cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Mahir Domi
Jeta
Kontributi i tij veçanërisht në fushën e studimeve gjuhësore është i jashtëzakonshëm jo vetëm se ai organizoi, nxiti e drejtoi veprimtaritë krijuese shkencore në shumë degë të gjuhësisë, por edhe sepse ai vetë, bashkë me gjuhëtarë të shquar si A. Xhuvani, K. Cipo, E. Çabej, S. Riza, A. Kostallari, Sh. Demiraj, S. Floqi e të mjaft kolegëve të tjerë më të rinj, të cilët më parë i pati studentë e më vonë bashkëpunëtorë, e ngritën gjuhësinë shqiptare në nivele bashkëkohore. Ai u dallua me punimet e tij në fushën e sintaksës, të historisë së gjuhës shqipe e të marrëdhënieve të saj me gjuhë të tjera të Ballkanit, në fushën e gjuhës letrare e të kulturës së gjuhës, në leksikografi e në terminologji, në histori të gjuhësisë shqiptare e të mendimit shqiptar etj. Ai qe nismëtar i organizimit dhe i drejtimit të studimeve dialektologjike në Shqipëri, duke krijuar e ndihmuar një grup dialektologësh, i cili arriti të mbulojë me studime e përshkrime dialektore thuajse të gjitha të folmet e shqipes, të cilat u kurorëzuan me hartimin e “Atlasit dialektologjik të shqipes”.
Veprimtaria shkencore e shumanshme e ka bërë të njohur prof. M. Domin edhe në Kosovë e vise të tjera shqiptare si dhe jashtë kufijve. Ai nderohet e vlerësohet nga studiues të ballkanologjisë e të indoevropianishtes. Në shumë kongrese e konferenca ndërkombëtare e kombëtare ku ka marrë pjesë ka thënë fjalën e tij me peshë për problemet e shqipes, duke e përfaqësuar denjësisht shkencën shqiptare.
Kupa e Republikës 1990-91
Turi i 1rë
Ndeshjet u luajtën në gusht & shtator, 1990*
Migrimet sllave në Ballkan
Pushtimet sllave deri më 591
Në fund të antikitetit të vonë, në shekullin e 6-të, grupet e përmendura në burime si Sllavët përparuan nëpër Danubin e poshtëm (të braktisur nga Visigothët në fund të shekullit të 5-të) dhe ndërmorën sulme në provincat romake lindore të Ilirisë, Moezisë, Trakisë, Maqedonisë dhe Greqisë në Peloponez (shih Kronika e Monemvasia). Një nga burimet më të hershme që përmend bastisjet sllave është Prokopius i Cezareas, i cili emëron sulmuesit rreth 550 Σκλαβηνοί (p.sh. Prok. Hist. 7,14,2) dhe thotë se ata do të vendoseshin në veri të Danubit. Si rregull, grupe më të vogla dhe të pakoordinuara vepronin në malet e pakalueshme dhe pyjet e dendura. Në veri, sllavët arritën në zonën e ish-provincës së Noricum dhe themeluan Principatën e Karantanisë atje në shekullin VII.
Károly-László Acs
Acs një marangoz i cili u ndërtua në vitin 1986 në Cluj-Napoca.
Rexhep Ismajli
Biografia
Nga viti 1990 ishte i angazhuar në lëvizjen politike në kuadër të Lidhjes Demokratike të Kosovës LDK, në të cilën ishte anëtar i Kryesisë me përgjegjësi për marrëdhëniet ndërkombëtare. I pakënaqur me zhvillimet, më 1994 dha dorëheqje nga posti politik. Përveç si profesor, ka qenë i angazhuar rreth botimit të revistave shkencore, si: Dituria, Recherches albanologiques 1-4, Prishtinë (frëngjisht), Studia humanistica, Prishtinë, Godišnjak društava za primenjenu lingvistiku Jugoslavije, Beograd, Studime, ASHAK, Filologji, Fakulteti i Filologjisë, Prishtinë, Thema, revistë e sociologjisë, Prishtinë, etj.; bashkëthemelues dhe redaktor i botimeve Fryma, (mbi 70 vëllime në fushën e dijeve shoqërore), Rozafa (letërsi), Dukagjini Balkan Books (frëngjisht, anglisht dhe gjermanisht), të shtëpisë botuese Dukagjini.Ka marrë pjesë prej fillimit në punën e Qendrës së Kulturës Shqiptare për të Huajt/ Seminarit Ndërkombëtar për Gjuhën, Letërsinë dhe Kulturën Shqiptare, në fillim Sekretar, anëtar i Këshillit drejtues, ndërsa në vitet 1998-2002 Drejtor i Seminarit.
Kolë Idromeno
Prejardhja
Më 1856 u shpërngul në Shkodër, ku ushtroi zanatin e tij të marangozit e drugdhendësit si dhe projektuesit autodidakt e zbatuesit të ndërtimeve private në qytet, si shtëpitë e familjes Lukaj te Arra Madhe, Rokacollëve në Serreq, ndërtesa e Kryqit të Kuq, liceu Illyricum dhe shtëpia e vet në Gjuhadol. Dy vite më pas Arseni u martua me një vajzë shkodrane, Dranden ose Rozen e Filip Saraçit, më 5 dhjetor 1858.
Biografia
U lind në Shkodër më 15 gusht 1860, një vit pas së motrës, Tones. I vendosin dy emra të dytë: Rrok (si ditë emri) dhe Spiridon. Nisi shkollën fillore më 1867 në njërën prej shkollave qytetëse, ku mësim mund t'i kenë dhënë dy italianët Andrea Skanjeti dhe Marco Rebeschini. Ndër bashkënxënësit e tij në këtë shkollë ishte edhe poeti i ardhshëm Filip Shiroka, me të cilin do të kishte miqësi të gjatë e letërkëmbim të vazhdueshëm. Përpos klerit, vizatim i dha Pietro Marubbi; Kohës kur ende nuk kishte mbaruar klasën e katërt i përkasin vizatimet e hershme Krye fëmije, Malësorja dhe Gomari n'udhë. Në vitet 1871-1875 iu përkushtua akuarelave të parë E vorfna, Baresha, Fshatarja, kompozimi i tij i parë mendohet të jetë Pusija, më pas Netë kazanash dhe Dymdhetë luftarë të Pargës në lundër. Marubbi ndikoi te Arseni që ta niste në Akademinë e Arteve në Venedik më 1875, ndërsa Mati Kodheli studjonte për fotografi në Trieste. Duke mos duruar mësimdhënien formale të akademisë, hoqi dorë pas gjashtë muajsh dhe nisi punë në studion e një piktori venecian.
Kupa e Republikës 1991-92
Turi i 1rë
Grupi 2
Biokimia
Yndyrërat
Yndyra është një lëndë ushqyese që përmban më shumë energji, në 100 gramë yndyrë ka dyfish më shumë energji se sa në 100 gramë karbohidrate. Do me thënë që njerzit duhet të bëjnë kujdes që të mos të hanë shumë yndyrna, sepse njeriu absorbon shumë energji shpejt dhe prandaj rezikon të bëhet i trashë. Mund të jetë e vështirë për të parë sa yndyrë ka në një ushqim – vetëm kur ka gjalpë, vaj ose margarinë, që janë pothuajse yndyrna të pastra. Prandaj mund të flitet për dhjamë të fshehur, që është ai dhjam që nuk mund të shihet direkt me sy (për shembull është e vështirë të shikohet se sa dhjam ka në djath që mund të përmbaj nga 10% deri në 80% yndyrë). Prandaj është mirë që të lexohet përbërja sa yndyrë ka në produktin ushqyes përkatës.
