Qemal_Skënderi
Jetëshkrimi
Qemal Skënderi lindi në shkurt të vitit 1922 në Shkup. Ai ishte fëmija i parë i prindërve Skënderit dhe Hanëmshasë dhe njëherazi gëzimi i parë i tyre. Do të rritej përmes lodrave fëmijërore, por edhe përmes asaj dhune të egër maqedonase, e cila çdo ditë e më tepër synonte jo vetëm skllavërimin e shqiptarëve etnikë në jugun e mbretërisë Serbo-Kroato-Sllovene por edhe largimin e tyre nga trojet amtare drejt viseve të Anadollit. I jati i Qemalit, Skënderi do të bënte pjesë në atë plejadë të shquar të burrave arbërorë në Shkup, të cilët jo vetëm nuk u friksuan ndaj reprezaljeve serbomaqedonase, por edhe luftuan me çdo çmim e sakrificë për egzistencën fizike të tyre. Ai u kujdes që të blinte ndonjë dyqan të vogël në Shkup, me ç’rast do të mbante familjen, por do të ndihmonte edhe çështjen shqiptare, duke pritur e përcjellë në mënyrë të fshehtë luftëtarët e Kumanovës, Shkupit, Gostivarit, Tetovës e Strugës si edhe duke ndihmuar në mësimin e gjuhës shqipe. Atdhetarët e atyre viteve të Maqedonisë shqiptare, asesi nuk mund të pajtoheshin me politikat shovene të Beogradit për pastrimin etnik të shqiptarëve dhe kolonizimin e trojeve arbërore me maqedonas. Këtë dashuri të pakufi për atdheun e të parëve, Skënderi do ta përcillte sidomos tek djali i parë i tij, Qemali. Ndonëse në shkollën qytetëse, Qemali do të mësonte në gjuhën turke, ai do të shkonte vazhdimisht në dyqanin e të jatit në Çarshi të vjetër të Shkupit, duke dëgjuar sidomos për trimëritë e luftëtarëve të Maqedonisë shqiptare në vitet e Lidhjes Shqiptare të Prizrenit. Emrat e heronjve si, Shaban Bajraktari, Dinë Bajraktari, Daut Logra, Ajrulla Kopanica, Sakip Gullmova etj, do të mbeteshin përjetësisht në kujtesën e Qemalit. Pas mbarimit të shkollës qytetëse, Qemali u kërkoi prindërve të vazhdonte studime të mëtejshme. I jati ia plotësoi dëshirën. Ai e futi Qemalin në shkollën unike, e cila zhvillohej në gjuhën bullgare, ndonëse si djalë të madh vazhdonte ta mbante kurdoherë pranë vehtes. Ende pa mbushur 17 vjet, në vitin 1939, duke ndjekur traditën e vjetër të shqiptarëve të Shkupit, Qemal Skënderin e martojnë. Tanimë me krijimin e familjes, ai bleu edhe një dyqan të vetin në Çarshinë e Vjetër të Shkupit dhe ia nis punës si berber, në gjurmë të profesionit të të jatit. Në fillim të viteve të 40-të të shekullit që lamë pas, falë koniukturave të veprimeve luftarake të Rajhut të Tretë dhe Romës në treva të Maqedonisë shqiptare, sikundër edhe në Kosovë,u krijuan disa parakushte për zhvillimin dhe fuqizimin e idesë kulmore të Shqipërisë Etnike. Pikërisht përpara këtyre zhvillimeve të reja, atdhearët shqiptarë, bashkuan mendimet dhe përpjekjet për të realizuar ëndrrën e tyre shekullore, bashkimin e trojeve etnike me atë pjesë të pavarur të shtetit shqiptar. Qemal Skënderi padyshim do të jetë në ballë të kësaj plejade burrash trima. “Patriotët shqiptarë nga Kosova dhe Shqipëria shpesh ia mësynin dhe Shkupit me rrethinë edhe pse këtu kishin hyrë fashistët bullgarë. Kështu një ditë nën udhëheqjen e Bedri Efendiut, organizuan mbi gjashtëqind demostrues, të gjithë me kësula të bardha dhe dolën në sheshin e Shkupit me moton "Duam Liri", "Rroftë Shqipëria Etnike", "Poshtë Bullgaria fashiste" etj. Këto demonstrata, u shpërndanë nga xhandarmëria bullgarë, duke mos zënë asnjë pjesmarrës të demonstruesve e as udhëheqësit e tyre, ndër të cilët ishte edhe Qemal Skënderi“.