Sima_Qian
"Historiani i Madh"
Sima u ndikua shumë nga Pranvera dhe vjeshta e Konfucit, e cila në sipërfaqe është një kronologji e ngjeshur nga ngjarjet e mbretërimit të dymbëdhjetëshëve të Lu nga 722 në 484 pes. Shumë studiues kinezë kanë dhe ende shohin se si Konfuci e urdhëroi kronologjinë e tij si shembull ideal se si duhet të shkruhet historia, veçanërisht në lidhje me atë që ai zgjodhi të përfshijë dhe të përjashtojë; dhe zgjedhja e tij e fjalëve si tregues të gjykimeve morale E parë në këtë dritë, analet e Pranverës dhe Vjeshtës janë një udhëzues moral për mënyrën e duhur të jetesës. Sima e mori këtë pikëpamje, siç shpjegoi ai: "Ajo [Pranvera dhe Vjeshta] dallon atë që është e dyshimtë dhe e sigurt, sqaron të drejtën dhe të gabuarën, dhe zgjidh çështjet që janë të pasigurta. Ajo e quan të mirën e mirë dhe të keqen, nderon të denjën dhe dënon të padenjën. Ai ruan shtetet që janë të humbura dhe rikthen familjen që po shkatërrohet. Ajo nxjerr në dritë atë që është lënë pas dore dhe rikthen atë që është braktisur." Sima e pa Shijin të ishte në të njëjtën traditë siç shpjegoi ai në hyrjen e tij në kapitullin 61 të Shijit ku shkruante:"'Disa njerëz thonë:' Është mënyra e Qiellit, pa dallim personash, për ta mbajtur të mirën vazhdimisht të furnizuar. 'A mund të themi atëherë Po dhe Shu Ch'I ishin burra të mirë apo jo? Ata u mbajtën në drejtësi dhe ishin të pastër në veprat e tyre ... megjithatë ata vdiqën nga uria deri në vdekje ... Robi Chih ditë pas dite vrau njerëz të pafajshëm, duke e bërë mincet e mishit të tyre ... Por në fund ai jetoi në një moshë të madhe e të vjetër. Për çfarë virtytesh e meritonte kjo? ... e gjej veten në shumë hutim. A është e ashtuquajtura 'Rruga e Qiellit' e drejtë apo e gabuar? '" Për të zgjidhur këtë problem teodik, Sima argumentoi se ndërsa të ligjtë mund të kenë sukses dhe të mirët mund të vuajnë në jetën e tyre, ai është historiani që siguron që në fund të triumfojë e mira. Për Sima, shkrimi i historisë nuk ishte thjesht ndjekje antiquare, por ishte më tepër një detyrë jetësore morale, ashtu si historiani do të "ruante kujtesën", dhe në këtë mënyrë do të siguronte fitoren përfundimtare të së mirës mbi të keqen. Përgjatë këtyre linjave, Sima ka shkruajtur:"'Su Ch'in dhe dy vëllezërit e tij të gjithë fituan famën midis zotërve feudalë si strategë itinerantë. Politikat e tyre vunë stres të madh mbi strategjitë dhe ndërrimet e pushtetit. Por për shkak se Su Ch'in vdiq si një tradhtar, bota është bashkuar duke u tallur me të dhe ka mohuar të studiojë politikat e tij ... Su Ch'in ngjall nga fillimet më të ulta për të udhëhequr Gjashtë Shtetet në Aleancën Vertikale dhe kjo është dëshmi se ai kishte një inteligjencë që tejkalonte personin e zakonshëm. Për këtë arsye kam nxjerrë në dritë këtë tregim të veprave të tij, duke i rregulluar ato në rendin e duhur kronologjik, në mënyrë që ai të mos vuajë përgjithmonë nga një reputacion i keq dhe të mos dihet për asgjë. '" Një qasje e tillë moralizuese ndaj historisë me historianin që udhëheq të mirën dhe të keqen për të dhënë mësime për të tashmen mund të jetë e rrezikshme për historianin, pasi ai mund të sjellë poshtë zemërimin e shtetit mbi historianin, siç ndodhi me Siman. Si i tillë, historiani duhej të ndiqte me kujdes dhe shpesh shprehte gjykimet e tij në një mënyrë krejtësisht të dizajnuar për të mashtruar censurën. Sima vetë në përfundim të kapitullit 110 të Shifit deklaroi se ai ishte një shkrim në këtë traditë ku ai deklaroi:"'Kur Konfuci shkroi analet e Pranverës dhe Vjeshtës, ai ishte shumë i hapur në trajtimin e mbretërimit të Yin dhe Huan, heronjtë e hershëm të Lu; por kur erdhi në periudhën e mëvonshme të Dukes Ding dhe Ai, shkrimi i tij ishte shumë më i fshehtë. Sepse në rastin e fundit ai po shkruante për kohërat e tij, nuk i shprehte sinqerisht gjykimet e tij, por përdorte gjuhë delikate dhe të ruajtura. '" Duke pasur parasysh këtë, jo gjithçka që shkruante Sima duhet të kuptohet si përcjellëse e mësimeve morale didaktike. Por disa historianë kanë sugjeruar që pjesët e Shijit, siç është vendi ku Sima e vendosi pjesën e tij mbi përdorimin e kritikave indirekte nga Konfuci në pjesën e librit që merret me Xiongnu "barbarët", mund të tregojë mosmiratim të politikës së jashtme të perandorit Wu.