Plata, uunouhongich fon Spanien wuuden is. Ju Haudstääd is Buenos Aires.
Lieste fon do Seelter Roupnoomen
Näiwal
Bielde fon Geders Opa bie 't Sloachtfäst 1931 (Bielde: John Janßen-Olliges, USA)
Haikens - Fugel - Ap ju Steede waas n Stratmann, deer ätter n Fugel. Do hieden säärm naan Bäidene un hääbe aan fon do Helenens (Hanekamp) as Äärwe annuumen. Die häd dan dän Noome Fugel annuumen. Do woone der däälich noch.
Helenens (Wäiwer-Leino) - Hanekamp - Do sünt noch ap ju Steede.
Ko(a)rls - Tellmann - Do sünt noch ap ju Steede.
Kuperjan - Janssen - Aan Wänt is noch ap ju Steede. Ju Buuräi is ferpachtet
Lümkewilksien - Janssen - Do sünt noch ap ju Steede. Ju Buuräi is ferpachtet
Kuperssienke - Sandmann/Knipper/Thoben - Kupers Sienke waas ne Jansen. Uum 1910 hied dät 'n Schnieder Andreas Sandmann uut Vinnen kooped. Dät waas 'n Bruur fon dän Sandmann ap Hespes Steede ap Fäärmesound bääte dän Kanienkenbusk. Ätter Sandmann is deer 'n Wilhelm (Wülm) Knipper ienhilked, un dan 'n Gerhard Thoben (Butz) fon Heeselbierich. Do Thobens woonje deer nu in ju 3. Generation. Ju Buuräi is ferpachtet. Die Noome Kupersienke wäd däälich nit moor bruuked. Kösters - däälich Bartjen - Dät waas fröier Menens, dan hied deer aan fon Aisjans woond un dan Richter. Nu woont deer Bartjen. Kösters kweede do Ljude däälich uk nit moor.
1250
Foarfaale
miniatur|left|Robert fon Artois faalt in ju Slacht fon al-Mansura
miniatur|left|Die Mameluken ermorden Sultan Turan Schah, rechts daneben der gefangene heilige Ludwig, frz. Miniatur, 14. Jahrhundert
Argentinien
Geografie
left|250px|alt=Koarte fon Argentinien|Koarte fon Argentinien
Kaag en Braassem
thumb|Loage fon ju Meente thumb|Woapen fon ju Meente Kaag en Braassem is ne Meente in ju Provints Suudhollound in do Niederlounde. Roelofarendsveen is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 72,28 km² un deer woonje 25.670 Moanskene (2012).
Argentinien
Loundskuppelke Beskrieuwenge
Argentinien lukt sik fon dän suudelke Deel fon ju suudamerikoanske Atlantik-Kuste bit in do aastelke Anden, in do dät heele wäästelke Skeed fon Argentinien ferlopt. In do argentinske Anden lait uk die Aconcagua, dät is die hoochste Bierich fon Suudamerikoa un dän heele Amerikoanske Dubbelkontinent. In dät Noudwääste fon Argentinien sunt do Pampas tou fienden, dät sunt subtropiske Gäärs-Stäppen. Deer lait uk die Río de la Plata naamde Mundengstjoachter fon dän Río Paraná un dän Río Uruguay, wier een ticht besiedeld Rebät mäd ju Haudstääd Buenos Aires tou fienden is.
Groote Stääde
Buenos Aires, ju politiske Haudstääd un ju wirtskuppelke Midde fon Argentinien, häd foar sik sälwen man 2.890.151 Ienwoonere (Stound 2010). Touhoope mäd een groote Riege Foarstääde, do noch n Stoatus as oaine Meenten hääbe, hiede ju Metropolruumte Gran Buenos Aires in't Jier 2017 sowät 14,9 Millionen Ienwoonere. Wäkke fon düsse Foarstääde sunt niks as Woon-Kwattiere, man wäkke hääbe uk Bedrieuwe foar sik.
Geologie
Do Läichten
In do Läichten äntstuud Niedefoan, wierap sik do Mäide äntwikkelden. Truch ju Leedoa hieden Äbbe un Floud fräien Tougong, wät bit tou Strukelje (Schwalb 15) af soogoar Roomelse (M2.99, Ma42) tou määrken waas. Deertruch wuude foarallen in t Noude fruchtboaren Sliek ouleegerd. Deeruum ferträtte dät do Seelter uk nit aaltoufuul, as in n Winter truch Stau groote Flächen in gans Seelterlound unner Woater stuuden. As leeter do Foane ouwoaterd wuuden, wuud dät läpper, dan do kreegen joo insteede foar Sliek dät suure Foanwoater. Uk waas dät gans lastich, dät in t Noude uk in n Suumer bie hooch Woater do Mäide apmoal unner loope kuuden, dät dät Hoo wäch dreeuw.
Cajun-Musik
thumb|Aptreeden fon ju Band Le Clou in Mönchen-Gladbach, 2007 Ju Cajun-Musik is n Musikstiel, die fon do 1755 uut Kanada ferdrieuwene Akadier (Frantsoosen) ätter Louisiana broacht wude. Dät is uursproangelk Foulksmusik uut Frankriek. Ju moanskelke Stämme waas dät wichtichste Instrument, man deerieuwenske wuud klatsked, tikked un rattersked mäd do Hounden, mäd Lätsen, mäd Waaskbreede un wät et man roate. Jo bruukten uk sälwen moakede Instrumente, do der ätter een Fjoole lieten. Fon hiere Noabere in Kanada koomen deer uk ängelske un keltiske Ienfloude oane un leeter in Louisiana uk Jazz, Blues un Soul. Man ap ju uur Siede koom uk ju bie Jazz ferbeedene Kwätskeboode in Bruuk un noch däälich spielje Harmonikas un Akkordeone een groote Rulle.
Geologie
Do Läichten
Aal disse Floude foonten hier Eende, as in 1954 dät Leedoa-Speerwierk bie Lier toustande koom.
2015
Foarfaale
thumb|left|200px|Die Baal-Tempel fon Palmyra in 2010. In 2015 is hie fon dän IS läip fernäild wuuden.
Geologie
Do Läichten
[Ätter mien Oarbaid: P. Kramer, ''Lound un Noomen. Die saterfriesischen Orts- und Flurnamen'', 1. Beend: Text, Mildaam 1994.] S. 11-12.
Wällen
Schwalb 1-23; Behnen 191-229; Hanenkamp 153-156.