1011
Mbi vitin 1011.
Christina Chanée
Christina Chanée (e lindur si : Christina Birch Wongskul) është një këngëtare Daneze-Tailandeze dhe një këngëtare me zhanër pop e cila do të riprezantojë Danimarkën në Festivalin Evropian të Këngës 2010 bashkë me Tomas N'evergreen të cilët do të performojnë këngën In a Moment Like This, Kjo këngë fitoi Dansk Melodi Grand Prix 2010.
Ditar 4, Enver Hoxha
- dhjetor 1962
Francesco Acerbi
Francesco Acerbi ( Italisht: [franˈtʃesko aˈtʃɛrbi]; lindur më 10 shkurt 1988) është një futbollist profesionist italian i cili luan si qëndër-mbrojtës për klubin italian Lazio dhe kombëtaren italiane.
Pavia
Lindur në Vizzolo Predabissi, Lombardi, Acerbi filloi karrierën e tij te skuadra lombarde Pavia. Ai bëri debutimin e tij në ligë më 23 prill 2006. Ai më pas u huazua te skuadra e Serie D Renate më 11 janar 2007 dhe luajti në një ndeshje miqësore në të njëjtën ditë. Ai bëri debutimin e tij zyrtar me klubin më 28 janar, në barazimin pa gola kundër Palazzolos. Megjithatë, ai u rikthye te Pavia vetëm dy ditë më vonë dhe luajti në raundin e fundit të Serie C2 2006–07.
Lazio
Më 11 korrik 2018, Acerbi nënshkroi një kontratë pesë-vjeçare me klubin kryeqytetas Lazio.
Më 1 shtator 2022, Acerbi u transferua te Interi në formë huazimi.
Istraga poturica
Istraga poturica (cirilik: Истрага Потурица është emërtimi me të cilin u quajt asgjësimi i muslimanëve malazezë (të ashtuquajturit poturica) një ditë Krishtlindjesh në fund të shekullit XVII apo në fillim të shekullit XVIII prej krerëve ortodoksë malazezë me urdhër të Vlladikës Danilo I Njegoshi (i cili sundoi nga viti 1697-1735).
Kupa e Republikës 1992-93
Turi i 1rë
Ndeshjet u luajtën në gusht & shtator, 1992*
Grupi 7
Kolë Paparisto
Kolë Paparisto (Elbasan, 8 nëntor 1914 - 1980) ishte shkencëtar shqiptar, profesor i botanikës.
Biografia
Më 1940 bënte pjesë në Komitetin Qarkor të Elbasanit të Grupit Komunist "Zjarri". Në vitin 1943 doli partizan dhe punoi në Qarkun e Elbasanit e për një periudhë kohe pranë shtabit të Përgjithshëm të Ushtrisë Nacionalçlirimtare. Në maj të vitit 1944, si delegat i Elbasanit, mori pjesë në Kongresin e Përmetit, ku u zgjodh anëtar i Këshillit të Përgjithshëm Nacionalçlirimtar.
Emri i Zotit në Bibel
Muslimanet pretendojne se Allahu është Zoti i Bibles dhe ai permendet ne Shkrimet e Shenjta. Kjo është totalisht e genjeshtert. Emri “Allah” nuk gjendet as ne Dhjaten e Vjetër, dhe as ne Dhjaten e Re. Te vetmet raste kur Zoti thirret me emër ne Dhjaten e Vjeter, përdoret emri Yahweh, ose shkurtim i tij Yah. [Ketu duam te sqarojmë se emri Jehovah nuk është emër biblik, por u krijua nga judenjte si bashkim i zanoreve YHWH me zanoret e emrit Adonai].
Shkollaret myslimane janë përpjekur shume qe te provojnë se fjala arabike “Allah” është e njëjte me fjalën hebraike "Eloah", e cila ne fakt nuk është emër i pervecem por është përkthimi i fjales “Zot”. Ky emër mund te përdoret si për Zotin e vërtete, ashtu dhe për “zotat” pagane, idhujt, madje dhe për gjykatës njerëzore. Shkollaret myslimane besojnë se Allah është emri i pervecem i Zotit. Kështu ata preferojne ta përdorin këtë emër për ta dalluar zotin e tyre nga ai i hebrenjve, i te krishtereve apo dhe besimeve te tjera.
Kamboxhia
Pavarësia dhe Lufta e Vietnamit
Kamboxhia u bë një monarki kushtetuese nën mbretin Norodom Sihanouk. Kur Indokinës Franceze iu dha pavarësia, Kamboxhia humbi shpresën për rimarrjen e kontrollit mbi Deltën e Mekongut, e cila iu dha Vietnamit. Kjo zonë që ishte pjesë e Perandorisë Khmere, kontrolluar nga vietnamezët që nga viti 1698, kur Mbretin Chey Chettha II i dha leje vietnamezëve për t'u vendosur në zonë dekada më parë. Kjo mbetet një pikë e mprehtë diplomatike me më shumë se një milion Khmerë etnikë (khmerë Krom) që ende jetojnë në këtë rajon. Khmerët e Kuq u përpoqën të pushtonin territorin gjë që çoi pjesërisht në pushtimin e Kamboxhias nga Vietnami dhe largimin e Khmerëve të Kuq nga pushteti.
Republika Khmere (1970-1975)
Kryengritja komuniste brenda Kamboxhias vazhdoi të rritet, duke u ndihmuar nga furnizimet dhe mbështetja ushtarake nga Vietnami i Veriut. Pol Pot dhe Ieng Sary arritën sundimin e tyre mbi komunistët e trajnuar në Vietnam, shumë prej të cilëve u pastruan. Në të njëjtën kohë, forcat e PKK-së u bënë më të forta dhe më të pavarura nga padronët e tyre vietnamezë. Që nga viti 1973, PKK-ja po i luftonte betejat kundër forcave qeveritare me pak ose aspak mbështetje nga trupat e Vietnamit të Veriut dhe kontrolluan gati 60% të territorit të Kamboxhia dhe 25% të popullsisë së saj. Qeveria bëri tre përpjekje të pasuksesshme për të hyrë në negociata me kryengritësit, por deri në vitin 1974, forcat e PKK-së vepronin haptazi si divizione dhe disa prej forcave luftarake të Ushtrisë së Vietnamit të Veriut kishin lëvizur në Vietnamin e Jugut. Kontrolli i Lon Nolit u reduktua në enklava të vogla rreth qyteteve dhe rrugëve kryesore të transportit. Më shumë se 2 milionë refugjatë nga lufta jetonin në Phnom Penh dhe qytete të tjera.
Emri i Zotit në Bibel
Referimet
Për shembull, në gjuhën angleze, emri personal i Perëndisë doli për herë të parë në një Bibël që u shtyp më 1530, në përkthimin e Pentateukut nga Uilliam Tindali. Ai përdori formën «Iehouah». Me kalimin e kohës, gjuha angleze ndryshoi dhe germëzimi i emrit hyjnor u modernizua. Për shembull, më 1612, Henri Ejnzuorthi përdori formën «Iehovah» në gjithë përkthimin e librit të Psalmeve. Më vonë, më 1639, kur kjo vepër u rishikua dhe u shtyp bashkë me Pentateukun, u përdor forma «Jehovah». Më 1901, përkthyesit  që nxorën Biblën American Standard Version përdorën formën «Jehovah» atje ku emri hyjnor shfaqej në tekstin hebraik.
