cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
Permission to Kill
Permission to Kill është film triler anglez i xhiruar më 1975 nga regjisori i njohur Cyril Frankel, me producent Paul Mills, skenar të Robin Estridge dhe distribuim të AVCO Embassy Pictures.
Filmi është në ko-produkcion të Austrisë - Britanisë së Madhe dhe SHBA-ve i xhiruar në lokacionin Gmunden të Austrisë.
Parku Kombëtar Divjakë - Karavasta
Përshkrimi
Laguna është në afërsi të Lushnjes. Në të rriten disa lloje të rralla pishash dhe një lloj i rrallë Pelikani, "Dalmatian Pelican". Supozohet se 5 % e të gjithë pelikanëve të këtij lloji jetojnë aty. Është më e madhja e vendit tonë dhe në gjithë bregdetin jugor të Adriatikut, sip. 4330 ha, gjatësia 10,6 km, gjerësia 4,3 km dhe thellësia deri në 1,5 m. Ndahet nga deti nëpërmjet një brezi të gjerë rëre, të mbuluar nga pylli i dendur, buzë te cilit ndodhet një plazh mjaft i madh. Lidhet me detin me tri kanale, njëri prej të cilëve artificial, i hapur për nevojat e peshkimit. Nëpër këto kanale, si pasoje e baticës dhe zbaticës, rrjedhja e ujit ndryshon drejtim çdo 6 orë. Gjate një cikli të baticë-zbaticës shkëmbimi i ujit me detin arrin afërsisht 1/50 e volumit të gjithë lagunës. Në brendësi të saj ka dhe ishuj të vegjël, në të cilin folenizojnë shpendët. Karakteristike në këtë zonë është kolonia e Pelikanit Kaçurel me rreth 60 çifte që përfaqëson rreth 5 % të numrit të përgjithshëm të kësaj specie në shkallë botërore. Karavastaja për këtë specie përfaqëson kufirin më perëndimor të saj. E veçantë është dhe prania e disa qindra çifteve të dallandysheve të detit. Ky park është njëkohësisht pjesë e kompleksit Laguna e Karavastasë, që ndodhet nën mbrojtjen e Konventës Ndërkombëtare të Ramsarit, që nga viti 1994.
Baden-Vyrtemberg
Gjeografia
parapamje|majtas|250px|Harta fizike e republikes Baden-Vyrtemberg
Parahistoria
Prova të rëndësishme të jetës kulturore të paleolitit në Baden-Vyrtemberg datojnë nga 35.000 deri në 40.000 vjet në histori. Kaq të vjetra janë edhe gjetjet deri më tani të njohura të instrumenteve muzikore njerëzore (një fyell nga fildishti, i gërmuar më 1979 të ne Geißenklösterle) dhe vepra arti (Löwenmensch), të cilat janë gjetur në shpella në Schwäbische Alb, sidomos në ato të Lonetalit.
Antika
Kufiri i Perandorisë Romake shtrihej nga viti 98 - 159 përgjatë murit mbrojtës të Neckar-Odenwald (Neckar-Odenwald Limes), më vonë përgjatë murit mbrojtës së Gjermanisë së epërme dhe Retisë (Obergermanisch-Rätischer Limes). Pjesën e mbyllur nga muri mbrojtës në të djathtë të Rheinit dhe në të majtë të Danubit, romakët e quanin Decumates. Pjesa më veriore e republikës së Baden-Vyrtembergut nuk ka qenë kurrë pjesë e Perandorise Romake.
Mesjeta
Në mesjetën e vonë kjo pjesë ishte ndër pjesët qendrore të Perandorisë së Shenjtë Romake. Ishte pikënisje e shumë dinastive ambicioze dhe ishte kryqëzim i disa rrugëve të rëndësishme tregtare. Fisnikëria e lartë dhe manastiret drejtonin punimin intenziv të tokave. Në këtë proces ato themeluan shumë qytete dhe e zgjeruan pushtetin e tyre. Familje të rëndësishme ishin përkrah dukateve, sidomos shtëpia e Salierve frankon dhe Stauferet ne Schwaben, të cilët në kohën e tyre e fituan me luftë fronin mbretëror. Familje tjera të rëndësishme ishin ajo Welfen, e cila ishte me prejardhje nga Oberschwaben, familja Zähringer dhe Habsburg si dhe familja Hohenzollern nga Unterschwaben.
1806 - 1918
parapamje|djathtas|250px|Kapitullimi i revolucionarëve në Rastatt para trupave të Lidhjes Gjermane Veriore më 23 korrik 1849 Përderisa në fillim të shekullit XIX. në territorin e Baden-Vyrtembergut të sotëm egzistonin 300 shtete me të drejta territoriale, ato me rënien e perandorise se shenjte romake u zvogëluan në vetëm katër shtete me të drejta territoriale. Sidomos mbreteria Württemberg dhe dukati i madh Baden ishin ndër fitimtarët e mëdha të luftërave të koalicionit. Principatat Hohenzollern-Sigmaringen dhe Hohenzollern-Hechingen mbijetuan mediatizimin për shkak të marrëdhënieve të tyre të veçanta që kishin me Napoleonin. Ndërsa qyteti Wimpfen mbijetoi si territor i veçantë, ngase ishte territor ekslav i Hessenit. Më 1849 revolucioni në Baden u shtyp nga trupa intervenuese të Prusisë, ushtria e Badenit u shpërbë dhe u rimëkëmb nën udheheqjen e Prusisë përsëri. Dy shtetet Hohenzollern (Hohenzollern-Sigmaringen dhe Hohenzollern-Hechingen) u bënë provinca të Prusisë të quajtura Hohenzollernsche Lande. Në luftën gjermane të vitit 1866 Baden dhe Württemberg ishin në anën e Austrisë dhe me përfundimin e luftës u deshtë të paguajnë dëmshpërblime Prusisë, e cila doli fitimtare nga kjo luftë dhe të lidhin kontrata të fshehura me Lidhjen Gjermane Veriore, që ishte një lidhje federative e shteteve të gjermanisë veriore dhe parashkallë e krijimit të Perandorisë Gjermane dhe me këtë nacionalizimit të gjermanisë. Kjo çoi me 1870 në futjen e këtyre shteteve në luften gjermano-franceze. Ne vazhdën e kësaj lufte Badeni dhe Würrtembergu u lidhen me shtetin e ri të themeluar të Perandorisë Gjermane, i cili udhëhiqej nga Prusia.
1918 - 1933
Me 1919 republika e Badenit dhe republika popullore e Württembergut miratuan kushtetuta te tyre te veçanta.
Përfundimi i luftës dhe pasojat e luftës
Nga bombardimet e trupave aleate në luftën e dytë botërore nuk pësuan të gjitha qytetet ne gjermaninë jugperëndimore njësoj. Gjatë bombardimeve të qytetit Pforzheim vdiqen me 23 shkurt 1945 brenda pak minutave 17 600 njerëz. Shumë rëndë pësuan edhe qytetet Stuttgart, Mannheim, Heilbronn, Friedrichshafen, Freiburg dhe Ulm. Dëmtime të rënda pësuan gjithashtu Karlsruhe, Reutlingen, Sindelfingen, Offenburg dhe Göppingen. Qytete tjera si p.sh. Rottweil, Heidelberg, Baden-Baden, Esslingen, Ludwigsburg, Tübingen, Villingen, Konstanz, Aalen apo Schwäbisch Gmünd mbeten pothuajse të paprekura dhe për këtë shkak i kanë edhe sot qarshitë/qendrat funksionale nga periudha e paraluftes.