Argentinien
Groote Stääde
Córdoba, mäd 1,6 Mio. Ienwoonere ju twäidgrootste Stääd fon dät Lound, ferföiget uur grattere Produktsjoons-Steeden un häd ju ooldste Universität fon dät Lound (ju Nasjonoale Universität Córdoba, spoansk: Universidad Nacional de Córdoba). Rosario in ju Provinz Santa Fe (1,3 Mio. Ienwoonere) is die twäidgrootste Hoawen fon dät Lound un een Industrie un Honnels-Säntrum. Mendoza (1 Mio. Ienwoonere) is ap't bääste foar sin Wien- un Frucht-Ounbau bekoand, man dät tjoont uk as Ferbiendenge foar dän Honnel mäd Santiago de Chile. San Miguel de Tucumán (883.000 Ienwoonere) is die Uursproang fon ju Uunouhongegaid, ju Stääd wuude truch ju intensive Buuräi, besunners truch dän Ounbau fon Sukker-Roor, wirtskuppelk un kulturell betjuudend, man dät leed in do lääste Jiertjaande unner ju Krise in düssen Wirtskups-Sektor un is däälich een fon do Stääde mäd ju grootste Äärmouds-Roate fon dät Lound. Man do Universitäten in düsse Stääd hääbe uurregionoale Betjuudenge un wäide biespilswiese fon Studenten uut Bolivien besoacht.
1882
16. -- 17. -- 18. -- 19. Jierhunnert -- 20. -- 21. -- 22.
Kapelle
thumb|Loage fon ju Meente thumb|Woapen fon ju Meente Kapelle is ne Meente in ju Provints Seelound in do Niederlounde. Kapelle is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 49,66 km² un deer woonje 12.421 Moanskene (2012).
1882
Jiere: 1879 - 1880 - 1881 - 1882 - 1883 - 1884 - 1885 -
Argentinien
Ailounde
Aaldät Argentinien een loang leekene Kuste häd, rakt dät deer bloot n poor Ailounde. Ju grootste is ju Isla Grande de Tierra del Fuego, dät grootste Ailound, dät tou dän Fjuurlound-Archipel heert. Düt Ailound häd aaltouhoope 47.020 km², man dät is apdeeld twiske Argentinien (21.571 km²) un Chile (25.429 km²). Dät twäide betjuudende Ailound-Rebät is dät Suude fon ju Provinz Buenos Aires, wier sik in do Buchten Bahía Blanca un Bahía Anegada two groote Rebätte fon Wääd-See fiende (wier ju See bie Äbbe druuch lait). Do Ailounde junner sunt flak un mäd Uutnoame fon ju Isla Jabalí, wier ju Boade-Siedelenge San Blas lait, sunt do nit bewoont. Dät grootste Ailound junner is ju Isla Trinidad mäd 207 km². Fääre rakt dät foar ju patagoniske Kuste n poor litjere Fäls-Ailounde. Striedich Territorium sunt do Falklound-Ailounde (uk: Malwinen), do suudaastelk fon Argentinien in dän Atlantik lääse. Jo sunt Britisk Uursee-Rebät, man Argentinien stoalt deer sänt 1833 Ounspröäk ap, wät in't Jier 1982 tou dän Falklound-Kriech fierde, dän Argentinien ferloos. Argentinien wol uk dät britiske Uursee-Rebät Suud-Georgien un do Suudelke Sandwich-Ailounde foar sik hääbe, do uk in dän Falklound-Kriech uumkamped wieren un britisk bleeuwen.
Noaberlounde
Noaberlounde fon Argentinien sunt:
Casper Deeken
Casper Deeken waas Buur, Oargelist un Koorleeder in Roomelse, wier hie dän 30.6.1912 bädden waas.
Eenige Läidertexte fon him stounde in dät Lesebouk foar Seelterlound Nr. 9:
Lieste fon do Seelter Roupnoomen
Näiwal
Willebrands - Ahlrichs- Do hääbe hiere Steede an Meyer ferkooped
Knülke (Skillup)
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich
Dösin - Tellmann - Dät is dät Stammhuus fon aal do Tellmanns in Skäddel
Heitkamp - Klären - Di Eerste ap ju Steede waas in dät Jier 1809 aan Köster Heitkamp, die fon Twüstringen ätter 't Seelterlound wai leeken is.
Hinsin - Hanekamp
Loanghoarst
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich - Beskrieuwenge '
Aisjans - Thoben - Aisjans hääbe fröier in't Täärp woont, deer wier nu die "Kindergarten" stoant. - Bielde fon Aisjans Steede in dät Täärp (Bielde: Th. Deddens, 1953)
Backjans - Büter - Backjans hääbe fröier in't Täärp woond -   Bielde fon Backjans Steede in dät Täärp (Bielde: Th. Deddens, 1954)
Betjens (Betje Weits) - Deddens - Betjens hääbe fröier ap Näiwall woond un sunt ätter Loanghosrt uutsiedelt.
Fokke(ns) - Griep - Theo Griep hied eerst ap ju Steede fon 'Garbers' ap Näiwall woond un dan in dät Fokhuus. Dät Fokhuus stuud bie ju Skäddeler Säärke, an dän litje Wai, un is intwiske oubreeken. Do sunt leeter ätter Loanghorst uutsiedelt. Dät Wiewmoanske fon Theo Griep woont nu wier in n Woonhuus ap ju oolde Steede, wier fröier dät Fokhuus stuud.
Theo Griep hied uk fuul uur Skäddel apskrieuwen. Hie was Mee-Apgjuchter fon dän Seelterbuund fon 1952.
Duisburg
Duisburg is ne Stääd in dät düütske Buundeslound Noudrhien-Wäästfoalen. Ju Stääd häd 501.564 Ienwoonere (2010). Duisburg is siet 1904 ne düütske Groβstadt.