Kamboxhia
Regjimi komunist i Khmerëve të Kuq (1975-1978)
Në fakt, të gjitha pushtetet i përkisnin Komitetit Drejtues të PK të Kamboxhias, anëtarësimi i të cilit përbëhej nga Sekretari dhe Kryeministri Pol Pot, Zëvendës Sekretari i tij Nuon Chea dhe shtatë të tjerë. Ai njihej gjithashtu si "Qendra", "Organizata" ose "Angkar" dhe puna e tij ditore zhvillohej nga Zyra 870 në Phnom Penh. Për pothuajse dy vjet pas marrjes në pushtetit, Khmerët e Kuq vazhdonin të referoheshin vetes si thjesht "Angkar" (organizata). Vetëm në një fjalim të marsit 1977, Pol Pot zbuloi ekzistencën e PK të Kamboxhias. Ishte gjithashtu në këtë kohë që u konfirmua se Pol Pot ishte i njëjti person si Saloth Sar, i cili ishte cituar prej kohësh si sekretar i përgjithshëm i PKK-së.
Vlerësimet se sa njerëz u vranë nga regjimi i Khmerëve të Kuq variojnë nga afërsisht një deri në tre milionë. Shifra më e shpeshtë është dy milionë (rreth një e katërta e popullsisë). Gjatë kësaj periudhe u krijuan termat "Fushat e vrasjes" dhe burgu Tuol Sleng u bë i njohur për historinë e tij të vrasjeve masive. Qindra mijëra u larguan përtej kufirit në Tajlandën fqinje. Regjimi synonte në mënyrë joproporcionale grupet e pakicave etnike. Muslimanët Cham pësuan spastrime serioze aq sa e gjysma e popullsisë së tyre u shfaros. Pol Pot ishte i vendosur të mbante fuqinë e tij dhe të përjashtonte armiqtë ose kërcënimet e mundshme, duke rritur veprimet e tij të dhunshme dhe agresive kundër popullit të tij. thumb|280px|left|Pol Pot dhe Khieu Samphan me diktatorin komunist të Rumanisë Nicolae Ceausesku në Rumani në vitin 1978. Riatdhesimi i detyruar në vitin 1970 dhe vdekjet gjatë periudhës së Khmerëve të Kuq ulën popullsinë vietnameze në Kamboxhia nga 250.000 deri në 300.000 që ishin në vitin 1969 në 56.000 në vitin 1984. Megjithatë, shumica e viktimave të regjimit të Khmerëve të Kuq nuk ishin pakicat etnike, por vetë Khmerët. Intelektualët, si mjekë, avokatë dhe mësues, ishin gjithashtu në shënjestër. Syzet ishin po aq vdekjeprurëse, sepse shiheshin si një shenjë e intelektualizmit.
Anastas Dodi
frameless|220x220px
Biografia
Me këtë punë, Anastas Dodi hodhi për herë të parë bazat shkencore të fonetikës dhe fonologjisë së shqipes. Gjuhëtarja e njohur nga SHBA, Janet Byron e ka vlerësuar këtë punë ndër të tjera me këto fjalë "analizë e sintetizuar për shqipen nga fonologjisti Anastas Dodi. Një punë pionieri për shqipen" (shih Selection among Alternates in Language Standardization: The Case of Albanian, The Hague, Motion, 1976). Anastas Dodi e përditësoi këtë kontribut me dijet më të fundit moderne bashkëkohore deri në ditët tona. Duke njohur nga afër punën shkencore të prof. A. Dodit, kryetari i Akademisë së Shkencave dhe Arteve në Prishtinë, studiuesi dhe gjuhëtari i respektuar, prof. Rexhep Ismajli shkruan: "Vlera e punës ngulmuese të Anastas Dodit në fushën e fonetikës se gjuhës së sotme shqipe është e madhe. Gjurmët e punë se tij në këtë disiplinë të studimeve të shqipes janë të pashlyeshme." Këto punime që nisën në vitet ’60, do të vazhdonin në Paris në Institutin e Studimeve Linguistike e Fonetike të Parisit (1982) ku u specializua për aspektin akustik të tingujve, në kuadrin e fonetikës eksperimentale, pranë fonetikanit të njohur R.Gsell dhe linguistit të famshëm B. Malmberg; si dhe në mesin e viteve '90 në Institutin e Gjuhësisë të Universitetit të Bonn-it, në Republikën Federale të Gjermanisë.
Vepra e lënë në dorëshkrim botohet në vitin 2019 në Tiranë (nën kujdesin e familjes, në shtëpinë botuese Naimi) nga Departamenti i Gjuhësisë i Fakultetit Histori-Filologji. Ky libër është një arritje tjetër e tij si studiues, por edhe për botimet shkencore shqiptare në lëmin e gjuhës. Prof. Enver Hysa dhe prof. Seit Mansaku e kanë vlerësuar ndër të tjera me këto fjalë këtë vepër:
Franc Jozef I
Trashëgimi
Franz Josef Land në Arktikun Rus u emërua për nder të tij në 1873 nga ekspedita Austro-Hungareze e Polit të Veriut e cila raportoi së pari gjetjen e saj. Akullnaja Franz Josef në ishullin Jug të Zelandës së Re mban gjithashtu emrin e tij.
Weblinks
[https://web.archive.org/web/20190803075530/https://www.habsburger.net/#/de/1740-1914/portrait/franz-joseph-i.-habsburg-lothringen Die Welt der Habsburger. Eine virtuelle Ausstellung zur Geschichte der Habsburger und ihrer Zeit.]
Sukubina
Struktura e popullsisë
Sipas regjistrimi të popullsisë së vitit 2003 ky vendbanim ka pasur 560 banorë. Të gjithë banorët janë të përkatësisë shqiptare.
Mirăslău
Mirăslău është një komunë në qarkun Alba në Rumani. Ka një popullsi prej 2.205 banorësh dhe sipërfaqe 67,00 km². Komuna është formuar nga bashkimi i 6 fshatrave: Cicău, Decea, Lopadea Veche, Mirăslău, Ormeniş, Rachiş.
Agjencia Stop Droga
FORMA,EMRI SIGLA DHE SIMBOLI
Forma e kesaj oranizata jo fitimprurese eshte * Qender *, me emrin  QENDRA * AGJENSIA INVESTIGATIVE STOP DROGES, FEMRAVE DHE FEMIVE TE TRAFIKUAR, KRIMIT TE ANTIKORRUPSIONIT,NARKOTRAFKANTEVE,ANTITERRORIZMIT DHE KRIMIT TE ORGANIZUAR *. Emri dhe sigla e qendres jane pjese e ketij stausi dhe duhet te figurojne ne te gjitha shkresat dhe korrespodencen qe del nga Qendra.
SELIA
Selia mund te ndryshohet me vendimin e Bordit te Drejtoreve. parapamje|257x257px
== Aktivitetet == Aktivitetet e Agjensise Investigative Sensibilizuese Stop Krimi, e cila eshte ne mbeshtetje te Shtetit, !
-Ka ndihmuar ne shume raste Femra te trafikuara ne Shqiperi dhe ne Europe, duke perfshire strehimin e tyre dhe i ka ndihmuar me kontributin e gjithe Antareve ne Ushqime,Veshje, dhe ju ka gjendur ne cdo rast prane.Keto aktivitete i kemi te dokumentuara neper Media te ndryshme me Foto & Vidio, si dhe ne rrjete Sociale.