Themelimi i Republikes
Reinhold Meier e përjashtoj partinë CDU në themelimin e qeverisë nga një koalicion i përshpejtuar. Kjo shkaktoj pakënaqësi tek dy pjesët jugore të republikës së re, Südbaden dhe Südwürttemberg-Hohenzollern, të cilat ndiheshin jo mjaftueshëm të përfaqësuara, ashtu u ndje i pakenaqur edhe Gebhard Müller, kryetari i ri i grupit parlamentar të CDU, i cili mospjesmarrjen e partisë së tij në qeverinë e re e përjetoj si fyerje personale. Zgjedhjet federale të datës 6. shtator 1953, të cilat u konsideruan si plebishit mbi politikën e tij, i sollën partisë së tij në Baden-Vyrtemberg shumicën absolute. Reinhold Meier u tregua konsekuent dhe dha dorëheqje si kryeministër i Baden-Vyrtembergut. Pasardhës i tij u bë Gebhard Müller, i cili e formoi qeverinë e re nga një koalicion gjithëpërfshirës në përbërje të partive CDU, SPD, FDP/DVP dhe BHE, e cila qëndroi deri më 1958. Pasardhës i Müllerit u bë Kurt Georg Kiesinger dhe me këtë kryeministër i tretë i republikës Baden-Vyrtemberg.
Demografia
Në një studim të quajtur "Udhërrëfyes Komune" i fondacionit Bertelsmann nga viti 2011 prognozohet një rënie e numrit të popullsisë në Baden-Vyrtemberg prej 0,4% deri në vitin 2030 (nisur nga viti 2009), me çfarë Baden-Vyrtemberg do të ishte republika në vendin e dytë pas republikës së Bavarise sa i përket qëndrueshmërisë së numrit të popullsisë
Industria prodhuese
Sektori i industrisë dhe prodhimtarisë punëson në 8.600 ndërmarrje rreth 1.2 milionë njerëz, gjë që paraqet 38,3% të punësuarve. Kështu Baden-Vyrtemberg është landi me më së shumti të punësuar në industri dhe me pjesëmarrjen më të lartë të industrisë në bruto prodhim e brendshëm. Aftësia konkurruese jashtëzakonisht e lartë e Baden-Vyrtembergut në nivel ndërkombëtarë favorizohet në masë të madhe përmes sukseseve të larta në fushën e hulumtimit dhe zhvillimit shkencor (3,4% të bruto prodhimit të landit shkojnë në hulumtim dhe zhvillim shkencor). parapamje|Automobili i parë i prodhuar në histori, i zbuluar në [[Mannheim nga Carl Benz i lindur në Karlsruhe]] Tri degët më të rëndësishme të punësimit në sektorin e industrisë dhe prodhimtarisë janë:
Energjia
Lumenjtë e landit janë te pajisur me një varg hidrocentralesh. Në mes të viteve 1970 u ndërtua hidrocentrali në lumin Rhein në Iffezheim. Me 2013 janë rrite kapacitetet e tij dhe që nga kjo kohë është hidrocentrali me kapacitetetin më të madhë prodhuese në gjermani.
Turizmi
Liqeni Bodensee me vargjet e alpeve në prapavijë është poashtu distinacion turistik i frekuentuar, i cili shërben edhe si destinacion për rekreacion për zonat urbane përreth; përmes muzeut të ndërtimeve në shtylla mbi ujë Unteruhldingen si dhe manastirit në ishullin Reichenau, i cili është trashëgimi botërore e regjistruar në UNESCO, hasen gjurmë të epokave të ndryshme historike të cilat mund të vizitohen. Në afërsi të liqenit numrin më të madhë të turistëve e kanë ishulli i luleve Mainau si dhe qytetet e moçme Konstanz dhe Meerseburg. Jo fort larg rajonit Bodensee gjenden parqet kombëtare Obere Donau dhe Oberschwaben me qytezat e moçme perandorake Biberach an der Rieß dhe Ravensburg.
Trafiku rrugor
Që të dyja transverzalet shtrihen relativisht në veri të vendit, në hapesiren kordinore të jugut mungon ndonjë autoudhë lindje-perendim. Rrugëtimi në këto hapësira përballohet nga rrugët nacionale, si p.sh. rruga nacionale B 31, e cila kalon përmes Schwarzwaldit jugor si dhe në pjesën veriore të liqenit Bodensee dhe cila i lidhë në mes veti autoudhët A5, A81 dhe A96. Kjo e fundit e lidhë pjese më juglindore të vendit. Në pjesën e Hochrheinit në pjesën jugperëndimore të vendit në mes liqenit Bodensee dhe qytetit të Baselit është në ndërtim një autoudhe e re, ajo A98, pjesë të së cilës janë lëshuar pjesërisht për qarkullim.
Transporti hekurudhor
Një projekt i rëndësishëm hekurudhor në vend është i ashtuquajturi Projekt Stuttgart 21. Projekti i shumëpërfolur dhe i përcjellë me shumë polemika e protesta kundër këtij projekti, ka për qëllim ndërrimin e sistemit të stacionit hekurudhor të Stuttgartit nga stacion terminus mbitoteksor (trase me mbarim brenda stacionit hekurudhor) në stacion nëntokësor kalues, i rrotulluar per 90° nga siç ishte më parë. Përpos kësaj është paraparë që të ndërtohet rruga e shpejtë hekurudhore në mes qyteteve Stuttgar dhe Ulm dhe lidhja e Aeroportit të Stuttgartit në rrjetin e trafikut të shpejt hekurudhor të Hekurudhës Gjermane DB. Kostoja e projektit përllogaritet në disa miliardë euro.
Poliomieliti
Përhapja
Edhe pse transmetimi I VP të egër është zhdukur, në shumicën e vendeve ende ekziston rreziku I importimit të tij. Përveç rasteve të çuditshme të importuara deri sa u adaptua modele të reja të vaksinimit ato pak raste që ka pasur për poliomielitin ne vendet e industrializuara janë shkaktuar nga pjesë virusi vacunal. Poliomieliti vazhdon të jetë një sëmundje që prek foshnjat dhe fëmijët e 1 moshe shume te vogël dhe te pavaksinuar. Ne pak vende qe vazhdon te jete endemik, ne 80-90 % te rasteve fëmijët janë me te vegjël se tre vjeç dhe praktikisht te gjithë fëmijet korrespondojnë me te vegjël se 5 vjeç. Preken ne veçanti personat me infeksione asimptomatike, mbi te gjitha femijet.
Hapkido
Filozofia e Hapkido-së është të përdorësh forcën e sulmuesit kundër tij.