1883
Jiere: 1880 - 1881 - 1882 - 1883 - 1884 - 1885 - 1886 -
Lieste fon do Seelter Roupnoomen
Loanghoarst
Bielde fon dät Fokhuus uut 1839 (Bielde: Th. Deddens, 1952)
Memens - Claaßen
Wenke(ns), Wänkens - Thoben
Skäddelerdom
Bielde fon dän Skäddelerdom in dät Jier 1955. Dät waas noch 'n Soundwai, ju Sträite is der eerste leeter keemen. Gjuchts do Glaise fon ju Iersenboan in dän Aasterfoan. Bielde: Th. Deddens
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich - Beskrieuwenge
Aiegers (Egeers) - Hinrichs - Ap ju Steede waas gans fröier 'n Moanske, ju hiet Aaie, deer is aan Gerd ienhilked, sietdäm hieten do Aiegers. Do hääbe fröier in 't Tärp woond, bie ju Molkeräi, do sunt dan ätter Heeselbierich uutsiedeld un toulääst gans boppe ätter dän Skäddelerdom wäi leeken. - Bielde fon ju oolde Steede fon Äigers in dät Täärp Bääte dät Huus is die Touden fon ju oolde Skäddeler Molkeräi tou sjoon. (Bielde Th. Deddens)
Gesieners - Schmits (Robbers) - Dät wieren fröier groote Timmerljuude. Schmits woonden fröier in't Tärp ap ju gjuchte Siede fon de Sträite, ju ätter Loanghoarst wai gungt, links waas dät Fokhuus fon Theo Griep un gjuchts Schmits. Deer is nu ju Raiffeisen-Warengenossenschaft. Dät Wieuwmoanske fon dän Schmits waas een Suster fon dän Wilhelm Awick-Meyer uut Bäätholt. Robbers heete do nu, aan Robbers fon Hollenbround is deer ienhilked. - Bielde fon dät oolde Huus fon Schmitz (Bielde: Theo Deddens, 1955)
Büterjans - Pörschke - Dät waas fröier Waten, do woonden fröier diräkt ieuwenske de Särke un sunt 1903 ätter de Schillup (Knülke) leeken. Pörschke is deer ienhilked. Ätter dät hiere Huus ap de Schillup oubaadend is, sunt jo in dät Jier 1966 gans boppe ap dän Skäddelerdom wai leeken, dät is dät lääste Huus ap Skäddelerdom, dät heert al tou dät Gebiet fon Ait. Do Pörschkes sünt aktiv bie dän Seelter Buund un dän Fräiske Räid.
Heeselbierich
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich - Beskrieuwenge
Auks - Awick - Dät is di ooldste Noome fon Skäddel, do wieren deer al in dät Jier 1495. Do hääbe fröier in't Täärp woond. Dät oolde Huus uut 1822 (Gulfhaus Awick) stoant nu in dät Museumstäärp in Kloppenbuurich. - Bielde fon dät 'Gulfhaus Awick' in dät Museumstärp Kloppenbuurich Kiek hier un hier (Bielde: E. Albrecht, CLP) .
Bransgers - Heinrich Thoben Butz - Thoben, do sünt uutstuurwen un ju Steede is ferkooped an Kökens (Ennens). Aan fon do Butz is bie Sandmann-Knipper ap Näiwall ienhilked.
Grotharms - Thoben
Kökens - Ennens
Kuper - Laing, ju Familie fon Willi Laing is uutsturwen. Däälich heerd dät n Bernhard Tellmann uut Bätholt, die is deer ienhilked.
Pe(e)its (Päits) - Bohlsen, deer is dan n Willi Kuhl ienhielkeld. Ju Steede is ferkooped aan fon do Stürmeyers uut Rastdorf/Werlte, die uum 1960 fon Hollenbround ätter Rastdorf uutsiedelt was. Willi Kuhl woont deer noch.
Schlachter, Schlachtersin - Hinrichs Fröier waas dät Heinrich Hanekamp, däälich is Anton Hinrichs ap ju Steede Tamburs - Helmers - Helmers Helmerich uut Bäärsel häd ju Steede in dät Täärp 1910 kooped. Do sunt ätter Heeselbierich uutsiedelt. Die Suun Hermann Helmers häd ap ju oolde Steede in dät Täärp n nai Woonhuus baud, wier hie wier särm in woont.
Bäätholt
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich - Beskrieuwenge
Akssin - Fugel
Gröttjan - Hinrichs
Helmers - Ummen
Koarls - Deddens - Koarls hääbe fröier in't Täärp woond. Theo Deddens is aan fon düsse Familie.
Hinnerksin - Bernhard Wilkens - Do lieuwje nit moor, ju Steede is ferkooped, un do two Dochtere woonje in Munster un Wäästoverledingen.
Meyers - Awick - Dät wieren fröier Meyers, dan is deer aan Awick (Auks) ienhilked. Do hääbe fröier in 't Tärp woond. Do Ljude kweede däälich noch 'Meyer-Awick'. Wilhelm Awick-Meyer was Buurmäster in Skäddel fon 1946-1962.
Reiners, Reinersin (Bootjer) - Wilhelm Büter
Schmittharm - Hermann Bruns
Steffenjan - Hinrichs
Stengels - Wahl - Stengels hääbe fröier in't Täärp woond
Tallehillens - Wilkens - Janssen wier dät fröier, deer is 'n Wilkens uut Roomelse ienhilked.
Uders - Benkens - Aan fon do Uders heerd deer däälich dät "Uder's Hus"
Seedelsbierich
Ätter 1827, 6 Jiere ätter dän grooten Bround in Skäddel, bit tou 1830/40, sunt fuul Skäddeler uut dät Täärp ätter Seedelsbierich wai leeken. Uk ut uur Täärpe looken deer Ljude wai, so dät uk Seedelsbierich gratter wuude. Man uum dät Jier 1900 hied Seedelsbierich blood 82 Ienwoonere.
Seedelsbierich, Koloniesträite
Dät Gründungsjier fon ju Koloniesträite wier 1927. Do hääbe in 2002 tou dän 75-jierigen Jubiläum aan fluch Bouk uutroat. Ätter 1927 sünt do eerste Siedler ätter ju Koloniesträite in Seedelsbierich wai leeken. Die eerste Siedler an ju näie Koloniesträite waas 1929 ju Familie fon dän Bernard Horstmann uut Angelbeck bie Löningen mäd 9 Bäidene. Aan Suun fon dän Horstmann is in dät Jier 1948 bie Hespes (Sandmann) ap Fäärmesound bääte dän Kanienkenbusk ienhilked.
Täkers - Lüchtenborg - 1810 baude Wätte Frees Hälmerich in dät Täärp Seedelsbierich ne litje Hutte an sien Scheepskoowe an. Jan Lüchtenborg is deer poor Jiere leeter ienhilked un do hääbe dan midde in dät Täärp n Huus baud un deer n Weershuus iengjucht. Dät wier dät eerste Huus in Seedelsbierich. In 1933 is aan fon do Lüchtenborgs dan in dät näie Buurenhuus ätter ju Koloniesträite wai leeken, wier ju däälich noch woonje. N uur Bruur is ap ju Steede in dät Täärp blieuwen. Däälich stound deer n Woonhuus fon aan fon do Wänte uut ju Koloniesträite. Die Noome Täkers wäd däälich nit moor bruukt.
Seedelsbierich (Tärp)
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich
Buts - Deddens - Deer is däälich noch ju Weerskup "Butzhuus"
???? - Stadsholte - Dät Huus stoant stuuf anne Säärke. Theodor Janssen uut Tallehillens Huus in Bäätholt is deer fröier ienhilked. Dan is deer 'n Einhaus ienhilked, hie noom sik ju Dochter Thekla Janssen as Wieuwmoanske. Dan is deer die Stadtsholte ienhilked. Do woonje deer däälich noch.