Modemi ISDN
ISDN është një qark-kaloi në sistemin e rrjetit telefonik, që siguron edhe qasje në pako kaloi në rrjete, i projektuar për të lejuar transmetimin digjital të zërit dhe të dhënave mbi telat e telefonit të zakonshëm bakri, që rezulton në cilësi më të mirë se sa zëri i një telefoni analog. Ajo ofron qark-kaloi lidhjet (për ose zë apo të dhëna), dhe paketë-kaloi lidhje (të dhënat), në increments e 64 kbit / s. Një tjetër kërkesë e madhe e tregut është qasje në Internet, ku ISDN zakonisht ofron një maksimum prej 128 kbit / s në të dy drejtimet në rrjedhën e sipërme dhe në drejtim të rrymës (e cila mund të konsiderohet të jetë shpejtësia broadband, pasi ajo kalon me shpejtësi narrowband e analog linjave telefonike standart 56K). ISDN B-kanale mund të lidhura bashkë për të arritur një normë më të madhe të dhënave, në mënyrë tipike 3 ose 4 BRIs (6-8 64 kbit / s kanale) të lidhura bashkë.
Shumica e jo moderne-VoIP PBXs përdorim ISDN PRI-(ndërfaqe fillore normë) qarqeve. Këto janë të lidhura nëpërmjet linjave të kaloni T1 me zyrën qendrore, duke zëvendësuar të vjetër analog me dy kalime dhe direkt brendshëm formuar numrin (A) mbathje. PRI është i aftë për kryerjen e quan identifikimit Line (CLID) në të dy drejtimet në mënyrë që numri i telefonit të një zgjatje, më tepër se sa numri kryesor të kompanisë, mund të dërgohen. Ajo është ende përdoret zakonisht në studiot e regjistrimit, kur një zë-mbi aktori është në një studio, por drejtori dhe producenti janë në një studio në një tjetër vend. Protokolli ISDN jep channelized jo-mbi—shërbimit internet, setup thirrje të fuqishme dhe karakteristikat e mposhti, setup shpejtë dhe shkul, besnikëri superiore audio (në krahasim me shërbim Pots), vonesë të ulta dhe, në densiteti të lartë, kosto më të ulët.
Kur një lidhje analoge kërkon një modem, një lidhje ISDN kërkon një përshtatës terminali (AT). Funksioni i një përshtatës ISDN terminal është dërguar shpesh në formën e një kartë PC me një ndërfaqe / S T, dhe vetëm zgjidhje chip duket se ekziston, duke e konsideruar bollëk e ISDN kombinuar dhe ADSL-routers.
Deko Rusi
Deko Rusi profesor i shkencave ekonomike i cili ka bërë shpjegimin e disa termave të shkencës e të teknikës për hartuesit e Fjalorit të gjuhës shqipe të botuar në Tiranë më 1980.
Albanopoli (Qyteti që Dua)
Albanopoli (Qyteti që Dua) Publicistikë me Autor Alban Guri. Shtëpia botuese: Botimi I, Viti i botimit 2011. Faqet e librit 130.
Dickenson County
Dickenson County është një nga  qarqet në shtetin federal Virginia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Sanxhaku i Pazarit të Ri në mesjetë
Para ardhjes së sllavëve këto vise kanë qenë të populluara nga ilirët për çka flasin hulumtimet e shumta arkeologjike: Në Pazarin e Ri në vendin e tanishëm të kombinatit të Tekstilit "Rashka"; mandej të mbeturat nga ari dhe qelibari të gjetura para shumë viteve te Kisha e Petrovës. Kjo e fundit na jep njohuri për mundësinë e ekzistimit të një lidhjeje të fiseve ilire, selia e së cilës ka qenë në vendin e kishës së përmendur.
Basmati
Përdorimi
Në gatim, basmati rritet ndjeshëm dhe nuk zihet shumë.
Ibn Sina
Filozofia
Zoti është në kulmin e qenieve. Ai nuk ka fillim; është gjithmonë në veprim (d.m.th., është gjithmonë duke shprehur qenien e Tij të plotë) dhe prandaj Ai gjithmonë krijon. Sipas Avicennes krijimi është edhe i domosdoshëm, edhe i përjetshëm. Ky konkluzion e çoi Bonaventurën, në shekullin e trembëdhjetë, në një gabim serioz dhe në konflikt me nocionin biblik të krijimit, sipas të cilit dy tiparet themelore të krijimit janë: ai është një produkt i vullnetit të lirë të Zotit, jo i domosdoshëm dhe se krijimi ndodh në një kohë të caktuar, jo në përjetësi. Akuini do të ishte dakord se, nga ana filozofike, nuk ka ndonjë mënyrë për të vendosur nëse krijimi ndodh në kohë apo në përjetësi; kjo duhet të jetë në fund të fundit një çështje e besimit.
Jetëshkrim i shkurtër i Ibn Sinait
Ibn Sinai për shkak të famës që e gëzonte në të gjitha shtresat e popullit ishte i njohur edhe me nofka (llagape) të ndryshme, si Esh-Shejh’ul-Re’is, pastaj me nofkën El-Hakim, El-Vezir, Huxhet’ul-hakk, Sheref’ul-milk, Ed-Dustur, Ebu Alij e tituj të tjerë, që flasin për autoritetin politik, shkencor por edhe shoqëror e familjar të tij.
Esh-Shifa‘ (Shërimi)
Vepra Esh-Shifa ndahet në katër pjesë : Logjika (El-Mantik), Fizika (Et-Tabiijjat), Matematika (Er-Rijadijjat) dhe Metafizika (teozofia) (El-Ilahijjat). Logjika është ndarë në nëntë pjesë, fizika në tetë, kurse matematika në katër pjesë. Fizika (duke përjashtuar dy vepra të cilat kanë të bëjnë me botën animale dhe bimore, të cilat janë plotësuar pas matematikës) është shtypur e para, pastaj vazhdoi Metafizika, pastaj Logjika dhe më në fund Matematika.
Idetë kryesore të doktrinës filozofike të Ibn Sinait
Si figura më unikale dhe pa dyshim më e madhe dhe më komplekse në botën myslimane, Ibn Sinai ishte i vetmi ndër filozofët e mëdhenjë myslimanë, i cili ndërtoi sistem të plotë dhe të përpunuar filozofik dhe i cili jetoi për disa shekuj përkundër sulmeve të rrepta të el-Gazaliut, er-Rraziut dhe të tjerëve. Këtë e bëri jo vetëm konzistentësia dhe plotësia e sistemit, por më tepër origjinaliteti dhe shpirti gjenial në zbulimin e metodave, shkaqeve dhe dëshmive, të cilat bënë që idetë e tij të jetojnë jo vetëm në botën myslimane por edhe në perëndimin mesjetar, nëpërmjet dijetarëve kristianë, Albertit të madh, Toma Akuinit etj. Edhe atëherë kur për Ibn Sinain flasim si për një peripatetik, sistemi i tij mban ngjyrën dhe fuqinë e personalitetit të tij dhe nuk paraqet një kompilacion të thjeshtë të peripatetizmit, por një vepër të tërë me mendime të sistemuara dhe konzistente, që di të distancohet nga Aristoteli e Platoni saherë që mësimet e tyre kundërshtohen me mësimet islame.