KI → përshkruan energjinë e trupit dhe jetës
Newton County (Georgia)
Newton County është një nga  qarqet në shtetin federal Georgia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Mary Anning
Si një Mospajtuese dhe një grua, Anning nuk ishte në gjendje të merrte pjesë plotësisht në komunitetin shkencor të Britanisë së shekullit të 19-të, të cilët ishin kryesisht zotërinj Anglikanë, gjithashtu ajo pati probleme financiare për pjesën më të madhe të jetës së saj. Si grua, ajo nuk kishte të drejtë të anëtarësohej në Shoqërinë Gjeologjike të Londrës, keshtu që ajo jo gjithmonë perfitonte kredi të plotë për kontributet e saj shkencore. Sidoqoftë, shoku i saj, gjeologu Henry De la Beche, pikturoi Duria Antiquior, paraqitja e parë pamore e qarkulluar gjerësisht së një skene nga jeta parahistorike e marrë nga rindërtimet e fosileve, bazuar kryesisht në fosile që Anning kishte gjetur, prej së cilës ajo përfitioj duke shitur primtimet e saj. Anning u bë goxha e njohur në qarqet gjeologjike të Britanisë, Europë dhe Amerikë, gjithashtu u këshillua për çështje të anatomisë, si dhe për mbledhjen e fosileve, por shkrimi i vetëm shkencor i saj botuar në jetën e saj u shfaq në Revistën e Historisë Natyrore në 1839, një ekstrakt nga një letër që Anning i kishte shkruar redaktorit të revistës duke vënë në dyshim një nga pretendimet e saj.
Telegrafi.com
Motoja e Telegrafit është “Udhëtoni shpejt në botën e lajmit” – sepse me Telegrafin do të jeni çdoherë një hap para të tjerëve..."
Njësia administrative Stëblevë
= Stëblevë =
Guajana
Historia
Guajana u bërë e pavarur nga Britania e Madhe me 26 maj 1966 edhe me 26 shkurt 1970 presidenti Forbes Burnham nga People's National Congress (PNC) ka deklaruar që Guajana të jetë një republikë kooperative.
Edukata
thumb|194px|Shkollë në kryeqytetin, [[Georgetown]]
Edhe pse sistemi i arsimit u çlodh në vitet 1990 nuk ka arrit akoma kualitetin që e kishte përpara.
Njësit administrative
thumb|194px|Rajonet në Guajana Guajana është pjesëtuar në 10 Rajonet. Numri i banoreve në Guajana janë tërhequr për herën e fundit me 15 shtator 2002.
Ora e elefantit
Automat
Në mekanizëm, një automat humanoid godet çaparen dhe një zog mekanik cicëron, si në orën e mëvonshme të qyqes.
Shlesvig-Holshtajni
Historia
Për 400 vjet me rradhë historia e këtij landi ka qenë e lidhur ngushtë me atë të familjes mbretërore daneze. Edhe sot në veri të landit jetojnë 50 mijë danezë. 2,8 milionë banorët e Shlesvig- Holstajnit e fitojnë bukën kryesisht në sektorin e shërbimeve.
Tyringia
Thüringen sqt.Tyringen është Republik Federale në Republikën Federale Gjermane. Kryeqyteti i saj është Erfurt, kufizohet me në lindje dhe juglindje Sachsen, në perëndim me Hessen si dhe në jug me Bayern. Thüringen ndodhet mu në qendër të Gjermanisë, dhe njihet si vendi më i ri. Në vitin 1990 u formua nga tri rrethinat, Erfurt, Gera dhe Suhl si dhe nga disa vende rreth kufijve të saj. Qyteti Jena njihet si qytet i studentave dhe qendër për hulumtime shkecore.
Magna Carta
thumb|250x250px|MS pambuku. Augusti II. 106, një nga katër shembujt e mbijetuar të tekstit të 1215-ës. parapamje|339x339px|Artikujt e Baronëve, 1215, mbajtur nga Biblioteka Britanike. Magna Carta Libertatum (Latinishte mesjetare për "Karta e Madhe e Lirive"), e quajtur zakonisht Magna Carta (gjithashtu Magna Charta; "Karta e Madhe"), është një kartë mbretërore e të drejtave të rënë dakord nga Mbreti John i Anglisë në Runnymede, afër Windsor, në 15 qershor 1215. Hartuar së pari nga kryepeshkopi i Canterbury-t, kardinali Stephen Langton, për të bërë paqe midis mbretit jopopullor dhe një grupi baronësh rebelë, ai premtoi mbrojtjen e të drejtave të kishës, mbrojtjen e baronëve nga burgimi i paligjshëm, aksesin në drejtësi të shpejtë. , dhe kufizimet në pagesat feudale ndaj Kurorës, që do të zbatoheshin nëpërmjet një këshilli prej 25 baronësh. Asnjëra palë nuk qëndroi prapa angazhimeve të tyre dhe statuti u anulua nga Papa Inocent III, duke çuar në Luftën e Parë të Baronëve.
Kuvendi i Dibrës
Sfond
Porta e Lartë në fillim mendoi të ndërhynte, duke ndërmarrë një fushatë ushtarake ndëshkimore kundër gjakovarëve dhe Lidhjes Shqiptare. Për këtë, më 8 shtator u nisën nga Selaniku për në Kosovë forca të shumta ushtarake, të cilat, me urdhër nga Stambolli, u ndalën më pas një pjese ne Ferizaj dhe të tjerët ne Shkup. Qeveria osmane arriti në përfundimin se në atë situate nuk mund të ndërmerrej asnjë mase ushtarake e ndërkaq ia ngarkoi përgjegjësinë e gjakderdhjes disa personave të "pandërgjegjshëm", kundër të cilëve deklaroi se do të merreshin masa në kohën e duhur.
Kuvendi i Dibrës
Kuvendi i posacem i Lidhjes u mblodh me 1 nëntor 1878 ne qytetin e Dibrës, me nismën e Komitetit te Lidhjes Shqiptare për te dyja Dibrat dhe veçanërisht te kryetarit te saj, Iljaz pashe Dibrës (Qoku). Ne Kuvend mori pjese si përfaqësues i Lidhjes Shqiptare per mbare Toskerine (vilajetin e Janinës) Abdyl Frasheri. Kuvendi miratoi një rezolute ne trajtën e nje memorandumi, te hartuar nga dora e Abdyl Frasherit.
Şimand
Şimand është një komunë në qarkun Arad në Rumani. Ka një popullsi prej 4.372 banorësh dhe sipërfaqe 100,89 km². Komuna është formuar nga bashkimi i 1 fshatrave: Şimand.
Upson County
Upson County është një nga  qarqet në shtetin federal Georgia të Shteteve të Bashkuara të Amerikës.
Cosecharás tu siembra
Rita Terranova............. Angela (Angélica Brusco)
Hilda Bernard...............Elisabetta di Velletra
Edda Bustamante........Narella Colucci
Universiteti i Andeve (Venezuela)
Universiteti i Andeve (Spanjisht: Universidad de Los Andes, ULA) është i dyti më i vjetër universitar në Venezuelë, kryesor i të cilit kampus është e vendosur në qytetin e Mérida, Venezuela. ULA është universiteti më i madh publik në Ande Venezuelës, që ka një të organeve të studentëve më të madhe në vend.