Fäärmesound
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich
Assels - Schwalenberg
Ko(a)rlsbernd - Tellmann - Hermann Tellmann waas Buurmäster fon ju Meente Skäddel fon 1961 - 1968
Macksi(e)n - Gerdes
Fäärmesound - Bääte dän Kanienkenbusk
Sjuch bie Skäddel
Roomelse (Täärp)
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich - Beskrieuwenge
Bäikeläine – Kramer
Kasmoljets – Kramer
Knips – Wilkens
Schmiss – Wessels
Snieders – Dannebaum
Stäfenjaans – Dannebaum
Ummens – Block
Hollen
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich - Beskrieuwenge
Amkens – Fugel
Bakkers – Brinkmann
Beenens – Brinkmann
Dellewichens – Block
Dietsien – Kramer
Droaljes – Eilers - Heinrich Eilers waas Buurmäster fon ju Meente Roomelse fon 1964-1974
Fännegerdsien – Deddens
Geeders – Henken
Häiwäis – Kröger
Ilwers – Henken
Jankens – Kops
Kökens – Deeken
Kuupes – Bahlmann
Nounierns – Muth
Schousters – Janssen
Schousters – Kröger
Steffens -Hinrichs
Töbeläinkierns af Töbens – Harms
Töbens – Heyens
Wiltjens – Thedering
Wübbens - Weths
Hollenerfoan un Roomelse-Aast
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich - Beskrieuwenge
Akrams – Block
Bakkers – Heese
Bogerts – Deeken
Borchens – Henken
Diers – Wulf
Hammegerds – Deeken
Kobsoalerks – Henken
Krömer – Dumstorf
Krömershoaje – Crone
Kupers – Gerdes
Onnols – Block
Pootjens – Geesen
Taljans – Janßen - Die eerste Janssen ap ju Steede (Bääsjebaabe fon Gretchen Grosser) koom fröier uut Tallehillens Huus in Skäddel-Bätholt
Tollens – Henken
Wigens – Kramer
Hollenbround
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich - Beskrieuwenge
Fännens – Evers
Fijans – Deddens
Häinounens – Gerdes
Hinkjanns – Nagel
Mullers – Kramer - Heinrich Kramer waas Buurmäster fon Roomelse fon 1955 - 1964
Nounewigens – Oltmanns
Putsjans – Nagel
Wekkewäis – Block-Heyens
Roomelse-Wääst mäd Hoogebierich, Häärst un Raake
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich - Beskrieuwenge
Annemäikens – Wulf
Atjens – Gerdes
Behrens – Wulf - Behrens hääbe fröier in't Täärp woond. Dät Lound, wier däälich die Säärkhoaf is, waas froier Behrens Bierich
Elsejaans af Elsepost – Fugel
Frisoaljes – Wilkens - Frisoaljes hääbe fröier in't Täärp woond
Jandiers – Fugel - Jandiers hääbe fröier in't Täärp woond. Ju Steede waas froier Blömer, Heinrich Fugel koom uut Amke Huus und häd ju Steede 1911 fon sien Oom äärwd
Katwijk
thumb|Loage fon ju Meente thumb|Woapen fon ju Meente Katwijk is ne Meente in ju Provints Suudhollound in do Niederlounde. Katwijk aan den Rijn/Katwijk aan Zee is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 31,06 km² un deer woonje 61.822 Moanskene (2012).
Lieste fon do Seelter Roupnoomen
Roomelse-Wääst mäd Hoogebierich, Häärst un Raake
Juurens – Meyer
Kaspers – Deeken
Knipshinnens – Wilkens - Knipshinnens hääbe fröier in't Täärp woond
Knuks – Meyer - Knuks hääbe fröier in't Täärp woond
Knuksrämmers - Siemer - Knuksrämmers hääbe fröier in't Täärp woond
Koawenjaans – Brinkmann
Stääfens – Dannebaum
Stienkens – Eilers
Strukelje
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich - Beskrieuwenge
Louts (Jansen)
Twäis Siks (Schulte)
Lassen
Poolkol
Putje Luks
Strukelje (Tärp)
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich - Beskrieuwenge
Poulkurt - Schulte - Ju oolde Steede wier ap 'n Kjuuswai in Strukelje. Däär keem Pestoor Schulte uut Huus.
Memoiren fon Pestoor Schulte 1910 un Tekenge fon dät oolde Poulkurts Huus uut Seelter Trjoue, Härfst 1969
Baalenje/Bieuwelte
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich - Beskrieuwenge
Dokers - Evers - Ap ju Steede waas 'n Schulte, nu Evers
Uutände
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich - Beskrieuwenge
Klaaster (Boukeläsk)
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich - Beskrieuwenge
Wietsound
Roupnoome - Skrieuwnoome däälich - Beskrieuwenge
Riemsele mäd do oolde Roupnoomen
Dät rakt uk Riemsele mäd do oolde Roupnoomen, z. B.:
Deer sit aan Schuur,
kwäd Geeders Buur.
kwäd Ollerksin Jan.
Dät lukt foarbie,
kwäd Sandjes Marie.
Kring Pinneberg
Die  is n Kring in Släswiek-Holstein. Ju Haudstääd is Pinneberg. Dät Oailound Hälgelound heert uk tou dän Kring Pinneberg.
Kerkrade
thumb|Loage fon ju Meente thumb|Woapen fon ju Meente Kerkrade is ne Meente in ju Provints Limbuurich in do Niederlounde. Kerkrade is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 22,17 km² un deer woonje 47.669 Moanskene (2012).
Niederlounde
Do Niederlounde (Wäästfräisk Nederlân, Niederloundsk Nederland) is n Lound in Wääst-Europa. Ju Haudstääd is Amsterdam un die Köönich fon dät Köönichriek is siet 2014 Willem-Alexander. Minister-Präsident is siet 2010 Mark Rutte.
Geografie
Die hoochste Bierich fon dät Lound is die Vaalserbierich (323 m). Do grootste Äien fon do Niederlounde sunt Maas, Rhien, Schelde, Waal un Ijssel.
Do Niederlounde wäide begränsed fon:
Geschichte
Siet 1581 bildede Hollound touhoope mäd Fräislound, Groningen, Seelound, Utrecht, Gelderlound un Overijssel ju föderoale Republik fon do soogen Provinzen (do Niederlounde). Do uur - Drente in dät Aaste un Noud-Braband un Limbuurich hongeden deer n bitsken as Besit bie.