Ndarja e filozofisë
Filozofia praktike, nga ana tjetër, ka të bëjë me doktrinën e një prej këtyre talenteve : Parimet e filozofisë praktike janë nxjerr nga Ligji Hyjnor (Sheriati) ashtu që përkufizimet e saj të plota janë bërë të qarta nëpërmjet Ligjit Hyjnor të theksuar. Dobia e shkencës mbi udhëheqjen e qytetit qëndron në atë që na mundëson ta njohim mënyrën me të cilën njerëzit në komunikimin e tyre reciprok shoqëror dhe publik e arrijnë mirëqenien e trupit njerëzor dhe mbrojtjen e njerëzishmërisë. Dobia e shkencës mbi udhëheqjen shtëpiake dhe familjare konsiston në atë që na mundëson ta mësojmë tipin e komunikimit të cilin duhet ta pranojnë të gjithë anëtarët të po kësaj familje në mënyrë që ta sigurojnë mirëqenien e tyre. Komunikimi ose pjesëmarrja e tillë sendërtohet ndërmjet burrit dhe gruas, prindit dhe fëmijëve, zotëriut dhe shërbetorit. Shkenca mbi udhëheqjen individuale sjellë dobi të dyfishtë: ajo na njofton me cilësitë dhe mënyrat e arritjes së tyre me qëllim të pastrimit të shpirtit, nga një anë, sikur edhe me të këqijat dhe mënyrat për ngadhënjimin e tyre me qëllim të përkryerjes së shpirtit, nga ana tjetër.
Amshueshmëria e botës
Filozofët myslimanë janë të ndarë në çështjen e perceptimit të Zotit dhe botës. A është bota e amshuar apo e krijuar, si është krijuar dhe kush e krijoi këtë botë janë tema të nxehta si për kelamistët (apologjetët) ashtu edhe për filozofët. Kryesisht i kemi dy grupe mendimesh të filozofëve myslimanë: shumica që janë nën ndikimin grek dhe mbajnë mendimin se bota është e amshueshme, por duke mos e refuzuar fuqinë krijuese të Zotit dhe pakica si kundërshtarë të kësaj ideje, në krye me el-Gazaliun. Ibn Sinai, sikur edhe el-Farabiu, pohon se për ekzistimin e Zotit sjellë dëshminë e njëjtë kur thotë: “Për ekzistimin e Krijuesit nuk duhet të kërkojmë dëshmi në asnjë krijesë të tij, por nga mundësia e asaj që tashmë ekziston dhe asaj që, sipas arsyes sonë, mund të ekzistojë – duhet të përfundojmë të parën, ekzistimin e domosdoshëm. Sipas ekzistimit të saj kjo botë është diç e jodomosdoshme, diç që e kërkon ndonjë shkak i cili do ta prodhojë në ekzistim, sepse ekzistimi i tij nuk krijohet nga vetë ai.”
Ringjallja shpirtërore
Por, vërejtja kryesore e tij ishte në drejtim të bindjes së ringjallja do të jetë vetëm shpirtërore, duke i komentuar ajetet kur’anore mbi ringjalljen fizike por edhe mbi shpërblimin, ndëshkimin në mënyrë simbolike. Ata thonë se ringjallja në botën e ardhshme mund të jetë krijim i ngjashëm por jo i njëjtë, sepse i krijimi i njëjtë nuk do të mund të bëhet për shkak se Bota Tjetër megjithatë nuk është kjo botë.
Është e qartë se si Ibn Sinai ashtu edhe El-Gazaliu e Ibn Rushdi kanë qëllime të pastra, e kjo është mbrojtja e besimit të vërtetë. Ata besojnë në ringjallje, kurse dallimet dalin si rezultat i perceptimit të ringjalljes.
Roli dhe ndikimi i Ibn Sinait në Lindje dhe Perëndim gjatë historisë
Çfarëdo që të studiohet apo hulumtohet nga fushat klasike të mesjetës, emri i Ibn Sinait është i pakalueshëm. Aty vërehet ndikimi i tij, qoftë kur përvetësohen mendimet e tij apo kur ato refuzohen nga kundërshtarët. Ndikoi shumë te nxënësit e tij të drejtpërdrejtë, si te El-Xhuzxhani, biografi më i mirë i tij, Ebu’l-hasan El-Behmenjari, Ibn Zejle, El-Ma’sumi, etj. Por, Ibn Sinai ndikoi edhe te autorët e tjerë. Omer Hajjami, poeti dhe matematikani i njohur kishte respekt të veçant ndaj tij dhe madje një trajtesë të Ibn Sinait e përktheu nga gjuha arabe në atë persiane. Nën ndikimin e tij ishte edhe autori i madh ismailit Nasiri Husrev, por edhe matematikani dhe optikani i njohur Ibn El-Hejthemi. Është interesant se ndikimi i tij nuk i përkiste vetëm mesjetës, por edhe kohëve moderne. Ky ndikim do të ishte edhe më i madh sikur veprat e tij të mos zhdukeshin apo të mos atakoheshin nga rrymat e ndryshme brendamyslimane. Po ashtu, ndikimi i Ibn Sinait në periudhën e mëpasshme ka qenë më pak kreativ e më shumë komentues dhe më tepër me theksin sufist se sa në dritën filozofike. Më vonë për shkak të rrethanave të reja në shoqëritë myslimane, Ibn Sinai dhe vepra e tij do të mësohet më tepër si “stërvitje intelektuale” dhe si temë për atak dhe refuzim se sa si mësim konvencional.
Përfundim
Studimi i Ibn Sinait përkohën tonë ka jo vetëm karakter teoriko-historik por edhe praktik ; teoriko-historik në Perëndim kurse teoriko-historiko-praktik në Lindje. Për botën myslimane Ibn Sinai është mjek tradicionalist nga këshillat e të cilit edhe sot njerëzit udhëhiqen, është urtak, filozof, logjist, psikolog, teolog, është hije që e përcjellë çdo myslimanë, i cili jeton brenda kufijve islam dhe i cili rrezaton jashtë kufijve myslimanë.
Autizmi
Simptomat
Po ashtu fëmija nuk është në gjendje të kryeje veprime të pavarura si p.sh.të vendosë një figurë në vendin e duhur në tabelën përkatëse.
Mirëpo keqësimet nuk mbarojnë me kaq, femija ka probleme të mëdha të gjumit, që do të thotë nuk flenë herët në mbrëmje por shumë vonë dhe me shumë vështërsi ku prindërit vihen në sprova të mëdha fizike dhe psiqike, po ashtu femija nuk fle tërë natën pa u zgjuar por me ndërprerje ku edhe cdo herë duhen perpjekje maximale të prindërve për ta vënë në gjumë përsëri.
Tek disa fëmije paraqiten simptomet e autoagresionit (vetëlëndimit) ku me kalimin e kohës këtu fillojnë në mënyrë dramatike të keqësohen edhe për shkak se duke u rritur fëmija forca është më e madhe dhe pasojat e vëtë lëndimit janë më të mëdha.
Rol me rëndësi është diagnoza e hershme e autizmit më se largu në moshën 3 vjecare ku edhe terapitë do të kenë më shumë sukses sesa kur ato fillojnë më vonë ku edhe efekti i terapise është më i vogël, por sa i perket terapive do të shkruaj në faqen Trajtimi.