Pranim
Pranimi ULA është shumë konkurrues dhe të ndërmjetësuara në përgjithësi nëpërmjet Venezuelës de Oficina Planeacion Universitario del Sektorit (OPSU - Zyra për Planifikim të Arsimit të Lartë), i cili mbikëqyr notat dhe testet e standardizuara për të gjithë nxënësit Venezuelës regjistruar në institucionet e arsimit të mesëm. Ula rendit disa prej indeksit të lartë akademik të shkollave të mesme ( Indice Academico de la OPSU ) kërkesat në Venezuelë. Kjo është veçanërisht e vërtetë për inxhinieri më shumë dhe fushat mjekësore. Megjithatë, mjete të tjera për të hyrë në programe të studimeve të Ula janë të provimeve të brendshme të standardizuara subjekt, tregoi nivel kombëtar performancën sportive ose artistike, ose pjesëmarrja në një program një-vjeçar për studentët më të ulët social-ekonomike prejardhje.
Aktivitete sportive dhe kulturore
Gjerë të aktiviteteve të përqëndrohet në zhvillimin e rinisë sportive dhe artistike dhe konkurrencës.
Majët (popull)
Shtrirja Gjeografike
Është e ndarë përgjithësisht në tre zona të përcaktuara me afërsi :
Luisa Kuliok
Telenovela
"El Infiel" (1986)
"Amor gitano" (1983)
Şiria
Historia
Të dhënat e para të dokumentuara të Sirias datojën në vitin 1169, Galşa në 1202 dhe Mîsca në 1331. Në 1785 zona u shkatërrua nga trupat e Perandorisë së Habsburgëve.
Në 1849, fshati ishte pjesë e Mbretërisë së Hungarisë.
Mina tokësore
Shiko dhe këtë
Programi i pastrimit të minave në Kosovë
Zemërimi dhe krenaria
Zemërimi dhe krenaria është libri i parë i triologjisë nga Oriana Fallaci. dy librat e tjerë Forca e arsyes dhe Oriana Fallaci Intervist vetes-Apokalipsi. Libri dhe versioni i saj si artikull u shfaq për herë të parë në gazetën e përditëshme Corriere della Sera më 29 shtator 2001 mbas sulmeve të Kullave Binjake të 11 shtatorit 2001. Libri pati një sukses të jashtëzakonshëm në të gjithë botën duke shitur miliona kopje dhe risolli kthimin e Oriana Fallaci në skenat ndërkombëtare pasi një shkëputje dhjetë vjeçare. Shkritarja ishte duke shkruar romanin e saj Një kapele plotë e qershi kur drejtuesi i Corriere della Sera Feruccio De Bortoli e bind të publikoj mendimin e saj për sa i përket temave të lidhura me 11 shtatorin: Shtetet e Bashkuara të Amerikës, Italia, Europa dhe Islam.
Sateliti artificial
Tipet e satelitëve
Satelitët ushtarakë përfshijnë motin, komunikacionin, navigimin dhe përdoren për qëllime ushtarake. Disa satelitë ushtarakë të ashtuquajtur “satelitë spiunë” janë të aftë të dallojnë raketat, trajektoren e anijeve nën ujë e mbi ujë dhe lëvizjet e paijseve ushtarake në çdo cep të tokës.
Çdo satelit ka veçoritë e tij në bazë të misionit që është lëshuar. Për shembull një satelit që studion universin ka një teleskop. Sateliti që parashikon kohën ka kamera që fotografojnë lëvizjen e reve.
Guinea
Historia
Shteti më i rëndësishëm i kohës para kolonizimit ishte mbretëria myslimane Fulbe në rrafshnaltën Fouta-Djalon. Kjo mbretëri ishte themeluar më 1725 nga Karamoko Alfa, kryeparë i Alamy-it të Fulbëve. Pas vitit 1870, qyteti Kankan ishte bërthama e mbretërisë së quajtur Samory (Touré). Në vitin 1842, francezët zunë vend në bregdetin e Guinesë të cilën e quanin Rivéra du Sud. Më 1882 alamët e pranojnë sundimin francezë dhe më 1890 themelohet Conarky. Në vitin 1891 në këto anë si pjesë e Afrikës Perëndimore Franceze, francezët themelojnë kolonin e tyre që e quanin Guineja Franceze. Si pjesë e kësaj kolonie Guineja e sotshme ishte nga viti 1895 deri më 1958.
Politika
Stema shtetërore ka shprehje: Punë, Drejtësi. Solidaritet. Qeverisja bëhet në 4 njësi territoriale të nivelit të regjioneve dhe 29 njësi territoriale të nivelit të provincave.
Gjeografia
parapamje|290px|Guinea Sipërfaqja e përgjithshme e Guinesë është 245,857 km2 dhe shtrihet rreth koordinatave gjeografike  11 00 V, 10 00 P. Guineja ka një vijë bregdetare 320 km të gjatë dhe vijë kufitare 3,399 km.
Veprimi (fizikë)
Në fizikë, veprim është një atribut i dinamikës të një sistemi fizik. Ai është një funksional i cili merr trajektoren (e  i quajtur gjithashtu rruga apo historia) e sistemit, si argumentin e tij dhe jep  një numer real si rezultat. Veprimi ka njësi energjisë × kohë (xhaul-sekonda në njësitë SI), e njëjtë si  konstantja e Plankut ose impulsi këndor. Në përgjithësi, veprimi merr vlera të ndryshme për trajektore të ndryshme. Mekanika klasike postulon se rruga e ndjekur nga nje sistem real fizik është ajo per të cilat veprim minimizohet (ose, më saktë, është e qendrueshme ). Ekuacionet klasike (diferenciale) te levizjes te një sistemi mund të rrjedhin nga ky parim i veprimit minimal. Formulimet stacionare te veprimit të mekanikës klasike shtrihet lehtësisht në mekanikën kuantike në formulimin e integralit te shtegjeve te Fajmanit, ku një sistem fizik në të njëjtën kohë ndjek të gjitha trajektoret e mundshme me amplituda te përcaktuara nga veprimi. Ai gjithashtu siguron një bazë për zhvillimin e teorise se fijeve.
Karolina e Jugut
Liqenet
Karolina e Jugut ka disa liqene të mëdhenj qe mbulojnë mbi 1770 km2:
Ekonomia
Sipas Byrosë së Analizave Ekonomike të Shteteve të Bashkuara prodhimi i përgjithshëm bruto i Karolinës së Jugut në vitin 2007 ishte 153 miliard dollarë. Industria në Karolinën e Jugut përfshin prodhimet tekstile, kimike, letrën, makineri, automobilët, pjesët ndërrimit për automjete, dhe turizmin. Bujqësia dhe blegtoria përfshin duhanin, pulat, gjedhet, derrat dhe prodhimet e qumështit.
Nderi
lidhja=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Hamilton-burr-duel.jpg/220px-Hamilton-burr-duel.jpg|parapamje| Alexander Hamilton mbron nderin e tij duke pranuar sfidën e Aaron Burr për dyluftim. Nderi ose ndera është ideja e një lidhjeje midis një individi dhe një shoqërie si një cilësi e një personi që është njëkohësisht e mësimdhënie shoqërore dhe etikë personale, që shfaqet si një kod i sjelljes dhe ka elementë të ndryshme si trimëria, kalorësia, ndershmëria dhe dhembshuria. Është një koncept abstrakt që përfshin një cilësi të perceptuar të dinjitetit dhe respektit dhe që ndikon si në pozitën shoqërore ashtu edhe në vetëvlerësimin e një individi ose institucioneve të tilla si familja, shkolla, regjimenti ose kombi. Prandaj, individëve (ose institucioneve) u caktohet vlera dhe shtati bazuar në harmoninë e veprimeve të tyre me një kod specifik nderi dhe kodin moral të shoqërisë në përgjithësi.