In dät soogentiende Jierhunnert koom ju Republik truch Honnel toun grooten Riekdum un waas deertruch ap ne bestimde Tied ju eerste Grootmacht fon de Waareld, ju groote Kolonien hiede in Aast-Indien un litjere in Afrikoa un Amerikoa (New York waas apgjucht as Nieuw Amsterdam). Ju Republik wuude ferwalted fon n Steedehoolder (stadhouder), die der fon do Provinzen wääld wuude. Dät waas dan immer n Prins fon Oranien.
In dät achttiende Jierhunnert waas dät aal foarbie un wuude dät immer moor tou n litjet Lound, dät toulääst 1795 fon do Frantsosen ärooberd wuude. Do waas dät foarbie mäd Föderalismus un aal do Provinzen wuuden unner Den Haag broacht. So ferloos Wääst-Fräislound dan sien Fräiegaid. Hollound wuud uk noch in two Deele kleeuwd (Noud- un Suudhollound) un so roate dät ätters alwen Provinzen.
Eerste 1986 koom ju tweelfde Provinz Flevolound deertou, ju der bestoant uut Deele fon dän iendiekte Suudersee twiske Hollound un Wäästfräislound.
Wirtschaft
Dät Bruttoinloundsprodukt pro Kop waas $39.000 in 2007. In 2007 waas 2% fon ju ganse Wirtschaft Loundwirtschaft, 24,4% Industrie un 73,6% Tjoonste.
Assimilation (Phonetik)
Assimiliation is n phonetisk Protsäs. Dät rakt two Soarten Assimilation, regressive un progressive Assimilation. Regressive Assimilation rakt dät ap maaste.
Şalom
Şalom (Hebrieusk: שָׁלוֹם, Seeltersk: Free) is n Juudsk-Tursk Wieksblääd, dät in Istanbul, Turkäi ferskient. Do Biedraage sunt maast ap Tursk un een Siede is ap Sephardisk. Dät Blääd is ap n 29. Oktober 1947 gruunded fon dän Juudsk-Tursken Journalist Avram Leyon. Dät Blääd häd ne Aploage fon 5.000 Exemploare (2005) un wäid drukt bie Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş.. Yakup Barokas is die Haudredakteur.
Assimilation (Phonetik)
Regressive Assimilation
Ju wirket ätter links, dät hat, dät n bestimd Luud n uur Luud beienfloudet, wät eer kumt.
Assimilation fon Steede
Deerbie wäd n Luud fon sien Artikulationssteede leeken, so t.B. dät n, dät gewöönelk dentoal uutspreeken wäd: Biespil: en gouden Gong wäd tou eng goudn Gong []. Deeruut sjucht me, dät ju Assimilation nit altied apträt: in dät Biespil kumt ju Kombination n-g twäie foar, man bloot in dän eerste Fal rakt dät Assimilation. Biespil: dien Määme wäd tou diem Määme [].
Assimilation fon Stämme
Deerbie rakt dät two Haudräägele. Biespil: apbierge wäd tou abbierge []. Biespil: loos läite wäd tou looz läite [], wierbie z stoant foar stämloos Wrieuweluud [].
Progressive Assimilation
Ju wirket ätter gjuchts, dät hat, dät n bestimd Luud n uur Luud beienfloudet, wät leeter kumt. Biespil: ap dän Bierich wäd tou ap tän Bierich []. Biespil: wol se wäd tou wol ze [].
Do Seelter in Cincinnati
Hierbie is ne Lieste fon Seelter doo ienwonderden in disse Geegend, sowied as jo ätter Cincinnati keemen. Ap minste ieuwen so fuul keemen ätter Louisville, Kentucky (sowät 200 KM fon Cincinnati) un uur siedelden sik in uur Paate fon ju Geegend oun. Wäkke fon uus Fjunde uut Skäddel bleeuwen in New York un uur aastelke Stoate. Ju Lieste tält sowät 55 Noomen fon Ljuude uut Skäddel do ätter Cincinnati keemen. Wäkke geenen wieruume as ounroat is; doo mäd n + sunt stuurwen (1970). Do maaste Seelter in Cincinnati wuuden Geskäftsljuude. Wäkke wuuden Bakker un hieden hier oain Geskäft. Do maaste fon him hieden Weerskup- un Lieuwensmiddel-Geskäfte. Min Bruur Wilhelm un iek wieren 51 Jiere touhoope in Geskäfte.
Hier is die Fersäik, genau tou begjuchten wät angungt Doaten, Noomen un Huusnoomen. Dät kon oaber eenige Failere änthoolde:
In 1970 foar Publikation tou Ferföigenge stoald fon Herman Ahlrichs, Cincinnati; USA.
Wo dät wäkke Skäddeler in Cincinnati fergeen
"Cincinnati is ne groote Stääd un doo Ljuude fon Skäddel woonje aal in ferscheedene Fjoondele. Toufoarne, loange Jiere haar, woonden wi aal in ju Stäädmidde. Man in doo lääste twintich Jiere woonje jo in n Radius fon 15 af 20 Mielen (24 bit 52 KM).
Gjucht min Ljuude fon Skäddel wonderden ien tou doo Fereende Stoate. Fuul koomen fon Börger, Börgermoor un Vreden. Aal do Seelter fon foar 1900 do in Cincinnati woonden, sunt dood (1972). Iek hiede trjo Möie (mien Määmes Sustere), do in dät Franziskaner Klaaster in Oldenburg/Indiana geen sunt. Jo wieren bädden Foken, Huusnoome Steuver Wilke in Skäddel.
Suster Maria Silveria, geb. dän 5. Meerte 1865, stoorf dän 19. Januar 1913. Ju waas do 50 Jiere oold un 17 Jiere int Klaaster. Hiere Noome Adelaide.
Suster Maria Ludgeria, geb. dän 25. Okt. 1877 as Elisabeth Foken. Stoorf dän 1. Moai 1946 un waas dan 69 Jiere oold un.4l Jiere int Klaaster.
Suster Mary Gregory, geb. dän 2. Feb. 1874 as Helen Foken, stoorf fergeene Häärst dän 28. Okt. 1971. Geen int Klaaster dän 21. Apr. 1898. Ju waas 97 Jiere oold un 75 Jiere int Klaaster.
In 1895 waas ju in do USA ienwonderd, in 1897 geen ju noch moal tourääch ap Besäik in Skäddel un dan in 1898 geen ju int Klaaster fön doo Sustere fon Sänt Franziskus. Mien Möie waas woarschienelk ju Ooldste in dän Oarden. Ju waas alsoo ju Ooldste fon doo Seelter in do Fereende Stoate. Bie hier Liuend int Klaaster wuuden hier ap minste 20 ferscheedene Missione apdrain, in un buute Cincinnati.