Statusi politik i Kosovës
Trazirat e marsit 2004
Më 17 mars 2004, filluan trazirat që më vonë janë përfolur shumë si "Trazirat e marsit". Këto trazira filluan, pasi dy fëmijë shqiptarë në pjesën veriore të Mitrovicës u mbytën në lumin Ibër. Disa fëmijë që mbijetuan në orët e vona po atë natë treguan para kamerave se ata ishin ndjekur nga serbë dhe se ata ishin duke ikur, kur disa nga bashkatdhetarët e tyre u mbytën në lumë. Të nesërmen, më 17 mars, filluan protestat në shumë qytete të Kosovës, që shumë shpejt eskaluan në dhunë. Gjatë këtyre trazirave u dogjën disa shtëpi dhe kisha serbe (me saktësisht - 4000 serbë janë shpërngulur nga shtëpitë si dhe 30 kisha ortodokse serbe në territorin e Kosovës u dogjën - rindërtimin të cilin sot e kësaj dite financohet nga buxheti i Kosovës. Shembujt e dhunës të përkryer mund të jenë Fushë-Kosova dhe Prizreni), diçka e ngjashme ndodhi me shtëpitë shqiptare në pjesët me shumicë serbe. Serbët u hakmorën me djegien disa xhamive joshqiptare në Serbi. 19 persona, prej këtyre 12 shqiptarë humbën jetën gjatë këtyre trazirave. Serbët mohuan se kishin shkaktuar mbytjen e fëmijëve, edhe pse dihet se ka pasur shumë herë kërcënime nga serbët ndaj shqiptarëve në pjesën veriore të Mitrovicës që ka shumicë serbe. UNMIK-u për të mos ndezur situatën (por edhe pse në këtë fazë dhe posaçërisht në rajonin e Mitrovicës UNMIK-u luan vetëm rolin e mbikëqyrësit), edhe kësaj here nuk tregoi të vërtetën se çfarë kishte ndodhur. Serbët shfrytëzuan këtë rast për të nxirë aspiratat e politikanëve kosovarë për një Kosovë të pavarur dhe multietnike.
1022
Mbi vitin 1022.
Moda e flokëve në Romën e lashtë
Rëndësia
Një stil 'natyral' lidhej me barbarët, të cilët romakët besonin se nuk kishin as para dhe as kulturë për të krijuar këto stile. "Natyrale" tregonte mungesë kulture dhe rregullimi i flokëve shkonte paralelisht me të qenit pjesë e një qytetërimi të sofistikuar. Shoqërimi me barbarët ishte arsyeja pse burrat romakë i mbanin flokët e shkurtra. Ishte puna e parukierëve skllevër, të quajtur ornatrices, të krijonin çdo ditë modelin e flokëve të zotërisë së tyre, si dhe të hiqnin çdo qime gri.
Prytan
Vendi i punes se prytanit ishte Leiton-i (shtepia popullit), me vone u quajt Prytaneion apo Pryteneon. Ketu ndodhej vatra e shenjte shteterore per nder te perendeshes Hestia,zjarrin e se ciles prytanet duhej ta mbanin gjithmone ndezur. Detyra te tjera te prytaneve ishin pritja dhe mikpritja e te derguarve te huaj si edhe te qytetareve te nderit si edhe keshillimi per veprime lufte.
Moda e flokëve në Romën e lashtë
Pranga për kaçurrela, karfica dhe rrjeta flokësh
Calamistrum ishte emri i hekurit për kaçurrela romake. Ai përbëhej nga një cilindër i jashtëm metalik i zbrazët dhe një cilindër i ngurtë më i vogël brenda tij. Flokët do të mbështilleshin rreth cilindrit të fortë dhe do të futeshin në pjesën e jashtme metalike. Pjesa e jashtme metalike do të nxehet në zjarr, duke i bërë flokët kaçurrelë. Është raportuar se për shkak të frekuencës dhe temperaturës në të cilën flokët përkuleshin, rrallimi dhe flokët e dëmtuar ishin shume të zakonshme tek gratë.
Shoqëria
Është e mundur që vetëm berberët me lidhje me njerëz të pasur lejoheshin ose mund të praktikonin në tabernae, ndërsa shumica e të tjerëve do të ishin detyruar të praktikonin në natyrë. Ato do të identifikohen nga tabelat që paraqesin gërshërë ose pasqyra të vendosura jashtë ambienteve të dyqanit. Plautus, një dramaturg i lashtë romak, shkroi për personazhet që shkonin në dyqanin e berberit. Ndërsa ishin atje, ata shpesh diskutonin për thashetheme dhe flisnin për lajme. Si rezultat, berberët romakë fitonin një zakon për të folur në mënyrë të tepruar për lajmet dhe thashethemet e fundit për klientët e tyre. Shpesh herë dyqanet e berberëve mbusheshin tepër. Perandori Domitian rregullonte berberët. Ai ndaloi që brisqet të vizatoheshin në mes të një turme të dendur dhe ndaloi berberët të praktikonin në vende publike. Një tjetër perandor, Trajani, njëherë mendoi se si Lex Aquilia, një ligj në lidhje me përgjegjësinë, do të binte ndesh me këtë ligj. Trajani përmendi një shembull të një skllavi të cilit i preu fyti nga një berber, sepse berberit, i cili po praktikonte në një hapësirë publike, i lëvizte dora nga një top. Kishte sindikata të punës së berberëve.
Stili i flokëve Flavian dhe Antonine
Modelet e flokëve Flavian dhe Antonine janë ndoshta më të famshmet dhe më ekstravagantet e stileve të Romës Perandorake. Gjatë kësaj kohe stili aristokratik i grave u bë më i ndezuri (kaçurrelat qipriote). Stilet ishin të larta, me masive kaçurrelash dhe gërshetash në formë. Kurorat e larta me hark në pjesën e përparme ishin bërë duke përdorur fileto leshi dhe tupe, dhe mund të ngjiteshin në pjesën e pasme të kokës, si dhe në pjesën e përparme. Në mënyrë tipike, eshte si në rastin e bustit të famshëm Fonseca (në foto), kjo hairstyle e veçantë duket se ka qenë e njohur gjatë periudhës Flavian. Flokët ishin të krehura në dy pjesë; pjesa e përparme ishte e krehur përpara dhe e ndërtuar me kaçurrela, ndërsa pjesa e pasme ishte e thurur dhe e mbështjellë në një topuz të përpunuar ( orbis comarum ). Kjo modë u përshkrua nga shkrimtari Juvenal sikur se frizurat që i bënin gratë të dukeshin të gjata nga përpara, por krejt e kundërta nga mbrapa.
Dinastia Severane
Julia Domna, gruaja e Septimius Severus, kishte një model flokësh veçanërisht të dukshëm. Julia Domna ishte mbrojtësja më me ndikim e parukës. Ajo mbante një parukë të rëndë, rruzullore me valëzime të thjeshta në madhësinë e gishtave me një ndarje të thjeshtë qendrore. Julia Domna ishte vajza e një prifti të rangut të lartë nga Siria, dhe sugjerohej se stili i saj ishte tregues i origjinës së saj të huaj. Pavarësisht se ishte nga Lindja, ajo adoptoi një parukë për të krijuar një maskë të njohur romake dhe veçanërisht për të imituar paraardhësin e saj, Faustina e Vogël.
Fidel Kastro
Në pushtet
Më 1960, SHBA ndërpreu marrëdhëniet me Kubën, ndërsa Kastro shkatërroi të gjitha plantacionet e marihuanës. Reforma Agrare ishte nisma e parë e marrë nga Kastro. Hapi i dytë i ndërmarrë më 1961 ishte lufta kundër analfabetizmit. E sikundër në shtetet e tjera komuniste edhe në Kubë nisën të ndërmerren planet afatgjata. Në vitin 1963 Fidel Kastro bën vizitën e parë në Bashkimin Sovjetik, ndërsa po atë vit shërbimi ushtarak bëhet i detyrueshëm për të gjithë. Në Kubë dënohet homoseksualiteti, dënohen grupet kundër regjimit, të cilat u pasqyruan dhe me emigracion të madh në drejtim të SHBA. Në tetor 1967, në Bolivi, vritet Che Guevara, miku i revolucionit kubanez. Vitet në vazhdim kanë qenë jo pak të lehta për drejtuesin më jetëgjatë në një shtet komunist. Ndërhyrje nga Shtetet e Bashkuara të Amerikës për rrëzimin e tij, por pasi lëshoi pe në disa anë, Fidel Kastro mundi të mbijetojë.