Odesa Oblast
parapamje|Flamuri i rajonit djathtas|parapamje|479x479px| Harta e detajuar e Odesa Oblast Odesa Oblast ( Оде́ська о́бласть Odeska oblast), i referuar gjithashtu si Odeshçina (Оде́щина ) është një rajon (provincë) i Ukrainës jugperëndimore, i vendosur përgjatë bregut verior të Detit të Zi. Qendra administrative e tij është qyteti i Odesa (Одеса). Popullsia: 2,351,382 (2022 est.).
Historia
Mongolët pushtuan bregdetin e Detit të Zi në shekullin e 13-të.
Odesa Oblast u zgjerua në 1954 për të absorbuar Izmail Oblast (i njohur gjithashtu si rajoni Budjak i Bessarabisë ), i formuar në vitin 1940 si rezultat i pushtimit sovjetik të Besarabisë dhe Bukovinës Veriore (nga Rumania ), kur pjesët veriore dhe jugore të Besarabisë iu dhanë SSR e Ukrainës.
Gjatë referendumit të vitit 1991, 85.38% e votave në Odesa Oblast favorizuan Deklaratën e Pavarësisë së Ukrainës. Një sondazh i kryer në dhjetor 2014 nga Instituti Ndërkombëtar i Sociologjisë në Kiev zbuloi se 2.3% e popullsisë së rajonit mbështeti bashkimin e rajonit të tyre me Rusinë, 91.5% nuk e mbështetën idenë dhe pjesa tjetër ishin të pavendosur ose nuk u përgjigjën. Një sondazh i raportuar nga Alexei Navalny dhe i kryer në shtator 2014 gjeti rezultate të ngjashme.
Më 4-5 korrik 2022, gjatë Konferencës Ndërkombëtare të Rimëkëmbjes së Ukrainës (URC 2022) në Lugano, Zvicra u zotua të mbështesë rindërtimin e rajonit të Odesës.
Gjeografia e Mitrovicës
Pozita gjeografike është e volitshme për shkak të relievit. Korridori veri – jug përmes luginave Ibër – Sitnicë ka rëndësi ekonomike kulturore pasi e lidh atë me shumë vende të ndryshme. Qyteti kufizohet nga shpatet e Kreshbardhës (Kopaonikut), Rogoznës, Moknës dhe Qyqavicës. Territori i kësaj komune kufizohet me komunën e Zveçanit (në pjesën veriore), me komunën e Besianës (në pjesën lindore), me komunën e Vushtrrisë (në pjesën jugore), me komunën e Skënderajt (në pjesën perëndimore) dhe me komunën e Zubin Potokut (në pjesën veriperëndimore). Në drejtim të Sitnicës lidhet me Rrafshin e Kosovës. Qytetin, nga ana jugore e ndan prej bazenit të Kosovës kodrina tufoide e Bajrit (520 m).
I tërë territori i rrethinës së Mitrovicës ka një pozitë të rëndësishme, sidomos për komunukacionin transitor. Mitrovica shtrihet në shkallën 42,53° të gjerësisë gjeografike veriore dhe në atë 25, 52° të gjerësisë gjeografike lindore si dhe në lartësinë mbidetare 508–510 m.
Kantoni Thoissey
Kantoni Thoissey (frëngjisht: Canton de Thoissey) është një kanton në departamentin Ain, rajonin Rhône-Alpes në Francë. Kryeqëndra e kantonit është Thoissey. Ka sipërfaqe 120.62km2 dhe popullsi 14903 banorë.
Mizogjinia
Vështrim
Në mendimin feminist, mizogjinia përfshin edhe refuzimin e cilësive femërore. Ajo qëndron në përbuzje për institucionet, punën, prirjet ose zakonet që lidhen me gratë. Ai refuzon çdo aspekt të burrave që shihen si femërore ose jo burrërore. Mizogjinia mund të përfshijë ose jo urrejtjen ndaj personave LGBT, në format e homofobisë dhe transmizogjinisë. Racizmi dhe paragjykimet e tjera mund të përforcohen dhe të mbivendosen me mizogjininë.
Alternativa Shqiptare
Shkrirjet
Në Alternativën Shqiptare janë shkrirë:
Arti i Rilindjes
Konteksti historik
Me zbulimin e Botës së Re dhe eksplorimet e mëdha horizontet e botës evropiane u zgjeruan jashtë mase, por kjo nënkuptoi edhe humbjen progresive të rëndësisë së Mesdheut, me një aset të ri politiko-ekonomik që, nga shekulli XVII, pati si qendër Evropën Veri-Perëndimore.
Konteksti shoqëror dhe kulturor
Kështu rrodhi një perceptim i ri i njeriut dhe botës, ku individi i veçantë është i aftë të vetëpërcaktohet dhe të kultivonte dhuntitë e tij, me të cilat mund të mbizotëronte fatin e paracaktuar dhe të dominonte natyrën duke e modifikuar. Ky rivlerësim i potencialit njerëzor është në bazë të dinjitetit të individit, me refuzimin e ndarjes midis shpirtit dhe trupit. E rëndësishme është edhe jeta shoqërore, që mer një vlerë veçanërisht pozitive lidhur me dialektikën, shkëmbimin e mendimeve dhe informacioneve, nëpërmjet ballafaqimit.
Këto tema megjithatë ishin trashëgimi e një elite të ngushtë, që gëzonte një arsimim të llogaritur për një të ardhme në detyrat publike. Por idealet e humanistëve mbështeteshin nga pjesa më e madhe e shoqërisë tregëtare dhe artizanale, mbi të gjitha sepse pasqyroheshin efektivisht në jetën e përditshme, nën karakterin e pragmatizmit, të individualizmit, të konkurueshmërisë, të legjitimimit të pasurisë dhe lartësimit të jetës aktive.
Rilindja e hershme në Itali, 1400–1479
Në Napoli, piktori Antonello da Messina filloi përdorimin e pikturave të vajit për portrete dhe piktura fetare në një datë më të hershme se të gjithë piktorët italianë, me gjasa rreth vitit 1450. Ai e çoi këtë teknikë në veri ku ndikoi piktorët e Venecias. Një nga piktorët më domethënës të Italisë veriore qe Andrea Mantegna, i cili dekoroi interierin e një dhome, Camera degli Sposi për padronin e tij Ludovico Gonzaga, duke vendosur portrete të familjes dhe oborrit në një hapësirë iluzionistike arkitektonike.