Hiere Foar William Foken (Steuver Wilke) hied njuugen Bäidene. Mien Määme, Regina, waas ju eensichste ju in Düütsklound bleeuw. Do uur wonderden mäd do Jiere aal ien in dit Lound. In 1902 stoorf Steuver Wilke un ju uurblieuwende Familie fon fjauer Ljuude koom uk ätter Amerika." [HA 1972].
Weblinks
alle two jier is een grooted "Family Reunion" von de Ahlrichs-Verwandschkop in Cincinnati Ohio, ur 150 Ludene kumme der to soamen, det läste was vegene Samstach 7.August 2010
Föhring-Amring
thumb|right|200px|Noudfräiske Dialektgebiede Föhring-Amring af, ätter do Säärm-Beteekengen: Fering-Öömrang bilde touhoope aan Ailounddialekt fon do tjoon noudfräiske Dialekte. Föhring wäd ap dät Ailound Föhr boald, Amring ap dät Ailound Amrum.
Biespil-Fergliek
Do bee Baalwiesen wäide touhoopefoated, uumdät jo so nai fjuund sunt, dät do Ljuude fon do bee Ailounde sunner Stuurhaide mädnuur baale konnene. Man dät rakt daach uk een poor apfaalende Ferskiele. Een Biespil deerfoar is die Luud-Unnerskeed "t" un "s": Seeltersk "Täärp" hat ap Fering "Taarep" un ap Öömrang "Saarep"; Seeltersk "hie häd toacht" hat ap Fering "hi hee toocht" un ap Öömrang "hie hää soocht" un aal so fääre. Uk Vokoal-Ferskiele rakt dät, uk wäkke, do sik an ju Skrieuwwiese nit kanne läite: in't Fering gungt een "aa" een bitje in ju Gjuchte fon dän Luud, die ap Seeltersk "oa" skrieuwen wäd, wilst een "oo" juust dät sälge is. In dät Öömrang wäd dät "aa" ljoacht boald, wilst een skrieuwen "oo" so boald wäd, as een Seelter "oa".
Sjuch hier: Föhring (Fering) Amring (Öömrang)
Nürnberg
Nürnberg is ne Stääd in dät düütske Buundeslound Bayern. Ju Stääd häd 499.237 Ienwoonere (2010). Nuernberg is siet 1881 ne düütske Groβstadt.
Cajun Frantsöösk
Cajun Frantsöösk (bietiede naamd Louisiana Regional Frantsöösk ) is een fon tjo Variatäte of Dialekte fon ju frantsööske Sproake do der foarallen boald wäide in dän U.S. Stoat Louisiana, foarallen in do suudelke Meenten. Uur Louisiana frantsööske Dialekte sunt Napoleonic Frantsöösk un Colonial of Plantation Society Frantsöösk, do der foarallen boald wäide in Orleans, St. Bernard, St. Tammany, St. Charles, St. John the Baptiste, Jefferson, West Bâton-Rouge, Pointe-Coupée, Avoyelles, St. Mary, Iberia, Assumption, un St. Landry Meenten. Cajun Frantsöösk is nit dätsälge as Louisiana Creole.
Gewöönelk wäd ounnuumen, dät Cajun Frantsöösk bolde gans stamt fon Akadisk Frantsöösk so as dät boald wuude in ju frantsööske Kolonie Akadien (wät liech in wät nu do Kustenprovinze sunt fon Kanada un in dän U.S. Stoat Maine).
Cajun unnerskat sik fon Frantsöösk in Uutsproake, Woudskat un Intonation.
Geskichte
In 1755 (unner dän Frantsoosen- un Indioanekriech), wuude sowät 75% fon ju Akadiske Befoulkenge fon ju kanadiske Provinz Nova Scotia deportierd in wät oafte naamd wäd ju Groote Ferdrieuwenge. Moonige fon do siedelden sik wier an in Louisiana, un gruundeden deer hiere Kultuur un Sproake. Truch ju Akadiske Sproake stamt Cajun uursproangelk fon do Dialekte fon Anjou un Poitou in Frankriek (sjuch Poitevin-Saintongeais). Disse Äärwe had wäkke archaiske Woude in dät Dialekt bääte lät, t.B. crevette ("Gernoat") wäd uutspreekena as chevrette.
Mäd de Tied wuude Cajun ju fäästigede Sproake fon fuul Meenten in Louisiana wäästelk fon ju Mississippi Äi. Cajun wuud nit bloot boald fon Cajun Ljuude man uk fon uur ethniske Gruppen do der woonden in Akadisk besiedelde Gestriche. Kreolen, indianiske ethniske Gruppen as do Houma, Chitimacha, Bayougoula, Tunica-Biloxi, Atakapa, Opelousa, Okelousa, un Avoyel leerden truch dät Touhoope-Woonjen in do suudelke Meenten fon Louisiana eendelk uk dät Cajun frantsööske Dialekt. Wäkke Kreole un Indiane boalden al frantsöösk eer do Akadier in Louisiana kuumen dieden.
Die Uutdruk "Cajun" wäd wäil oulat fon ju ängelske Uutsproake fon dät frantsööske Woud “Acadien”. Wäkke Cajuns naame sik "Cadiens" of "Cadjins" ap Frantsöösk. Ju eerste Skrieuwwiese is oulat fon ju frantsööske Skrieuwwiese “Acadien” un ju twäide is ne Annaierenge, ju der frantsööske Phonetik bruukt bie ju Uutsproake in Cajun Frantsöösk. “Cadien” is ju frantsööske Skrieuwwiese, ju do cajun Akademiker ap ljooste bruuke; "Cajun" is n ängelsk Woud, wier jo nit fuul fon hoolde. Dät Haudgestrich wier Cajun Frantsöösk boald wäd, naame do Acadiana (nit tou fertuuskjen mäd Acadia, wiermäd dät Gestrich in Kanada un Maine meend wäd, wier Akadisk Frantsöösk boald wäd). Cajun Gestriche bildje bietiede Partnerskuppe mäd Akadier in Kanada, do der frantsööske Koastere seende uum ju Sproake in de Skoule tou unnergjuchten.
In 1984 publizierde Jules O. Daigle, n katoolsken Gäistelke, A Dictionary of the Cajun Language, dät eerste Woudebouk fon dät Cajun Frantsööske.
Literatuur
''Tonnerre mes chiens! A glossary of Louisiana French figures of speech'' by Amanda LaFleur ISBN 0-9670838-9-3. Renouveau Publishing.
A Dictionary of the Cajun Language by Rev. Msgr. Jules O. Daigle, M.A., S.T.L. ISBN 0-9614245-3-2. Swallow Publications, Inc.
Language Shift in the Coastal Marshes of Louisiana by Kevin J. Rottet ISBN 0-8204-4980-6. Peter Lang Publishing, Inc.