Jemeni
Jemeni - është shtet në gadishullin arabikë
Republika e Jemenit është një shtet në Azinë Juglindore( Lindjen e Afërme) i cili shtrihet në  mes  Detit të Kuq, Gjiri të Adenit dhe Detit Arabik. Për nga forma e qeverisjes eshte republikë.
Politika
E drejta private në pjesën më të madhe është e drejtë private islame sipas Sheriatit. Viteve të fundit ka fille për krijimin e së drejtës ligjore, familiare dhe së drejtës së trashëgëmisë, por vetëm si pjesë e Sheriatit. Nuk ka gjykime tjera shtetrore përpos atyre të bazuara në Sheriat.
Kultura
Shkollimi. Nuk ka sistem të shkollimit të përgjithëshem e të detyrueshëm, shkolla fillore dhe e mesme, shkolla e Kuranit, për fëmijët nga mosha 6 deri në 15 vjeçare zgjatë 6 vite. Në pjesët ruale, paraqitet mungesa e madhe e mësuesve dhe shkollave. Shkolla e zanateve dhe bujqësisë (Rial), shkolla e lartë për komunikacion dhe teknik ajrore dhe universiteti gjenden në San´a (themeluar më 1970, nga 1974-ta universitet), shkolla islame në Taiz. Shkalla e analfabetizmit sillet nga 60 deri 70%, buxheti për arsim (1974) kapë vlerën 31 milion Rubla apo 6,1% të buxhetit të përgjithëshem.
Të tjera
* Telekomunikacioni * Transporti * Ushtria * Pushime
Udhëheqës të shteteve në vitin 2011
janë të radhitur sipas kontinenteve dhe pastaj në kontinente janë të radhitura shtetet sipas shkronjës.
Antidoti
Principi i veprimit të antidotit
Një kundërhelm mund të disponoj mbi një apo më tepër nga këto aftësi dhe kështu mund të zvogëloj apo tërësisht të largoj rrezikun për organizmin.
Kalkulatori
kjo eshte nje pajisje e cila perdoret per te pare henen dhe planetet e tjera ne qiell.Gjithashtu nepermjet kesaj ju mund te shikoni ene nese bashkeshorti ose bashkeshortja juaj ju tradhton .me kete pajisje e kapni mat duke bere seks
Si punova me 3 ministra
I. Në vend të parathënies: Femrat, karrigia, krevati
V. Po vjen Pango
VI. Pas pushimit nga puna
X. Ca fjalë të fundit: "Rruga e vështirë drejt përsosmërisë"
Një rrëfim i drejtpërdrejtë ku autorja përshkruan përballjet me karakteret e mbrapshta të memurëve të shtetit: hipokrizi, gënjeshtër, lajkatari, pabesi, pandershmëri, tipare të fëlliqura që janë kthyer në virtyte e kritere themelore për të mbajtur një vend pune në administratën e lartë shtetërore.
Shkolla e Athinës
Shkolla e Athinës është një afresko e piktorit Raffael, që ky e krijoi prej 1510 deri më 1511 në Stanza della Segnatura të Vatikanit (biblioteka në dhomën private të papës) për papën Julius II..
Piktura
7) Alkibiades (politikan dhe komandant nga Athenia)
Campbell County (Virginia)
Campbell County është një nga  qarqet në shtetin federal Virginia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Shkolla e Athinës
Piktura
19) Zarathustra (themeluesi religjionit persik)
Albert Jashari
Historiku
Albert Jashari ka mbështetur shumë edhe Shoqatën e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë “Papa Klementi XI Albani” Suedi. Ai është edhe anëtar i Kryesisë së kësaj shoqate. Ka marrë pjesë në shumë takime e përurime të librave të kësaj shoqate. Janë të botuara dhjetra shkrime në numrat e librit “Thesar Kombëtar të Mërgatës Shqiptare në Suedi”, me aktivitete, kontributet dhe suksese të Albert Jasharit. Me rastin e 15 vjetorit të Pavarësisë së Kosovës e njekohësisht të 500 vjetorit të Mbretërisë Suedeze, Shoqata e Shkrimtarëve dhe Artistëve Shqiptarë në Suedi, me 20 shkurt 2023 organizoi akademi shkencore. Ngjarja u mbështet nga Rrjeti i Bizeneseve Shqiptare në Suedi, respektivisht nga kryetari zt. Jashari.
Ligji i beckham
" Ligji Beckham "(Dekret Mbretëror 687/2005) është një Dekret spanjisht Tatimore miratuar në qershor 2005. Ligji fitoi pseudonimin e saj, pasi futbollisti David Beckham u bë një nga të huajt e para për të përfituar nga ajo. Megjithatë ligji synon të gjithë punëtorët e huaj (sidomos ato pasurat) që jetojnë në Spanjë. Pas aplikimit dhe pranimit, individët e tillë janë përgjegjës vetëm për tatimet mbi të ardhurat spanjisht spanjisht tyre burim dhe pasuritë.
Kungimi
thumb|right|250px|Kungimi i parë i një vajze (Indi) Kungimi (greq. kinonia; lat. communio - bashkësi) në Kishën katolike romake, Kishën Luteriane dhe kishën anglikane si edhe në Kishat e lindjes ka dy kuptime që rrjedhin nga eukaristia (falënderja):
Rilindja
Zhvillimi i saj koinçidoi me nisjen Kohës Moderne, të karakterizuar nga konsolidimi i shteteve evropiane, udhëtimet transoqeanike që lidhnin Evropën dhe Amerikën, shpërbërja e feudalizmit, ngritja e borgjezisë dhe afirmimi i kapitalizmit. Megjithatë shumë nga këto fenomene u zhvilluan në një shtrirje kohore më të madhe sesa vetëm periudha e Rilindjes.
Aspekte të përgjithshme
Në fushën ekonomike dhe shoqërore, me zbulimin e Botës së Re, zë fill ekspansioni kolonial që zgjeron pa masë horizontin e botës evropiane. Nisin trasformime të mëdha në Evropë, të shoqëruara nga disekuilibra dhe kontradita: nëse nga një anë i lihet hapësirë ekonomisë tregëtare në shkallë botërore, nga ana tjetër terrenet bujqësore mbeten të lidhura me realitetin tipik të ekonomisë feudale. Qëndra e tregëtisë zhvendoset tej Mesdheut drejt Evropës Veriore dhe Oqeanit Atlantik.
Në fushën fetare ndodh Reforma protestante, dmth.: skizma midis Kishës Katolike dhe Kishës Protestante. Reforma synonte rinovimin e Kishës romane, duke stigmatizuar lëshimet dhe korrupsionin siç kishte ndodhur edhe më parë në tentativa të ndryshme rinovimi qoftë së brendshmi ashtu edhe së jashtmi vetë Kishës, por përfundoi duke ndërtuar një realitet të pavarur jo vetëm nga intrasigjenca e pozicioneve përkatëse ideologjike, por edhe për shkak të zhvillimeve politike me të të cilat ishte e ndërthurur.
Pararendësit historikë të Rilindjes duhen vendosur te dekadenca e botës mesjetare obskurantiste gjatë shekullit të XV nga faktorë të ndryshëm, si dobësimi i Perandorisë së Shenjtë Romake, dobësimi i kishës katolike për shkak të skizmës dhe lëvizjeve heretike —që do ti hapnin rrugën Reformës protestante—, kriza e thellë ekonomike e rrjedhur nga shpërbërja e sistemit feudal dhe dekadenca e arteve dhe shkencës, të nënështuara nga teologjia skolastike e përmbledhur te skepticizmi.