Përhapja në qytetet dhe oborret italiane
Midis karakteristikave më mahnitëse të Rilindjes së Quattrocento-s qe me siguri pasuria e varianteve dhe përthyerjeve që dallojnë prodhimtarinë artistike të personaliteteve kryesore dhe të zonave të ndryshme gjeografike. Duke nisur nga instrumentet e vena në fushë nga inovatorët fiorentinë (prespektiva, studimi i antikitetit, etj.) u arrit në artikulime të shumta formale dhe ekspresive, falë prurjeve themelore të atyre mjeteve, që i tejkaluan risitë më rigoroze në një gjuhë të lidhur me traditat vendore dhe shijet e porositësve. Për shembull mund të përziheshin rregullat rilindase në një grilë gotike, apo të vendosej theksi vetëm në një nga përbërësit e gjuhës rilindase në kuptim të ngushtë. Një shembull fleksibiliteti është dhënë nga përdorimi i prespektivës, që nga instrument për të njohur dhe hetuar realitetin, u bë herë pas here një mënyrë për të ndërtuar sajime përrallore të fantazisë.
Roma
Një zhvillim cilësor ndodhi nën papën Siksti IV, që promovoi ndërtimin e një kapele palatine të denjë të rivalizonte me atë avinjoneze. Kapela sikstine e stërmadhe u dekorua nga një grup artistësh fiorentinë të dërguar posaçërisht nga Lorenci i Mrekullueshëm, që krijuan një cikël që për madhësi, pasuri dhe ambicie nuk kishte precedente. Në këto vepra vërehet një farë shije për dekorimin e pasur, me një përdorim të gjerë të arit, që triumfin e tij e pati në pontifikatët pasardhës të Inoçentit të VIII dhe Aleksandrit të VI, të dominuar nga figura si Pinturicchio.
Pasuesit e Julit e vazhduan veprën e tij, duke përfituar gjithashtu nga Raffaello-ja, Michelangelo-ja dhe artistë të tjerë, midis të cilëve veneciani Sebastiano del Piombo apo senezi Baldassarre Peruzzi. Gradualisht arti evuoloi drejt një rievokimi më të rafinuar të antikitetit, të kombinuar me elemente mitologjike dhe letrare, si dhe drejt një kompleksiteti gjithmonë e më të theksuar monumental, të caktuar nga punimet e fundit të Raffaello-s (si Stanza dell'Incendio di Borgo) dhe nga ato të shkollës së tij, që e ndoqën veprën e tij edhe pas vdekjes së tij. Midis rafaeleskëve gjendet një artist i parë roman i planit të parë, Giulio Pippi, i quajtur pikërisht Giulio Romano.
Urbinoja
Në oborrin e Federico da Montefeltro-s në Urbino u zhvillua një alternativë e parë e Rilindjes fiorentine, e lidhur mbi të gjitha me studimin e matematikës dhe gjeometrisë. Prania në qytet e Leon Battista Albertit, Luciano Lauranas, Francesco di Giorgio Martini-t, Piero della Francesca-s dhe Luca Paciolit, të përfshirë në projektin e jashtëzakonshëm të Pallatit Dukal, zhvilloi një parapëlqim për format e pastra dhe me përsosmëri të paarritshme formale, që qenë një shembull i rëndësishëm për shkolla të tjera të shumta. Këtu Federico thirri edhe artistë të huaj (Pedro Berruguete dhe Giusto di Gand) dhe zhvilloi artin e intarsit në mënyrë të pavarur nga piktura, duke e lidhur me paraqitjet virtuoziste të natyrave të vdekura në trompe l'oeil (efekte të forta iluzionistike) dhe peizazhet prospektike.
Emilia
Edhe në pesëqintën Ferrara u konfirmua si qendër e rëndësishme dhe në pararojë në fushën artistike. Alfonso d'Este qe një porositës pjellor i Raffaello-s dhe Ticianit, ndërsa midis artistëve vendorë u shfaq Benvenuto Tisi da Garofalo dhe mbi të gjitha Dosso Dossi.
Umbria
parapamje|left|248px|Pinturicchio, Pala e Santa Maria dei Fossi (1496-1498), detaj Nxënës i tij qe Pinturicchio, që zhvilloi një pikturë të ngjashme por të tejmbushur me motive antike të praruara në dekorime. Duke përfituar nga mungesa e përkohshme e mjeshtrave në Romë pas ikjes së afreskuesve të Sikstines (1482), qe në gjendje të organizonte një punishte efiçente që përvetësoi porosi të rëndësishme nën papa Inoçentin e VIII dhe papa Aleksandrin e VI.
Toskana jashtë Firences
Për arsye të qarta, Toskana jashtë Firences qe e interesuar për shkëmbimet e vazhdueshme me kryeqendrën, me artistët vendorë që shkonin në qendrën kryesore për tu formuar dhe porositësit e provincave që i drejtoheshin punishteve fiorentinase për veprat e tyre. Qe kështu që në Pescia dhe Pistoia u regjistruan ndërtimet e para të arkitekturës bruneleske jashtë Firences, apo që në Prato punoi për një dhjetëvjeçar Filippo Lippi duke realizuar një hop themelor artistik, ndërsa Sansepolcro u gjallërua nga prania e Piero della Francesca-s, aktiv më në fund edhe në Firence. Qyteti i vetëm i themeluar ex novo në gjithëçka gjatë Rilindjes qe Pienza, e realizuar nga Bernardo Rossellino, me porosinë e papa Piut të II. Aty këtu në rajon u çuan përpara reflektimet mbi ndërtesat me plan qendror. Shumë e gjallë qe dhe Cortona, toka e mjeshtrave si Luca Signorelli dhe Bartolomeo della Gatta.
Rilindja në Vendet e Ulta
Në arkitekturë gotiku vazhdoi të mbante një përparësi të madhe deri nga mesi i shekullit XVI, kur u përvetësua ndikimi i arkitekturës rilindase franceze, siç vërehet te Stadhuis van Antëerpen (1561-1565), vepër e Cornelis Floris de Vriendt.
Zhvillimi i Rilindjes në Francë
Përveç këtyre realizimeve, François-i i I u angazhua në në atë që mbase qe vepra themelore e kësaj periudhe: pallati i Fontainebleau, rezidencë e vjetër e mbretërve francezë që u rinovua tërësisht. Në këtë ndërtesë vlerësohet tashmë triumfi i formave italiane, megjithëse të përshtatura me shijen franceze, me vatrat dhe mansardat tipike. Përfshirja e fragmenteve të jashtme të kreativitetit, si shkalla e famshme perandorake, i parapriu zgjidhjeve baroke. Megjithatë, ndoshta më i shquari qe projekti që përfshiu praktikisht krijuesit e të gjitha fushave artistike, disa të ardhur drejtpërdrejtë nga Italia, si piktorët Francesco Primaticcio dhe Rosso Fiorentino, skulptori i famshëm Benvenuto Cellini dhe arkitekti Sebastiano Serlio, autor i rëndësishëm i traditës së arkitekturës nga i cili njihen vetëm pak vepra përveç këtij pallati. Risitë që u sollën në këtë projekt e tejkaluan mjedisin vendor dhe i dhanë jetë një stili të veçantë, «stilit të Fontainebleau-së», një manierizëm i rafinuar në shërbim të shijeve aristokratike.