Conversational Cajun French I by Harry Jannise and Randall P. Whatley ISBN 0-8828-9316-5. The Chicot Press.
Glitsker
thumb|right|Glitsker-Ies thumb|right|Die Groote Aletsch-Glitsker in ju [[Swaits]] N Glitsker is ne uut Snee äntsteene groote Iesmasse, ju sik as ne Äi, bloot loangsoamer, n Ouhong deelbewääget. Dät rakt dät noch ap hooge Bierige, toun Biespil in do Alpen, man juust so uk in koolde Regione nai bie do Pole, so toun Biespil in Gräinlound. Deer rakt dät uk Inloundies, dät is ju grootste Glitsker-Foarm, ju ganse Loundskuppe bedäkt. Bie ju Äntstoundenge fon Glitskere wäd uut ne Loage fon näien Snee ne Loage fon Glitskeries, ju dan nit fuul moor as n Tjaandel fon ju uursproangelke Tjukte häd. 800px|center|thumb|Glitsker
Nutsenge
Besunners in Gebiete, do gewöönelk druuch sunt, wäide Glitskere as Swäitwoater-Reserven nutsed, wierbie man deer däälich appaasje skuul, wült in dät jungere Glitsker-Ies, dät foar eenige Jiertjaande äntsteen is, oolde Pestizide ienfäärsen sunt.
14. Moai
Die '''14. Moai (buute Roomelse 14. Maai''' uutboald) is die 134. Dai fon dän Gregorioanske Kalänner (die 135. in Skaltjiere) somäd blieuwe noch 231 Deege bit tou dät Jierseende tou.
Glitsker
Nutsenge
In Europa wuude Glitsker-Ies toun Deel sogoar as Keelmiddel benutsed: Fon 1863 bit 1914 wuude an n Unneren Grindelwaldglitsker Ies kommerziell oubaud un bit Paris exportierd.
In dät Noudwääste fon Pakistan wäide sänt loange Tied "kunstelke Glitskere" as Woaterspieker baud, do oaber wietenskuppelk blouked neen ächte Glitskere sunt, deeruum dät t.B. dät Ies nit uut Snee äntstoant. Foar sun kunstelken Glitsker wäide mäd fuul Oarbaid Iesbrokken ap n hoogen Bierich (4500 - 5000 m) transportierd, wier dät Skaad rakt. Deermäd do Brokken touhoopefjoose, wäd uk floudich Woater deertouroat. Dät wäd dan noch isolierd, un dan mout man dät sowät fjauer Wintere lääse läite, deermäd dät noch truch natüürelken Snee un Ies woakst. Dan is sun kunstelken Glitsker kloor. Düsse Technik wäd bit däälich benutsed.
Die wirtskuppelke Nutsen fon do europäiske Glitskere lait däälich foarallen deeroane, dät jo dän Froamdenferkier anluuke.
Glitskere in ju Klima-Ferannerenge
Deeruum, dät n Glitsker truch Steenstoaf un Algen sieläärge nit rien wiet is, an eenige Steeden sogoar gries af bruun, hääbe do Glitskere natüürelk aaltiede Sunnenlucht absorbierd un sunt deertruch aaltiede n bitje ousmolten, man ju Groienge in Winterdai waas n Uutgliek. Däälich rakt dät bie fuul Glitskere naan Uutgliek moor tou dät Ousmilten. Deerfoar rakt dät ferskeedene Gruunde, aan deerfon is, dät truch Rout uut Ougase do Glitskere noch minner wiet sunt un moor Sunnenlucht absorbierje. Eenige Wietenskuplere fersäike, truch wiete Folien, do se ap do Glitskere lääse, düssen Effekt litjer tou moakjen. Man n uur, wichtigeren Gruund is die anthropogene Glääshuus-Effekt, truch dän et ap uus Äide aaltiede woormer wäd.
Dät Problem is nit bloot, dät truch Ferannerenge fon ju Loundskup Lieuwendsruume ferlädden gunge, n fuul gratter Problem is, dät wan aal do Glitskere mäd do groote Flakten fon Inloundies in do Polargebiete smilte, wäd die Woaterspeegel fonne See so fuul haager, dät läige Loundskuppe, foarallen in groote Deele fon Bangladesch un do Niederlounde, unner Woater sät wäide konnene. As dät in Iestiede moor Glitskere roate, waas ja uk die Woaterspeegel fuul djapper as däälich. So roate dät ne Tied, ju Weichsel-Kooldtied, as Maas un Themse bee in n Rhien flooten, wült n grooten Deel fon n Noudsee-Gruund Lound waas.
N uur Problem is, dät truch dät Ousmilten fon do Glitskere oolde Pestizide wier uut dät Ies kuume. Die Gebruuk fon düsse Pestizide is toun Deel al sänt Jiertjaande ferbeeden, deeruum, dät se so gefoarelk sunt, man nu kuume se wier in ju Uumewaareld.
Koggenland
thumb|Loage fon ju Meente thumb|Woapen fon ju Meente Koggenland is ne Meente in ju Provints Noudhollound in do Niederlounde. De Goorn is n Sit fon ju Meenteferwaltenge. Et häd ne Fläche fon 84,15 km² un deer woonje 21.960 Moanskene (2012).
Glitsker
Äntstoundenge fon Loundskuppe truch Iestiedglitskere
In Iestiede wieren se uk in Middel-Europa fuul gratter un wieren in Regione, wier et sowät däälich nit moor rakt, wier me oaber an ju Loundskupp noch ärkanne kon, dät so moonich een Doal fon n Glitsker in't Lound skrabbed is un dät so moonich aan Höäwel fon dät Materioal stamt, dät n Glitsker foar sik häär skäuwen häd.
Slacht fon Maiwand
Ju Slacht fon Maiwand waas aan militärisken Stried ap dän 27. Juli 1880 twiske ju Britiske Armee un afghaniske Striedere in dän twäide ängelske-afghaniske Kriech. Do Afghanen wonnen ju Slacht juun two britiske un indiske Brigoaden.
Foaruutgungende Geskichte
Ätter ju Kriechsferkloorenge wieren britiske Troppen ap dän 21. November 1878 in Afghanistan ienmarskierd un hieden Kabul, Kandahar, Dschalalabad un Khost besät.
Antoni Gaudí i Cornet
thumb|Antoni Gaudí Antoni Gaudí i Cornet (Reus (Katalonien), 25. Juni 1852 – Barcelona, 10. Juni 1926), waas aan kataloansken Baukunstler. Hie bitoachte uum 1900 wäkke markante Bauten un uur Objekte in Barcelona un deerbuute, wierfon ju Sagrada Família ju bekoandste is.