Rilindje, Mesjetë dhe Antikitet
Por janë të paktën dy aspekte që karakterizojnë në mënyrë të pagabueshme Rilindjen përkundjet këtyre përvojave të mëparshme :
Përveç të kaluarës që personalitetet e Rilindjes aspironin ta rievokonin nuk ishte diçka aulike dhe mitologjike, por përkundrazi, nëpërmjet instrumenteve moderne të filologjisë dhe historisë, ata kërkonin një fizionomi të antikitetit më të vërtetë dhe autentike që ishte e mundur.
Përkufizime
Ndërkohë që lindëte në Firence Katërqinta apo Rilindja e hershme italiane —e quajtur kështu nga zhvillimi përgjatë viteve 1400 (shekulli i XV)—, e nisur nga kërkimi i kanoneve të bukurisë klasike dhe bazat shkencore të artit, u prodhua një fenomen i ngjashëm dhe bashkëkohës në Flandër —veçanërisht në pikturë—, i bazuar në vëzhgimin e natyrës. Kjo Rilindje e hershme mori përhapje të madhe në Evropën Lindore: Fortesa moskovite e Kremlinit, për shembull, qe vepër e artistëve italianë.
Roli i njeriut
Sipas Burckhardt-it, perceptimi i ri i njeriut dhe botës që ishte përreth ishte e ndryshme nga ajo e shekujve paraardhës. Individi i veçantë tashmë ishte si një subjekt unik i gjithë krijesat, i aftë të vetëpërcaktohej dhe kultivonte dhuntitë e veta, me të cilat mund të fitonte Fatin dhe të dominonte natyrën duke e modifikuar. I famshëm është pohimi i marr nga bota antike homo faber ipsius fortunae («njeriu është farkëtues i fatit të vetë»), që u rimorr edhe në shprehjen De hominis dignitate të Pico della Mirandola-s, një lloj menifesti i mendimit të epokës, ku njeriu është paraqitur si "i lirë dhe farkëtues sovran i vetëvetes", me fuqinë hyjnore të lënë tashmë në sfond
Vlerësimi i gjithë potencialeve njerëzore është në bazën e dinjitetit të individit, me refuzimin e ndarjes midis shpirtit dhe trupit: kërkimi i kënaqësisë dhe lumturisë mondane nuk do të mbulohej më me fajësi dhe pandershmëri, por përkundrazi do të lavdërohej në gjithë format e sajë (De voluptate, Lorenzo Valla). Një vlerë e re do ti jepej tashmë dialektikës, shkëmbimit të opinioneve dhe informacioneve, krahasimit. Jo rastësisht pjesa më e madhe e letërsisë humaniste ka formën e një dialogu, eksplicit (si te Secretum i Petrarkës) ose implicit (si te epistolat), ku në qendër është besimi në fjalën dhe bashkëpunimin qytetar, megjithëse jeta shoqërore qe një karakteristikë tashmë e epokës komunale.
Interpretime
Në fillim të Nëntëqintës megjithatë pati një reagim të fortë ndaj ideve të Burckhardt-it, i mishëruar mbi të gjitha nga Konrad Burdach, që është mbështetësi kryesor i vazhdimësisë midis Mesjetës dhe Rilindjes. Sipas Burdach nuk pati asnjë thyerje midis dy periudhave, të cilat përbëjnë kështu një epokë të vetme të madhe. Burdach pohon se nuk pati asnjë kthesë dhe nëse duhet të flitet pikërisht për rilindje duhet madje të shkohet në vitin një mijë; ai në fakt bën dallimin se temat e Reformës luterane përmbaheshin me kohë në herezitë mesjetare, dhe se Mesjeta dhe Rilindja kanë të njëjtin burim të përbashkët: botën klasike. Burdach thotë madje se Rilindja është një sajesë fetare italiane që duhet rivlerësuar gjerësisht; nuk ekziston asnjë Mesjetë obskurantiste dhe idea e Rilindjes është për tu datuar më herët. Kjo tezë u vazhdua nga disa studiues francezë të shkollës së Annales, ndërsa në Itali u përhap nga veprat e Étienne Gilson.
Rilindja në Firence
Në qytet, në të njëjtën kohë me një lulëzim ekonomik, megjithëse jetëshkurtër, dhe me disa suksese ushtarake dhe politike, u hap një sezon në të cilin lidhjet me zanafillën romake, ndërkaq kurr të munguar, u konsoliduan dhe prodhuan një gjuhë figurative rrënjësisht të ndryshme nga ajo atëherë mbizotëruese e gotikut ndërkombëtar. Në fushën e arteve pamore qëndronin njëkohësisht tre mjeshtra të mëdhenjë që rinovuan në mënyrë të pakthyeshme gjuhët e arkitekturës, pikturës dhe skulpturës, përkatësisht Filippo Brunelleschi, Masaccio dhe Donatello. Ndryshimi artistik nuk qe gjë tjetër veç se një indikator i ndryshimit të kohëve dhe mentaletit .Por është e gabuar të imagjinosh një përparim triumfues të gjuhës rilindase që ecën kundër një kulture sklerotike dhe në shuarje, siç pohohet nga një historiografi tashmë e tejkaluar: gotiku i vonë qe një gjuhë e gjallë si kurr më parë, që në disa vende u vlerësua edhe përtej shekullit të XV, dhe propozimi i ri fiorentin në fillim qe vetëm një alternativë në minorancë të dukshme, e padëgjuar dhe e pakuptuar në Firence vetë për të paktën një njëzetvjeçar, siç tregon për shembull suksesi në ata vite të artistëve si Gentile da Fabriano ose Lorenzo Ghiberti.
Kushtet kulturore në Firence
Për një kohë të gjatë ka qenë debatuar pse Rilindja filloi në Firence dhe jo diku tjetër në Itali. Studiuesit vërehën karakteristika të shumta të veçanta në jetën kulturore të Firences që mund të kenë shkaktuar këtë lëvizje kulturore. Shumë theksojnë rolin e luajtur nga Mediçët, një familje bankierësh, më vonë dera dinastike e Firences, në patronazhin dhe nxitjen e arteve. Lorenzo de' Medici (1449–1492) ishte katalizatori për një sasi të madhe patronazhesh artistike, duke inkurajuar bashkëqytetarët e tij të porosisnin punime nga artistët kryesorë të Firences, ku përfshihen Leonardo da Vinçi, Sandro Botticelli dhe Michelangelo Buonarroti. Punimet e Neri di Bicci, Sandro Botticelli-t, Leonardo da Vinçit dhe Filippino Lippit u porositën për më shumë nga konventi i San Donato agli Scopeti i urdhërit të agustinianëve në Firence.
Teatri
Rilindja qe Koha e artë e teatrit, qoftë në Itali ashtu edhe pranë oborreve të tjera evropiane. Rizbulimi i teksteve klasike greke e latine krijoi një shumësim dhe përhapje të spektakleve teatrorë që bënë të tejkalohej, edhe pse në kohë të ndryshme, në fillim në Itali se sa në pjesën tjetër të Evropës, Paraqitjet e Shenjta klasike të përhapura tashmë që nga fillimi i Mesjetës.
Prania e humanistëve pranë oborreve evropiane qe përcaktuese, nëpërmjet rivënies në skenë të kryeveprave të Plauti-t, Terencit, të Tragjedianëve grekë dhe Senekës, për një vizion të ri të artit përfaqësues dhe për laicizimin e teatrit.