Arkitektura e Rilindjes
Ndërsa Rilindja e Lartë qe thelbësisht romane, falë veprave të Donato Bramantes, Raffaello-s dhe Michelangelo Buonarroti-t. Të parit i detyrohet mbi të gjitha projekti për rindërtimin e Bazilikës së Shën Pjetrit në Vatikan, me një kryq grek të derivuar nga studimet e Leonardo da Vinçit mbi ndërtesat me plan qendror, por që, nga ana e tij, kushtëzoi Antonio da Sangallo i Vjetri në konceptimin e kishës së San Biagio-s në Montepulciano. Raffaello qe aktiv në ndërtimin e disa pallateve dhe në projektin e Villa Madama-s. Ndërsa Michelangelo ndërhyri në projektin e bazilikës së Vatikanit duke sjellë ndryshime të rëndësishme, realizoi piazza del Campidoglio-n dhe të fundit Palazzo Farnese-n të nisur nga Antonio da Sangallo i Riu.
Piktura
Raffaello Sanzio kompleton triadën e gjenive të klasicizmit. Stili i tij pati një sukses të jashtëzakonshëm dhe u kthye në modë midis të fuqishmëve. Piktura e Raffaello-s prirej nga hijshmëria, ose bukuria e ekuilibruar dhe e qetë. Madonat e tij përvetësuan risitë e Leonardos që do ti referoheshin kompozimit dhe dritëhijeve, duke i shtuar një ëmbëlsi karakteristike. E paraprirë qartësisht nga piktura manieriste në veprat e tij të fundit, stilin e shqetësuar dhe dramatik të të cilave do ta kopjonin dhe përhapnin dishepujt e tij.
Burimet e frymëzimit
Përgjatë shekullit XV në Itali, në fund të këtij shekulli dhe në fillim të atij pasues në vendet e tjera, miniatura është një art më novator, ndjekëse e evoluimeve të perceptuara në artet e tjera si piktura në dru, afresku dhe skulptura. Si këto të fundit, ajo adopton pak nga pak inovacione si përdorimi i prespektivës dhe pikën e fugës (ikjes në paraqitjen prospektike) si dhe kërkimin e realizmit anatomik dhe veçanërisht të nudove. Së fundmi, ndikimi i arkitekturës cçoi në realizimin e ballinave të mëdha apo dekoreve anësore të përbëra nga kollonada dhe fronotone klasike. Ndërkohë që disa artistë vazhduan në stilin e gotikut ndërkombëtar deri në fund të jetës së tyre, si Lorenzo Monaco, të tjerët adoptuan këto risi edhe në miniaturë ashtu si në format e tjera të artit që praktikoheshin po gjatë kësaj kohe. Bëhet fjalë për rastet e Pisanello-s, Fra Angelico-s, Marco Zoppo-s, Giovanni di Paolo-s si dhe Girolamo de'Corradi.
Kopshtaria
Teoria e kopshtarisë rilindase u ushqye veçanërisht nga konceptimi i përpunuar nga Leon Battista Alberti i shtëpisë dhe kopështit si një njësi artistike e bazuar në format gjeometrike (De Re Aedificatoria, IX, 1443-1452), ashtu si në modelin e paraqitur nga Francesco Colonna Hypnerotomachia Poliphili-n e tij (1499), që futi në përdorim platetë dhe përdori aritin e krasitjes për ti dhënë forma kapriçoze shkurreve, ose vizatimi i zonave në formë aksiale, e paraqitur nga Sebastiano Serlio në Tutte l'opere d'architettura (1537).
Letërsia e Rilindjes
Letërsia rilindase u zhvillua përreth humanizmit, teoria e re që theksonte rolin zanafillor të qenies njerëzore mbi çdo konsiderat tjetër, veçanërisht fetare. Në këtë epokë bota mori një shtysë të madhe me shpikjen e makinës së shtypshkrimit nga Johannes Gutenberg-u, fakt që mundësoi aksesin e letërsisë te publiku i gjerë. Kjo krijoi një shqetësim më të madh për drejtshkrimin dhe gjuhësinë, duke nxierë sistemet e para gramatikore në gjuhët popullore dhe shfaqja e akademive të para në gjuhët kombëtare.
Poezia në Italinë veriore
Por poeti i vërtetë kuhet kërkuar te rimat e tij me karakter fetar dhe vecanërisht te 'le laude' (lavdet), si në atë kushtuar Shën Domenikut e shkruar me skemën e betejës së shenjtë, të krijuar po nga ai.
Guittone d'Arezzo i atribuohet edhe një Trattato d'amore në 12 sonete dhe rreth tridhjetë Lettere. Midis poetëve më interesantë të shkollës së Guittone-s, mbetet lukezi Bonagiunta Orbicciani të cilit Dantja në këngën XXIV të Purgatorit i beson detyrën e përcaktimit të mënyrës së re të vargëzimit, me emrin 'stilnovo'.
Il Dolce Stil Novo
Midis fundit të shekullit XIII dhe viteve të para të atij pasues lindi Il Dolce Stil Novo, një lëvizje poetike që, duke theksuar tematikën dashurore të lirikës korteze, e çon në një pjekuri shumë më të rafinuar.
Poezia komiko-realiste
Përkrahë lirikës korteze një vend të rëndësishëm i caktohet poezisë komiko-realiste: qartësisht e kundërt me spiritualitetin stilnovist, rryma komiko-realiste është zbavitëse dhe realiste, kultivon shijen e polemikës, rebelimit dhe komicitetit që zëvendësojnë atë të bukurisë ideale.
Edhe gjuha është ajo e përditshme me kërkimin e fjalës efikase dhe të ngjyrosur sipas përdorimit të përplasjes në fytyrë dhe të vituperium-it, me një përdorim të shpeshtë të diskutimit të drejtpërdrejtë dhe përdorimit të një zhargoni që mund të përkufizohet si "harbute".
Letërsia në prozë
Pesha e prozës latine dhe franceze (të konsideruara si gjuhë më të përshtatshme për krijimet letrare) është akoma shumë e fortë në këtë periudhë prandaj proza vulgare, përkundrejtë poezisë, pati njëfarë vonese.
Midis prozatorëve të tjerë të kësaj periudhe përmenden Salimbene de Adam, një frat françeskan nga Parma, që shkroi kronika të shumta letrare në një latinishte të rafinuar dhe në të njëjtën kohë popullore që përfshinte edhe forma të shumta të gjuhës lombarde dhe asaj emiliane; Jacopo da Varazze, frat domenikan i bërë në vitin 1292 peshkop i Gjenovës që shkroi në latinisht një përmbledhje që shpejt u përhap në version të vulgarizuar; Brunetto Latini, pa dyshim figura kryesore midis prozatorëve dueçenteskë që shkroi në 'langua d'oil' Thesarin ('Li livres dou Trésor'), një test enciklopedik që i përkthyer në vazhdim në gjuhën vulgare pati dy versione dhe që Dante e konsideronte një burim të çmuar për Komedinë e tij duke e përmendur si mësuesi ideal i këngës XV të Ferrit dhe il Il Tesoretto duke rimarr modelin e Roman de la rose; Bono Giamboni hartoi një vepër me karakter alegoriko-didaskalik, Il libro de' vizi e delle virtudi duke krijuar për veprën e parë doktrinale autonome.
Treqinta
Dy shkrimtarët që në këtë periudhë "do të dëshmonin më mirë në veprat e tyre fazën komplekse të shëndrimit kulturor, shoqëror dhe politik të Treqintës" dhe që përfaqësojnë, në letërsinë italiane, një moment kalimi midis kohës mesjetare dhe Humanizmit, janë Françesko Petrarka dhe Giovanni Boccaccio.