Slacht fon Maiwand
Foaruutgungende Geskichte
Ap dän 21. Juni 1880 kreegen do Briten Beskeed, dät düsse säks- bit aachteduusend Mon groote Armee ap dän 15. Juni in ju Gjuchte fon Kandahar oumarskierd waas.
Antoni Gaudí i Cornet
Hie wäd betrachted as aan fon do Gruundlääsere fon ju orgoanske Baukunst. Sien Wierk heert tou dän Näikataloanske Stil (Modernisme Català), een Foarm fon Juugendstil in Katalonien.
Slacht fon Maiwand
Foaruutgungende Geskichte
Bit dän 11. Juli tou wieren, in Outäiwen fon dän afghaniske Angriep, an dän Hilmend unner Brigadier George Burrows 2599 Suldoaten un säks Kenunnen touhoopeleeken wuden. Jo fereenden sik junner mäd een afghaniske Armee fon moor as säksduusend Mon un säks Kenunnen unner dän Befeel fon Sher Ali. Man ju Tjoue fon düsse Troppen wude fon bee do Uppermonljuude moor un moor betwieuweld. Noch eer jo äntwoapend wäide kuuden, moiterden hiere Infanterie- un Artillerie-Eenhaide un looken ou, uum sik ju Armee fon Ayub Khan antousluuten. Bie ju Ferfoulgenge fon do Moitere kuuden do Kenunnen touräächhoald wäide.
Ayub Khan waas Burrows nu toalenmäitich uurlaid un Burrows besloot, sik ap een Sträiten-Skiere bie Kushk-i-Nakhud tourääch tou luuken. Sik ätter dät befäästigede Kandahar tourääch tou luuken, hiede Ayub Khan ju Muugelkhaid lät, in't Lound fräi uumetou tou loopen. Burrows besloot, ju in't Foaren kuumende Kavallerie fon do Afghanen tou sloon, eer ju fäindelke Haudmacht waikuume kuude.
Ferloop
Ap dän 26. Juli tälde ju britiske Apkloorenge Beskeed, dät do foaruutgungende Fäinde Maiwand roaked häbe un die Räst fon ju Armee ap dän touken Dai waikuume un 10500 Mon mäd 34 Kenunnen uumfoatje skuul. Burrows wüül ju Ättergjucht nit leeuwe. Ap dän Mäiden fon dän 27. Juli marskierde ju britiske Brigaden ätter Maiwand ou, deer ju Apkloorenge fääststoalde, dät ju afghaniske Haud-Armee indäid bloot noch two Uuren fier wäch waas. Foar een Touräächluuken waas dät nu tou leet, uumdät ju fäindelke Armee uurs apgruunde fon hiere grattere Gauegaid ju Muugelkhaid häiwed hiede, Kandahar tou besätten. Nu koomen do 2599 Briten mäd 18 Kenunnen 8500 Afghanen mäd 30 Kenunnen toumäite, un do afghaniske Troppen hieden bietou noch Stöän fon Stommes-Striedere, do sik him anslooten.
Do Briten wieren bie do Infanteriewoapen technisk fier uurlain, wilst se bie ju Artillerie fier unnerlain wieren. Burrows liet do Transport- un Fersuurgengs-Eenhaide fon Troppen skuuld in dät Täärp Mahmudabad. Wäästelk fon Mahmudabad waas een joope Glieuwe, ju sik fon Suudwääste ätter Noudaaste loot un dan in noudwäästelke Gjuchte oubeegede. Do Briten geenen nit fier fon Mahmudabad in noudwäästelke Gjuchte uur ju Slucht. Wät moor as aan Kilomeeter fääre noomen hiere Kenunnen Steede un skooten fon Ketier foar alwen oun ap ju afghaniske Kolonne. Ju Infanterie geen gjuchts un links fon ju Artillerie in two Linien in Staalenge. Do Briten waas dät slumped, in dät Toumäitekuumen in ju Slacht as eerste Apstaalenge tou niemen un dät Fjuur tou eepenjen.
Do Afghanen hieden do Briten ätter links uur ju Slucht gungen blouked un beegeden sälwen ätter Gjuchts ou. Ayub Khan wuude wies, dät ju fäindelke Ferdäägengsstaalenge ap eepen Fäild ap bee do Sieden tou ferseerjen waas un befuul ju Kavallerie an sien gjuchte un do bietoukeemene Infanterie un do Stommesstriedere ap sien linke Side, wier jo in ju ätter Noudwääste oubeegjende Glieuwe in Staalenge geenen. In ju Midde sätte hie ju regulääre Infanterie, uum ju Linje touhoope tou hoolden. Een hoolwe Uure ätter dät Eepenjen fon't Fjuur begon ju uurlaine afghaniske Artillerie tou kampjen un skoot ap ju britiske Lienje. thumb|270px|Britiske Soldoaten hoalje hiere ferseerde Fjuunde fon dät Slachtfäild. Kuut foar Middai begonnen do Stommesstriedere dän Angriep ap ju gjuchte Siede fon do Briten, man ju wuden fon ju mäd beetere Ruure bewoapende Infanterie touräächsloain un moasten wier in ju Glieuwe Skuul säike.
Ap ju uur Kaante betruuede ju afghaniske Kavallerie ju linke Siede fon do Briten. Do bee heel buute stoundene Infanteriekompanien beegeden een bitje ätter binne un wuden fon ju Reserve ferloangerd, uum sik deer juun tou weerjen.
Dät Skjooten fon do Briten twong ju Kavallerie, ap Ferskot tou blieuwen. Man in düsse Tied koom ju afghaniske Artillerie deer naier bietou. Uk do Infanterie-Regimente marskierden in Kolonnen ap ju Midee fon ju britiske Lienje uumetou. Burrows liet ju britiske Infanterie foargunge uum ju Apstaalenge fon do afghaniske Kolonnen mäd Skjooten tou ferhinnerjen. Uumdät do britiske Ruure fääre skjoote kuuden, moasten do Afghanen mäd läipe Ferläste wier ap Ferskot gunge.
Nu stoalden do Afghanen hiere Troppen uurs ap, fierden ju Artillerie naier an dän Kamp, sammelden ju Infanterie in ju Midde un betruueden as Oulänkenge do Sieden fon do Briten. Tou ju sälge Tied greepen do bietoukeemene Troppen do tou'n Skuul fon do Transport- un Fersuurgengs-Eenhaide touräächlätte Briten oun un boonten him. Uum hoolich two ättermiddeeges geen do eerste britiske Kenunnen ju Munitsjoon uut. Aan Kavallerieangriep ap ju linke Siede kuude touräächsloain wäide. Uum Klok two geen dät afghaniske Artillerie-Fjuur uut.