Midis 'Duecento-s' dhe 'Trecento': Dante Alighieri
Poezitë e para të Dantes janë të ndikuara nga stili i Guittone d'Arezzo-s por, pas njohjes së Guido Cavalcanti-t, ai zbuloi një mënyrë të re për të bërë poezi.
"Il Convivio" u krijua midis viteve 1304 dhe 1307 dhe në synimet e Dantes duhet të konsistonte në një traktat enciklopedik i përbërë nga pesëmbëdhjetë libra nga të cilët një parathënie dhe të tjerët si koment të katërmbëdhjetë 'canzone-ve' me karakter alegorik. Në të vërtetë poeti krijoi vetëm katër: parathënia dhe kometi i 'canzone-ve' "Voi che intendendo il terzo ciel movete", "Amor che nella mente mi ragiona", "Le dolci rime d'amor ch'io solia".
Giovanni Boccaccio
Ndërkohë që erdhën vështirësi të rënda ekonomike dhe vuajtje fizike që e lanë në një gjendje të rëndë melankolie duke e hedhur në një krizë të thellë besimi. Në këtë periudhë ai iu dha me intesitet të madh studimeve me karakter mbi të gjitha moral, fetar dhe asketik. Në fund të vitit 1362, viti i krizës, poeti u vendos në Napoli për të kërkuar një sistemim, por mbeti i zhgënjyer nga pritja e ftohtë e Niccolò Acciaiuoli-t, qoftë edhe nga vërejtja e shumë ndryshimeve që qyteti kishte pësuar pas luftrave civile.
Më i madhi nga traktatet e tij erudite është megjithatë Genealogia deorum gentilium, vepër e përbërë nga pesëmbëdhjetë libra që formojnë një enciklopedi të vërtetë mitologjike dhe që tregon për ato kohë një erudicion me të vërtetë të jashtëzakonshëm dhe që, veç përfshirjes së poetikës së tij, gjendet edhe mbrojtja e veprës dhe në përgjithësi vetëmbrojtja e autorit si mbledhës dhe tregues përrallash.
Letërsia devocionale
Përgjatë të gjithë Treqintës lulëzoi edhe një letërsi e shumtë me karakter fetar që shprehej në formën e predikimeve, traktateve, letrave devocionale, lavdeve, vepra me karakter hagjiografik etj.
Letërsia deri në mesin e Katërqintës
Në gjysmën e parë të shekullit pranë letërsisë humaniste në latinisht lindi edhe një letërsi në gjuhën vulgare qoftë me karakter devocional dhe vlerë mediokre, ashtu dhe me karakter artistik dhe me natyrë të ngritur.
Letërsia pas mesit të Katërqintës
Qe pikërisht Alberti, shembull tipik i njeriut të Humanizmit dhe të Rilindjes, që promovoi në Firence një garë publike në poezi, 'il Certame coronario', për të treguar kush qenë potencialet e gjuhës së folur.
Në rrethin e poetëve mediçeas bënte pjesë për një farë periudhe edhe Luigi Pulci që shkroi një poemë në oktava të titulluar 'il Morgante' që rimerr motivet dhe teknikën karolinge të 'cantare-ve'.
Gjysma e dytë e Pesëqintës
Ludovico Ariosto është eksponenti kryesor i letërsisë oborrtare të Rilindjes, së bashku me Torquato Tasso-n. Oborrtar i derës ferrareze, ai gëzoi famë të rëndësishme, deri në tërheqjen në fundin e jetës në një vilë modeste. Ai përfaqëson atë që ka garantuar ripërtëritjen letrare të gjinisë së vjetër të romanit kalorsiak, duke shkruar një poemë në këndshikim heroik ku tregohet shoqëria e Karli i Madh në kulmin e teprimeve të tij, duke kërkuar të kritikonte zakomet e pahijshme të kohës së tij, ku megjithëse ka kalorës dhe kode nderi, çdo aksion dhe mendim është shpur deri në ekstrem, deri në shkatërrimin tërësor.
Poema çon në zbehjen përfundimtare të përplasjes midis paganëve dhe të krishterëve: lufta, një nga pak fijet e kuqe që është e mundur të gjurmosh me lehtësi në brendësi të poemës, nuk përfshin një kundërshtim etik apo ideologjik midis dy palëve si te Chanson de Roland. Mbi përmasën epike, gjithësesi e pranishme, nëse jo tjetër por si polaritet dialektik (dhe mjafton të konsiderosh oktavën e parë të poemës), vendosen rrugët e pafundme të romanit, nga të cilat teknika e ndërthurjes është imazhi stilistik: me linjës kryesore të armëve përzihen dashuritë, sipas një operacioni boiardesk. Heroit epik të destinuar për fitore pikërisht si mbrojtës i një superioriteti ideologjik përkundrejt armikut zëvëndësohet me kalorësin e dashuruar të Boiardos, por vetëm në një nivel të parë sipërfaqësor. Ariosto nuk mund të kënaqet me arritjen në këtë pikë dhe në fakt e shtyn këndveshtrimin e tij letrar në ndërlikimin e mekanizmit të dashurisë deri në paradoks: nga një anë duke e çuar Orlandon në çmendje, në gjendjen kafshërore, duke u zhveshur nga prerogativat e tij kalorsiake; ndërsa nga ana tjetër duke përsëritur dhe absolutizuar idenë e romanit mesjetar, kalorësi në kërkim të identitetit të vetë, për tu rigjetur pas një "prove".
Poezia: Manrique dhe nisja e romance-s
Midis veprave që përmendnin më shumë autorët italianë qenë ato të Miçer Francisco Imperial, që me sonetet dhe poemat e tij alegorike u frymëzua nga Dante Alighieri; ndërsa Ferrant Sánchez-i me Decir de las vanidades del mundo është ai që përzien bashkë me njëmbëdhjetë rrokëshat me shije italiane, dymbëdhjetë rrokëshat më të përshtatshëm për ritmet dhe tingujt e spanjishtes. Ndërsa Juan de Mena (1411-1456) qe autori i El laberinto de fortuna, ose Las trescientas (Treqintat, emër që tregon numrin e strofave me të cilat është formuar vepra), tjetër vepër që i referohej Dantes për përmbajtjen (vizione onirike me komponente të fortë simbolike) dhe një metrikë që, duke i besuar oktavave, kërkon ti afrohet akoma krijimeve në italisht. Shembulli kryesor i 'cancionero-s' janë Coplas a la muerta de su padre të Jorge Manrique (1440-1478), nipi i Gómez Manrique (1412-1490); metrika e veprës paraqet skemën 8a-8b-4c-8a-8b-4c. Tema ka të bëjë me vdekjen, të trajtuar me qetësi dhe aty për aty: vdekja paraqitet si pika ideale e barazisë që i vendos të gjithë në të njëjtin plan, duke anulluar diferencat shoqërore. Referencat ndaj botës klasike, të shpeshta në veprat mesjetare, mungojnë te Coplas: dhe pikërisht vepra e Manrique-s vendoset si mbyllje ideale e Mesjetës spanjolle.